Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>lbwiki</dbname>
    <base>https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spezial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskussioun</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Benotzer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Benotzer Diskussioun</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia Diskussioun</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichier</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fichier Diskussioun</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki Diskussioun</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Schabloun</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Schabloun Diskussioun</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hëllef</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hëllef Diskussioun</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorie Diskussioun</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul Diskussioun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1073</id>
    <revision>
      <id>2700900</id>
      <parentid>2700716</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* L */ neit Bild</comment>
      <origin>2700900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89802" sha1="a8n1thbaf83ft0401cnmsw9wginctj5" xml:space="preserve">Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].

An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.

Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.

'''Bemierkung'''

D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.

{{AbcIndex}}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]

| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}&lt;br&gt; D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen)  sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.

|-valign=&quot;top&quot;bi
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}&lt;br&gt;Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}&lt;br&gt;De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''&lt;br&gt;
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}&lt;br&gt;
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}

Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}&lt;br&gt;
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.

D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').

De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}&lt;br&gt;Déi riets Säit vum Wopen,&lt;ref&gt;
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt&lt;/ref&gt; ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.

Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.

De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].

D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}&lt;br&gt;
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&amp;nbsp;-&amp;nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}&lt;br&gt;
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
 
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}

Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').

De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms Bous Waldbredimus.svg|110x110px]]
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|'''Bous-Waldbredimus&lt;br&gt;''']]
''Ecartelé en sautoir au I de gueules à la croix ancrée d'or, aux II et III d'argent à trois mouchetures de sable, au IV d'argent au lion de gueules issant de la pointe de l'écu, sur la partition deux bâtons de sable fleurdelysés posés en sautoir.'' &lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|Gemengerot]] 1. September 2024 - [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/amin/2024/04/15/b1771 Arrêté ministériel 15. Abrëll 2024]}}
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Clierf|Clierf]]'''&lt;br&gt;''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}&lt;br&gt;
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Clierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] &lt;!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - --&gt;Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''&lt;br&gt;''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.

D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.

Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.

D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''&lt;br&gt;''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}

De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''&lt;br&gt;
''D'or au lion de sable.''&lt;br&gt;
{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}&lt;br&gt;
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.

Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''

''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''

Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' &lt;!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--&gt;vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.

De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).

Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.

Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.

De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}

De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''&lt;br&gt;
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}&lt;br&gt;De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. 
|}
== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}&lt;br&gt;
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.

De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.

De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].

D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').

De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.

D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Clierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.

De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) –  verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.

De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Clierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].

Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.

D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.

D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch-sûre luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''&lt;br&gt;''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}

Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.

An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.

Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.

De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''

D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).

Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.

|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|100px]]
|[[Gemeng Eschweiler|'''Eschweiler''']]
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 22. Dezember 1981 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 2. Abrëll 1982 - Mémorial B 1982, Säit 453 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;
''D'or à quatre bandes de sable, au chef de gueules chargé d'un chien braque d'argent colleté de sable.''

Dat Gëllent an dat Rout am Wopen erënneren un d'Herrschaft (duerno d'Baronie a nach méi spéit d'Grofschaft) vu Wolz (d'or au chef de gueules), vun där Eschweiler an Ierpeldeng ofgestaamt hunn; déi schwaarz Bänner weisen op d'Probstei vu Baaschtnech (d'or à quatre bandes de sable) hin, zu där Knapphouschent a Selschent gehéiert hunn.

Déi franséisch Braque kënnt aus dem Wope vun der Famill vun Eschweiler (de … (warscheinlech d'or) au chef de... (warscheinlech de gueules) chargé d'un chien braque (oder d'un lévrier) de … (warscheinlech d'argent)), den Nokommen oder Vasallen vun der Famill vu Wolz.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327 -  Projet: [[Louis Wirion]] (1951)}}

De Wope vun der Stad aus dem Joer 1953 ass inspiréiert vun deem, deen d'Gemeng bis dohin inoffiziell gedroen hat an dee sech esou beschreiwe léisst: ''Écartelé: au I d'or au pont de gueules posé sur une rivière de sable; au II d'azur à trois gerbes d'or posées 2-1; au III de sable au caducée (de Mercure) d'or en bande; au IV de Luxembourg.''

Mat der Bréck sollt e Nummswopen ([[Franséisch|fr]]. ''armes parlantes'') entstoen, deen op den [[Attila]]&lt;ref&gt;„Attila“ ass am Aldäitschen „Etzel“, dowéinst „Etzelbréck“, wat méi spéit „Ettelbréck “gouf.&lt;/ref&gt; hiweist; den Attila gëtt fälschlecherweis dacks als deen ugesinn, deen déi éischt Bréck op der Plaz sollt gebaut hunn. D'[[Gaarf]] symboliséiert d'Landwirtschaft an den [[Hermesstaf]] den Handel.
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules''*.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}&lt;br&gt;De [[Wandhond]] am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vasalle vun de [[Buerschent]]er, déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung: ''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.&lt;br&gt;
{{small|&lt;nowiki&gt;*)&lt;/nowiki&gt; Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''&lt;br&gt;
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}&lt;br&gt;De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] war Fluessweiler – zesumme mam [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholzer Haff]] – am gemeinsame Besëtz vun der Famill vu [[Schlass Meesebuerg|Meesebuerg]] (''d'or au chef de gueules chargé de trois mésanges'' (heiandsdo ''merlettes'') ''d'or'' (d'Meesen (mésanges) heiandsdo ''au naturel'')) an där vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''). De Rescht vun der aktueller Gemeng houng vun der Probstei Gréiwemaacher of (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronne d'or, à la clef d'argent brochant en barre'').

De Wope reflektéiert dës historesch Fakten: déi wichtegst Faarwen (Gëllen a Rout) sinn déi vun der Famill vu Meesebuerg, déi d'Haaptrechter hat; de Léiw ass dee vun der Famill vun Zolwer an de Schlëssel – aus ästhetesche Grënn ëmgedréit - ass dee vun der Probstei. Schlussendlech symboliséieren d'„Fënnefblieder“ déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng an déngen och als Nummswopen (fr. ''armes parlantes;'' „Fluessweiler“ vu [[Fluess]]).

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''&lt;br&gt;
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}&lt;br&gt;

|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fouhren luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Furen|Furen]]'''
''De gueules au chevron d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même, en pointe d’un fermail à l'ancienne également d'argent''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. August]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 832 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}&lt;br&gt;

Am Mëttelalter hunn d'Uertschafte Furen, Longsdref a Waalsdref de Grofe vu Veianen gehéiert (spéit Veianen: ''de gueules à la fasce d'argent'') iwwerdeems d'Landrechter zu Bettel de Grofe vu Clierf gehéiert hunn (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), och wann déi Veianer an déi Clierfer sech ëm d'Jurisdiktiounsrechter gestridden hunn.

Am 14. Joerhonnert hu sech d'Häre vun Huelmes (''de gueules au fermail à l'ancienne d'argent'') zu Furen nodeem se do scho bestëmmt Rechter verschaaft haten.

Am Gemengewope fënnt een dës historesch Fakten: am Wope vu Veianen gouf d'&lt;nowiki/&gt;''Fasce'' mat engem Wénkel ersat, deen de Maarksbierg symboliséiert, wou absënns um Namensdag vum hellege Markus, e renomméierte Joermaart ofgehale gouf. Iwwer dem Wénkel sinn d'''Merletten'' (eng Zort [[Märel (Vull)|Märel]]) vun der Famill vu Clierf an d'Spang vun der Famill vun Huelmes.

|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Clierf, Meesebuerg a Beefort. 
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''&lt;br&gt;
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}

De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué''  fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.

Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.

Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.

D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.

Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''

De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.

Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.

Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).

Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.

D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.

|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''&lt;br&gt;''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''&lt;br&gt;[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}

== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''&lt;br&gt;''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}&lt;br&gt;
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''&lt;br&gt;''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}

D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' &lt;!--(net sécher wat domat gemengt ass)--&gt; gewiescht.

De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 10. Oktober 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1251 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}.

|- valign=top 
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] &lt;br&gt; [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''&lt;br&gt;Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:&lt;br&gt;
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}&lt;br&gt;
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:&lt;br&gt;''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''

 {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.

Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').

De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''&lt;br&gt;''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''&lt;br&gt;
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' &lt;br&gt;[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''&lt;br&gt;''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[FichierCoat of arms of Luxembourg (city) 1818.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''&lt;br&gt;''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}

|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}

De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.

Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.

Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''&lt;br&gt;''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe &quot;grain d'orge&quot; de sable.''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}&lt;br&gt;D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''&lt;br&gt;''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''&lt;br&gt;''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''

|}

== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueules brochant en pal.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 5. Dezember 1988 - &lt;!--[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000--&gt; Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}&lt;br&gt;De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''&lt;br&gt;''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''&lt;br&gt;''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.

Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.

D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''&lt;br&gt;''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''&lt;br&gt;''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}&lt;br&gt;Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''&lt;br&gt;''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''&lt;br&gt;''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''&lt;br&gt;''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''&lt;br&gt;{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] &lt;!--- Mémorial xx, Säit xx ---&gt; Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''&lt;br&gt;''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''&lt;br&gt;''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374&lt;!--  - Projet: 19xx [[xxx]]--&gt;}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''&lt;br&gt;''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en abîme d'une tour crénelée et ouverte de gueules ajourée et maçonnée de sable.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Oktober]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''&lt;br&gt;''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''&lt;br&gt;''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]&lt;!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--&gt; - Mémorial B 1989&lt;!--, Säit 1032 - --&gt; - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à cinq pals d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474&lt;!--- Projet: [[xxx]]--&gt;}}&lt;br&gt;De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck&lt;ref&gt;https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique&lt;/ref&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''&lt;br&gt;''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''&lt;br&gt;''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - &lt;!--Mémorial B xx, Säit xx - --&gt;Projet: R. Klein 2005}}&lt;br&gt;Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. 
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''&lt;br&gt;
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la fasce d'argent''&lt;br&gt;{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''&lt;br&gt;''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''&lt;br&gt;''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
&lt;br&gt;''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''&lt;br&gt;''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''

{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---&gt; [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}

De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''&lt;br&gt;''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}

== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]

==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html &quot;Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei.&quot;] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)]]</text>
      <sha1>a8n1thbaf83ft0401cnmsw9wginctj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700901</id>
      <parentid>2700900</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:49:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* L */</comment>
      <origin>2700901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89803" sha1="e160b2jbx3gaitrzmwntzdrp18kn988" xml:space="preserve">Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].

An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.

Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.

'''Bemierkung'''

D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.

{{AbcIndex}}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]

| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}&lt;br&gt; D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen)  sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.

|-valign=&quot;top&quot;bi
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}&lt;br&gt;Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}&lt;br&gt;De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''&lt;br&gt;
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}&lt;br&gt;
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}

Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}&lt;br&gt;
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.

D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').

De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}&lt;br&gt;Déi riets Säit vum Wopen,&lt;ref&gt;
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt&lt;/ref&gt; ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.

Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.

De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].

D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}&lt;br&gt;
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&amp;nbsp;-&amp;nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}&lt;br&gt;
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
 
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}

Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').

De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms Bous Waldbredimus.svg|110x110px]]
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|'''Bous-Waldbredimus&lt;br&gt;''']]
''Ecartelé en sautoir au I de gueules à la croix ancrée d'or, aux II et III d'argent à trois mouchetures de sable, au IV d'argent au lion de gueules issant de la pointe de l'écu, sur la partition deux bâtons de sable fleurdelysés posés en sautoir.'' &lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|Gemengerot]] 1. September 2024 - [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/amin/2024/04/15/b1771 Arrêté ministériel 15. Abrëll 2024]}}
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Clierf|Clierf]]'''&lt;br&gt;''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}&lt;br&gt;
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Clierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] &lt;!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - --&gt;Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''&lt;br&gt;''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.

D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.

Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.

D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''&lt;br&gt;''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}

De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''&lt;br&gt;
''D'or au lion de sable.''&lt;br&gt;
{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}&lt;br&gt;
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.

Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''

''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''

Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' &lt;!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--&gt;vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.

De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).

Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.

Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.

De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}

De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''&lt;br&gt;
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}&lt;br&gt;De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. 
|}
== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}&lt;br&gt;
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.

De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.

De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].

D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').

De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.

D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Clierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.

De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) –  verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.

De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Clierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].

Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.

D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.

D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch-sûre luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''&lt;br&gt;''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}

Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.

An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.

Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.

De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''

D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).

Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.

|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|100px]]
|[[Gemeng Eschweiler|'''Eschweiler''']]
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 22. Dezember 1981 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 2. Abrëll 1982 - Mémorial B 1982, Säit 453 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;
''D'or à quatre bandes de sable, au chef de gueules chargé d'un chien braque d'argent colleté de sable.''

Dat Gëllent an dat Rout am Wopen erënneren un d'Herrschaft (duerno d'Baronie a nach méi spéit d'Grofschaft) vu Wolz (d'or au chef de gueules), vun där Eschweiler an Ierpeldeng ofgestaamt hunn; déi schwaarz Bänner weisen op d'Probstei vu Baaschtnech (d'or à quatre bandes de sable) hin, zu där Knapphouschent a Selschent gehéiert hunn.

Déi franséisch Braque kënnt aus dem Wope vun der Famill vun Eschweiler (de … (warscheinlech d'or) au chef de... (warscheinlech de gueules) chargé d'un chien braque (oder d'un lévrier) de … (warscheinlech d'argent)), den Nokommen oder Vasallen vun der Famill vu Wolz.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327 -  Projet: [[Louis Wirion]] (1951)}}

De Wope vun der Stad aus dem Joer 1953 ass inspiréiert vun deem, deen d'Gemeng bis dohin inoffiziell gedroen hat an dee sech esou beschreiwe léisst: ''Écartelé: au I d'or au pont de gueules posé sur une rivière de sable; au II d'azur à trois gerbes d'or posées 2-1; au III de sable au caducée (de Mercure) d'or en bande; au IV de Luxembourg.''

Mat der Bréck sollt e Nummswopen ([[Franséisch|fr]]. ''armes parlantes'') entstoen, deen op den [[Attila]]&lt;ref&gt;„Attila“ ass am Aldäitschen „Etzel“, dowéinst „Etzelbréck“, wat méi spéit „Ettelbréck “gouf.&lt;/ref&gt; hiweist; den Attila gëtt fälschlecherweis dacks als deen ugesinn, deen déi éischt Bréck op der Plaz sollt gebaut hunn. D'[[Gaarf]] symboliséiert d'Landwirtschaft an den [[Hermesstaf]] den Handel.
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules''*.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}&lt;br&gt;De [[Wandhond]] am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vasalle vun de [[Buerschent]]er, déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung: ''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.&lt;br&gt;
{{small|&lt;nowiki&gt;*)&lt;/nowiki&gt; Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''&lt;br&gt;
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}&lt;br&gt;De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] war Fluessweiler – zesumme mam [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholzer Haff]] – am gemeinsame Besëtz vun der Famill vu [[Schlass Meesebuerg|Meesebuerg]] (''d'or au chef de gueules chargé de trois mésanges'' (heiandsdo ''merlettes'') ''d'or'' (d'Meesen (mésanges) heiandsdo ''au naturel'')) an där vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''). De Rescht vun der aktueller Gemeng houng vun der Probstei Gréiwemaacher of (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronne d'or, à la clef d'argent brochant en barre'').

De Wope reflektéiert dës historesch Fakten: déi wichtegst Faarwen (Gëllen a Rout) sinn déi vun der Famill vu Meesebuerg, déi d'Haaptrechter hat; de Léiw ass dee vun der Famill vun Zolwer an de Schlëssel – aus ästhetesche Grënn ëmgedréit - ass dee vun der Probstei. Schlussendlech symboliséieren d'„Fënnefblieder“ déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng an déngen och als Nummswopen (fr. ''armes parlantes;'' „Fluessweiler“ vu [[Fluess]]).

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''&lt;br&gt;
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}&lt;br&gt;

|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fouhren luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Furen|Furen]]'''
''De gueules au chevron d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même, en pointe d’un fermail à l'ancienne également d'argent''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. August]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 832 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}&lt;br&gt;

Am Mëttelalter hunn d'Uertschafte Furen, Longsdref a Waalsdref de Grofe vu Veianen gehéiert (spéit Veianen: ''de gueules à la fasce d'argent'') iwwerdeems d'Landrechter zu Bettel de Grofe vu Clierf gehéiert hunn (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), och wann déi Veianer an déi Clierfer sech ëm d'Jurisdiktiounsrechter gestridden hunn.

Am 14. Joerhonnert hu sech d'Häre vun Huelmes (''de gueules au fermail à l'ancienne d'argent'') zu Furen nodeem se do scho bestëmmt Rechter verschaaft haten.

Am Gemengewope fënnt een dës historesch Fakten: am Wope vu Veianen gouf d'&lt;nowiki/&gt;''Fasce'' mat engem Wénkel ersat, deen de Maarksbierg symboliséiert, wou absënns um Namensdag vum hellege Markus, e renomméierte Joermaart ofgehale gouf. Iwwer dem Wénkel sinn d'''Merletten'' (eng Zort [[Märel (Vull)|Märel]]) vun der Famill vu Clierf an d'Spang vun der Famill vun Huelmes.

|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Clierf, Meesebuerg a Beefort. 
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''&lt;br&gt;
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}

De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué''  fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.

Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.

Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.

D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.

Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''

De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.

Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.

Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).

Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.

D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.

|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''&lt;br&gt;''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''&lt;br&gt;[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}

== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''&lt;br&gt;''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}&lt;br&gt;
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''&lt;br&gt;''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}

D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' &lt;!--(net sécher wat domat gemengt ass)--&gt; gewiescht.

De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 10. Oktober 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1251 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}.

|- valign=top 
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] &lt;br&gt; [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''&lt;br&gt;Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:&lt;br&gt;
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}&lt;br&gt;
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:&lt;br&gt;''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''

 {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.

Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').

De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''&lt;br&gt;''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''&lt;br&gt;
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' &lt;br&gt;[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''&lt;br&gt;''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) 1818.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''&lt;br&gt;''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}

|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}

De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.

Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.

Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''&lt;br&gt;''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe &quot;grain d'orge&quot; de sable.''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}&lt;br&gt;D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''&lt;br&gt;''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''&lt;br&gt;''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''

|}

== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueules brochant en pal.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 5. Dezember 1988 - &lt;!--[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000--&gt; Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}&lt;br&gt;De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''&lt;br&gt;''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''&lt;br&gt;''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.

Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.

D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''&lt;br&gt;''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''&lt;br&gt;''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}&lt;br&gt;Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''&lt;br&gt;''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''&lt;br&gt;''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''&lt;br&gt;''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''&lt;br&gt;{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] &lt;!--- Mémorial xx, Säit xx ---&gt; Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''&lt;br&gt;''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''&lt;br&gt;''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374&lt;!--  - Projet: 19xx [[xxx]]--&gt;}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''&lt;br&gt;''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en abîme d'une tour crénelée et ouverte de gueules ajourée et maçonnée de sable.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Oktober]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''&lt;br&gt;''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''&lt;br&gt;''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]&lt;!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--&gt; - Mémorial B 1989&lt;!--, Säit 1032 - --&gt; - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à cinq pals d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474&lt;!--- Projet: [[xxx]]--&gt;}}&lt;br&gt;De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck&lt;ref&gt;https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique&lt;/ref&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''&lt;br&gt;''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''&lt;br&gt;''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - &lt;!--Mémorial B xx, Säit xx - --&gt;Projet: R. Klein 2005}}&lt;br&gt;Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. 
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''&lt;br&gt;
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la fasce d'argent''&lt;br&gt;{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''&lt;br&gt;''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''&lt;br&gt;''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
&lt;br&gt;''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''&lt;br&gt;''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''

{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---&gt; [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}

De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''&lt;br&gt;''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}

== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]

==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html &quot;Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei.&quot;] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)]]</text>
      <sha1>e160b2jbx3gaitrzmwntzdrp18kn988</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700908</id>
      <parentid>2700901</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T02:29:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sàádî</username>
        <id>71685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Coat of arms of Luxembourg (city) 1818.svg]] → [[File:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request)</comment>
      <origin>2700908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89815" sha1="52yk8e9i71ih7ruf0vzxoavnrsyaotg" xml:space="preserve">Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].

An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.

Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.

'''Bemierkung'''

D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.

{{AbcIndex}}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]

| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}&lt;br&gt; D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen)  sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.

|-valign=&quot;top&quot;bi
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}&lt;br&gt;Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}&lt;br&gt;De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''&lt;br&gt;
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}&lt;br&gt;
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}

Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}&lt;br&gt;
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.

D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').

De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}&lt;br&gt;Déi riets Säit vum Wopen,&lt;ref&gt;
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt&lt;/ref&gt; ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.

Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.

De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].

D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}&lt;br&gt;
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&amp;nbsp;-&amp;nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}&lt;br&gt;
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
 
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}

Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').

De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms Bous Waldbredimus.svg|110x110px]]
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|'''Bous-Waldbredimus&lt;br&gt;''']]
''Ecartelé en sautoir au I de gueules à la croix ancrée d'or, aux II et III d'argent à trois mouchetures de sable, au IV d'argent au lion de gueules issant de la pointe de l'écu, sur la partition deux bâtons de sable fleurdelysés posés en sautoir.'' &lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|Gemengerot]] 1. September 2024 - [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/amin/2024/04/15/b1771 Arrêté ministériel 15. Abrëll 2024]}}
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Clierf|Clierf]]'''&lt;br&gt;''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}&lt;br&gt;
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Clierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] &lt;!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - --&gt;Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''&lt;br&gt;''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.

D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.

Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.

D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''&lt;br&gt;''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}

De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''&lt;br&gt;
''D'or au lion de sable.''&lt;br&gt;
{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}&lt;br&gt;
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.

Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''

''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''

Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' &lt;!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--&gt;vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.

De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).

Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.

Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.

De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}

De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''&lt;br&gt;
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}&lt;br&gt;De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. 
|}
== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}&lt;br&gt;
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.

De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.

De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].

D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').

De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.

D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Clierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.

De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) –  verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.

De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Clierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].

Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.

D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.

D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch-sûre luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''&lt;br&gt;''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}

Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.

An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.

Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.

De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''

D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).

Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.

|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|100px]]
|[[Gemeng Eschweiler|'''Eschweiler''']]
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 22. Dezember 1981 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 2. Abrëll 1982 - Mémorial B 1982, Säit 453 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;
''D'or à quatre bandes de sable, au chef de gueules chargé d'un chien braque d'argent colleté de sable.''

Dat Gëllent an dat Rout am Wopen erënneren un d'Herrschaft (duerno d'Baronie a nach méi spéit d'Grofschaft) vu Wolz (d'or au chef de gueules), vun där Eschweiler an Ierpeldeng ofgestaamt hunn; déi schwaarz Bänner weisen op d'Probstei vu Baaschtnech (d'or à quatre bandes de sable) hin, zu där Knapphouschent a Selschent gehéiert hunn.

Déi franséisch Braque kënnt aus dem Wope vun der Famill vun Eschweiler (de … (warscheinlech d'or) au chef de... (warscheinlech de gueules) chargé d'un chien braque (oder d'un lévrier) de … (warscheinlech d'argent)), den Nokommen oder Vasallen vun der Famill vu Wolz.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327 -  Projet: [[Louis Wirion]] (1951)}}

De Wope vun der Stad aus dem Joer 1953 ass inspiréiert vun deem, deen d'Gemeng bis dohin inoffiziell gedroen hat an dee sech esou beschreiwe léisst: ''Écartelé: au I d'or au pont de gueules posé sur une rivière de sable; au II d'azur à trois gerbes d'or posées 2-1; au III de sable au caducée (de Mercure) d'or en bande; au IV de Luxembourg.''

Mat der Bréck sollt e Nummswopen ([[Franséisch|fr]]. ''armes parlantes'') entstoen, deen op den [[Attila]]&lt;ref&gt;„Attila“ ass am Aldäitschen „Etzel“, dowéinst „Etzelbréck“, wat méi spéit „Ettelbréck “gouf.&lt;/ref&gt; hiweist; den Attila gëtt fälschlecherweis dacks als deen ugesinn, deen déi éischt Bréck op der Plaz sollt gebaut hunn. D'[[Gaarf]] symboliséiert d'Landwirtschaft an den [[Hermesstaf]] den Handel.
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules''*.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}&lt;br&gt;De [[Wandhond]] am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vasalle vun de [[Buerschent]]er, déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung: ''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.&lt;br&gt;
{{small|&lt;nowiki&gt;*)&lt;/nowiki&gt; Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''&lt;br&gt;
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}&lt;br&gt;De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] war Fluessweiler – zesumme mam [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholzer Haff]] – am gemeinsame Besëtz vun der Famill vu [[Schlass Meesebuerg|Meesebuerg]] (''d'or au chef de gueules chargé de trois mésanges'' (heiandsdo ''merlettes'') ''d'or'' (d'Meesen (mésanges) heiandsdo ''au naturel'')) an där vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''). De Rescht vun der aktueller Gemeng houng vun der Probstei Gréiwemaacher of (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronne d'or, à la clef d'argent brochant en barre'').

De Wope reflektéiert dës historesch Fakten: déi wichtegst Faarwen (Gëllen a Rout) sinn déi vun der Famill vu Meesebuerg, déi d'Haaptrechter hat; de Léiw ass dee vun der Famill vun Zolwer an de Schlëssel – aus ästhetesche Grënn ëmgedréit - ass dee vun der Probstei. Schlussendlech symboliséieren d'„Fënnefblieder“ déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng an déngen och als Nummswopen (fr. ''armes parlantes;'' „Fluessweiler“ vu [[Fluess]]).

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''&lt;br&gt;
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}&lt;br&gt;

|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fouhren luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Furen|Furen]]'''
''De gueules au chevron d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même, en pointe d’un fermail à l'ancienne également d'argent''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. August]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 832 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}&lt;br&gt;

Am Mëttelalter hunn d'Uertschafte Furen, Longsdref a Waalsdref de Grofe vu Veianen gehéiert (spéit Veianen: ''de gueules à la fasce d'argent'') iwwerdeems d'Landrechter zu Bettel de Grofe vu Clierf gehéiert hunn (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), och wann déi Veianer an déi Clierfer sech ëm d'Jurisdiktiounsrechter gestridden hunn.

Am 14. Joerhonnert hu sech d'Häre vun Huelmes (''de gueules au fermail à l'ancienne d'argent'') zu Furen nodeem se do scho bestëmmt Rechter verschaaft haten.

Am Gemengewope fënnt een dës historesch Fakten: am Wope vu Veianen gouf d'&lt;nowiki/&gt;''Fasce'' mat engem Wénkel ersat, deen de Maarksbierg symboliséiert, wou absënns um Namensdag vum hellege Markus, e renomméierte Joermaart ofgehale gouf. Iwwer dem Wénkel sinn d'''Merletten'' (eng Zort [[Märel (Vull)|Märel]]) vun der Famill vu Clierf an d'Spang vun der Famill vun Huelmes.

|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Clierf, Meesebuerg a Beefort. 
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''&lt;br&gt;
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}

De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué''  fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.

Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.

Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.

D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.

Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''

De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.

Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.

Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).

Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.

D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.

|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''&lt;br&gt;''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''&lt;br&gt;[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}

== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''&lt;br&gt;''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}&lt;br&gt;
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''&lt;br&gt;''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}

D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' &lt;!--(net sécher wat domat gemengt ass)--&gt; gewiescht.

De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 10. Oktober 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1251 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}.

|- valign=top 
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] &lt;br&gt; [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''&lt;br&gt;Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:&lt;br&gt;
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}&lt;br&gt;
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:&lt;br&gt;''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''

 {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.

Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').

De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''&lt;br&gt;''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''&lt;br&gt;
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' &lt;br&gt;[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''&lt;br&gt;''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''&lt;br&gt;''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}

|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}

De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.

Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.

Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''&lt;br&gt;''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe &quot;grain d'orge&quot; de sable.''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}&lt;br&gt;D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''&lt;br&gt;''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''&lt;br&gt;''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''

|}

== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueules brochant en pal.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 5. Dezember 1988 - &lt;!--[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000--&gt; Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}&lt;br&gt;De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''&lt;br&gt;''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''&lt;br&gt;''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.

Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.

D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''&lt;br&gt;''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''&lt;br&gt;''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}&lt;br&gt;Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''&lt;br&gt;''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''&lt;br&gt;''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''&lt;br&gt;''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''&lt;br&gt;{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] &lt;!--- Mémorial xx, Säit xx ---&gt; Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''&lt;br&gt;''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''&lt;br&gt;''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374&lt;!--  - Projet: 19xx [[xxx]]--&gt;}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''&lt;br&gt;''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en abîme d'une tour crénelée et ouverte de gueules ajourée et maçonnée de sable.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Oktober]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''&lt;br&gt;''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''&lt;br&gt;''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]&lt;!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--&gt; - Mémorial B 1989&lt;!--, Säit 1032 - --&gt; - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à cinq pals d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474&lt;!--- Projet: [[xxx]]--&gt;}}&lt;br&gt;De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck&lt;ref&gt;https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique&lt;/ref&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''&lt;br&gt;''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''&lt;br&gt;''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - &lt;!--Mémorial B xx, Säit xx - --&gt;Projet: R. Klein 2005}}&lt;br&gt;Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. 
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''&lt;br&gt;
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la fasce d'argent''&lt;br&gt;{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''&lt;br&gt;''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''&lt;br&gt;''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
&lt;br&gt;''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''&lt;br&gt;''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''

{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---&gt; [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}

De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''&lt;br&gt;''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}

== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]

==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html &quot;Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei.&quot;] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)]]</text>
      <sha1>52yk8e9i71ih7ruf0vzxoavnrsyaotg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700962</id>
      <parentid>2700908</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* R */ nei Wope Réimech</comment>
      <origin>2700962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89839" sha1="24ht5zdhs9un2nfx94tg7mrlp6tntkj" xml:space="preserve">Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].

An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.

Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.

'''Bemierkung'''

D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.

{{AbcIndex}}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]

| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}&lt;br&gt; D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen)  sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.

|-valign=&quot;top&quot;bi
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}&lt;br&gt;Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}&lt;br&gt;De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''&lt;br&gt;
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}&lt;br&gt;
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}

Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}&lt;br&gt;
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.

D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').

De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}&lt;br&gt;Déi riets Säit vum Wopen,&lt;ref&gt;
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt&lt;/ref&gt; ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.

Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.

De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].

D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}&lt;br&gt;
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&amp;nbsp;-&amp;nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}&lt;br&gt;
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
 
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}

Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').

De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms Bous Waldbredimus.svg|110x110px]]
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|'''Bous-Waldbredimus&lt;br&gt;''']]
''Ecartelé en sautoir au I de gueules à la croix ancrée d'or, aux II et III d'argent à trois mouchetures de sable, au IV d'argent au lion de gueules issant de la pointe de l'écu, sur la partition deux bâtons de sable fleurdelysés posés en sautoir.'' &lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|Gemengerot]] 1. September 2024 - [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/amin/2024/04/15/b1771 Arrêté ministériel 15. Abrëll 2024]}}
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Clierf|Clierf]]'''&lt;br&gt;''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}&lt;br&gt;
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Clierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] &lt;!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - --&gt;Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''&lt;br&gt;''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.

D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.

Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.

D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''&lt;br&gt;''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}

De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''&lt;br&gt;
''D'or au lion de sable.''&lt;br&gt;
{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}&lt;br&gt;
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.

Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''

''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''

Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' &lt;!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--&gt;vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.

De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).

Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.

Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.

De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}

De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''&lt;br&gt;
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}&lt;br&gt;De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. 
|}
== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}&lt;br&gt;
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.

De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.

De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].

D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').

De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.

D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Clierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.

De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) –  verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.

De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Clierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].

Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.

D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.

D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch-sûre luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''&lt;br&gt;''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}

Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.

An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.

Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.

De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''

D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).

Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.

|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|100px]]
|[[Gemeng Eschweiler|'''Eschweiler''']]
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 22. Dezember 1981 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 2. Abrëll 1982 - Mémorial B 1982, Säit 453 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;
''D'or à quatre bandes de sable, au chef de gueules chargé d'un chien braque d'argent colleté de sable.''

Dat Gëllent an dat Rout am Wopen erënneren un d'Herrschaft (duerno d'Baronie a nach méi spéit d'Grofschaft) vu Wolz (d'or au chef de gueules), vun där Eschweiler an Ierpeldeng ofgestaamt hunn; déi schwaarz Bänner weisen op d'Probstei vu Baaschtnech (d'or à quatre bandes de sable) hin, zu där Knapphouschent a Selschent gehéiert hunn.

Déi franséisch Braque kënnt aus dem Wope vun der Famill vun Eschweiler (de … (warscheinlech d'or) au chef de... (warscheinlech de gueules) chargé d'un chien braque (oder d'un lévrier) de … (warscheinlech d'argent)), den Nokommen oder Vasallen vun der Famill vu Wolz.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327 -  Projet: [[Louis Wirion]] (1951)}}

De Wope vun der Stad aus dem Joer 1953 ass inspiréiert vun deem, deen d'Gemeng bis dohin inoffiziell gedroen hat an dee sech esou beschreiwe léisst: ''Écartelé: au I d'or au pont de gueules posé sur une rivière de sable; au II d'azur à trois gerbes d'or posées 2-1; au III de sable au caducée (de Mercure) d'or en bande; au IV de Luxembourg.''

Mat der Bréck sollt e Nummswopen ([[Franséisch|fr]]. ''armes parlantes'') entstoen, deen op den [[Attila]]&lt;ref&gt;„Attila“ ass am Aldäitschen „Etzel“, dowéinst „Etzelbréck“, wat méi spéit „Ettelbréck “gouf.&lt;/ref&gt; hiweist; den Attila gëtt fälschlecherweis dacks als deen ugesinn, deen déi éischt Bréck op der Plaz sollt gebaut hunn. D'[[Gaarf]] symboliséiert d'Landwirtschaft an den [[Hermesstaf]] den Handel.
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules''*.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}&lt;br&gt;De [[Wandhond]] am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vasalle vun de [[Buerschent]]er, déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung: ''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.&lt;br&gt;
{{small|&lt;nowiki&gt;*)&lt;/nowiki&gt; Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''&lt;br&gt;
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}&lt;br&gt;De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] war Fluessweiler – zesumme mam [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholzer Haff]] – am gemeinsame Besëtz vun der Famill vu [[Schlass Meesebuerg|Meesebuerg]] (''d'or au chef de gueules chargé de trois mésanges'' (heiandsdo ''merlettes'') ''d'or'' (d'Meesen (mésanges) heiandsdo ''au naturel'')) an där vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''). De Rescht vun der aktueller Gemeng houng vun der Probstei Gréiwemaacher of (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronne d'or, à la clef d'argent brochant en barre'').

De Wope reflektéiert dës historesch Fakten: déi wichtegst Faarwen (Gëllen a Rout) sinn déi vun der Famill vu Meesebuerg, déi d'Haaptrechter hat; de Léiw ass dee vun der Famill vun Zolwer an de Schlëssel – aus ästhetesche Grënn ëmgedréit - ass dee vun der Probstei. Schlussendlech symboliséieren d'„Fënnefblieder“ déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng an déngen och als Nummswopen (fr. ''armes parlantes;'' „Fluessweiler“ vu [[Fluess]]).

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''&lt;br&gt;
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}&lt;br&gt;

|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fouhren luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Furen|Furen]]'''
''De gueules au chevron d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même, en pointe d’un fermail à l'ancienne également d'argent''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. August]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 832 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}&lt;br&gt;

Am Mëttelalter hunn d'Uertschafte Furen, Longsdref a Waalsdref de Grofe vu Veianen gehéiert (spéit Veianen: ''de gueules à la fasce d'argent'') iwwerdeems d'Landrechter zu Bettel de Grofe vu Clierf gehéiert hunn (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), och wann déi Veianer an déi Clierfer sech ëm d'Jurisdiktiounsrechter gestridden hunn.

Am 14. Joerhonnert hu sech d'Häre vun Huelmes (''de gueules au fermail à l'ancienne d'argent'') zu Furen nodeem se do scho bestëmmt Rechter verschaaft haten.

Am Gemengewope fënnt een dës historesch Fakten: am Wope vu Veianen gouf d'&lt;nowiki/&gt;''Fasce'' mat engem Wénkel ersat, deen de Maarksbierg symboliséiert, wou absënns um Namensdag vum hellege Markus, e renomméierte Joermaart ofgehale gouf. Iwwer dem Wénkel sinn d'''Merletten'' (eng Zort [[Märel (Vull)|Märel]]) vun der Famill vu Clierf an d'Spang vun der Famill vun Huelmes.

|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Clierf, Meesebuerg a Beefort. 
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''&lt;br&gt;
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}

De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué''  fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.

Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.

Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.

D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.

Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''

De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.

Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.

Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).

Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.

D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.

|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''&lt;br&gt;''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''&lt;br&gt;[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}

== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''&lt;br&gt;''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}&lt;br&gt;
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''&lt;br&gt;''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}

D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' &lt;!--(net sécher wat domat gemengt ass)--&gt; gewiescht.

De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 10. Oktober 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1251 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}.

|- valign=top 
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] &lt;br&gt; [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''&lt;br&gt;Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:&lt;br&gt;
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}&lt;br&gt;
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:&lt;br&gt;''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''

 {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.

Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').

De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''&lt;br&gt;''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''&lt;br&gt;
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' &lt;br&gt;[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''&lt;br&gt;''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''&lt;br&gt;''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}

|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}

De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.

Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.

Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''&lt;br&gt;''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe &quot;grain d'orge&quot; de sable.''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}&lt;br&gt;D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''&lt;br&gt;''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''&lt;br&gt;''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''

|}

== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueules brochant en pal.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 5. Dezember 1988 - &lt;!--[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000--&gt; Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}&lt;br&gt;De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''&lt;br&gt;''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''&lt;br&gt;''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.

Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.

D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''&lt;br&gt;''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''&lt;br&gt;''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}&lt;br&gt;Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''&lt;br&gt;''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''&lt;br&gt;''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''&lt;br&gt;''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''&lt;br&gt;{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] &lt;!--- Mémorial xx, Säit xx ---&gt; Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''&lt;br&gt;''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''&lt;br&gt;''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374&lt;!--  - Projet: 19xx [[xxx]]--&gt;}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''&lt;br&gt;''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en abîme d'une tour crénelée et ouverte de gueules ajourée et maçonnée de sable.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Oktober]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''&lt;br&gt;''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''&lt;br&gt;''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]&lt;!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--&gt; - Mémorial B 1989&lt;!--, Säit 1032 - --&gt; - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à cinq pals d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474&lt;!--- Projet: [[xxx]]--&gt;}}&lt;br&gt;De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck&lt;ref&gt;https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique&lt;/ref&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''&lt;br&gt;''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''&lt;br&gt;''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - &lt;!--Mémorial B xx, Säit xx - --&gt;Projet: R. Klein 2005}}&lt;br&gt;Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. 
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''&lt;br&gt;
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la fasce d'argent''&lt;br&gt;{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''&lt;br&gt;''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''&lt;br&gt;''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
&lt;br&gt;''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''&lt;br&gt;''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''

{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---&gt; [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}

De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''&lt;br&gt;''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}

== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]

==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html &quot;Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei.&quot;] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)]]</text>
      <sha1>24ht5zdhs9un2nfx94tg7mrlp6tntkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700963</id>
      <parentid>2700962</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Update Lëtzebuerg, Réimech</comment>
      <origin>2700963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90149" sha1="kroh6t99gzexellhh7aov6m7c2gf6rs" xml:space="preserve">Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].

An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.

Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.

'''Bemierkung'''

D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.

{{AbcIndex}}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]

| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}&lt;br&gt; D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen)  sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.

|-valign=&quot;top&quot;bi
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}&lt;br&gt;Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}&lt;br&gt;De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''&lt;br&gt;
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}&lt;br&gt;
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}

Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}&lt;br&gt;
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.

D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').

De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}&lt;br&gt;Déi riets Säit vum Wopen,&lt;ref&gt;
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt&lt;/ref&gt; ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.

Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}

D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.

De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].

D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}&lt;br&gt;
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&amp;nbsp;-&amp;nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}&lt;br&gt;
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
 
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}

Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').

De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms Bous Waldbredimus.svg|110x110px]]
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|'''Bous-Waldbredimus&lt;br&gt;''']]
''Ecartelé en sautoir au I de gueules à la croix ancrée d'or, aux II et III d'argent à trois mouchetures de sable, au IV d'argent au lion de gueules issant de la pointe de l'écu, sur la partition deux bâtons de sable fleurdelysés posés en sautoir.'' &lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|Gemengerot]] 1. September 2024 - [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/amin/2024/04/15/b1771 Arrêté ministériel 15. Abrëll 2024]}}
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Clierf|Clierf]]'''&lt;br&gt;''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}&lt;br&gt;
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Clierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] &lt;!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - --&gt;Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''&lt;br&gt;''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.

D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.

Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.

D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''&lt;br&gt;''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}

De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''&lt;br&gt;
''D'or au lion de sable.''&lt;br&gt;
{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}&lt;br&gt;
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.

Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''

''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''

Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' &lt;!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--&gt;vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.

De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).

Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.

Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.

De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}

De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''&lt;br&gt;
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}&lt;br&gt;De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. 
|}
== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}&lt;br&gt;
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.

De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.

De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].

D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').

De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.

D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''&lt;br&gt;
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Clierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.

De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) –  verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.

De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Clierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].

Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.

D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.

D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch-sûre luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''&lt;br&gt;''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}

Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.

An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.

Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.

De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''

D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).

Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.

|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|100px]]
|[[Gemeng Eschweiler|'''Eschweiler''']]
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 22. Dezember 1981 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 2. Abrëll 1982 - Mémorial B 1982, Säit 453 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;
''D'or à quatre bandes de sable, au chef de gueules chargé d'un chien braque d'argent colleté de sable.''

Dat Gëllent an dat Rout am Wopen erënneren un d'Herrschaft (duerno d'Baronie a nach méi spéit d'Grofschaft) vu Wolz (d'or au chef de gueules), vun där Eschweiler an Ierpeldeng ofgestaamt hunn; déi schwaarz Bänner weisen op d'Probstei vu Baaschtnech (d'or à quatre bandes de sable) hin, zu där Knapphouschent a Selschent gehéiert hunn.

Déi franséisch Braque kënnt aus dem Wope vun der Famill vun Eschweiler (de … (warscheinlech d'or) au chef de... (warscheinlech de gueules) chargé d'un chien braque (oder d'un lévrier) de … (warscheinlech d'argent)), den Nokommen oder Vasallen vun der Famill vu Wolz.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327 -  Projet: [[Louis Wirion]] (1951)}}

De Wope vun der Stad aus dem Joer 1953 ass inspiréiert vun deem, deen d'Gemeng bis dohin inoffiziell gedroen hat an dee sech esou beschreiwe léisst: ''Écartelé: au I d'or au pont de gueules posé sur une rivière de sable; au II d'azur à trois gerbes d'or posées 2-1; au III de sable au caducée (de Mercure) d'or en bande; au IV de Luxembourg.''

Mat der Bréck sollt e Nummswopen ([[Franséisch|fr]]. ''armes parlantes'') entstoen, deen op den [[Attila]]&lt;ref&gt;„Attila“ ass am Aldäitschen „Etzel“, dowéinst „Etzelbréck“, wat méi spéit „Ettelbréck “gouf.&lt;/ref&gt; hiweist; den Attila gëtt fälschlecherweis dacks als deen ugesinn, deen déi éischt Bréck op der Plaz sollt gebaut hunn. D'[[Gaarf]] symboliséiert d'Landwirtschaft an den [[Hermesstaf]] den Handel.
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''&lt;br&gt;
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules''*.&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}&lt;br&gt;De [[Wandhond]] am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vasalle vun de [[Buerschent]]er, déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung: ''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.&lt;br&gt;
{{small|&lt;nowiki&gt;*)&lt;/nowiki&gt; Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''&lt;br&gt;
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}&lt;br&gt;De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''&lt;br&gt;
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}

Ënnert dem [[Ancien Régime]] war Fluessweiler – zesumme mam [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholzer Haff]] – am gemeinsame Besëtz vun der Famill vu [[Schlass Meesebuerg|Meesebuerg]] (''d'or au chef de gueules chargé de trois mésanges'' (heiandsdo ''merlettes'') ''d'or'' (d'Meesen (mésanges) heiandsdo ''au naturel'')) an där vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''). De Rescht vun der aktueller Gemeng houng vun der Probstei Gréiwemaacher of (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronne d'or, à la clef d'argent brochant en barre'').

De Wope reflektéiert dës historesch Fakten: déi wichtegst Faarwen (Gëllen a Rout) sinn déi vun der Famill vu Meesebuerg, déi d'Haaptrechter hat; de Léiw ass dee vun der Famill vun Zolwer an de Schlëssel – aus ästhetesche Grënn ëmgedréit - ass dee vun der Probstei. Schlussendlech symboliséieren d'„Fënnefblieder“ déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng an déngen och als Nummswopen (fr. ''armes parlantes;'' „Fluessweiler“ vu [[Fluess]]).

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''&lt;br&gt;
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}&lt;br&gt;

|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms fouhren luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Furen|Furen]]'''
''De gueules au chevron d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même, en pointe d’un fermail à l'ancienne également d'argent''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. August]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 832 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}&lt;br&gt;

Am Mëttelalter hunn d'Uertschafte Furen, Longsdref a Waalsdref de Grofe vu Veianen gehéiert (spéit Veianen: ''de gueules à la fasce d'argent'') iwwerdeems d'Landrechter zu Bettel de Grofe vu Clierf gehéiert hunn (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), och wann déi Veianer an déi Clierfer sech ëm d'Jurisdiktiounsrechter gestridden hunn.

Am 14. Joerhonnert hu sech d'Häre vun Huelmes (''de gueules au fermail à l'ancienne d'argent'') zu Furen nodeem se do scho bestëmmt Rechter verschaaft haten.

Am Gemengewope fënnt een dës historesch Fakten: am Wope vu Veianen gouf d'&lt;nowiki/&gt;''Fasce'' mat engem Wénkel ersat, deen de Maarksbierg symboliséiert, wou absënns um Namensdag vum hellege Markus, e renomméierte Joermaart ofgehale gouf. Iwwer dem Wénkel sinn d'''Merletten'' (eng Zort [[Märel (Vull)|Märel]]) vun der Famill vu Clierf an d'Spang vun der Famill vun Huelmes.

|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''&lt;br&gt;
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''&lt;br&gt;
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}&lt;br&gt;D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Clierf, Meesebuerg a Beefort. 
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''&lt;br&gt;
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''&lt;br&gt;
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''&lt;br&gt;
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}

De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué''  fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.

Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.

Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.

D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.

Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''&lt;br&gt;
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''&lt;br&gt;''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''

De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.

Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.

Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).

Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.

D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.

|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''&lt;br&gt;''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''&lt;br&gt;[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}

== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''&lt;br&gt;''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}&lt;br&gt;
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''&lt;br&gt;''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}&lt;br&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}

D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' &lt;!--(net sécher wat domat gemengt ass)--&gt; gewiescht.

De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 10. Oktober 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1251 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}.

|- valign=top 
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] &lt;br&gt; [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''&lt;br&gt;Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:&lt;br&gt;
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}&lt;br&gt;
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:&lt;br&gt;''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}

D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''

 {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.

Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').

De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''&lt;br&gt;''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''&lt;br&gt;
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' &lt;br&gt;[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''&lt;br&gt;''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|''Hooge Rad van Adel'' – 10. November 1818}}&lt;br&gt;
{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}&lt;br&gt;
Kuckt och: [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen#R|Réimech]] (identesch mam Wope vun der Stad Lëtzebuerg)

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''&lt;br&gt;''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}

|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot; |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''

{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}

De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.

Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.

Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''&lt;br&gt;''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe &quot;grain d'orge&quot; de sable.''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}&lt;br&gt;D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''&lt;br&gt;''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''&lt;br&gt;''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''&lt;br&gt;''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''&lt;br&gt;''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''

|}

== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueules brochant en pal.''&lt;br&gt;
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 5. Dezember 1988 - &lt;!--[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000--&gt; Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}&lt;br&gt;De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''&lt;br&gt;''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''&lt;br&gt;''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.

Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.

D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''&lt;br&gt;''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''&lt;br&gt;''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}&lt;br&gt;Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''&lt;br&gt;''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|''Hooge Rad van Adel'' – 10. November 1818}}&lt;br&gt;
Kuckt och: [[Wope vun der Stad Lëtzebuerg]] (identesch mat deem vu Réimech)

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''&lt;br&gt;''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''&lt;br&gt;''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''&lt;br&gt;''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''&lt;br&gt;{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] &lt;!--- Mémorial xx, Säit xx ---&gt; Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''&lt;br&gt;''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''&lt;br&gt;''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374&lt;!--  - Projet: 19xx [[xxx]]--&gt;}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''&lt;br&gt;''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''&lt;br&gt;''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''&lt;br&gt;
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''&lt;br&gt;
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en abîme d'une tour crénelée et ouverte de gueules ajourée et maçonnée de sable.'' &lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Oktober]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''&lt;br&gt;''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''&lt;br&gt;''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''&lt;br&gt;''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]&lt;!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--&gt; - Mémorial B 1989&lt;!--, Säit 1032 - --&gt; - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à cinq pals d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474&lt;!--- Projet: [[xxx]]--&gt;}}&lt;br&gt;De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck&lt;ref&gt;https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique&lt;/ref&gt;

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''&lt;br&gt;''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''&lt;br&gt;''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - &lt;!--Mémorial B xx, Säit xx - --&gt;Projet: R. Klein 2005}}&lt;br&gt;Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. 
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''&lt;br&gt;
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''&lt;br&gt;''De gueules à la fasce d'argent''&lt;br&gt;{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''&lt;br&gt;''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;110&quot; align=&quot;center&quot;| Wopen 
! align=&quot;center&quot;|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''&lt;br&gt;''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''&lt;br&gt;''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''&lt;br&gt;''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
&lt;br&gt;''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}&lt;br&gt;De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
&lt;br&gt;''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''&lt;br&gt;
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''&lt;br&gt;''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''&lt;br&gt;''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''

{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---&gt; [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}

De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.

|-valign=&quot;top&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''&lt;br&gt;''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}

== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]

==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html &quot;Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei.&quot;] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)]]</text>
      <sha1>kroh6t99gzexellhh7aov6m7c2gf6rs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>22. Januar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1567</id>
    <revision>
      <id>2700864</id>
      <parentid>2662436</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5265" sha1="5lv2achs66l5s44i3tvzkc49r1cxghk" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''22. [[Januar]]''' ass den 22. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1963]] Den [[Elysée-Vertrag]] tëscht [[Däitschland]] a [[Frankräich]] gëtt vum [[Konrad Adenauer]] a vum [[Charles de Gaulle]] ënnerschriwwen.
* [[2006]]: Den [[Evo Morales]] gëtt bolivianesche President.

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Pourbus Francis Bacon.jpg|Francis Bacon
Fichier:Gotthold Ephraim Lessing Kunstsammlung Uni Leipzig.jpg|Gotthold Ephraim Lessing
Fichier:Byron 1813 by Phillips.jpg|George Gordon Byron
Fichier:U-Thant-10617.jpg|Sithu U-Thant
Fichier:Kreisky-Koechler-Vienna-1980 Crop.jpg|Bruno Kreisky
Fichier:John Hurt at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|John Hurt
&lt;/gallery&gt;

* [[1561]]: [[Francis Bacon]], englesche Philosoph.
* [[1729]]: [[Gotthold Ephraim Lessing]], däitsche Philosoph an Dichter.
* [[1746]]: [[Guillaume Joseph Dupaix]], lëtzebuergeschen Archeolog.
* [[1788]]: [[George Gordon Byron]], engleschen Dichter.
* [[1816]]: [[Catherine Wolfe Bruce]], US-amerikanesch Ënnerstëtzerin vun der Astronomie.
* [[1823]]: [[Auguste Letellier]], franséischen Ingenieur.
* [[1865]]: [[Wilbur L. Scoville]], US-amerikanesche Pharmakolog.
* [[1879]]: [[Léandre Spartz]], lëtzebuergesche Veterinär.
* [[1889]]: [[Henri Pélissier]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Gewënner.
* [[1893]]: [[Conrad Veidt]], däitsch-englesche Schauspiller.
* [[1898]]: [[Léonard Schroeder]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter.
* [[1908]]: [[Loni Heuser]], däitsch Schauspillerin.
* [[1909]]: [[Sithu U Thant]], birmanesche Politiker, drëtten UN-Generalsekretär.
* [[1911]]: [[Bruno Kreisky]], éisträichesche Politiker.
* [[1926]]: [[René Kartheiser]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[1927]]: [[René Manderscheid]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1928]]: [[Pierre Remy]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1932]]: [[Piper Laurie]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1936]]: [[Alan J. Heeger]], US-amerikanesche Physiker a Cheemiker; Nobelpräisdréier.
* 1936: [[Juliette Mayniel]], franséisch Schauspillerin.
* [[1937]]: [[Paul Ries]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1940]]: [[John Hurt]], englesche Schauspiller.
* [[1944]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin.
* [[1946]]: [[Malcolm McLaren]], englesche Kënschtler, Designer a Museker.
* [[1950]]: [[Marie-Josée Jacobs]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[1951]]: [[Josy Melde]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1954]]: [[Jim Jarmusch]], US-amerikanesche Regisseur.
* 1954: [[Pit Wagner]], lëtzebuergesche Konschtschafenden.
* [[1956]]: [[Jean-Claude Finck]], lëtzebuergeschen Ekonomist.
* [[1962]]: [[Peter Lohmeyer]], däitsche Schauspiller.
* 1962: [[Viviane Thill]], lëtzebuergesch Iwwersetzerin, Filmkritikerin an Auteur.
* [[1968]]: [[Attila Bartis]], ungaresche Schrëftsteller.
* [[1971]]: [[Ulric Wohl]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1974]]: [[Joseph Muscat]], malteesesche Politiker.
* [[1977]]: [[Katharina Marie Schubert]], däitsch Schauspillerin.
* [[1979]]: [[Melanie Wininger]], Schwäizer Filmschauspillerin a Model.
* [[1987]]: [[Michel Wirtz]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[1994]]: [[Lucy Lordong]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[1996]]: [[Deborah Feller]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.

== Gestuerwen ==
* [[1651]]: [[Johann Ph. Holwarda]], hollänneschen Astronom.
* [[1667]]: [[Eustache de Wiltheim]], Beamten zu Lëtzebuerg, President vum Conseil provincial an Historiker.
* [[1890]]: [[Hubert Brasseur]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1901]]: [[Victoria vum Vereenegte Kinnekräich|Victoria I.]], Kinnigin vu Groussbritannien.
* [[1926]]: [[Désiré-Joseph Mercier]], belschen Theolog a Kardinol.
* [[1929]]: [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* 1929: [[Cornelis Lely]], hollännesche Waasserbauingenieur a Staatsmann.
* [[1950]]: [[Nicolas Schaeftgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker.
* [[1951]]: [[Harald Bohr]], dänesche Mathematiker.
* [[1952]]: [[Alphonse Bervard]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[1960]]: [[Alphonse Steinès]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[1966]]: [[Herbert Marshall]], brittesche Schauspiller.
* [[1973]]: [[Lyndon B. Johnson]], 36. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.
* [[1990]]: [[Maria Jacoby]], lëtzebuergesch Molerin an Olympionickin.
* [[1994]]: [[Jean-Louis Barrault]], franséische Schauspiller a Regisseur. 
* 1994: [[Telly Savalas]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1999]]: [[George L. Mosse]], däitsch-amerikaneschen Historiker
* [[2004]]: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller.
* [[2007]]: [[Abbé Pierre]], franséische Geeschtlechen a Grënner vu Hëllefsorganisatiounen.
* [[2008]]: [[Heath Ledger]], australesche Schauspiller.
* 2008: [[Martin Scheeck]], lëtzebuergesche Postbeamten a Resistenzler.
* [[2010]]: [[Iskandar vu Johor]], malaysesche Kinnek.
* 2010: [[Jean Simmons]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[2014]]: [[Fred Bertelmann]], däitsche Schlagersänger a Schauspiller.
* [[2026]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|22 January|{{PAGENAME}}}}

[[Kategorie:Dag am Januar| 22]]</text>
      <sha1>5lv2achs66l5s44i3tvzkc49r1cxghk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>10. Mäerz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1617</id>
    <revision>
      <id>2700951</id>
      <parentid>2668263</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7510" sha1="lx5mycqg2o4nqfd6mbzhju6wd9qbny0" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''10. Mäerz''' ass den 69. Dag (70. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[241 v. Chr.]]: D'[[Réimescht Räich|Réimer]] versenken d'[[Karthago|karthagesch]] Flott; Enn vum [[punesch Kricher|1. Punesche Krich]].
* [[1629]]: De Kinnek [[Charles I. vun England|Charles I.]] léist d'englescht [[Parlament]] op.
* [[1791]]: [[Frankräich]]: De Poopst [[Pius VI. (Poopst)|Pius VI.]] verurteelt d'Zivilverfaassung vum Klerus.
* [[1814]]: Den [[Napoléon Bonaparte|Napoleon]] gëtt an der [[Schluecht vu Laon]] geschloen.
* [[1831]]: D'franséisch [[Friemelegioun]] gëtt vum [[Louis Philippe vu Frankräich|Louis Philippe]] gegrënnt.
* [[1893]]: D'[[Côte d'Ivoire]] gëtt eng franséisch [[Kolonie]].
* [[1911]]: Frankräich féiert déi a ganz Westeuropa gëlteg [[Greenwich Mean Time]] (GMT) Zäit an.
* [[1951]]: Den [[Henri Queuille]] gëtt Premierminister vu Frankräich.
* [[1952]]: De [[Fulgencio Batista]] putscht sech a [[Kuba]] un d'Muecht.
* [[1966]]: D'[[Holland|Hollännesch]] Krounpinzessin [[Beatrix I. vun Holland|Beatrix]] bestit de [[Claus von Amsberg]].
* [[1987]]: Den [[Charles Haughey]] gëtt Premierminister vun [[Irland]].
* [[1995]]: De [[Konstantinos Stefanopoulos]] gëtt griichesche Staatspresident.
* [[2004]]: De [[Kostas Karamanlis]] gëtt griichesche Ministerpresident.
* [[2017]]: D'südkoreanesch Presidentin [[Park Geun-hye]] gëtt vun hirem Amt suspendéiert.

===Lëtzebuerg===
* [[1936]]: D'[[Maternité Grande-Duchesse Charlotte]] an der Stad Lëtzebuerg gëtt ageweit.

==Sport==
* [[1940]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 3:4 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Gusty Kemp]] (2) a [[Paul Feller (1918)|Paul Feller]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=99 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 10. Mäerz 1940 op der Websäit European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1946]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 2:6 géint Holland. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Edy Lahure]] a Paul Feller geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=6371 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland den 10. Mäerz 1946 op der Websäit European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1957]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Berlin]] 0:3 géint d'DDR.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14773 D'Detailer vum Foussballlännermatch DDR-Lëtzebuerg den 10. Mäerz 1957 op der Websäit European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1970]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Eindhoven]] 0:3 géint Holland.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=215 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 10. Mäerz 1970 op der Websäit European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1999]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:2 géint Island. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Marcel Christophe]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=11451 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Island den 10. Mäerz 1999 op der Websäit European Football.info]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Michel Sittow 004.jpg|Ferdinand II.
Fichier:Schlegelvers1829.jpg|Friedrich Schlegel
Fichier:Arthur Honegger (01).jpg|Arthur Honegger

Fichier:Sharon Stone 2005.jpg|Sharon Stone
&lt;/gallery&gt;
* [[1452]]: [[Ferdinand II. (Aragón)|Ferdinand II. vun Aragón]], &quot;de Kathouleschen&quot;, Kinnek vun Aragon, Sizilien an Neapel.
* [[1503]]: [[Ferdinand I. (HRR)|Ferdinand I.]], Keeser vum Hellege Réimesche Räich (1558 bis 1564).
* [[1772]]: [[Friedrich Schlegel]], däitsche Philosoph a Schrëftsteller.
* [[1810]]: [[Auguste-Boniface Ghiesbreght]], belsche Botaniker.
* [[1852]]: [[Richard Anschütz]], däitsche Cheemiker.
* [[1862]]: [[Nicolas Wagner (Lokalpolitiker)|Nicolas Wagner]], lëtzebuegresche Lokalpolitiker.
* [[1870]]: [[Eugène Michel Antoniadi]], griicheschen Astronom.
* [[1888]]: [[Barry Fitzgerald]], iresche Schauspiller.
* [[1892]]: [[Arthur Honegger]], franséisch-Schwäizer Komponist.
* 1892: [[Edouard Leon]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1895]]: [[Joseph Biwer]], lëtzebuegresche Geeschtlechen.
* [[1910]]: [[Albert Gricius]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1919]]: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller.
* [[1920]]: [[Boris Vian]], franséische Schrëftsteller, Ingenieur, Jazztrompetist, Chansonnier, Schauspiller.
* [[1923]]: [[Val Fitch]], US-amerikanesche Physiker, Nobelpräisdréier.
* [[1925]]: [[Manolis Anagnostakis]], griicheschen Dichter.
* [[1927]]: [[Paul Wunderlich]], däitsche Moler a Graphiker.
* 1927: [[Claude Laydu]], franséische Schauspiller.
* [[1928]]: [[Sara Montiel]], spuenesch Schauspillerin.
* [[1930]]: [[Michel Braun]], lëtzebuergesche Schéisser.
* 1930: [[Emile Burggraff]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker.
* [[1932]]: [[Dominique Zago]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1938]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin.
* [[1939]]: [[Charles-Marie Ternes]], docteur en philosophie et lettres, Professer am Lycée [[Robert Schuman|Robert-Schuman]].
* [[1940]]: [[Christian Gion]], franséische Filmregisseur.
* 1940: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Schauspiller a Karateweltmeeschter.
* [[1945]]: [[Pierre Seck]], lëtzebuergesche Cheemiker a Chimiesprofesser.
* [[1952]]: [[Morgan Tsvangirai]], simbawesche Politiker.
* [[1956]]: [[Gérard Claude]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[1957]]: [[Osama Bin Laden]], Chef vum Terroriste-Reseau Al-Kaida.
* 1957: [[Fernand Etgen]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1958]]: [[Sharon Stone]], US-amerikanesch Filmschauspillerin
* [[1961]]: [[Gérard Jeitz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1985]]: [[Jeff Eich]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[1999]]: [[Maxime Hoffmann]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.

== Gestuerwen ==
* [[1832]]: [[Muzio Clementi]], italieenesche Komponist, Pianist a Dirigent.
* [[1882]]: [[Victor Schoren]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[1901]]: [[Prosper Clasen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer an Auteur.
* [[1937]]: [[Corneille Lentz]], lëtzebuergesche Moler an Olympionik.
* [[1942]]: [[Michel Thill]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1965]]: [[Jean Boyer (Regisseur)|Jean Boyer]], franséische Regisseur, Dréibuchauteur a Lidderschreiwer.
* [[1973]]: [[Robert Siodmak]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1984]]: [[Roger Soubie]], franséische Moler an Zeechner.
* [[1985]]: [[Konstantin Ustinowitsch Tschernenko]], sowjetesche Politiker.
* [[1986]]: [[Ray Milland]], brittesche Schauspiller a Regisseur.
* [[1987]]: [[Bernard Roland]], franséische Filmregisseur.
* [[1990]]: [[Daniel Clérice]], franséische Schauspiller.
* [[1998]]: [[Lloyd Bridges]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[2004]]: [[Paul Oster]], lëtzebuergeschen Auteur an Dëschtennisspiller.
* [[2005]]: [[Jacqueline Pierreux]], franséisch Schauspillerin.
* [[2006]]: [[Jim Hoffstetter]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Sportsjournalist.
* [[2012]]: [[Jean Giraud]] (''Mœbius''), franséische BD-Auteur.
* [[2018]]: [[Hubert de Givenchy]], franséische Couturier.
* 2018: [[Armand Huberty]], lëtzebuergeschen Turner.
* 2018: [[Paolo Nuzzi]], italieenesche Filmregisseur.
* [[2024]]: [[Percy Adlon]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|10 March|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Mäerz| 10]]</text>
      <sha1>lx5mycqg2o4nqfd6mbzhju6wd9qbny0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>9. Mee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1810</id>
    <revision>
      <id>2700958</id>
      <parentid>2682553</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7631" sha1="4vis25kylvlmx0cixwawewt96x5z7qi" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''9. [[Mee]]''' ass den 129. Dag vum Joer (130. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[1949]]: De [[Rainer III. (Monaco)|Rainier III.]] gëtt Staatschef vu [[Monaco]].
* [[1950]]: De [[Frankräich|franséischen]] Ausseminister [[Robert Schuman]] hält eng [[Schuman-Deklaratioun|Ried]], an där en dozou oprifft, datt déi [[Europa (Kontinent)|europäesch]] Länner hir [[Kuel]]en- a [[Stol]]produktioun zesummeleeë sollen, fir sou zukünfteg Kricher onméiglech ze maachen. Domat hat hien de Grondstee vun der [[CECA]], an der spéiderer [[Europäesch Unioun|EU]], geluecht.
* [[1980]]: De [[Konstantinos Karamanlis]] gëtt Staatspresident, de [[Giorgios Rallis]] Regierungschef vu [[Griicheland]].
* [[1989]]: De [[Slobodan Milošević]] gëtt Staatspresident vu [[Serbien]].
====Lëtzebuerg====
* [[1944]]: Amerikanesch Fligere bombardéieren um 9h53 d'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]]; et gëtt 59 Doudeger an 160 Blesséierter.
* [[1974]]: Den Akafszentrum [[City Concorde|Concorde]] (haitegen Numm: City Concorde) mécht seng Dieren op.

=== Amerika ===
* [[1993]]: Éischt fräi Parlamentswalen am [[Paraguay]].

=== Afrika ===
* [[1994]]: Den [[Nelson Mandela]] gëtt no den éischten [[Demokratie|demokratesche]] Walen, bei deenen all Bierger hunn däerfe matmaachen, mat 75 Joer zum President vu [[Südafrika]] gewielt.

===Sport===
* [[1936]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:5 géint Irland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Léon Mart]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=5980 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Irland den 9. Mee 1936 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1954]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Charleroi]] 0:8 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=148 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg den 9. Mee 1954 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1970]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Tschechoslowakei.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=11560 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tschechoslsowakei den 9. Mee 1970 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
*[[1980]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Medan]], am Kader vum 'Marah Halim Cup 1980', 3:2 géint Südkorea. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jeannot Reiter]] (2) a [[Marcel Di Domenico]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=24912 D'Detailer vum Foussballlännermatch Südkorea-Lëtzebuerg den 9. Mee 1980 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Jose Ortega y Gasset.jpg|José Ortega y Gasset
Fichier:Claude Piéplu.jpg|Claude Piéplu
Fichier:Candice Bergen 1993 portrait.jpg|Candice Bergen
Fichier:Drafi Deutscher I.jpg|Drafi Deutscher
&lt;/gallery&gt;
* [[1809]]: [[Henri Witry]], lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker.
* [[1818]]: [[Louis Fuchs]], belsche Landschaftsarchitekt.
* [[1820]]: [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[1843]]: [[Nicolas Goedert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1874]]: [[Howard Carter]], britteschen Egyptolog.
* [[1883]]: [[José Ortega y Gasset]], spuenesche Philosoph, Soziolog an Essayist.
* [[1890]]: [[Jean-Pierre Frantzen]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[1891]]: [[Adolphe Faber]], lëtzebuergeschen Aendokter.
* [[1912]]: [[Pedro Armendáriz]], mexikanesche Schauspiller.
* [[1914]]: [[Carlo Maria Giulini]], italieeneschen Dirigent.
* [[1921]]: [[Sophie Scholl]], däitsch Resistenzlerin.
* [[1923]]: [[Claude Piéplu]], franséische Schauspiller.
* [[1924]]: [[Jean Girault]], franséische Filmregisseur.
* [[1927]]: [[Manfred Eigen]], däitsche Cheemiker.
* [[1928]]: [[Barbara Ann Scott]], kanadesch Äiskonschtleeferin.
* [[1929]]: [[Josy Polfer]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1930]]: [[Claude Sylvain]], franséisch Schauspillerin.
* [[1932]]: [[Roger Dumas]], franséische Schauspiller.
* [[1933]]: [[François Schlechter]], lëtzebuergesche Ringer.
* [[1936]]: [[Albert Finney]], brittesche Schauspiller.
* 1936: [[Glenda Jackson]], brittesch Schauspillerin a Politikerin.
* [[1938]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[1946]]: [[Candice Bergen]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 1946: [[Drafi Deutscher]], däitsche Sänger, Komponist a Museksproduzent.
* [[1948]]: [[Hans Georg Bock]], däitsche Mathematiker.
* [[1950]]: [[Fernand Fehlen]], lëtzebuergesche Soziolog.
* 1950: [[Frank Feitler]], lëtzebuergeschen Theater- a Filmregisseur, Dramaturg an Dréibuchauteur.
* [[1959]]: [[János Áder]], ungaresche Politiker a Staatspresident.
* [[1965]]: [[Jean-Claude Strasser]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* [[1968]]: [[Valérie Guignabodet]], franséisch Filmregisseurin an Dréibuchautorin.
* 1968: [[Nataša Pirc Musar]]; sloweenesch Journalistin a Politikerin.
* [[1970]]: [[Marek Erhardt]], däitsche Schauspiller.
* [[1975]]: [[Pascale Hansen]], lëtzebuergesch Affekotin a Politikerin.
* [[1983]]: [[Gilles Muller]], lëtzebuergeschen Tennisspiller.
* [[1992]]: [[Tom Laterza]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1994]]: [[Samuel Baum]], lëtzebuergeschen Handballspiller.

== Gestuerwen ==
* [[1707]]: [[Dieterich Buxtehude]], dänesch-däitschen Organist a Komponist.
* [[1805]]: [[Friedrich Schiller]], däitsche Schrëftsteller an Historiker.
* [[1850]]: [[Joseph Louis Gay-Lussac]], franséische Physiker a Cheemiker.
* [[1879]]: [[Pierre Schmit]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.
* [[1893]]: [[Edward Alfred Cowper]], britteschen Erfinder.
* [[1896]]: [[Jean Franck]], lëtzebuergesche Jurist a Verwaltungsbeamten.
* [[1909]]: [[Margarete Steiff]], Entreprenerin a Grënnerin vun der Firma Steiff.
* [[1912]]: [[Émile Duployé]], franséische Geeschtlechen, Pedagog a Stenograf.
* [[1915]]: [[François Faber]], lëtzebuergesche Cyclist.
* [[1917]]: [[Matthias Raus]], lëtzebuergesche Redemptoristepater.
* [[1922]]: [[Rodolphe Brimmeyr]], lëtzebuergeschen Apdikter, Politiker an Auteur.
* [[1930]]: [[Gustave Loosé]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Lokalpolitiker.
* [[1935]]: [[Jean-Pierre Flohr]], lëtzebuergeschen Auteur an Haffkommissär.
* [[1957]]: [[Ezio Pinza]], italieenesche Basssänger.
* [[1970]]: [[Franz Etzel]], däitsche Politiker.
* [[1974]]: [[Julio Salvador]], spuenesche Filmregisseur.
* [[1978]]: [[Aldo Moro]], italieenesche Politiker.
* [[1981]]: [[Fritz Umgelter]], däitsche Schauspiller, Film- an Theaterregisseur.
* [[1986]]: [[Tenzing Norgay]], nepaleeseschen Alpinist.
* [[1997]]: [[Marco Ferreri]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2004]]: [[Fernand Kons]], lëtzebuergesche Politiker a Veterinär.
* [[2011]]: [[Wouter Weylandt]], belsche Vëlossportler.
* [[2013]]: [[Alfredo Landa]], spuenesche Schauspiller.
* [[2017]]: [[Robert Miles]], Schwäizer Museker.
* 2017: [[Michael Parks]], US-amerikanesche Schauspiller.
*[[2020]]: [[Little Richard]], US-amerikanesche Rock 'n' Roll-Sänger.
* [[2024]]: [[Roger Corman]], US-amerikanesche Filmregisseur.

== Fester a Feierdeeg ==
* [[Europadag]] fir d'[[Schuman-Deklaratioun]] ze commemoréieren.
* [[Hellege Christophorus]] an der Orthodoxer Kierch.
* [[Dag vun der Victoire]] a [[Russland]], [[Wäissrussland]], [[Montenegro]], [[Armenien]], [[Kasachstan]], [[Georgien]] (zënter 1965), an [[Israel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|9 May|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Mee| 09]]</text>
      <sha1>4vis25kylvlmx0cixwawewt96x5z7qi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>20. Mee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1822</id>
    <revision>
      <id>2700946</id>
      <parentid>2683380</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7266" sha1="7tbvmff9yg6chd8yw2pji7aah4iir9l" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''20. [[Mee]]''' ass den 140. Dag vum Joer (141. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1882]]: Däitschland, Éisträich-Ungarn an Italie schléissen den [[Dräibond]] (''Triple Alliance'').
* [[1902]]: [[Kuba]] gëtt vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] onofhängeg.
* [[1906]]: De [[Simplon-Tunnel]] tëscht [[Italien]] an der [[Schwäiz]] gëtt ageweit.
* [[1927]]: [[Saudi-Arabien]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg.
* [[1989]]: De chineesesche Premierminister [[Li Peng]] deklaréiert d'[[Krichsrecht]] op der [[Plaz vum Himmlesche Fridden]].
* [[1990]]: Éischt fräi Presidentschafts- a Parlamentswalen a [[Rumänien]] zanter 50 Joer.
* [[2002]]: [[Osttimor]] gëtt als &quot;República Democrática de [[Timor-Leste]]&quot; vun [[Indonesien]] onofhängeg.

[[Fichier:Accord entre la République portugaise et le Grand-duché de Luxembourgrelatif à l'emploi des travailleurs portugais au Luxembourg 1970-05-20.jpg|thumb|110px|Accord tëscht Portugal a Lëtzebuerg iwwer portugisesch Aarbechter zu Lëtzebuerg.]]
=== Lëtzebuerg ===
* [[1970]]: [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ënnerschreift mat [[Portugal]] en Accord iwwer d'Eraloosse vun Aarbechter.
* [[1983]]: D'Gesetz iwwer d'Schafe vum ''[[Institut monétaire luxembourgeois]]'' trëtt a Kraaft.
====Sport====
* [[1971]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:4 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=11700 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 20. Mee 1971 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1987]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1988]], 0:3 géint Bulgarien.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=8812 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 20. Mee 1987 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1993]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1994]], 1:1 géint Island. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet en islännesche Spiller geschoss. (Selbstgol)&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=9929 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Island den 20. Mee 1993 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Honoré de Balzac (1842).jpg|Honoré de Balzac
Fichier:JohnStuartMill.JPG|John Stuart Mill
Fichier:Frederic Passy.jpg|Frédéric Passy
Fichier:Jimmy Stewart.jpg|James Stewart
Fichier:JoeCocker03.jpg|Joe Cocker
Fichier:Cher by Ian Smith.jpg|Cher
&lt;/gallery&gt;

* [[1315]]: [[Bonne vu Lëtzebuerg]], Duechter vum Jang dem Blannen.
* [[1753]]: [[Toussaint Louverture]], [[haiti]]anesche Fräiheetskämpfer.
* [[1799]]: [[Honoré de Balzac]], franséische Schrëftsteller.
* [[1802]]: [[Augustin Lampach]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[1806]]: [[John Stuart Mill]], englesche Philosoph an Ekonomist.
* [[1822]]: [[Émile Erckmann]], franséische Schrëftsteller.
* 1822: [[Frédéric Passy]], franséische Politiker an Humanist.
* [[1823]]: [[Petronella Laeis]], Fra vum Auguste Metz.
* [[1825]]: [[Georg Phillips Bond]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1830]]: [[Jean Baptiste Niederkorn]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[1866]]: [[Jules Wilhelm (Historiker)|Jules Wilhelm]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1895]]: [[Reginald Joseph Mitchell]], engleschen Ingenieur an industriellen Designer.
* [[1896]]: [[Paul Kemp (Schauspiller)|Paul Kemp]], däitsche Schauspiller.
* [[1898]]: [[Arthur Ginter]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1904]]: [[Margery Allingham]], brittesch Schrëftstellerin.
* [[1906]]: [[René Jayet]], franséische Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[1908]]: [[James Stewart]], US-amerikanesche Filmschauspiller.
* [[1912]]: [[Joseph Lucius]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[1916]]: [[Trebisonda Valla]], italieenesch Liichtathleetin.
* [[1921]]: [[Wolfgang Borchert]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1922]]: [[Claude Pescatore]], lëtzebuergesche Resistenzler, Manager a Politiker.
* [[1928]]: [[Malka Ribowska]], franséisch Schauspillerin.
* [[1934]]: [[Tonino Valerii]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1935]]: [[José Mujica]], uruguayesche Politiker.
* [[1944]]: [[Joe Cocker]], brittesche Rhythm and Blues-Sänger.
* [[1946]]: Cher, US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[1947]]: [[Sky du Mont]], däitsche Schauspiller an Auteur.
* [[1950]]: [[Jhala Nath Khanal]], nepaleesesche Politiker.
* 1950: [[Ed Maroldt]], lëtzebuergesche Professer, Auteur, Theaterschauspiller a Regisseur.
* 1950: [[Arlette Wilmes]], lëtzebuergesch Schwëmmerin.
* [[1954]]: [[Norbert Meyer]], däitsche Botaniker a Phytocenolog.
* [[1957]]: [[Yoshihiko Noda]], japanesche Politiker.
* [[1958]]: [[Christian Spielmann]], lëtzebuergesche Filmjournalist an Auteur.
* [[1960]]: [[Fernand Morbach]], lëtzebuergesche Journalist a Fotograf.
* [[1985]]: [[Christopher Froome]], brittesch-kenianesche Vëlossportler.

== Gestuerwen ==
* [[1506]]: [[Christoph Kolumbus]], Séifuerer.
* [[1556]]: [[Pietro Aretino]], italieenesche Schrëftsteller.
* [[1799]]: [[Michel Pintz]], dee bekanntste Lëtzebuerger aus dem Klëppelkrich.
* [[1831]]: [[Henri Grégoire]], franséische Geeschtlechen.
* [[1832]]: [[Johannes Birnbaum]], franséische Magistrat a Prefekt vum Département des Forêts.
* [[1834]]: [[Marie-Joseph Motier de La Fayette|Marquis de La Fayette]], franséische Generol.
* [[1871]]: [[Charles Joseph du Pasquier]], franséischen Offizéier a Politiker.
* [[1896]]: [[Clara Schumann]], däitsch Komponistin a Pianistin.
* [[1905]]: [[Prosper Biwer]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[1931]]: [[Damien Bourg]], belschen Offizéier vu lëtzebuergescher Ofstamung
* [[1942]]: [[Hector Guimard]], franséischen Architekt.
* [[1954]]: [[Robert Capa]], US-amerikanesche Fotograf.
* [[1956]]: [[André Charlot]], franséischen Impresario, Filmregisseur a Schauspiller.
* [[1972]]: [[Léon Buck]], lëtzebuergesche Schwëmmer, Fechter, Olympionik an Drécker.
* [[1978]]: [[Eugène Auguste Collart]], lëtzebuergeschen Industriellen a Schmelzhär, Politiker, Diplomat a Publizist.
* [[1987]]: [[Franz Ehringer]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* [[1989]]: [[Anton Diffring]], däitsche Schauspiller.
* [[1991]]: [[Fernand Salentiny]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1995]]: [[Charles Heirendt]], lëtzebuergesche Laangstreckeleefer.
* [[2000]]: [[Marc Reuland]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[2005]]: [[Paul Ricoeur]], franséische Philosoph.
* [[2009]]: [[Pierre Gamarra]], franséischen Auteur.
* [[2012]]: [[Robin Gibb]], brittesche Museker.
* [[2013]]: [[Ray Manzarek]], US-amerikanesche Museker.
* [[2015]]: [[Colette Wark-Hoffmann]], lëtzebuergesch Sängerin.
*[[2019]]: [[Niki Lauda]], éisträichesche Formel-1-Weltmeeschter an Entreprener.
*[[2020]]: [[Jay Schiltz]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Kabarettist.
* [[2025]]: [[Trần Đức Lương]], vietnameesesche Politiker.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|20 May|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Mee| 20]]</text>
      <sha1>7tbvmff9yg6chd8yw2pji7aah4iir9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>8. September</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2069</id>
    <revision>
      <id>2700953</id>
      <parentid>2680084</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:48:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2700953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7340" sha1="o7rope8bm2rjgnuqua6xa0dueqkgp2y" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''8. [[September]]''' ass den 251. Dag vum Joer (252. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1278]]: [[Andorra]] gëtt mam [[Traité vu Paréage]] gegrënnt.
* [[1941]]: Ufank vun der Belagerung vu [[Leningrad]] duerch d'däitsch Arméi.
* [[1951]]: Den [[Traité vu San Francisco]], e Friddensvertrag tëscht den USA a Japan, gëtt ënnerschriwwen.
* [[1954]]: D'[[Association of South East Asian Nations|ASEAN]] gëtt gegrënnt.
* [[1991]]: D'[[Nordmazedonien|Republik Mazedonien]] erkläert hir Onofhängegkeet.

==Sport==
* [[1993]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Reykjavík]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1994]], 0:1 géint Island.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=9799 D'Detailer vum Foussballlännermatch Island-Lëtzebuerg den 8. September 1993 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1999]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2000]], 0:1 géint Schweden.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=11361 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schweden den 8. September 1999 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[2004]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006]], 3:4 géint Lettland. D'Goler fir Lëtzebuerg hunn de [[Gordon Braun]], [[Fons Leweck]] a [[Manuel Cardoni]] geschoss. Den [[Eric Hoffmann]] huet e Selbstgol markéiert.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=611 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Lettland den 8. September 2004 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[2007]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2008]], 0:3 géint Slowenien.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=629 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Slowenien den 8. September 2007 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[2015]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Baryssau am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2016]], 0:2 géint Wäissrussland.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1764 De Lännermatch Ukrain-Lëtzebuerg vum 8. September 2015 op der Websäit EU-Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[2018]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Josy-Barthel-Stadion an engem UEFA-Nations-League-Match 4:0 géint Moldawien. De [[Kevin Malget]], den [[Olivier Thill|Olivier &quot;Oli&quot; Thill]], den [[Danel Sinani]] an de [[Christopher Martins Pereira]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss&lt;ref&gt;http://www.rtl.lu/sport/1235088.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://eu-football.info/_match.php?id=15513 Lännermatch Lëtzebuerg-Moldawien] op www.eu-football.info&lt;/ref&gt;. Zanter 1948 ass et déi héchst Victoire vu Lëtzebuerg am Foussball&lt;ref&gt;https://noi.md/ru/sport/moldavskaya-sbornaya-proigrala-v-matche-ligi-nacij-so-schetom-4-0&lt;/ref&gt;.

== Wëssenschaft an Technik ==
=== Astronomie ===
* [[1784]]: Den däitsch-britteschen [[Astronom]] [[Wilhelm Herschel]] entdeckt déi [[lënsefërmeg Galaxie]] [[NGC 16]].
* [[1829]]: Den däitsch-britteschen Astronom [[John Herschel]] entdeckt d'[[Zwerggalaxie]] [[NGC 147]].

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Richard coeurdelion g.jpg|Richard Coeur de Lion
Fichier:A.W.Schlegel.jpg|A. W. Schlegel
Fichier:Eduard Mörike.jpg|Eduard Mörike
Fichier:Portrait frederic mistral.jpg|Frédéric Mistral
&lt;/gallery&gt;

* [[1157]]: [[Richard Léiwenhäerz]], Herzog vun der Aquitaine, Herzog vu Poitiers, englesche Kinnek.
* [[1633]]: [[Ferdinand IV. (HRR)|Ferdinand IV.]], réimesch-däitsche Kinnek a Keeser (1653-1654), a Kinnek vu Béimen, Ungarn a Kroatien (1646/47-1654).
* [[1767]]: [[August Wilhelm Schlegel]], däitschen Dichter.
* [[1801]]: [[Julien Philippe de Gaulle]], franséischen Auteur an Historiker.
* [[1804]]: [[Eduard Mörike]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1830]]: [[Frédéric Mistral]], franséischen Dichter a Linguist.
* [[1841]]: [[Antonín Dvořák]], tschechesche Komponist.
* [[1853]]: [[Jean Petermann]], lëtzebuergeschen Eisebunner a Päiperleksspezialist.
* [[1854]]: [[Heinrich Kreutz]], däitschen Astronom.
* [[1873]]: [[Alfred Jarry]], franséische Schrëftsteller.
* [[1868]]: [[Pierre Kipgen]], lëtzebuergesche Kënschtler.
* [[1889]]: [[Jean Eiffes]], lëtzebuergesche Komponist.
&lt;gallery&gt;
Fichier:Dvorak.jpg|Antonín Dvořák 
Fichier:Jean Louis Barrault 1952.jpg|Jean Louis Barrault
Fichier:Peter Sellers Allan Warren.jpg|Peter Sellers
Fichier:2005-10 Mario Adorf 800.jpg|Mario Adorf
&lt;/gallery&gt;
* [[1904]]: [[R. G. Springsteen]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1905]]: [[Thomas Keith Glennan]], éischten Administrateur vun der NASA.
* [[1910]]: [[Jean-Louis Barrault]], franséische Schauspiller a Regisseur.
* [[1912]]: [[Pierre Hastert]], lëtzebuergesche Schwëmmer.
* [[1917]]: [[Lana Marconi]], franséisch Schauspillerin.
* [[1920]]: [[Albert Berchem]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1925]]: [[Peter Sellers]], brittesche Schauspiller.
* [[1926]]: [[Sergio Pininfarina]], italieeneschen Autosdesigner a Senateur.
* 1926: [[Arthur Thinnes]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1930]]: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[1936]]: [[Virna Lisi]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1944]]: [[Sylvie Hülsemann]], lëtzebuergesch Waasserschileeferin.
* [[1945]]: [[Christiane Krüger]], däitsch Schauspillerin.
* [[1946]]: [[Rich Ruppel]], lëtzebuergesche Museker an Auteur.
* [[1947]]: [[Jean Schoos (Psycholog)|Jean Schoos]], lëtzebuergesche Psycholog an Auteur.
* [[1954]]: [[Ruby Bridges]], US-amerikanesch Biergerrechtlerin.
* 1954: [[Pascal Greggory]], franséische Schauspiller.
* [[1980]]: [[Gilles Birnbaum]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[1982]]: [[Joëlle Leuchter]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 1982: [[Pierre Hoffmann]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1988]]: [[Ben Payal]], lëtzebuergesche Foussballspiller.

== Gestuerwen ==
* [[1637]]: [[Robert Fludd]], englesche Philosoph an Theosoph.
* [[1893]]: [[Michel Lentz]], lëtzebuergeschen Dichter (''[[Ons Heemecht]]'').
* [[1920]]: [[Edouard Leon]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1947]]: [[Victor Horta]], belschen Architekt.
* [[1949]]: [[Richard Strauss]], däitsche Komponist.
* [[1959]]: [[Gabrielle Fontan]], franséisch Schauspillerin.
* [[1965]]: [[Hermann Staudinger]], däitsche Cheemiker.
* [[1975]]: [[Pierre Montazel]], franséische Kameramann a Filmregisseur.
* [[1979]]: Prinzessin [[Hilda vu Lëtzebuerg]].
* 1979: [[Jean Seberg]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1992]]: [[Lousson Reinhardt]], Jazz-Gittarist.
* [[2002]]: [[Georges Penning]], lëtzebuergeschen Auteur, Ekonomiste an Enseignant.
* [[2003]]: [[Leni Riefenstahl]], däitsch Regisseurin a Fotografin.
* [[2009]]: [[Aage Niels Bohr]], dänesche Physiker.
* [[2022]]: [[Elizabeth II.]], brittesch Kinnigin.

== Feierdeeg ==
* Nationalfeierdag an [[Andorra]] (Onofhängegkeetsdag vun [[1278]]).

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|8 September|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am September| 08]]</text>
      <sha1>o7rope8bm2rjgnuqua6xa0dueqkgp2y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>25. November</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2172</id>
    <revision>
      <id>2700948</id>
      <parentid>2680056</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2700948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6352" sha1="olohwkwdyp1z29h4dd5xlq1i8ne6zok" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
De '''25. November''' ass den 329. Dag (330. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1791]]: [[Frankräich]]: Grënnung vum ''Comité de surveillance'' (spéidere [[Comité de sûreté générale]]).
* [[1936]]: [[Drëtt Räich|Nazi-Däitschland]] an d'[[Japan]]escht Keeserräich ënnerschreiwen den [[Anti-Kominternpakt]].
* [[1973]]: Stuerz vum griichesche President [[Geórgios Papadópoulos]] duerch d'Militär.
* [[1975]]: [[Surinam]], bis dohin 'Hollännesch Guyana', gëtt vun Holland onofhängeg.
* 1975: Sechs südamerikanesch Militär­diktature grënnen d'[[Operatioun Condor]], fir lénks Oppositioneller uechter d'Welt ze verfollegen.

'''Lëtzebuerg'''
* [[1855]]: D'[[Chamber]] stëmmt e Gesetz iwwer den Opbau vun engem [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|Eisebunnsréseau zu Lëtzebuerg]].
* [[1956]] an [[1973]]: Allkéiers éischte vun e puer autofräie Sonndeger, déi agefouert goufe fir Pëtrol ze spueren.

== Wëssenschaft an Technik ==
=== Astronomie ===
* [[1788]]: Den däitsch-britteschen Astronom [[Wilhelm Herschel]] entdeckt de [[planetareschen Niwwel]] [[NGC 40]].
==Sport==
* [[1951]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Bruges]] 0:2 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=136 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 25. November 1951 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Batty Weber.jpg|Batty Weber
Fichier:Pinochet en 1974.jpg|Augusto Pinochet
&lt;/gallery&gt;

* [[1562]]: [[Lope de Vega]], spueneschen Dichter.
* [[1640]]: [[Juan Domingo de Zuñiga y Fonseca|Juan Domingo de Zuñiga y Fonseca, Grof vu Monterrey]], spueneschen Offizéier an Adelegen.
* [[1722]]: [[Henri-Jean-Népomucène Crantz]], lëtzebuergesche Botaniker.
* [[1783]]: [[Claude-Louis Mathieu]], franséischen Astronom a Mathematiker.
* [[1816]]: [[Lewis Morris Rutherfurd]], US-amerikaneschen Astrophysiker.
* [[1832]]: [[Bernard Haal]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[1842]]: [[Heywood Hardy]], brittesche Moler.
* [[1844]]: [[Carl Benz]], däitschen Ingenieur.
* [[1846]]: [[Jean Nicolas Badu]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[1848]]: [[William Frederick Denning]], britteschen Astronom.
* [[1858]]: [[Julius Scheiner]], däitschen Astronom an Astrophysiker.
* [[1860]]: [[Batty Weber]], lëtzebuergesche Journalist, Feuilletonist a Schrëftsteller.
* [[1900]]: [[Henri Tosseng]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1909]]: [[Mona Goya]], franséisch-mexikanesch Schauspillerin.
* [[1915]]: [[Augusto Pinochet]], chileenesche Generol an Diktator.
* [[1920]]: [[Ricardo Montalbán]], mexikanesche Filmschauspiller.
* [[1926]]: [[Jeffrey Hunter]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1927]]: [[Nicolas Mosar]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* 1927: [[Edmond Schmitt]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1933]]: [[Kathryn Grant]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1941]]: [[Philippe Honoré]], franséischen Zeechner.
* 1941: [[Percy Sledge]], US-amerikanesche Sänger.
* [[1942]]: [[Rosa von Praunheim]], däitsche Filmregisseur a -produzent.
* [[1954]]: [[Rita Kail]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
* [[1962]]: [[Serge Hetto]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1977]]: [[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]], lëtzebuergesche Filmregisseur.
* [[1986]]: [[Nadine Braconnier]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin.
* [[2009]]: [[Hannah Dietrich]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.

== Gestuerwen ==
* [[1185]]: [[Urban III. (Poopst)|Poopst Urban III.]]
* [[1694]]: [[Ismael Boulliau]], franséischen Astronom a Geeschtlechen.
* [[1766]]: [[Johann Maria Farina]], italieenesche Parfumeur.
* [[1848]]: [[Ferdinand Nothomb]], Majouer an der Belscher Arméi.
* [[1877]]: [[Augustin Lampach]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[1879]]: [[Jean Mersch-Wittenauer]], lëtzebuergeschen Händler a Politiker.
* [[1885]]: [[Alfonso XII. vu Spuenien|Alfonso XII.]], Kinnek vu Spuenien.
* [[1891]]: [[Gian Fadri Caderas]], Schwäizer Dichter an Iwwersetzer.
* [[1913]]: [[Robert Stawell Ball]], ireschen Astronom, Mathematiker an Auteur vu populärwëssenschaftleche Bicher.
* [[1918]]: [[Paul Kellen]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1943]]: [[Bernard Weber (Resistenzler)|Bernard Weber]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[1958]]: [[Hélène Philippart]], lëtzebuergesch Zänndoktesch.
* [[1959]]: [[Jean Grémillon]], franséische Filmregisseur.
* 1959: [[Gérard Philipe]], franséische Schauspiller.
* [[1964]]: [[Jean Trausch]], lëtzebuergesche kathoulesche Missionnaire.
* [[1967]]: [[Ossip Zadkine]], russesch-franséische Sculpteur a Moler.
* [[1968]]: [[Upton Sinclair]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[1973]]: [[Laurence Harvey]], brittesche Filmschauspiller a Regisseur.
* [[1974]]: [[Sithu U Thant]], 3. UN-Generalsekretär.
* [[1976]]: [[Will Ollinger]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[1977]]: [[Jean-Pierre Fiedler (Foussballspiller)|Jean-Pierre &quot;Jempi&quot; Fiedler]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1983]]: [[Leopold III. vun der Belsch|Leopold III.]], Kinnek vun de Belsch.
* [[1993]]: [[Hervé Bromberger]], franséische Filmregisseur.
* [[2002]]: [[Karel Reisz]], englesche Regisseur.
* [[2005]]: [[Karl Burgeff]], däitsche Sculpteur.
* 2005: [[Norbert von Kunitzki]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Manager.
* [[2007]]: [[Nic Joosen]], belsch Molerin a Sculptrice.
* [[2008]]: [[Edwin Salpeter]], éisträicheschen Astronom an Astrophysiker.
* [[2008]]: [[Christian Fechner]], franséische Filmproduzent.
* [[2010]]: [[Johny Michely]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[2016]]: [[Fidel Castro]], Staatspresident vu Kuba.
* 2016: [[David Hamilton]], brittesche Fotograf a Regisseur.
* [[2019]]: [[Joseph Wagener]], lëtzebuergesche Beruffsoffizéier.
* 2019: [[Jean-Pierre Fandel]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[2020]]: [[Diego Maradona]], argentinesche Foussballspiller an -trainer.
* [[2022]]: [[Irene Cara]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[2023]]: [[Aldo Lado]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

== Feierdeeg ==
* [[Internationalen Dag fir d'Eliminatioun vu Gewalt géint Fraen]]
* ''[[Roses Revolution]] Day'' géint Gewalt an der Gebuertshëllef

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|25 November|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am November]]</text>
      <sha1>olohwkwdyp1z29h4dd5xlq1i8ne6zok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gustav Simon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2373</id>
    <revision>
      <id>2700921</id>
      <parentid>2654367</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11537" sha1="2k2o434nkwhk66fta26j2ge46rcxogs" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Gustav Johannes Simon''', gebuer den [[2. August]] [[1900]] zu [[Saarbrécken|Malstatt-Burbach]], haut am [[Regionalverband Saarbrücken|Regionalverband Saarbrécken]], a gestuerwen den [[18. Dezember]] [[1945]] zu [[Paderborn]],&lt;ref&gt;G. Hausemer (2006): ''Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A-Z''. Luxembourg, Éditions Binsfeld, S. 397.&lt;/ref&gt; war als [[NSDAP]]-[[Gauleiter]] „Moselland“ an engems de [[Chef vun der Zivilverwaltung]] (CdZ) vun [[1940]] bis [[1944]] zu Lëtzebuerg, dat déi Zäit vun [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]] besat war.

== Originn, Ausbildung a berufflech Aktivitéit ==
[[Fichier:EineHonorigeFamilie.jpg|thumb|De Simon am Familljekrees.]]
Dem Gustav Simon säi Papp war Eisebunnsbeamten, seng Eltere ware vu klenge Baueren aus dem [[Honsréck]] hier. De Simon ass zu [[Saarbrécken]] an d'Primärschoul gaangen an duerno huet hien zu [[Merzig]] fir [[Schoulmeeschter]] geléiert. Mä, obschonn hien den Diplom hat, gouf hien net ernannt. Dunn huet en decidéiert, fir säi Premièresexamen nozemaachen. An där Zäit huet e bei der Eisebunn a bei der Douane ausgehollef. No senger Première huet hien op der Universitéit zu [[Frankfurt am Main]] [[Ekonomie]] gemaach. 1927 krut hie säin Diplom als Ekonomiesprofesser an huet zu [[Völklingen]] geschafft. D'Joer drop huet en opgehale mat Schoul halen an huet ugefaangen haaptberufflech fir d'[[NSDAP]] (''Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei'') ze schaffen.

== NSDAP ==
Schonn 1923 war de Simon am Kommitee vun enger „Völkischen Hochschulgruppe“ zu Frankfurt. De [[14. August]] [[1925]] gouf hie Member vun der NSDAP, Membersnummer 17 017&lt;ref&gt;Paul Dostert: ''Luxemburg zwischen Selbstbehauptung und nationaler Selbstaufgabe'', ISP 1985, S.70&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hans Peter Klauck: ''Gustav Simon, der Satrap aus Saarbrücken, Gauleiter des Mosellandes'' [https://web.archive.org/web/20160928172142/http://www.hpklauck.de/gustav-simon.pdf]&lt;/ref&gt;. Mat enger Memberskaart ënner 100.000 war hien ee vun den „Alten Kämpfer“, a krut domat automatesch dat „Gëllent Parteiofzeechen“. 1926 huet hien zu [[Hermeskeil]] d'''Ortsgruppe'' vun der NSDAP gegrënnt. Kuerz drop huet en d'“Hochschulgruppe Frankfurt“ vum [[Nationalsozialistischer Deutscher Studentenbund|Nationalsozialistischen Deutschen Studentenbund]] gegrënnt. 1927 gouf de Simon op der Uni Frankfurt mat Majoritéit vun de Studenten als éischten nationalsozialistesche President vum ''Allgemeinen Studenten-Ausschuss'' (AStA) gewielt.

Scho wärend sengem Studium war hie ganz aktiv fir d'NSDAP, an en huet am Honsréck eng Partie vun Ortsgruppe gegrënnt. Sou gouf hien och do vun den eegene Leit als ''Gëftzwerg vun Hermeskeil'' betitelt.&lt;ref&gt;L.W. vum 28. Januar 2000, Säit 19.&lt;/ref&gt; Vun 1929 un ass et an der Parteihierarchie séier eropgaangen: de Simon war kuerz hannerenee Bezierksleeder vun der NSDAP, Conseiller zu [[Koblenz]] an Deputéierten am „Rheinischen Provinziallandtag“. 1930 gouf hie fir de „Wahlkreis Koblenz-Trier“ Deputéierten am [[Reichstag]]. Den [[1. Juni]] [[1931]] gouf de Simon vum Hitler zum [[Gauleiter]] vum nei geschaafte [[Gau Moselland|Gau Koblenz-Trier]] ernannt. Am Géigesaz zu bal all den anere Gauleitere war de Simon net Member vun der [[Sturmabteilung|SA]] (''Sturmabteilung'') oder vun der [[Schutzstaffel|SS]] (''Schutzstaffel''), mä hie war [[Obergruppenführer]] vum [[Nationalsozialistisches Kraftfahrerkorps|Nationalsozialistesche Kraftfahrerkorps]] (NSKK).

== De Simon a Lëtzebuerg ==

Nom Iwwerfall den [[10. Mee]] [[1940]] stoung Lëtzebuerg am Ufank ënner der [[Militärverwaltung]] vum däitsche ''Militärbefehlshaber von Belgien und Nordfrankreich'', dem Generol [[Alexander von Falkenhausen]].

Déi Phas vun der Occupatioun war den [[2. August]] [[1940]] eriwwer, wéi den Hitler duerch en Arrêté de Gustav Simon zum ''Chef vun der Zivilverwaltung-Gebitt Lëtzebuerg, CdZ'' nominéiert huet. Den ''CdZ'' ënnerstoung direkt dem ''Reichskriegsminister'', also dem Adolf Hitler selwer den dee Ministère 1938 iwwerholl hat. Als säi Vertrieder an dëser Funktioun hat hien de Regierungspresident vun [[Tréier]], den [[Heinrich Siekmeier]]. Hinnen hir Aufgab war, fir déi ganz Staatsadministratioun vum Groussherzogtum an eng däitsch ëmz'änneren, a Lëtzebuerg zu engem Bestanddeel vum [[Däitscht Räich|Däitsche Räich]] ze maachen.

== Doud vum Gustav Simon ==

[[Fichier:Sterbeurkunde Gustav Simon.jpg|thumb|Doudeschäi vum Gustav Simon]]
Bei Krichsenn ass de Simon ënner dem Meederchersnumm vu senger Mamm am westfäleschen [[Upsprunge]] ënnergedaucht, wou hien als Gäertner geschafft huet. Den [[10. Dezember]] (oder 11.?)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.wort.lu/international/so-starb-gauleiter-gustav-simon-wirklich/104315972.html|Titel=So starb Gauleiter Gustav Simon wirklich|Gekuckt=18.12.2025|Familljennumm=Bissen|Virnumm=Steve|Datum=18.12.2025|Wierk=(an a gedréckter Form am Luxemburger Wort vum 18.12.2025, S. 8-9)|Editeur=www.wort.lu|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; [[1945]] gouf hien do vun engleschen Zaldoten ënner der Leedung vum ''[[Captain (Arméisgrad)|Captain]]'' [[Hanns Alexander]] festgeholl a mat an de Prisong op Paderborn geholl. De Simon huet probéiert sech ze ëmzebréngen, andeems e seng [[Schlagoder]]en opgeschnidden huet; e gouf awer vun de Giischtercher „gerett“. E puer Deeg méi spéit (den 18. Dezember) ass et him dunn awer gelongen sech z'erhänken&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Nieft dëser offizieller Versioun vu sengem Doud gouf a gëtt et zu Lëtzebuerg an an Däitschland zanter Enn 1945 vill widderspréchlech Rumeuren. Bei de Widderspréch geet et virun allem dorëm, wou e gestuerwen ass an ënner wéi engen Ëmstänn.

Am Kär geet et eigentlech ëm zwou Versiounen: déi offiziell Versioun nennt als Plaz vum Doud Paderborn (cf. Doudeschäi vum ''État civil'' vu Paderborn, Bild op dëser Säit). De Simon soll sech do, am vun der englescher Arméi geleete Prisong, kuerz viru senger Ausliwwerung op Lëtzebuerg erhaangen hunn. Wat op deem Dokument opfält, dat ass, datt d'Registréiernummer 66/1946 eréischt am Februar 1946, also sou zwéi Méint nom Doudesdatum, agedroe gouf.
 
Der zweeter Versioun no wier de Simon zu Lëtzebuerg gestuerwen. Déi englesch Besatzungsadministratioun hätt nämlech hiren Accord ginn, fir de Simon auszeliwweren, an hie wier vun zwéi Lëtzebuerger mat engem Auto vu Paderborn op Lëtzebuerg bruecht ginn, fir sech do viru Geriicht ze veräntwerten. Kuerz virun der Stad wier et beim [[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]] zu engem vum Simon provozéierten Tëschefall komm, bei deem hien ëmbruecht gi wier. Dem Simon seng Läich wier am Prisong am Gronn ofgeliwwert an do e puermol vun der Press fotograféiert ginn, ier se begruewe gi wier. Dem Simon säi virzäitegen Doud hätt de geplangte Prozess verhënnert. Fir déi onerwaarten Affär ze vertuschen, wieren d'Medien — ënner anerem d'Agence DANA (Deutsch-Amerikanische Nachrichtenagentur) an d'[[Tageblatt]] — vum brittesche Captain Hanns Alexander mat gestallten Informatiounen iwwer de „Selbstmord zu Paderborn“ versuergt ginn.&lt;ref&gt;Karl Höffges: ''Hitlers politische Generale, Die Gauleiter des Dritten Reiches.'' 2., überarb. u. erw. Aufl., Grabert, Tübingen 1997, 432 S. (1. Aufl.: Tübingen 1986, 421 Seiten).&lt;br /&gt;Hans Peter Klauck: ''Gustav Simon, der Satrap aus Saarbrücken, Gauleiter des Mosellandes.'' Saarbrücker Hefte, Nr. 95, 2006. [https://web.archive.org/web/20160928172142/http://www.hpklauck.de/gustav-simon.pdf]&lt;/ref&gt;

Eng jett historesch Etüde soen, datt dës Versioun vum Simon sengem Doud aus der Loft gegraff wier.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;A. Schaack: ''Le suicide du Gauleiter face aux légendes historiques: La mort du Gauleiter Gustav Simon.'' Die Warte 2009, Nr. 10 (19. März): 2-3.&lt;br /&gt;Spang 1992, cf. Literatur. &lt;br /&gt;P.J. Muller: ''Tatsachen aus der Geschichte des Luxemburger Landes.'' Vlg. &quot;De Frendeskres&quot; u. Impr. Bourg-Bourger, Luxembourg 1968, S. 410.&lt;br /&gt;Kuckt och:&lt;br /&gt; ''Gustav Simon beging Selbstmord: Der Ex-Gauleiter, nach abenteuerlicher Jagd gefaßt, erhängte sich im Gefängnis zu Paderborn und wurde gestern früh als Leiche nach Luxemburg gebracht.'' Luxemburger Wort, Nr. 355, 21. Dezember 1945, S. 1-2. [https://web.archive.org/web/20211201035032/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=795416&amp;search_terms=#issue:795416]&lt;br /&gt;''Gauleiter Simon verübte Selbstmord in Paderborn: Er ist auf jene erbärmliche Art geschieden, die ihm bestimmt war: durch den Strick - Besichtigung der Leiche im Grundgefängnis - Auch Oberbürgermeister Hengst in Luxemburg inhaftiert.'' Escher Tageblatt, Nr. 291, 21. Dezember 1945, S. 1-2. [https://web.archive.org/web/20211201031840/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=112846&amp;search_terms=#issue:112846]&lt;/ref&gt;

2014 koum eng nei Publikatioun eraus, déi der Thees vun enger Hiriichtung/Ermuerdung neien Opdriff gëtt: deemno hätt den Hanns Alexander mat der Hëllef vu siwe Lëtzebuerger de Gustav Simon an engem Bësch zu Paderborn higeriicht.&lt;ref&gt;Hansen, P., 2014. ''Der mysteriöse Tod Gustav Simons: Vorstellung des Buches “Hanns and Alexander”. Bestseller Thomas Harding zu Besuch in der britischen Botschaft.'' Luxemburger Wort 2014, Nr. 166 (19. Juli), S. 18.&lt;/ref&gt;

== Literatur ==
* Dostert, Paul: ''Luxemburg zwischen Selbstbehauptung und nationaler Selbstaufgabe. Die deutsche Besatzungspolitik und die Volksdeutsche Bewegung 1940-1945.'' Diss. Freiburg, Luxembourg 1985.
* Schneider, Volker: ''Gauleiter Gustav Simon, der &quot;Moselgau&quot; und das ehemalige SS-Sonderlager/KZ Hinzert.'' In: Hans-Georg Meyer/Hans Berkessel (Hg.): ''Die Zeit des Nationalsozialismus in Rheinland-Pfalz. Für die Aussenwelt seid ihr tot.'' Hermann Schmidt, Mainz 2000, Bd. 2, S. 276-307, ISBN 3874394549.
* [[Paul Spang|Spang, Paul]]: ''Gustav Simons Ende.'' In: ''Hémecht. Zeitschrift für Luxemburger Geschichte. Revue d'histoire luxembourgeoise'' 44 (1992) 3, S. 303-317.
* Kienast, E. (Hg.): ''Der Grossdeutsche Reichstag. IV. Wahlperiode, Beginn am 10. April 1938, verlängert bis zum 30. Januar 1947''. Berlin 1943.
* Arndt, Ino: ''Luxemburg''. In: Wolfgang Benz (Hg.): ''Dimension des Völkermords. Die Zahl der jüdischen Opfer des Nationalsozialismus.'' Quellen und Darstellungen zur Zeitgeschichte, herausgegeben vom Institut für Zeitgeschichte, Band 33, R. Oldenbourg Verlag, München 1991, S. 95-104, ISBN 3486546317.
*[[Émile Krier (1949)|Krier, Émile]], ''Gustav Simon (1900 - 1945)'', in Rheinische Lebensbilder. - Köln: Rheinland-Verl., cop. 1997. - Bd 16, S. 255-285.
* [[Revue (Zäitschrëft)|Revue]] Nr. 45 vum 6.11.2013 S. 16-22, Laurent Graaff: ''Die Jagd auf Gauleiter Simon - Jagd quer durch Deutschland.''

{{Referenzen}}

== Kuckt och ==
* [[Chef vun der Zivilverwaltung-Gebitt Lëtzebuerg]]
* [[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Gustav Simon (Gauleiter)|Gustav Simon}}
* [http://www.territorial.de/luxembg/lux.htm CdZ-Gebitt Lëtzebuerg (Daten/Gemengeverzeechnesser)]
* [https://web.archive.org/web/20041025205336/http://histoprim.cte.lu/lehrer/wk15.html Histoprim]

{{LinkPortalWWII}}

{{DEFAULTSORT:Simon Gustav}}
[[Kategorie:Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich]]
[[Kategorie:Persounen am Zweete Weltkrich (Achs)]]
[[Kategorie:Gebuer 1900]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1945]]
[[Kategorie:NSDAP-Memberen]]</text>
      <sha1>2k2o434nkwhk66fta26j2ge46rcxogs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1877</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2387</id>
    <revision>
      <id>2700949</id>
      <parentid>2668464</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2700949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4054" sha1="7pb74uaumsp4abpbkb0231vb11vm0n6" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==

=== Europa ===

==== Lëtzebuerg ====

* {{4. Mee}}: Aféierung vum [[P&amp;T Luxembourg|Postmonopol]] fir Bréiwer, Postkaarten a politesch Zeitungen.
* [[10. Mee]]: Zu [[Esch-Uelzecht]] gëtt d'[[Jousefskierch Esch-Uelzecht|Dekanatskiirch St. Joseph]] feierlech ageweit.
* [[21. Juli]]: Benennung vun neie Stroossen, déi nom Schleefe vun de [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmaueren]] ugeluecht goufen.

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====

==== Südamerika ====

=== Asien ===

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==
===Astronomie===
* Den Astronom [[Ernst Wilhelm Leberecht Tempel]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 2336]].

== Gebuer ==
* [[11. Januar]]: [[Félix Heuertz]], lëtzebuergesche Wëssenschaftler.
* [[21. Januar]]: [[Gustave de Smet]], belsche Moler.
* [[12. Februar]]: [[Adolphe Delvaux]], lëtzebuergesche Missionnaire.
* [[17. Februar]]: [[André Maginot]], franséische Politiker a Krichsminister.
* {{3. Mäerz}}: [[Léon Metzler (Politiker)|Léon Metzler]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist.
* {{4. Mäerz}}: [[Nicolas Kieffer]], lëtzebuergeschen Autosconstructeur.
* {{6. Mäerz}}: [[Félix Dufays]], lëtzebuergesche Missionnaire.
* {{7. Abrëll}}: [[Nicolas Simmer]], lëtzebuergeschen Enseignant an Auteur.
* {{9. Abrëll}}: [[Pierre Goedert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[15. Abrëll]]: [[Georg Kolbe]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[24. Abrëll]]: [[Marcel Noppeney]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[16. Mee]]: [[Raymond de Waha]], lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.
* [[25. Mee]]: [[Jean Origer]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Direkter vum ''Wort''.
* [[28. Mee]]: [[Joseph Laurent Philippe]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Bëschof.
* [[29. Mee]]: [[Willy Prinz]], lëtzebuergesche Boxer.
* {{2. Juli}}: [[Hermann Hesse]], däitsch-Schwäizer Schrëftsteller, Nobelpräisdréier.
* {{8. Juli}}: [[René Navarre]], franséische Schauspiller.
* [[24. Juli]]: [[Batty Fischer]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[25. Juli]]: [[Eugène Bisenius]], lëtzebuergesche Chimiesprofesser an Naturwëssenschaftler.
* {{9. August}}: [[Wilhelm Michel]], däitsche Schrëftsteller.
* [[24. August]]: [[Victor Boucher]], franséische Schauspiller.
* {{1. September}}: [[Francis William Aston]], brittesche Cheemiker a Physiker
* [[23. September]]: [[Hary Godefroid]], lëtzebuergesche Schrëft
* [[26. September]]: [[Eugène Mousset]], lëtzebuergesche Moler
* {{4. Oktober}}: [[Emma Weber-Brugmann]], däitsch Fraerechtlerin, Fra vum Batty Weber
* [[14. Oktober]]: [[Joseph Oth]], lëtzebuergesche Professer a Moler.
* [[25. Oktober]]: [[Henry Norris Russell]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[29. Oktober]]: [[Isidor Lippert]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* {{1. November}}: [[Else Ury]], däitsch Schrëftstellerin.
* [[20. November]]: [[Lucien Salentiny]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[22. November]]: [[Endre Ady]], ungaresche Schrëftsteller.
* [[24. November]]: [[Helen Buchholtz]], lëtzebuergesch Komponistin.
* 24. November: [[Alben W. Barkley]], US-amerikanesche Politiker.
* {{6. Dezember}}: [[Marcel Lévesque]], franséische Schauspiller.
* [[28. Dezember]]: [[Jean-Pierre Michels]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker.

== Gestuerwen ==
* [[17. Januar]]: [[Mathias Hardt]], lëtzebuergesche Journalist, Archivist a Politiker.
* [[26. Mäerz]]: [[Carl Bremiker]], däitschen Astronom a Geodet.
* {{0}}[[3. September]]: [[Adolphe Thiers]], President vun der franséischer Republik.
* {{7. September}}: [[Jean Fischbach]], lëtzebuergesche Bauer a Lokalpolitiker.
* [[23. September]]: [[Urbain Le Verrier]], franséische Mathematiker an Astronom.
* [[16. November]]: [[Karl Ludwig von Littrow]], éisträicheschen Astronom.
* [[25. November]]: [[Augustin Lampach]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[31. Dezember]]: [[Gustave Courbet]], franséische Moler.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>7pb74uaumsp4abpbkb0231vb11vm0n6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1977</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2420</id>
    <revision>
      <id>2700863</id>
      <parentid>2680126</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19145" sha1="63qu2paimx8aeho25mbv1h7ggfeoaxb" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

D'Joer '''1977''' huet op engem [[Samschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
=== Europa ===
* {{5. Januar}}: D'[[Charta 77]] gëtt an der Tschechoslowakei publizéiert.
* [[15. Juni]]: Éischt demokratesch Walen zanter [[1936]] a [[Spuenien]].
* {{5. September}}-[[19. Oktober]]: En [[Rout Arméi Fraktioun|RAF]]-Kommando entféiert an ermuert den däitsche Patronatspresident [[Hanns Martin Schleyer]].
* [[10. September]]: Lescht Hiriichtung mat der [[Guillotine]] a [[Frankräich]].
* [[13. Oktober|13.]]-[[17. Oktober]]: Entféierung vum Lufthansa-Fliger''Landshut'' op [[Mogadischu]] a Befreiung duerch d'[[GSG9]].
* [[14. Oktober]]: [[Amnestie]]-Gesetz a Spuenien, politesch Flüchtlinge kënnen nees hannescht.
* uechtert Joer: an [[Italien|Italie]] maache 1.600 Attentater am Ganzen 31 Doudeger.

==== Lëtzebuerg ====
* {{3. Abrëll}}: Fir d'éischt Kéier nom Zweete Weltkrich féiert Lëtzebuerg d'Summerzäit an.
* {{5. Mee}}: D'[[Jean-Monnet-Gebai]] um Kierchbierg gëtt ageweit.
* {{3. Juni}}: D'[[Sidor]] zu [[Leideleng]] fänk u mat schaffen.
* Juni: De [[Centre hospitalier de Luxembourg]] gëtt a Betrib geholl.
* [[12. September]]: An der Stad ginn op der Plaz vun der fréierer [[Aldringerschoul]], spéider [[Place Émile-Hamilius]] genannt, eng Busgare, e Foussgänger-Souterrainen an en ënnerierdesche Parking a Betrib geholl.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/xc3mwkp3tb/pages/12/articles/DIVL142 Bauten - Am 12. September: Inbetriebnahme des neuen Autobusbahnhofs.]]. In: Revue, 32. Jg., nº 37 (10.09.1977), p. 12 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* {{6. November}}: Eng 4.000 Leit demonstréieren zu [[Diddeleng]] fir d'Erhale vun den Aarbechtsplazen.
* [[24. Dezember]]: D'Chamber stëmmt fir d'Opsetze vun enger [[Tripartite]] am Stolsecteur.
&lt;gallery&gt;
JM01 Inauguration 1977.jpg|Aweiung Jean-Monnet-Gebai
Fichier:Luxembourg, Lucien Wercollier, La Vague (petite) (1).jpg|Centre hospitalier
File:Uewerstad, Lëtzebuerg, Luxembourg - panoramio (43).jpg|Busgare um &quot;Adringer&quot; (spéider: Hamilius).
&lt;/gallery&gt;

=== Afrika ===
* [[27. Juni]]: Dschibuti gëtt onofhängeg.
* {{4. Dezember}}: De [[Jean-Bédel Bokassa]] léisst sech zum Keeser vun der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]] kréinen.
* Den [[UN-Sécherheetsrot]] verhänkt e Waffenembargo iwwer [[Südafrika]].

=== Amerika ===
==== USA ====
* [[20. Januar]]: Den [[Jimmy Carter]] trëtt säin Amt als President vun den USA un.

==== Südamerika ====

=== Asien ===
* {{5. Juli}}: D'Arméi stierzt d'Regierung [[Zulfikar Ali Bhutto|Bhutto]] a bréngt déi biergerkrichsänlech Zoustänn a [[Pakistan]] op en Enn. De Generol [[Muhammed Ziaul Haq]] ergräift d'Muecht.
* D'[[Indira Gandhi]] verléiert an [[Indien]] Parlamentswalen.

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Noen Osten an Arabesch Welt ===
* [[17. Mee]]: De [[Menahem Begin]] gëtt Premierminister an [[Israel]].
* [[14. August]]: Déi israeelesch Gesetzer gëllen och an der [[Gasa-Sträif]] an am [[Westjordanland]].
* [[19. November]]: Den egyptesche President [[Anwar El-Saddat]] mécht eng offiziell Rees an Israel an erkennt domat den israeelesche Staat un. Ried virun der [[Knesset]].

== Konscht a Kultur ==
* [[31. Januar]]: De [[Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou|Centre Georges-Pompidou]] zu [[Paräis]] gëtt ageweit.
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
* {{7. Mee}}: D'[[Marie Myriam]] gewënnt fir [[Frankräich]] mam Lidd ''[[L'oiseau et l'enfant]]'' den [[Eurovision Song Contest 1977|22. Eurovision Song Contest]] zu [[London]].
* Grënnung vun der EAV ([[Erste Allgemeine Verunsicherung]]) an [[Éisträich]].
* Grënnung vun den [[Dire Straits]].
* Placken
** ''I Robot'' vun [[Alan Parsons Project]].
** ''Trans -Europe Express'' vu [[Kraftwerk]].
** ''News of the World'' vu [[Queen (Band)|Queen]].
** ''Animals'' vu [[Pink Floyd]].
** ''Never Mind The Bollocks Here's The...'' vun de [[Sex Pistols]].

=== Kino ===
== Wëssenschaft an Technik ==

== Sport ==
* [[30. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[London]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 0:5 géint England.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=12539 D'Detailer vum Foussballlännermatch England-Lëtzebuerg den 30. Mäerz 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[24. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sion]] 0:3 géint Schwäiz.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=229 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg de 24. Abrëll 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[26. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 0:1 géint Finnland.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=12564 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Finnland de 26. Mee 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[21. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, 0:1 géint Schwäiz.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=230 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 21. September 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 0:2 géint England.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=12634 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-England den 12. Oktober 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{3. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Roum]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 0:3 géint Italien.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=12660 D'Detailer vum Foussballlännermatch Italien-Lëtzebuerg den 3. Dezember 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
* {{4. Januar}}: [[David Millar]], schottesche professionelle Vëlossportler.
* [[13. Januar]]: [[Orlando Bloom]], brittesche Schauspiller.
* [[21. Januar]]: [[Joyce Serres]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[22. Januar]]: [[Katharina Marie Schubert]], däitsch Schauspillerin.
* [[24. Januar]]: [[Michelle Hunziker]], Schwäizer Moderatorin, Sängerin a Fotomodel.
* [[28. Januar]]: [[Takuma Satō]], F1-Pilot.
* {{2. Februar}}: [[Shakira]], kolumbianesch Pop-Sängerin.
* {{8. Februar}}: [[David Farrell]], Bassist vun der Band [[Linkin Park]].
* [[11. Februar]]: [[Mike Shinoda]], MC vun der Band Linkin Park.
* [[14. Februar]]: [[Cadel Evans]], australesche professionelle Vëlossportler.
* [[26. Februar]]: [[Rainer von Vielen]], däitsche Museker
* {{3. Mäerz}}: [[Luc Decker]], lëtzebuergesche Schwëmmer.
* {{4. Mäerz}}: [[Lisa Kaltenegger]], éisträichesch Astronomin an Astrophysikerin.
* {{0}}3. Mäerz: [[Stéphanie Kovacs]], lëtzebuergesch Historikerin.
* [[14. Mäerz]]: [[Ida Corr]], dänesch Popsängerin.
* 14. Mäerz: [[Joseph Hahn]], DJ vun der Band Linkin Park.
* {{2. Abrëll}}: [[Michael Fassbender]], iresch-däitsche Schauspiller.
* {{4. Abrëll}}: [[Sam Tanson]], lëtzebuergesch Politikerin.
* {{6. Abrëll}}: [[Christian Weier]], lëtzebuergesche Reider.
* [[12. Abrëll]]: [[François Ries]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[13. Abrëll]]: [[Tadej Valjavec]], sloweenesche professionelle Vëlossportler.
* [[14. Abrëll]]: [[Sarah Michelle Gellar]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[22. Abrëll]]: [[Veronique Da Silva]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* {{3. Mee}}: [[Maryam Mirzakhani]], iranesch Mathematikerin.
* {{5. Mee}}: [[Jessica Schwarz]], däitsch Schauspillerin.
* {{8. Mee}}: [[Max Hengel]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Mee]]: [[Nick Heidfeld]], F1-Pilot.
* [[11. Mee]]: [[Janne Ahonen]], finnesche Schisprénger.
* [[16. Mee]]: [[Ronny Ackermann]], däitsche Schileefer.
* [[31. Mee]]: [[Marc Bertemes]], lëtzebuergesche Moler.
* 31. Mee: [[Betty Fontaine]], lëtzebuergesch Geschäftsfra.
* {{1. Juni}}: [[Guy Rosen]], lëtzebuergeschen Danzsportler.
* {{3. Juni}}: [[Joelle Hoffmann]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[13. Juni]]: [[Nathalie Ronvaux]], belsch Theaterregisseurin, -autorin a Lyrikerin.
* [[16. Juni]]: [[Sascha Wagener]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[18. Juni]]: [[Kaja Kallas]], estnesch Politikerin.
* [[19. Juni]]: [[Maria Cioncan]], rumänesch Liichtathleetin.
* 19. Juni: [[Catherine Lorent]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[21. Juni]]: [[Claudine Koch]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[27. Juni]]: [[Raúl]], spuenesche Foussballspiller.
* {{1. Juli}}: [[Claudia Passeri]], italieenesch Graphikdesignerin.
* {{0}}1. Juli: [[Liv Tyler]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{5. Juli}}: [[Nicolas Kiefer]], däitschen Tennisspiller.
* [[13. Juli]]: [[Daniel Pannrucker]], lëtzebuergesche Medien-Entreprener.
* [[14. Juli]]: [[Nilceu Aparecido Santos]], brasilianesche professionelle Vëlossportler.
* [[18. Juli]]: [[Alexander Sergejewitsch Morosewitsch]], russesche Schachgroussmeeschter.
* [[22. Juli]]: [[Danielle Scheuer]], lëtzebuergesch Multimediakënschtlerin.
* [[25. Juli]]: [[Gordon Braun]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{3. August}}: [[Kristina Köhler]], däitsch Politikerin a Bundesministesch.
* [[17. August]]: [[Thierry Henry]], franséische Foussballspiller.
* [[20. August]]: [[Stéphane Gillet]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[25. August]]: [[Diego Corrales]], US-amerikanesche Boxer.
* [[26. August]]: [[Max Dauphin]], lëtzebuergesche Kënschtler.
* 26. August: [[Eric Grand]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* {{6. September}}: [[Katalin Novák]], ungaresch Politikerin.
* [[17. September]]: [[Juan Antonio Flecha]], spuenesche Vëlossportler.
* [[21. September]]: [[Natalia Gavrilița]], moldawesch Politikerin an Ekonomistin.
* [[24. September]]: [[Frank Fahrenhorst]], däitsche Foussballspiller.
* [[26. September]]: [[Kevin Muhlen]], lëtzebuergesche Konschthistoriker.
* [[29. September]]: [[Debelah Morgan]], US-amerikanesch Pop- an R&amp;B-Sängerin.
* [[30. September]]: [[Jules Werner]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{3. Oktober}}: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin.
* [[8. Oktober]]: [[Gabriel Boisanté]], lëtzebuergesche Schauspiller, Politiker an Entreprener.
* [[15. Oktober]]: [[David Trezeguet]], franséische Foussballspiller.
* [[18. Oktober]]: [[Ken Jean-Pierre Diederich]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer.
* {{5. November}}: [[Christian Poos]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{6. November}}: [[Dan Biancalana]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. November]]: [[Brittany Murphy]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[16. November]]: [[Maggie Gyllenhaal]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[19. November]]: [[Mette Frederiksen]], dänesch Politikerin.
* [[25. November]]: [[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]], lëtzebuergesche Filmregisseur.
* [[26. November]]: [[Corinne Goetz]], lëtzebuergesch Molerin.
* 26. November: [[Ivan Basso]], italieenesche professionelle Vëlossportler
* {{1. Dezember}}: [[Brad Delson]], Gittarist vun der Band [[Linkin Park]].
* {{2. Dezember}}: [[Marjan Šarec]], sloweenesche Schauspiller a Politiker.
* {{7. Dezember}}: [[Robert Abela]], malteesesche Politiker.
* [[10. Dezember]]: [[Anna Kim]], éisträichesch Schrëftstellerin.
* [[19. Dezember]]: [[Samy Deluxe]], däitsche Rapper.
* [[21. Dezember]]: [[Emmanuel Macron]], franséische Politiker a Staatspresident.
* [[23. Dezember]]: [[Thierry Origer (Reliounswëssenschaftler)|Thierry Origer]], lëtzebuergesche Reliounswëssenschaftler an Organist
* [[31. Dezember]]: [[Psy (Rapper)|Psy]], südkoreanesche Rapper.

* [[Tom Lucas]], lëtzebuergesche Fotograf.

== Gestuerwen ==
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = Anais Nin.jpg
 | Text1 = Anais Nin
 | Bild2 = Ludwig Erhard en gaf persconferentie in het Haag, Bestanddeelnr (3x4 cropped).jpg
 | Text2 = Ludwig Erhard
 | Bild3 = Joan Crawford - 1936 - Hurrell.JPG
 | Text3 =Joan Crawford
 | Bild4= War correspondents-Lee-Miller.jpg
 | Text4 = Lee Miller
 | Bild5= Annex - Presley, Elvis (King Creole) 01.jpg
 | Text5=Elvis Presley
 | Bild6= Groucho Marx.jpg
 | Text6= Groucho Marx
 | Bild7= Maria Callas 1958 (cropped).jpg
 | Text7= Maria Callas
 | Bild8=ReneGoscinny-StudioHarcourt-1966.png
 | Text8= René Goscinny
 |Bild9=Charlie face.JPG
 |Text9=Charles Chaplin
 }}
* {{Eidelt Joer}}[[Pietro Francisci]], italieenesche Filmregisseur.
* {{Eidelt Joer}}[[Eugène Vées]], Jazz-Gittarist a Banjospiller.
* {{2. Januar}}: [[Erroll Garner]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist.
* {{3. Januar}}: [[Tom Gries]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Produzent.
* {{6. Januar}}: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler.
* {{0}}6. Januar: [[Niall MacGinnis]], iresche Schauspiller.
* {{8. Januar}}: [[François Heck]], lëtzebuergesche Vëlossportler, Pistard.
* [[10. Januar]]: [[Günther Stoll]], däitsche Schauspiller.
* [[12. Januar]]: [[Henri-Georges Clouzot]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[14. Januar]]: [[Anais Nin]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* [[18. Januar]]: [[Yvonne Printemps]], franséisch Schauspillerin a Sängerin.
* 18. Januar: [[Carl Zuckmayer]], däitsche Schrëftsteller.
* [[23. Januar]]: [[Pierre Kellner]], lëtzebuergesche Sportsjournalist.
* [[15. Februar]]: [[Joseph Mille]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[13. Mäerz]]: [[Nicolas Rausch]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik.
* 13. Mäerz: [[Marcel Steffen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Jean Welter]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* [[25. Mäerz]]: [[Nunnally Johnson]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Regisseur.
* {{4. Abrëll}}: [[Emile Gillen]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[11. Abrëll]]: [[Jacques Prévert]], franséischen Auteur.
* 11. Abrëll: [[Jacques Reifenberg]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[15. Abrëll]]: [[Robert Stumper]], lëtzebuergesche Cheemiker, Zoolog an Naturwëssenschaftler.
* [[28. Abrëll]]: [[Josef Herberger]], däitsche Foussballtrainer (''[[Das Wunder von Bern]]'').
* {{5. Mee}}: [[Ludwig Erhard]], däitsche Politiker a [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]].
* {{0}}5. Mee: [[Renaud Mary]], franséische Schauspiller.
* [[10. Mee]]: [[Joan Crawford]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[15. Mee]]: [[Herbert Wilcox]], brittesche Filmproduzent a Filmregisseur.
* {{2. Juni}}: [[Stephen Boyd]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{3. Juni}}: [[Roberto Rossellini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{4. Juni}}: [[Ray Philippe]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[16. Juni]]: [[Wernher von Braun]], däitsch-amerikanesche Rakéiteconstructeur.
* [[17. Juni]]: [[Aloyse Bové]], lëtzebuergesche Moler a Bannenarchitekt.
* [[22. Juni]]: [[Jacqueline Audry]], franséisch Regisseurin.
* [[26. Juni]]: [[Henri Luja]], lëtzebuergesche Landschaftsarchitekt an Urbanist.
* {{2. Juli}}: [[Vladimir Nabokov]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* {{0}}2. Juli: [[François Krebs]], lëtzezebuergesche Foussballspiller.
* [[26. Juli]]: [[Charles vu Lëtzebuerg (1927)|Charles vu Lëtzebuerg]], Prënz vu Lëtzebuerg.
* [[27. Juli]]: [[Lee Miller]], US-amerikanesch Fotografin.
* [[13. August]]: [[Nicolas Luxen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[16. August]]: [[Elvis Presley]], US-amerikanesche Museker (''King of Rock'n'Roll'').
* {{3. August}}: [[Camille Schumacher]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* {{4. August}}: [[Jules Steichen]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* {{7. August}}: [[Georges Reuter]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[17. August]]: [[Delmer Daves]], Filmregisseur.
* [[19. August]]: [[Groucho Marx]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker.
* [[22. August]]: [[Georges Govers]], lëtzebuergeschen Affekot, Resistenzler a Politiker.
* [[23. August]]: [[Fernand Guth]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[28. August]]: [[Peter Altmeier]], däitsche Politiker.
* [[30. August]]: [[Bernhard Sticker]], däitschen Astronom a Wëssenschaftshistoriker.
* {{5. September}}: [[Marcel Thiry]], belsche Schrëftsteller.
* {{6. September}}: [[Charles Lehrmann]], Groussrabbiner vu Lëtzebuerg.
* {{7. September}}: [[Alphonse Peusch]], lëtzebuergesche Geschäftsmann.
* [[12. September]]: [[Steve Biko]], südafrikanesche Biergerrechtler.
* [[16. September]]: [[Maria Callas]], griichesch-US-amerikanesch Operesängerin.
* [[20. September]]: [[André-Marie Charue]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vun Namouer.
* [[28. September]]: [[Fritz Rasqué]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* {{9. Oktober}}: [[Peter Mosbacher]], däitsche Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[14. Oktober]]: [[Bing Crosby]], US-amerikanesche Sänger.
* [[16. Oktober]]: [[Roland Toutain]], franséische Schauspiller a Cascadeur.
* [[18. Oktober]]: [[Andreas Baader]], Grënnungsmember vun der [[Rout Arméi Fraktioun|RAF]].
* 18. Oktober: [[Gudrun Ensslin]], Grënnungsmember vun der RAF.
* 18. Oktober: [[Jan-Carl Raspe]], Member vun der ''Kommune 2'' a West-Berlin a vum SDS.
* 18. Oktober: [[Hanns-Martin Schleyer]], däitsche Jurist (''Arbeitgeberpräsident'').
* [[20. Oktober]]: [[Alberto Cardone]], italieenesche Filmregisseur.
* 20. Oktober: [[Tun Deutsch]], lëtzebuergesche Kabarettist, Schauspiller a Regisseur.
* [[25. Oktober]]: [[Félix Gouin]], franséische Politiker.
* [[26. Oktober]]: [[Elisabeth Flickenschildt]], däitsch Schauspillerin.
* [[27. Oktober]]: [[Michel Jungblut]], lëtzebuergesche Sculpteur an Olympionik.
* {{5. November}}: [[René Goscinny]], franséischen Auteur a Comic-Auteur.
* {{0}}5. November: [[Guillaume Radot]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[13. November]]: [[Jean-Pierre Erpelding]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[25. November]]: [[Jean-Pierre Fiedler (Foussballspiller)|Jean-Pierre &quot;Jemp&quot; Fiedler]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. November]]: [[Charles Quaino]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{6. Dezember}}: [[Nicolas Leonardy (Politiker)|Nicolas Leonardy]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[11. Dezember]]: [[Luis Humberto Salgado]], ecuadorianesche Komponist a Pianist.
* [[17. Dezember]]: [[Raoul Follereau]], franséische Schrëftsteller a Pionéier am Kampf géint d'Lepra.
* [[19. Dezember]]: [[Jacques Tourneur]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[20. Dezember]]: [[Walter Drechsel]], däitsche Politiker.
* [[22. Dezember]]: [[Karl John]], däitsche Schauspiller.
* [[25. Dezember]]: [[Charlie Chaplin]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[26. Dezember]]: [[Howard Hawks]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Produzent.
* 26. Dezember: [[Adolf Weis]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Schrëftsteller.
* [[28. Dezember]]: [[Jean Braun]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[30. Dezember]]: [[Camille Wolff]], lëtzebuergeschen Tennisspiller an Olympionik.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>63qu2paimx8aeho25mbv1h7ggfeoaxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Germaine Damar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2493</id>
    <revision>
      <id>2700917</id>
      <parentid>2685331</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7917" sha1="d5iycymmhx602dmoks91cdxqj1zl54p" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|thumb|upright|D'Germaine Damar 1960 um Titel vun enger argentinescher Zäitschrëft.]]
[[Fichier:Germaine Damar.JPG|thumb|D'Germaine Damar am Juni 2011 (Foto [[François Besch]])]]
D''''Germaine Damar''', gebuer den [[31. August]] [[1929]] zu [[Péiteng]] als ''Germaine Haeck'', ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Film[[schauspillerin]]. Eng Zäitchen huet si och de Kënschtlernumm ''Ria Poncelet'' ugeholl. No hirem Bestietnes huet se och den Numm vun hirem Mann gedroen (''Germaine Haeck-Toporow''). 

Am Turnveräi vun [[Nidderkuer]] huet d'Germaine Haeck hir éischt Schrëtt fir hir spéider Karriär geléiert. Wéi d'[[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Nazien]] den [[10. Mee]] [[1940]] Lëtzebuerg besat hunn, ass d'Famill Haeck a [[Frankräich]] geflücht. Si sinn zu [[Paräis]] bei Famill ënnerkomm.
__TOC__

Do huet d'Germaine Damar hiert kënschtlerescht Talent weiderentwéckelt. Mat hirer Schwëster Geny an hirem fréieren Turnléiermeeschter [[Atilio Bariviera]] ass si als ''Trio Delux'' zu Paräis opgetrueden. No an no gouf hir Akrobatiksnummer bekannt a si sinn am ''[[Alhambra]]'' an am ''[[Bobino]]'' opgetrueden.

Nieft der [[Akrobatik]] huet d'Germaine Damar zu Paräis och nach [[Ballet]] geléiert.

Nom [[Zweete Weltkrich|Krich]] ass si mat hirer Schwëster Sylvie an där hirem Mann als ''Trio Vialine'' opgetrueden, ënner anerem zu [[Kairo]] virum Kinnek [[Faruk vun Egypten|Faruk]]. Zu Kairo huet si d'Sängerin a Schauspillerin [[Zarah Leander]] kennegeléiert. Duerch d'Zarah Leander konnt d'Germaine Damar den 10. Mee [[1952]] Proufopname fir den [[Herzog Filmverleih]] maachen.

Am selwechte Joer huet si hiren éischte Film gedréint. Si krut direkt d'Haaptroll am Revuefilm ''[[Tanzende Sterne]]''.

Fir de Film huet si hiren Numm Germaine Haeck a Germaine Damar emgeännert. Si gouf am Ufank als franséisch Dänzerin virgestallt bis Journalisten erausfonnt haten, datt si Lëtzebuergerin wier.

D'Germaine Damar ass an hire Filmer besonnesch als Dänzerin opgefall a si huet bal nëmmen a Revuen an a Gesangsfilmer matgespillt.

Mam [[Willy Birgel]] huet d'Germaine Damar och an engem [[Theater]]stéck matgespillt.

1956 huet d'&quot;Académie de danse Germaine Damar&quot; hir Dieren zu [[Esch-Uelzecht|Esch]] opgemaach.

Duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' gouf si an [[Argentinien|Argentinie]] sou bekannt, datt si do 3 Joer laang ëm [[Chrëschtdag]] eng eege Fernseeshow hat.&lt;ref&gt;Luxembourg Ministère des Affaires culturelles, Centre national de l'audiovisuel (Luxembourg). [https://persist.lu/ark:70795/5vfk0p30bn/pages/28/articles/DIVL216 Germaine Damar.] Düdelingen : Centre national de l'audiovisuel, [puis] Rapid Press, 1995, p. 26 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;
Bis [[1961]] huet d'Germaine Damar ee Film nom anere gedréint. Dunn huet si hire spéidere Mann, de Roman G. Toporow, kennegeléiert an huet [[1964]] no engem leschte Film a [[Spuenien]] de Schauspillerberuff opginn.

Zanter dem Doud vun hirem Mann 1994, lieft d'Germaine Damar mat hirem Jong, dem Roman M. Toporow (gebuer am November 1966), zu [[Fort Lauderdale]] a [[Florida]] (USA).

== Filmographie ==
* ''[[Tanzende Sterne]]'' (1952), vum [[Géza von Cziffra]] mam [[Georg Thomalla]] an [[Axel von Ambesser]]
* ''[[Südliche Nächte]]'' (1953), vum [[Robert A. Stemmle]] mam [[Margit Saad]] a [[Waltraut Haas]]
* ''[[Schlagerparade]]'' (1953), vum [[Erik Ode]] mam [[Walter Giller]] an [[Nadja Tiller]]
* ''[[König der Manege]]'' (1953), vum [[Ernst Marischka]] mam [[Rudolf Schock]] an [[Elma Karlowa]]
* ''[[An jedem Finger zehn]]'' (1954), vum Erik Ode mam [[Loni Heuser]] a Walter Giller
* ''[[Wunschkonzert (1:0 für Sie)]]'' (1955), vum Erik Ode mam [[Renate Holm]] a [[Paul Dahlke]]
* ''[[Die Drei von der Tankstelle (1955)|Die Drei von der Tankstelle]]'' (1955), vum [[Hans Wolff (Filmregisseur)|Hans Wolff]] mam [[Adrian Hoven]] a [[Walter Müller (Schauspiller)|Walter Müller]]
* ''[[Symphonie in Gold]]'' (1955), vum [[Franz Antel]] mam [[Joachim Fuchsberger]] a [[Susi Nicoletti]]
* ''[[Mädchen mit schwachem Gedächtnis]]'' (1956), vum Géza von Cziffra mam [[Peter Weck]] a [[Rudolf Platte]]
* ''[[Zu Befehl, Frau Feldwebel]]'' (1956), vum [[Georg Jacoby]] mam [[Michael Cramer]] an [[Oskar Sima]]
* ''[[Der schräge Otto]]'' (1956), vum Géza von Cziffra mam Walter Giller a [[Gunther Philipp]]
* ''[[7mal in der Woche]]'' (1957), vum [[Harald Philipp]] mam [[Vico Torriani]] an [[Hubert von Meyerinck]]
* ''[[Weisser Holunder]]'' (1957), vum [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]] mam [[Carl Möhner]] a [[Willy Hagara]]
* ''[[Der Kaiser und das Wäschermädel]]'' (1957), vum [[Ernst Neubach]] mam [[Grethe Weiser]] a Peter Weck
* ''[[Der Graf von Luxemburg (Film 1957)|Der Graf von Luxemburg]]'' (1957), vum [[Werner Jacobs]] mam [[Gerhard Riedmann]] a Renate Holm
* ''[[Die Beine von Dolores]]'' (1957), vum Géza von Cziffra mam [[Claus Biederstaedt]] an [[Theo Lingen]]
* ''[[Tabarin]]'' (1958), vum [[Richard Pottier]] mam [[Michel Piccoli]] a [[Sonja Ziemann]]
* ''[[Rivalen der Manege]]'' (1958), vum [[Harald Philipp]] mam [[Claus Holm]] an [[Helmut Schmid (Schauspiller)|Helmut Schmid]]
* ''[[So ein Millionär hat's schwer]]'' (1958), vum Géza von Cziffra mam [[Peter Alexander]] an [[Elga Andersen]]
* ''[[Scala - total verrückt]]'' (1958), vum Erik Ode mam Claus Biederstaedt a [[Rudolf Platte]]
* ''[[Peter schiesst den Vogel ab]]'' (1959), vum Géza von Cziffra mam Peter Alexander a [[Maria Sebaldt]]
* ''[[1000 Sterne leuchten]]'' (1959), vum Harald Philipp mam [[Toni Sailer]] an [[Harald Juhnke]]
* ''[[Salem Aleikum]]'' (1959), vum Géza von Cziffra mam Peter Alexander a Rudolf Platte
* ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' (1959), vum [[Hermann Leitner]] mam Claus Biederstaedt a [[Grace Kelly]]
* ''[[Sérénade au Texas]]'' (1959), vum Richard Pottier mam [[Luis Mariano]] a [[Bourvil]]
* ''[[Gaunerserenade]]'' (1960), vum [[Thomas Engel (Filmregisseur)|Thomas Engel]] mam [[Fred Bertelmann]] a [[Chris Howland]]
* ''[[Cariño mio]]'' (Die Liebe ist ein seltsames Spiel) (1961), vum [[Rafael Gil]] mam [[Vicente Parra]] a [[Marianne Hold]]
* ''Escala in Hi-Fi'' (1964), vum [[Isidoro M. Ferry]]

=== Documentaire iwwer d'Germaine Damar ===
* ''[[Germaine Damar - Der tanzende Stern]]'' (2011), vum [[Michael Wenk]]. Eng Produktioun vum [[Centre national de l'audiovisuel]] (CNA), Luxembourg. (Dokumentarfilm)

== Gielercher ==
* Chevalier de l'[[Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]&lt;ref&gt;[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=a-z&amp;search_terms=Germaine%20Damar&amp;pid=1783674#panel:pp%7Cissue:1783674%7Carticle:DTL121 Au jour le jour] d'Letzeburger Land, 27.07.1984, S. 4&lt;/ref&gt;

== Literatur zum Theema ==
* Centre national de l'audiovisuel, 1995. ''[https://persist.lu/ark:70795/5vfk0p30bn/pages/2/articles/DIVL1 Germaine Damar, ein luxemburger Star im deutschen Kino der 50er Jahre]''.
* [[Gabrielle Seil|Seil, G.]] [https://web.archive.org/web/20251007123530/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=a-z&amp;search_terms=Germaine%20Damar&amp;pid=1830596#panel:pp%7Cissue:1830596%7Carticle:DTL284 Hommage à Germaine Damar], d'Letzeburger Land, 13.01.1995, S. 11

== Um Spaweck ==
* [http://movie-musical-world.blogspot.com/2009/03/germaine-damar-la-fierte-du-luxembourg.html Säit iwwer d'Germaine Damar op Movie-Musical-World]
* [http://www.filmportal.de/person/germaine-damar_b289ae69fb7143ef84b6c19c9a071d51 Filmportal.de]
* [http://www.virtual-history.com/movie/person/9580/germaine-damar Fotoen op virtual-history]
{{Autoritéitskontroll}}

{{Referenzen an Notten}}

{{DEFAULTSORT:Damar Germaine}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1929]]
[[Kategorie:Akrobaten]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>d5iycymmhx602dmoks91cdxqj1zl54p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1892</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2494</id>
    <revision>
      <id>2700952</id>
      <parentid>2680755</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7197" sha1="l6kge0y42xwqdd6wtrhqwwogkgnkhj2" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==

=== Lëtzebuerg ===
* De Wal[[zensus]] gëtt vun 30 op 15 Frang erofgesat.

=== Europa ===

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====

==== Südamerika ====

=== Asien ===

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[28. Februar]]: Den däitsche Maschinnebau-Ingenieur [[Rudolf Diesel]] kritt e [[Patent]] op en &quot;Arbeitsverfahren und Ausführungsart für Verbrennungskraftmaschinen&quot;

== Gebuer ==
* {{3. Januar}}: [[J. R. R. Tolkien]], britteschen Auteur.
* {{6. Januar}}: [[Lucienne Bogaert]], franséisch Schauspillerin.
* [[14. Januar]]: [[Hal Roach]], US-amerikanesche Filmproduzent, Regisseur a Schauspiller.
* [[18. Januar]]: [[Oliver Hardy]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[23. Januar]]: [[Jean Deitz]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[24. Januar]]: [[Jean Friedrich]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[26. Januar]]: [[Eugène Didier]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 26. Januar: [[Eugène Reichling]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[29. Januar]]: [[Ernst Lubitsch]], däitschen/US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* {{2. Februar}}: [[Cuno Hoffmeister]], däitschen Astronom a Geophysiker.
* {{8. Februar}}: [[Jane Marnac]], belsch Schauspillerin.
* [[11. Februar]]: [[Albert Kaiser]], lëtzebuergesche Moler, Graveur a Gewerkschaftler.
* [[14. Februar]]: [[Marie-Louise Tidick-Ulveling]], lëtzebuergesch Autorin.
* [[27. Februar]]: [[William Demarest]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[29. Februar]]: [[Vilmos Apor]], rumänesche Bëschof an Hellegen.
* {{1. Mäerz}}: [[Ryūnosuke Akutagawa]], japanesche Dichter a Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Victor Engels]], lëtzebuergeschen Architekt a Moler.
* {{8. Mäerz}}: [[Jean Brachmond]], lëtzebuergesche Paschtouer a Resistenzler.
* {{9. Mäerz}}: [[Mátyás Rákosi]], ungaresche Politiker.
* [[10. Mäerz]]: [[Arthur Honegger]], franco-schwäizeresche Komponist.
* 10. Mäerz: [[Edouard Leon]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[13. Mäerz]]: [[Tony Hurst]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[29. Mäerz]]: [[Georges Ulveling (1892)|Georges Ulveling]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* {{4. Abrëll}}: [[Auguste Delaporte]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mary Pickford]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[18. Abrëll]]: [[Herbert Wilcox]], brittesche Filmproduzent a Filmregisseur.
* [[24. Abrëll]]: [[Jack Hulbert]], brittesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* {{4. Abrëll}}: [[Karl Wilhelm Reinmuth]], däitschen Astronom.
* {{2. Mee}}: [[Jacques Thiel]], lëtzebuergeschen Dominikanerpater an Historiker.
* {{7. Mee}}: [[Arthur Hary]], lëtzebuergeschen Auteur.
* {{8. Mee}}: [[Auguste Rizzi]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[11. Mee]]: [[Margaret Rutherford]], brittesch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Fritz Kortner]], éisträichesche Schauspiller, Film an Theaterregisseur.
* [[15. Mee]]: [[Frantz Heldenstein]], lëtzebuergesche Sculpteur a Bannenarchitekt.
* 15. Mee: [[André Luguet]], franséische Schauspiller.
* [[18. Mee]]: [[Ezio Pinza]], italieenesche Basssänger.
* [[22. Mee]]: [[Alex Boever]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[30. Mee]]: [[Joseph Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[13. Juni]]: [[Basil Rathbone]], brittesche Schauspiller.
* [[26. Juni]]: [[Pearl S. Buck]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* [[11. Juli]]: [[Thomas Mitchell]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[22. Juli]]: [[Jacques Bos]], lëtzebuergeschen Apdikter.
* [[23. Juli]]: [[Haile Selassie I. vun Ethiopien]].
* [[26. Juli]]: [[Adrienne d'Huart]], lëtzebuergesch Molerin.
* {{2. August}}: [[Jean Braun]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{0}}2. August: [[Louis Charles Crespin]], belsche Moler.
* {{5. August}}: [[Valentine Tessier]], franséisch Schauspillerin.
* {{9. August}}: [[Ahmed Mohammed Rami]], egypteschen Dichter a Komponist.
* [[13. August]]: [[Joseph Hurt]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Historiker.
* 13. August: [[Rosalie Monceau]], lëtzebuergesch Dichterin.
* [[17. August]]: [[Antoine Bourkel]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalhistoriker.
* [[21. August]]: [[Émile Knepper (1892)|Émile Knepper]], lëtzebuergeschen Turner.
* 21. August: [[Charles Vanel]], franséische Schauspiller.
* [[24. August]]: [[Joseph Faber (Foussballspiller)|Joseph Faber]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[10. September]]: [[Arthur Holly Compton]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier.
* [[19. September]]: [[Joseph Philippart]], lëtzebuergesche Blechschléier a Politiker.
* 19. September: [[Christopher Stone]], brittesche Radiosspeaker.
* {{4. Oktober}}: [[Luis Trenker]], éisträichesch-italieenesche Regisseur, Auteur, Alpinist.
* [[21. Oktober]]: [[Eugène Beck]], lëtzebuergesche Professer a Botaniker.
* [[27. Oktober]]: [[Arthur Diderrich]], lëtzebuergesche Jurist an Historiker.
* [[28. Oktober]]: [[Pierre Frieden]], lëtzebuergesche Politiker a Schrëftsteller
* [[31. Oktober]]: [[Nicolas Majerus (Geeschtlechen)|Nicolas Majerus]], lëtzebuergesche Jurist, Geeschtlechen an Auteur.
* 31. Oktober: [[Alexander Alexandrowitsch Aljechin]], Schachweltmeeschter.
* {{4. November}}: [[Jean-Pierre Stein]], lëtzebuergeschen Enseignant.
* {{7. November}}: [[Germaine Michel]], franséisch Filmschauspillerin.
* {{4. Dezember}}: [[Francisco Franco]], spuenesche Politiker a Generol.
* {{6. Dezember}}: [[Lina Carstens]], däitsch Schauspillerin.
* [[15. Dezember]]: [[Jean Paul Getty]], US-amerikaneschen Industriellen a Konschtmäzen.
* [[21. Dezember]]: [[Edouard Conzemius]], lëtzebuergeschen Ethnolog.
* [[31. Dezember]]: [[Auguste Trémont]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler.

== Gestuerwen ==
* {{2. Januar}}: [[George Biddell Airy]], engleschen Astronom a Mathematiker.
* [[10. Januar]]: [[Samuel Colt]], US-amerikaneschen Erfinder an Industriellen.
* [[19. Januar]]: [[Auguste Letellier]], franséischen Ingenieur.
* [[20. Januar]]: [[John Couch Adams]], englesche Mathematiker an Astronom.
* {{3. Februar}}: [[Adolphe Fischer]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{5. Februar}}: [[Léon de la Fontaine]], lëtzebuergeschen Affekot, Politiker a Botaniker.
* [[10. Februar]]: [[Vendelin Jurion]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[24. Februar]]: [[Joseph Namur]], Apdikter zu Iechternach a Professer am Iechternacher Kolléisch.
* [[21. Mäerz]]: [[Annibale de Gasparis]], italieeneschen Astronom.
* [[10. Mee]]: [[Nicolas Breisdorff]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Politiker a Journalist.
* [[11. Mee]]: [[Pius Bonifatius Gams]], däitschen Theolog.
* [[30. Mee]]: [[Lewis Morris Rutherfurd]], US-amerikaneschen Astrophysiker.
* [[16. Juni]]: [[Victor Tesch]], lëtzebuergesch-belsche Jurist, Industriellen a Journalist a Politiker.
* [[30. Juni]]: [[Jean-Pierre Heintz]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[30. August]]: [[Nicolas Liez (Moler)|Nicolas Liez]], Moler a Lithograph.
* {{6. Dezember}}: [[Werner von Siemens]]: däitschen Erfinder an Entreprener.
* [[20. Dezember]]: [[Nicolas Gonner]], lëtzebuergeschen Historiker, Schrëftsteller, Editeur an Ingenieur.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>l6kge0y42xwqdd6wtrhqwwogkgnkhj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1920</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3016</id>
    <revision>
      <id>2700954</id>
      <parentid>2690251</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2700954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14950" sha1="jdf16hbsg5rfyrc26bwoshjx1bl9m2p" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[10. Januar]]: Den [[Traité vu Versailles]] trëtt a Kraaft.
* [[13. Mäerz|13.]]–[[17. Mäerz]]: Soug. [[Kapp-Putsch]]; déi däitsch Regierung flücht aus Berlin.
* [[15. Mäerz]]: [[Generalstreik]] an Däitschland; 12 Millioune Mënsche streiken.
* [[28. Abrëll]]: Sowjetrussesch Truppe marschéieren zu [[Baku]], am [[Aserbaidjan]], an.
* {{4. Juni}}: Den [[Trianon-Traité]] gëtt ënnerschriwwen.
* {{6. Juni}}: Éischt Walen zum [[Reichstag]] (Parlament) an Däitschland.
* [[16. Juli]]: Den [[Traité vu Saint-Germain-en-Laye]], deen d'[[Éisträich-Ungarn|Éisträich-Ungaresch]] Duebelmonarchie opléist, trëtt a Kraaft. 
* [[13. August|13.]]–[[25. August]]: [[Polen]] gewënnt d'Schluecht bei Warschau (&quot;Wonner op der Wisłą&quot;) am Krich géint Sowjetrussland.
* [[15. November]]: [[Danzig]] (haut: Gdansk) gëtt zu enger [[Freie Stadt Danzig|Fräier Stad]] erkläert.
* [[30. Dezember]]: Den haitege [[Parti communiste français]] gëtt gegrënnt.
==== Lëtzebuerg ====
* [[29. Februar]]: De ''[[Luxemburger Berg- und Metallindustriearbeiter-Verband]]'' (BMIAV) entsteet aus dem Zesummeschloss vum ''[[Luxemburger Metallarbeiter-Verband]]'' (LMAV) an dem ''[[Berg- und Hüttenarbeiter-Verband]]'' (BHAV).
* [[1. Juni]]: D'Gemengen [[Gemeng Hamm|Hamm]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]] a [[Gemeng Rollengergronn|Rollengergronn]] fusionéiere mat der [[Stad Lëtzebuerg]].
* 1. Juni: D'Stad Lëtzebuerg schaaft den [[Octroi]] of.
* [[19. Oktober]]: D'[[Hadir]] gëtt gegrënnt.
* [[16. Dezember]]: Lëtzebuerg gëtt Member vum [[Vëlkerbond]].

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====
* [[19. Mäerz]]: Echec vun der [[Ratifikatioun]] vum [[Traité vu Versailles]] a vum Bäitrëtt vun den USA zum [[Vëlkerbond]] duerch de [[Kongress vun de Vereenegte Staaten]].
* [[16. September]]: Bommenattentat an der New Yorker [[Wall Street]] op d'Bank [[JPMorgan Chase &amp; Co.|J. P. Morgan Inc.]]; 38 Doudeger a ronn 400 Blesséierter.
* {{2. November}}: De [[Warren G. Harding]] gewënnt d'Presidentschaftswalen; hie gëtt am Mäerz 1821 vereedegt.

==== Südamerika ====

=== Asien ===
* [[16. Dezember]]: Äerdbiewen zu [[Ningxia]] (dunn Gansu) a China; ronn 200.000 Doudeger.

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt an Noen Osten===
* [[25. Abrëll]]: Op der [[Konferenz vu Sanremo]] ginn Deeler vum zesummegebrachenen [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]] zu Mandatsgebidder vum [[Vëlkerbond]]: dat [[Brittescht Mandat Mesopotamien]], d'[[Vëlkerbondsmandat fir Palestina]] (och vu Groussbriatnnie verwalt) an d'[[Vëlkerbondmandat fir Syrien a Libanon]] (Frankräich).
* [[10. August]]: Den [[Traité vu Sèvres]] tëscht de Staate vun der [[Triple Entente|Entente]] an dem Osmanesche Räich gëtt ënnerschriwwen.

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==
[[Fichier:Luxembourg national football team 1920 year.jpg|mini|D'Lëtzebuerger Foussballnationalekipp op de VII. Olympesch Spiller]]

==Sport==
* [[20. Abrëll]]: Zu [[Antwerpen]] fänken d'[[Olympesch Summerspiller 1920|Olympesch Summerspiller]] un.
* [[28. August]]: [[Bréissel]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt op den Olympesche Summerspiller géint Holland a verléiert 0:3.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=4856 D'Detailer vum Lännermatch Holland-Lëtzebuerg den 28. August 1920 zu Bréissel op der Websäit vum European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
* {{0}}[[Cornelis Johannes van Houten]], hollänneschen Astronom.
* {{2. Januar}}: [[Isaac Asimov]], US-amerikanesche Biochemiker a Science-Fiction-Auteur.
*{{0}}2. Januar: [[George Howard Herbig]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{3. Januar}}: [[Jacques Navadic]], franséische Journalist.
* {{4. Januar}}: [[Emile Krieps]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Resistenzler, Beruffsoffizéier a Politiker.
* {{0}}4. Januar: [[Robert Lamoureux]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{5. Januar}}: [[Arturo Benedetti Michelangeli]], italieenesche Pianist.
* {{7. Januar}}: [[Vincent Gardenia]], italieenesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* {{9. Januar}}: [[Clive Dunn]], brittesche Schauspiller.
* [[10. Januar]]: [[Georges Marchal]], franséische Schauspiller.
* [[16. Januar]]: [[Raymond Petit (Resistenzler)|Raymond Petit]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[19. Januar]]: [[Javier Pérez de Cuéllar]], peruanesche Politiker, Generalsekretär vun de Vereenten Natiounen (1982–1991). 
* [[20. Januar]]: [[Federico Fellini]], italieenesche Filmregisseur.
* [[23. Januar]]: [[Gottfried Böhm]], däitschen Architekt a Sculpteur.
* 23. Januar: [[Walter Frederick Morrison]], US-amerikaneschen Erfinder (''Frisbee'').
* [[28. Januar]]: [[Charles Waringo]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker an Auteur.
* [[29. Januar]]: [[Robert Bruch]], lëtzebuergesche Sproochhistoriker a Linguist.
* {{3. Februar}}: [[Stan Ockers]], belsche Vëlossportler.
* {{7. Februar}}: [[Willi Hahn]], däitsche Sculpteur. 
* [[11. Februar]]: [[Faruq]], Kinnek vun Egypten.
* [[12. Februar]]: [[Pran]], indesche Schauspiller.
* [[19. Februar]]: [[Jürgen von Beckerath]], däitschen Egyptolog.
* [[21. Februar]]: [[Charlotte Engels]], lëtzebuergesch Sculptrice a Molerin.
* [[26. Februar]]: [[Tony Randall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[29. Februar]]: [[Michèle Morgan]], franséisch Schauspillerin.
* {{2. Mäerz}}: [[François Villiers]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{3. Mäerz}}: [[Ronald Searle]], englesche Zeechner a Karikaturist.
* {{0}}3. Mäerz: [[Egino Weinert]], däitsche Sëlwer- a Goldschmatt.
* {{5. Mäerz}}: [[Many Arnold-Leurs]], lëtzebuergesch Molerin.
* {{6. Mäerz}}: [[Lewis Gilbert]], englesche Filmregisseur.
* {{8. Mäerz}}: [[Eva Dahlbeck]], schweedesch Schauspillerin a Schrëftstellerin.
* [[10. Mäerz]]: [[Boris Vian]], franséische Schrëftsteller, Ingenieur, Jazztrompetist, Chansonnier, Schauspiller.
* [[11. Mäerz]]: [[Nicolaas Bloembergen]], hollännesch-US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier.
* 11. Mäerz: [[Gérard Tichy]], däitsche Schauspiller.
* [[15. Mäerz]]: [[Jacques Doniol-Valcroze]], franséische Schauspiller a Regisseur.
* [[20. Mäerz]]: [[Jean Reiffers]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]].
* [[21. Mäerz]]: [[Éric Rohmer]], franséischen Auteur, Film- an Theaterregisseur.
* [[24. Mäerz]]: [[Gaby Sylvia]], italieenesch Schauspillerin.
* {{1. Abrëll}}: [[Toshirō Mifune]], japanesche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{7. Abrëll}}: [[Ravi Shankar]], indesche Museker.
* [[11. Abrëll]]: [[René Carol]], däitsche Schlagersänger.
* [[13. Abrëll]]: [[Claude Cheysson]], franséische Politiker.
* [[15. Abrëll]]: [[Richard von Weizsäcker]], däitsche Politiker a sechste Bundespresident vun [[Däitschland]].
* [[19. Abrëll]]: [[Emile Lahure (1920)|Emile Lahure]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[25. Abrëll]]: [[Jean Carmet]], franséische Schauspiller.
* {{3. Mee}}: [[Georges Arnold]], lëtzebuergeschen Dokter an Auteur.
* {{5. Mee}}: [[Andrée Debar]], franséisch Schauspillerin.
* [[10. Mee]]: [[Georges Arendt]], lëtzebuergesche Bankier, Fechter an Olympionik.
* [[15. Mee]]: [[Michel Audiard]], franséischen Auteur a Filmregisseur.
* [[16. Mee]]: [[Martine Carol]], franséisch Schauspillerin.
* 16. Mee: [[Pierre Schmitz]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[17. Mee]]: [[Raymond Gérôme]], belschen Theaterregisseur a Schauspiller.
* [[18. Mee]]: [[Jean-Paul II. (Poopst)]].
* [[21. Mee]]: [[Pierre Molinéris]], franséische Vëlossportler.
* [[24. Mee]]: [[Victor Poos]], lëtzebuergesche Geometer a Buergermeeschter vun Dikrech.
* 24. Mee: [[Robert Lynen]], franséische Schauspiller a Resistenzler.
* [[25. Mee]]: [[Rudolf Lenz]], éisträichesche Schauspiller.
* [[30. Mee]]: [[Franklin J. Schaffner]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* {{2. Juni}}: [[Marcel Reich-Ranicki]], däitsche Literaturkritiker.
* {{4. Juni}}: [[Joseph Wohlfart]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{8. Juni}}: [[Pit Schneider]], lëtzebuergesche Fotograf an Auteur.
* [[14. Juni]]: [[Albert Borschette]], lëtzebuergeschen Diplomat a Schrëftsteller.
* [[15. Juni]]: [[Alberto Sordi]], italieenesche Filmschauspiller.
* [[17. Juni]]: [[Georges Marchais]], franséische Politiker a Gewerkschafter.
* [[19. Juni]]: [[Yves Robert]]. franséische Schauspiller, Dréibuchauteur, Filmproduzent a Filmregisseur.
* [[26. Juni]]: [[Hans Giese]], däitsche Medezinner a Sexolog.
* 26. Juni: [[Ernst Melchior]], éisträichesche Foussballspiller an -trainer.
* [[29. Juni]]: [[Ray Harryhausen]], US-amerikanesche Filmproduzent an Tricktechniker.
* {{9. Juli}}: [[Guido Guerrasio]], italieenesche Filmkritiker a Filmregisseur.
* [[10. Juli]]: [[Denise Bindschedler-Robert]], Schwäizer Juristin.
* [[11. Juli]]: [[Yul Brynner]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[14. Juli]]: [[Paul Crauchet]], franséische Schauspiller.
* [[17. Juli]]: [[René Marchetti]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 17. Juli: [[Paul Pavel]], franséische Schauspiller.
* [[20. Juli]]: [[Marcel Paulus]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[21. Juli]]: [[Constant]], hollännesche Kënschtler.
* 21. Juli: [[Isaac Stern]], Violonist.
* [[25. Juli]]: [[Jean Carmet]], franséische Schauspiller.
* [[28. Juli]]: [[Lea Padovani]], italieenesch Schauspillerin.
* [[30. Juli]]: [[Barbara Laage]], franséisch Schauspillerin.
* [[31. Juli]]: [[Percy Herbert]], englesch Schauspiller.
* 31. Juli: [[Jean-Jacques Steen]], franséische Schauspiller.
* [[13. August]]: [[Neville Brand]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[16. August]]: [[Charles Bukowski]], US-amerikanesche Schrëftsteller an Dichter.
* [[17. August]]: [[Maureen O'Hara]], iresch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[18. August]]: [[Shelley Winters]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[21. August]]: [[Christopher Milne]], engleschen Auteur.
* [[22. August]]: [[Ray Bradbury]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* 22. August: [[John Lee Hooker]], US-amerikanesche Blues-Museker.
* [[29. August]]: [[Charlie Parker]], US-amerikaneschen Jazzmuseker.
* {{1. September}}: [[Charles Reiffers]], lëtzebuergesche Jurist.
* {{5. September}}: [[Fons Rademakers]], hollännesche Filmregisseur a Schauspiller.
* {{8. September}}: [[Albert Berchem]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[13. September]]: [[Lucien Kraus]], lëtzebuergesche Jurist a Resistenzler.
* 13. September: [[Nic Felgen]], lëtzebuergesche Ringer an Olympionik.
* [[14. September]]: [[Mario Benedetti]], uruguayesche Journalist, Romanschreiwer an Dichter.
* [[16. September]]: [[Alberto Cardone]], italieenesche Filmregisseur.
* [[21. September]]: [[Vico Torriani]], Schwäizer Schlagersänger, Schauspiller an Televisiouns-Moderateur.
* [[23. September]]: [[Mickey Rooney]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[26. September]]: [[René Wendling]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[27. September]]: [[Willy Wenkin]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* {{1. Oktober}}: [[Walter Matthau]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{3. Oktober}}: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist.
* {{6. Oktober}}: [[Jacqueline Pagnol]], franséisch Schauspillerin.
* [[13. Oktober]]: [[Laraine Day]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 13. Oktober: [[Aloyse Steinmetz]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[15. Oktober]]: [[Henri Verneuil]] (Achod Malakian), franséische Filmregisseur.
* [[17. Oktober]]: [[Montgomery Clift]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 17. Oktober: [[Miguel Delibes]], spuenesche Schrëftsteller.
* [[18. Oktober]]: [[Melina Mercouri]], griichesch Schauspillerin a Politikerin.
* [[19. Oktober]]: [[Franz Muxeneder]], éisträichesche Schauspiller.
* [[20. Oktober]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* 20. Oktober: [[Aloyse Steinmetz]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[21. Oktober]]: [[Steve Previn]], US-amerikanesch-däitsche Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[24. Oktober]]: [[René Biver]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[27. Oktober]]: [[K. R. Narayanan]], indesche Politiker a Staatspresident.
* [[31. Oktober]]: [[Helmut Newton]], australesche Fotograf.
* 31. Oktober: [[Fritz Walter]], däitsche Foussballspiller.
* {{2. November}}: [[Raymond Hagen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Resistenzler.
* [[11. November]]: [[Roy Jenkins]], brittesche Politiker.
* [[13. November]]: [[Jack Elam]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[17. November]]: [[Camille Felgen]], lëtzebuergesche Sänger, Radios- an Tëleesanimatuer, Schlagertextschreiwer a Schauspiller.
* [[20. November]]: [[Nicolas Wolff (1920)|Nicolas Wolff]], lëtzebuergesche Refractaire a Resistenzler.
* [[21. November]]: [[John Chadwick]], brittesche Philolog a Paleograph.
* [[23. November]]: [[Paul Celan]], däitschsproochegen Dichter.
* [[25. November]]: [[Ricardo Montalbán]], mexikanesche Filmschauspiller.
* [[30. November]]: [[Johny Fonck]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* 30. November: [[Virginia Mayo]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{5. Dezember}}: [[Alfred Mousset]], lëtzebuergeschen Hobby-Entomolog.
* {{6. Dezember}}: [[Dave Brubeck]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist.
* {{9. Dezember}}: [[Carlo Azeglio Ciampi]], italieenesche Politiker a Staatspräsident (1999–2006).
* {{0}}9. Dezember: [[Emmanuel Tesch]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Manager.
* [[14. Dezember]]: [[Daniel Sorano]], franséische Schauspiller.
* [[20. Dezember]]: [[René Schroeder]], lëtzebuergeschen Turner.

== Gestuerwen ==
*{{Eidelt Joer}}[[Charles Thirion]], belschen Architekt.

* [[10. Januar]]: [[Lucien Frank]], belsche Moler.
* [[24. Januar]]: [[Amedeo Modigliani]], italieenesche Moler a Sculpteur.
* {{5. Mäerz}}: [[Charles Bivort]], lëtzebuergeschen Entreprener, Schrëftsteller, Journalist, Constructeur an Erfinder.
* [[28. Abrëll]]: [[Michel Fallize]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Missionnaire.
* [[25. Mee]]: [[Jacques Dasbourg]], lëtzebuergesche Moler.
* {{7. Juni}}: [[Nicolas-Édouard Becker]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[14. Juni]]: [[Max Weber]], däitschen Ekonomist a Soziolog.
* [[10. Juli]]: [[Edouard Hemmer]], lëtzebuergeschen Affekot, Nottär, Riichter a Politiker.
* {{6. August}}: [[Marguerite Thyes]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[21. August]]: [[Jean-Pierre Nuel]], lëtzebuergeschen Ophthalmolog.
* [[26. August]]: [[Charles-Joseph de Gargan]], loutrengesche Schmelzhär.
* [[27. August]]: [[André Hentges]], lëtzebuergesche Ringer a Gewiichthiewer.
*{{3. September}}: [[Antoine Bordang]], lëtzebuergeschen Turner.
* {{8. September}}: [[Edouard Leon]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[24. September]]:[[Peter Carl Fabergé]], russesche Goldschmadd.
* {{4. Oktober}}: [[Max Margules]], éisträichesche Meteorolog.
* [[14. November]]: [[Joseph Wester]], Bau-Entreprener a Lokalpolitiker.
* [[14. Dezember]]: [[Alexander Rüdell]], däitschen Architekt.
* [[30. Dezember]]: [[Louis Blum]], lëtzebuergesche Cheemiker.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen}}</text>
      <sha1>jdf16hbsg5rfyrc26bwoshjx1bl9m2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lëtzebuerg (Stad)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4341</id>
    <revision>
      <id>2700899</id>
      <parentid>2700726</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wopen */ neit Bild</comment>
      <origin>2700899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42765" sha1="exahosmihk23rdc3w44u9dd2p653tza" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
 | Numm (Franséisch) = Luxembourg 
 | Numm (Däitsch) = Luxemburg
 | Kanton = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}}
 | Koordinaten = {{coor dms|49|36|39|N|06|07|51|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Lëtzebuerg''', am Volleksmond dacks just '''''d'Stad''''' genannt, ass eng vun den 12 [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied|lëtzebuergesche Stied]] an d'[[Haaptstad]] vum [[Groussherzogtum Lëtzebuerg]]. S'ass eng vun den {{Gemengenzuel}} lëtzebuergesche [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en a mat {{wikidata|property|P1082}} Awunner ({{wikidata|qualifier|P1082|P585}}) déi Gemeng mat der héchster Bevëlkerung am Land. Den 23. Oktober 2012 hat se d'100.000 Awunner iwwerschratt a gouf domat zu enger Groussstad&lt;ref name=grossstadt&gt;[http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg/story/Luxemburg-Stadt-ist-jetzt-Groe-stadt-18596973 &quot;100.000 Einwohner: Luxemburg-Stadt ist jetzt Großstadt.&quot;] tageblatt.lu, 24. Oktober 2012 11:36; Akt: 24.10.2012 15:50&lt;/ref&gt;.

D'Stad Lëtzebuerg läit um Zesummefloss vun der [[Uelzecht]] an der [[Péitruss]]. Hir Geschicht geet bis an d'[[Réimerzäit]] zeréck, a si gouf wéinst hirer [[Festung Lëtzebuerg|Festung]], déi zanter dem Ufank vun der [[Neizäit]] bis [[1867]] bestoung an ëmmer méi ausgebaut gi war, &quot;[[Gibraltar vum Norden]]&quot; genannt. Déi al Quartieren an d'Befestegunge vun der Stad zielen zu den zwanzeg bedeitendsten historesche Stied déi vun der UNESCO ausgezeechent goufen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2244923.html|Titel=Unesco-Auszeechnung: Lëtzebuerg weltwäit ënnert den 20 bedeitendsten historesche Stied|Gekuckt=29.10.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://whc.unesco.org/fr/list/699|Titel=Ville de Luxembourg : vieux quartiers et fortifications|Gekuckt=29.10.2024|Editeur=whc.unesco.org|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Lëtzebuerg ass nieft [[Bréissel]] a [[Stroossbuerg]] Verwaltungssëtz vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]]. Donieft ass d'Stad eng vun de gréisste Finanzplazen an Europa&lt;ref&gt;Bericht vun der City of London [https://web.archive.org/web/20120912040734/http://www.zyen.com/PDF/GFC%207.pdf ''Global Financial Centres''] (gekuckt den 20. Mee 2015)&lt;/ref&gt;.

== Geographie ==
Ronderëm d'Alstad, den historeschen Zentrum vun der Stad, leien no Norden, Osten a Süden hin 30–50 m déif [[Dall|Däll]], déi vun der [[Péitruss]] an der [[Uelzecht]] an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Sandstee]] gegruewe goufen.

D'Quartieren an der sougenannter Ënnerstad sinn de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]], [[Clausen]] an de [[Pafendall]]. No Westen erstreckt sech hanner dem [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Stadpark]], deen op der Plaz vun de [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmaueren]] ugeluecht gouf, e Plateau, deen iwwer de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] an de [[Lampertsbierg]] iwwergeet. Weider westlech leien d'Quartiere [[Belair]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]. Nordwestlech vum Zentrum leien de [[Rollengergronn]] an d'[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]].

A südwestlecher Richtung vum Zentrum läit [[Zéisseng]]. No Süden, déi Säit dem Péitrussdall, dee vun der [[Adolphe-Bréck|Neier]] an der [[Al Bréck|Aler Bréck]] iwwerspaant gëtt, leien d'Quartiere [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]], [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]] a [[Bouneweg-Süd]]. Weider südlech leie [[Gaasperech]] an [[Hollerech]].

Ëstlech vum Zentrum, déi Säit der Uelzecht, ass de Plateau vum [[Kierchbierg]], och ''Europäesche Quartier'' genannt. E bësse méi südlech dovu leien d'[[Neiduerf/Weimeschhaff|Neiduerf an de Weimeschhaff]], den [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] an [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]. Tëscht dem Garer Quartier an dem Zens läit d'[[Polvermillen]].

Am Norde leien, dem Laf vun der Uelzecht no, [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]], [[Weimeschkierch]], [[Dummeldeng]] a [[Beggen]].

=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Lëtzebuerg
 | nord = [[Gemeng Walfer|Walfer]]
 | nord-est =[[Gemeng Steesel|Steesel]]&lt;br&gt;[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
 | est =  [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
 | sud-est= [[Gemeng Hesper|Hesper]]
 | sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
 | sud-ouest =  [[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
 | ouest =  [[Gemeng Stroossen|Stroossen]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
 | nord-ouest = [[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
}}

[[Fichier:Luxembourg view from mountain.JPG|thumb|Panorama Alstad, vun der [[Nationalstrooss 1A|Tréierer Strooss]] op der Rumm aus gesinn.]]
[[Fichier:Blaeu Luxembourg 1649.jpg|thumb|Vue op d'Stad vum [[Joan Blaeu]], 1649.]]

== Geschicht ==
Schonn zu [[Réimescht Räich|Réimerzäite]] sinn do, wou haut d'Stad Lëtzebuerg ass, zwou [[Réimerstrooss]]en, de Kiem vun [[Arel]] op [[Tréier]] an eng Niewestrooss (''diverticulum'') vun där vu [[Metz]] op Tréier, zesummekomm. An der Spéitréimescher Zäit gouf um [[Bockfiels]] eng kleng Festungsanlag gebaut, fir engersäits d'Strooss an d'Bréck iwwer d'Uelzecht ze sécheren, an, anerersäits, fir de Germanen hir Incursioune sou wäit wéi méiglech ze stoppen. Am fréie Mëttelalter stoung vun där Anlag net méi vill, mä d'Plaz gouf &quot;kleng Buerg&quot; genannt. Dësen Numm gouf als ''Lucilinburhuc'' an an engem Tauschdokument eng éischt Kéier schrëftlech ernimmt: Duerch en Tosch mat der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Tréierer Abtei St. Maximin]] huet den [[Ardennergrofen|Ardennergrof]] [[Siegfried I. vu Lëtzebuerg|Siegfried I.]] ëm d'Joer [[963]] Lännereien zu Lëtzebuerg getosch (dësen Tosch gouf méiglecherweis de 17. Abrëll 987 festgehalen). Hien huet du säi Schlass um Bockfiels gebaut.&lt;ref&gt;Pauly 2012 an der Literatur, S.5.&lt;/ref&gt;

[[987]], huet den [[Äerzbëschof vun Tréier]], den [[Egbert vun Tréier|Egbert]] ([[977]]-[[993]]), fënnef [[Altor|Altär]] an der Erléiserkierch (haut [[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Méchelskierch]]) geweit.&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.5.&lt;/ref&gt; Op der Kräizung vun de Réimerweeër bei der Kierch ass e Maart entstanen (den haitege [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]]), ronderëm dee sech eng Uertschaft entwéckelt huet.

Mä schonn ier déi éischt Haiser ëm den haitege Fëschmaart entstane sinn, hu Leit am Gronn, a virun allem zu [[Weimeschkierch]] gewunnt. Zu Weimeschkierch hat d'Abtei Sankt Maximin zanter dem 9. Joerhonnert eng gréisser Grondherrschaft (926 gouf et do 6 Millen).&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.4.&lt;/ref&gt;

Wéinst hirer Lag, souwuel [[Geopolitik|geopolitesch]] wéi [[Topographie|topographesch]] gesinn, hat d'Stad Lëtzebuerg zanter hirem Bestoen eng wichteg militärstrateegesch Bedeitung. Am [[10. Joerhonnert]] gouf schonn déi éischt Befestegung gebaut. Um Enn vum [[12. Joerhonnert]], wéi d'Stad sech ëmmer méi no Westen hin ausgebreet huet, koum eng 2. Festungsmauer dobäi (D'[[Rue du Fossé (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Fossé]] war de Festungsgruef zu där Mauer). Deemools gouf d'[[Nikloskierch (Stad Lëtzebuerg)|Nikloskierch]] gebaut, an en neie Maart (den haitege [[Krautmaart]]) koum bäi. [[1221]] gouf bei der ''Uecht''-Paart am Westen en Hospiz gebaut, deem seng Gestioun de [[Walram III. vu Limburg|Walram vu Limbuerg]] dem [[Däitschhärenuerden]] iwwerdroen huet. Dëst gouf en hallef Joerhonnert drop an de Gronn transferéiert.

Am Spéitmëttelalter goufen e puer weider Kléischter gegrënnt: géint [[1234]] hunn op der ''Schadeburg'' (dem haitegen [[Helleg-Geescht-Plateau]]) fromm Biergerinnen e [[Maria-Magdalena|Muedeléin]]e-Klouschter opgemaach, dat ëm 1264 an de [[Klarissenuerden]] opgeholl gouf; och d'[[Franziskaner]] hu sech virun der deemoleger Stadmauer néiergelooss, zu [[Bouneweg]] goung e Klouschter op, dat sech ëm [[lepra]]krank Leit gekëmmert huet, a sech méi spéit den [[Zisterzienser]] ugeschloss huet. 1292 dann hunn hunn d'[[Dominikaner]] sech nordëstlech vun der Buerg installéiert.&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.7-8.&lt;/ref&gt;

Am Ufank vum 14. Joerhonnert hat d'Stad eppes iwwer 900 Stéit, deemno ronn 5.000 Awunner.&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.8.&lt;/ref&gt; Se war dunn ongeféier 5 Hektar grouss. 1340 huet de [[Jang de Blannen]] e Joermaart grënne gelooss, dee bis haut besteet: d'[[Schueberfouer]].

Den [[30. Juni]] [[1509]] gouf et e grousst Feier an der Uewerstad, dat 5-6 Deeg gebrannt huet, an eng 180 Haiser, dorënner d'Méchelskierch, zerstéiert huet.&lt;ref&gt;Pauly, 2012, S.9.&lt;/ref&gt;. E puer Joerzéngten duerno, am Summer [[1554]], ass duerch e [[Blëtz]]schlag d'[[Schwaarzpolver|Polvermagaseng]] am [[Verwëllef]] vun der Franziskanerkierch explodéiert, an duerch d'Feier dat doduerch entstanen ass, alt nees e groussen Deel vun der Uewerstad verbrannt. Dofir gëtt et kaum mëttelalterlech oder [[gotik|gotesch]] Stilelementer, déi an der Architektur vun der Stad erhale wieren.&lt;ref name=ensch&gt;Zuele vum Biergerzenter. In: Jean Ensch: [https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_99-2012_20-25.pdf &quot;Von Zahlen und Menschen.&quot;] ''[[ons stad]]'' 99/2012], S.20-25.&lt;/ref&gt;

=== Festung ===
Géint [[1340]], ënner dem [[Jang de Blannen]], sinn nei Festunge gebaut ginn, déi zum Deel bis [[1867]] stoungen. Déi verschidden Hären a Meeschteren ([[Bourgogne|Burgunder]], [[Spuenien|Spuenier]], [[Habsburger]], [[Frankräich|Fransousen]] a [[Preisen]]) hunn an de Joerhonnerten duerno d'Festung ëmmer méi ausgebaut a se zu enger vun deene stäerksten an Europa gemaach.

Am [[17. Joerhonnert]] hunn d'Spuenier déi éischt [[Kasematten|Kasematte]] gebaut. Se goufen ënner dem [[Vauban]] ausgebaut a [[1730]]-[[1740]] vun den [[Éisträich]]er nach eng Kéier vergréissert.

{{Méi Info 1|Festung Lëtzebuerg}}

[[1795]], ass [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] vu [[Frankräich]] annexéiert ginn, d'Stad gouf d'Prefektur vum [[Département des Forêts]]. [[1815]] gouf d'Stad zu enger &quot;[[Bundesfestung]]&quot;, an där preisesch Truppe stationéiert goufen. Gläichzäiteg gouf d'Land ''pro forma'' als Groussherzogtum nei erschafen, mam [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I. vun Holland]] als Groussherzog.[[File:Lux City before 1920 LB OSM.png|thumb|Virun der Gemengefusioun 1919/20]]

Nom [[Traité vu London (1867)|Traité vu London]] vun [[1867]] huet d'Festung missen ofgerappt an dem Buedem gläich gemaach ginn. Et huet 16 Joer gedauert, bis dës Aarbechte méi oder manner ofgeschloss waren. Se hunn 1,5 Millioune [[Goldfrang]] kascht. Op en Deel vun de fréiere Festungsanlage sinn nei breet Stroossen ([[Boulevard Royal]], [[Boulevard Prince-Henri (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard du Prince Henri]]) an de [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Stater Park]] ugeluecht ginn. Elo konnt d'Stad sech no alle Säiten ausbreeden. De [[Plateau Bourbon]], mat der Alstad iwwer d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] (gebaut 1900-1903) verbonnen, war ee vun den éischten neie Quartieren, déi sou entstane sinn.

[[1920]] hunn d'Gemengen [[Gemeng Eech|Eech]], [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]] a [[Gemeng Rollengergronn|Rollengergronn]] mat der Stad Lëtzebuerg fusionéiert.

===Spuere vun der Zäit 1940-1945===
A Stroossen an op Haiser si bis haut nach d'Spuere vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Naziregimm zu Lëtzebuerg]] ze gesinn&lt;ref&gt;[http://onsstad.lu/uploads/tx_newsflippingbook/ons_stad_71-2002_0-42.pdf André Hohengarten, Die Nazi-Gewaltherrschaft in Luxemburg-Stadt], in: [[ons stad]], Nr. 71, 2002.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.lcto.lu/public/digimails/Spurensuche_zweiter_Weltkrieg/pdf_small/all.pdf LCTO, Spurensuche Zweiter Weltkrieg]&lt;/ref&gt;.

D'[[Plëss d'Arem]] steet souwuel fir den Ufank vum Naziregimm, wéi fir d'Enn: de [[6. August]] [[1940]] ass de Gauleiter [[Gustav Simon]] fir d'éischt op dëser Plaz opgetrueden an den [[10. September]] [[1944]] hunn d'Lëtzebuerger op der selwechter Plaz déi 5. amerikanesch Panzerdivisioun zesumme mam [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] als Befreier vu Lëtzebuerg gefeiert.

An der [[Rue Philippe-II|Philippsgaass]] op Nr. 19 war deemools de ''Café de la Poste''. Hei gouf schonn Enn [[1933]] de Grondstee fir déi éischt ëffentlech [[Antisemitismus|Juddefeindlechkeet]] geluecht, andeems e Schëld ''Judenfreies Lokal'' ubruecht gouf. Den amerikanesche Schrëftsteller [[Henry Miller]] huet zu deem Zäitpunkt d'Lokal zoufälleg entdeckt an d'Situatioun a sengem Buch ''Quiet days in Clichy'' beschriwwen. Vis-à-vis op Nr. 28 an der Philippsgaass steet d'Gebai vum ''Commissariat au rapatriement'', deen 1944 an d'Liewe geruff gouf, fir déi Dausende vu Lëtzebuerger Krichsgefaangener nees heemzebréngen oder déi stierflech Iwwerreschter vun deenen, déi ëmkomm sinn an do wou Grafsteng bekannt waren, dës op Lëtzebuerg ze verleeën.

An der [[Monterey-Avenue]], war den ale Sëtz vun der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Haaptpostverwaltung]]. An der Zäit vun der däitscher Besatzung koum d'Post ënner d'Obhut vum ''Reichspostdirektor'' vun [[Tréier]]. Haut erënnert nach eng stenge Plack mat engem bronze Relief un déi 26 Postbeamten, déi am Krich gefall sinn, awer och un de Proteststreik vun enger Rei Postler den [[1. September]] [[1942]] géint d'Aféierung vun der Wehrpflicht.

An der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] erënnert eng Plack um Gebai vum [[Educatiounsministère]] un déi [[Synagog Stad Lëtzebuerg#Déi zweet Synagog|zweet Stater Synagog]], déi am Hierscht [[1943]] vun den Nazien ofgerappt gouf.

An der [[Avenue Marie-Thérèse]] op Nr. 3 stoung dat aalt Bëschofshaus. Den deemolege [[Joseph Lorenzo Philippe|Bëschof Philippe]] war déi eenzeg Lëtzebuerger Autoritéit, déi d'Land am Krich net verlooss hat an dee seng Plaz no der Besatzung hale konnt. Op Nr. 5, am bëscheefleche [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] war an der Besatzungszäit en däitscht Lazarett.

Nieft der [[Al Bréck|Aler Bréck]] steet e Fräiheetsstee fir un d'Befreiung vu Lëtzebuerg, der Belsch a Frankräich duerch d'US-Zaldoten z'erënneren.

Um [[Boulevard de la Pétrusse]], ass op Nr. 57 de [[Centre de documentation et de recherche sur la Résistance]]. An dësem Gebai, dat och als [[Villa Pauly]] bekannt ass, war vun 1940 bis 1944 de Sëtz vun der [[Gestapo]], der ''Geheimer Staatspolice''. Dëst Gebai, an deem och gefoltert gouf, ass d'Symbol vun der Terrorherrschaft vum Naziregimm zu Lëtzebuerg.

Dat markantst Monument an der Stad ass wuel d'[[Gëlle Fra]]. Den [[21. Oktober]] [[1940]] gouf si vun den Nazien, ënner Protest vun de Lëtzebuerger, ofgerappt.

Am Stadhaus um [[Knuedler]] erënnert an der Entrée eng kleng bronze Plack un d'Grënnung vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]].

Virum fréiere Gebai vum Kolléisch, um Boulevard Roosevelt, erënnert d'[[Kaddisch Monument]] un d'Judden aus Lëtzebuerg, déi wärend der Besatzung deportéiert goufen, a vun deenen der vill ëmbruecht goufen.

An der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] hänken zwou Erënnerungsplacken un d'Sammeltransporter, mat deenen déi Judden, déi 1941 nach am Land waren, &quot;an den Osten&quot; oftransportéiert goufen, sou wéi och eng un déi Fraen, déi an de ''Reichsarbeitsdienst'' gezwonge goufen.

&lt;gallery&gt;
Fichier:Café Bintner.jpg|Den houfrege Wiert mat Wuechthond viru sengem «Arier-Lokal».
Fichier:Luxembourg City Plaque synagogue 1894.jpg|Plack an der Ënneschtgaass
Fichier:Villa Pauly Plack w.jpg|Erënnerungsplack un der [[Villa Pauly]]
&lt;/gallery&gt;

===Nom Zweete Weltkrich===
Am Festsall vum Stadhaus um 1. Stack gouf den [[10. September]] [[1952]] d'[[Lëtzebuerger Ofkommes]] ënnerschriwwen, den éischten internationale Vertrag, mat deem d'[[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]] d'Verantwortung fir de Vëlkermord un den europäesche [[Juddentum|Judden]] duerch dat nationalsozialistescht Däitschland iwwerholl huet.

[[1952]] gouf d'Stad Lëtzebuerg, laang Zäit just ''provisoresch'', Sëtz vun der [[CECA|Europäescher Communautéit fir Kuel a Stol]]. Bis [[1981]] goufen do och verschidden Deel-Sessioune vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] ofgehalen. D'Stad ass weiderhi Sëtz vu villen Organer vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]], dorënner den [[Europäesche Geriichtshaff]], den [[Europäesche Rechnungshaff]], d'[[Europäesch Investitiounsbank]], den [[Europäeschen Investmentfong]], d'Sekretariat vum [[Europaparlament]], [[Eurostat]] an den [[Europäesche Stabilitéitsmechanismus]]

{{Méi Info 1|Sëtz vun den europäeschen Institutiounen}}

=== Entwécklung vun der Stad iwwer en halleft Joerdausend===
&lt;gallery caption=&quot;Pläng vun der Stad Lëtzebuerg&quot;&gt;
Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg|Deventer 1550-75
Fichier:Lutzenburg 1581 Sanderus.jpg|Braun &amp; Hogenberg 1581
Fichier:GMG256 44 Lutzenburgum 1649 Blaeu.jpg|Blaeu 1649
Fichier:Plan de Luxembourg 1686.jpg|1686 (den Norden ass ënnen)
Fichier:Forteresse de Luxembourg 1794 by A Lefort.jpg|1794
Fichier:Plan Biermann 1890.jpg|1890
Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg|1907
&lt;/gallery&gt;

[[Fichier:Luxembourg City OSM map.png|thumb|320px|Detailléiert Kaart vun der Stad ([[OpenStreetMap]]).]]

== Quartiere vun der Stad ==
D'Stad Lëtzebuerg ass a 24 Quartieren&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/fr/la-ville/en-bref/les-24-quartiers-de-la-ville|Titel=Les 24 quartiers de la Ville|Gekuckt=12.07.2020|Datum=2020|Editeur=vdl.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; agedeelt:
{{Div col|cols = 3}}
* [[Beggen]]
* [[Belair]]
* [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]]
* [[Bouneweg-Süd]]
* [[Clausen]]
* [[Dummeldeng]]
* [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
* [[Gaasperech]]
* [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
* [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
* [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
* [[Hollerech]]
* [[Kierchbierg|Kierchbierg/Kiem]]
* [[Lampertsbierg]]
* [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
* [[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
* [[Neiduerf/Weimeschhaff]]
* [[Pafendall]]
* [[Polvermillen]]
* [[Rollengergronn|Rollengergronn/Belair-Nord]]
* [[Weimeschkierch]]
* [[Zéisseng]]
* [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
* [[Uewerstad|Zentrum]]
{{Div col end}}

== Politik ==
[[File:Conseil Communal Luxembourg 2023-2029.svg|thumb|Zesummesetzung vum Gemengerot zënter 2023]]
=== Gemeng Lëtzebuerg ===
De [[Gemengerot]] vun der Stad Lëtzebuerg huet 27 Memberen. Et gëtt zanter 2017 siwe [[Schäffen]].

Zanter dem 17. Dezember 2013 ass d'[[Lydie Polfer]] ([[Demokratesch Partei|DP]]) [[Buergermeeschter|Buergermeeschtesch]]. D'DP hat vun 2005 bis 2017 an enger Koalitioun mat [[déi Gréng|deene Gréngen]] d'Majoritéit am Gemengerot. Vun 2017 un ass et an enger Koalitioun mat der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]].

'''Zesummesetzung''' 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! Joer !! [[ADR]] !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPLU]] !! [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] !! [[Mir d'Vollek (Lëtzebuergesch Partei)|Vollek]]
|-
|... ||... || ... ||... ||...||...||...||... || - || - || - 
|- 
| 1999 || 2 || '''6''' || '''11''' || 2 || 0 || 1 || 5 || -|| - || - 
|- 
| 2005 || 1 || 6 || '''11''' || '''5''' || 0 || 0 || 4 || - || - || - 
|- 
| 2011 || 1 || 5 || '''10''' || '''5''' || 0 || 2 || 4 || - || - || - 
|- 
| 2017 || 1 || '''7''' || '''9''' || 5 || 0 || 2 || 3 || 0 || - || - 
|- 
| 2023 || 1 ||'''6'''|| '''10'''|| 5 || - || 1 || 3 || 1 || 0 || 0 
|} 
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu. Fett: Majoritéits-Koalitioun, déi de Buergermeeschter a Schäfferot stellt.}}

'''Schäfferot zanter de Gemengewale vun 2023'''&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2082762.html|Titel=Stater Schäfferot: Zwee nei Memberen an e puer Ännerungen an de Ressorten|Gekuckt=06.07.2023|Datum=06.07.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Buergermeeschter/Schäffen
!Partei
!Stëmmen
!Remarque / Ressorten
|-
|[[Lydie Polfer]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|15 212
|Buergermeeschtesch; Gemengeverwaltung, Kommunikatioun, Kultur, Stadentwécklung, Sécherheet
|-
|[[Maurice Bauer]]
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
| align=&quot;right&quot; |8 558
|Klima an Ëmwelt, Architektur, Stadentwécklung (zesumme mat der Lydie Polfer), ëffentlech Plazen
|-
|[[Patrick Goldschmidt]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|12 410
|Mobilitéit, Fêtes et marchés, Digitalisatioun, Hygiène, Biens, Topographie
|-
|[[Corinne Cahen]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|11 328
|Action sociale, Eeler Leit, Persoune mat spezifesche Besoinen, Logement, politesch Integratioun
|-
|[[Simone Beissel]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|11 032
|Sport a Fräizäit, Infrastrukturen, nei Konstruktiounen
|-
|[[Laurent Mosar]]
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=right|7 429
|Finanzen, Commerce an Tourismus, Chancëgläichheet, Jonktem
|-
|[[Paul Galles]]
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=right|8 073
|Enseignement, Crèchen, Schoulfoyeren
|}
44 863 Wieler waren ageschriwwen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/gemengewalen|Titel=RTL - Gemengewalen|Gekuckt=06.07.2023|Wierk=RTL|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;

===Buergermeeschteren===
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg}}

=== Haaptstad vum Land ===
Als Haaptstad vum Land hunn och all konstitutionell Organer a vill staatlech Administratiounen do hire Sëtz: d'[[Chamber]], de [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]], de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]] ([[Groussherzogleche Palais]]), d'[[Regierung]] an déi verschidde Ministèren, d'Justizorganer (an der [[Cité judiciaire]]).

=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) 1818.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:&lt;br&gt;
''d'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''&lt;br&gt;{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}
|}

== Bevëlkerung ==
Zanter 2012 ass d'Stad Lëtzebuerg eng Groussstad, well si vun do u méi wéi 100.000 Awunner huet.&lt;ref name=grossstadt/&gt;

[[Fichier:Lux City density map FR.png|miniatur|Bevëlkerungsdicht no Quartier (2025)]]
[[Fichier:Lux City Luxembourgers Map LB.png|miniatur|Undeel u Lëtzebuerger Residenten no Quartier (2025)]]

Enn 2024 waren 136.208 Leit an der Stad ageschriwwen, dovu 95.522 Net-Lëtzebuerger. Dat si 70,13% vun der Populatioun.&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt; Vun den 169 Nationalitéiten, déi an der Bevëlkerung vertruede waren, koumen 118.858 (87,26&amp;nbsp;%) Awunner aus [[Europa (Kontinent)|Europa]]. 8.633 (6,34 %) vun den Awunner waren aus [[Asien]], 5.064 (3,72&amp;nbsp;%) aus [[Amerika (Kontinent)|Amerika]], 3.424 (2,51&amp;nbsp;%) aus [[Afrika]] an 157 (0,12&amp;nbsp;%) aus [[Ozeanien]]. Fir 30 Awunner (0,02&amp;nbsp;%) war hir Nationalitéit onbestëmmt an 42 Persounen (0,03&amp;nbsp;%) waren Apatriden.

Zum selwechten Zäitpunkt war déi männlech Populatioun (70.436 also 51,71&amp;nbsp;%) liicht an der Iwwerzuel par Rapport zu de Fraen (65.772 deemno 48,29&amp;nbsp;%).&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt;

2024 sinn an der Stad Lëtzebuerg 1.185 Kanner gebuer ginn &lt;!--(321 Lëtzebuerger an 937 Auslänner) --&gt;an am selwechte Joer si 647 Leit gestuerwen (419 Lëtzebuerger an 151 Auslänner).&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Awunner vun der Stad Lëtzebuerg no Nationalitéit {{small|(op den 31.12.2024)}}&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/ni/document/Etat%20de%20la%20population%202024.pdf|Titel=État de la population au 31.12.2024|Gekuckt=24.05.2025|Auteur=Ville de Luxembourg|Datum=2024|Editeur=vdl.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
! Rang !! Nationalitéit !! Awunner
!Prozent
! Rang !! Nationalitéit !! Awunner
!Prozent
|-
| 1 || {{LUX}} ||align=right|40.686
|align=right|29,87&amp;nbsp;%
| 10 || {{GRC}}||align=right|2.162
|align=right|1,59&amp;nbsp;%
|-
| 2 || {{FRA}} ||align=right|20.713
|align=right|15,21&amp;nbsp;%
| 11 || {{UKR}}|| align=&quot;right&quot; |2.113
|align=right|1,55&amp;nbsp;%
|-
| 3 || {{PRT}} ||align=right|11.043
|align=right|8,11&amp;nbsp;%
| 12 || {{POL}}|| align=&quot;right&quot; |1.788
|align=right|1,31&amp;nbsp;%
|-
| 4 || {{ITA}} ||align=right|10.160
|align=right|7,46&amp;nbsp;%
| 13 ||{{CHN}}
| align=&quot;right&quot; |1.555
|align=right|1,14&amp;nbsp;%
|-
| 5 || {{ESP}}|| align=&quot;right&quot; |5.263
|align=right|3,86&amp;nbsp;%
| 14 || {{GBR}}|| align=&quot;right&quot; |1.471
|align=right|1,08&amp;nbsp;%
|-
| 6 || {{BEL}}|| align=&quot;right&quot; |4.256
|align=right|3,12&amp;nbsp;%
| 15 || {{RUS}}|| align=&quot;right&quot; |1.230
|align=right|0,90&amp;nbsp;%
|-
| 7 || {{DEU}}|| align=&quot;right&quot; |3.754
|align=right|2,76&amp;nbsp;%
| 16 || {{IRL}}|| align=&quot;right&quot; |1.138
|align=right|0,84&amp;nbsp;%
|-
| 8 || {{ROU}}|| align=&quot;right&quot; |2.458
|align=right|1,82&amp;nbsp;%
| || Aner Nationalitéiten ||align=right|24.046
|align=right|17,66&amp;nbsp;%
|-
| 9 || {{IND}}|| align=&quot;right&quot; |2.345
|align=right|1,72&amp;nbsp;%
| || Total ||align=right|'''136.208'''
|align=right|100,00&amp;nbsp;%
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Awunner vun der Stad Lëtzebuerg no Quartier &lt;small&gt;(op den 31.12.2024)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt;
!Quartier
!Total
!% Lëtz.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Lëtzebuerger&lt;/ref&gt;
!% Ausl.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Auslänner&lt;/ref&gt;
!Quartier
!Total
!% Lëtz.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!% Ausl.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|-
|[[Beggen]]
| align=&quot;right&quot; |3.906
| align=&quot;right&quot; |32,10&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |67,90&amp;nbsp;%
|[[Lampertsbierg]]
| align=&quot;right&quot; |11.521
| align=&quot;right&quot; |28,09&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |71,91&amp;nbsp;%
|-
|[[Belair]]
| align=&quot;right&quot; |12.990
| align=&quot;right&quot; |33,14&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |66,86&amp;nbsp;%
|[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
| align=&quot;right&quot; |6.552
| align=&quot;right&quot; |31,09&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |68,91&amp;nbsp;%
|-
|[[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]]
| align=&quot;right&quot; |4.582
| align=&quot;right&quot; |27,85&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |72,15&amp;nbsp;%
|[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
| align=&quot;right&quot; |2.497
| align=&quot;right&quot; |32,96&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |67,04&amp;nbsp;%
|-
|[[Bouneweg-Süd]]
| align=&quot;right&quot; |13.372
| align=&quot;right&quot; |33,10&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |66,90&amp;nbsp;%
|[[Neiduerf/Weimeschhaff]]
| align=&quot;right&quot; |7.029
| align=&quot;right&quot; |24,97&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |75,03&amp;nbsp;%
|-
|[[Clausen]]
| align=&quot;right&quot; |1.052
| align=&quot;right&quot; |26,43&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |73,57&amp;nbsp;%
|[[Pafendall]]
| align=&quot;right&quot; |1.343
| align=&quot;right&quot; |38,79&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |61,21&amp;nbsp;%
|-
|[[Dummeldeng]]
| align=&quot;right&quot; |3.012
| align=&quot;right&quot; |27,69&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |72,31&amp;nbsp;%
|[[Polvermillen]]
| align=&quot;right&quot; |384
| align=&quot;right&quot; |29,69&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |70,31&amp;nbsp;%
|-
|[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
| align=&quot;right&quot; |2.976
| align=&quot;right&quot; |30,01&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |69,99&amp;nbsp;%
|[[Rollengergronn|Rollengergonn/Belair-Nord]]
| align=&quot;right&quot; |4.820
| align=&quot;right&quot; |29,50&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |70,50&amp;nbsp;%
|-
|[[Gaasperech]]
| align=&quot;right&quot; |10.208
| align=&quot;right&quot; |28,12&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |71,88&amp;nbsp;%
|[[Uewerstad]]
| align=&quot;right&quot; |3.449
| align=&quot;right&quot; |30,39&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |69,61&amp;nbsp;%
|-
|[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
| align=&quot;right&quot; |11.360
| align=&quot;right&quot; |17,89&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |82,11&amp;nbsp;%
|[[Weimeschkierch]]
| align=&quot;right&quot; |2.480
| align=&quot;right&quot; |30,85&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |69,15&amp;nbsp;%
|-
|[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
| align=&quot;right&quot; |984
| align=&quot;right&quot; |40,55&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |59,45&amp;nbsp;%
|[[Zéisseng]]
| align=&quot;right&quot; |5.111
| align=&quot;right&quot; |33,28&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |66,72&amp;nbsp;%
|-
|[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
| align=&quot;right&quot; |1.557
| align=&quot;right&quot; |42,00&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |58,00&amp;nbsp;%
|[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
| align=&quot;right&quot; |6.517
| align=&quot;right&quot; |50,36&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |49,64&amp;nbsp;%
|-
|[[Hollerech]]
| align=&quot;right&quot; |7.781
| align=&quot;right&quot; |26,90&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |73,10&amp;nbsp;%
| rowspan=&quot;2&quot; |'''Total'''
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |'''136.208'''
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |29,87&amp;nbsp;%
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |70,13&amp;nbsp;%
|-
|[[Kierchbierg]]
| align=&quot;right&quot; |10.725
| align=&quot;right&quot; |24,88&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |75,12&amp;nbsp;%
|}

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Ekonomie ==
D'Ekonomie vun der Stad Lëtzebuerg berout virun allem op de [[Service]]r. Eng besonnesch Roll spillt se als international Finanzplaz: Nieft ronn 120 [[Bank]]en&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.luxembourgforfinance.com/fr/la-place-financiere/secteur-bancaire/#:~:text=1%20Plus%20de%2040%20banques%20au%20Luxembourg%20offrent,diff%C3%A9rents%20syst%C3%A8mes%20juridiques,%20y%20compris%20la%20common%20law.|Titel=Secteur bancaire - Place financière|Gekuckt=23.01.2025|Auteur=LFF|Wierk=Luxembourg for Finance|Editeur=www.luxembourgforfinance.com|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; sinn och eng Rei aner Finanzinstituter sinn do aktiv.

{{Méi Info 1|Finanzplaz Lëtzebuerg}}

Zu deene bekanntsten international aktive Firme mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg zielen [[Amazon.com|Amazon]], [[ArcelorMittal]] an d'[[RTL Group]]. Och den Handel spillt eng wichteg Roll.

De [[Sekundärsecteur]] do dergéint ass, nodeem d'[[Luxlait]] hir Molkerei [[2009]] geplënnert, [[Villeroy &amp; Boch]] seng Fabrick [[2010]] zougemaach, an [[Heintz Van Landewyck]] 2017 seng Fabrick an d'[[Nordstad]] geplënnert hat, kaum nach vertrueden. Wat de [[Primärsecteur]] betrëfft: 2012 gouf et nach een eenzege landwirtschaftleche Betrib an der Stad, an zwar zu Märel.&lt;ref&gt;Elisabeth Boesen: [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_99-2012_44-47.pdf &quot;Es gibt noch Bauern in der Stadt.&quot;] ''[[ons stad]]'' 99, 2012, S.44-47.&lt;/ref&gt;

== Verkéier ==
Als Haaptstad a gréisst Stad am Land huet d'Stad Lëtzebuerg och verkéierstechnesch eng zentral Roll.

[[File:Luxembourg City railway station 2022-12 ---9.jpg|thumb|320px|D'N3 viru der Stater Gare, mat der Tramslinn T1]]
=== Loftverkéier ===
De [[Fluchhafe Lëtzebuerg]] läit um [[Findel]], an der Gemeng [[Sandweiler]], 6&amp;nbsp;km vun der Stad ewech. Als internationale Fluchhafe bestinn direkt Linne mat diversen europäesche Stied.

=== Stroosseverkéier ===
8 Nationalstroosse gi stralefërmeg vun der Stad aus fort: d'[[Nationalstrooss 1|N1]], d'[[Nationalstrooss 2|N2]], d'[[Nationalstrooss 3|N3]], d'[[Nationalstrooss 4|N4]], d'[[Nationalstrooss 5|N5]], d'[[Nationalstrooss 6|N6]], d'[[Nationalstrooss 7|N7]] an d'[[Nationalstrooss 11|N11]]. D'Autobunnen [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|A1]], [[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|A3]], [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|A4]] an [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|A6]] féieren an d'Stad, respektiv sinn Deel vum Contournement vun der Stad. Si sinn, ausser der A4, un d'Autobunnsnetz vun den 3 Nopeschlänner ugebonnen.

=== Ëffentlechen Transport ===
==== Eisebunn ====
An der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] lafe verschidden Eisebunnslinnen zesummen:
* [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen|Lëtzebuerg – Ettelbréck – (belsch Grenz) – Gouvy]] – Léck
* [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Lëtzebuerg – Beetebuerg – (franséisch Grenz)]] – Diddenuewen – Metz
* [[CFL-Linn 5|Lëtzebuerg – Klengbetten – (belsch Grenz)]] – Arel – Bréissel
* [[Eisebunnsstreck Péiteng-Lëtzebuerg|Lëtzebuerg – Péiteng]] – Rodange – (belsch/franséisch Grenz)
* [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg|Lëtzebuerg – Waasserbëlleg]] – (däitsch Grenz) – Tréier

Iwwer déi Linnen huet d'Stater Gare Uschloss un dat däitscht [[InterCity]]-Netz (Linn 37 bis op [[Düsseldorf Hauptbahnhof|Düsseldorf]]), un den [[TGV|TGV inOui]]-Reseau vun der franséischer [[SNCF]] mat enger direkter Verbindung op Paräis an op [[Montpellier]], iwwer de belschen [[InterCity]]-Reseau op [[Gare Bruxelles-Midi|Bruxelles-Midi]] (IC-16 an IC-34) an op [[Gare Liège-Guillemins|Léck-Guillemins]] (IC-33).

Ausser der Haaptgare gëtt et nach e puer méi kleng Garen um Stater Territoire: [[Gare Hollerech|déi vun Hollerech]], [[Gare Dummeldeng|Dummeldeng]], [[Gare Zens-Hamm|Zens-Hamm]] a [[Gare Kierchbierg-Pafendall|Kierchbierg-Pafendall]].

Pläng fir eng grouss nei [[Gare Zéisseng|Gare bei Zéisseng]] koumen an den 2000er Joren op; zanter der zweeter Hallschecht vun den 2010er Joren ass dovun awer näischt méi ze héieren.

==== Bussen ====
D'Stad Lëtzebuerg bedreift, mat hirem Service [[Autobus de la Ville de Luxembourg]], en eegene Busreseau, bei deem eng 150 [[Autobus|Bussen]] op 31 Linnen déi verschidde Quartieren ofdecken. Ausserdeem fuere ronn 120 Linne vum [[Régime général des transports routiers|RGTR]] d'Stad Lëtzebuerg un.

==== Tram ====
Bis 1964 [[Fréiere Stater Tram|gouf et en Tram]] an der Stad. Wéinst dem ëmmer méi héijen Autosverkéier gouf et zanter den 1990er Jore Pläng, en nees anzeféieren. Deen éischte Projet, &quot;BTB&quot; genannt, deen Trams- an Zuchreseau hätt sollen uneneen uschléissen, fir sou e méi grousst Anzuchsgebitt ofzedecken&lt;ref&gt;D'[[LuxTraffic]]-Etüd gouf am November 1994 virgestallt, vgl.[https://web.archive.org/web/20120106151705/http://www.forum.lu/pdf/artikel/3619_166_Pauly.pdf Michel Pauly: &quot;Wann kommt BahnHybrid?&quot;] ''forum'' Nr. 166/Mäerz 1996, S.27-30.&lt;/ref&gt; ass wéinst dem Widderstand vun der Stater DP uganks 2000 op Äis geluecht ginn.

An de Joren duerno gouf un enger méi klenger Léisung laboréiert, déi d'Gare mam Kierchbierg soll verbannen. Am Juni 2012 huet d'Chamber dësem Projet zougestëmmt, deen zu 2/3 vum Staat an 1/3 vun der Stad finanzéiert soll ginn. Am Dezember 2017 gouf dat éischt Deelstéck vun der [[Luxtram-Linn T1|neier Tramslinn]], provisoresch vun der [[Luxexpo]] bis bei d'[[Rout Bréck]], a Betrib geholl. Zanterhier gouf se Stéck fir Stéck weider ausgebaut, bis uganks 2025 den definitiven Tracé, vum [[Fluchhafe Findel]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]], fäerdeg ass. 2024 goufen d'Pläng fir eng zweet Linn gesetzlech op de Wee bruecht.

{{Méi Info 1|Stater Tram}}

==== Vëloslocatiounssystem ====
Zanter dem Mäerz 2008 gëtt et e [[Vëlo]]-Locatiounssystem, [[Vel'oH!]] genannt, dee vun enger privater Firma ënner Konzessioun bedriwwe gëtt, a bei deem een op enger 125 verschiddene Plazen e Vëlo ausléinen an op enger anerer nees ofstelle kann.

== Konscht a Kultur ==
[[Fichier:1997-2005 Luxembourg Philharmonie 02.jpg|thumb|320px|D'Philharmonie]]
An der Stad Lëtzebuerg gëtt et eng sëllege Muséeën an Ausstellungen: Der Stad ënnerstallt sinn d'[[Villa Vauban]] an de [[Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg]]. Staatlech Muséeën um Territoire vun der Stad sinn den [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]], de [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean|MUDAM]], den [[Nationalmusée um Fëschmaart]] an de [[Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités|Festungsmusée]]. Déi zwee leschtgenannt gehéieren zum  [[Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht]]. Z'ernimme sief och nach d'Galerie [[Am Tunnel]], déi vun der [[Spuerkeess]] bedriwwe gëtt an de [[Casino Luxembourg|Biergercasino]]. 2016 huet de [[Regierungsrot]] gréng Luucht ginn, fir am Gebai vum Alen Athenäum, wou bis Hierscht 2018 d'[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] dra war, e Musée fir modern Konscht vu Lëtzebuerg z'amenagéieren.

D'Stad Lëtzebuerg bedreift zwéin Theatersäll: de [[Groussen Theater vun der Stad Lëtzebuerg]] an de [[Kapuzinertheater]]. Weider Theaterensembelen, déi jeeweils eege Säll an der Stad hunn, sinn de [[Kasemattentheater]], den [[Théâtre du Centaure]], den [[Théâtre national du Luxembourg]] an den [[TOL]].

Zu de Concertssäll um Territoire vun der Stad Lëtzebuerg zielen d'[[Philharmonie Lëtzebuerg|Philharmonie]], de [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg]] an [[Den Atelier]].

Vill Kinoen an der Stad hunn an deene leschte Joerzéngten [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen#L.C3.ABtzebuerg 2|zougemaach]], haut gëtt et nach den &quot;Artplex&quot; [[Utopia (Kino)|Utopia]] um Lampertsbierg an de [[Multiplex-Kino|Multiplex]] [[Kinepolis Luxembourg|Kinepolis]] um [[Kierchbierg]], déi allebéid vum [[Kinepolis Group]] bedriwwe ginn, an d'[[Cinemathéik vun der Stad Lëtzebuerg]], déi der Stad ënnersteet.

Zu de weidere Kulturariichtungen an der Stad ze zielen ass d'[[BNL|Nationalbibliothéik]], eng staatelch Institutioun, d'[[Archiv vun der Stad Lëtzebuerg|Archiv]], d'[[Bibliothéik vun der Stad Lëtzebuerg|Bibliothéik]] an d'[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]], souwéi eng Rëtsch privat Galerien, net ze vergiesse Gebaier wéi d'[[Coque]], de Kulturzentrum [[Neimënster]], den [[Espace culturel Cité]] oder de [[Carré Rotondes]], wou reegelméisseg kulturell Evenementer opgefouert ginn.

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Lëtzebuerg ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
* [[SEBES]]
* [[SICEC]]
* [[SIDOR]]
* [[SYVICOL]]

==Auszeechnungen==
*[[File:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|60px]] [[Légion d'honneur]] (18. Juni 1957)
*{{Médaille de la Reconnaissance française| (1920, Dekreet vum 19. Juli)}}

== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:Cercle-Municipal-Luxembourg.JPG|320px|thumb|De Cercle op der Plëss]]
[[Fichier:Luxembourg Adolphe Bridge over Petrusse valley.jpg|thumb|320px|D'Nei Bréck iwwer de Péitrussdall]]
{{Div col}}
* D'[[Alstad (Stad Lëtzebuerg)|Alstad]] mat de Reschter vun der Festung ([[Weltierwen|Weltkulturierwen]])
* D'[[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral Notre-Dame]]
* D'[[Gräinskapell]]
* De [[Groussherzogleche Palais]]
* D'[[Chamber]]
* De [[Péitruss]]dall
* De Quartier [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
* De [[Kierchbierg]]
* De [[Bockfiels]]
* D'[[Dräi Eechelen]], mam [[Mudam]] a mam [[Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités|Festungsmusée]]
* De [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]]
* D'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
* D'[[Gëlle Fra]]
* D'[[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)]]
* D'[[Corniche]]
* D'[[Kasematten]]
* Den [[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg|Tunnel ënner der Stad]]
* D'[[Rumm-Befestegungen|Rumm]]
* D'[[Spueneschen Tiermchen|Spuenesch Tiermercher]]
* D'[[Abtei Neimënster|Neimënster-Abtei]] mat der [[Kierch Abtei Neimënster|Gehaanskierch]]
* De [[Knuedler]]
* D'[[Plëss d'Arem]] mam [[Cercle (Gebai Stad Lëtzebuerg)|Cercle]]
* D'[[Adolphe-Bréck]]
* D'[[Clairefontaine-Plaz]] mam Monument fir d'Groussherzogin [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Charlotte]]
* D'[[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Méchelskierch]]
* D'[[Rout Bréck]]
* De [[Kanounenhiwwel]] mam [[Monument vun der nationaler Solidaritéit]]
* D'Graf vum &quot;[[Hauptmann von Köpenick]]&quot; um [[Nikloskierfecht]].
{{div col end}}

=== Bemierkenswäert Beem===
{{Div col|cols=3}}
* [[Buch am Péitrussdall, Bastioun Beck|Buch am Péitrussdall]]
* [[Bluttbuch bei der Méchelskierch]]
* [[Käschtebam um Square Robert-Brasseur zu Lëtzebuerg]]
* [[Bam vum Prënz Jean]]
* [[Nëssert am Konviktsgaart zu Lëtzebuerg|Nëssert am Konviktsgaart]]
* [[Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg|Hobuch op der Kinnekswiss]]
* [[Sequoiaen am Amaliepark]]
{{Div col end}}

== Literatur ==
* [[Michel Pauly]], 2012: &quot;[https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_99-2012_4-9.pdf Von Weimerskirch nach Luxemburg: Die topographische Entwicklung der Stadt Luxemburg im Mittelalter.]&quot; In: ''[[ons stad]]'' 99, 2012, S. 4-9. [Baséiert op: Michel Pauly: &quot;Die topographische Entwicklung der Stadt Luxemburg von den Anfängen bis zum Beginn des 16. Jahrhunderts&quot;, in: Leben im Mittelalter: Luxemburg, Metz und Trier. Studien zur mittelalterlichen Stadtgeschichte und -archäologie (Publ. scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, t. II), Luxemburg 1998, S. 7-31, wou och weider Literaturreferenze sinn. Net ze vergiessen eng méi fréi Publicatioun déi zäitlech méi enk gezunn ass an déi eenzel Hypothesen diskutéiert: Michel Pauly a Michel Margue, 1987: &quot;[https://persist.lu/ark:70795/s5ksr5srq/pages/7/articles/DTL903 Saint-Michel et le premier siècle de la ville de Luxembourg]&quot;, in: Hémecht, 1987, Heft 1, S. 5-83.]
* [[Friedrich Wilhelm Engelhardt|Engelhardt, Friedrich Wilhelm]], 1850. ''Geschichte der Stadt und Festung Luxemburg: seit ihrer ersten Entstehung bis auf unsere Tage, mit besonderer Rücksicht auf die kriegsgeschichtlichen Ereignisse, nebst Plan der Stadt und statistischer Einleitung''
* [[Sonja Kmec]], 2008. Gibraltar des Nordens. In: ''Lieux de mémoire au Luxembourg. Erinnerungsorte in Luxemburg''. 2. Editioun, S. 267-272. S. Kmec, B. Majerus, M. Margue, P. Peporte, éditeurs. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-705-1.
* [[Guy Thewes]], 2008. La silhouette de la ville. In: ''Lieux de mémoire au Luxembourg. Erinnerungsorte in Luxemburg''. 2. Editioun, S. 253-258. S. Kmec, B. Majerus, M. Margue, P. Peporte, éditeurs. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-705-1.

== Fotoalbum vun der Stad Lëtzebuerg ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Luxembourg Fortress from Adolphe Bridge 01.jpg|D'Péitrussdall an d'Bastioun Beck mat der Gëlle Fra... am Wanter
Fichier:Luxembourg Fortress from Adolphe Bridge 02 c67.jpg|... an am Fréijoer
Fichier:Hotel de la Chambre des deputes in Luxembourg City 03.jpg| D'Chamber
Fichier:Luxembourg Grand Ducal Palace 01.jpg| De Palais
Fichier:Luxembourg Grund from Verlorenkost 01.jpg| De Gronn
Fichier:ParäiPla.JPG|D'Paräisserplaz am Garer Quartier
Fichier:Luxembourg Pfaffenthal Kirchberg 01.jpg| De Pafendall an de Kierchbierg
&lt;/gallery&gt;

{{Portal|Stad Lëtzebuerg}}

== Kuckt och ==
* [[ons stad]], e Périodique iwwer d'Stad Lëtzebuerg
* [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëtzebuerg|Aner Bedeitunge vum Wuert ''Lëtzebuerg'']]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

* Promotiounsfilm [https://www.youtube.com/watch?v=FOFZH12ASQ8 City of Luxembourg: its Old Quarters and Fortifications - implementing the HUL recommendation], YouTube
* [http://www.luxembourg-ville.lu Offiziell Säit vun der Stad Lëtzebuerg]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/luxembourg D'Gemeng Lëtzebuerg op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20110412164336/http://www.vdl.lu/Explorez+la+ville/Les+24+quartiers+de+la+Ville.html ''Les 24 quartiers de la Ville''] (14 gi gewisen)

{{Navigatioun Haaptstied an Europa}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Letzebuerg}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Universitéitsstied]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stied zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Weltkulturierwen an Europa]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Légion d'honneur kruten]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]
[[Kategorie:Fondation du Mérite Européen]]
[[Kategorie:Universitéitsstied zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>exahosmihk23rdc3w44u9dd2p653tza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700909</id>
      <parentid>2700899</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T02:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sàádî</username>
        <id>71685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Coat of arms of Luxembourg (city) 1818.svg]] → [[File:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request)</comment>
      <origin>2700909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42777" sha1="mtj24tvoompg7cvdprkz9pu6t0pwj37" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
 | Numm (Franséisch) = Luxembourg 
 | Numm (Däitsch) = Luxemburg
 | Kanton = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}}
 | Koordinaten = {{coor dms|49|36|39|N|06|07|51|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Lëtzebuerg''', am Volleksmond dacks just '''''d'Stad''''' genannt, ass eng vun den 12 [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied|lëtzebuergesche Stied]] an d'[[Haaptstad]] vum [[Groussherzogtum Lëtzebuerg]]. S'ass eng vun den {{Gemengenzuel}} lëtzebuergesche [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en a mat {{wikidata|property|P1082}} Awunner ({{wikidata|qualifier|P1082|P585}}) déi Gemeng mat der héchster Bevëlkerung am Land. Den 23. Oktober 2012 hat se d'100.000 Awunner iwwerschratt a gouf domat zu enger Groussstad&lt;ref name=grossstadt&gt;[http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg/story/Luxemburg-Stadt-ist-jetzt-Groe-stadt-18596973 &quot;100.000 Einwohner: Luxemburg-Stadt ist jetzt Großstadt.&quot;] tageblatt.lu, 24. Oktober 2012 11:36; Akt: 24.10.2012 15:50&lt;/ref&gt;.

D'Stad Lëtzebuerg läit um Zesummefloss vun der [[Uelzecht]] an der [[Péitruss]]. Hir Geschicht geet bis an d'[[Réimerzäit]] zeréck, a si gouf wéinst hirer [[Festung Lëtzebuerg|Festung]], déi zanter dem Ufank vun der [[Neizäit]] bis [[1867]] bestoung an ëmmer méi ausgebaut gi war, &quot;[[Gibraltar vum Norden]]&quot; genannt. Déi al Quartieren an d'Befestegunge vun der Stad zielen zu den zwanzeg bedeitendsten historesche Stied déi vun der UNESCO ausgezeechent goufen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2244923.html|Titel=Unesco-Auszeechnung: Lëtzebuerg weltwäit ënnert den 20 bedeitendsten historesche Stied|Gekuckt=29.10.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://whc.unesco.org/fr/list/699|Titel=Ville de Luxembourg : vieux quartiers et fortifications|Gekuckt=29.10.2024|Editeur=whc.unesco.org|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Lëtzebuerg ass nieft [[Bréissel]] a [[Stroossbuerg]] Verwaltungssëtz vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]]. Donieft ass d'Stad eng vun de gréisste Finanzplazen an Europa&lt;ref&gt;Bericht vun der City of London [https://web.archive.org/web/20120912040734/http://www.zyen.com/PDF/GFC%207.pdf ''Global Financial Centres''] (gekuckt den 20. Mee 2015)&lt;/ref&gt;.

== Geographie ==
Ronderëm d'Alstad, den historeschen Zentrum vun der Stad, leien no Norden, Osten a Süden hin 30–50 m déif [[Dall|Däll]], déi vun der [[Péitruss]] an der [[Uelzecht]] an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Sandstee]] gegruewe goufen.

D'Quartieren an der sougenannter Ënnerstad sinn de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]], [[Clausen]] an de [[Pafendall]]. No Westen erstreckt sech hanner dem [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Stadpark]], deen op der Plaz vun de [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmaueren]] ugeluecht gouf, e Plateau, deen iwwer de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] an de [[Lampertsbierg]] iwwergeet. Weider westlech leien d'Quartiere [[Belair]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]. Nordwestlech vum Zentrum leien de [[Rollengergronn]] an d'[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]].

A südwestlecher Richtung vum Zentrum läit [[Zéisseng]]. No Süden, déi Säit dem Péitrussdall, dee vun der [[Adolphe-Bréck|Neier]] an der [[Al Bréck|Aler Bréck]] iwwerspaant gëtt, leien d'Quartiere [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]], [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]] a [[Bouneweg-Süd]]. Weider südlech leie [[Gaasperech]] an [[Hollerech]].

Ëstlech vum Zentrum, déi Säit der Uelzecht, ass de Plateau vum [[Kierchbierg]], och ''Europäesche Quartier'' genannt. E bësse méi südlech dovu leien d'[[Neiduerf/Weimeschhaff|Neiduerf an de Weimeschhaff]], den [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] an [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]. Tëscht dem Garer Quartier an dem Zens läit d'[[Polvermillen]].

Am Norde leien, dem Laf vun der Uelzecht no, [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]], [[Weimeschkierch]], [[Dummeldeng]] a [[Beggen]].

=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Lëtzebuerg
 | nord = [[Gemeng Walfer|Walfer]]
 | nord-est =[[Gemeng Steesel|Steesel]]&lt;br&gt;[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
 | est =  [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
 | sud-est= [[Gemeng Hesper|Hesper]]
 | sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
 | sud-ouest =  [[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
 | ouest =  [[Gemeng Stroossen|Stroossen]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
 | nord-ouest = [[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
}}

[[Fichier:Luxembourg view from mountain.JPG|thumb|Panorama Alstad, vun der [[Nationalstrooss 1A|Tréierer Strooss]] op der Rumm aus gesinn.]]
[[Fichier:Blaeu Luxembourg 1649.jpg|thumb|Vue op d'Stad vum [[Joan Blaeu]], 1649.]]

== Geschicht ==
Schonn zu [[Réimescht Räich|Réimerzäite]] sinn do, wou haut d'Stad Lëtzebuerg ass, zwou [[Réimerstrooss]]en, de Kiem vun [[Arel]] op [[Tréier]] an eng Niewestrooss (''diverticulum'') vun där vu [[Metz]] op Tréier, zesummekomm. An der Spéitréimescher Zäit gouf um [[Bockfiels]] eng kleng Festungsanlag gebaut, fir engersäits d'Strooss an d'Bréck iwwer d'Uelzecht ze sécheren, an, anerersäits, fir de Germanen hir Incursioune sou wäit wéi méiglech ze stoppen. Am fréie Mëttelalter stoung vun där Anlag net méi vill, mä d'Plaz gouf &quot;kleng Buerg&quot; genannt. Dësen Numm gouf als ''Lucilinburhuc'' an an engem Tauschdokument eng éischt Kéier schrëftlech ernimmt: Duerch en Tosch mat der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Tréierer Abtei St. Maximin]] huet den [[Ardennergrofen|Ardennergrof]] [[Siegfried I. vu Lëtzebuerg|Siegfried I.]] ëm d'Joer [[963]] Lännereien zu Lëtzebuerg getosch (dësen Tosch gouf méiglecherweis de 17. Abrëll 987 festgehalen). Hien huet du säi Schlass um Bockfiels gebaut.&lt;ref&gt;Pauly 2012 an der Literatur, S.5.&lt;/ref&gt;

[[987]], huet den [[Äerzbëschof vun Tréier]], den [[Egbert vun Tréier|Egbert]] ([[977]]-[[993]]), fënnef [[Altor|Altär]] an der Erléiserkierch (haut [[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Méchelskierch]]) geweit.&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.5.&lt;/ref&gt; Op der Kräizung vun de Réimerweeër bei der Kierch ass e Maart entstanen (den haitege [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]]), ronderëm dee sech eng Uertschaft entwéckelt huet.

Mä schonn ier déi éischt Haiser ëm den haitege Fëschmaart entstane sinn, hu Leit am Gronn, a virun allem zu [[Weimeschkierch]] gewunnt. Zu Weimeschkierch hat d'Abtei Sankt Maximin zanter dem 9. Joerhonnert eng gréisser Grondherrschaft (926 gouf et do 6 Millen).&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.4.&lt;/ref&gt;

Wéinst hirer Lag, souwuel [[Geopolitik|geopolitesch]] wéi [[Topographie|topographesch]] gesinn, hat d'Stad Lëtzebuerg zanter hirem Bestoen eng wichteg militärstrateegesch Bedeitung. Am [[10. Joerhonnert]] gouf schonn déi éischt Befestegung gebaut. Um Enn vum [[12. Joerhonnert]], wéi d'Stad sech ëmmer méi no Westen hin ausgebreet huet, koum eng 2. Festungsmauer dobäi (D'[[Rue du Fossé (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Fossé]] war de Festungsgruef zu där Mauer). Deemools gouf d'[[Nikloskierch (Stad Lëtzebuerg)|Nikloskierch]] gebaut, an en neie Maart (den haitege [[Krautmaart]]) koum bäi. [[1221]] gouf bei der ''Uecht''-Paart am Westen en Hospiz gebaut, deem seng Gestioun de [[Walram III. vu Limburg|Walram vu Limbuerg]] dem [[Däitschhärenuerden]] iwwerdroen huet. Dëst gouf en hallef Joerhonnert drop an de Gronn transferéiert.

Am Spéitmëttelalter goufen e puer weider Kléischter gegrënnt: géint [[1234]] hunn op der ''Schadeburg'' (dem haitegen [[Helleg-Geescht-Plateau]]) fromm Biergerinnen e [[Maria-Magdalena|Muedeléin]]e-Klouschter opgemaach, dat ëm 1264 an de [[Klarissenuerden]] opgeholl gouf; och d'[[Franziskaner]] hu sech virun der deemoleger Stadmauer néiergelooss, zu [[Bouneweg]] goung e Klouschter op, dat sech ëm [[lepra]]krank Leit gekëmmert huet, a sech méi spéit den [[Zisterzienser]] ugeschloss huet. 1292 dann hunn hunn d'[[Dominikaner]] sech nordëstlech vun der Buerg installéiert.&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.7-8.&lt;/ref&gt;

Am Ufank vum 14. Joerhonnert hat d'Stad eppes iwwer 900 Stéit, deemno ronn 5.000 Awunner.&lt;ref&gt;Pauly 2012, S.8.&lt;/ref&gt; Se war dunn ongeféier 5 Hektar grouss. 1340 huet de [[Jang de Blannen]] e Joermaart grënne gelooss, dee bis haut besteet: d'[[Schueberfouer]].

Den [[30. Juni]] [[1509]] gouf et e grousst Feier an der Uewerstad, dat 5-6 Deeg gebrannt huet, an eng 180 Haiser, dorënner d'Méchelskierch, zerstéiert huet.&lt;ref&gt;Pauly, 2012, S.9.&lt;/ref&gt;. E puer Joerzéngten duerno, am Summer [[1554]], ass duerch e [[Blëtz]]schlag d'[[Schwaarzpolver|Polvermagaseng]] am [[Verwëllef]] vun der Franziskanerkierch explodéiert, an duerch d'Feier dat doduerch entstanen ass, alt nees e groussen Deel vun der Uewerstad verbrannt. Dofir gëtt et kaum mëttelalterlech oder [[gotik|gotesch]] Stilelementer, déi an der Architektur vun der Stad erhale wieren.&lt;ref name=ensch&gt;Zuele vum Biergerzenter. In: Jean Ensch: [https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_99-2012_20-25.pdf &quot;Von Zahlen und Menschen.&quot;] ''[[ons stad]]'' 99/2012], S.20-25.&lt;/ref&gt;

=== Festung ===
Géint [[1340]], ënner dem [[Jang de Blannen]], sinn nei Festunge gebaut ginn, déi zum Deel bis [[1867]] stoungen. Déi verschidden Hären a Meeschteren ([[Bourgogne|Burgunder]], [[Spuenien|Spuenier]], [[Habsburger]], [[Frankräich|Fransousen]] a [[Preisen]]) hunn an de Joerhonnerten duerno d'Festung ëmmer méi ausgebaut a se zu enger vun deene stäerksten an Europa gemaach.

Am [[17. Joerhonnert]] hunn d'Spuenier déi éischt [[Kasematten|Kasematte]] gebaut. Se goufen ënner dem [[Vauban]] ausgebaut a [[1730]]-[[1740]] vun den [[Éisträich]]er nach eng Kéier vergréissert.

{{Méi Info 1|Festung Lëtzebuerg}}

[[1795]], ass [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] vu [[Frankräich]] annexéiert ginn, d'Stad gouf d'Prefektur vum [[Département des Forêts]]. [[1815]] gouf d'Stad zu enger &quot;[[Bundesfestung]]&quot;, an där preisesch Truppe stationéiert goufen. Gläichzäiteg gouf d'Land ''pro forma'' als Groussherzogtum nei erschafen, mam [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I. vun Holland]] als Groussherzog.[[File:Lux City before 1920 LB OSM.png|thumb|Virun der Gemengefusioun 1919/20]]

Nom [[Traité vu London (1867)|Traité vu London]] vun [[1867]] huet d'Festung missen ofgerappt an dem Buedem gläich gemaach ginn. Et huet 16 Joer gedauert, bis dës Aarbechte méi oder manner ofgeschloss waren. Se hunn 1,5 Millioune [[Goldfrang]] kascht. Op en Deel vun de fréiere Festungsanlage sinn nei breet Stroossen ([[Boulevard Royal]], [[Boulevard Prince-Henri (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard du Prince Henri]]) an de [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Stater Park]] ugeluecht ginn. Elo konnt d'Stad sech no alle Säiten ausbreeden. De [[Plateau Bourbon]], mat der Alstad iwwer d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] (gebaut 1900-1903) verbonnen, war ee vun den éischten neie Quartieren, déi sou entstane sinn.

[[1920]] hunn d'Gemengen [[Gemeng Eech|Eech]], [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]] a [[Gemeng Rollengergronn|Rollengergronn]] mat der Stad Lëtzebuerg fusionéiert.

===Spuere vun der Zäit 1940-1945===
A Stroossen an op Haiser si bis haut nach d'Spuere vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Naziregimm zu Lëtzebuerg]] ze gesinn&lt;ref&gt;[http://onsstad.lu/uploads/tx_newsflippingbook/ons_stad_71-2002_0-42.pdf André Hohengarten, Die Nazi-Gewaltherrschaft in Luxemburg-Stadt], in: [[ons stad]], Nr. 71, 2002.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.lcto.lu/public/digimails/Spurensuche_zweiter_Weltkrieg/pdf_small/all.pdf LCTO, Spurensuche Zweiter Weltkrieg]&lt;/ref&gt;.

D'[[Plëss d'Arem]] steet souwuel fir den Ufank vum Naziregimm, wéi fir d'Enn: de [[6. August]] [[1940]] ass de Gauleiter [[Gustav Simon]] fir d'éischt op dëser Plaz opgetrueden an den [[10. September]] [[1944]] hunn d'Lëtzebuerger op der selwechter Plaz déi 5. amerikanesch Panzerdivisioun zesumme mam [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] als Befreier vu Lëtzebuerg gefeiert.

An der [[Rue Philippe-II|Philippsgaass]] op Nr. 19 war deemools de ''Café de la Poste''. Hei gouf schonn Enn [[1933]] de Grondstee fir déi éischt ëffentlech [[Antisemitismus|Juddefeindlechkeet]] geluecht, andeems e Schëld ''Judenfreies Lokal'' ubruecht gouf. Den amerikanesche Schrëftsteller [[Henry Miller]] huet zu deem Zäitpunkt d'Lokal zoufälleg entdeckt an d'Situatioun a sengem Buch ''Quiet days in Clichy'' beschriwwen. Vis-à-vis op Nr. 28 an der Philippsgaass steet d'Gebai vum ''Commissariat au rapatriement'', deen 1944 an d'Liewe geruff gouf, fir déi Dausende vu Lëtzebuerger Krichsgefaangener nees heemzebréngen oder déi stierflech Iwwerreschter vun deenen, déi ëmkomm sinn an do wou Grafsteng bekannt waren, dës op Lëtzebuerg ze verleeën.

An der [[Monterey-Avenue]], war den ale Sëtz vun der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Haaptpostverwaltung]]. An der Zäit vun der däitscher Besatzung koum d'Post ënner d'Obhut vum ''Reichspostdirektor'' vun [[Tréier]]. Haut erënnert nach eng stenge Plack mat engem bronze Relief un déi 26 Postbeamten, déi am Krich gefall sinn, awer och un de Proteststreik vun enger Rei Postler den [[1. September]] [[1942]] géint d'Aféierung vun der Wehrpflicht.

An der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] erënnert eng Plack um Gebai vum [[Educatiounsministère]] un déi [[Synagog Stad Lëtzebuerg#Déi zweet Synagog|zweet Stater Synagog]], déi am Hierscht [[1943]] vun den Nazien ofgerappt gouf.

An der [[Avenue Marie-Thérèse]] op Nr. 3 stoung dat aalt Bëschofshaus. Den deemolege [[Joseph Lorenzo Philippe|Bëschof Philippe]] war déi eenzeg Lëtzebuerger Autoritéit, déi d'Land am Krich net verlooss hat an dee seng Plaz no der Besatzung hale konnt. Op Nr. 5, am bëscheefleche [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] war an der Besatzungszäit en däitscht Lazarett.

Nieft der [[Al Bréck|Aler Bréck]] steet e Fräiheetsstee fir un d'Befreiung vu Lëtzebuerg, der Belsch a Frankräich duerch d'US-Zaldoten z'erënneren.

Um [[Boulevard de la Pétrusse]], ass op Nr. 57 de [[Centre de documentation et de recherche sur la Résistance]]. An dësem Gebai, dat och als [[Villa Pauly]] bekannt ass, war vun 1940 bis 1944 de Sëtz vun der [[Gestapo]], der ''Geheimer Staatspolice''. Dëst Gebai, an deem och gefoltert gouf, ass d'Symbol vun der Terrorherrschaft vum Naziregimm zu Lëtzebuerg.

Dat markantst Monument an der Stad ass wuel d'[[Gëlle Fra]]. Den [[21. Oktober]] [[1940]] gouf si vun den Nazien, ënner Protest vun de Lëtzebuerger, ofgerappt.

Am Stadhaus um [[Knuedler]] erënnert an der Entrée eng kleng bronze Plack un d'Grënnung vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]].

Virum fréiere Gebai vum Kolléisch, um Boulevard Roosevelt, erënnert d'[[Kaddisch Monument]] un d'Judden aus Lëtzebuerg, déi wärend der Besatzung deportéiert goufen, a vun deenen der vill ëmbruecht goufen.

An der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] hänken zwou Erënnerungsplacken un d'Sammeltransporter, mat deenen déi Judden, déi 1941 nach am Land waren, &quot;an den Osten&quot; oftransportéiert goufen, sou wéi och eng un déi Fraen, déi an de ''Reichsarbeitsdienst'' gezwonge goufen.

&lt;gallery&gt;
Fichier:Café Bintner.jpg|Den houfrege Wiert mat Wuechthond viru sengem «Arier-Lokal».
Fichier:Luxembourg City Plaque synagogue 1894.jpg|Plack an der Ënneschtgaass
Fichier:Villa Pauly Plack w.jpg|Erënnerungsplack un der [[Villa Pauly]]
&lt;/gallery&gt;

===Nom Zweete Weltkrich===
Am Festsall vum Stadhaus um 1. Stack gouf den [[10. September]] [[1952]] d'[[Lëtzebuerger Ofkommes]] ënnerschriwwen, den éischten internationale Vertrag, mat deem d'[[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]] d'Verantwortung fir de Vëlkermord un den europäesche [[Juddentum|Judden]] duerch dat nationalsozialistescht Däitschland iwwerholl huet.

[[1952]] gouf d'Stad Lëtzebuerg, laang Zäit just ''provisoresch'', Sëtz vun der [[CECA|Europäescher Communautéit fir Kuel a Stol]]. Bis [[1981]] goufen do och verschidden Deel-Sessioune vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] ofgehalen. D'Stad ass weiderhi Sëtz vu villen Organer vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]], dorënner den [[Europäesche Geriichtshaff]], den [[Europäesche Rechnungshaff]], d'[[Europäesch Investitiounsbank]], den [[Europäeschen Investmentfong]], d'Sekretariat vum [[Europaparlament]], [[Eurostat]] an den [[Europäesche Stabilitéitsmechanismus]]

{{Méi Info 1|Sëtz vun den europäeschen Institutiounen}}

=== Entwécklung vun der Stad iwwer en halleft Joerdausend===
&lt;gallery caption=&quot;Pläng vun der Stad Lëtzebuerg&quot;&gt;
Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg|Deventer 1550-75
Fichier:Lutzenburg 1581 Sanderus.jpg|Braun &amp; Hogenberg 1581
Fichier:GMG256 44 Lutzenburgum 1649 Blaeu.jpg|Blaeu 1649
Fichier:Plan de Luxembourg 1686.jpg|1686 (den Norden ass ënnen)
Fichier:Forteresse de Luxembourg 1794 by A Lefort.jpg|1794
Fichier:Plan Biermann 1890.jpg|1890
Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg|1907
&lt;/gallery&gt;

[[Fichier:Luxembourg City OSM map.png|thumb|320px|Detailléiert Kaart vun der Stad ([[OpenStreetMap]]).]]

== Quartiere vun der Stad ==
D'Stad Lëtzebuerg ass a 24 Quartieren&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/fr/la-ville/en-bref/les-24-quartiers-de-la-ville|Titel=Les 24 quartiers de la Ville|Gekuckt=12.07.2020|Datum=2020|Editeur=vdl.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; agedeelt:
{{Div col|cols = 3}}
* [[Beggen]]
* [[Belair]]
* [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]]
* [[Bouneweg-Süd]]
* [[Clausen]]
* [[Dummeldeng]]
* [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
* [[Gaasperech]]
* [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
* [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
* [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
* [[Hollerech]]
* [[Kierchbierg|Kierchbierg/Kiem]]
* [[Lampertsbierg]]
* [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
* [[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
* [[Neiduerf/Weimeschhaff]]
* [[Pafendall]]
* [[Polvermillen]]
* [[Rollengergronn|Rollengergronn/Belair-Nord]]
* [[Weimeschkierch]]
* [[Zéisseng]]
* [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
* [[Uewerstad|Zentrum]]
{{Div col end}}

== Politik ==
[[File:Conseil Communal Luxembourg 2023-2029.svg|thumb|Zesummesetzung vum Gemengerot zënter 2023]]
=== Gemeng Lëtzebuerg ===
De [[Gemengerot]] vun der Stad Lëtzebuerg huet 27 Memberen. Et gëtt zanter 2017 siwe [[Schäffen]].

Zanter dem 17. Dezember 2013 ass d'[[Lydie Polfer]] ([[Demokratesch Partei|DP]]) [[Buergermeeschter|Buergermeeschtesch]]. D'DP hat vun 2005 bis 2017 an enger Koalitioun mat [[déi Gréng|deene Gréngen]] d'Majoritéit am Gemengerot. Vun 2017 un ass et an enger Koalitioun mat der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]].

'''Zesummesetzung''' 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! Joer !! [[ADR]] !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPLU]] !! [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] !! [[Mir d'Vollek (Lëtzebuergesch Partei)|Vollek]]
|-
|... ||... || ... ||... ||...||...||...||... || - || - || - 
|- 
| 1999 || 2 || '''6''' || '''11''' || 2 || 0 || 1 || 5 || -|| - || - 
|- 
| 2005 || 1 || 6 || '''11''' || '''5''' || 0 || 0 || 4 || - || - || - 
|- 
| 2011 || 1 || 5 || '''10''' || '''5''' || 0 || 2 || 4 || - || - || - 
|- 
| 2017 || 1 || '''7''' || '''9''' || 5 || 0 || 2 || 3 || 0 || - || - 
|- 
| 2023 || 1 ||'''6'''|| '''10'''|| 5 || - || 1 || 3 || 1 || 0 || 0 
|} 
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu. Fett: Majoritéits-Koalitioun, déi de Buergermeeschter a Schäfferot stellt.}}

'''Schäfferot zanter de Gemengewale vun 2023'''&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2082762.html|Titel=Stater Schäfferot: Zwee nei Memberen an e puer Ännerungen an de Ressorten|Gekuckt=06.07.2023|Datum=06.07.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Buergermeeschter/Schäffen
!Partei
!Stëmmen
!Remarque / Ressorten
|-
|[[Lydie Polfer]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|15 212
|Buergermeeschtesch; Gemengeverwaltung, Kommunikatioun, Kultur, Stadentwécklung, Sécherheet
|-
|[[Maurice Bauer]]
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
| align=&quot;right&quot; |8 558
|Klima an Ëmwelt, Architektur, Stadentwécklung (zesumme mat der Lydie Polfer), ëffentlech Plazen
|-
|[[Patrick Goldschmidt]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|12 410
|Mobilitéit, Fêtes et marchés, Digitalisatioun, Hygiène, Biens, Topographie
|-
|[[Corinne Cahen]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|11 328
|Action sociale, Eeler Leit, Persoune mat spezifesche Besoinen, Logement, politesch Integratioun
|-
|[[Simone Beissel]]
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=right|11 032
|Sport a Fräizäit, Infrastrukturen, nei Konstruktiounen
|-
|[[Laurent Mosar]]
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=right|7 429
|Finanzen, Commerce an Tourismus, Chancëgläichheet, Jonktem
|-
|[[Paul Galles]]
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=right|8 073
|Enseignement, Crèchen, Schoulfoyeren
|}
44 863 Wieler waren ageschriwwen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/gemengewalen|Titel=RTL - Gemengewalen|Gekuckt=06.07.2023|Wierk=RTL|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;

===Buergermeeschteren===
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg}}

=== Haaptstad vum Land ===
Als Haaptstad vum Land hunn och all konstitutionell Organer a vill staatlech Administratiounen do hire Sëtz: d'[[Chamber]], de [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]], de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]] ([[Groussherzogleche Palais]]), d'[[Regierung]] an déi verschidde Ministèren, d'Justizorganer (an der [[Cité judiciaire]]).

=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre 1818.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:&lt;br&gt;
''d'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''&lt;br&gt;{{Méi Info 1|Wope vun der Stad Lëtzebuerg}}
|}

== Bevëlkerung ==
Zanter 2012 ass d'Stad Lëtzebuerg eng Groussstad, well si vun do u méi wéi 100.000 Awunner huet.&lt;ref name=grossstadt/&gt;

[[Fichier:Lux City density map FR.png|miniatur|Bevëlkerungsdicht no Quartier (2025)]]
[[Fichier:Lux City Luxembourgers Map LB.png|miniatur|Undeel u Lëtzebuerger Residenten no Quartier (2025)]]

Enn 2024 waren 136.208 Leit an der Stad ageschriwwen, dovu 95.522 Net-Lëtzebuerger. Dat si 70,13% vun der Populatioun.&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt; Vun den 169 Nationalitéiten, déi an der Bevëlkerung vertruede waren, koumen 118.858 (87,26&amp;nbsp;%) Awunner aus [[Europa (Kontinent)|Europa]]. 8.633 (6,34 %) vun den Awunner waren aus [[Asien]], 5.064 (3,72&amp;nbsp;%) aus [[Amerika (Kontinent)|Amerika]], 3.424 (2,51&amp;nbsp;%) aus [[Afrika]] an 157 (0,12&amp;nbsp;%) aus [[Ozeanien]]. Fir 30 Awunner (0,02&amp;nbsp;%) war hir Nationalitéit onbestëmmt an 42 Persounen (0,03&amp;nbsp;%) waren Apatriden.

Zum selwechten Zäitpunkt war déi männlech Populatioun (70.436 also 51,71&amp;nbsp;%) liicht an der Iwwerzuel par Rapport zu de Fraen (65.772 deemno 48,29&amp;nbsp;%).&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt;

2024 sinn an der Stad Lëtzebuerg 1.185 Kanner gebuer ginn &lt;!--(321 Lëtzebuerger an 937 Auslänner) --&gt;an am selwechte Joer si 647 Leit gestuerwen (419 Lëtzebuerger an 151 Auslänner).&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Awunner vun der Stad Lëtzebuerg no Nationalitéit {{small|(op den 31.12.2024)}}&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/ni/document/Etat%20de%20la%20population%202024.pdf|Titel=État de la population au 31.12.2024|Gekuckt=24.05.2025|Auteur=Ville de Luxembourg|Datum=2024|Editeur=vdl.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
! Rang !! Nationalitéit !! Awunner
!Prozent
! Rang !! Nationalitéit !! Awunner
!Prozent
|-
| 1 || {{LUX}} ||align=right|40.686
|align=right|29,87&amp;nbsp;%
| 10 || {{GRC}}||align=right|2.162
|align=right|1,59&amp;nbsp;%
|-
| 2 || {{FRA}} ||align=right|20.713
|align=right|15,21&amp;nbsp;%
| 11 || {{UKR}}|| align=&quot;right&quot; |2.113
|align=right|1,55&amp;nbsp;%
|-
| 3 || {{PRT}} ||align=right|11.043
|align=right|8,11&amp;nbsp;%
| 12 || {{POL}}|| align=&quot;right&quot; |1.788
|align=right|1,31&amp;nbsp;%
|-
| 4 || {{ITA}} ||align=right|10.160
|align=right|7,46&amp;nbsp;%
| 13 ||{{CHN}}
| align=&quot;right&quot; |1.555
|align=right|1,14&amp;nbsp;%
|-
| 5 || {{ESP}}|| align=&quot;right&quot; |5.263
|align=right|3,86&amp;nbsp;%
| 14 || {{GBR}}|| align=&quot;right&quot; |1.471
|align=right|1,08&amp;nbsp;%
|-
| 6 || {{BEL}}|| align=&quot;right&quot; |4.256
|align=right|3,12&amp;nbsp;%
| 15 || {{RUS}}|| align=&quot;right&quot; |1.230
|align=right|0,90&amp;nbsp;%
|-
| 7 || {{DEU}}|| align=&quot;right&quot; |3.754
|align=right|2,76&amp;nbsp;%
| 16 || {{IRL}}|| align=&quot;right&quot; |1.138
|align=right|0,84&amp;nbsp;%
|-
| 8 || {{ROU}}|| align=&quot;right&quot; |2.458
|align=right|1,82&amp;nbsp;%
| || Aner Nationalitéiten ||align=right|24.046
|align=right|17,66&amp;nbsp;%
|-
| 9 || {{IND}}|| align=&quot;right&quot; |2.345
|align=right|1,72&amp;nbsp;%
| || Total ||align=right|'''136.208'''
|align=right|100,00&amp;nbsp;%
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Awunner vun der Stad Lëtzebuerg no Quartier &lt;small&gt;(op den 31.12.2024)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;:vdl2023&quot; /&gt;
!Quartier
!Total
!% Lëtz.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Lëtzebuerger&lt;/ref&gt;
!% Ausl.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Auslänner&lt;/ref&gt;
!Quartier
!Total
!% Lëtz.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!% Ausl.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|-
|[[Beggen]]
| align=&quot;right&quot; |3.906
| align=&quot;right&quot; |32,10&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |67,90&amp;nbsp;%
|[[Lampertsbierg]]
| align=&quot;right&quot; |11.521
| align=&quot;right&quot; |28,09&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |71,91&amp;nbsp;%
|-
|[[Belair]]
| align=&quot;right&quot; |12.990
| align=&quot;right&quot; |33,14&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |66,86&amp;nbsp;%
|[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
| align=&quot;right&quot; |6.552
| align=&quot;right&quot; |31,09&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |68,91&amp;nbsp;%
|-
|[[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]]
| align=&quot;right&quot; |4.582
| align=&quot;right&quot; |27,85&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |72,15&amp;nbsp;%
|[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
| align=&quot;right&quot; |2.497
| align=&quot;right&quot; |32,96&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |67,04&amp;nbsp;%
|-
|[[Bouneweg-Süd]]
| align=&quot;right&quot; |13.372
| align=&quot;right&quot; |33,10&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |66,90&amp;nbsp;%
|[[Neiduerf/Weimeschhaff]]
| align=&quot;right&quot; |7.029
| align=&quot;right&quot; |24,97&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |75,03&amp;nbsp;%
|-
|[[Clausen]]
| align=&quot;right&quot; |1.052
| align=&quot;right&quot; |26,43&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |73,57&amp;nbsp;%
|[[Pafendall]]
| align=&quot;right&quot; |1.343
| align=&quot;right&quot; |38,79&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |61,21&amp;nbsp;%
|-
|[[Dummeldeng]]
| align=&quot;right&quot; |3.012
| align=&quot;right&quot; |27,69&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |72,31&amp;nbsp;%
|[[Polvermillen]]
| align=&quot;right&quot; |384
| align=&quot;right&quot; |29,69&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |70,31&amp;nbsp;%
|-
|[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
| align=&quot;right&quot; |2.976
| align=&quot;right&quot; |30,01&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |69,99&amp;nbsp;%
|[[Rollengergronn|Rollengergonn/Belair-Nord]]
| align=&quot;right&quot; |4.820
| align=&quot;right&quot; |29,50&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |70,50&amp;nbsp;%
|-
|[[Gaasperech]]
| align=&quot;right&quot; |10.208
| align=&quot;right&quot; |28,12&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |71,88&amp;nbsp;%
|[[Uewerstad]]
| align=&quot;right&quot; |3.449
| align=&quot;right&quot; |30,39&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |69,61&amp;nbsp;%
|-
|[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
| align=&quot;right&quot; |11.360
| align=&quot;right&quot; |17,89&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |82,11&amp;nbsp;%
|[[Weimeschkierch]]
| align=&quot;right&quot; |2.480
| align=&quot;right&quot; |30,85&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |69,15&amp;nbsp;%
|-
|[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
| align=&quot;right&quot; |984
| align=&quot;right&quot; |40,55&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |59,45&amp;nbsp;%
|[[Zéisseng]]
| align=&quot;right&quot; |5.111
| align=&quot;right&quot; |33,28&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |66,72&amp;nbsp;%
|-
|[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
| align=&quot;right&quot; |1.557
| align=&quot;right&quot; |42,00&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |58,00&amp;nbsp;%
|[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
| align=&quot;right&quot; |6.517
| align=&quot;right&quot; |50,36&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |49,64&amp;nbsp;%
|-
|[[Hollerech]]
| align=&quot;right&quot; |7.781
| align=&quot;right&quot; |26,90&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |73,10&amp;nbsp;%
| rowspan=&quot;2&quot; |'''Total'''
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |'''136.208'''
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |29,87&amp;nbsp;%
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |70,13&amp;nbsp;%
|-
|[[Kierchbierg]]
| align=&quot;right&quot; |10.725
| align=&quot;right&quot; |24,88&amp;nbsp;%
| align=&quot;right&quot; |75,12&amp;nbsp;%
|}

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Ekonomie ==
D'Ekonomie vun der Stad Lëtzebuerg berout virun allem op de [[Service]]r. Eng besonnesch Roll spillt se als international Finanzplaz: Nieft ronn 120 [[Bank]]en&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.luxembourgforfinance.com/fr/la-place-financiere/secteur-bancaire/#:~:text=1%20Plus%20de%2040%20banques%20au%20Luxembourg%20offrent,diff%C3%A9rents%20syst%C3%A8mes%20juridiques,%20y%20compris%20la%20common%20law.|Titel=Secteur bancaire - Place financière|Gekuckt=23.01.2025|Auteur=LFF|Wierk=Luxembourg for Finance|Editeur=www.luxembourgforfinance.com|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; sinn och eng Rei aner Finanzinstituter sinn do aktiv.

{{Méi Info 1|Finanzplaz Lëtzebuerg}}

Zu deene bekanntsten international aktive Firme mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg zielen [[Amazon.com|Amazon]], [[ArcelorMittal]] an d'[[RTL Group]]. Och den Handel spillt eng wichteg Roll.

De [[Sekundärsecteur]] do dergéint ass, nodeem d'[[Luxlait]] hir Molkerei [[2009]] geplënnert, [[Villeroy &amp; Boch]] seng Fabrick [[2010]] zougemaach, an [[Heintz Van Landewyck]] 2017 seng Fabrick an d'[[Nordstad]] geplënnert hat, kaum nach vertrueden. Wat de [[Primärsecteur]] betrëfft: 2012 gouf et nach een eenzege landwirtschaftleche Betrib an der Stad, an zwar zu Märel.&lt;ref&gt;Elisabeth Boesen: [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_99-2012_44-47.pdf &quot;Es gibt noch Bauern in der Stadt.&quot;] ''[[ons stad]]'' 99, 2012, S.44-47.&lt;/ref&gt;

== Verkéier ==
Als Haaptstad a gréisst Stad am Land huet d'Stad Lëtzebuerg och verkéierstechnesch eng zentral Roll.

[[File:Luxembourg City railway station 2022-12 ---9.jpg|thumb|320px|D'N3 viru der Stater Gare, mat der Tramslinn T1]]
=== Loftverkéier ===
De [[Fluchhafe Lëtzebuerg]] läit um [[Findel]], an der Gemeng [[Sandweiler]], 6&amp;nbsp;km vun der Stad ewech. Als internationale Fluchhafe bestinn direkt Linne mat diversen europäesche Stied.

=== Stroosseverkéier ===
8 Nationalstroosse gi stralefërmeg vun der Stad aus fort: d'[[Nationalstrooss 1|N1]], d'[[Nationalstrooss 2|N2]], d'[[Nationalstrooss 3|N3]], d'[[Nationalstrooss 4|N4]], d'[[Nationalstrooss 5|N5]], d'[[Nationalstrooss 6|N6]], d'[[Nationalstrooss 7|N7]] an d'[[Nationalstrooss 11|N11]]. D'Autobunnen [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|A1]], [[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|A3]], [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|A4]] an [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|A6]] féieren an d'Stad, respektiv sinn Deel vum Contournement vun der Stad. Si sinn, ausser der A4, un d'Autobunnsnetz vun den 3 Nopeschlänner ugebonnen.

=== Ëffentlechen Transport ===
==== Eisebunn ====
An der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] lafe verschidden Eisebunnslinnen zesummen:
* [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen|Lëtzebuerg – Ettelbréck – (belsch Grenz) – Gouvy]] – Léck
* [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Lëtzebuerg – Beetebuerg – (franséisch Grenz)]] – Diddenuewen – Metz
* [[CFL-Linn 5|Lëtzebuerg – Klengbetten – (belsch Grenz)]] – Arel – Bréissel
* [[Eisebunnsstreck Péiteng-Lëtzebuerg|Lëtzebuerg – Péiteng]] – Rodange – (belsch/franséisch Grenz)
* [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg|Lëtzebuerg – Waasserbëlleg]] – (däitsch Grenz) – Tréier

Iwwer déi Linnen huet d'Stater Gare Uschloss un dat däitscht [[InterCity]]-Netz (Linn 37 bis op [[Düsseldorf Hauptbahnhof|Düsseldorf]]), un den [[TGV|TGV inOui]]-Reseau vun der franséischer [[SNCF]] mat enger direkter Verbindung op Paräis an op [[Montpellier]], iwwer de belschen [[InterCity]]-Reseau op [[Gare Bruxelles-Midi|Bruxelles-Midi]] (IC-16 an IC-34) an op [[Gare Liège-Guillemins|Léck-Guillemins]] (IC-33).

Ausser der Haaptgare gëtt et nach e puer méi kleng Garen um Stater Territoire: [[Gare Hollerech|déi vun Hollerech]], [[Gare Dummeldeng|Dummeldeng]], [[Gare Zens-Hamm|Zens-Hamm]] a [[Gare Kierchbierg-Pafendall|Kierchbierg-Pafendall]].

Pläng fir eng grouss nei [[Gare Zéisseng|Gare bei Zéisseng]] koumen an den 2000er Joren op; zanter der zweeter Hallschecht vun den 2010er Joren ass dovun awer näischt méi ze héieren.

==== Bussen ====
D'Stad Lëtzebuerg bedreift, mat hirem Service [[Autobus de la Ville de Luxembourg]], en eegene Busreseau, bei deem eng 150 [[Autobus|Bussen]] op 31 Linnen déi verschidde Quartieren ofdecken. Ausserdeem fuere ronn 120 Linne vum [[Régime général des transports routiers|RGTR]] d'Stad Lëtzebuerg un.

==== Tram ====
Bis 1964 [[Fréiere Stater Tram|gouf et en Tram]] an der Stad. Wéinst dem ëmmer méi héijen Autosverkéier gouf et zanter den 1990er Jore Pläng, en nees anzeféieren. Deen éischte Projet, &quot;BTB&quot; genannt, deen Trams- an Zuchreseau hätt sollen uneneen uschléissen, fir sou e méi grousst Anzuchsgebitt ofzedecken&lt;ref&gt;D'[[LuxTraffic]]-Etüd gouf am November 1994 virgestallt, vgl.[https://web.archive.org/web/20120106151705/http://www.forum.lu/pdf/artikel/3619_166_Pauly.pdf Michel Pauly: &quot;Wann kommt BahnHybrid?&quot;] ''forum'' Nr. 166/Mäerz 1996, S.27-30.&lt;/ref&gt; ass wéinst dem Widderstand vun der Stater DP uganks 2000 op Äis geluecht ginn.

An de Joren duerno gouf un enger méi klenger Léisung laboréiert, déi d'Gare mam Kierchbierg soll verbannen. Am Juni 2012 huet d'Chamber dësem Projet zougestëmmt, deen zu 2/3 vum Staat an 1/3 vun der Stad finanzéiert soll ginn. Am Dezember 2017 gouf dat éischt Deelstéck vun der [[Luxtram-Linn T1|neier Tramslinn]], provisoresch vun der [[Luxexpo]] bis bei d'[[Rout Bréck]], a Betrib geholl. Zanterhier gouf se Stéck fir Stéck weider ausgebaut, bis uganks 2025 den definitiven Tracé, vum [[Fluchhafe Findel]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]], fäerdeg ass. 2024 goufen d'Pläng fir eng zweet Linn gesetzlech op de Wee bruecht.

{{Méi Info 1|Stater Tram}}

==== Vëloslocatiounssystem ====
Zanter dem Mäerz 2008 gëtt et e [[Vëlo]]-Locatiounssystem, [[Vel'oH!]] genannt, dee vun enger privater Firma ënner Konzessioun bedriwwe gëtt, a bei deem een op enger 125 verschiddene Plazen e Vëlo ausléinen an op enger anerer nees ofstelle kann.

== Konscht a Kultur ==
[[Fichier:1997-2005 Luxembourg Philharmonie 02.jpg|thumb|320px|D'Philharmonie]]
An der Stad Lëtzebuerg gëtt et eng sëllege Muséeën an Ausstellungen: Der Stad ënnerstallt sinn d'[[Villa Vauban]] an de [[Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg]]. Staatlech Muséeën um Territoire vun der Stad sinn den [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]], de [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean|MUDAM]], den [[Nationalmusée um Fëschmaart]] an de [[Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités|Festungsmusée]]. Déi zwee leschtgenannt gehéieren zum  [[Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht]]. Z'ernimme sief och nach d'Galerie [[Am Tunnel]], déi vun der [[Spuerkeess]] bedriwwe gëtt an de [[Casino Luxembourg|Biergercasino]]. 2016 huet de [[Regierungsrot]] gréng Luucht ginn, fir am Gebai vum Alen Athenäum, wou bis Hierscht 2018 d'[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] dra war, e Musée fir modern Konscht vu Lëtzebuerg z'amenagéieren.

D'Stad Lëtzebuerg bedreift zwéin Theatersäll: de [[Groussen Theater vun der Stad Lëtzebuerg]] an de [[Kapuzinertheater]]. Weider Theaterensembelen, déi jeeweils eege Säll an der Stad hunn, sinn de [[Kasemattentheater]], den [[Théâtre du Centaure]], den [[Théâtre national du Luxembourg]] an den [[TOL]].

Zu de Concertssäll um Territoire vun der Stad Lëtzebuerg zielen d'[[Philharmonie Lëtzebuerg|Philharmonie]], de [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg]] an [[Den Atelier]].

Vill Kinoen an der Stad hunn an deene leschte Joerzéngten [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen#L.C3.ABtzebuerg 2|zougemaach]], haut gëtt et nach den &quot;Artplex&quot; [[Utopia (Kino)|Utopia]] um Lampertsbierg an de [[Multiplex-Kino|Multiplex]] [[Kinepolis Luxembourg|Kinepolis]] um [[Kierchbierg]], déi allebéid vum [[Kinepolis Group]] bedriwwe ginn, an d'[[Cinemathéik vun der Stad Lëtzebuerg]], déi der Stad ënnersteet.

Zu de weidere Kulturariichtungen an der Stad ze zielen ass d'[[BNL|Nationalbibliothéik]], eng staatelch Institutioun, d'[[Archiv vun der Stad Lëtzebuerg|Archiv]], d'[[Bibliothéik vun der Stad Lëtzebuerg|Bibliothéik]] an d'[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]], souwéi eng Rëtsch privat Galerien, net ze vergiesse Gebaier wéi d'[[Coque]], de Kulturzentrum [[Neimënster]], den [[Espace culturel Cité]] oder de [[Carré Rotondes]], wou reegelméisseg kulturell Evenementer opgefouert ginn.

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Lëtzebuerg ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
* [[SEBES]]
* [[SICEC]]
* [[SIDOR]]
* [[SYVICOL]]

==Auszeechnungen==
*[[File:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|60px]] [[Légion d'honneur]] (18. Juni 1957)
*{{Médaille de la Reconnaissance française| (1920, Dekreet vum 19. Juli)}}

== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:Cercle-Municipal-Luxembourg.JPG|320px|thumb|De Cercle op der Plëss]]
[[Fichier:Luxembourg Adolphe Bridge over Petrusse valley.jpg|thumb|320px|D'Nei Bréck iwwer de Péitrussdall]]
{{Div col}}
* D'[[Alstad (Stad Lëtzebuerg)|Alstad]] mat de Reschter vun der Festung ([[Weltierwen|Weltkulturierwen]])
* D'[[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral Notre-Dame]]
* D'[[Gräinskapell]]
* De [[Groussherzogleche Palais]]
* D'[[Chamber]]
* De [[Péitruss]]dall
* De Quartier [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
* De [[Kierchbierg]]
* De [[Bockfiels]]
* D'[[Dräi Eechelen]], mam [[Mudam]] a mam [[Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités|Festungsmusée]]
* De [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]]
* D'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
* D'[[Gëlle Fra]]
* D'[[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)]]
* D'[[Corniche]]
* D'[[Kasematten]]
* Den [[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg|Tunnel ënner der Stad]]
* D'[[Rumm-Befestegungen|Rumm]]
* D'[[Spueneschen Tiermchen|Spuenesch Tiermercher]]
* D'[[Abtei Neimënster|Neimënster-Abtei]] mat der [[Kierch Abtei Neimënster|Gehaanskierch]]
* De [[Knuedler]]
* D'[[Plëss d'Arem]] mam [[Cercle (Gebai Stad Lëtzebuerg)|Cercle]]
* D'[[Adolphe-Bréck]]
* D'[[Clairefontaine-Plaz]] mam Monument fir d'Groussherzogin [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Charlotte]]
* D'[[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Méchelskierch]]
* D'[[Rout Bréck]]
* De [[Kanounenhiwwel]] mam [[Monument vun der nationaler Solidaritéit]]
* D'Graf vum &quot;[[Hauptmann von Köpenick]]&quot; um [[Nikloskierfecht]].
{{div col end}}

=== Bemierkenswäert Beem===
{{Div col|cols=3}}
* [[Buch am Péitrussdall, Bastioun Beck|Buch am Péitrussdall]]
* [[Bluttbuch bei der Méchelskierch]]
* [[Käschtebam um Square Robert-Brasseur zu Lëtzebuerg]]
* [[Bam vum Prënz Jean]]
* [[Nëssert am Konviktsgaart zu Lëtzebuerg|Nëssert am Konviktsgaart]]
* [[Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg|Hobuch op der Kinnekswiss]]
* [[Sequoiaen am Amaliepark]]
{{Div col end}}

== Literatur ==
* [[Michel Pauly]], 2012: &quot;[https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_99-2012_4-9.pdf Von Weimerskirch nach Luxemburg: Die topographische Entwicklung der Stadt Luxemburg im Mittelalter.]&quot; In: ''[[ons stad]]'' 99, 2012, S. 4-9. [Baséiert op: Michel Pauly: &quot;Die topographische Entwicklung der Stadt Luxemburg von den Anfängen bis zum Beginn des 16. Jahrhunderts&quot;, in: Leben im Mittelalter: Luxemburg, Metz und Trier. Studien zur mittelalterlichen Stadtgeschichte und -archäologie (Publ. scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, t. II), Luxemburg 1998, S. 7-31, wou och weider Literaturreferenze sinn. Net ze vergiessen eng méi fréi Publicatioun déi zäitlech méi enk gezunn ass an déi eenzel Hypothesen diskutéiert: Michel Pauly a Michel Margue, 1987: &quot;[https://persist.lu/ark:70795/s5ksr5srq/pages/7/articles/DTL903 Saint-Michel et le premier siècle de la ville de Luxembourg]&quot;, in: Hémecht, 1987, Heft 1, S. 5-83.]
* [[Friedrich Wilhelm Engelhardt|Engelhardt, Friedrich Wilhelm]], 1850. ''Geschichte der Stadt und Festung Luxemburg: seit ihrer ersten Entstehung bis auf unsere Tage, mit besonderer Rücksicht auf die kriegsgeschichtlichen Ereignisse, nebst Plan der Stadt und statistischer Einleitung''
* [[Sonja Kmec]], 2008. Gibraltar des Nordens. In: ''Lieux de mémoire au Luxembourg. Erinnerungsorte in Luxemburg''. 2. Editioun, S. 267-272. S. Kmec, B. Majerus, M. Margue, P. Peporte, éditeurs. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-705-1.
* [[Guy Thewes]], 2008. La silhouette de la ville. In: ''Lieux de mémoire au Luxembourg. Erinnerungsorte in Luxemburg''. 2. Editioun, S. 253-258. S. Kmec, B. Majerus, M. Margue, P. Peporte, éditeurs. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-705-1.

== Fotoalbum vun der Stad Lëtzebuerg ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Luxembourg Fortress from Adolphe Bridge 01.jpg|D'Péitrussdall an d'Bastioun Beck mat der Gëlle Fra... am Wanter
Fichier:Luxembourg Fortress from Adolphe Bridge 02 c67.jpg|... an am Fréijoer
Fichier:Hotel de la Chambre des deputes in Luxembourg City 03.jpg| D'Chamber
Fichier:Luxembourg Grand Ducal Palace 01.jpg| De Palais
Fichier:Luxembourg Grund from Verlorenkost 01.jpg| De Gronn
Fichier:ParäiPla.JPG|D'Paräisserplaz am Garer Quartier
Fichier:Luxembourg Pfaffenthal Kirchberg 01.jpg| De Pafendall an de Kierchbierg
&lt;/gallery&gt;

{{Portal|Stad Lëtzebuerg}}

== Kuckt och ==
* [[ons stad]], e Périodique iwwer d'Stad Lëtzebuerg
* [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëtzebuerg|Aner Bedeitunge vum Wuert ''Lëtzebuerg'']]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

* Promotiounsfilm [https://www.youtube.com/watch?v=FOFZH12ASQ8 City of Luxembourg: its Old Quarters and Fortifications - implementing the HUL recommendation], YouTube
* [http://www.luxembourg-ville.lu Offiziell Säit vun der Stad Lëtzebuerg]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/luxembourg D'Gemeng Lëtzebuerg op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20110412164336/http://www.vdl.lu/Explorez+la+ville/Les+24+quartiers+de+la+Ville.html ''Les 24 quartiers de la Ville''] (14 gi gewisen)

{{Navigatioun Haaptstied an Europa}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Letzebuerg}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Universitéitsstied]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stied zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Weltkulturierwen an Europa]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Légion d'honneur kruten]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]
[[Kategorie:Fondation du Mérite Européen]]
[[Kategorie:Universitéitsstied zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>mtj24tvoompg7cvdprkz9pu6t0pwj37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeng Préizerdaul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4650</id>
    <revision>
      <id>2700914</id>
      <parentid>2690559</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:44:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14622" sha1="i0dnnh12kf5cr9yuz761ghx4ojgmbe3" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
 | Numm (Franséisch) = Préizerdaul 
 | Numm (Däitsch)  = Préizerdaul
 | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Préizerdaul}}
 | Koordinaten    = {{coor dms|49|47|39|N|05|56|15|O|Haaptkoordinaten=jo}} 
 }}
D''''{{PAGENAME}}''' (virun 2001: '''Gemeng Biebereg''', ''commune de Bettborn'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu|Chef – lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}}, no där d'Gemeng bis 2001 genannt war&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2001/07/17/n2/jo|Titel=Loi du 17 juillet 2001 relatif au changement de nom de la commune de Bettborn en celui de Préizerdaul|Gekuckt=10.07.2020|Datum=17.07.2001|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Et ass eng vun deene Gemengen zu Lëtzebuerg, déi net den Numm vun enger Uertschaft hunn: „Préizerdaul“ ass de lokalen Numm vum „Préizer Dall“&lt;ref&gt;no der [http://www.cpll.lu/wp-content/uploads/2020/01/ZLS-Letzebuerger-Orthographie.pdf Reegel 9.1.2 vun der neier Lëtzebuerger Orthografie] gëtt bei Ofleedunge vu geographeschen Nimm op -er auserneegeschriwwen&lt;/ref&gt;, deemno dem Dall ronderëm d'Uertschaft [[Proz]].

D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner &lt;small&gt;(Stand %q)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.&lt;/ref&gt;[%r]}}.

==Geographie==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Préizerdaul
 | nord =  [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
 | nord-est = 
 | est =  [[Gemeng Viichten|Viichten]]
 | sud-est =  [[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
 | sud= 
 | sud-ouest =  [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]]
 | ouest =  
 | nord-ouest =  [[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
}}

== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
* [[Biebereg]]
* [[Platen]]
* [[Proz]]
* [[Rëmerech]]

=== Häff a Lieu-diten ===
*[[Horas]]
*[[Prozer Millen]]
*[[Routbaach (Préizerdaul)|Routbaach]]

==Geschicht==
=== Vun de Kelte bis haut ===
{{Kapitel Info feelt}}
&lt;!--Weider Infoe fir z'iwwerschaffe gëtt et op https://www.preizerdaul.lu/temps-anciens-1798.html--&gt;
=== Biebereg oder ''Préizerdaul''?&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.preizerdaul.lu/bettborn-ou-preizerdaul.html|Titel=iwwerschafften Text vun &quot;Bettborn ou Préizerdaul&quot;|Gekuckt=11.07.2020|Datum=|Editeur=Gemeng Préizerdaul - Historique|Sprooch=lb|Archiv-Datum=15.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200715234445/https://www.preizerdaul.lu/bettborn-ou-preizerdaul.html}}&lt;/ref&gt; ===
Ofgesi vun e puer [[Vogt]]eien déi am Préizer Dall louchen an déi den Herrschafte vun [[Iewerleng]], [[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]] oder [[Nojem]] gehéiert hunn, huet de ganze Préizer Dall an der Feudalzäit zur [[Propstei]] [[Arel]] gehéiert, déi et fir de ''Landesfürst'' ënnert der Bezeechnung „Haff Proz“ verwalt huet.

Iwwerdeems Proz a Platen vu [[Réimescht Räich|réimeschem]] Ursprong sinn, war Rëmerech eng [[Franken|fränkesch]] Siidlung. Eng Uertschaft Biebereg (''Bettborn'') gouf et weeder an der réimescher nach an der fränkescher Zäit. An der [[Kelten]]zäit gouf et do e [[Gëttersteen]] a Verbindung mat engem Pëtz (Buer, vum dt. ''Born''), wou méiglecherweis déi dräi „Beten“ veréiert gi sinn. Dëst ka vläicht eng Erklärung fir d'Bezeechnung ''Bet-born'' sinn. Am [[7. Joerhonnert]] gouf do eng Kapell opgeriicht, déi der [[Muttergottes]] geweit war. Eréischt géint Ufank vum [[2. Joerdausend]] sinn e puer Haiser bei der Kapell gebaut ginn.

Datt ënnert Franséischer Herrschaft de Préizer Dall zu enger „Agence“ mam Numm „Bettborn“ erhuewe gouf, war pueren Zoufall. Op der Sich no engem Municipalitéitskommissär krut den [[Anton Knaas]], en [[Nottär]] aus der Géigend dëst Amt ugebueden. De Knaas hat sich, kuerz nodeem d'Fransouse komm sinn, no bei der (Biebereger?) Kierch een Haus gebaut, dat en och als Sëtz vun der Agence benotzt huet. Domat war d'Agence Biebereg zoustänneg fir déi 3 Dierfer vum Préizer Dall: Proz, Platen a Rëmerech. Well de selwechten Nottär ënnert [[Napoleon Bonaparte|napoleoneschem Regime]] och zum Buergermeeschter ernannt ginn ass, huet hien d'Bezeechnung „Gemeng Biebereg“ bäibehalen. Dat war souguer ganz verstänneg, well Biebereg zwar e bësse méi no u Plate louch, awer bal op gläicher Distanz tëschent Proz a Rëmerech. Déi zwou Sektiounen haten e wäit verspreete Bëschbesëtz, wat e groussen Afloss op d'Gemengesteieren hat a fir munch Differenzen tëschent den 3 Sektioune gesuergt huet. Well Platen a Biebereg als eng eenzeg Sektioun ugesi goufen, huet all Sektioun hiert Eegeliewe gefouert an hir eegen Interesse verdeedegt. Zesummen huet den 3 Sektioune vun 1806 un d'Porkierch, d'Schoul déi 1831 gebaut gouf an d'Parhaus, dat un d'Schoul ugebaut war, gehéiert.

D'Joren [[1847]] an [[1848]] hu vill derzou bäigedroen, datt d'Dierfer am Dall méi no zesummegeréckelt sinn. Am Joer 1847 gouf d'Deelstéck ([[Räichel]] - [[Groussbus]]) vun der neier [[Nationalstrooss 12|Landstrooss]] gebaut, déi [[Arel]] mat [[Ettelbréck]] verbanne sollt. Dës Verbindung ass der Längt no duerch de ganze Préizer Dall gelaf an huet Platen, Biebereg a Proz matenee verbonnen. Laanscht déi nei Strooss gouf vill gebaut, well d'Bauland bëlleg ze kréie war. Doduerch gouf de Sputt tëscht den dräi Dalldierfer opgefëllt, sou datt dës dräi Dierfer no an no e Ganzt gebilt hunn: de „Préizer Dall“. Wéi am Joer 1848 Versammlungsfräiheet gewäert gouf, si Veräiner, déi scho bestanen hunn, wéi z.&amp;nbsp;B. de [[Chouer (Musek)|Kierchechouer]] an d'Musek un d'Ëffentlechkeet getrueden, anerer wéi d'[[Pompjeeën|Pompjeeë]] sinn nei gegrënnt ginn. So sinn d'Mënschen och méi no zesummegeréckelt an hunn de Begrëff „Préizer Dall“ mat Liewe gefëllt. Biebereg huet sech vergréissert a sech a Richtung Rëmerech ausgedeent. Rëmerech selwer hat sech och schonn eng Ofkierzung bei d'Kierch a bei d'Schoul zu Biebereg als Kierchepad ugeluecht. Domat war d'Zougehéiregkeetsgefill zum Préizer Dall och bei de Rëmerecher gewuess.

Wann een d'[[Luxemburger Gazette]] duerchkuckt, déi am [[Iowa]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]) Amerika erauskoum, mierkt een, datt di vill Auswanderer vu Rëmerech an aus deenen aneren Dierfer, sech net als Platener, Rëmerecher oder Prozer, mee ëmmer als Préizer Daller bezeechent hunn.

Nodeems de Gemengerot decidéiert huet, déi dräi Walsektiounen zesummenzeleeën, war et un der Zäit, och der allgemeng benotzter Bezeechnung „Préizer Dall“ eng rechtlech Grondlag ze ginn. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] hat uganks en negativen Avis zum Projet ofginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RechercheArchives/!ut/p/z1/nZC7DoJAEEW_hS_YYXiXvDK7QEDABdzGUBESRQvj92uIhTQrcbqbnHMzuUyxgallfM7T-Jhvy3h555Nyz-hzHpbpEakqUghl4ucZHEziDutXIMGka4SN4McBgqC6yGPTAWotpvb4sLkQogYjC4Aq_Mf_btrnawClr--ZWhHdAluAvNoGzNLMk21pUeB-AN0Gv764X6WUA8xiMowX6GTAgg!!/dz/d5/L0lDU0lKSWdrbUEhIS9JRFJBQUlpQ2dBek15cXchLzRKQ2lqb01MdEJqZFJQWVZERUEhL1o3XzI4SEhBTkVUMkdPTEUwQVVEOEtKMFAxOFU3LzA!/?PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_action=document&amp;PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_secondList=&amp;PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_selectedDocNum=3#Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7|Titel=Projet de loi n° 4782/01 relatif au changement de nom de commune de Bettborn en celui de &quot;Préizerdaul&quot; - Avis du Conseil d'Etat (24.6.1998)|Gekuckt=11.07.2020|Datum=22.03.2001|Editeur=chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, mam Argument, datt den Numm „Préizerdaul“ nëmmen eng Regioun bezeechne géif, an net d'Gemeng oder déi eenzel Dierfer. Zu Lëtzebuerg gëtt et awer eng ganz Rei Uertschaften, déi „-dall“ an hirem Numm hunn, ouni datt domat eng Regioun, mä just d'Duerf bezeechent gëtt. Als Beispill zielen ë.&amp;nbsp;a. de [[Pafendall]], [[Fënsterdall]], [[Blummendall]], [[Mariendall]], [[Reckendall]] an de [[Mëllerdall]]. Aner Dierfer a Gemengen hunn als Suffix „-wald“ oder „-bach“ an hirem Numm a bezeechnen domat méi wéi nëmmen e Bësch oder eng Baach.

Weiderhin hat de Staatsrot argumentéiert, datt de Gesetzprojet net fäeg wier, eppes zum Zesummegehéieregkeetsgefill oder der lokaler Identitéit bäizedroen. D'Gemeng war awer am Géigendeel dozou der Meenung, datt déi gemeinsam Uertsbezeechnung „Préizerdaul“ de Sektiounen näischt ewech huele géif, mä datt se esouguer nach d'Zesummeschaffen tëscht de 4 Uertschafte verstäerkte géif. Ausserdeem géif d'Identifizéierung mam Begrëff „Préizerdaul“ och eppes vum Stolz vun de Préizer Daller Leit op hir gemeinsam Heemecht a gläichzäiteg op d'Besonneschkeet vun hirer lokaler Mondaart hiweisen, wéi se am Wuert „Daul“ amplaz vun „Dall“ zum Ausdrock kënnt.

De Gesetzesprojet gouf den 9. Mäerz 2001 vum deemolegen Inneminister [[Michel Wolter]] an der Chamber deposéiert&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RechercheArchives/!ut/p/z1/nZC7DoJAEEW_hS_YYXiXvDK7QEDABdzGUBESRQvj92uIhTQrcbqbnHMzuUyxgallfM7T-Jhvy3h555Nyz-hzHpbpEakqUghl4ucZHEziDutXIMGka4SN4McBgqC6yGPTAWotpvb4sLkQogYjC4Aq_Mf_btrnawClr--ZWhHdAluAvNoGzNLMk21pUeB-AN0Gv764X6WUA8xiMowX6GTAgg!!/dz/d5/L0lDU0lKSWdrbUEhIS9JRFJBQUlpQ2dBek15cXchLzRKQ2lqb01MdEJqZFJQWVZERUEhL1o3XzI4SEhBTkVUMkdPTEUwQVVEOEtKMFAxOFU3LzA!/?PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_action=document&amp;PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_secondList=&amp;PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_selectedDocNum=0#Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7|Titel=Projet de loi 4782 relatif au changement de nom de la commune de Bettborn en celui de «Préizerdaul»|Gekuckt=11.07.2020|Datum=09.03.2001|Editeur=chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; an en ass schlussendlech dach nach duerchgaangen, an den Numm „Préizerdaul“ gouf mam Gesetz vum 17. Juli 2001 offiziell ugeholl&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext&lt;ref name=&quot;:Armorial&quot;&gt;{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 43}}&lt;/ref&gt;:&lt;br&gt;
''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}

Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.

Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.

D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

==Politik==
De Gemengerot vun der {{PAGENAME}} gëtt nom [[Majorzsystem]] gewielt.

===Buergermeeschteren===
{{Kapitel Info feelt}}
* 1798: Nic Simon (''agent municipal'')&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/8b5d72hjs/pages/5/articles/DIVL429 Bettborn ehrte seinen neuen Bürgermeister.] In: Luxemburger Wort, 111. Jg., n° 50 (19.02.1958), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt; 
*ëm 1800: Anton Knaas
*...
* 1812  –  ... Henri Rausch
*...
* 1844  –  1855: Henri Rausch
* ...
* 1888  –  1910: Wilhelm Steichen
* ...
* 1926  –  1958: [[Michel Agnes]]
* 1958  –   ...: [[Henri Diederich]]&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/6whp9c7cwk/pages/30/articles/DIVL666 Bürgermeisterfeier in Bettborn.] In: Revue, 14. Jg., nº 9 (01.03.1958), p. 30 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* ...
* 1982  –  2011: [[Emile Calmes]]
* 2011  –  2017: [[Fernand Heyart]]
* zanter 2017: [[Marc Gergen]]

== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:OpFabPréiz.JPG|thumb|''Op der Fabréck'' am Préizerdaul]]
* D'Gebuertshaus vum Lëtzebuerger Geolog [[Michel Lucius (Geolog)|Michel Lucius]] zu Rëmerech.
* Virum Foussballterrain steet eng Statu vum ''Reenert''. Do virdrun ass nach een Auszuch aus dem [[Michel Rodange]] sengem Wierk &quot;De [[Reenert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst]]&quot;.
[[Fichier:WaassradPréiz.JPG|thumb|upright|Waasserrad ''Op der Fabréck'' am Préizerdaul]]

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Préizerdaul ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols = 3}}
* [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[École de musique du Canton de Redange]]
* [[De Réidener Kanton]]
* [[Réidener Schwemm]]
* [[SICONA-Centre]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDERO]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Jumelagen ==
* [[Bettborn (Moselle)|Bettborn]] a [[Frankräich]]
* [[Péni]] am [[Burkina Faso]]
* [[San Agustin]] am [[El Salvador]]

== Literatur ==
* [[Henri Klees]]: &quot;Das Pratzerdal im 19. Jahrhundert: Notizen zur Sozial- und Wirtschaftsgeschichte.&quot; In: ''125e anniversaire / Sapeurs-pompiers de Bettborn.'' Luxembourg, 1978, S. 101-110.
* [[Emile Schaus|Emil Schaus]]: [https://web.archive.org/web/20221205190211/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=4004082&amp;search_terms=#panel:pp|issue:4004082|article:DTL849 &quot;Pratzertal und Pratzertaler in zwei Weltkriegen 1914-1918, 1939-1945.&quot;] ''Heemecht'' Jg.38 (1986), Nr.4, S.509ff.

== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20110712212726/http://www.preizerdaul.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Préizerdaul]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/preizerdaul D'Gemeng Préizerdaul op der Websäit vum Syvicol]

{{Referenzen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Preizerdaul]]
[[Kategorie:Gemeng Préizerdaul| ]]</text>
      <sha1>i0dnnh12kf5cr9yuz761ghx4ojgmbe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andorra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4780</id>
    <revision>
      <id>2700895</id>
      <parentid>2700072</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5415" sha1="t6mjfvfbczr4ef6cg0occdgohi47r86" xml:space="preserve">{{SkizzGeoEUR}}
{{Infobox Land
 | Numm = Principat d'Andorra
 | Fändel = Flag of Andorra.svg
 | Fändel Bildbreet=
 | Fändel Artikel = Fändel vun Andorra
 | Wopen = Coat of arms of Andorra.svg
 | Wope Breet = 
 | Wopen Artikel = Wope vun Andorra
 | National Devise = Virtus Unita Fortior
 | Kaart= Europe-location-ANR alt.png
 | Kaart Breet =
 | Offiziell Sprooch = [[Katalounesch]]
 | Haaptstad = [[Andorra la Vella]]
 | Haaptstad Awunner =
 | Haaptstad Koordinaten =
 | Staatsform = [[Konstitutionell Monarchie]]
 | Landeschef Titel =
 | Landeschef =
 | Regierungschef Titel =
 | Regierungschef =
 | Total Fläch= 468
 | Fläch Plaz =
 | Waasserfläch =
 | Bevëlkerung =
 | Bevëlkerung Plaz =
 | Bevëlkerungsdicht = 182,9
 | Onofhängegkeet = [[1278]]
 | Nationalfeierdag = [[8. September]]
 | Nationalhymn = [[El Gran Carlemany]]&lt;br&gt;[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/lb/8/89/AndorraX.ogg (Lauschteren)]
 | Wärung = [[Euro]] (EUR)
 | Zäitzon = +1 (+2 am Summer)
 | Internet TLD = [[.ad]]
 | Telefonsprefix = +376
 | Notizen =
 | Extra Bild = Andorramap.png
 | Extra Bild2 =
}}
D'Fürstentum '''Andorra''' ([[katalounesch]]: ''Principat d'Andorra'') ass e klengen onofhängege [[Staat]] am Südweste vun [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den [[Zwergstaat]] läit matzen an de [[Pyrenäen]], tëscht [[Spuenien]] ([[Katalounien]]) a [[Frankräich]] (Departementer [[Departement Ariège|Ariège]] a [[Departement Pyrénées-Orientales|Pyrénées-Orientales]]).

Andorra gouf den [[8. September]] [[1278]] gegrënnt an ass a senge Grenzen zanterhier net changéiert.&lt;ref&gt;[http://www.un.org/webcast/ga/61/pdfs/andorra-e.pdf Dokument vun der 61. Generalversammlung vun de Vereenten Natiounen (2006)]&lt;/ref&gt;

D'Funktioun vum Staatschef ass historesch an zwee gedeelt. Fréier waren de Grof vu [[Foix]] am Norden an de [[Bistum Urgell|Bëschof vun Urgell]] am Süden zesumme fir d'Land zoustänneg. Wéi de Kinnek Henri vun [[Navarra]], deen och Grof vu Foix war, als ''[[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV]]'' Kinnek vu Frankräich gouf, hunn déi franséisch Herrscher, respektiv Presidenten d'Roll vum fréiere Grof vu Foix iwwerholl. Haut sinn deemno de franséische President an de Bëschof vun Urgell allebéid Koprënze vun Andorra. Hir Roll ass allerdéngs éischter representativ a symbolesch.

== Geographie ==
D'Land läit an engem [[Héichdall]] vun de Pyrenäen. Iwwer en Drëttel läit méi héich wéi d'[[Bëschgrenz]]. Den héchste Bierg ass de [[Coma Pedrose]] mat 2.946 Meter. Den Dall [[Vall del Madriu Perafita-Claror]], deen zanter 2004 op der Lëscht vum [[UNESCO]]-[[Weltierwen|Weltierwe]] steet, beleet ongeféier zéng Prozent vun der Fläch vun Andorra.

=== Klima ===
Wéinst senger Héichlag huet Andorra en zimmlech killt [[Biergklima]]. Am Januar ass d'[[Duerchschnëttstemperatur]] -7&amp;nbsp;°C an am Summer 26&amp;nbsp;°C.

=== Politik ===
Andorra ass [[Membere vun de Vereenten Natiounen|Member vun de Vereenten Natiounen]]

=== Administrativ Andeelung ===

{| border=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot;
| [[Fichier:Andorra parishes named.png|200px|Pare vun Adorra]]
| Andorra ass a siwe [[Par]]en (''Parròquies'' am Sënn vu Gemengen, Regiounen) agedeelt:
* [[Andorra la Vella]], d'Haaptstad
* [[Canillo]]
* [[Encamp]]
* [[Escaldes-Engordany]]
* [[La Massana]]
* [[Ordino]]
* [[Sant Julià de Lòria]]
|}

== Bevëlkerung ==
Den 31. Dezember 2015 hat Andorra 85.580 Awunner &lt;ref&gt;{{Citation |URL=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |Titel=World Factbook - Country Comparison:: Population 2015'' |Gekuckt=2016-09-05 |archivedate=2011-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html }}&lt;/ref&gt;), dovu waren:

* Katalanen: 29 535 (36,4&amp;nbsp;%),
* Spuenier: 27 638 (34&amp;nbsp;%),
* Portugisen: 15 789 (15,7&amp;nbsp;%),
* Fransousen: 5 104 (6,3&amp;nbsp;%),
* Anerer: 6 156 (7,6&amp;nbsp;%).

All Joer wiisst d'Bevëlkerung ëm 5,0&amp;nbsp;%. Am Duerchschnëtt ginn d'Leit 83,5 Joer al. Vun de Bëbeeë stierwen der 0,6&amp;nbsp;%, a vun de Kanner 0,7&amp;nbsp;%. Den Duerchschnëttsalter läit bei 40,34 Joer.

=== Sproochen ===

[[Katalounesch]] gouf an der [[Constitutioun]] vun 1993 als [[offiziell Sprooch]] vun Andorra festgeschriwwen an et ass och déi Sprooch déi vun der Majoritéit vun den Andorraner (58,3&amp;nbsp;%) geschwat gëtt. [[Spuenesch]] gëtt vun 37,3&amp;nbsp;% vun de Leit geschwat, 3,5&amp;nbsp;% hu [[Portugisesch]] an 2,2&amp;nbsp;% [[Franséisch]] als Mammesprooch.&lt;ref name=&quot;estadistica&quot;&gt;[http://www.estadistica.ad/cdanuari/inici.htm ''Anuari estadístic 2007''] ([http://www.estadistica.ad/ Servei d'Estudis])&lt;/ref&gt;

=== Relioun ===
Bei de [[Konfessioun]]en iwwerweit de [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Réimesch-kathoulesche Glawen]].

== Sport ==
[[Rullschunghockey]] a [[Rugby]] gehéieren nieft dem [[Wantersport]] zu de populäerste Sportaarten. [[2005]] war Andorra Organisateur vun de [[Spiller vun de klenge Länner]].

== Literatur ==
* Meritxell Mateu &amp; François Luchaire, ''La Principauté d'Andorre hier et aujourd'hui''; Paräis (éditions Economica), 1999; 154 S.; ISBN 2-7178-3872-4

{{Referenzen an Notten}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20050124092812/http://www.govern.ad/ Site vun der Regierung vun Andorra]
* [https://web.archive.org/web/20161207030138/http://www.andorra.ad/ Andorra Portal]

[[Kategorie:Andorra| ]]</text>
      <sha1>t6mjfvfbczr4ef6cg0occdgohi47r86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1802</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6014</id>
    <revision>
      <id>2700947</id>
      <parentid>2677295</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2011" sha1="5nhpucy2upefmk61sx3dcrkgnl8xvob" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==

=== Europa ===
'''Département des Forêts'''
* [[18. Mäerz]]: De [[Marie Frédéric Henri Christiani]] gëtt Generalsekretär vum [[Département des Forêts]].

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====

==== Südamerika ====

=== Asien ===

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==

== Gebuer ==
* {{7. Januar}}: [[Charles Venneman]], belsche Moler
* [[12. Januar]]: [[Nicolas Bové]], lëtzebuergesche Botaniker.
* {{6. Februar}}: [[Théodore Pescatore (1802-1878)|Théodore Pescatore]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[20. Februar]]: [[Théodore Wurth]], lëtzebuergesche Dokter a Politiker.
* [[26. Februar]]: [[Victor Hugo]], franséische Schrëftsteller a Politiker.
* [[27. Mäerz]]: [[Charles-Mathias Simons]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[20. Mee]]: [[Augustin Lampach]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[17. Juni]]: [[Hermann Mayer Salomon Goldschmidt]] franséischen Astronom a Konschtmoler.
* [[21. Juni]]: [[Jean-Baptiste Brasseur]], lëtzebuergesche Mathematiker.
* {{2. Juli}}: [[Frédéric-Georges de Blochausen]], lëtzebuergeschen Diplomat a Politiker.
* [[24. Juli]]: [[Alexandre Dumas (Papp)]], franséische Schrëftsteller.
* [[13. August]]: [[Nikolaus Lenau]], éisträichesche Schrëftsteller.¨
* [[30. September]]: [[Antoine-Jérôme Balard]], franséischre Cheemiker.
* [[13. November]]: [[François Joseph Wirz]], lëtzebuergeschen Ingenieur
* [[16. November]]: [[Antoine-Joseph Alexandre]], belsche Professer an Auteur vun Theaterstécker.
* [[28. November]]: [[Henri Greisch]], lëtzebuergeschen Händler a Politiker.

* {{eidelt Joer}} [[Charles Louis Verboeckhoven]], belsche Moler.

== Gestuerwen ==
* [[18. Januar]]: [[Antoine Darquier de Pellepoix]], franséischen Astronom.
* [[23. Mee]]: [[François-Xavier de Feller]], Auteur, Schrëftsteller, Editeur a Geeschtlechen.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>5nhpucy2upefmk61sx3dcrkgnl8xvob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1820</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6028</id>
    <revision>
      <id>2700959</id>
      <parentid>2666404</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2307" sha1="h44frwxt704f8mji8a9rxbs2umo5wcb" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==

=== Europa ===

* Den [[George IV. vum Vereenegte Kinnekräich|George IV.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich vu Groussbritannien an Irland]].

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====

==== Südamerika ====

=== Asien ===

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==

== Gebuer ==
* {{eidelt Joer}}[[Lucien Richard]], lëtzebuergeschen Affekot, Magistrat, Verwaltungsdirekter a Politiker.
* * [[31. Januar]]: [[Jean-Pierre Paquet]], lëtzebuergesche Gierwer a Politiker.
* {{1. Februar}}: [[Franz Heldenstein]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[20. Februar]]: [[Lewis A. Swift]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[14. Mäerz]]: [[Vittorio Emanuele II. vun Italien|Vittorio Emanuele II.]], Kinnek vun Italien.
* {{6. Abrëll}}: [[Nadar]], franséische Fotograf, Schrëftsteller, Zeechner a Loftschëffkapitän.
* {{9. Mee}}: [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[21. Mee]]: [[Michel Lentz]], lëtzebuergeschen Dichter (''[[Ons Heemecht]]'').
* [[24. Mee]]: [[Mathieu Michel]], lëtzebuergesche Professer a Schouldirekter.
* [[13. Juni]]: [[Henri vun Oranien-Nassau]], Leitnant-Gouverneur vu Lëtzebuerg.
* [[27. Juni]]: [[Édouard Aschman]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.
* [[14. Juli]]: [[Paul de Scherff]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* {{4. Oktober}}: [[François-Étienne Musin]], Belsche Moler.
* [[17. Oktober]]: [[Édouard Albert Roche]], franséischen Astronom a Mathematiker.
* [[21. Oktober]]: [[Henri Hartmann]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{7. November}}: [[Nicolas Martha]], lëtzebuergesche Mathematiker, Matgrënner an éischten Direkter vun der ''Spuerkeess''.
* [[28. November]]: [[Friedrich Engels]], däitsche Philosoph.

== Gestuerwen ==
* [[29. Januar]]: [[George III. vum Vereenegte Kinnekräich|George III.]], Kinnek vu Groussbritannien an Irland.
* [[25. Abrëll]]: [[Ignatius Millim]], mieresche Moler.
* [[20. September]]: [[Guillaume Ernser]], lëtzebuergeschen Händler a Gemengepolitiker.
* {{7. Dezember}}: [[Denis Decrès]], franséischen Admirol.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>h44frwxt704f8mji8a9rxbs2umo5wcb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700960</id>
      <parentid>2700959</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2700960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="90nxz0q53jd8pr58d6j0eluhvt0tqfw" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==

=== Europa ===

* Den [[George IV. vum Vereenegte Kinnekräich|George IV.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich vu Groussbritannien an Irland]].

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====

==== Südamerika ====

=== Asien ===

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==

== Gebuer ==
* {{eidelt Joer}}[[Lucien Richard]], lëtzebuergeschen Affekot, Magistrat, Verwaltungsdirekter a Politiker.
* [[31. Januar]]: [[Jean-Pierre Paquet]], lëtzebuergesche Gierwer a Politiker.
* {{1. Februar}}: [[Franz Heldenstein]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[20. Februar]]: [[Lewis A. Swift]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[14. Mäerz]]: [[Vittorio Emanuele II. vun Italien|Vittorio Emanuele II.]], Kinnek vun Italien.
* {{6. Abrëll}}: [[Nadar]], franséische Fotograf, Schrëftsteller, Zeechner a Loftschëffkapitän.
* {{9. Mee}}: [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[21. Mee]]: [[Michel Lentz]], lëtzebuergeschen Dichter (''[[Ons Heemecht]]'').
* [[24. Mee]]: [[Mathieu Michel]], lëtzebuergesche Professer a Schouldirekter.
* [[13. Juni]]: [[Henri vun Oranien-Nassau]], Leitnant-Gouverneur vu Lëtzebuerg.
* [[27. Juni]]: [[Édouard Aschman]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.
* [[14. Juli]]: [[Paul de Scherff]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* {{4. Oktober}}: [[François-Étienne Musin]], Belsche Moler.
* [[17. Oktober]]: [[Édouard Albert Roche]], franséischen Astronom a Mathematiker.
* [[21. Oktober]]: [[Henri Hartmann]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{7. November}}: [[Nicolas Martha]], lëtzebuergesche Mathematiker, Matgrënner an éischten Direkter vun der ''Spuerkeess''.
* [[28. November]]: [[Friedrich Engels]], däitsche Philosoph.

== Gestuerwen ==
* [[29. Januar]]: [[George III. vum Vereenegte Kinnekräich|George III.]], Kinnek vu Groussbritannien an Irland.
* [[25. Abrëll]]: [[Ignatius Millim]], mieresche Moler.
* [[20. September]]: [[Guillaume Ernser]], lëtzebuergeschen Händler a Gemengepolitiker.
* {{7. Dezember}}: [[Denis Decrès]], franséischen Admirol.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>90nxz0q53jd8pr58d6j0eluhvt0tqfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paräis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6508</id>
    <revision>
      <id>2700920</id>
      <parentid>2690599</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44377-11</username>
        <id>72635</id>
      </contributor>
      <comment>Fichier</comment>
      <origin>2700920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55332" sha1="m7ge4g7hyd3g68v5wkohp108dtyg9e9" xml:space="preserve">{{LinkPortalParäis}}
{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Paräis
 | Wopen = Grandes Armes de Paris.svg
 | Bild = La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg
 | Bildtext = Paräis nuets
 | Regioun = [[Île-de-France]]
 | Departement = Paräis
 | Arrondissement = [[Arrondissementer vu Paräis|20 Arrondissementer]]
  | Insee = 75056
 | Plz = 75001 bis 75020 a 75116
 | Koordinaten = {{coor dms|48|51|00|N|02|20|00|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch Gemeng = 105,40 {{km2}}
 | Bevëlkerung Gemeng =
 | Bevëlkerungsdatum G=
 | Fläch = 
 | Bevëlkerung = 2 229 621
 | Bevëlkerungsdatum = [[2013]]
 | Bild ënnen =
 | Bildtext ënnen =
 }}
[[Fichier:Paris city Landsat.png|thumb|Satellittefoto vu Paräis]]
[[Fichier:Ile-de-France jms.jpg|thumb|Regioun Île-de-France mat Paräis]]
'''Paräis''' ([[Franséisch|fr.]] [{{IPA|paˈʀi}}]) ass d'Haaptstad vu [[Frankräich]] a vun der Regioun [[Île-de-France]]. An eeleren, meeschtens [[latäin|laténgeschen]], Texter gëtt Paräis och ''Lutetia'' respektiv ''Lutezia'' genannt. De Floss [[Seine]] deelt d'Stad an en nërdlechen Deel (''rive droite'' - rietst Seineufer) an e südlechen Deel (''rive gauche'' - lénkst Seineufer). Paräis huet am eigentleche Stadgebitt 2.153.600 Awunner, an an der [[Agglomeratioun]] liewen 12.067.000 Mënschen (Stand [[1. Januar]] [[2007]]).
Déi Uertschafte vun der [[Banlieue]], déi baussent dem [[boulevard périphérique|Peripherique]] leien, gi selbstänneg verwalt an zielen doduerch net wierklech zur Stad Paräis mat hiren zwanzeg Arrondissementer am verwaltungsrechtleche Sënn. Paräis ass eng Weltstad an dat grousst [[Politik|politescht]], [[Ekonomie|wirtschaftlecht]] a [[kultur]]ellt Zentrum vum zentralistesch organiséierte Land, an ass och deem seng gréisst Verkéiersachs (ënner anerem mat dräi [[Fluchhafen|Fluchhäfen]] a sechs [[Kappgare]]n). Paräis ass och de Sëtz vun der [[UNESCO]], der [[OECD]] an der [[ICC]].

== Geographie ==
=== Geographesch Lag ===
D'Stad läit am Zentrum vum [[Paräisser Baseng]] ''duerchschnëttlech'' 65 Meter iwwer dem Mieresspigel. D'[[Seine]] leeft op enger Héicht vu 25 Meter iwwer dem Mieresspigel aus der Stad eraus. Ronderëm Paräis leien zwéi grouss [[Stadbësch]]er, déi der Bevëlkerung als Noerhuelungsgebitt déngen.
D'Stadgebitt huet eng Fläch vun 105,4 Quadratkilometer. D'[[Metropolregioun]] huet eng Buedemfläch vu 14.518 Quadratkilometer.
De [[Meridian]] vu Paräis, dee [[1718]] vum [[Jacques Cassini]] festgeluecht an [[1806]] vum franséische Physiker [[Dominique François Jean Arago|Arago]] prezis berechent gouf, huet bis an d'Joer [[1884]] ([[Nullmeridian|International Meridian-Konferenz zu Washington]]) ee vu villen [[Nullmeridian]]en duergestallt. En ass matzen duerch de [[Paräisser Observatoire]] gaangen, a gouf duerch verschidde Saile souwéi duerch déi verschidden [[Dominique François Jean Arago|Arago]]-Medaillone markéiert, déi [[1995]] vum hollännesche Konzeptkënschtler [[Jan Dibbets]] diskreet an de [[Pavé]], op Trottoiren, Häff a verschidde Gebaier (ënner anerem de Louvre) agelooss goufen, als en Hommage un de Physiker a Mënscherechtler. Vun den ursprénglech 135 Plackette sinn der e puer zanter der Verëffentlechung vum [[Dan Brown]] sengem Erfollegsroman ''[[The Da Vinci Code]]'' geklaut ginn.

==== Seine ====
D'[[Seine]] verbënnt Paräis mam Banneland ([[Bourgogne]]) a mam [[Äermelkanal]]. Si war de wichtegste Faktor fir d'Entstehung an d'Entwécklung vun der Stad, déi hiren Ursprong op der gréisster Seineinsel, vun deenen et fréier eng ganz Partie gouf, fonnt huet. D'Seine deelt d'Stad an zou ongläich Hallschenten, déi nërdlech, mam Handel an de Finanzen (''rive droite'') an déi südlech (''rive gauche''), déi mat dem [[Quartier Latin]] als Véirel vun den Intellektuellen ugesi gëtt, an als Wunngéigend staark gefrot ass.

==== Inselen ====
[[Fichier:Île aux Cygnes from the Eiffel Tower, Paris 11 June 2017.jpg|thumb|300px|Île aux Cygnes]]
D&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[île de la Cité]]'' am Häerz vun der Stad war schonn an der [[Antiquitéit]] bewunnt, an ass domat den eelsten Deel vun der Haaptstad. [[1584]] huet den [[Henri III. vu Frankräich|Henri III.]] dräi suppeg Insele vun der ëstlecher Inselspëtzt matenee verbonnen, a si un déi grouss ugegliddert. Domat ass d'Fläch am Laf vun de Joerhonnerte vun ursprénglech 8 op am Ganze 17 Hektar eropgaangen. Sou konnt eng &quot;kinneklech&quot; Plaz entstoen (''Place Dauphine'') entstoen, an aus dem Verkaf vun den Haiser konnten d'Sue beschaf ginn, fir eng Bréck ze bauen, déi déi zwéi Seine-Ufere matenee verbanne sollt. Dës sougenannten &quot;Nei Bréck&quot; ([[Pont Neuf]]) ass haut déi eelst Bréck vu Paräis, déi nach erhalen ass.
Och d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Île Saint-Louis]]'' ass eng Zesummefügung vun zwou klengen Inselcher, der ''Île aux Vaches'' an der ''Île Notre Dame''. Am Géigesaz zu hirer grousser Schwëster, der ''Cité'', ass si bis zum Ufank vum [[17. Joerhonnert]] onbebaut bliwwen. Am Joer [[1614]] huet de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] dem Entreprener Christophe Marie den Optrag ginn, d'Géigend z'erschléissen. De Marie huet een Aarm vun der Seine zougeschott, ronderëm déi zwou Inselen eng Kaimauer baue gelooss, souwéi Brécken zu de Flossuferen. Zanter ongeféier [[1618]] gouf d'Gelänn mat Haiser fir Handwierker a Kafleit bebaut, zanter [[1638]] och mat luxuriéise Stadpalaise fir déi méi gehuewe Klass. D'Bebauung ass no engem feste Grondplang mat riichte Stroosse gemaach ginn, deen een och haut nach erkenne kann.
(Kuckt och: [https://web.archive.org/web/20051018003339/http://www.univ-tours.fr/ash/polycop/Archives/sanger/icono/urbparis/pages/Louis%20XIII%20-%20ile%20Saint%20Louis_jpg.htm Plang vun der Île Saint-Louis])
Déi fréier ''[[Île des Cygnes (Paräis)|Île des Cygnes]]'' (Schwaneninsel) gouf [[1773]] mam ''[[Champ de Mars]]'', dem Manöverfeld vun der Militärschoul, verbonnen.
Haut dréit net wäit vum [[Eiffeltuerm]] en Damm, deen op der Seine ugeluecht gouf, den Numm [[Île aux Cygnes]] mat der ''Allée des Cygnes'' déi driwwer leeft. Op hir steet eng 11,50 Meter héich [[Fräiheetsstatu (Paräis)|Kopie vun der Fräiheetsstatu]]. Si kuckt no Westen, a Richtung [[Atlantik]], an domat zu hirer &quot;grousser Schwëster&quot; am [[New York City|New Yorker]] Hafen. En opfällegt Bauwierk op der ''Île aux Cygnes'' ass déi 380 Meter laang Bréck ''[[Pont de Bir-Hakeim]]''. Si besteet aus verschiddenen Deeler: enger 114 Meter laanger Bréck iwwer den Haaptaarm vun der Seine, dem Deel op der Insel, enger 90 Meter laanger Bréck iwwer den Niewenaarm vun der Seine souwéi den „Zoufahrtsviaduct“ vum [[Paräisser Metro]].

==== Hiwwelen ====
Déi héchst natierlech Erhiewung bannent de Stadgrenzen ass den Hiwwel [[Montmartre|Butte Montmartre]] mat enger Héicht vun 129 Meter. Op den Hiwwel fiert d'[[Standseelbunn]] [[Funiculaire de Montmartre]]. Um Nordhang gouf e [[Wéngert]] ugeluecht, deen awer zanter datt am [[Parc Georges Brassens]] an am [[Parc de Bercy]] [[Wäirief|Riewe]] wuessen, net méi deen eenzege vu Paräis ass.

=== Geologie ===
De Paräisser Baseng ass eng grouss Schichtstufelandschaft. Schlësselfërmeg leien do d'Schichte vum [[Mesozoikum]] a vum [[Paleogen]] (fréier [[Tertiär|Altertiär]]) anenaner a si vun der [[Erosioun]] zu enger wäitgespaanter Stufelandschaft ausgeschafft ginn, där hir Stufe sech no bausse riichten.
Nëmmen am ëstlechen Deel sinn am Offall vun dëse Stufe géint d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Saône-Spléck'' [[Tektonik|tektonesch]] Brochlinne méi markant. Dat sinn déi géi Häng vum ''Plateau vu Langres'' an der ''[[Côte-d'Or]]'' (bis 636 Meter), déi och berüümt Wäibaugebidder sinn, well si am Reeschiet vun der [[Leesäit]] méi laang Sonn hunn, an doriwwer eraus och nach d'Virdeeler vun der Südexpositioun hunn.
Eng gewëssen Ongläichfërmegkeet besteet doran, datt d'Schichtefolleg am nordëstlechen Deel méi perfekt ass, wéi am Westen. Déi méi staark Eraushiewung vum Ostfligel huet och allgemeng méi grouss Héichtenënnerscheeder a méi eng markant Formatioun vun de Stufe mat sech bruecht. An de Baseng era reecht als bedeitend Stuf déi vun den [[eozen]]e-Kalleker, an där d'[[Île-de-France]], d'Ballungsgebitt vu Paräis, agebett läit.

=== Stadglidderung ===
[[Fichier:Paris plan jms.png|thumb|400px|Kaart vun den Arrondissementer]]
Paräis gouf am Joer [[1790]] Verwaltungssëtz vum [[Departement Seine]] (75) an ass zanter der Neiglidderung vun der [[Île-de-France]] am Joer [[1968]] gläichzäiteg Stad an Departement. Ofgesi vun der geographescher Glidderung a ''rive droite'', ''rive gauche'' an „Inselen&quot; ass si an ''[[Arrondissementer vu Paräis|arrondissements]]'' an a ''[[Quartier (Paräis)|quartiers]]'' ënnerdeelt.
Déi 20 nummeréiert ''arrondissements'' (ofgekierzt Arrdt.) hunn d'[[Postcode]] 75001 bis 75020 an duerchzéie Paräis spiralfërmeg vu bannen no baussen. D'Spiral fänkt am historesche Stadkär un, der Géigend vum [[Louvre]], [[Palais Royal]] a [[Forum des Halles]], a geet am Oste vun der Stad, dem Arrondissement vum [[Kierfecht Père-Lachaise]] op en Enn. All Arrondissement huet säin eegene Buergermeeschter ''(Maire d'Arrondissement)'', deen am Buergermeeschteramt vu sengem Bezierk ''(Mairie de l'Arrondissement)'' residéiert. All Bezierk ass sengersäits nach a véier ''[[Quartier (Paräis)|quartiers]]'' agedeelt.
D'Arrondissementer vu Paräis sinn:
{{Div col|cols=3}}
* 1. [[1. Arrondissement vu Paräis|Louvre]]
* 2. [[2. Arrondissement vu Paräis|Bourse]]
* 3. [[3. Arrondissement vu Paräis|Temple]]
* 4. [[4. Arrondissement vu Paräis|L'Hôtel de Ville]]
* 5. [[5. Arrondissement vu Paräis|Panthéon]]
* 6. [[6. Arrondissement vu Paräis|Luxembourg]]
* 7. [[7. Arrondissement vu Paräis|Palais Bourbon]]
* 8. [[8. Arrondissement vu Paräis|L'Elysée]]
* 9. [[9. Arrondissement vu Paräis|L'Opéra]]
* 10. [[10. Arrondissement vu Paräis|L'Entrepôt]]
* 11. [[11. Arrondissement vu Paräis|Popincourt]]
* 12. [[12. Arrondissement vu Paräis|Reuilly]]
* 13. [[13. Arrondissement vu Paräis|Gobelins]]
* 14. [[14. Arrondissement vu Paräis|L'Observatoire]]
* 15. [[15. Arrondissement vu Paräis|Vaugirard]]
* 16. [[16. Arrondissement vu Paräis|Passy]]
* 17. [[17. Arrondissement vu Paräis|Batignolles-Monceaux]]
* 18. [[18. Arrondissement vu Paräis|Butte-Montmartre]]
* 19. [[19. Arrondissement vu Paräis|Buttes-Chaumont]]
* 20. [[20. Arrondissement vu Paräis|Ménilmontant]]
{{Div col end}}

=== Klima ===
[[Fichier:Klima paris.png|thumb|300px|left|Klimadiagramm Paräis]]
Paräis läit an der [[Gemässegt Zon|gemässegter Klimazon]]. D'Joresmëtteltemperatur bedréit 10,6 Grad Celsius an et falen am Duerchschnëtt pro Joer 639 Millimeter Néierschlag.
De wäermste Mount ass de Juli mat an der Moyenne 18,0 Grad Celsius, de keelste Mount ass de Januar mat an der Moyenne 3,4 Grad Celsius. De meeschten Néierschlag fält am Juni mat an der Moyenne, am Mannsten Néierschlag fält am Februar an am Abrëll mat an der Moyenne 45 Millimeter.
Zanter [[1873]] ginn zu Paräis reegelméisseg [[Meteorologie|meteorologesch]] Miessunge gemaach. Déi déifst Temperatur gouf den [[10. Dezember]] [[1879]] mat -23,9 Grad Celsius. Den Hëtzterekord gouf mat 40,4 Grad Celsius den [[28. Juli]] [[1947]] im [[Parc Montsouris (Paräis)|Parc Montsouris]] gemooss.

== Geschicht ==
{{Méi Info 1|Geschicht vu Paräis}}
[[Fichier:Plan de Paris Lutece BNF07710744.png|thumb|300px|Lutetia]]
D'Stad huet sech zanter der Mëtt vum [[3. Joerhonnert v. Chr.]] aus der [[Kelten|keltescher]] [[Siidlung]] ''Lutuhezi'' entwéckelt, déi vum [[Stamm]] vun de [[Parisier|Parisii]] bewunnt war, an op der [[Seine]]-[[Insel]] louch, déi haut [[Île de la Cité]] heescht. Deen éischte Bestanddeel vum Numm staamt vun der keltescher Wuerzel ''luta'', also &quot;Supp/Mouer&quot;, soudatt de ganze keltesch-réimesche Numm ''Lutetia Parisiorum'', also &quot;flaach Supp vun de Parisier&quot; bedeit. Den Hiwäis op d'Supp goung dunn am Laf vun der Zäit verluer.
No der Eruewerung vun der Siidlung duerch d'[[Réimescht Räich|Réimer]] am Joer [[-52|52 v. Chr.]] hunn d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Parisii'' hiert Inselfort niddergebrannt an et de Réimer iwwerlooss. Déi hunn d'Stad als ''Lutetia'' erëm opgebaut, se befestegt an och op dat lénkst Seineufer ausgebreet. Do sinn Thermen, e Forum an en [[Amphitheater]] entstanen. D'Stad gouf am réimesche Räich als ''Civitas Parisiorum'' oder ''Parisia'' bekannt, blouf awer am besate [[Gallien]] uganks relativ onbedeitend.
[[Fichier:Schedelsche Weltchronik - Paris.jpg|thumb|300px|left|Paräis 1493]]
Am [[5. Joerhonnert]] ass d'réimesch Herrschaft duerch d'[[Merowenger]] op en Enn gaangen. Am Joer [[508]] war Paräis d'Haaptstad vum Merowengerräich ënner dem [[Clovis I.]] (466-511) ginn. Duerno gouf si ënner engem vu senge Jongen zum fränkeschen [[Deelkinnekräich Paräis]]. Wärend der [[Karolenger]]herrschaft hunn d'[[Normannen]] ëmmer nees d'Stad iwwerfall. D'[[Kapetenger]] hu Paräis nees zur Haaptstad vu Frankräich gemaach. De [[Philippe II. vu Frankräich|Philippe II. Auguste]] (1165-1223) huet d'Stad befestege gelooss. [[1190]] gouf eng Mauer um rietsen Ufer vun der Seine gebaut an am Joer [[1210]] e Wall um lénksen Ufer. Zu där Zäit gouf et um rietse Seineufer vill Händler. Ausserdeem huet de Philippe II. de [[Louvre]] an Optrag ginn.
[[1181]] ass déi éischt iwwerdaachte Machthal opgaangen an [[1301]] ass op der ''Île de la Cité'' e Kinnekspalais gebaut ginn. D'[[Sorbonne]] huet sech am Süde vu Paräis aus enger jett méi klenge Schoulen entwéckelt. De [[Charles V. vu Frankräich|Charles V.]] (1338-1380) huet um lénkse Seineufer d'Mauer zum Schutz vun der Stad virun den [[England|Englänner]] erneiere gelooss. [[1370]] gouf op seng Veruloossung um rietsen Ufer, wou hat d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Grands boulevards'' verlafen, och eng Mauer gebaut ginn. Wärend dem [[Honnertjärege Krich]] war Paräis vu [[1420]] bis [[1436]] vun den Englänner besat.
[[Fichier:Prise de la Bastille.jpg|thumb|300px|De Stuerm op d'Bastille de 14. Juli 1789]]
Wärend de [[Reliounskricher (Frankräich)|Reliounskricher]] tëscht [[1562]] a [[1598]] ass d'Stad a [[Katholizismus|kathouleschem]] Besëtz bliwwen. An der [[Baartelméis-Massaker|Baartelméisnuecht]] de [[24. August]] [[1572]] goufen zu Paräis Dausende vun [[Hugenott]]en higeriicht. Op Uerder vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] (1638-1715) goufe Stroossebeliichtungen installéiert, d'Waasserversuergung moderniséiert an d'Spideler ''Invalides'' a ''Salpêtrière'' gebaut. Hien huet d'Stadmauere vu Paräis ofdroe gelooss an an hirer Plaz d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Grands boulevards'' baue gelooss. D'[[Residenz]] vum Kinnek gouf op [[Versailles]] verluecht. Paräis ass awer de politeschen Zentrum vu Frankräich bliwwen, wat op d'héich Bevëlkerungszuel an d'wirtschaftlech Roll am Land zeréckzeféiere war.
Wéi am Joer [[1789]] d'[[Franséisch Revolutioun]] ausgebrach ass, war et d'Bevëlkerung vu Paräis, déi de Wee zu der Ofschafung vun der [[Monarchie]] an zu der Aféierung vun der éischter franséischer Republik fräigemaach huet. [[1844]] gouf zu Verdeegeungszwecker do wou hat de Boulevard Périphérique verleeft, eng nei Stadbefestegung gebaut mat enger Längt vun 39 Kilometer. Si war mat hire 94 [[Bastioun]]en a 16 [[Fort]]s déi gréisst Befestegungsanlag vun der Welt.
[[Fichier:Grand entrance, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|thumb|300px|left|D'Weltausstellung 1900]]
Paräis war an de Joren [[1855]], [[1867]], [[1878]], [[1889]], [[1900]] an [[1937]] d'Veranstaltungsplaz vu sechs [[Weltausstellung]]en, déi d'kulturell a politesch Bedeitung vun der Stad ënnerstrach hunn. Nom Néiergang vum [[Second Empire]] wéi däitsch Truppen [[1871]] op Paräis amarschéiert sinn, koum et zu der [[Commune vu Paräis (Franséisch Revolutioun)|Commune vu Paräis]], déi sech aus Aarbechter, Handwierker a Klengbierger zesummegesat huet, géint déi [[Konservatismus|konservativ]] provisoresch Regierung vun der Republik. Eng Bléizäit huet Paräis tëscht [[1871]] an [[1914]] an der ''[[Belle époque]]'' erlieft. Un der ''Gare de Lyon'', dem ''Pont Alexandre III'' an de Metrosstatiounen ass de Stil vun där Zäit z'erkennen.
[[1921]] hat Paräis mat knapps dräi Milliounen déi héchst Awunnerzuel vu senger Geschicht erreecht. De stättesche Wunnengsbau ass der Nofro net méi nokomm. Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] war d'Stad tëscht [[1940]] an [[1945]] vun der däitscher [[Wehrmacht]] besat. [[1968]] koum et zu Studenterevolten a Massestreiken. [[2005]] koum et zu Onroue vu Randaléierer an de Faubourge vun der Haaptstad, déi sech lues a lues op d'ganzt Land ausgebreet hunn. [[2015]] huet den [[Islamesche Staat|IS]] [[Attentater den 13. November 2015 zu Paräis|Attentater]] mat 132 Doudeger verübt. [[2024]] sinn zu Paräis déi [[Olympesch Summerspiller 2024|XXXIII. Olympesch Summerspiller]]

== Bevëlkerung ==
=== Relioun ===
[[Fichier:Cathédrale Notre-Dame de Paris - 12.jpg|thumb|300px|D'Kierch Notre-Dame]]
Ëm déi 80 Prozent vun den Awunner si [[Daf (Sakrament)|gedeeft]], ronn 75 Prozent bekenne sech zum [[Kathoulesch Kierch|kathoulesche]] Glawen, déi meescht praktizéieren de [[Laténgesche Ritus]], verschiddener och den [[Armenesche Ritus|armeeneschen]] a ukrainesche Ritus. Den [[Lëscht vun den Äerzbëscheef vu Paräis|Äerzbëschof vu Paräis]] ass fir d'Katholicke vun den ëstleche Riten zoustänneg. Zu Paräis gëtt et an de politesche Grenze vun der Stad 94 kathoulesch Gemengen, des Weidere 15 [[Griichesch-Orthodox Kierch|griichesch-]] a [[Russesch-Orthodox Kierch|russesch-orthodox Kierchen]], siwe [[Synagoge]]n fir déi ronn 220.000 [[Juddentum|Judden]] an zwou [[Moschee]]ë fir déi ronn 50.000 [[Moslem]]en, haaptsächlech [[Sunitt]]en. Nëmme knapps 12 % vun de Chrëschten an ongeféier 15 % vun de Judde praktizéieren hire Glawen.
D'Regioun [[Île-de-France]] ass och en Zentrum vum arabesch-islamesche Liewen an Europa. Am Laf vum [[20. Joerhonnert]] ass d'Zuel vun de Moslemen an der Metropolregioun op schätzungsweis eng Millioun (10 % vun den Awunner) geklommen. Besonnesch zanter Ufank vun den [[1960]]er-Jore si vill Awanderer aus Nordafrika ([[Algerien]], [[Marokko]] und [[Tunesien]]) an d'Banlieue vu Paräis kopmm. D'Spannungen tëscht de verschiddene Reliounen hunn zanter den [[1980]]er-Joren zougeholl.
No de Walerfolleger vum rietsradikale [[Front national (Franséisch Partei)|Front National]] (FN) vum [[Jean-Marie Le Pen]] bei de Kommunalwalen [[1983]] koum et an der Regioun an a wäiten Deeler vum Land zu enger Well vu rassistescher Gewalt géint Moslemen aus Nordafrika. Besonnesch nodeem den [[Noostkonflikt]] no den Uschléi vum [[11. September]] [[2001]] zu [[New York City|New York]] nees opgeflamt ass, koum et zu weidere [[Rassismus|rassisteschen]] an [[Antisemitismus|antisemittesche]] Strofdoten.
Dës Fakte sollen awer op kee Fall iwwerdriwwe ginn. Den Alldag vun de Paräisser ass vun engem Multikulturalismus charakteriséiert, deen zu enger bemierkenswäerter Spezifizitéit vun der Stad ginn ass.

=== Awunnerentwécklung ===
De bestännege Réckgank vun der Bevëlkerung an der [[Antiquitéit]] an am [[Mëttelalter]] ass op déi vill Kricher, [[Epidemie]]n an Hongersnéit zeréckzeféieren. Sou si souguer nach am Joer [[1832]] bei enger [[Cholera]]epidemie ronn 20.000 Mënsche gestuerwen. Eréischt d'Inudstrialiséierung am [[19. Joerhonnert]] huet zu engem staarke Wuesstem vun der Bevëlkerung gefouert. [[1846]] hunn zu Paräis ronn eng Millioun Leit gewunnt, bis [[1876]] hat sech dës Zuel op 2 Millioune verduebelt. [[1921]] hat d'Awunnerzuel vu Paräis mat knapps 3 Milliounen Awunner hiren historeschen Héichpunkt erreecht. 2009 liewen eppes méi wéi zwou Millioune Leit an der Haaptstad selwer. Zanter [[1954]] huet eng 3/4 Millioun Awunner Paräis nees verlooss.
Verschiddener sinn an d'Provënz geplënnert, mä d'Majoritéit an d'[[Banlieue]]. Sou huet sech d'Bevëlkerungszuel vun der [[Metropolregioun]], zu där nieft Paräis och d'Regioun [[Île-de-France]] gehéiert, vu 5,85 Milliounen am Joer [[1946]] op 11,6 Milliounen am Joer 2005 verduebelt. Den Haaptgrond fir d'Ofwanderung waren d'Präisser vun de Wunnengen, déi ëmmer méi an d'Luucht gaange sinn. Mä och d'[[Dezentraliséierung]] vu verschidden Industriebrachen an de Bau vu ville Bürosgebaier hunn eng wichteg Roll fir de Bevëlkerungsverloscht vun der Haaptstad gespillt.
Am Verlaf vum [[20. Joerhonnert]] huet sech Paräis zu enger [[Multikulti|multikultureller]], kosmopolitescher Stad entwéckelt. Den Haaptdeel vun den [[Immigrant]]e kënnt aus Algerien, Portugal a Spuenien. Am Ganze liewen eng 40 verschidden Nationalitéiten zu Paräis (vun Nordafrika iwwer Südamerika bis [[Indochina]]).

Déi follgend Iwwersiicht weist d'Awunnerzuele nom jeeweilege Gebittsstand. Bis [[1784]] handelt et sech ëm Schätzunge vun den Historiker [[Jacques Dupâquier]] an [[Alfred Fierro]], vun [[1790]] bis [[1999]] ëm Resultater vun der Vollekszielung a fir 2005 ëm eng Berechnung.

{{update}}
{| 
| valign=&quot;top&quot; |
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Joer &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Awunner
|-
| 150 || align=&quot;right&quot; | 80.000
|-
| 363 || align=&quot;right&quot; | 20.000
|-
| 510 || align=&quot;right&quot; | 30.000
|-
| 1000 || align=&quot;right&quot; | 20.000
|-
| 1180 || align=&quot;right&quot; | 110.000
|-
| 1250 || align=&quot;right&quot; | 215.000
|-
| 1365 || align=&quot;right&quot; | 275.000
|- 	
| 1500 || align=&quot;right&quot; | 200.000
|-
| 1589 || align=&quot;right&quot; | 300.000
|- 	
| 1637 || align=&quot;right&quot; | 415.000
|- 	
| 1675 || align=&quot;right&quot; | 500.000
|- 	
| 1700 || align=&quot;right&quot; | 600.000 
|-	
| 1784 || align=&quot;right&quot; | 660.000
|- 	
| 1790 || align=&quot;right&quot; | 524.186 
|-	
| 1796 || align=&quot;right&quot; | 556.304 
|-	
| 1801 || align=&quot;right&quot; | 546.856 
|-	
|}
| valign=&quot;top&quot; |
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Joer &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Awunner
|-
| 1807 || align=&quot;right&quot; | 580.609
|- 	
| 1817 || align=&quot;right&quot; | 713.966 
|-	
| 1831 || align=&quot;right&quot; | 785.862 
|-	
| 1836 || align=&quot;right&quot; | 909.126 
|-	
| 1841 || align=&quot;right&quot; | 935.261
|- 
| 1846 || align=&quot;right&quot; | 1.053.297
|- 	
| 1851 || align=&quot;right&quot; | 1.053.262 
|-	
| 1856 || align=&quot;right&quot; | 1.174.346 
|-	
| 1861 || align=&quot;right&quot; | 1.696.141
|- 	
| 1866 || align=&quot;right&quot; | 1.825.274 
|- 	
| 1872 || align=&quot;right&quot; | 1.851.752
|-
| 1876 || align=&quot;right&quot; | 1.988.813
|- 
| 1881 || align=&quot;right&quot; | 2.239.928 
|-	
| 1886 || align=&quot;right&quot; | 2.260.945
|- 	
| 1891 || align=&quot;right&quot; | 2.447.957
|- 	
| 1896 || align=&quot;right&quot; | 2.536.834 
|-	
|}
| valign=&quot;top&quot; |
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Joer
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Awunner
|-
| 24. Mäerz 1901 || align=&quot;right&quot; | 2.714.068 
|-	
| 4. Mäerz 1906 || align=&quot;right&quot; | 2.763.393 
|-	
| 5. Mäerz 1911 || align=&quot;right&quot; | 2.888.110 
|-	
| 6. Mäerz 1921 || align=&quot;right&quot; | 2.906.472 
|-	
| 7. Mäerz 1926 || align=&quot;right&quot; | 2.871.429
|- 	
| 8. Mäerz 1931 || align=&quot;right&quot; | 2.891.020 
|-	
| 8. Mäerz 1936 || align=&quot;right&quot; | 2.829.746 
|-	
| 10. Mäerz 1946 || align=&quot;right&quot; | 2.725.374 
|-	
| 10. Mee 1954 || align=&quot;right&quot; | 2.850.189
|- 	
| 7. Mäerz 1962 || align=&quot;right&quot; | 2.753.014
|- 	
| 1. Mäerz 1968 || align=&quot;right&quot; | 2.590.771 
|-	
| 20. Februar 1975 || align=&quot;right&quot; | 2.317.227 
|-	
| 4. Mäerz 1982 || align=&quot;right&quot; | 2.188.918 
|-	
| 5. Mäerz 1990 || align=&quot;right&quot; | 2.152.423
|- 	
| 8. Mäerz 1999 || align=&quot;right&quot; | 2.125.246
|- 
| 1. Januar 2005 || align=&quot;right&quot; | 2.138.551	
|}
|}

=== Entwécklung vun der Wunnsituatioun ===
Ufank vun den [[1960]]er-Jore gouf zu Paräis mat enger groussugeluechter Stadsanéierung an Entwécklung vum Stadbau ugefaangen. Am ëstlechen a südëstlechen Deel vun der Haaptstad goufe ganz Véirel renovéiert. An der Ëmgéigend vun de moderniséierten an neie Garë wéi d'[[Gare de Lyon]] an d'[[Gare Montparnasse]] sinn nei Staddeeler an Déngschtleeschtungszentren entstanen.

Duerch dës Agrëffer goufen awer och vill historesch Gebaier zerstéiert, wat zu Protester vu villen Awunner gefouert huet. D'[[Urbanismus|urbanistesch]] Entwécklung huet zu Véirel a Betonbauweis gefouert, an Héichhaiser aus [[Glas (Matière)|Glas]] a [[Stol]], wouduerch Paräis deenen anere Grousstied ëmmer méi geglach huet. D'Wunnengen am Zentrum sinn ëmmer méi deier ginn, an déi méi arm Awunner sinn an d'[[Banlieue]] geplënnert, wärend déi méi räich sech an der Stad selwer néiergelooss hunn. Och vill Awanderer déi virun allem aus Nord- a Schwaarzafrika komm sinn, hu sech an de leschte Joerzéngten an de Bëtongssiidlungen um Bord vun der Stad néiergelooss.

A Frankräich gouf iwwer Joerzéngten d'Awanderung vu Millioune vu Mënschen aus dem aussereuropäesche Raum gefërdert, ouni d'Folgen z'analyséieren an ze verschaffen. Et kënnt ëmmer nees zu Gewaltausbréch an der Paräisser Banlieue, wat fir d'Experten en Zeeche fir d'Roserei vu ville Jugendlecher iwwer de relativen Aarmut, de [[Rassismus]], d'Perspektivlosegkeet an d'Massenaarbechtslosegkeet ass, déi besonnesch d'[[Migrant]]en an den [[Trabantestad|Trabantestied]] betrëfft.

== Politik ==
=== Stadregierung ===
[[Fichier:Hôtel Ville - Paris IV (FR75) - 2021-06-08 - 2.jpg|thumb|350px|Den Hôtel de Ville vu Paräis]]
{{update}}
Den éischte Buergermeeschter vun der Haaptstad, de [[Jean-Sylvain Bailly]], gouf de [[15. Juli]] [[1789]] vun der Paräisser Selbstverwaltung agesat. Well d'Commune un der diktatorescher Schreckensherrschaft (''[[Terreur]]'') bedeelegt war, gouf si [[1794]] vun 12 getrennten an dezentraliséierte Gemengeverwaltungen ersat. De Staat huet d'Kontroll iwwer d'Stad iwwerhol, an huet d'Amt vum Prefekt vun der Seine (''Préfet de la Seine'') geschaf. Wärend der [[Februarrevolutioun 1848|Biergerlecher Revolutioun]] vun [[1848]] an der [[Commune vu Paräis (Franséisch Revolutioun)|Commune vu Paräis]] vun [[1870]]/[[1871]] huet fir e puer Méint e Buergermeeschter d'Soen iwwer d'Stad gehat.

Den [[20. Mäerz]] [[1977]] gouf de Jacques Chirac den éischte fräi gewielte Buergermeeschter vu Paräis. D'Haaptstad, déi bis elo ënner engem Prefekt stoung, dee vun der Regierung ernannt gi war, krut de selwechte Status wéi all aner Gemengen a Frankräich. Eng Ausnam ass awer d'[[Police]], déi weiderhin dem Policeprefekt ënnersteet. E Gesetz vun [[1982]] huet d'Rotsversammlunge vun den ''Arrondissements'' etabléiert, déi haaptsächlech berotschloe sollen, a begrenzt Befugnisser hunn. De Gemengerot (''Conseil de Paris'') an de Buergermeeschter (''Maire de Paris'') gi fir jeeweils sechs Joer gewielt. Déi nächst Gemengewale si fir [[2007]] festgesat.

Buergermeeschter vu Paräis waren: [[Jean-Sylvain Bailly]] (15. Juli 1789-18. November 1791), [[Jérôme Pétion]] (18. November 1791-15. Oktober 1792), [[Philibert Borie]] (7. Juli 1792-13. Juli 1792), [[René Boucher]] (15. Oktober 1792-2. Dezember 1792), [[Nicolas Chambon]] (8. Dezember 1792-2. Februar 1793), [[Jean-Nicolas Pache]] (14. Februar 1793-10. Mee 1794), [[Jean-Baptiste Fleuriot-Lescot]] (10. Mee 1794-17. Juli 1794), [[Louis-Antoine Garnier-Pages]] (24. Februar 1848-5. Mäerz 1848), [[Armand Marrast]] (9. Mäerz 1848-19. Juli 1848), [[Étienne Arago]] (4. September 1870-15. November 1870), [[Jules Ferry]] (15. November 1870-5. Juni 1871), [[Jacques Chirac]] (20. Mäerz 1977-16. Mee 1995), [[Jean Tiberi]] (22. Mee 1995-24. Mäerz 2001), [[Bertrand Delanoë]] (25. Mäerz 2001-5. Abrëll 2014), [[Anne Hidalgo]] (5. Abrêll 2014-29. Mäerz 2026) an [[Emmanuel Grégoire]] (29. Mäerz 2026-haut).

=== Partnerschafte mat anere Stied ===
Paräis huet Partnerschafte mat follgende Stied. A Klameren d'Joer vum Etablissement vun der Partnerschaft.
{| style=&quot;background: #F5F5F5; padding:0em 1em 0em 1em;&quot;
| style=&quot;vertical-align:top&quot; |
| width = &quot;300&quot; |
* [[Fichier:Flag of Italy.svg|20px]] [[Roum]], [[Italien]] (1956)
* [[Fichier:Flag of Japan.svg|20px]] [[Kyoto]], [[Japan]] (1958)
* [[Fichier:Flag of Japan.svg|20px]] [[Tokio]], [[Japan]] (1982)
* [[Fichier:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Kairo]], [[Egypten]] (1985)
* [[Fichier:Flag of Jordan.svg|20px]] [[Amman]], [[Jordanien]] (1987)
* [[Fichier:Flag of Germany.svg|20px]] [[Berlin]], [[Däitschland]] (1987)
* [[Fichier:Flag of Yemen.svg|20px]] [[Sanaa]], [[Jemen]] (1987)
* [[Fichier:Flag of South Korea.svg|20px]] [[Seoul]], [[Südkorea]] (1991)
* [[Fichier:Flag of Lebanon.svg|20px]] [[Beirut]], [[Libanon]] (1992)
* [[Fichier:Flag of Russia.svg|20px]] [[Moskau]], [[Russland]] (1992)
* [[Fichier:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Jakarta]], [[Indonesien]] (1995)
* [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[Chicago]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (1996)
* [[Fichier:Flag of Canada.svg|20px]] [[Québec (Stad)|Québec]], [[Kanada]] (1996)
* [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[San Francisco]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (1996)
* [[Fichier:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Peking]], [[China]] (1997)
* [[Fichier:Flag of the Czech Republic.svg|20px]] [[Prag]], [[Tschechien]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Riad]], [[Saudi-Arabien]] (1997)
|valign=&quot;top&quot;|
| width = &quot;300&quot; |
* [[Fichier:Flag of Russia.svg|20px]] [[Sankt Péitersbuerg]], [[Russland]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Chile.svg|20px]] [[Santiago de Chile]], [[Chile]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Tiflis]], [[Georgien]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Jerewan]], [[Armenien]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Portugal.svg|20px]] [[Lissabon]], [[Portugal]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Bulgaria.svg|20px]] [[Sofia]], [[Bulgarien]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Australia.svg|20px]] [[Sydney]], [[Australien]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Mexico.svg|20px]] [[Mexiko-Stadt]], [[Mexiko]] (1999)
* [[Fichier:Flag of Poland.svg|20px]] [[Warschau]], [[Polen]] (1999)
* [[Fichier:Flag of Greece.svg|20px]] [[Athen]], [[Griicheland]] (2000)
* [[Fichier:Flag of Spain.svg|20px]] [[Madrid]], [[Spuenien]] (2000)
* [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[Washington D.C.|Washington, DC]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (2000)
* [[Fichier:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[London]], [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] (2001)
* [[Fichier:Flag of Switzerland.svg|15px]] [[Genf]], [[Schwäiz]] (2002)
* [[Fichier:Flag of Algeria.svg|20px]] [[Alger]], [[Algerien]] (2003)
* [[Fichier:Flag of Canada.svg|20px]] [[Montréal]], [[Kanada]] (2003)
* [[Fichier:Flag of Brazil.svg|20px]] [[São Paulo]], [[Brasilien]] (2004)
|}

== Kultur a Kuckeswäertes ==
D'franséisch Haaptstad huet eng grouss Zuel vu kuckeswäerte kierchlechen a weltleche Bauwierker, Stroossen, Plazen a Parken, eng ronn 160 Muséeën, 200 Konschtgalerien, zirka 100 [[Theater]], iwwer 650 [[Kino]]en a méi wéi 10.000 Restauranten. D'Offer vu kulturelle Veranstaltungen, Musek- a [[Filmfestival]]ler, Ausstellungen, Concerten, Moudedéfiléën a sportleche Kompetitiounen ass räichhalteg. D'Schlassanlag zu [[Fontainebleau]] gouf 1979, d'[[Schlass vu Versailles]] [[1981]] an d'Uferpromenad vun der [[Seine]] zu Paräis an d'[[UNESCO]]-Lëscht vun de [[Weltkulturierwen]] opgeholl.

D'[[Cité internationale des arts]] ass eng vun de gréisste Kënschtlerresidenz op der Welwäit, an där all Joer iwwer Dausend Kënschtler schaffen a wunnen.

[[Fichier:Paris Musée d'Orsay Grande nef centrale 02a Allée des sculptures.jpg|thumb|De ''[[Musée d'Orsay]]''.]]

=== Theater ===
Bedéngt duerch d'Traditioun vum [[Zentralismus]] a Frankräich hunn déi wichtegst Theater- a Ballettsensembele vum Land hire Sëtz zu Paräis. De Programm ass mat vill Ofwiesslung a kann an engem vun de Veranstaltungskalennere wéi ''Pariscope'' oder ''Officiel des Spectacles'' nogekuckt ginn, déi een op all Zeitungskiosk fënnt. Staark reduzéiert Theaterkaarte kann een all Dag vun 13.00 Auer u fir d'Virstellunge vum selwechten Owend an de speziellen Theaterkioske virun der Gare Montparnasse an der Kierch Madeleine kréien.
{{Méi Info 1|Paräisser Theater}}

=== Muséeën ===
Zu Paräis gëtt et eng ronn 160 [[Musée]]ën zu de verschiddensten Theemen. Zu de bekanntsten zielen natierlech de [[Musée du Louvre|Louvre]], deen [[1793]] opgaangen ass, an de [[Musée d'Orsay]] fir zäitgenëssesch Konscht an [[Impressionismus]].
{{Méi Info 1|Paräisser Muséeën}}

=== Bauwierker ===
==== Plazen a Stroossen ====
Zu Paräis gëtt et eng jett kuckeswäert Plazen a Stroossen.
Éischt [[Urbanismus|urbanistesch]] relevant Moossname goufen zu Paräis um Ufank vum [[17. Joerhonnert]] vum Kinnek [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]] getraff, wéi zwou vun den am Ganze fënnef sougenannte ''&quot;Places royales&quot;'' gebaut goufen.
Op der ''Place de la Concorde'' fänkt d'Prunk- a Paradestrooss ''[[Avenue des Champs-Élysées]]'' un, eng vun de groussen a berüümte &quot;Weltstroossen&quot;.
{{Méi Info 1|Paräisser Plazen a Stroossen}}

==== Weltlech Bauwierker ====
Déi eelst Bauwierker vun der Stad Paräis stinn am ''[[Quartier Latin]]'' op der ''Montagne-Sainte-Geneviève'', wou sech zanter [[-52|52 v. Chr.]] [[Réimescht Räich|Réimer]] néiergelooss hunn. Nom Ënnergang vum [[Réimescht Räich|Réimesche Räich]] si virun allem [[Sakralbau]]ten entstanen.
[[Fichier:Hôtel Sens - Paris IV (FR75) - 2021-06-12 - 2.jpg|thumb|250px|Hôtel de Sens]]
Déi eelst Deeler vum [[Palais de la Cité]] - dorënner d'[[Sainte-Chapelle]] - déi nach erhale sinn, goufen am [[13. Joerhonnert]] ënner dem [[Louis IX. vu Frankräich|Louis IX.]] gebaut. De [[Louvre]] wéi mir en haut kennen ass d'Resultat vu ville Baucampagnen ënner ville verschiddene Kinneken, eng Mëschung aus [[Mëttelalter]], [[Renaissance]], [[Barock]] a [[Second Empire]]. Aus der zweeter Hallschent vum [[15. Joerhonnert|15.]] an dem [[16. Joerhonnert]] komme vill interessant ''Hôtels'', Stadpalaisen, wéi zum Beispill den ''[[Hôtel de Sens]]'' ([[1475]]-[[1507]]) och nach den ''[[Musée Carnavalet|Hôtel Carnavalet]]'' dee [[1548]] ugefaange gouf.
De [[Palais du Luxembourg]] gouf am [[1615]] vum [[Maria vu Medici]] als Landschlass baussent den deemolege Stadmaueren an Optrag ginn. De [[Palais-Royal]], nërdlech vum Louvre, gouf vu 1627 bis 1629 fir de [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Richelieu]] gebaut. De ''[[Panthéon]]'' gouf tëscht [[1764]] a [[1790]] als Klouschterkierch fir d'[[Benediktiner]] baue gelooss.
[[Fichier:Eiffelturm.JPG|thumb|left|Den Eiffeltuerm]]
Den [[Arc de Triomphe]] op der ''Place de l'Étoile'' gouf nach ënner dem [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] [[1806]] an Optrag ginn, mä war eréischt am Joer [[1836]] fäerdeggebaut.
Zanter der Mëtt vum [[19. Joerhonnert]] huet sech d'Stad an eng prestigräich modern Metropol verwandelt. Als Kréinung vun dëser Epoch zielt d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Opéra Garnier]]'' (1861 - 1875).
D'Wouerzeeche vun der Stad ass den [[Eiffelturm]] (324,8 Meter héich mat der Antenn) vun [[1889]], deen eigentlech nëmmen temporär fir d'Weltausstellung do stoe sollt.
An der zweeter Hallschent vum [[20. Joerhonnert]] koum et duerch d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''grands projets'' zu ville Bauteprojeten an der ganzer Stad. E perséinleche Prestigeobjet aus der éischter Amtsperiod vum [[François Mitterrand]] ass d'[[Opéra Bastille]] (1983 - 1989).
D'[[Grande Arche]] vum [[Johan Otto von Spreckelsen]], e Kubus deen an der Mëtt op ass, steet am [[La Défense|Défense-Véirel]] a gouf [[1989]] ageweit.
{{Méi Info 1|Paräisser Bauwierker}}

==== Kierchen ====
Déi fréier [[Abteikierch Saint-Germain-des-Prés]] um ''Boulevard Saint-Germain'' (6. Arrdt.) erënnert dodrun, datt de [[Frankeräich|fränkesche]] Kinnek [[Childebert I.]] aus dem Geschlecht vun de [[Merowenger]], e Jong vum [[Clovis I.]] hei am Joer [[557]] eng Abtei gegrënnt huet, déi méi spéit eng grouss Bedeitung krut.
D'[[Kathedral Notre-Dame vu Paräis|Kathedral ''Notre-Dame de Paris'']] op der [[Île de la Cité]] (4. Arrdt.) ass eng vun de fréiste [[Gotik|gotesche]] Kathedrale vu [[Frankräich]]. Si ass der [[Muttergottes|Maria]], der Mamm [[Jesus vun Nazareth|Jesu]], geweit. D'Kierch ''[[Kierch Saint-Germain-l'Auxerrois vu Paräis|Saint Germain-l'Auxerrois]]'' nieft dem [[Louvre]] (1. Arrdt.) staamt an hire Grondzich nach aus der Zäit vun der [[Romanik]] am 12. Joerhonnert. D'Parkierch ''[[Kierch Saint-Sulpice vu Paräis|Saint-Sulpice]]'' südlech vum ''Boulevard Saint-Germain'' (6. Arrdt.) ass dem hellege [[Sulpicius II. vu Bourges]] geweit.
D'Palaiskapell [[Sainte-Chapelle vu Paräis|Sainte-Chapelle]] am [[Palais de la Cité]] (1. Arrdt.) net wäit vun der Kathedral ewech gouf vum [[Louis IX. vu Frankräich|Saint Louis]] an den [[1240]]er-Jore baue gelooss, fir wäertvoll [[Reliquie]]n opzehuelen.
Den ''Dôme des Invalides'' gouf tëscht [[1670]] a [[1691]] vum [[Jules Hardouin-Mansart]] um lénksen Ufer vun der [[Seine]] gebaut (7. Arrdt.). Dës prächteg kinneklech Kuppelkierch ass, sou wéi d'Zaldotekierch ''Saint-Louis des Invalides'' en Deel vum [[Hôtel des Invalides]].
De Bau vun der Kierch ''[[La Madeleine (Paräis)|La Madeleine]]'' nërdlech vun der ''[[Place de la Concorde]]'' (8. Arrdt.) huet [[1764]] nom Entworf vum Architekt Pierre Contant ugefaangen an huet am Dezember [[1791]] opgrond vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] missen agestallt ginn. D'Aarbechte goufe vum Architekt [[Jacques-Marie Huvé]] ([[1783]]-[[1852]]) nees opgeholl an am Joer [[1842]] ofgeschloss
D'[[Häerz-Jesu Basilika (Paräis)|Basilique du Sacré-Cœur]] ass eng réimesch-kathoulesch [[Wallfaartskierch]] um Hiwwel vu [[Montmartre]] an ass den zweethéchste Punkt vun der Stad nom [[Eiffeltuerm]].
{{Méi Info 1|Paräisser reliéis Gebaier}}

=== Gréngflächen ===
[[Fichier:Bois de Boulogne.jpeg|thumb|350px|De Séi &quot;''Lac Inférieur''&quot; am [[Bois de Boulogne]].]]
Op den éischte Bléck mécht Paräis den Androck vun enger grénger Stad. Un de Stroosse stinn eng Ronn 89.000 Beem. D'Gaardebauamt ''Direction des Parcs, Jardins et Espaces Verts de Paris'' këmmert sech an der Stad selwer ëm déi 2.437 Hektar Gréngflächen, zu deenen ausser de béide grousse Stadbëscher [[Bois de Vincennes]] (995 Hektar) a [[Bois de Boulogne]] (846 Hektar) och déi 14 Kierfechter zielen (92 Hektar), d'Gaardebauschoul ''Ecole Horticulture Du Breuil'' (22 Hektar) an de Gaardebauzentrum ''Centre Horticole Auteuil-Longchamps'' (8,5 Hektar), an deem Blummen a Sträicher geziicht ginn.
D'Stad Paräis huet doriwwereraus nach 6 weider Kierfechter, de Bësch ''Beauregard'' bei [[La-Celle-Saint-Cloud]] an d'Blummeproduktiounsplazen zu [[Rungis]], Fresnes an Achères (477 Hektar).
Nieft de Flächen, ëm déi sech d'Stad këmmert, stinn den Awunner an Touriste vu Paräis och nach siwe Gäert a Parken zur Verfügung, déi vum Stat ënnerhale ginn (118 Hektar).
{{Méi Info 1|Parken a Gäert zu Paräis}}

=== Kuckeswäertes an der Géigend ===
[[Fichier:Versailles-Chateau-Jardins02.jpg|thumb|350px|left|D'[[Schlass vu Versailles]].]]
Zu ''[[La Défense]]'', engem Büros- a Geschäftsvéirel, leeft no Westen de Paräisser ''[[Axe historique]]'' weider bis bei déi sougenannt ''[[Grande Arche]]''. De Kubus, deen 110 Meter héich ass, ass en Entworf vum Architekt [[Johan Otto von Spreckelsen]] dee vum [[Paul Andreu]] ausgefouert gouf. D'Gebai ass de Sëtz vum franséischen Handels- an Transportministère.
D'[[Schlass vu Fontainebleau]] an der Uertschaft mam selwechten Numm läit 65 Kilometer südlech vu Paräis, a gouf am [[16. Joerhonnert]] ënner de Kinneke [[François I. vu Frankräich|François I.]] an [[Henri II. vu Frankräich|Henri II.]] baue gelooss. Den Architekt war de [[Philibert Delorme]] ([[1510]]–[[1570]]).
D'[[Schlass vu Versailles]], wat westlech vu Paräis an der Stad [[Versailles]] steet, war d'Virbild fir vill europäesch Kinneksschlässer. Fir d'Erweiderung vum Juegdschlass vum [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] huet de [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] [[1661]] den Architekt [[Louis Le Vau|Le Vau]], de Moler [[Charles Lebrun|Le Brun]] an de Gaardenarchitekt [[André Le Nôtre|Le Nôtre]] komme gelooss.
D'[[Basilika Saint-Denis]] ass eng fréier [[Abtei]]kierch an der Stad [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] nërdlech vu Paräis. Do goufen zanter dem [[10. Joerhonnert]] quasi all franséisch Monarche begruewen. D'Kierch huet zanter [[1966]] de Status vun enger [[Kathedral]].
Den [[Disneyland Resort Paris]] (kuerz och ''Eurodisney'' genannt) an der Stad [[Marne-la-Vallée]], ëm déi 30 Kilometer ëstlech vu Paräis, ass mat 1943 Hektar e grousse Fräizäitkomplex.

=== Sport ===
Zu Paräis gëtt et eng Partie sportlech Groussevenementer: hei ass d'Arrivée vum ''[[Tour de France]]'' am Vëlossport, hei gëtt e [[Marathon]] gelaf, d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[French Open]]'' am [[Tennis]] gespillt, an de ''[[Prix de l'Arc de Triomphe]]'' am Päerdssport iwwerreecht. Ausserdeem ginn de ''Meeting Gaz de France'' ([[Liichtathleetik]]), d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Trophée Lalique'' ([[Äiskonschtlaf]]) an de ''Sechs-Natiounen-Tournoi'' am [[Rugby]] organiséiert.

De ''[[Stade de France]]'' steet zu [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]], nërdlech vu Paräis. De Foussball- an Nationalstadion fir 80.000 Spectateure gouf fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft [[1998]] a Frankräich gebaut. D'franséisch Foussballsekipp an d'Rugby-Nationalmannschaft spillen hir Heemspiller am ''Stade de France''.

Am ''[[Parc des Princes]]'' fannen 49.000 Spectateuren eng Plaz, an hei gi meeschtens d'Matcher tëscht de Lokalmannschaften ausgedroen. De Stadion gëtt haaptsächlech vum Foussballclub [[Paris Saint-Germain Football Club|Paris Saint-Germain]] benotzt. Zanter dem Bau vum ''Stade de France'' huet de ''Parc des Princes'' u Bedeitung verluer, zielt awer weiderhin zu de modernste Stadie vun [[Europa (Kontinent)|Europa]].

Den ''[[Hippodrom vu Longchamp]]'' ass déi wichtegst Infrastruktur fir Päerdssport zu Paräis. Den haitegen Hippodrom gouf [[1857]] op de Mauere vun der Abtei vu Longchamp gebaut, déi am Kader vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] zerstéiert gi war.

=== Reegelméisseg Evenementer ===
* [[Januar]]: Moudendéfilé ''Prêt à Porter'' ([[Porte de Versailles]]) a ''Festival de création musicale'' ([[Maison de Radio France]]).
* [[Februar]]: ''Paris Romantique''.
* [[Mäerz]]: ''Banlieues Bleues'' (Blues &amp; Jazz Festival) a ''Festival du Film de Paris'' (Cinéma Gaumont Marignan).
* [[Abrëll]]: Paräisser [[Marathon]] vun der [[Avenue des Champs-Élysées]] bis an d'[[Avenue Foch]].
* [[Mee]]: ''Grand Steeplechase de Paris'' (Hippodrome vun [[Auteuil]]) a [[French Open]] (Roland Garros).
* [[Juni]]: ''[[Fête de la Musique]]'' a ''[[Christopher Street Day|Gay Pride Parade]]''.
* [[Juli]]: Festivitéiten zum franséischen Nationalfeierdag op de [[Champs-Élysées]].
* [[Juli]]-[[August]]: ''[[Paris-Plage]]''.
* [[September]]: ''Journées du Patrimoine''.
* [[Dezember]]: ''Le Bal Crillon des Débutantes''.

=== Akafen ===
[[Fichier:GaleriesLafayetteNuit.jpg|thumb|350px|''[[Galeries Lafayette]]''.]]
Paräis ass natierlech och bekannt duerch déi vill Geschäfter, déi et hei ginn. Zu de bekanntste Geschäfter zielen d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Galeries Lafayette]]''. Déi grouss Zentralhal mat hirer Glaskuppel ass e Baumonument. Nëmmen e puer Meter weider fënnt een d'Geschäft ''[[Au Printemps]]''. Op der ''Rive Gauche'' ass och d'Luxusgeschäft ''[[Le Bon Marché]]'' ze fannen, wat mat senger „''Grande Épicerie de Paris''“ och Liewensmëttel aus aller Welt ze bidden huet.
Net wäit ewech vun der ''[[Opéra Bastille]]'' läit de Maart ''Marché d'Aligre'', deen all Dag ausser méindes op huet. Gezei an och Konschtgéigestänn kann een um Floumaart ''Puces de la Porte de Montreuil'' fannen. Weider Mäert sinn de ''Marché de la Porte Vanves'' an de ''Puces de Saint-Ouen-Clignancourt''.
D'Geschäft ''Le Louvre des Antiquaires'' beim [[Palais Royal]] zielt zu de gréissten a bekanntsten Antiquitéitegeschäfter vu Paräis. A ronn 250 Raim op dräi Stäck fënnt ee Miwwelen, Biller, Teppecher, Spillsaachen, awer och Aueren a Bijouen.
E weidert grousst Akafszentrum ass ''[[Les Halles]]'', wou een nieft Geschäfter och Restauranten an e Kino fanne kann. Eng grouss a bekannt Geschäftsstrooss ass d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Rue de Rivoli]]''.

=== Paräis an de Film ===
Paräis kann op eng laang an erfollegräich Filmgeschicht zeréckkucken.
{{Méi Info 1|Film zu Paräis}}

== Ekonomie an Infrastruktur ==
=== Ekonomie ===
[[Fichier:Paris Seine ne Austerlitz bridge dsc03827.jpg|thumb|left|400px|Vue vun der Austelitz-Bréck op Paräis.]]
Paräis ass de wichtegste Wirtschaftszentrum vu Frankräich. An der [[Metropolregioun]] Paräis hu sech ongeféier e Véirel vun de Produktiounsbetriber vum Land néiergelooss. Duerch de grousse Maart, deen d'Stad selwer bitt, huet si schonn ëmmer Hiersteller vu Konsumartikelen ugezunn. Paräis ass bekannt fir d'Produktioun vu Luxusgéigestänn ([[Haute Couture]] a Bijouen). Zu de wichtegste Produite vun der Stad zielen och cheemesch Produiten, elektresch Apparater, Autoen a Maschinnen.
Traditionell ass d'Wirtschaftspolitik duerch déi staark staatlech Agrëffer beaflosst. Hei spillt déi historesch Roll vum [[Merkantilismus]] – besonnesch dem [[Colbertismus]] – eng Roll. D'reguléiert Vollekswirtschaft gouf an de leschte Joren awer ëmmer méi [[Privatiséierung|privatiséiert]]. D'Schlësselindustrien, besonnesch d'[[Energiewirtschaft]], stinn awer nach ënner staatlecher Kontroll.
Bal all grouss Déngschtleeschtungsentreprise vu Frankräich, besonnesch Banken a Firme vum Finanzwiesen, hunn hire Sëtz zu Paräis. Zanter den [[1990]]er-Jore gouf ausserdeem versicht, multinational Konzerner op Paräis ze kréien. D'Stad ass haut eng vun de wichtegsten Handelsmetropole vun [[Europa (Kontinent)|Europa]].
E wichtege Virdeel vun der Stad ass, datt si matzen an enger vun de fruuchtbarsten Argrarlandschaften an Europa läit. D'Landwirtschaft war schonn a fréiere Joerhonnerten d'Wirtschaftsgrondlag vun der Regioun an huet d'Versuergung vun der Stadbevëlkerung geséchert.
D'Haaptstadregioun produzéiert duerch déi staark Konzentratioun vun nationalen an internationalen Entreprisen ongeféier en Drëttel vum [[Bruttoinlandsprodukt|BIP]] vum Land.
Ee Problem ass de Chômage. Zanter dem Ufank vun den 1990er-Joren huet Paräis ronn eng véirels Millioun Aarbechtsplaze verluer. E Grond ass den Ofbau vun Aarbechtsplazen an der Industrie an d'Verlagerung vun de wirtschaftlechen Aktivitéiten an d'Nopeschgemenge wéi z.&amp;nbsp;B. d'Geschäftsvéirel [[La Défense]].

=== Verkéier ===
==== Fernverkéier ====
[[Fichier:Péripherique Porte de le Muette.JPG|thumb|400px|De Périphérique bei der Porte de la Muette.]]
Paräis ass iwwer e Netz vun Autobunnen a Schnellstroosse mam ganze Land verbonnen. Eng wichteg Roll spillt heibäi de [[Boulevard périphérique]]. Déi aachtspuereg Autobunn leet de Verkéier ronderëm Paräis an an d'Stad eran. Bal all wichteg franséisch Autobunne lafen op Paräis zou a kommen aus alle Richtungen op de Boulevard périphérique: d'A 1 aus [[Lille]], d'A 4 aus [[Reims]], d'A 5 aus [[Dijon]], d'A 6 aus [[Lyon]], d'A 77 aus [[Nevers]], d'A 10 aus [[Orléans]], d'A 13 aus [[Rouen]] an d'A 16 aus [[Amiens]].
Paräis huet den zweetgréisste [[Bannenhafen]] an Europa an ass e wichtege Knuet am Eisebunnsnetz vu Frankräich. E bësse baussent der Stad gëtt et dräi international [[Fluchhafen|Fluchhäfen]]. 48,3 Millioune Passagéier hunn am Joer [[2003]] de Fluchhafe „[[Fluchhafe Roissy-Charles-de-Gaulle|Charles de Gaulle]]“ passéiert – dëst war déi drëtthéchst Zuel vun alle Fluchhäfen an Europa. Mat 23,1 Millioune Passagéiert war den [[Fluchhafe Paris-Orly|Orly]] op néngter Plaz. Den drëtte Fluchhafen ass de [[Fluchhafe Paris-Beauvais|Paris-Beauvais]].
Zu de wichtegsten Eisebunnsstrecken zielen d'Verbindunge mat de Stied [[Marseille]], [[Lyon]], [[Bordeaux]], [[Toulouse]], [[Stroossbuerg]] a [[Rennes]], déi zum Deel mat [[TGV]]-Zich befuer ginn. Zu de groussen europäesche Verbindungen zielen d'Strecke vum [[Eurostar]] op [[London]] a vum [[Thalys]] op [[Köln]] an [[Amsterdam]] iwwer [[Bréissel]]. Déi grouss Gare sinn d'[[Gare d'Austerlitz]], [[Gare de l'Est]], [[Gare de Lyon]], [[Gare Montparnasse]], [[Gare du Nord]] a [[Gare Saint-Lazare]]. Fir Wuere gëtt d'Gare ''Le Bourget'' benotzt.

==== Noverkéier ====
[[Fichier:Paris Metro Sign.jpg|thumb|350px|left|De Paräisser Metro]]
De Verkéier an der Stad selwer leeft gréisstendeels iwwer de [[Paräisser Metro|Metro]]. De ''Paräisser Metro'' ass no [[London Underground|London]] ([[1863]]), [[Glasgow Subway|Glasgow]] a [[Metro Budapest|Budapest]] ([[1896]]) déi véierteelst U-Bahn an Europa. Déi éischt Metroslinn ass den [[19. Juli]] [[1900]] opgaangen. D'Paräisser U-Bahnnetz besteet aus 14 Linnen an ass mat 212,5 Kilometer eent vun de gréissten Netzer vun der Welt. De Metro gëtt dagdeeglech vu bal 5 Millioune Mënsche benotzt.
Um Metrosnetz hänken d'Expressbunne vum [[Réseau Express Régional|RER]], déi Paräis mat de Faubourge verbannen.
Den [[21. November]] [[1853]] sinn zu Paräis déi éischt [[Päerdsbunn|Päerdstramme]] gefuer, et waren déi éischt an Europa. Mat der Elektrifizéierung vum [[Tram]]snetz gouf de [[6. November]] [[1881]] ugefaangen. De Betrib gouf de [[14. August]] [[1938]] agestallt. No 54 Joer Ënnerbriechung fiert zanter dem [[6. Juli]] [[1992]] nees en Tram duerch d'Banlieue. Zanter dem [[16. Dezember]] [[2006]] fiert den [[Paräisser Tram|Tram]] och nees zu Paräis selwer.
Paräis huet och e grousst Netz vu Buslinnen, souwéi speziell Nuetsbusser (''Noctambus'').
{{Méi Info 3|Paräisser Metro|Réseau Express Régional|Paräisser Tram}}

=== Bildung ===
[[Fichier:P1300734 Paris V place de la Sorbonne rwk.jpg|thumb|250px|D'Universitéit Paris IV-Sorbonne]]
[[Fichier:Chateau, HEC Paris, Jouy-en-Josas, Southwest view 20160501 2.jpg|thumb|250px|[[École des hautes études commerciales de Paris|HEC Paris]]]]
D'Géigesätz tëscht Paräis an dem Rescht vum Land gi virun allem an der Bildung däitlech. Déi wichtegst Schoulen an Infrastrukture stinn zu Paräis. [[1257]] gouf d'''[[Sorbonne]]'' gegrënnt, an ass domat déi eelst Universitéit a Frankräich. Aus enger Fakultéit fir [[Theologie]] ass d'Sorbonne zu enger vun de renomméiersten Universitéite vun hirer Zäit ginn. Am Joer [[1968]] gouf d'Universitéit duerch eng Reform an 13 onofhängeg Deeler opgespléckt, wouvu fënnef haut baussent Paräis leien.
{{Méi Info 1|Sorbonne}}
D'''[[Académie française]]'' ass eng vun den eelsten Institutioune vu Frankräich, an déi mam gréisste Prestige. Si ass zanter [[1801]] am [[Collège des Quatre Nations]] vis-à-vis vum [[Musée du Louvre|Louvre]] ze fannen; do wunnt och de ''Secrétaire perpétuel'', dee säin Amt op Liewenszäit kritt.
{{Méi Info 1|Académie française}}
Weider héich Bildungsariichtunge sinn de [[Collège de France]] ([[1530]]), d'[[École polytechnique (Frankräich)|École polytechnique]] ([[1794]]), de [[Conservatoire national des arts et métiers]] ([[1794]]), den [[Institut Catholique]] ([[1875]]), d'[[École des hautes études commerciales de Paris|HEC Paris]] ([[1881]]) an d'[[École du Louvre]] ([[1882]]).
Vun de ville Bibliothéiken zu Paräis ass d'[[Franséisch Nationalbibliothéik]] ([[franséisch|fr.]]: ''Bibliothèque Nationale de France'') déi gréisst. Dat haitegt Gebai gouf [[1990]] ugefaangen, an ass den [[20. Dezember]] [[1996]] opgaangen.

== Bekannt Paräisser ==
=== Éierebierger ===
Éierebierger vu Paräis sinn ënner anerem de Moler a Graphiker [[Pablo Picasso]] (zanter [[1971]]), d'[[Ingrid Betancourt]], den US-amerikanesche Journalist [[Mumia Abu-Jamal]] (zanter [[2003]]) souwéi d'Politikerin [[Aung San Suu Kyi]] (zanter [[2004]]).

=== Jongen a Meedercher vun der Stad ===
Paräis war de Gebuertsuert vu ville bekannte Perséinlechkeeten. Dozou zielen ënner anerem de Komponist [[Georges Bizet]], d'Chansonsängerin [[Edith Piaf]], de Moler [[François Boucher]], de [[Pierre de Coubertin]], de [[Serge Gainsbourg]], den Architekt [[Charles Garnier]], de Prefekt [[Georges-Eugène Haussmann]], de Schauspiller a Regisseur [[Mathieu Kassovitz]], d'Schauspillerin [[Sophie Marceau]] an d'Sängerin a Schauspillerin [[Caterina Valente]].

=== Perséinlechkeeten, déi zu Paräis gewierkt hunn ===
Zu de Perséinlechkeeten, déi zu Paräis gewierkt hunn, gehéieren ënner anerem de Schrëftsteller [[Honoré de Balzac]], de Komponist [[Frédéric Chopin]], d'Schauspillerin [[Marlene Dietrich]], den Ingenieur [[Gustave Eiffel]], de Schrëftsteller [[Heinrich Heine]], de Sänger [[Jim Morrison]] ([[The Doors]]), de Komponist [[Jacques Offenbach]] an de Literat [[Oscar Wilde]].

== Literatur zum Theema ==
* Hanno Ballhausen, ''Chronik der Metropolen. Paris.'' Wissen Media Verlag GmbH, Gütersloh 2004 {{small|(ISBN 3-577-14599-4)}}
* Jean-Pierre A. Bernard, ''Les deux Paris: les représentations de Paris dans la seconde moitié du XIX&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; siècle'', Seyssel, Champ Vallon, 2001.
* Yvan Combeau, ''Histoire de Paris'', Que sais-je ?, Paräis, 2003.
* Bernard Champigneulle, ''Paris: architectures, sites et jardins'', Éditions du Seuil, Paräis, 1973.
* Jean Firges, ''Die Stadt Paris. Geschichte ihrer Entwicklung und Urbanisation.'' Sonnenberg-Verlag, Annweiler am Trifels, 2002 {{small|(ISBN 3-933264-00-6)}}
* Michel Fleury, ''Paris monumental'', Flammarion, Paräis, 1974.
* Michel Fleury, ''Paris: de Lutèce à Beaubourg'', Flammarion, Paräis, 1979.
* Ursula von Kardorff, ''Adieu Paris. Streifzüge durch die Stadt der Bohème'', Kindler-Verlag, München, 1974 {{small|(ISBN 3-463-00590-5)}}
* Herbert R. Lottman, ''Der Fall von Paris 1940'', Piper, München, 1994 {{small|(ISBN 3-492-03531-0)}}
* Giovanna Magi, Rita Bianucci, Hubert Bressonneau, ''Kunst und Geschichte von Paris und Versailles. Besichtigung aller bedeutenden Monumente und Museen.'', Konrad-Theiss-Verlag, Stuttgart, 2002 {{small|(ISBN 3-8062-1697-5)}}
* Gerhard Sälter, ''Polizei und soziale Ordnung in Paris.'', Vittorio-Klostermann-Verlag, Frankfurt am Main, 2004 {{small|(ISBN 3-465-03298-5)}}
* Klaus Schüle, ''Paris. Die politische Geschichte seit der Französischen Revolution.'', Gunter-Narr-Verlag, Tübingen, 2005 {{small|(ISBN 3-8233-6183-X)}}
* Fritz Stahl, ''Paris. Eine Stadt als Kunstwerk.'', Rudolf Mosse Buchverlag, Berlin, 1929.
* Richard Wunderer, ''Paris - Sittengeschichte einer Weltstadt.'', Weltspiegel-Verlag, Stuttgart, 1967 {{small|(ISBN B0000BU9UC)}}
==Gielercher==
*{{Compagnon de la Libération}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Paris|Paräis}}
* {{fr}} [http://www.paris.fr/ Offiziell Säit vun der Stad Paräis]
* {{fr}} [http://fr.wikivoyage.org/wiki/Paris Paräis op Wikivoyage]
* {{fr}} [http://www.paris.culture.fr/ Dat antikt Paräis]
{{Navigatioun Haaptstied an Europa}}
{{LinkPortalParäis}}

[[Kategorie:Paräis| ]]
[[Kategorie:Universitéitsstied a Frankräich]]
[[Kategorie:Olympesch Stied]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Légion d'honneur kruten]]
[[Kategorie:Compagnons de la Libération| Gemengen]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]</text>
      <sha1>m7ge4g7hyd3g68v5wkohp108dtyg9e9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700924</id>
      <parentid>2700920</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ekonomie */   ...</comment>
      <origin>2700924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55333" sha1="crbmf6a585o2ipdlvodvxvx0tbc6n3y" xml:space="preserve">{{LinkPortalParäis}}
{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Paräis
 | Wopen = Grandes Armes de Paris.svg
 | Bild = La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg
 | Bildtext = Paräis nuets
 | Regioun = [[Île-de-France]]
 | Departement = Paräis
 | Arrondissement = [[Arrondissementer vu Paräis|20 Arrondissementer]]
  | Insee = 75056
 | Plz = 75001 bis 75020 a 75116
 | Koordinaten = {{coor dms|48|51|00|N|02|20|00|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch Gemeng = 105,40 {{km2}}
 | Bevëlkerung Gemeng =
 | Bevëlkerungsdatum G=
 | Fläch = 
 | Bevëlkerung = 2 229 621
 | Bevëlkerungsdatum = [[2013]]
 | Bild ënnen =
 | Bildtext ënnen =
 }}
[[Fichier:Paris city Landsat.png|thumb|Satellittefoto vu Paräis]]
[[Fichier:Ile-de-France jms.jpg|thumb|Regioun Île-de-France mat Paräis]]
'''Paräis''' ([[Franséisch|fr.]] [{{IPA|paˈʀi}}]) ass d'Haaptstad vu [[Frankräich]] a vun der Regioun [[Île-de-France]]. An eeleren, meeschtens [[latäin|laténgeschen]], Texter gëtt Paräis och ''Lutetia'' respektiv ''Lutezia'' genannt. De Floss [[Seine]] deelt d'Stad an en nërdlechen Deel (''rive droite'' - rietst Seineufer) an e südlechen Deel (''rive gauche'' - lénkst Seineufer). Paräis huet am eigentleche Stadgebitt 2.153.600 Awunner, an an der [[Agglomeratioun]] liewen 12.067.000 Mënschen (Stand [[1. Januar]] [[2007]]).
Déi Uertschafte vun der [[Banlieue]], déi baussent dem [[boulevard périphérique|Peripherique]] leien, gi selbstänneg verwalt an zielen doduerch net wierklech zur Stad Paräis mat hiren zwanzeg Arrondissementer am verwaltungsrechtleche Sënn. Paräis ass eng Weltstad an dat grousst [[Politik|politescht]], [[Ekonomie|wirtschaftlecht]] a [[kultur]]ellt Zentrum vum zentralistesch organiséierte Land, an ass och deem seng gréisst Verkéiersachs (ënner anerem mat dräi [[Fluchhafen|Fluchhäfen]] a sechs [[Kappgare]]n). Paräis ass och de Sëtz vun der [[UNESCO]], der [[OECD]] an der [[ICC]].

== Geographie ==
=== Geographesch Lag ===
D'Stad läit am Zentrum vum [[Paräisser Baseng]] ''duerchschnëttlech'' 65 Meter iwwer dem Mieresspigel. D'[[Seine]] leeft op enger Héicht vu 25 Meter iwwer dem Mieresspigel aus der Stad eraus. Ronderëm Paräis leien zwéi grouss [[Stadbësch]]er, déi der Bevëlkerung als Noerhuelungsgebitt déngen.
D'Stadgebitt huet eng Fläch vun 105,4 Quadratkilometer. D'[[Metropolregioun]] huet eng Buedemfläch vu 14.518 Quadratkilometer.
De [[Meridian]] vu Paräis, dee [[1718]] vum [[Jacques Cassini]] festgeluecht an [[1806]] vum franséische Physiker [[Dominique François Jean Arago|Arago]] prezis berechent gouf, huet bis an d'Joer [[1884]] ([[Nullmeridian|International Meridian-Konferenz zu Washington]]) ee vu villen [[Nullmeridian]]en duergestallt. En ass matzen duerch de [[Paräisser Observatoire]] gaangen, a gouf duerch verschidde Saile souwéi duerch déi verschidden [[Dominique François Jean Arago|Arago]]-Medaillone markéiert, déi [[1995]] vum hollännesche Konzeptkënschtler [[Jan Dibbets]] diskreet an de [[Pavé]], op Trottoiren, Häff a verschidde Gebaier (ënner anerem de Louvre) agelooss goufen, als en Hommage un de Physiker a Mënscherechtler. Vun den ursprénglech 135 Plackette sinn der e puer zanter der Verëffentlechung vum [[Dan Brown]] sengem Erfollegsroman ''[[The Da Vinci Code]]'' geklaut ginn.

==== Seine ====
D'[[Seine]] verbënnt Paräis mam Banneland ([[Bourgogne]]) a mam [[Äermelkanal]]. Si war de wichtegste Faktor fir d'Entstehung an d'Entwécklung vun der Stad, déi hiren Ursprong op der gréisster Seineinsel, vun deenen et fréier eng ganz Partie gouf, fonnt huet. D'Seine deelt d'Stad an zou ongläich Hallschenten, déi nërdlech, mam Handel an de Finanzen (''rive droite'') an déi südlech (''rive gauche''), déi mat dem [[Quartier Latin]] als Véirel vun den Intellektuellen ugesi gëtt, an als Wunngéigend staark gefrot ass.

==== Inselen ====
[[Fichier:Île aux Cygnes from the Eiffel Tower, Paris 11 June 2017.jpg|thumb|300px|Île aux Cygnes]]
D&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[île de la Cité]]'' am Häerz vun der Stad war schonn an der [[Antiquitéit]] bewunnt, an ass domat den eelsten Deel vun der Haaptstad. [[1584]] huet den [[Henri III. vu Frankräich|Henri III.]] dräi suppeg Insele vun der ëstlecher Inselspëtzt matenee verbonnen, a si un déi grouss ugegliddert. Domat ass d'Fläch am Laf vun de Joerhonnerte vun ursprénglech 8 op am Ganze 17 Hektar eropgaangen. Sou konnt eng &quot;kinneklech&quot; Plaz entstoen (''Place Dauphine'') entstoen, an aus dem Verkaf vun den Haiser konnten d'Sue beschaf ginn, fir eng Bréck ze bauen, déi déi zwéi Seine-Ufere matenee verbanne sollt. Dës sougenannten &quot;Nei Bréck&quot; ([[Pont Neuf]]) ass haut déi eelst Bréck vu Paräis, déi nach erhalen ass.
Och d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Île Saint-Louis]]'' ass eng Zesummefügung vun zwou klengen Inselcher, der ''Île aux Vaches'' an der ''Île Notre Dame''. Am Géigesaz zu hirer grousser Schwëster, der ''Cité'', ass si bis zum Ufank vum [[17. Joerhonnert]] onbebaut bliwwen. Am Joer [[1614]] huet de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] dem Entreprener Christophe Marie den Optrag ginn, d'Géigend z'erschléissen. De Marie huet een Aarm vun der Seine zougeschott, ronderëm déi zwou Inselen eng Kaimauer baue gelooss, souwéi Brécken zu de Flossuferen. Zanter ongeféier [[1618]] gouf d'Gelänn mat Haiser fir Handwierker a Kafleit bebaut, zanter [[1638]] och mat luxuriéise Stadpalaise fir déi méi gehuewe Klass. D'Bebauung ass no engem feste Grondplang mat riichte Stroosse gemaach ginn, deen een och haut nach erkenne kann.
(Kuckt och: [https://web.archive.org/web/20051018003339/http://www.univ-tours.fr/ash/polycop/Archives/sanger/icono/urbparis/pages/Louis%20XIII%20-%20ile%20Saint%20Louis_jpg.htm Plang vun der Île Saint-Louis])
Déi fréier ''[[Île des Cygnes (Paräis)|Île des Cygnes]]'' (Schwaneninsel) gouf [[1773]] mam ''[[Champ de Mars]]'', dem Manöverfeld vun der Militärschoul, verbonnen.
Haut dréit net wäit vum [[Eiffeltuerm]] en Damm, deen op der Seine ugeluecht gouf, den Numm [[Île aux Cygnes]] mat der ''Allée des Cygnes'' déi driwwer leeft. Op hir steet eng 11,50 Meter héich [[Fräiheetsstatu (Paräis)|Kopie vun der Fräiheetsstatu]]. Si kuckt no Westen, a Richtung [[Atlantik]], an domat zu hirer &quot;grousser Schwëster&quot; am [[New York City|New Yorker]] Hafen. En opfällegt Bauwierk op der ''Île aux Cygnes'' ass déi 380 Meter laang Bréck ''[[Pont de Bir-Hakeim]]''. Si besteet aus verschiddenen Deeler: enger 114 Meter laanger Bréck iwwer den Haaptaarm vun der Seine, dem Deel op der Insel, enger 90 Meter laanger Bréck iwwer den Niewenaarm vun der Seine souwéi den „Zoufahrtsviaduct“ vum [[Paräisser Metro]].

==== Hiwwelen ====
Déi héchst natierlech Erhiewung bannent de Stadgrenzen ass den Hiwwel [[Montmartre|Butte Montmartre]] mat enger Héicht vun 129 Meter. Op den Hiwwel fiert d'[[Standseelbunn]] [[Funiculaire de Montmartre]]. Um Nordhang gouf e [[Wéngert]] ugeluecht, deen awer zanter datt am [[Parc Georges Brassens]] an am [[Parc de Bercy]] [[Wäirief|Riewe]] wuessen, net méi deen eenzege vu Paräis ass.

=== Geologie ===
De Paräisser Baseng ass eng grouss Schichtstufelandschaft. Schlësselfërmeg leien do d'Schichte vum [[Mesozoikum]] a vum [[Paleogen]] (fréier [[Tertiär|Altertiär]]) anenaner a si vun der [[Erosioun]] zu enger wäitgespaanter Stufelandschaft ausgeschafft ginn, där hir Stufe sech no bausse riichten.
Nëmmen am ëstlechen Deel sinn am Offall vun dëse Stufe géint d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Saône-Spléck'' [[Tektonik|tektonesch]] Brochlinne méi markant. Dat sinn déi géi Häng vum ''Plateau vu Langres'' an der ''[[Côte-d'Or]]'' (bis 636 Meter), déi och berüümt Wäibaugebidder sinn, well si am Reeschiet vun der [[Leesäit]] méi laang Sonn hunn, an doriwwer eraus och nach d'Virdeeler vun der Südexpositioun hunn.
Eng gewëssen Ongläichfërmegkeet besteet doran, datt d'Schichtefolleg am nordëstlechen Deel méi perfekt ass, wéi am Westen. Déi méi staark Eraushiewung vum Ostfligel huet och allgemeng méi grouss Héichtenënnerscheeder a méi eng markant Formatioun vun de Stufe mat sech bruecht. An de Baseng era reecht als bedeitend Stuf déi vun den [[eozen]]e-Kalleker, an där d'[[Île-de-France]], d'Ballungsgebitt vu Paräis, agebett läit.

=== Stadglidderung ===
[[Fichier:Paris plan jms.png|thumb|400px|Kaart vun den Arrondissementer]]
Paräis gouf am Joer [[1790]] Verwaltungssëtz vum [[Departement Seine]] (75) an ass zanter der Neiglidderung vun der [[Île-de-France]] am Joer [[1968]] gläichzäiteg Stad an Departement. Ofgesi vun der geographescher Glidderung a ''rive droite'', ''rive gauche'' an „Inselen&quot; ass si an ''[[Arrondissementer vu Paräis|arrondissements]]'' an a ''[[Quartier (Paräis)|quartiers]]'' ënnerdeelt.
Déi 20 nummeréiert ''arrondissements'' (ofgekierzt Arrdt.) hunn d'[[Postcode]] 75001 bis 75020 an duerchzéie Paräis spiralfërmeg vu bannen no baussen. D'Spiral fänkt am historesche Stadkär un, der Géigend vum [[Louvre]], [[Palais Royal]] a [[Forum des Halles]], a geet am Oste vun der Stad, dem Arrondissement vum [[Kierfecht Père-Lachaise]] op en Enn. All Arrondissement huet säin eegene Buergermeeschter ''(Maire d'Arrondissement)'', deen am Buergermeeschteramt vu sengem Bezierk ''(Mairie de l'Arrondissement)'' residéiert. All Bezierk ass sengersäits nach a véier ''[[Quartier (Paräis)|quartiers]]'' agedeelt.
D'Arrondissementer vu Paräis sinn:
{{Div col|cols=3}}
* 1. [[1. Arrondissement vu Paräis|Louvre]]
* 2. [[2. Arrondissement vu Paräis|Bourse]]
* 3. [[3. Arrondissement vu Paräis|Temple]]
* 4. [[4. Arrondissement vu Paräis|L'Hôtel de Ville]]
* 5. [[5. Arrondissement vu Paräis|Panthéon]]
* 6. [[6. Arrondissement vu Paräis|Luxembourg]]
* 7. [[7. Arrondissement vu Paräis|Palais Bourbon]]
* 8. [[8. Arrondissement vu Paräis|L'Elysée]]
* 9. [[9. Arrondissement vu Paräis|L'Opéra]]
* 10. [[10. Arrondissement vu Paräis|L'Entrepôt]]
* 11. [[11. Arrondissement vu Paräis|Popincourt]]
* 12. [[12. Arrondissement vu Paräis|Reuilly]]
* 13. [[13. Arrondissement vu Paräis|Gobelins]]
* 14. [[14. Arrondissement vu Paräis|L'Observatoire]]
* 15. [[15. Arrondissement vu Paräis|Vaugirard]]
* 16. [[16. Arrondissement vu Paräis|Passy]]
* 17. [[17. Arrondissement vu Paräis|Batignolles-Monceaux]]
* 18. [[18. Arrondissement vu Paräis|Butte-Montmartre]]
* 19. [[19. Arrondissement vu Paräis|Buttes-Chaumont]]
* 20. [[20. Arrondissement vu Paräis|Ménilmontant]]
{{Div col end}}

=== Klima ===
[[Fichier:Klima paris.png|thumb|300px|left|Klimadiagramm Paräis]]
Paräis läit an der [[Gemässegt Zon|gemässegter Klimazon]]. D'Joresmëtteltemperatur bedréit 10,6 Grad Celsius an et falen am Duerchschnëtt pro Joer 639 Millimeter Néierschlag.
De wäermste Mount ass de Juli mat an der Moyenne 18,0 Grad Celsius, de keelste Mount ass de Januar mat an der Moyenne 3,4 Grad Celsius. De meeschten Néierschlag fält am Juni mat an der Moyenne, am Mannsten Néierschlag fält am Februar an am Abrëll mat an der Moyenne 45 Millimeter.
Zanter [[1873]] ginn zu Paräis reegelméisseg [[Meteorologie|meteorologesch]] Miessunge gemaach. Déi déifst Temperatur gouf den [[10. Dezember]] [[1879]] mat -23,9 Grad Celsius. Den Hëtzterekord gouf mat 40,4 Grad Celsius den [[28. Juli]] [[1947]] im [[Parc Montsouris (Paräis)|Parc Montsouris]] gemooss.

== Geschicht ==
{{Méi Info 1|Geschicht vu Paräis}}
[[Fichier:Plan de Paris Lutece BNF07710744.png|thumb|300px|Lutetia]]
D'Stad huet sech zanter der Mëtt vum [[3. Joerhonnert v. Chr.]] aus der [[Kelten|keltescher]] [[Siidlung]] ''Lutuhezi'' entwéckelt, déi vum [[Stamm]] vun de [[Parisier|Parisii]] bewunnt war, an op der [[Seine]]-[[Insel]] louch, déi haut [[Île de la Cité]] heescht. Deen éischte Bestanddeel vum Numm staamt vun der keltescher Wuerzel ''luta'', also &quot;Supp/Mouer&quot;, soudatt de ganze keltesch-réimesche Numm ''Lutetia Parisiorum'', also &quot;flaach Supp vun de Parisier&quot; bedeit. Den Hiwäis op d'Supp goung dunn am Laf vun der Zäit verluer.
No der Eruewerung vun der Siidlung duerch d'[[Réimescht Räich|Réimer]] am Joer [[-52|52 v. Chr.]] hunn d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Parisii'' hiert Inselfort niddergebrannt an et de Réimer iwwerlooss. Déi hunn d'Stad als ''Lutetia'' erëm opgebaut, se befestegt an och op dat lénkst Seineufer ausgebreet. Do sinn Thermen, e Forum an en [[Amphitheater]] entstanen. D'Stad gouf am réimesche Räich als ''Civitas Parisiorum'' oder ''Parisia'' bekannt, blouf awer am besate [[Gallien]] uganks relativ onbedeitend.
[[Fichier:Schedelsche Weltchronik - Paris.jpg|thumb|300px|left|Paräis 1493]]
Am [[5. Joerhonnert]] ass d'réimesch Herrschaft duerch d'[[Merowenger]] op en Enn gaangen. Am Joer [[508]] war Paräis d'Haaptstad vum Merowengerräich ënner dem [[Clovis I.]] (466-511) ginn. Duerno gouf si ënner engem vu senge Jongen zum fränkeschen [[Deelkinnekräich Paräis]]. Wärend der [[Karolenger]]herrschaft hunn d'[[Normannen]] ëmmer nees d'Stad iwwerfall. D'[[Kapetenger]] hu Paräis nees zur Haaptstad vu Frankräich gemaach. De [[Philippe II. vu Frankräich|Philippe II. Auguste]] (1165-1223) huet d'Stad befestege gelooss. [[1190]] gouf eng Mauer um rietsen Ufer vun der Seine gebaut an am Joer [[1210]] e Wall um lénksen Ufer. Zu där Zäit gouf et um rietse Seineufer vill Händler. Ausserdeem huet de Philippe II. de [[Louvre]] an Optrag ginn.
[[1181]] ass déi éischt iwwerdaachte Machthal opgaangen an [[1301]] ass op der ''Île de la Cité'' e Kinnekspalais gebaut ginn. D'[[Sorbonne]] huet sech am Süde vu Paräis aus enger jett méi klenge Schoulen entwéckelt. De [[Charles V. vu Frankräich|Charles V.]] (1338-1380) huet um lénkse Seineufer d'Mauer zum Schutz vun der Stad virun den [[England|Englänner]] erneiere gelooss. [[1370]] gouf op seng Veruloossung um rietsen Ufer, wou hat d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Grands boulevards'' verlafen, och eng Mauer gebaut ginn. Wärend dem [[Honnertjärege Krich]] war Paräis vu [[1420]] bis [[1436]] vun den Englänner besat.
[[Fichier:Prise de la Bastille.jpg|thumb|300px|De Stuerm op d'Bastille de 14. Juli 1789]]
Wärend de [[Reliounskricher (Frankräich)|Reliounskricher]] tëscht [[1562]] a [[1598]] ass d'Stad a [[Katholizismus|kathouleschem]] Besëtz bliwwen. An der [[Baartelméis-Massaker|Baartelméisnuecht]] de [[24. August]] [[1572]] goufen zu Paräis Dausende vun [[Hugenott]]en higeriicht. Op Uerder vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] (1638-1715) goufe Stroossebeliichtungen installéiert, d'Waasserversuergung moderniséiert an d'Spideler ''Invalides'' a ''Salpêtrière'' gebaut. Hien huet d'Stadmauere vu Paräis ofdroe gelooss an an hirer Plaz d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Grands boulevards'' baue gelooss. D'[[Residenz]] vum Kinnek gouf op [[Versailles]] verluecht. Paräis ass awer de politeschen Zentrum vu Frankräich bliwwen, wat op d'héich Bevëlkerungszuel an d'wirtschaftlech Roll am Land zeréckzeféiere war.
Wéi am Joer [[1789]] d'[[Franséisch Revolutioun]] ausgebrach ass, war et d'Bevëlkerung vu Paräis, déi de Wee zu der Ofschafung vun der [[Monarchie]] an zu der Aféierung vun der éischter franséischer Republik fräigemaach huet. [[1844]] gouf zu Verdeegeungszwecker do wou hat de Boulevard Périphérique verleeft, eng nei Stadbefestegung gebaut mat enger Längt vun 39 Kilometer. Si war mat hire 94 [[Bastioun]]en a 16 [[Fort]]s déi gréisst Befestegungsanlag vun der Welt.
[[Fichier:Grand entrance, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|thumb|300px|left|D'Weltausstellung 1900]]
Paräis war an de Joren [[1855]], [[1867]], [[1878]], [[1889]], [[1900]] an [[1937]] d'Veranstaltungsplaz vu sechs [[Weltausstellung]]en, déi d'kulturell a politesch Bedeitung vun der Stad ënnerstrach hunn. Nom Néiergang vum [[Second Empire]] wéi däitsch Truppen [[1871]] op Paräis amarschéiert sinn, koum et zu der [[Commune vu Paräis (Franséisch Revolutioun)|Commune vu Paräis]], déi sech aus Aarbechter, Handwierker a Klengbierger zesummegesat huet, géint déi [[Konservatismus|konservativ]] provisoresch Regierung vun der Republik. Eng Bléizäit huet Paräis tëscht [[1871]] an [[1914]] an der ''[[Belle époque]]'' erlieft. Un der ''Gare de Lyon'', dem ''Pont Alexandre III'' an de Metrosstatiounen ass de Stil vun där Zäit z'erkennen.
[[1921]] hat Paräis mat knapps dräi Milliounen déi héchst Awunnerzuel vu senger Geschicht erreecht. De stättesche Wunnengsbau ass der Nofro net méi nokomm. Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] war d'Stad tëscht [[1940]] an [[1945]] vun der däitscher [[Wehrmacht]] besat. [[1968]] koum et zu Studenterevolten a Massestreiken. [[2005]] koum et zu Onroue vu Randaléierer an de Faubourge vun der Haaptstad, déi sech lues a lues op d'ganzt Land ausgebreet hunn. [[2015]] huet den [[Islamesche Staat|IS]] [[Attentater den 13. November 2015 zu Paräis|Attentater]] mat 132 Doudeger verübt. [[2024]] sinn zu Paräis déi [[Olympesch Summerspiller 2024|XXXIII. Olympesch Summerspiller]]

== Bevëlkerung ==
=== Relioun ===
[[Fichier:Cathédrale Notre-Dame de Paris - 12.jpg|thumb|300px|D'Kierch Notre-Dame]]
Ëm déi 80 Prozent vun den Awunner si [[Daf (Sakrament)|gedeeft]], ronn 75 Prozent bekenne sech zum [[Kathoulesch Kierch|kathoulesche]] Glawen, déi meescht praktizéieren de [[Laténgesche Ritus]], verschiddener och den [[Armenesche Ritus|armeeneschen]] a ukrainesche Ritus. Den [[Lëscht vun den Äerzbëscheef vu Paräis|Äerzbëschof vu Paräis]] ass fir d'Katholicke vun den ëstleche Riten zoustänneg. Zu Paräis gëtt et an de politesche Grenze vun der Stad 94 kathoulesch Gemengen, des Weidere 15 [[Griichesch-Orthodox Kierch|griichesch-]] a [[Russesch-Orthodox Kierch|russesch-orthodox Kierchen]], siwe [[Synagoge]]n fir déi ronn 220.000 [[Juddentum|Judden]] an zwou [[Moschee]]ë fir déi ronn 50.000 [[Moslem]]en, haaptsächlech [[Sunitt]]en. Nëmme knapps 12 % vun de Chrëschten an ongeféier 15 % vun de Judde praktizéieren hire Glawen.
D'Regioun [[Île-de-France]] ass och en Zentrum vum arabesch-islamesche Liewen an Europa. Am Laf vum [[20. Joerhonnert]] ass d'Zuel vun de Moslemen an der Metropolregioun op schätzungsweis eng Millioun (10 % vun den Awunner) geklommen. Besonnesch zanter Ufank vun den [[1960]]er-Jore si vill Awanderer aus Nordafrika ([[Algerien]], [[Marokko]] und [[Tunesien]]) an d'Banlieue vu Paräis kopmm. D'Spannungen tëscht de verschiddene Reliounen hunn zanter den [[1980]]er-Joren zougeholl.
No de Walerfolleger vum rietsradikale [[Front national (Franséisch Partei)|Front National]] (FN) vum [[Jean-Marie Le Pen]] bei de Kommunalwalen [[1983]] koum et an der Regioun an a wäiten Deeler vum Land zu enger Well vu rassistescher Gewalt géint Moslemen aus Nordafrika. Besonnesch nodeem den [[Noostkonflikt]] no den Uschléi vum [[11. September]] [[2001]] zu [[New York City|New York]] nees opgeflamt ass, koum et zu weidere [[Rassismus|rassisteschen]] an [[Antisemitismus|antisemittesche]] Strofdoten.
Dës Fakte sollen awer op kee Fall iwwerdriwwe ginn. Den Alldag vun de Paräisser ass vun engem Multikulturalismus charakteriséiert, deen zu enger bemierkenswäerter Spezifizitéit vun der Stad ginn ass.

=== Awunnerentwécklung ===
De bestännege Réckgank vun der Bevëlkerung an der [[Antiquitéit]] an am [[Mëttelalter]] ass op déi vill Kricher, [[Epidemie]]n an Hongersnéit zeréckzeféieren. Sou si souguer nach am Joer [[1832]] bei enger [[Cholera]]epidemie ronn 20.000 Mënsche gestuerwen. Eréischt d'Inudstrialiséierung am [[19. Joerhonnert]] huet zu engem staarke Wuesstem vun der Bevëlkerung gefouert. [[1846]] hunn zu Paräis ronn eng Millioun Leit gewunnt, bis [[1876]] hat sech dës Zuel op 2 Millioune verduebelt. [[1921]] hat d'Awunnerzuel vu Paräis mat knapps 3 Milliounen Awunner hiren historeschen Héichpunkt erreecht. 2009 liewen eppes méi wéi zwou Millioune Leit an der Haaptstad selwer. Zanter [[1954]] huet eng 3/4 Millioun Awunner Paräis nees verlooss.
Verschiddener sinn an d'Provënz geplënnert, mä d'Majoritéit an d'[[Banlieue]]. Sou huet sech d'Bevëlkerungszuel vun der [[Metropolregioun]], zu där nieft Paräis och d'Regioun [[Île-de-France]] gehéiert, vu 5,85 Milliounen am Joer [[1946]] op 11,6 Milliounen am Joer 2005 verduebelt. Den Haaptgrond fir d'Ofwanderung waren d'Präisser vun de Wunnengen, déi ëmmer méi an d'Luucht gaange sinn. Mä och d'[[Dezentraliséierung]] vu verschidden Industriebrachen an de Bau vu ville Bürosgebaier hunn eng wichteg Roll fir de Bevëlkerungsverloscht vun der Haaptstad gespillt.
Am Verlaf vum [[20. Joerhonnert]] huet sech Paräis zu enger [[Multikulti|multikultureller]], kosmopolitescher Stad entwéckelt. Den Haaptdeel vun den [[Immigrant]]e kënnt aus Algerien, Portugal a Spuenien. Am Ganze liewen eng 40 verschidden Nationalitéiten zu Paräis (vun Nordafrika iwwer Südamerika bis [[Indochina]]).

Déi follgend Iwwersiicht weist d'Awunnerzuele nom jeeweilege Gebittsstand. Bis [[1784]] handelt et sech ëm Schätzunge vun den Historiker [[Jacques Dupâquier]] an [[Alfred Fierro]], vun [[1790]] bis [[1999]] ëm Resultater vun der Vollekszielung a fir 2005 ëm eng Berechnung.

{{update}}
{| 
| valign=&quot;top&quot; |
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Joer &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Awunner
|-
| 150 || align=&quot;right&quot; | 80.000
|-
| 363 || align=&quot;right&quot; | 20.000
|-
| 510 || align=&quot;right&quot; | 30.000
|-
| 1000 || align=&quot;right&quot; | 20.000
|-
| 1180 || align=&quot;right&quot; | 110.000
|-
| 1250 || align=&quot;right&quot; | 215.000
|-
| 1365 || align=&quot;right&quot; | 275.000
|- 	
| 1500 || align=&quot;right&quot; | 200.000
|-
| 1589 || align=&quot;right&quot; | 300.000
|- 	
| 1637 || align=&quot;right&quot; | 415.000
|- 	
| 1675 || align=&quot;right&quot; | 500.000
|- 	
| 1700 || align=&quot;right&quot; | 600.000 
|-	
| 1784 || align=&quot;right&quot; | 660.000
|- 	
| 1790 || align=&quot;right&quot; | 524.186 
|-	
| 1796 || align=&quot;right&quot; | 556.304 
|-	
| 1801 || align=&quot;right&quot; | 546.856 
|-	
|}
| valign=&quot;top&quot; |
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Joer &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Awunner
|-
| 1807 || align=&quot;right&quot; | 580.609
|- 	
| 1817 || align=&quot;right&quot; | 713.966 
|-	
| 1831 || align=&quot;right&quot; | 785.862 
|-	
| 1836 || align=&quot;right&quot; | 909.126 
|-	
| 1841 || align=&quot;right&quot; | 935.261
|- 
| 1846 || align=&quot;right&quot; | 1.053.297
|- 	
| 1851 || align=&quot;right&quot; | 1.053.262 
|-	
| 1856 || align=&quot;right&quot; | 1.174.346 
|-	
| 1861 || align=&quot;right&quot; | 1.696.141
|- 	
| 1866 || align=&quot;right&quot; | 1.825.274 
|- 	
| 1872 || align=&quot;right&quot; | 1.851.752
|-
| 1876 || align=&quot;right&quot; | 1.988.813
|- 
| 1881 || align=&quot;right&quot; | 2.239.928 
|-	
| 1886 || align=&quot;right&quot; | 2.260.945
|- 	
| 1891 || align=&quot;right&quot; | 2.447.957
|- 	
| 1896 || align=&quot;right&quot; | 2.536.834 
|-	
|}
| valign=&quot;top&quot; |
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Joer
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Awunner
|-
| 24. Mäerz 1901 || align=&quot;right&quot; | 2.714.068 
|-	
| 4. Mäerz 1906 || align=&quot;right&quot; | 2.763.393 
|-	
| 5. Mäerz 1911 || align=&quot;right&quot; | 2.888.110 
|-	
| 6. Mäerz 1921 || align=&quot;right&quot; | 2.906.472 
|-	
| 7. Mäerz 1926 || align=&quot;right&quot; | 2.871.429
|- 	
| 8. Mäerz 1931 || align=&quot;right&quot; | 2.891.020 
|-	
| 8. Mäerz 1936 || align=&quot;right&quot; | 2.829.746 
|-	
| 10. Mäerz 1946 || align=&quot;right&quot; | 2.725.374 
|-	
| 10. Mee 1954 || align=&quot;right&quot; | 2.850.189
|- 	
| 7. Mäerz 1962 || align=&quot;right&quot; | 2.753.014
|- 	
| 1. Mäerz 1968 || align=&quot;right&quot; | 2.590.771 
|-	
| 20. Februar 1975 || align=&quot;right&quot; | 2.317.227 
|-	
| 4. Mäerz 1982 || align=&quot;right&quot; | 2.188.918 
|-	
| 5. Mäerz 1990 || align=&quot;right&quot; | 2.152.423
|- 	
| 8. Mäerz 1999 || align=&quot;right&quot; | 2.125.246
|- 
| 1. Januar 2005 || align=&quot;right&quot; | 2.138.551	
|}
|}

=== Entwécklung vun der Wunnsituatioun ===
Ufank vun den [[1960]]er-Jore gouf zu Paräis mat enger groussugeluechter Stadsanéierung an Entwécklung vum Stadbau ugefaangen. Am ëstlechen a südëstlechen Deel vun der Haaptstad goufe ganz Véirel renovéiert. An der Ëmgéigend vun de moderniséierten an neie Garë wéi d'[[Gare de Lyon]] an d'[[Gare Montparnasse]] sinn nei Staddeeler an Déngschtleeschtungszentren entstanen.

Duerch dës Agrëffer goufen awer och vill historesch Gebaier zerstéiert, wat zu Protester vu villen Awunner gefouert huet. D'[[Urbanismus|urbanistesch]] Entwécklung huet zu Véirel a Betonbauweis gefouert, an Héichhaiser aus [[Glas (Matière)|Glas]] a [[Stol]], wouduerch Paräis deenen anere Grousstied ëmmer méi geglach huet. D'Wunnengen am Zentrum sinn ëmmer méi deier ginn, an déi méi arm Awunner sinn an d'[[Banlieue]] geplënnert, wärend déi méi räich sech an der Stad selwer néiergelooss hunn. Och vill Awanderer déi virun allem aus Nord- a Schwaarzafrika komm sinn, hu sech an de leschte Joerzéngten an de Bëtongssiidlungen um Bord vun der Stad néiergelooss.

A Frankräich gouf iwwer Joerzéngten d'Awanderung vu Millioune vu Mënschen aus dem aussereuropäesche Raum gefërdert, ouni d'Folgen z'analyséieren an ze verschaffen. Et kënnt ëmmer nees zu Gewaltausbréch an der Paräisser Banlieue, wat fir d'Experten en Zeeche fir d'Roserei vu ville Jugendlecher iwwer de relativen Aarmut, de [[Rassismus]], d'Perspektivlosegkeet an d'Massenaarbechtslosegkeet ass, déi besonnesch d'[[Migrant]]en an den [[Trabantestad|Trabantestied]] betrëfft.

== Politik ==
=== Stadregierung ===
[[Fichier:Hôtel Ville - Paris IV (FR75) - 2021-06-08 - 2.jpg|thumb|350px|Den Hôtel de Ville vu Paräis]]
{{update}}
Den éischte Buergermeeschter vun der Haaptstad, de [[Jean-Sylvain Bailly]], gouf de [[15. Juli]] [[1789]] vun der Paräisser Selbstverwaltung agesat. Well d'Commune un der diktatorescher Schreckensherrschaft (''[[Terreur]]'') bedeelegt war, gouf si [[1794]] vun 12 getrennten an dezentraliséierte Gemengeverwaltungen ersat. De Staat huet d'Kontroll iwwer d'Stad iwwerhol, an huet d'Amt vum Prefekt vun der Seine (''Préfet de la Seine'') geschaf. Wärend der [[Februarrevolutioun 1848|Biergerlecher Revolutioun]] vun [[1848]] an der [[Commune vu Paräis (Franséisch Revolutioun)|Commune vu Paräis]] vun [[1870]]/[[1871]] huet fir e puer Méint e Buergermeeschter d'Soen iwwer d'Stad gehat.

Den [[20. Mäerz]] [[1977]] gouf de Jacques Chirac den éischte fräi gewielte Buergermeeschter vu Paräis. D'Haaptstad, déi bis elo ënner engem Prefekt stoung, dee vun der Regierung ernannt gi war, krut de selwechte Status wéi all aner Gemengen a Frankräich. Eng Ausnam ass awer d'[[Police]], déi weiderhin dem Policeprefekt ënnersteet. E Gesetz vun [[1982]] huet d'Rotsversammlunge vun den ''Arrondissements'' etabléiert, déi haaptsächlech berotschloe sollen, a begrenzt Befugnisser hunn. De Gemengerot (''Conseil de Paris'') an de Buergermeeschter (''Maire de Paris'') gi fir jeeweils sechs Joer gewielt. Déi nächst Gemengewale si fir [[2007]] festgesat.

Buergermeeschter vu Paräis waren: [[Jean-Sylvain Bailly]] (15. Juli 1789-18. November 1791), [[Jérôme Pétion]] (18. November 1791-15. Oktober 1792), [[Philibert Borie]] (7. Juli 1792-13. Juli 1792), [[René Boucher]] (15. Oktober 1792-2. Dezember 1792), [[Nicolas Chambon]] (8. Dezember 1792-2. Februar 1793), [[Jean-Nicolas Pache]] (14. Februar 1793-10. Mee 1794), [[Jean-Baptiste Fleuriot-Lescot]] (10. Mee 1794-17. Juli 1794), [[Louis-Antoine Garnier-Pages]] (24. Februar 1848-5. Mäerz 1848), [[Armand Marrast]] (9. Mäerz 1848-19. Juli 1848), [[Étienne Arago]] (4. September 1870-15. November 1870), [[Jules Ferry]] (15. November 1870-5. Juni 1871), [[Jacques Chirac]] (20. Mäerz 1977-16. Mee 1995), [[Jean Tiberi]] (22. Mee 1995-24. Mäerz 2001), [[Bertrand Delanoë]] (25. Mäerz 2001-5. Abrëll 2014), [[Anne Hidalgo]] (5. Abrêll 2014-29. Mäerz 2026) an [[Emmanuel Grégoire]] (29. Mäerz 2026-haut).

=== Partnerschafte mat anere Stied ===
Paräis huet Partnerschafte mat follgende Stied. A Klameren d'Joer vum Etablissement vun der Partnerschaft.
{| style=&quot;background: #F5F5F5; padding:0em 1em 0em 1em;&quot;
| style=&quot;vertical-align:top&quot; |
| width = &quot;300&quot; |
* [[Fichier:Flag of Italy.svg|20px]] [[Roum]], [[Italien]] (1956)
* [[Fichier:Flag of Japan.svg|20px]] [[Kyoto]], [[Japan]] (1958)
* [[Fichier:Flag of Japan.svg|20px]] [[Tokio]], [[Japan]] (1982)
* [[Fichier:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Kairo]], [[Egypten]] (1985)
* [[Fichier:Flag of Jordan.svg|20px]] [[Amman]], [[Jordanien]] (1987)
* [[Fichier:Flag of Germany.svg|20px]] [[Berlin]], [[Däitschland]] (1987)
* [[Fichier:Flag of Yemen.svg|20px]] [[Sanaa]], [[Jemen]] (1987)
* [[Fichier:Flag of South Korea.svg|20px]] [[Seoul]], [[Südkorea]] (1991)
* [[Fichier:Flag of Lebanon.svg|20px]] [[Beirut]], [[Libanon]] (1992)
* [[Fichier:Flag of Russia.svg|20px]] [[Moskau]], [[Russland]] (1992)
* [[Fichier:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Jakarta]], [[Indonesien]] (1995)
* [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[Chicago]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (1996)
* [[Fichier:Flag of Canada.svg|20px]] [[Québec (Stad)|Québec]], [[Kanada]] (1996)
* [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[San Francisco]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (1996)
* [[Fichier:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Peking]], [[China]] (1997)
* [[Fichier:Flag of the Czech Republic.svg|20px]] [[Prag]], [[Tschechien]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Riad]], [[Saudi-Arabien]] (1997)
|valign=&quot;top&quot;|
| width = &quot;300&quot; |
* [[Fichier:Flag of Russia.svg|20px]] [[Sankt Péitersbuerg]], [[Russland]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Chile.svg|20px]] [[Santiago de Chile]], [[Chile]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Tiflis]], [[Georgien]] (1997)
* [[Fichier:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Jerewan]], [[Armenien]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Portugal.svg|20px]] [[Lissabon]], [[Portugal]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Bulgaria.svg|20px]] [[Sofia]], [[Bulgarien]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Australia.svg|20px]] [[Sydney]], [[Australien]] (1998)
* [[Fichier:Flag of Mexico.svg|20px]] [[Mexiko-Stadt]], [[Mexiko]] (1999)
* [[Fichier:Flag of Poland.svg|20px]] [[Warschau]], [[Polen]] (1999)
* [[Fichier:Flag of Greece.svg|20px]] [[Athen]], [[Griicheland]] (2000)
* [[Fichier:Flag of Spain.svg|20px]] [[Madrid]], [[Spuenien]] (2000)
* [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[Washington D.C.|Washington, DC]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (2000)
* [[Fichier:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[London]], [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] (2001)
* [[Fichier:Flag of Switzerland.svg|15px]] [[Genf]], [[Schwäiz]] (2002)
* [[Fichier:Flag of Algeria.svg|20px]] [[Alger]], [[Algerien]] (2003)
* [[Fichier:Flag of Canada.svg|20px]] [[Montréal]], [[Kanada]] (2003)
* [[Fichier:Flag of Brazil.svg|20px]] [[São Paulo]], [[Brasilien]] (2004)
|}

== Kultur a Kuckeswäertes ==
D'franséisch Haaptstad huet eng grouss Zuel vu kuckeswäerte kierchlechen a weltleche Bauwierker, Stroossen, Plazen a Parken, eng ronn 160 Muséeën, 200 Konschtgalerien, zirka 100 [[Theater]], iwwer 650 [[Kino]]en a méi wéi 10.000 Restauranten. D'Offer vu kulturelle Veranstaltungen, Musek- a [[Filmfestival]]ler, Ausstellungen, Concerten, Moudedéfiléën a sportleche Kompetitiounen ass räichhalteg. D'Schlassanlag zu [[Fontainebleau]] gouf 1979, d'[[Schlass vu Versailles]] [[1981]] an d'Uferpromenad vun der [[Seine]] zu Paräis an d'[[UNESCO]]-Lëscht vun de [[Weltkulturierwen]] opgeholl.

D'[[Cité internationale des arts]] ass eng vun de gréisste Kënschtlerresidenz op der Welwäit, an där all Joer iwwer Dausend Kënschtler schaffen a wunnen.

[[Fichier:Paris Musée d'Orsay Grande nef centrale 02a Allée des sculptures.jpg|thumb|De ''[[Musée d'Orsay]]''.]]

=== Theater ===
Bedéngt duerch d'Traditioun vum [[Zentralismus]] a Frankräich hunn déi wichtegst Theater- a Ballettsensembele vum Land hire Sëtz zu Paräis. De Programm ass mat vill Ofwiesslung a kann an engem vun de Veranstaltungskalennere wéi ''Pariscope'' oder ''Officiel des Spectacles'' nogekuckt ginn, déi een op all Zeitungskiosk fënnt. Staark reduzéiert Theaterkaarte kann een all Dag vun 13.00 Auer u fir d'Virstellunge vum selwechten Owend an de speziellen Theaterkioske virun der Gare Montparnasse an der Kierch Madeleine kréien.
{{Méi Info 1|Paräisser Theater}}

=== Muséeën ===
Zu Paräis gëtt et eng ronn 160 [[Musée]]ën zu de verschiddensten Theemen. Zu de bekanntsten zielen natierlech de [[Musée du Louvre|Louvre]], deen [[1793]] opgaangen ass, an de [[Musée d'Orsay]] fir zäitgenëssesch Konscht an [[Impressionismus]].
{{Méi Info 1|Paräisser Muséeën}}

=== Bauwierker ===
==== Plazen a Stroossen ====
Zu Paräis gëtt et eng jett kuckeswäert Plazen a Stroossen.
Éischt [[Urbanismus|urbanistesch]] relevant Moossname goufen zu Paräis um Ufank vum [[17. Joerhonnert]] vum Kinnek [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]] getraff, wéi zwou vun den am Ganze fënnef sougenannte ''&quot;Places royales&quot;'' gebaut goufen.
Op der ''Place de la Concorde'' fänkt d'Prunk- a Paradestrooss ''[[Avenue des Champs-Élysées]]'' un, eng vun de groussen a berüümte &quot;Weltstroossen&quot;.
{{Méi Info 1|Paräisser Plazen a Stroossen}}

==== Weltlech Bauwierker ====
Déi eelst Bauwierker vun der Stad Paräis stinn am ''[[Quartier Latin]]'' op der ''Montagne-Sainte-Geneviève'', wou sech zanter [[-52|52 v. Chr.]] [[Réimescht Räich|Réimer]] néiergelooss hunn. Nom Ënnergang vum [[Réimescht Räich|Réimesche Räich]] si virun allem [[Sakralbau]]ten entstanen.
[[Fichier:Hôtel Sens - Paris IV (FR75) - 2021-06-12 - 2.jpg|thumb|250px|Hôtel de Sens]]
Déi eelst Deeler vum [[Palais de la Cité]] - dorënner d'[[Sainte-Chapelle]] - déi nach erhale sinn, goufen am [[13. Joerhonnert]] ënner dem [[Louis IX. vu Frankräich|Louis IX.]] gebaut. De [[Louvre]] wéi mir en haut kennen ass d'Resultat vu ville Baucampagnen ënner ville verschiddene Kinneken, eng Mëschung aus [[Mëttelalter]], [[Renaissance]], [[Barock]] a [[Second Empire]]. Aus der zweeter Hallschent vum [[15. Joerhonnert|15.]] an dem [[16. Joerhonnert]] komme vill interessant ''Hôtels'', Stadpalaisen, wéi zum Beispill den ''[[Hôtel de Sens]]'' ([[1475]]-[[1507]]) och nach den ''[[Musée Carnavalet|Hôtel Carnavalet]]'' dee [[1548]] ugefaange gouf.
De [[Palais du Luxembourg]] gouf am [[1615]] vum [[Maria vu Medici]] als Landschlass baussent den deemolege Stadmaueren an Optrag ginn. De [[Palais-Royal]], nërdlech vum Louvre, gouf vu 1627 bis 1629 fir de [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Richelieu]] gebaut. De ''[[Panthéon]]'' gouf tëscht [[1764]] a [[1790]] als Klouschterkierch fir d'[[Benediktiner]] baue gelooss.
[[Fichier:Eiffelturm.JPG|thumb|left|Den Eiffeltuerm]]
Den [[Arc de Triomphe]] op der ''Place de l'Étoile'' gouf nach ënner dem [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] [[1806]] an Optrag ginn, mä war eréischt am Joer [[1836]] fäerdeggebaut.
Zanter der Mëtt vum [[19. Joerhonnert]] huet sech d'Stad an eng prestigräich modern Metropol verwandelt. Als Kréinung vun dëser Epoch zielt d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Opéra Garnier]]'' (1861 - 1875).
D'Wouerzeeche vun der Stad ass den [[Eiffelturm]] (324,8 Meter héich mat der Antenn) vun [[1889]], deen eigentlech nëmmen temporär fir d'Weltausstellung do stoe sollt.
An der zweeter Hallschent vum [[20. Joerhonnert]] koum et duerch d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''grands projets'' zu ville Bauteprojeten an der ganzer Stad. E perséinleche Prestigeobjet aus der éischter Amtsperiod vum [[François Mitterrand]] ass d'[[Opéra Bastille]] (1983 - 1989).
D'[[Grande Arche]] vum [[Johan Otto von Spreckelsen]], e Kubus deen an der Mëtt op ass, steet am [[La Défense|Défense-Véirel]] a gouf [[1989]] ageweit.
{{Méi Info 1|Paräisser Bauwierker}}

==== Kierchen ====
Déi fréier [[Abteikierch Saint-Germain-des-Prés]] um ''Boulevard Saint-Germain'' (6. Arrdt.) erënnert dodrun, datt de [[Frankeräich|fränkesche]] Kinnek [[Childebert I.]] aus dem Geschlecht vun de [[Merowenger]], e Jong vum [[Clovis I.]] hei am Joer [[557]] eng Abtei gegrënnt huet, déi méi spéit eng grouss Bedeitung krut.
D'[[Kathedral Notre-Dame vu Paräis|Kathedral ''Notre-Dame de Paris'']] op der [[Île de la Cité]] (4. Arrdt.) ass eng vun de fréiste [[Gotik|gotesche]] Kathedrale vu [[Frankräich]]. Si ass der [[Muttergottes|Maria]], der Mamm [[Jesus vun Nazareth|Jesu]], geweit. D'Kierch ''[[Kierch Saint-Germain-l'Auxerrois vu Paräis|Saint Germain-l'Auxerrois]]'' nieft dem [[Louvre]] (1. Arrdt.) staamt an hire Grondzich nach aus der Zäit vun der [[Romanik]] am 12. Joerhonnert. D'Parkierch ''[[Kierch Saint-Sulpice vu Paräis|Saint-Sulpice]]'' südlech vum ''Boulevard Saint-Germain'' (6. Arrdt.) ass dem hellege [[Sulpicius II. vu Bourges]] geweit.
D'Palaiskapell [[Sainte-Chapelle vu Paräis|Sainte-Chapelle]] am [[Palais de la Cité]] (1. Arrdt.) net wäit vun der Kathedral ewech gouf vum [[Louis IX. vu Frankräich|Saint Louis]] an den [[1240]]er-Jore baue gelooss, fir wäertvoll [[Reliquie]]n opzehuelen.
Den ''Dôme des Invalides'' gouf tëscht [[1670]] a [[1691]] vum [[Jules Hardouin-Mansart]] um lénksen Ufer vun der [[Seine]] gebaut (7. Arrdt.). Dës prächteg kinneklech Kuppelkierch ass, sou wéi d'Zaldotekierch ''Saint-Louis des Invalides'' en Deel vum [[Hôtel des Invalides]].
De Bau vun der Kierch ''[[La Madeleine (Paräis)|La Madeleine]]'' nërdlech vun der ''[[Place de la Concorde]]'' (8. Arrdt.) huet [[1764]] nom Entworf vum Architekt Pierre Contant ugefaangen an huet am Dezember [[1791]] opgrond vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] missen agestallt ginn. D'Aarbechte goufe vum Architekt [[Jacques-Marie Huvé]] ([[1783]]-[[1852]]) nees opgeholl an am Joer [[1842]] ofgeschloss
D'[[Häerz-Jesu Basilika (Paräis)|Basilique du Sacré-Cœur]] ass eng réimesch-kathoulesch [[Wallfaartskierch]] um Hiwwel vu [[Montmartre]] an ass den zweethéchste Punkt vun der Stad nom [[Eiffeltuerm]].
{{Méi Info 1|Paräisser reliéis Gebaier}}

=== Gréngflächen ===
[[Fichier:Bois de Boulogne.jpeg|thumb|350px|De Séi &quot;''Lac Inférieur''&quot; am [[Bois de Boulogne]].]]
Op den éischte Bléck mécht Paräis den Androck vun enger grénger Stad. Un de Stroosse stinn eng Ronn 89.000 Beem. D'Gaardebauamt ''Direction des Parcs, Jardins et Espaces Verts de Paris'' këmmert sech an der Stad selwer ëm déi 2.437 Hektar Gréngflächen, zu deenen ausser de béide grousse Stadbëscher [[Bois de Vincennes]] (995 Hektar) a [[Bois de Boulogne]] (846 Hektar) och déi 14 Kierfechter zielen (92 Hektar), d'Gaardebauschoul ''Ecole Horticulture Du Breuil'' (22 Hektar) an de Gaardebauzentrum ''Centre Horticole Auteuil-Longchamps'' (8,5 Hektar), an deem Blummen a Sträicher geziicht ginn.
D'Stad Paräis huet doriwwereraus nach 6 weider Kierfechter, de Bësch ''Beauregard'' bei [[La-Celle-Saint-Cloud]] an d'Blummeproduktiounsplazen zu [[Rungis]], Fresnes an Achères (477 Hektar).
Nieft de Flächen, ëm déi sech d'Stad këmmert, stinn den Awunner an Touriste vu Paräis och nach siwe Gäert a Parken zur Verfügung, déi vum Stat ënnerhale ginn (118 Hektar).
{{Méi Info 1|Parken a Gäert zu Paräis}}

=== Kuckeswäertes an der Géigend ===
[[Fichier:Versailles-Chateau-Jardins02.jpg|thumb|350px|left|D'[[Schlass vu Versailles]].]]
Zu ''[[La Défense]]'', engem Büros- a Geschäftsvéirel, leeft no Westen de Paräisser ''[[Axe historique]]'' weider bis bei déi sougenannt ''[[Grande Arche]]''. De Kubus, deen 110 Meter héich ass, ass en Entworf vum Architekt [[Johan Otto von Spreckelsen]] dee vum [[Paul Andreu]] ausgefouert gouf. D'Gebai ass de Sëtz vum franséischen Handels- an Transportministère.
D'[[Schlass vu Fontainebleau]] an der Uertschaft mam selwechten Numm läit 65 Kilometer südlech vu Paräis, a gouf am [[16. Joerhonnert]] ënner de Kinneke [[François I. vu Frankräich|François I.]] an [[Henri II. vu Frankräich|Henri II.]] baue gelooss. Den Architekt war de [[Philibert Delorme]] ([[1510]]–[[1570]]).
D'[[Schlass vu Versailles]], wat westlech vu Paräis an der Stad [[Versailles]] steet, war d'Virbild fir vill europäesch Kinneksschlässer. Fir d'Erweiderung vum Juegdschlass vum [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] huet de [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] [[1661]] den Architekt [[Louis Le Vau|Le Vau]], de Moler [[Charles Lebrun|Le Brun]] an de Gaardenarchitekt [[André Le Nôtre|Le Nôtre]] komme gelooss.
D'[[Basilika Saint-Denis]] ass eng fréier [[Abtei]]kierch an der Stad [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] nërdlech vu Paräis. Do goufen zanter dem [[10. Joerhonnert]] quasi all franséisch Monarche begruewen. D'Kierch huet zanter [[1966]] de Status vun enger [[Kathedral]].
Den [[Disneyland Resort Paris]] (kuerz och ''Eurodisney'' genannt) an der Stad [[Marne-la-Vallée]], ëm déi 30 Kilometer ëstlech vu Paräis, ass mat 1943 Hektar e grousse Fräizäitkomplex.

=== Sport ===
Zu Paräis gëtt et eng Partie sportlech Groussevenementer: hei ass d'Arrivée vum ''[[Tour de France]]'' am Vëlossport, hei gëtt e [[Marathon]] gelaf, d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[French Open]]'' am [[Tennis]] gespillt, an de ''[[Prix de l'Arc de Triomphe]]'' am Päerdssport iwwerreecht. Ausserdeem ginn de ''Meeting Gaz de France'' ([[Liichtathleetik]]), d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Trophée Lalique'' ([[Äiskonschtlaf]]) an de ''Sechs-Natiounen-Tournoi'' am [[Rugby]] organiséiert.

De ''[[Stade de France]]'' steet zu [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]], nërdlech vu Paräis. De Foussball- an Nationalstadion fir 80.000 Spectateure gouf fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft [[1998]] a Frankräich gebaut. D'franséisch Foussballsekipp an d'Rugby-Nationalmannschaft spillen hir Heemspiller am ''Stade de France''.

Am ''[[Parc des Princes]]'' fannen 49.000 Spectateuren eng Plaz, an hei gi meeschtens d'Matcher tëscht de Lokalmannschaften ausgedroen. De Stadion gëtt haaptsächlech vum Foussballclub [[Paris Saint-Germain Football Club|Paris Saint-Germain]] benotzt. Zanter dem Bau vum ''Stade de France'' huet de ''Parc des Princes'' u Bedeitung verluer, zielt awer weiderhin zu de modernste Stadie vun [[Europa (Kontinent)|Europa]].

Den ''[[Hippodrom vu Longchamp]]'' ass déi wichtegst Infrastruktur fir Päerdssport zu Paräis. Den haitegen Hippodrom gouf [[1857]] op de Mauere vun der Abtei vu Longchamp gebaut, déi am Kader vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] zerstéiert gi war.

=== Reegelméisseg Evenementer ===
* [[Januar]]: Moudendéfilé ''Prêt à Porter'' ([[Porte de Versailles]]) a ''Festival de création musicale'' ([[Maison de Radio France]]).
* [[Februar]]: ''Paris Romantique''.
* [[Mäerz]]: ''Banlieues Bleues'' (Blues &amp; Jazz Festival) a ''Festival du Film de Paris'' (Cinéma Gaumont Marignan).
* [[Abrëll]]: Paräisser [[Marathon]] vun der [[Avenue des Champs-Élysées]] bis an d'[[Avenue Foch]].
* [[Mee]]: ''Grand Steeplechase de Paris'' (Hippodrome vun [[Auteuil]]) a [[French Open]] (Roland Garros).
* [[Juni]]: ''[[Fête de la Musique]]'' a ''[[Christopher Street Day|Gay Pride Parade]]''.
* [[Juli]]: Festivitéiten zum franséischen Nationalfeierdag op de [[Champs-Élysées]].
* [[Juli]]-[[August]]: ''[[Paris-Plage]]''.
* [[September]]: ''Journées du Patrimoine''.
* [[Dezember]]: ''Le Bal Crillon des Débutantes''.

=== Akafen ===
[[Fichier:GaleriesLafayetteNuit.jpg|thumb|350px|''[[Galeries Lafayette]]''.]]
Paräis ass natierlech och bekannt duerch déi vill Geschäfter, déi et hei ginn. Zu de bekanntste Geschäfter zielen d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Galeries Lafayette]]''. Déi grouss Zentralhal mat hirer Glaskuppel ass e Baumonument. Nëmmen e puer Meter weider fënnt een d'Geschäft ''[[Au Printemps]]''. Op der ''Rive Gauche'' ass och d'Luxusgeschäft ''[[Le Bon Marché]]'' ze fannen, wat mat senger „''Grande Épicerie de Paris''“ och Liewensmëttel aus aller Welt ze bidden huet.
Net wäit ewech vun der ''[[Opéra Bastille]]'' läit de Maart ''Marché d'Aligre'', deen all Dag ausser méindes op huet. Gezei an och Konschtgéigestänn kann een um Floumaart ''Puces de la Porte de Montreuil'' fannen. Weider Mäert sinn de ''Marché de la Porte Vanves'' an de ''Puces de Saint-Ouen-Clignancourt''.
D'Geschäft ''Le Louvre des Antiquaires'' beim [[Palais Royal]] zielt zu de gréissten a bekanntsten Antiquitéitegeschäfter vu Paräis. A ronn 250 Raim op dräi Stäck fënnt ee Miwwelen, Biller, Teppecher, Spillsaachen, awer och Aueren a Bijouen.
E weidert grousst Akafszentrum ass ''[[Les Halles]]'', wou een nieft Geschäfter och Restauranten an e Kino fanne kann. Eng grouss a bekannt Geschäftsstrooss ass d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Rue de Rivoli]]''.

=== Paräis an de Film ===
Paräis kann op eng laang an erfollegräich Filmgeschicht zeréckkucken.
{{Méi Info 1|Film zu Paräis}}

== Ekonomie an Infrastruktur ==
=== Ekonomie ===
[[Fichier:Paris Seine ne Austerlitz bridge dsc03827.jpg|thumb|left|400px|Vue vun der Austerlitz-Bréck op Paräis.]]
Paräis ass de wichtegste Wirtschaftszentrum vu Frankräich. An der [[Metropolregioun]] Paräis hu sech ongeféier e Véirel vun de Produktiounsbetriber vum Land néiergelooss. Duerch de grousse Maart, deen d'Stad selwer bitt, huet si schonn ëmmer Hiersteller vu Konsumartikelen ugezunn. Paräis ass bekannt fir d'Produktioun vu Luxusgéigestänn ([[Haute Couture]] a Bijouen). Zu de wichtegste Produite vun der Stad zielen och cheemesch Produiten, elektresch Apparater, Autoen a Maschinnen.
Traditionell ass d'Wirtschaftspolitik duerch déi staark staatlech Agrëffer beaflosst. Hei spillt déi historesch Roll vum [[Merkantilismus]] – besonnesch dem [[Colbertismus]] – eng Roll. D'reguléiert Vollekswirtschaft gouf an de leschte Joren awer ëmmer méi [[Privatiséierung|privatiséiert]]. D'Schlësselindustrien, besonnesch d'[[Energiewirtschaft]], stinn awer nach ënner staatlecher Kontroll.
Bal all grouss Déngschtleeschtungsentreprise vu Frankräich, besonnesch Banken a Firme vum Finanzwiesen, hunn hire Sëtz zu Paräis. Zanter den [[1990]]er-Jore gouf ausserdeem versicht, multinational Konzerner op Paräis ze kréien. D'Stad ass haut eng vun de wichtegsten Handelsmetropole vun [[Europa (Kontinent)|Europa]].
E wichtege Virdeel vun der Stad ass, datt si matzen an enger vun de fruuchtbarsten Argrarlandschaften an Europa läit. D'Landwirtschaft war schonn a fréiere Joerhonnerten d'Wirtschaftsgrondlag vun der Regioun an huet d'Versuergung vun der Stadbevëlkerung geséchert.
D'Haaptstadregioun produzéiert duerch déi staark Konzentratioun vun nationalen an internationalen Entreprisen ongeféier en Drëttel vum [[Bruttoinlandsprodukt|BIP]] vum Land.
Ee Problem ass de Chômage. Zanter dem Ufank vun den 1990er-Joren huet Paräis ronn eng véirels Millioun Aarbechtsplaze verluer. E Grond ass den Ofbau vun Aarbechtsplazen an der Industrie an d'Verlagerung vun de wirtschaftlechen Aktivitéiten an d'Nopeschgemenge wéi z.&amp;nbsp;B. d'Geschäftsvéirel [[La Défense]].

=== Verkéier ===
==== Fernverkéier ====
[[Fichier:Péripherique Porte de le Muette.JPG|thumb|400px|De Périphérique bei der Porte de la Muette.]]
Paräis ass iwwer e Netz vun Autobunnen a Schnellstroosse mam ganze Land verbonnen. Eng wichteg Roll spillt heibäi de [[Boulevard périphérique]]. Déi aachtspuereg Autobunn leet de Verkéier ronderëm Paräis an an d'Stad eran. Bal all wichteg franséisch Autobunne lafen op Paräis zou a kommen aus alle Richtungen op de Boulevard périphérique: d'A 1 aus [[Lille]], d'A 4 aus [[Reims]], d'A 5 aus [[Dijon]], d'A 6 aus [[Lyon]], d'A 77 aus [[Nevers]], d'A 10 aus [[Orléans]], d'A 13 aus [[Rouen]] an d'A 16 aus [[Amiens]].
Paräis huet den zweetgréisste [[Bannenhafen]] an Europa an ass e wichtege Knuet am Eisebunnsnetz vu Frankräich. E bësse baussent der Stad gëtt et dräi international [[Fluchhafen|Fluchhäfen]]. 48,3 Millioune Passagéier hunn am Joer [[2003]] de Fluchhafe „[[Fluchhafe Roissy-Charles-de-Gaulle|Charles de Gaulle]]“ passéiert – dëst war déi drëtthéchst Zuel vun alle Fluchhäfen an Europa. Mat 23,1 Millioune Passagéiert war den [[Fluchhafe Paris-Orly|Orly]] op néngter Plaz. Den drëtte Fluchhafen ass de [[Fluchhafe Paris-Beauvais|Paris-Beauvais]].
Zu de wichtegsten Eisebunnsstrecken zielen d'Verbindunge mat de Stied [[Marseille]], [[Lyon]], [[Bordeaux]], [[Toulouse]], [[Stroossbuerg]] a [[Rennes]], déi zum Deel mat [[TGV]]-Zich befuer ginn. Zu de groussen europäesche Verbindungen zielen d'Strecke vum [[Eurostar]] op [[London]] a vum [[Thalys]] op [[Köln]] an [[Amsterdam]] iwwer [[Bréissel]]. Déi grouss Gare sinn d'[[Gare d'Austerlitz]], [[Gare de l'Est]], [[Gare de Lyon]], [[Gare Montparnasse]], [[Gare du Nord]] a [[Gare Saint-Lazare]]. Fir Wuere gëtt d'Gare ''Le Bourget'' benotzt.

==== Noverkéier ====
[[Fichier:Paris Metro Sign.jpg|thumb|350px|left|De Paräisser Metro]]
De Verkéier an der Stad selwer leeft gréisstendeels iwwer de [[Paräisser Metro|Metro]]. De ''Paräisser Metro'' ass no [[London Underground|London]] ([[1863]]), [[Glasgow Subway|Glasgow]] a [[Metro Budapest|Budapest]] ([[1896]]) déi véierteelst U-Bahn an Europa. Déi éischt Metroslinn ass den [[19. Juli]] [[1900]] opgaangen. D'Paräisser U-Bahnnetz besteet aus 14 Linnen an ass mat 212,5 Kilometer eent vun de gréissten Netzer vun der Welt. De Metro gëtt dagdeeglech vu bal 5 Millioune Mënsche benotzt.
Um Metrosnetz hänken d'Expressbunne vum [[Réseau Express Régional|RER]], déi Paräis mat de Faubourge verbannen.
Den [[21. November]] [[1853]] sinn zu Paräis déi éischt [[Päerdsbunn|Päerdstramme]] gefuer, et waren déi éischt an Europa. Mat der Elektrifizéierung vum [[Tram]]snetz gouf de [[6. November]] [[1881]] ugefaangen. De Betrib gouf de [[14. August]] [[1938]] agestallt. No 54 Joer Ënnerbriechung fiert zanter dem [[6. Juli]] [[1992]] nees en Tram duerch d'Banlieue. Zanter dem [[16. Dezember]] [[2006]] fiert den [[Paräisser Tram|Tram]] och nees zu Paräis selwer.
Paräis huet och e grousst Netz vu Buslinnen, souwéi speziell Nuetsbusser (''Noctambus'').
{{Méi Info 3|Paräisser Metro|Réseau Express Régional|Paräisser Tram}}

=== Bildung ===
[[Fichier:P1300734 Paris V place de la Sorbonne rwk.jpg|thumb|250px|D'Universitéit Paris IV-Sorbonne]]
[[Fichier:Chateau, HEC Paris, Jouy-en-Josas, Southwest view 20160501 2.jpg|thumb|250px|[[École des hautes études commerciales de Paris|HEC Paris]]]]
D'Géigesätz tëscht Paräis an dem Rescht vum Land gi virun allem an der Bildung däitlech. Déi wichtegst Schoulen an Infrastrukture stinn zu Paräis. [[1257]] gouf d'''[[Sorbonne]]'' gegrënnt, an ass domat déi eelst Universitéit a Frankräich. Aus enger Fakultéit fir [[Theologie]] ass d'Sorbonne zu enger vun de renomméiersten Universitéite vun hirer Zäit ginn. Am Joer [[1968]] gouf d'Universitéit duerch eng Reform an 13 onofhängeg Deeler opgespléckt, wouvu fënnef haut baussent Paräis leien.
{{Méi Info 1|Sorbonne}}
D'''[[Académie française]]'' ass eng vun den eelsten Institutioune vu Frankräich, an déi mam gréisste Prestige. Si ass zanter [[1801]] am [[Collège des Quatre Nations]] vis-à-vis vum [[Musée du Louvre|Louvre]] ze fannen; do wunnt och de ''Secrétaire perpétuel'', dee säin Amt op Liewenszäit kritt.
{{Méi Info 1|Académie française}}
Weider héich Bildungsariichtunge sinn de [[Collège de France]] ([[1530]]), d'[[École polytechnique (Frankräich)|École polytechnique]] ([[1794]]), de [[Conservatoire national des arts et métiers]] ([[1794]]), den [[Institut Catholique]] ([[1875]]), d'[[École des hautes études commerciales de Paris|HEC Paris]] ([[1881]]) an d'[[École du Louvre]] ([[1882]]).
Vun de ville Bibliothéiken zu Paräis ass d'[[Franséisch Nationalbibliothéik]] ([[franséisch|fr.]]: ''Bibliothèque Nationale de France'') déi gréisst. Dat haitegt Gebai gouf [[1990]] ugefaangen, an ass den [[20. Dezember]] [[1996]] opgaangen.

== Bekannt Paräisser ==
=== Éierebierger ===
Éierebierger vu Paräis sinn ënner anerem de Moler a Graphiker [[Pablo Picasso]] (zanter [[1971]]), d'[[Ingrid Betancourt]], den US-amerikanesche Journalist [[Mumia Abu-Jamal]] (zanter [[2003]]) souwéi d'Politikerin [[Aung San Suu Kyi]] (zanter [[2004]]).

=== Jongen a Meedercher vun der Stad ===
Paräis war de Gebuertsuert vu ville bekannte Perséinlechkeeten. Dozou zielen ënner anerem de Komponist [[Georges Bizet]], d'Chansonsängerin [[Edith Piaf]], de Moler [[François Boucher]], de [[Pierre de Coubertin]], de [[Serge Gainsbourg]], den Architekt [[Charles Garnier]], de Prefekt [[Georges-Eugène Haussmann]], de Schauspiller a Regisseur [[Mathieu Kassovitz]], d'Schauspillerin [[Sophie Marceau]] an d'Sängerin a Schauspillerin [[Caterina Valente]].

=== Perséinlechkeeten, déi zu Paräis gewierkt hunn ===
Zu de Perséinlechkeeten, déi zu Paräis gewierkt hunn, gehéieren ënner anerem de Schrëftsteller [[Honoré de Balzac]], de Komponist [[Frédéric Chopin]], d'Schauspillerin [[Marlene Dietrich]], den Ingenieur [[Gustave Eiffel]], de Schrëftsteller [[Heinrich Heine]], de Sänger [[Jim Morrison]] ([[The Doors]]), de Komponist [[Jacques Offenbach]] an de Literat [[Oscar Wilde]].

== Literatur zum Theema ==
* Hanno Ballhausen, ''Chronik der Metropolen. Paris.'' Wissen Media Verlag GmbH, Gütersloh 2004 {{small|(ISBN 3-577-14599-4)}}
* Jean-Pierre A. Bernard, ''Les deux Paris: les représentations de Paris dans la seconde moitié du XIX&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; siècle'', Seyssel, Champ Vallon, 2001.
* Yvan Combeau, ''Histoire de Paris'', Que sais-je ?, Paräis, 2003.
* Bernard Champigneulle, ''Paris: architectures, sites et jardins'', Éditions du Seuil, Paräis, 1973.
* Jean Firges, ''Die Stadt Paris. Geschichte ihrer Entwicklung und Urbanisation.'' Sonnenberg-Verlag, Annweiler am Trifels, 2002 {{small|(ISBN 3-933264-00-6)}}
* Michel Fleury, ''Paris monumental'', Flammarion, Paräis, 1974.
* Michel Fleury, ''Paris: de Lutèce à Beaubourg'', Flammarion, Paräis, 1979.
* Ursula von Kardorff, ''Adieu Paris. Streifzüge durch die Stadt der Bohème'', Kindler-Verlag, München, 1974 {{small|(ISBN 3-463-00590-5)}}
* Herbert R. Lottman, ''Der Fall von Paris 1940'', Piper, München, 1994 {{small|(ISBN 3-492-03531-0)}}
* Giovanna Magi, Rita Bianucci, Hubert Bressonneau, ''Kunst und Geschichte von Paris und Versailles. Besichtigung aller bedeutenden Monumente und Museen.'', Konrad-Theiss-Verlag, Stuttgart, 2002 {{small|(ISBN 3-8062-1697-5)}}
* Gerhard Sälter, ''Polizei und soziale Ordnung in Paris.'', Vittorio-Klostermann-Verlag, Frankfurt am Main, 2004 {{small|(ISBN 3-465-03298-5)}}
* Klaus Schüle, ''Paris. Die politische Geschichte seit der Französischen Revolution.'', Gunter-Narr-Verlag, Tübingen, 2005 {{small|(ISBN 3-8233-6183-X)}}
* Fritz Stahl, ''Paris. Eine Stadt als Kunstwerk.'', Rudolf Mosse Buchverlag, Berlin, 1929.
* Richard Wunderer, ''Paris - Sittengeschichte einer Weltstadt.'', Weltspiegel-Verlag, Stuttgart, 1967 {{small|(ISBN B0000BU9UC)}}
==Gielercher==
*{{Compagnon de la Libération}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Paris|Paräis}}
* {{fr}} [http://www.paris.fr/ Offiziell Säit vun der Stad Paräis]
* {{fr}} [http://fr.wikivoyage.org/wiki/Paris Paräis op Wikivoyage]
* {{fr}} [http://www.paris.culture.fr/ Dat antikt Paräis]
{{Navigatioun Haaptstied an Europa}}
{{LinkPortalParäis}}

[[Kategorie:Paräis| ]]
[[Kategorie:Universitéitsstied a Frankräich]]
[[Kategorie:Olympesch Stied]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Légion d'honneur kruten]]
[[Kategorie:Compagnons de la Libération| Gemengen]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]</text>
      <sha1>crbmf6a585o2ipdlvodvxvx0tbc6n3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guillaume Capus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21704</id>
    <revision>
      <id>2700919</id>
      <parentid>2631663</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12252" sha1="o6jasq3u5b23l1b0nf94qed6aey4r16" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Guillaume Capus''', gebuer de [[24. August]] [[1857]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen de [[27. Abrëll]] [[1931]] zu [[Boulogne-Billancourt]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]-[[frankräich|franséischen]] Naturfuerscher, [[Botanik]]er an Entdeckungsreesenden.

==Studium an éischt Reesen==

No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] huet hien op der [[Sorbonne]] tëscht [[1875]] an [[1876]] Naturwëssenschafte studéiert an am ''Musée d'Histoire naturelle'' zu [[Paräis]] [[botanik|botanesch]] Studien a Fuerschung gemaach. Zousätzlech huet hien och [[Chimie]], [[Anthropologie]], [[Zoologie]] a [[Meteorologie]] studéiert. Deemools waren zwéin aner grouss lëtzebuergesch Wëssenschaftler zu Paräis, de [[Botaniker]] [[Julien Vesque]] an de [[Physiker]] [[Gabriel Lippmann]], déi hien ënnerstëtzt hunn.

Seng éischt grouss Rees, uechtzéng Méint laang, huet hien [[1880]] mat dem franséische Fuerschungsreesende [[Gabriel Bonvalot]] duerch [[Westsibirien]] an [[Zentralasien]], russesch-[[Turkestan]], [[Karakorum]], [[Kaspescht Mier]], a [[Kaukasus]] gemaach.

[[1882]] huet hien d'franséisch Nationalitéit ugeholl, a gouf Professer fir [[Naturwëssenschaften]] zu Paräis am Collège Rollin (haut Lycée Jacques-Decour). 1885 huet hien de Professerberuff opginn, fir sech op eng nei Rees virzebereeden.

Am Januar [[1887]] ass déi dunn, erëm mam Gabriel Bonvalot, vu [[Marseille]] aus fortgaangen duerch de Kaukasus, [[Persien]], russesch Turkestan un de Floss [[Pamir]], wou si 2 Méint laang d'Bierger exploréiert hunn. Bei Fuerschungen un der nordëstlecher Grenz vum [[Afghanistan]], goufe si wärend annerhallwe Mount vun engem [[heemesch]]e Stamm gefaange gehalen. Dank enger Interventioun vum Vizekinnek vun [[Indien]], dem Lord Duffrin, koume si fräi. Iwwer Indie koume si dunn zeréck an Europa. A sengem Buch, ''Le toit du monde''&lt;ref&gt;Online op gallica ze liesen, cf. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2041664&lt;/ref&gt;, huet hien dës abenteuerlech Expeditioun beschriwwen.

Vun den zwou Reesen hat de Guillaume Capus ronn 3.000 Planze matbruecht, déi hie Jore laang doheem studéiert huet. 12 vun hinne sinn no him genannt ginn.

Vun [[1893]] bis [[1894]] huet hien dem franséischen [[Astronom]] [[Pierre Jules César Janssen]] gehollef, fir en [[astronomeschen Observatoire]] um [[Mont Blanc (Alpen)|Mont Blanc]] opzeriichten. Den [[3. Mäerz]] [[1894]] sinn him du leider an engem Schnéistuerm, um [[Refuge]] Grands-Mulets, seng Zéiwen erfruer an hien huet missen opginn.

[[1895]] gouf en op eng [[ethnographesch]] Missioun op de [[Balkan]], a [[Bosnien an Herzegowina]] geschéckt, dee selwechte Moment wéi dat Land ënner [[éisträich]]esch-[[Ungarn|ungaresch]] Verwaltung koum.

==Missioun an Indochina==
[[1897]] huet hie seng Fuerschungsreesen opginn an huet eng nei Carrière ugefaangen. Den neie franséische Generalgouverneur vun [[Indochina]], de spéidere Staatspresident [[Paul Doumer]], huet hien als säin enke Mataarbechter an déi deemoleg franséisch Kolonie geruff. [[1898]] gouf hie Member vum ''Conseil supérieur de l'Indochine'' an huet do säin organisatorescht Talent bewisen.
* Hien huet de ''Service d'économie sociale'', de ''Service de la météorolgie'' an de ''Musée commercial'' vun Hanoi gegrënnt.
* Hien huet sech ëm de systemateschen Ubau vu wirtschaftlech nëtzlechen [[tropeschen]] Planze gekëmmert, wéi zum Beispill de [[Kautschuk]]bam ''[[Hevea brasiliensis]]'', wichteg fir d'Produktioun vum [[Gummi]].

[[1901]] gouf hien Direkter vun der ''Direction de l'agriculture, des forêts et du commerce de l'Indochine''.

[[1907]] goung hien zeréck a [[Frankräich]], a gouf den Delegéierte vum ''Gouvernement général de l'Indochine'' vum [[Palais royal]], wou hien och d'wëssenschaftlech Kollektiounen aus Indochina gefouert huet. Donieft war hie Chargé de cours an der ''École supérieure de commerce'' an an der ''École d'agriculture coloniale''.

==Kontakt mat Lëtzebuerg==
Hien huet gär, wann et méiglech war, seng Vakanzen zu Lëtzebuerg gemaach, besonnesch bei sengem Brudder zu [[Wolz]]. Da war hien dacks Gaascht bei senge Frënn vum [[Institut grand-ducal]] a vun der ''Fauna'', haut [[SNL]]. Bei enger vun dëse Visitten, den 22. Oktober [[1887]], huet de [[Michel Lentz]] hie mat engem Gedicht ''Gilli Capus'' begréisst. Den Text steet am Lentz sengem Buch ''Hierschtblumen''&lt;ref&gt;Cf. Lentz 1887 an der Literatur.&lt;/ref&gt;:
&lt;blockquote&gt;
''En ass erem, de Gilli ass erem !''&lt;br&gt;
''So gong durch d'Stad ewe' eng frédeg Stem,''&lt;br&gt;
''No langem warden an der Angscht a Suergen''&lt;br&gt;
''Vun engem Muergen zo dem aneren Muergen,''&lt;br&gt;
''Bes d'Neiegkét as kom, e wèr um Mîer,''&lt;br&gt;
''An durech Frankreich ke'm e bal rem hîer.''&lt;br&gt;
''Wat si mer fro dat mir en do hu setzen''&lt;br&gt;
''A mat him haut e Glîeschen kenne petzen,''&lt;br&gt;
''A mat him tecken an ons Frèd em so'n,''&lt;br&gt;
''No de Strabatzen di en huot erdro'n.''&lt;br&gt;
''En hat zu drêi en Rés rem ugefangen,''&lt;br&gt;
''As dausend Stonn zum Sonnenopgang gaangen''&lt;br&gt;
''Wo wunne Felker bâl nach onbekannt,''&lt;br&gt;
''Fir hîer Natur, hîer Planzen an hîert Land''&lt;br&gt;
''Z'erfuerschen, an hirt Wiesen ze stode'ren.''&lt;br&gt;
''An d'Wessenschaft dan driwer ze bele'ren,''&lt;br&gt;
''Wât go'f de Mut him, an d'Wellenskraft?''&lt;br&gt;
''T'war d'gliddeg Le'ft zo senger Wessenschaft.''
&lt;/blockquote&gt;

De Capus ass 1889 Éieremember vun der ''[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences]]'' vum ''Institut grand-ducal'' ginn&lt;ref&gt;Publications de l'Institut royal grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles et mathématiques, tome XXI, S. IV (membres honoraires).&lt;/ref&gt; an 1902 Éieremember vun der SNL.&lt;ref name = Massard1990&gt;Massard 1990, S. 149-151.&lt;/ref&gt;

Den [[Jean-Antoine Zinnen|Antoine Zinnen]] huet dem Capus d'Museksstéck ''Patrouille bokharienne''&lt;ref&gt;[http://catalogue.bnf.fr/rechercher.do?index=TOUS3&amp;numNotice=13924136 Catalogue BnF.]&lt;/ref&gt; (1893) dediéiert.&lt;ref name=&quot;Massard1990&quot;/&gt;

== Stroossennimm ==

An der Zäit nom [[Zweete Weltkrich]] ass an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] déi fréier ''rue Curie'' (Hamm), déi wärend der Nazi-Okkupatioun ''Rungestraße'' geheescht huet, a ''rue Guillaume Capus'' ëmgedeeft ginn; si louch tëscht der ''rue Haute'' an der ''rue des Peupliers''.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1947-03-15, S. 4 (Relevé des changements intervenus dans les dénominations des rues et des places sur le territoire de la ville de Luxembourg à partir du 10 septembre 1944 jusqu'au 15 février 1947).
[https://web.archive.org/web/20231101095845/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=805380&amp;search_terms=#panel:pp|issue:805380|page:4]&lt;/ref&gt; Hautdesdaags gëtt et nach ëmmer eng Strooss mam Capus sengem Numm an der Stad. Si läit um [[Lampertsbierg]] a verbënnt d'''rue Pasteur'' mat der ''rue Frantz-Clément''.&lt;ref&gt;Friedrich, E., 1980. ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?'' Ons Stad 5-1980, S. 32. [https://web.archive.org/web/20160916174736/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_5-1980_30-31.pdf]&lt;/ref&gt;

Uganks vun den 1960er Joren hat d'''[[Société des naturalistes luxembourgeois]]'' (SNL) der Stad Esch-Uelzecht d'Propos gemaach, enger Strooss an dem Capus senger Gebuertsstad säin Numm ze ginn. An der Versammlung vun der SNL vum 8. Abrëll 1963 huet de [[René Blum]] e Bréif virgelies, an deem d'Stad Esch verlaude gelooss huet, si géif dat maachen.&lt;ref name=&quot;Massard1990&quot;/&gt; Déi haiteg ''rue Guillaume Capus'' (L-4071) am Quartier ''Zaepert'' huet awer eréischt an der Sëtzung vum Escher Gemengerot vum 7. Dezember 2007 hiren Numm kritt.&lt;ref&gt;Allamano, W. &amp; G. Bernardini, 2013. ''&quot;Esch-sur-Alzette et ses rues = Esch an der Alzette und seine Strassen'', S. 55-56.&lt;/ref&gt;

==Bibliographie==
* 1879. Anatomie du tissu conducteur.
* 1879. Guide du naturaliste préparateur et du naturaliste collectionneur, pour la recherche et la conservation des animaux, végétaux, minéraux et fossiles.
* 1883. Guide du naturaliste préparateur et du voyageur scientifique, ou Instructions pour la recherche, la préparation, le transport et la conservation des animaux, végétaux, minéraux, fossiles et organismes vivants. 2e édition, entièrement refondue par le Dr A.-T. de Rochebrune, avec une introduction par Edm. Perrier.
* 1885. L'oeuf chez les plantes et les animaux.
* 1885. La vallée des Jagnaous.
* 1889. Vocabulaires de langues prépamiriennes.
* 1890. Le Kafiristane et les Kafirs Siahpouches.
* 1890. Le toit du monde - Pamir.
* 1891. Promenade hygiénique en Asie centrale.
* 1891. Du Groupement ethnique des peuplades dans la région prépamirienne.
* 1892. A travers le Royaume de Tamerlan (Asie centrale). Voyage dans la Sibérie occidentale, le Turkestan, la Boukharie, aux bords de l'Amou-Daria, à Khiva, et dans l'Oust-Ourt.
* 1896. A travers la Bosnie et l'Herzégovine, études et impressions de voyage.
* 1912. Les produits coloniaux, origine, production, commerce. (mam D. Bois)
* 1913. Exposition universelle et internationale, Gand, 1913: Les colonies françaises; Les produits des colonies françaises: Indo-Chine.
* 1918. Production et amélioration du riz d'Indo-Chine. Rapport introductif présenté au Congrès d'agriculture coloniale de 1918.
* 1929. Le tabac. (mam Fernand Leulliot, Etienne Foëx)
* 1930. Les produits coloniaux d'origine végétale. Ouvrage illustré de 173 figures.

== Literatur ==
* Chevalier, Auguste, 1931. Guillaume Capus. Nécrologie. ''Annales de Géographie'' 40/226: 438-439. ([http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/geo_0003-4010_1931_num_40_226_11202 Online liesen])
* Labbé, Paul, 1931. ''Guillaume Capus. Nécrologie.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 41, S. 143-144 [Extr. Bull. Alliance franç. Paris].[https://web.archive.org/web/20231101095842/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2456584&amp;search_terms=#issue:2456584]
* Lentz, Michel, 1887. Hiérschtblumen: Liddercher a Gedichten. Letzeburg: J. Beffort: J. Heintzé. 381 p.
* [[Jos Massard|Massard, Jos. A.]], 1990. [http://massard.info/pdf/SNL_1990_091_005_214corr.pdf ''La Société des Naturalistes Luxembourgeois du point de vue historique.''] Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 91, S. 5-214.
* Reuter Antoinette, 2003: ''Guillaume Capus 1857-1931.'' In: 400 Joer Kolléisch, Band II, Ss. 307-308. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
* Pierret, E., 1932. En souvenir de Guillaume Capus. ''Bull. Soc. Nat. luxemb.'' 42: 165-172. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1932_042_165_172.pdf Pdf 443 kB]
*[[Robert Stumper|Stumper, Robert]], 1962. [https://web.archive.org/web/20231101095843/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1720512&amp;search_terms=capus#panel:pp|issue:1720512|article:DTL162|query:capus ''Luxemburger Wissenschaftler im Ausland: Guillaume Capus, Botaniker und Natur-Forscher'']. d'Letzeburger Land 30.03.1962, S. 8.
*Stumper, Robert, 1962. ''Luxemburger Wissenschaftler im Ausland. Luxemburg,'' Vlg. Letzeburger Land, 114 S. (Guillaume Capus, Botaniker und Naturforscher, 1857-1931: S. 16).

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Botaniker a Mykologen]]
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller]]

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20160304215555/http://bibdigital.rjb.csic.es/Imagenes/P0027_18/P0027_18_224.pdf Opzielung vun neie Planzen, déi de Capus erfuerscht huet]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
* Am [[Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht]] war vum 08. Abrëll bis de 6.November 2022 eng Ausstellung iwwer d'[https://www.mnha.lu/fr/expositions/le-passe-colonial-du-luxembourg kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg] ze gesinn.

{{DEFAULTSORT:Capus Guillaume}}
[[Kategorie:Gebuer 1857]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1931]]
[[Kategorie:Naturfuerscher]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Kolonialissem am Zesummenhank mat Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]</text>
      <sha1>o6jasq3u5b23l1b0nf94qed6aey4r16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Viaduc vu Garabit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25553</id>
    <revision>
      <id>2700872</id>
      <parentid>2584232</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inhaltsverzeechnes */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5374" sha1="tefr0mcwjff2mui5pog6e3dchysy8gh" xml:space="preserve">&lt;!-- DEBUT Tableau Pont --&gt;
{| width=&quot;300px&quot; align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #D2D1DF&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #9B99AF&quot; |
{| style=&quot;background: #9B99AF&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
| padding=15px|
| style=&quot;background: #9B99AF&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot; | '''Viaduc vu Garabit'''
| padding=15px|
|}
|-
|align=center colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFFFFF&quot;| [[Fichier:Garabit.jpg|Thumb|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#9B99AF&quot; | Informatiounen
|-
|| Land || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| [[Frankräich]]
|-
|| Stad || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| [[Garabit]]
|-
|| Geographesch Lag || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| 
|-
|| Längt || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| 564,84 m.
|-
||Gréisst Spanwäit || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| 165 m
|-
|| Breet || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| 
|-
|| Héicht (Pilieren)|| align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| 80 m.
|-
|| Archtitekten &amp;&lt;br&gt;Ingenieuren|| align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| [[Léon Boyer]]&lt;br&gt;[[Gustave Eiffel]]
|-
|| Typ || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| [[Boubréck]]
|-
|| Material || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| [[Metall]]
|-
|| Baujoer || align=center style=&quot;background: #f7f8ff&quot;| [[1880]] [[1884|-1884]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#9B99AF&quot; | Kategorien
|-
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #f7f8ff; font-size:80%;&quot; |[[:Kategorie:Brécken a Frankräich|Brécken a Frankräich]] '''•''' [[:Kategorie:Boubrécken|Boubrécken]]
|}
De '''Viaduc vu Garabit''' ass eng Eisebunnsbréck bei [[Ruynes-en-Margeride|Ruynes]] net wäit ewech vu [[Saint-Flour (Cantal)|Saint-Flour]] am [[Departement Cantal|Cantal]]. Si steet op der Linn [[Marvejols]]-[[Neussargues]] a geet iwwer d'Gorges de la [[Truyère]]. Et ass eng metalle Bréck an ass vum [[Gustave Eiffel]] am Joer [[1884]] gebaut ginn, mä eréischt 1888 a Betrib geholl ginn.

D'Bréck huet ee stolen Tablier dee 564,85&amp;nbsp;m laang ass an op siwe Piliere steet, wouvun déi héchst 80&amp;nbsp;m hunn. Déi dräi Felder iwwer den Dall hunn an der Mëtt ee Bou mat enger Spanwäit vun 165&amp;nbsp;m an enger Héicht vun 52&amp;nbsp;m. Op deenen zwou Säite sinn nach am Stee gebaut Viaducke vu 46 an 71&amp;nbsp;m. D'Héicht iwwer der [[Truyére]] bei Nidregwaasser war bis [[1959]] 122.5&amp;nbsp;m. Duerch de Bau vum [[Staudamm Grandval|Staudamm zu Grandval]] ass e Séi entstanen deen 28&amp;nbsp;km laang ass an de Viaduc ass elo nach 95&amp;nbsp;m iwwer dem Waasser.

Déi éischt Iddi fir eng metalle Bréck ze baue war vum Ingenieur [[Léon Boyer]], mat dem Gedanke sou eng grouss Ofkierzung ze kréien amplaz durch den Dall ze fueren.
 
Wéinst de Schwankungen déi Hänkbrécken hu war de Bau vu sou enger ausgeschloss ginn. De [[Léon Boyer]] hat als Virbild de [[Viaduc Maria Pia]] iwwer den [[Douro (Floss)|Douro]] a [[Portugal]] dee vum [[Théophil Seyrig]] engem Associé vum [[Gustave Eiffel|Eiffel]] gebaut gi war.

Bei der Bréck goufen 20.400 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; am Stee gebaut. Vun Eisen a Stol goufen 3169 Tonne geschmiedt [[Eisen]], 41 Tonne [[Stol]] an 23 Tonne [[Goss]] gebraucht. 678.768 Nitte si verschafft ginn, an de Bau vun der ganzer Bréck huet vun 1880 bis 1885 gedauert.

==Chronologie==
* November-Dezember [[1878]]: De [[Léon Boyer]] mécht d'Leveeën um Terrain fir d'Stréck festzeleeën
* [[25. Mäerz]] [[1879]]: De Projet vum Boyer gëtt eragereecht
* [[14. Juni]] [[1879]]: De Minister vun den ëffentlechen Aarbechten hëlt de Projet un
* Januar [[1880]]: D'Aarbechte gi lass
* [[16. August]] [[1880]]: De [[Gustave Eiffel]] gëtt den deefinitive Projet of
* {{1. August}} [[1882]]: Stéipe ginn opgeriicht
* [[20. Abrëll]] [[1884]]: Dat bannenzeg Schlass gëtt gesat
* [[26. Abrëll]] [[1884]]: Dat baussenzeg Schlass gëtt gesat
* Juni [[1884]]: D'Tabliere si fäerdeg
* [[17. September]] [[1884]]: Déi zwéi Säiteviaduce gi fäerdeg an d'Gleiser gi geluecht
* {{9. Mee}} [[1887]]: D'Linn [[Marvejols]]-[[Saint-Chély-d'Apcher]] geet op
* [[10. Abrëll]] [[1888]]: Éischt Tester vun der Bréck
* [[26. Mee]] [[1888]]: D'Linn [[Saint-Chély-d'Apcher]]-[[Saint-Flour]] geet op
* [[10. November]] [[1888]]: Déi ganz Linn geet op.

&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 01.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 02.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 03.jpg&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 04.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 05.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Filmer ==
{{Iwwerschaffe vu Kapitel}} 
D'Bréck gouf als Filmplaz fir zwéi Filmer benotzt: de Krichsfilm ''[[Un homme de trop]]'' aus dem Joer 1967 an de Katastrophefilm ''[[The Cassandra Crossing]]'' aus dem Joer 1976, wou s'als ''Cassandra Bridge'' gesi gouf, déi a Gefor war zesummenzebriechen. Am Film huet d'Bréck a Pole gestanen.&lt;ref&gt;{{Citation|Titel=The Cassandra crossing |URL=http://www.nytimes.com/movies/movie/8557/The-Cassandra-Crossing/overview |Editeur= [[The New York Times]]}} {{en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Viaduc de Garabit}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Boubrécken|Garabit]]
[[Kategorie:Eisebunnsbrécken a Frankräich]]
[[Kategorie:Historesch Monumenter a Frankräich]]
[[Kategorie:Bauwierker 1884]]
[[Kategorie:Bauwierker am Departement Cantal]]</text>
      <sha1>tefr0mcwjff2mui5pog6e3dchysy8gh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700882</id>
      <parentid>2700872</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4127" sha1="4zj5mjva4doxhokfj0cxauwdhe6079v" xml:space="preserve">{{Infobox Bréck
| Numm=
| Bild=
| Bildtext =
| Land= {{FRA}}
| Plaz= Garabit
| Koordinaten = {{coor dms|44|58|31.44|N|03|10|37.98|O}}
| Iwwer= [[Truyère]]
| Funktioun= Eisebunnsbréck
| Gleiser= 1
| Typ= Fachwierkboubréck
| Längt = 564,84 m
| Längt 2 = 165
| Felder= 3 (46-165-71)
| Breet=
| Héicht= 80 m
| Material= [[Stol]]
| Opgaangen= [[1884]]
| Architekten= [[Léon Boyer]]&lt;br&gt;[[Gustave Eiffel]]
}}
De '''Viaduc vu Garabit''' ass eng Eisebunnsbréck bei [[Ruynes-en-Margeride|Ruynes]] net wäit ewech vu [[Saint-Flour (Cantal)|Saint-Flour]] am [[Departement Cantal|Cantal]]. Si steet op der Linn [[Marvejols]]-[[Neussargues]] a geet iwwer d'Gorges de la [[Truyère]]. Et ass eng metalle Bréck an ass vum [[Gustave Eiffel]] am Joer [[1884]] gebaut ginn, mä eréischt 1888 a Betrib geholl ginn.

D'Bréck huet ee stolen Tablier dee 564,85&amp;nbsp;m laang ass an op siwe Piliere steet, wouvun déi héchst 80&amp;nbsp;m hunn. Déi dräi Felder iwwer den Dall hunn an der Mëtt ee Bou mat enger Spanwäit vun 165&amp;nbsp;m an enger Héicht vun 52&amp;nbsp;m. Op deenen zwou Säite sinn nach am Stee gebaut Viaducke vu 46 an 71&amp;nbsp;m. D'Héicht iwwer der [[Truyére]] bei Niddregwaasser war bis [[1959]] 122.5&amp;nbsp;m. Duerch de Bau vum [[Staudamm Grandval|Staudamm zu Grandval]] ass e Séi entstanen deen 28&amp;nbsp;km laang ass an de Viaduc ass elo nach 95&amp;nbsp;m iwwer dem Waasser.

Déi éischt Iddi fir eng metalle Bréck ze baue war vum Ingenieur [[Léon Boyer]], mat dem Gedanke sou eng grouss Ofkierzung ze kréien amplaz durch den Dall ze fueren.
 
Wéinst de Schwankungen déi Hänkbrécken hu war de Bau vu sou enger ausgeschloss ginn. De [[Léon Boyer]] hat als Virbild de [[Viaduc Maria Pia]] iwwer den [[Douro (Floss)|Douro]] a [[Portugal]] dee vum [[Théophil Seyrig]] engem Associé vum [[Gustave Eiffel|Eiffel]] gebaut gi war.

Bei der Bréck goufen 20.400 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; am Stee gebaut. Vun Eisen a Stol goufen 3169 Tonne geschmiedt [[Eisen]], 41 Tonne [[Stol]] an 23 Tonne [[Goss]] gebraucht. 678.768 Nitte si verschafft ginn, an de Bau vun der ganzer Bréck huet vun 1880 bis 1885 gedauert.

==Chronologie==
* November-Dezember [[1878]]: De [[Léon Boyer]] mécht d'Leveeën um Terrain fir d'Stréck festzeleeën
* [[25. Mäerz]] [[1879]]: De Projet vum Boyer gëtt eragereecht
* [[14. Juni]] [[1879]]: De Minister vun den ëffentlechen Aarbechten hëlt de Projet un
* Januar [[1880]]: D'Aarbechte gi lass
* [[16. August]] [[1880]]: De [[Gustave Eiffel]] gëtt den deefinitive Projet of
* {{1. August}} [[1882]]: Stéipe ginn opgeriicht
* [[20. Abrëll]] [[1884]]: Dat bannenzeg Schlass gëtt gesat
* [[26. Abrëll]] [[1884]]: Dat baussenzeg Schlass gëtt gesat
* Juni [[1884]]: D'Tabliere si fäerdeg
* [[17. September]] [[1884]]: Déi zwéi Säiteviaduce gi fäerdeg an d'Gleiser gi geluecht
* {{9. Mee}} [[1887]]: D'Linn [[Marvejols]]-[[Saint-Chély-d'Apcher]] geet op
* [[10. Abrëll]] [[1888]]: Éischt Tester vun der Bréck
* [[26. Mee]] [[1888]]: D'Linn [[Saint-Chély-d'Apcher]]-[[Saint-Flour]] geet op
* [[10. November]] [[1888]]: Déi ganz Linn geet op.

&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 01.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 02.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 03.jpg&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 04.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 05.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Filmer ==
{{Iwwerschaffe vu Kapitel}} 
D'Bréck gouf als Filmplaz fir zwéi Filmer benotzt: de Krichsfilm ''[[Un homme de trop]]'' aus dem Joer 1967 an de Katastrophefilm ''[[The Cassandra Crossing]]'' aus dem Joer 1976, wou s'als ''Cassandra Bridge'' gesi gouf, déi a Gefor war zesummenzebriechen. Am Film huet d'Bréck a Pole gestanen.&lt;ref&gt;{{Citation|Titel=The Cassandra crossing |URL=http://www.nytimes.com/movies/movie/8557/The-Cassandra-Crossing/overview |Editeur= [[The New York Times]]}} {{en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Viaduc de Garabit}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Boubrécken|Garabit]]
[[Kategorie:Eisebunnsbrécken a Frankräich]]
[[Kategorie:Historesch Monumenter a Frankräich]]
[[Kategorie:Bauwierker 1884]]
[[Kategorie:Bauwierker am Departement Cantal]]</text>
      <sha1>4zj5mjva4doxhokfj0cxauwdhe6079v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700883</id>
      <parentid>2700882</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T17:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4195" sha1="74uqndhxyey7qbqil17u7iae5634m13" xml:space="preserve">{{Infobox Bréck
| Numm=
| Bild=
| Bildtext =
| Land= {{FRA}}
| Plaz= Garabit
| Koordinaten = {{coor dms|44|58|31.44|N|03|10|37.98|O}}
| Iwwer= [[Truyère]]
| Funktioun= Eisebunnsbréck
| Gleiser= 1
| Typ= Fachwierkboubréck
| Längt = 564,84 m
| Längt 2 = 165
| Felder= 3 (46-165-71)
| Breet=
| Héicht= 80 m
| Material= [[Stol]]
| Opgaangen= [[1884]]
| Architekten= [[Léon Boyer]]&lt;br&gt;[[Gustave Eiffel]]
| Benotzer = [[SNCF]]&lt;br&gt;[[Eisebunnsstreck Béziers - Neussargues]]
}}
De '''Viaduc vu Garabit''' ass eng Eisebunnsbréck bei [[Ruynes-en-Margeride|Ruynes]] net wäit ewech vu [[Saint-Flour (Cantal)|Saint-Flour]] am [[Departement Cantal|Cantal]]. Si steet op der Linn [[Marvejols]]-[[Neussargues]] a geet iwwer d'Gorges de la [[Truyère]]. Et ass eng metalle Bréck an ass vum [[Gustave Eiffel]] am Joer [[1884]] gebaut ginn, mä eréischt 1888 a Betrib geholl ginn.

D'Bréck huet ee stolen Tablier dee 564,85&amp;nbsp;m laang ass an op siwe Piliere steet, wouvun déi héchst 80&amp;nbsp;m hunn. Déi dräi Felder iwwer den Dall hunn an der Mëtt ee Bou mat enger Spanwäit vun 165&amp;nbsp;m an enger Héicht vun 52&amp;nbsp;m. Op deenen zwou Säite sinn nach am Stee gebaut Viaducke vu 46 an 71&amp;nbsp;m. D'Héicht iwwer der [[Truyére]] bei Niddregwaasser war bis [[1959]] 122.5&amp;nbsp;m. Duerch de Bau vum [[Staudamm Grandval|Staudamm zu Grandval]] ass e Séi entstanen deen 28&amp;nbsp;km laang ass an de Viaduc ass elo nach 95&amp;nbsp;m iwwer dem Waasser.

Déi éischt Iddi fir eng metalle Bréck ze baue war vum Ingenieur [[Léon Boyer]], mat dem Gedanke sou eng grouss Ofkierzung ze kréien amplaz durch den Dall ze fueren.
 
Wéinst de Schwankungen déi Hänkbrécken hu war de Bau vu sou enger ausgeschloss ginn. De [[Léon Boyer]] hat als Virbild de [[Viaduc Maria Pia]] iwwer den [[Douro (Floss)|Douro]] a [[Portugal]] dee vum [[Théophil Seyrig]] engem Associé vum [[Gustave Eiffel|Eiffel]] gebaut gi war.

Bei der Bréck goufen 20.400 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; am Stee gebaut. Vun Eisen a Stol goufen 3169 Tonne geschmiedt [[Eisen]], 41 Tonne [[Stol]] an 23 Tonne [[Goss]] gebraucht. 678.768 Nitte si verschafft ginn, an de Bau vun der ganzer Bréck huet vun 1880 bis 1885 gedauert.

==Chronologie==
* November-Dezember [[1878]]: De [[Léon Boyer]] mécht d'Leveeën um Terrain fir d'Stréck festzeleeën
* [[25. Mäerz]] [[1879]]: De Projet vum Boyer gëtt eragereecht
* [[14. Juni]] [[1879]]: De Minister vun den ëffentlechen Aarbechten hëlt de Projet un
* Januar [[1880]]: D'Aarbechte gi lass
* [[16. August]] [[1880]]: De [[Gustave Eiffel]] gëtt den deefinitive Projet of
* {{1. August}} [[1882]]: Stéipe ginn opgeriicht
* [[20. Abrëll]] [[1884]]: Dat bannenzeg Schlass gëtt gesat
* [[26. Abrëll]] [[1884]]: Dat baussenzeg Schlass gëtt gesat
* Juni [[1884]]: D'Tabliere si fäerdeg
* [[17. September]] [[1884]]: Déi zwéi Säiteviaduce gi fäerdeg an d'Gleiser gi geluecht
* {{9. Mee}} [[1887]]: D'Linn [[Marvejols]]-[[Saint-Chély-d'Apcher]] geet op
* [[10. Abrëll]] [[1888]]: Éischt Tester vun der Bréck
* [[26. Mee]] [[1888]]: D'Linn [[Saint-Chély-d'Apcher]]-[[Saint-Flour]] geet op
* [[10. November]] [[1888]]: Déi ganz Linn geet op.

&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 01.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 02.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 03.jpg&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 04.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 05.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Filmer ==
{{Iwwerschaffe vu Kapitel}} 
D'Bréck gouf als Filmplaz fir zwéi Filmer benotzt: de Krichsfilm ''[[Un homme de trop]]'' aus dem Joer 1967 an de Katastrophefilm ''[[The Cassandra Crossing]]'' aus dem Joer 1976, wou s'als ''Cassandra Bridge'' gesi gouf, déi a Gefor war zesummenzebriechen. Am Film huet d'Bréck a Pole gestanen.&lt;ref&gt;{{Citation|Titel=The Cassandra crossing |URL=http://www.nytimes.com/movies/movie/8557/The-Cassandra-Crossing/overview |Editeur= [[The New York Times]]}} {{en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Viaduc de Garabit}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Boubrécken|Garabit]]
[[Kategorie:Eisebunnsbrécken a Frankräich]]
[[Kategorie:Historesch Monumenter a Frankräich]]
[[Kategorie:Bauwierker 1884]]
[[Kategorie:Bauwierker am Departement Cantal]]</text>
      <sha1>74uqndhxyey7qbqil17u7iae5634m13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700884</id>
      <parentid>2700883</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T17:11:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4182" sha1="hg7zwt5u8jdh75kjnzcgkat91gp7cwj" xml:space="preserve">{{Infobox Bréck
| Numm=
| Bild=
| Bildtext =
| Land= {{FRA}}
| Plaz= Garabit
| Koordinaten = {{coor dms|44|58|31.44|N|03|10|37.98|O}}
| Iwwer= [[Truyère]]
| Funktioun= Eisebunnsbréck
| Gleiser= 1
| Typ= Fachwierkboubréck
| Längt = 564,84 m
| Längt 2 = 165
| Felder= 
| Breet=
| Héicht= 80 m
| Material= [[Stol]]
| Opgaangen= [[1884]]
| Architekten= [[Léon Boyer]]&lt;br&gt;[[Gustave Eiffel]]
| Benotzer = [[SNCF]]&lt;br&gt;[[Eisebunnsstreck Béziers - Neussargues]]
}}
De '''Viaduc vu Garabit''' ass eng Eisebunnsbréck bei [[Ruynes-en-Margeride|Ruynes]] net wäit ewech vu [[Saint-Flour (Cantal)|Saint-Flour]] am [[Departement Cantal|Cantal]]. Si steet op der Linn [[Marvejols]]-[[Neussargues]] a geet iwwer d'Gorges de la [[Truyère]]. Et ass eng metalle Bréck an ass vum [[Gustave Eiffel]] am Joer [[1884]] gebaut ginn, mä eréischt 1888 a Betrib geholl ginn.

D'Bréck huet ee stolen Tablier dee 564,85&amp;nbsp;m laang ass an op siwe Piliere steet, wouvun déi héchst 80&amp;nbsp;m hunn. Déi dräi Felder iwwer den Dall hunn an der Mëtt ee Bou mat enger Spanwäit vun 165&amp;nbsp;m an enger Héicht vun 52&amp;nbsp;m. Op deenen zwou Säite sinn nach am Stee gebaut Viaducke vu 46 an 71&amp;nbsp;m. D'Héicht iwwer der [[Truyére]] bei Niddregwaasser war bis [[1959]] 122.5&amp;nbsp;m. Duerch de Bau vum [[Staudamm Grandval|Staudamm zu Grandval]] ass e Séi entstanen deen 28&amp;nbsp;km laang ass an de Viaduc ass elo nach 95&amp;nbsp;m iwwer dem Waasser.

Déi éischt Iddi fir eng metalle Bréck ze baue war vum Ingenieur [[Léon Boyer]], mat dem Gedanke sou eng grouss Ofkierzung ze kréien amplaz durch den Dall ze fueren.
 
Wéinst de Schwankungen déi Hänkbrécken hu war de Bau vu sou enger ausgeschloss ginn. De [[Léon Boyer]] hat als Virbild de [[Viaduc Maria Pia]] iwwer den [[Douro (Floss)|Douro]] a [[Portugal]] dee vum [[Théophil Seyrig]] engem Associé vum [[Gustave Eiffel|Eiffel]] gebaut gi war.

Bei der Bréck goufen 20.400 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; am Stee gebaut. Vun Eisen a Stol goufen 3169 Tonne geschmiedt [[Eisen]], 41 Tonne [[Stol]] an 23 Tonne [[Goss]] gebraucht. 678.768 Nitte si verschafft ginn, an de Bau vun der ganzer Bréck huet vun 1880 bis 1885 gedauert.

==Chronologie==
* November-Dezember [[1878]]: De [[Léon Boyer]] mécht d'Leveeën um Terrain fir d'Stréck festzeleeën
* [[25. Mäerz]] [[1879]]: De Projet vum Boyer gëtt eragereecht
* [[14. Juni]] [[1879]]: De Minister vun den ëffentlechen Aarbechten hëlt de Projet un
* Januar [[1880]]: D'Aarbechte gi lass
* [[16. August]] [[1880]]: De [[Gustave Eiffel]] gëtt den deefinitive Projet of
* {{1. August}} [[1882]]: Stéipe ginn opgeriicht
* [[20. Abrëll]] [[1884]]: Dat bannenzeg Schlass gëtt gesat
* [[26. Abrëll]] [[1884]]: Dat baussenzeg Schlass gëtt gesat
* Juni [[1884]]: D'Tabliere si fäerdeg
* [[17. September]] [[1884]]: Déi zwéi Säiteviaduce gi fäerdeg an d'Gleiser gi geluecht
* {{9. Mee}} [[1887]]: D'Linn [[Marvejols]]-[[Saint-Chély-d'Apcher]] geet op
* [[10. Abrëll]] [[1888]]: Éischt Tester vun der Bréck
* [[26. Mee]] [[1888]]: D'Linn [[Saint-Chély-d'Apcher]]-[[Saint-Flour]] geet op
* [[10. November]] [[1888]]: Déi ganz Linn geet op.

&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 01.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 02.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 03.jpg&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 04.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 05.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Filmer ==
{{Iwwerschaffe vu Kapitel}} 
D'Bréck gouf als Filmplaz fir zwéi Filmer benotzt: de Krichsfilm ''[[Un homme de trop]]'' aus dem Joer 1967 an de Katastrophefilm ''[[The Cassandra Crossing]]'' aus dem Joer 1976, wou s'als ''Cassandra Bridge'' gesi gouf, déi a Gefor war zesummenzebriechen. Am Film huet d'Bréck a Pole gestanen.&lt;ref&gt;{{Citation|Titel=The Cassandra crossing |URL=http://www.nytimes.com/movies/movie/8557/The-Cassandra-Crossing/overview |Editeur= [[The New York Times]]}} {{en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Viaduc de Garabit}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Boubrécken|Garabit]]
[[Kategorie:Eisebunnsbrécken a Frankräich]]
[[Kategorie:Historesch Monumenter a Frankräich]]
[[Kategorie:Bauwierker 1884]]
[[Kategorie:Bauwierker am Departement Cantal]]</text>
      <sha1>hg7zwt5u8jdh75kjnzcgkat91gp7cwj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700888</id>
      <parentid>2700884</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T19:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4212" sha1="g048lq2uwx26spuapowgtifedzjdmuv" xml:space="preserve">{{Infobox Bréck
| Numm=
| Bild=
| Bildtext =
| Land= {{FRA}}
| Plaz= Garabit
| Koordinaten = {{coor dms|44|58|31.44|N|03|10|37.98|O}}
| Iwwer= [[Truyère]]
| Funktioun= Eisebunnsbréck
| Gleiser= 1
| Typ= Fachwierkboubréck
| Längt = 564,84 m
| Längt 2 = 165 m
| Felder= 
| Breet= um Bou: 3,95 m
| Héicht= 122 m
| Material= [[Stol]]
| Opgaangen= [[27. Mee]] [[1888]]
| Architekten= [[Léon Boyer]]&lt;br&gt;[[Gustave Eiffel]]
| Benotzer = [[SNCF]]&lt;br&gt;[[Eisebunnsstreck Béziers - Neussargues]]
}}
De '''Viaduc vu Garabit''' ass eng Eisebunnsbréck bei [[Ruynes-en-Margeride|Ruynes]] net wäit ewech vu [[Saint-Flour (Cantal)|Saint-Flour]] am [[Departement Cantal|Cantal]]. Si steet op der Linn [[Marvejols]]-[[Neussargues]] a geet iwwer d'Gorges de la [[Truyère]]. Et ass eng metalle Bréck an ass vum [[Gustave Eiffel]] am Joer [[1884]] gebaut ginn, mä eréischt 1888 a Betrib geholl ginn.

D'Bréck huet ee stolen Tablier dee 564,85&amp;nbsp;m laang ass an op siwe Piliere steet, wouvun déi héchst 80&amp;nbsp;m hunn. Déi dräi Felder iwwer den Dall hunn an der Mëtt ee Bou mat enger Spanwäit vun 165&amp;nbsp;m an enger Héicht vun 52&amp;nbsp;m. Op deenen zwou Säite sinn nach am Stee gebaut Viaducke vu 46 an 71&amp;nbsp;m. D'Héicht iwwer der [[Truyére]] bei Niddregwaasser war bis [[1959]] 122.5&amp;nbsp;m. Duerch de Bau vum [[Staudamm Grandval|Staudamm zu Grandval]] ass e Séi entstanen deen 28&amp;nbsp;km laang ass an de Viaduc ass elo nach 95&amp;nbsp;m iwwer dem Waasser.

Déi éischt Iddi fir eng metalle Bréck ze baue war vum Ingenieur [[Léon Boyer]], mat dem Gedanke sou eng grouss Ofkierzung ze kréien amplaz durch den Dall ze fueren.
 
Wéinst de Schwankungen déi Hänkbrécken hu war de Bau vu sou enger ausgeschloss ginn. De [[Léon Boyer]] hat als Virbild de [[Viaduc Maria Pia]] iwwer den [[Douro (Floss)|Douro]] a [[Portugal]] dee vum [[Théophil Seyrig]] engem Associé vum [[Gustave Eiffel|Eiffel]] gebaut gi war.

Bei der Bréck goufen 20.400 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; am Stee gebaut. Vun Eisen a Stol goufen 3169 Tonne geschmiedt [[Eisen]], 41 Tonne [[Stol]] an 23 Tonne [[Goss]] gebraucht. 678.768 Nitte si verschafft ginn, an de Bau vun der ganzer Bréck huet vun 1880 bis 1885 gedauert.

==Chronologie==
* November-Dezember [[1878]]: De [[Léon Boyer]] mécht d'Leveeën um Terrain fir d'Stréck festzeleeën
* [[25. Mäerz]] [[1879]]: De Projet vum Boyer gëtt eragereecht
* [[14. Juni]] [[1879]]: De Minister vun den ëffentlechen Aarbechten hëlt de Projet un
* Januar [[1880]]: D'Aarbechte gi lass
* [[16. August]] [[1880]]: De [[Gustave Eiffel]] gëtt den deefinitive Projet of
* {{1. August}} [[1882]]: Stéipe ginn opgeriicht
* [[20. Abrëll]] [[1884]]: Dat bannenzeg Schlass gëtt gesat
* [[26. Abrëll]] [[1884]]: Dat baussenzeg Schlass gëtt gesat
* Juni [[1884]]: D'Tabliere si fäerdeg
* [[17. September]] [[1884]]: Déi zwéi Säiteviaduce gi fäerdeg an d'Gleiser gi geluecht
* {{9. Mee}} [[1887]]: D'Linn [[Marvejols]]-[[Saint-Chély-d'Apcher]] geet op
* [[10. Abrëll]] [[1888]]: Éischt Tester vun der Bréck
* [[26. Mee]] [[1888]]: D'Linn [[Saint-Chély-d'Apcher]]-[[Saint-Flour]] geet op
* [[10. November]] [[1888]]: Déi ganz Linn geet op.

&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 01.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 02.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 03.jpg&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 04.jpg
Image:France Cantal Viaduc de Garabit 05.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Filmer ==
{{Iwwerschaffe vu Kapitel}} 
D'Bréck gouf als Filmplaz fir zwéi Filmer benotzt: de Krichsfilm ''[[Un homme de trop]]'' aus dem Joer 1967 an de Katastrophefilm ''[[The Cassandra Crossing]]'' aus dem Joer 1976, wou s'als ''Cassandra Bridge'' gesi gouf, déi a Gefor war zesummenzebriechen. Am Film huet d'Bréck a Pole gestanen.&lt;ref&gt;{{Citation|Titel=The Cassandra crossing |URL=http://www.nytimes.com/movies/movie/8557/The-Cassandra-Crossing/overview |Editeur= [[The New York Times]]}} {{en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Viaduc de Garabit}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Boubrécken|Garabit]]
[[Kategorie:Eisebunnsbrécken a Frankräich]]
[[Kategorie:Historesch Monumenter a Frankräich]]
[[Kategorie:Bauwierker 1884]]
[[Kategorie:Bauwierker am Departement Cantal]]</text>
      <sha1>g048lq2uwx26spuapowgtifedzjdmuv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eternal Tango</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29976</id>
    <revision>
      <id>2700860</id>
      <parentid>2466752</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inhaltsverzeechnes */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4278" sha1="bgplyxb5t0zmzfffub46ghpxgp3qez2" xml:space="preserve">{{Infobox Museksgrupp
|Numm = 
|Bild = Eternal Tango 2010 by Erik Weiss.jpg
|Bildbeschreiwung = 
|Genre = [[Alternative Rock]]
|Land = {{LUX}}
|Grënnung = [[2002]]
|Trennung = [[2012]]
|Websäit = [https://www.facebook.com/eternaltangoband Facebook]
|Aktuell Memberen = 
|Fréier Memberen = 
|Memberen = David Moreira (Gesank &amp; Scream)&lt;br&gt;[[Tom Gatti]] (Bass-Gittar &amp; Gesank)&lt;br&gt;David Schmit (Lead-Gittar)&lt;br&gt;Joe Koener (Gittar)&lt;br&gt;[[Pit Romersa]] (Batterie)
}}
'''Eternal Tango''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Rock]]grupp, déi tëscht 2002 an 2012 existéiert huet.

==Bandgeschicht==

D'Grupp gouf am Joer 2002 zu [[Diddeleng]] gegrënnt. Hir éischt CD koum 2004 als [[Split (Musek)|Split]] zesumme mat der Grupp [[Spyglass]] eraus a gouf vun der [[Däitschland|däitscher]] Musekzäitschrëft ''Visions'' als [[Demo (Musek)|Demo]] vum [[Mount]] presentéiert.&lt;ref&gt;Biographie op [http://www.rocknrollhighschool.nl/index.php?id=63&amp;id_page=17&amp;id_band=42 rocknrollhighschool.nl]&lt;/ref&gt;

No enger längerer kreativer Paus huet Eternal Tango sech 2006 an neier Formatioun, mat neiem Konzept an engem neie Sound zeréckgemellt. De Sound vun Eternal Tango gouf dunn zu engem Mix aus melodeschem a metallic gesprëtztem emotionale Pop-Hardcore. No enger erfollegräicher Serie vu Concerten am August 2006 a [[Portugal]], huet Eternal Tango am November 2006 de bekannten internationale ''Battle of the Bands'' Contest gewonnen a konnt bei der [[Taste of Chaos]] Show zu [[Köln]] virun iwwer 3000 Leit mat Gruppe wéi [[Underoath]], [[Taking Back Sunday]], [[Anti-Flag]], [[Saosin]] a [[Fire in the Attic]] optrieden.

Nodeem d'Grupp de 24. November 2006 an der [[Rockhal]] d'Finall vum [[Printemps de Bourges]] fir Lëtzebuerg a [[Loutrengen]] gewonnen hat, ass Eternal Tango do a Frankräich am Abrëll 2007 opgetrueden. De selwechte Mount koum hiren éischte Studiosalbum ''First Round at the Sissi Café'' op de Maart. De Rescht vum Joer si si op aneren nationalen an internationale Festivaller opgetrueden, dorënner op der [[Fête de la Musique]] zu Diddeleng, um [[Rock um Knuedler]] an am Kader vun der Taste of Chaos-Europatour ënner anerem zu Lëtzebuerg an zu Köln.

Beim [[Elie Music Award|Elie Music Award 2007]] ware si 4-mol nominéiert an hunn nieft dem Publikumspräis fir de beschte Live-Optrëtt och nach an der Kategorie &quot;Rock &amp; Pop&quot; en Elie mat heem kënnen huelen. Vum 3. Dezember 2007 un war op der Grupp hirer MySpace-Säit hiren éischten offizielle Videoclip (''Narya Narya...So Glad You Found Your Way'') zegesinn, an deem och dat lëtzebuergescht Model [[Mandy Graff]] matgewierkt huet.

2009 huet Eternal Tango de [[Musekslabel]] ''Golden Fox'' gegrënnt an d'Joer drop hiren zweete Studiosalbum ''Welcome to the Golden City'' verëffentlecht, vun deem d'Singelen ''Da/Da'' (2010) a ''Ronny Roy Johnson'' (2011) ausgekoppelt goufen. Och am [[Govinda van Maele]] sengem Documentaire ''[[We Might as Well Fail]]'' si si virkomm.

Den 22. November 2012 huet d'Band an engem Communiqué matgedeelt, datt si sech no hirem leschte Concert, den 22. Dezember 2012 am [[Den Atelier|Atelier]], géif opléisen.&lt;ref&gt;[http://kultur.rtl.lu/kulturpur/news/351285.html &quot;Schluss fir Eternal Tango: Lëtzebuerger Band léist sech op!&quot;] RTL.lu - 22.11.2012, 13:58 | Fir d'lescht aktualiséiert: 22.11.2012, 14:33.&lt;/ref&gt; Als lescht Verëffentlechung ass den 23. Dezember 2012 d'Single ''New Beginning'' erauskomm.

Fir déi lescht Editioun vum [[Food for Your Senses]] huet d'Band am Mee 2019 en exzeptionelle Comeback gemaach.&lt;ref&gt;paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/food-for-your-senses-derniere ''Food For Your Senses, la dernière!''] (24. Mee 2019)&lt;/ref&gt;

==Gielercher==
* 2007 Den [[Elie Music Award]] an der Kategorie &quot;''Best Rock &amp; Pop''&quot; souwéi de Publikumspräis fir de beschte Live-Optrëtt.

==Discographie==
===Albumen===
* [[2004]]: ''Spyglass / Eternal Tango'' &lt;small&gt;([[Split (Musek)|Split]])&lt;/small&gt;
* [[2007]]: ''First Round at the Sissi Café''
* [[2010]]: ''Welcome to the Golden City''

===Singelen===
* 2007: ''Narya Narya...So Glad You Found Your Way'' &lt;small&gt;(nëmme Museksvideo)&lt;/small&gt;
* 2010: ''Da/Da''
* 2011: ''Ronny Roy Johnson''
* 2012: ''New Beginning''

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]]</text>
      <sha1>bgplyxb5t0zmzfffub46ghpxgp3qez2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tunnel Gousselerbierg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30169</id>
    <revision>
      <id>2700873</id>
      <parentid>2700346</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="q0hrl88cifh717ww4loliylu9rs3ue2" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|43|09.9|N|6|06|33.9|O|Haaptkoordinaten=jo}} 
[[Fichier:Tunnel Gousselerbierg.jpg|thumb|400px|Tunnel Gousselerbierg Entrée Kapp Luerenzweiler]]

Den '''Tunnel Gousselerbierg''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher Autobunn [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|A7]], deen d'Verbindung vum [[Uelzecht]]dall mat dem [[Mamer (Baach)|Mamerdall]] mécht.

En huet eng Längt vun 2.695 Meter a seng Entrée um Kapp [[Luerenzweiler]] ass um PK 11.03. Et ass een Tunnel mat engem Bockel dran an e geet vun de béide Portaler mat enger maximaler Pente vun 0,5 bis 0,75% erop. Säin héchste Punkt ass um PK 11.917.

Op der Säit vum Uelzechtdall ginn déi zwéi Réier op der selwechter Héicht an de Bierg eran, mä op der Säit vun der Mamer leie se op verschiddenen Niveauen.
Am Tunnel selwer sinn zwou Kéieren, déi eng mat engem Radius vun 1.651 Meter an déi aner mat engem vun 1.000. De Säitenhank ass maximal 3,75% an deenen zwéi Réier.

Op der déifster Plaz ass den Tunnel 115 Meter ënner dem Buedem.

Den Tunnel geet praktesch op senger ganzer Längt ënner Bëscher a Felder erduerch.

Am Tunnel gëtt et 8 Säitegallerien déi sou grouss gebaut sinn, fir datt Hëllefstruppen, am Fall wou et néideg ass, mat hire Gefierer era fuere kënnen.

De [[24. Januar]] [[2008]] ass den Tunnel fir de Verkéier opgemaach ginn.

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
*{{Commonscat}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Gousselerbierg]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Gousselerbierg]]</text>
      <sha1>q0hrl88cifh717ww4loliylu9rs3ue2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700874</id>
      <parentid>2700873</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1586" sha1="14fgmt7erhhis5pa437xkueh3vudxdg" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|43|09.9|N|6|06|33.9|O|Haaptkoordinaten=jo}} 
[[Fichier:Tunnel Gousselerbierg.jpg|thumb|400px|Tunnel Gousselerbierg Entrée Kapp Luerenzweiler]]

Den '''Tunnel Gousselerbierg''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher Autobunn [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|A7]], deen d'Verbindung vum [[Uelzecht]]dall mat dem [[Mamer (Baach)|Mamerdall]] mécht.

En huet eng Längt vun 2.695 Meter a seng Entrée um Kapp [[Luerenzweiler]] ass um PK 11.03. Et ass een Tunnel mat engem Bockel dran an e geet vun de béide Portaler mat enger maximaler Pente vun 0,5 bis 0,75&amp;nbsp;% erop. Säin héchste Punkt ass um PK 11.917.

Op der Säit vum Uelzechtdall ginn déi zwéi Réier op der selwechter Héicht an de Bierg eran, mä op der Säit vun der Mamer leie se op verschiddenen Niveauen.
Am Tunnel selwer sinn zwou Kéieren, déi eng mat engem Radius vun 1.651 Meter an déi aner mat engem vun 1.000. De Säitenhank ass maximal 3,75% an deenen zwéi Réier.

Op der déifster Plaz ass den Tunnel 115 Meter ënner dem Buedem.

Den Tunnel geet praktesch op senger ganzer Längt ënner Bëscher a Felder erduerch.

Am Tunnel gëtt et 8 Säitegallerien déi sou grouss gebaut sinn, fir datt Hëllefstruppen, am Fall wou et néideg ass, mat hire Gefierer era fuere kënnen.

De [[24. Januar]] [[2008]] ass den Tunnel fir de Verkéier opgemaach ginn.

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
*{{Commonscat}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Gousselerbierg]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Gousselerbierg]]</text>
      <sha1>14fgmt7erhhis5pa437xkueh3vudxdg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700875</id>
      <parentid>2700874</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1592" sha1="n89rkty0lamj947ueq9jojddt8my7uy" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|43|09.9|N|6|06|33.9|O|Haaptkoordinaten=jo}} 
[[Fichier:Tunnel Gousselerbierg.jpg|thumb|400px|Tunnel Gousselerbierg Entrée Kapp Luerenzweiler]]

Den '''Tunnel Gousselerbierg''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher Autobunn [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|A7]], deen d'Verbindung vum [[Uelzecht]]dall mat dem [[Mamer (Baach)|Mamerdall]] mécht.

En huet eng Längt vun 2.695 Meter a seng Entrée um Kapp [[Luerenzweiler]] ass um PK 11.03. Et ass een Tunnel mat engem Bockel dran an e geet vun de béide Portaler mat enger maximaler Pente vun 0,5 bis 0,75&amp;nbsp;% erop. Säin héchste Punkt ass um PK 11.917.

Op der Säit vum Uelzechtdall ginn déi zwéi Réier op der selwechter Héicht an de Bierg eran, mä op der Säit vun der Mamer leie se op verschiddenen Niveauen. Am Tunnel selwer sinn zwou Kéieren, déi eng mat engem Radius vun 1.651 Meter an déi aner mat engem vun 1.000. De Säitenhank ass maximal 3,75&amp;nbsp;% an deenen zwéi Réier.

Op der déifster Plaz ass den Tunnel 115 Meter ënner dem Buedem.

Den Tunnel geet praktesch op senger ganzer Längt ënner Bëscher a Felder erduerch.

Am Tunnel gëtt et 8 Säitegallerien déi sou grouss gebaut sinn, fir datt Hëllefstruppen, am Fall wou et néideg ass, mat hire Gefierer era fuere kënnen.

De [[24. Januar]] [[2008]] ass den Tunnel fir de Verkéier opgemaach ginn.

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
*{{Commonscat}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Gousselerbierg]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Gousselerbierg]]</text>
      <sha1>n89rkty0lamj947ueq9jojddt8my7uy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700879</id>
      <parentid>2700875</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1841" sha1="hf17r3avbua85k18j9bjywvp1bp3k3t" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|43|09.9|N|6|06|33.9|O|Haaptkoordinaten=jo}}
{{Infobox Tunnel
| Numm =  
| Bild =
| Bildtext =
| Land =
| Typ =
| Strooss =
| Kanal =
| Längt =
| Déift =
| Réier =
| Koordinate Kapp 1 =
| Koordinate Kapp 2 =
| Ausfaart virdrun =
| Ausfaart duerno =
| Regioun
| Departement
| Uertschaften
}} 
[[Fichier:Tunnel Gousselerbierg.jpg|thumb|400px|Tunnel Gousselerbierg Entrée Kapp Luerenzweiler]]

Den '''Tunnel Gousselerbierg''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher Autobunn [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|A7]], deen d'Verbindung vum [[Uelzecht]]dall mat dem [[Mamer (Baach)|Mamerdall]] mécht.

En huet eng Längt vun 2.695 Meter a seng Entrée um Kapp [[Luerenzweiler]] ass um PK 11.03. Et ass een Tunnel mat engem Bockel dran an e geet vun de béide Portaler mat enger maximaler Pente vun 0,5 bis 0,75&amp;nbsp;% erop. Säin héchste Punkt ass um PK 11.917.

Op der Säit vum Uelzechtdall ginn déi zwéi Réier op der selwechter Héicht an de Bierg eran, mä op der Säit vun der Mamer leie se op verschiddenen Niveauen. Am Tunnel selwer sinn zwou Kéieren, déi eng mat engem Radius vun 1.651 Meter an déi aner mat engem vun 1.000. De Säitenhank ass maximal 3,75&amp;nbsp;% an deenen zwéi Réier.

Op der déifster Plaz ass den Tunnel 115 Meter ënner dem Buedem.

Den Tunnel geet praktesch op senger ganzer Längt ënner Bëscher a Felder erduerch.

Am Tunnel gëtt et 8 Säitegallerien déi sou grouss gebaut sinn, fir datt Hëllefstruppen, am Fall wou et néideg ass, mat hire Gefierer era fuere kënnen.

De [[24. Januar]] [[2008]] ass den Tunnel fir de Verkéier opgemaach ginn.

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
*{{Commonscat}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Gousselerbierg]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Gousselerbierg]]</text>
      <sha1>hf17r3avbua85k18j9bjywvp1bp3k3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chorobat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30658</id>
    <revision>
      <id>2700869</id>
      <parentid>2352512</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="l5a8hhdj2j008rdb4k5pnekx4up6hjx" xml:space="preserve">De '''Chorobat''' ass ee réimescht Vermiessungsinstrument. E kann och als Miessdunn bezeechent ginn an ass eng fréi Form vum [[Niveléierungsinstrument]].

Et existéiert nëmmen nach eng Beschreiwung vum [[Vitruv]]. Skizzen oder Fragmenter gëtt et keng. Vill schlau Käpp, ënner hinnen de [[Leonardo da Vinci]], hu sech domat beschäftegt, wéi dëst Instrument ausgesi kéint hunn.

De Chorobat bestoung aus engem 20 Fouss (≈ 6m) laangen Träger mat vertikale Stäipen, meeschtens ganz aus [[Holz (Material)|Holz]]. E gouf entweeder mat engem [[Senkel]] riicht gesat, oder duerch Observatioun vum Niveau an engem mat [[Waasser]] gefëllte Kulang um Fouss horizontal stabiliséiert. De Chorobat konnt also och als „[[Waasserwo]]“ gebraucht gi sinn.

De Chorobat gouf besonnesch beim Bau vu [[Waasserleitung]]en ([[Aqueduc]]en), Brécken ([[Viaduc]]ken) an [[Tunnel]]en agesat.

== Um Spaweck ==
http://www.unrv.com/roman-events/chorobates.php (sou huet méiglecherweis e Chorobat ausgesinn)

[[Kategorie:Moossgeschier]]</text>
      <sha1>l5a8hhdj2j008rdb4k5pnekx4up6hjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hereford United FC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32833</id>
    <revision>
      <id>2700939</id>
      <parentid>2674746</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1533" sha1="0n7u85rbz5ghx0b7lvzzfhx4v6rghy0" xml:space="preserve">{{SkizzSport}}
[[Fichier:Hereford United badge.jpg|right|Wope vun Hereford United FC]]
'''Hereford United FC''' (Spëtznimm ''The Whites'' an ''The Bulls'') ass en [[England|englesche]] Foussballveräin an der Stad [[Hereford]] am [[Herefordshire]]. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison [[2008]]/[[2009|09]] an der [[Football League One]], der drëtthéchster Spillklass am [[Englesch Foussball Ligen|englesche Liga System]], dest nodeem si [[2007]]/08 aus der [[Football League Two]] opgestige sinn. De Veräi spillt seng Heemspiller am [[Edgar Street]] Stadion.

De Veräi gouf [[1924]] gegrënnt an en huet bis [[1972]] an den ënneschten englesche Lige gespillt, wéi en an d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Fourth Division'' (deemools déi véierthéchst englesch Spillklass) erakoum. Nodeem en nach zweemol opgestige war hat en um Enn vun der Saison [[1976]]/[[1977|77]] mat der leschter Plaz an der ''Second Division'', deemools der zweethéchster Spillklass am Englesche Liga System, säin Héichpunkt erreecht, wou en nees an d'''Third Division'' ofgestigen ass. Nodeem en [[1997]] an d'[[Football Conference]], déi fënnefthéchste Spillklass, ofgestigen ass, konnt en [[2006]] endlech erëm an der League Two an 2008 an der League One matspillen. De Veräi stoung am Ganze sechsmol an der 4. Ronn vum [[FA Cup]].

== Um Spaweck ==
{{en}} [https://web.archive.org/web/20140328184401/http://www.herefordunited.co.uk/ Offiziell Websäit vun Hereford United FC]

[[Kategorie:Englesch Foussballclibb]]
[[Kategorie:Football League One]]</text>
      <sha1>0n7u85rbz5ghx0b7lvzzfhx4v6rghy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Italieenesch Kricher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34892</id>
    <revision>
      <id>2700964</id>
      <parentid>2661880</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4285" sha1="grly117bfbj6vp57s1yrtagrsoq0bl7" xml:space="preserve">{{SkizzGeschicht}}
[[Fichier:Italy 1494 shepherd.jpg|thumb|500px|Politesch Landkaart vun [[Italien]] ëm [[1494]].]]
D''''Italieenesch Kricher''' waren eng Rei vu Konflikter vu [[1494]] bis [[1559]], déi sech zum gréissten Deel um Gebitt vum haitegen [[Italien]] ofgespillt hunn. Nieft alle gréisseren [[Europa (Kontinent)|europäesche]] Staate waren och bal all italieenesch Staaten an souguer d'[[Osmanescht Räich]] doru bedeelegt. An Allianzen, déi ëmmer nees gewiesselt hunn, goufen zimmlech ënnerschiddlech Krichsziler verfolleg. Zu de Kricher koum et duerch en dynastesche Konflikt ëm d'[[Kinnekräich Neapel]], deen an engem europäesche Muechtkampf tëscht dem [[Frankräich|franséische]] Kinnekshaus [[Haus Valois|Valois]] an den [[Habsburger]] eskaléiert ass. D'Kricher si [[1559]] mam [[Fridde vu Cateau-Cambrésis]] zu Gonschte vu [[Spuenien]] op en Enn gaangen.

:''Avant que Charles, roi de France, ne passât en Italie, cette province était sous l'empire du pape, des Vénitiens, du roi de Naples, du duc de Milan et des Florentins. Ces potentats devaient avoir deux soucis principaux: l'un, qu'un étranger n'entrât pas en armes en Italie, l'autre, qu'aucun d'entre eux n'agrandît son état. Ceux dont on se souciait le plus étaient le pape et les Vénitiens.''&lt;ref&gt;[[Niccolò Machiavelli|Machiavelli]], ''Il Principe''; Fournel &amp; Zancarini, op.cit., S. 15.&lt;/ref&gt;

D'Kinnekräich [[Italien]], wat nom Enn vum [[Karolenger|karolengesche Räich]] entstane war, ass schonn am [[10. Joerhonnert]] ënner d'Virherrschaft vum däitsche Keeser [[Otto I. (HRR)|Otto I.]] geroden. An dësem däitsch-italieenesche Groussräich hu sech de Poopst an de Keeser ëm d'Virherrschaft gestridden&lt;ref&gt;Vgl. [[Investitursträit]].&lt;/ref&gt;. Dës Streidereien hunn an den italieenesche Gemengen de Géigesaz tëscht [[Ghibellinen a Guelfen]] zur Folleg gehat. No an no hu sech déi italieenesch Stadstaate vun der Virherrschaft vum [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]] lassgerappt&lt;ref&gt;Vgl. [[Schluecht vu Legnano]]&lt;/ref&gt;, sinn duerno awer duerch Kämpf tëscht verschiddenen [[Adel]]sfamilljen ënner d'Herrschaft vun eenzele Fürste geroden. Dës Fürsten hu versicht, hir Muecht an hiren Aflossberäich duerch [[Sëldner]]arméien (''[[Condottieri]]'') z'erweideren. Déi Entwécklung huet sech bis zum [[Fridde vu Lodi]] ([[1454]]) konsolidéiert, dee versicht huet, e Gläichgewiicht (wann och labil) tëscht den onofhängegen italieenesche Staaten ze schafen.

Vun Norden no Süden huet sech Italien an der [[Renaissance]] follgendermoosse presentéiert:

* d'[[Herzogtum Savoie]] (Savoie a [[Piemont]]) ënner dem [[Haus Savoie]];
* d'Markgrofschaft [[Saluzzo]];
* d'Markgrofschaft [[Montferrat]] ënner de [[Palaiologen]];
* d'Republik [[Genua]] mat [[Korsika]] ënner de [[Visconti]];
* d'[[Herzogtum Mailand]] ënner de [[Sforza]];
* d'[[Republik Venedeg]] ënner den [[Doge]]n;
* d'Markgrofschaft [[Mantua]] ënner de [[Gonzaga]];
* d'Herzogtümer [[Ferrara]] a [[Modena]] ënner den [[Famill Este|Este]];
* d'Republik [[Lucca]]
* d'Republik [[Florenz]] ënner de [[Medici]];
* d'Republik [[Siena]]
* de [[Kierchestaat]] ënner dem Poopst;
* d'[[Kinnekräich Neapel]]-Sizilien ënner enger Niewelinn vun [[Kroun vun Aragon|Aragon]].

== Literatur zum Theema ==

* Thomas F. Arnold, ''Les guerres de la Renaissance XV&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;-XVI&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; siècles'', Autrement, Paräis, 2002.
* Danielle Boillet a Marie-Françoise Piejus, ''Les guerres d'Italie: histoire, pratiques, représentations'', CIRRI, Université de la Sorbonne Nouvelle, Paräis, 2002.
* Jean-Louis Fournel a Jean-Claude Zancarini, ''Les guerres d'Italie - Des batailles pour l'Europe (1494-1559)'', Gallimard, Paräis, 2003 {{small|(ISBN 2-07-053281-X)}}
* F.L. Taylor, ''The art of war in Italy (1494-1529)'', Cambridge, 1921.

== Um Spaweck ==

{{Commonscat|Italian Wars|{{PAGENAME}}}}
* {{de}} [https://web.archive.org/web/20070929120047/http://www.historicum.net/themen/reformation/reformation-politikgeschichtlich/das-reich-rahmenbedingungen/1b-zeitleiste/ Habsburger géint Valois 1494 - 1559]
* {{de}} [https://web.archive.org/web/20070213233344/http://www.pastperfect.at/ Europäesch Geschicht vu 1492 - 1559]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Italieenesch Kricher| ]]</text>
      <sha1>grly117bfbj6vp57s1yrtagrsoq0bl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Postcode</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43790</id>
    <revision>
      <id>2700967</id>
      <parentid>2640602</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zu Lëtzebuerg */</comment>
      <origin>2700967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1781" sha1="a6zgxr7sum7y1swtrjba3v8grhx6gm3" xml:space="preserve">[[Fichier:Clanrickarde St Cork 2 sign.jpg|thumb|Stroosseschëld am Postdistrikt 2 zu [[Cork]]]]
De '''Postcode''' ass en Ensembel vun [[Ziffer]]en an/oder [[Buschtaf|Buschtawen]], dee vun de [[Post (Déngscht)|Postgesellschafte]] gebraucht gëtt fir d'Verdeelen an d'Sënnere vum Courrier méi séier a méi einfach kënnen ze maachen.

Postcodë kënne vun automatesche [[Sënnermaschinn]]e gelies ginn an d'Verdeele vum Courrier op déi respektiv Verdeelerplaze ka sou ouni manuell Interventioun gemaach ginn.

D'Postcodë vun de verschiddene Länner sinn am Prinzip no geographeschen Zonen agedeelt. Verschidde Spezialcodë si fir [[Postkëscht]]en oder wéi z.&amp;nbsp;B. a [[Frankräich]] fir Institutiounen oder Entreprisë reservéiert. Dat ass do de System [[CEDEX]] ('''''C'''ourrier d''''e'''ntreprise à '''d'''istribution '''ex'''ceptionnelle'').

Zu [[Singapur]] huet all gréissert Gebai säin eegene Postcode.

[[Irland]] ass dat eenzegt Land an der [[Europäesch Unioun|EU]], dat laang kee landeswäite Postcodesystem hat. Just an de Stied [[Dublin]] a [[Cork]] gouf en een- oder zweestellege Code benotzt&lt;ref&gt;[http://www.iol.ie/~discover/mail.htm Postal Addresses in Ireland]&lt;/ref&gt;, ier 2015 den [[Eircode]] agefouert gouf&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.eircode.ie/getting-an-eircode|Titel=Getting an Eircode|Gekuckt=05.12.2020|Wierk=www.eircode.ie}}&lt;/ref&gt;.

===Zu Lëtzebuerg===
Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gouf de Postcode am Juli [[1980]] agefouert a besteet aus 4 Zifferen. 

{{Méi Info 1|Postleitzuel (Lëtzebuerg)}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Postal codes|Postcode}}
* [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ Sämtlech Postcodë vu Lëtzebuerg]
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Coden]]
[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>a6zgxr7sum7y1swtrjba3v8grhx6gm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Escher Conservatoire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44519</id>
    <revision>
      <id>2700861</id>
      <parentid>2700210</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ + Websäit</comment>
      <origin>2700861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4274" sha1="lnyqodjiyn4v8p4psakf9xq3n806fr9" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai
|Numm = 
|Bild = Conservatoire-esch1.jpg
|Bildtext =Südfassad. 
|Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
|Plaz = [[Esch-Uelzecht]], Other Strooss
|Koordinaten = {{Coor dms1|49|29|23|N|05|58|34|E|Haaptkoordinaten=jo}}
|Baustil =
|Architekt(en)= [[Paul Tafel (Architekt)|Paul Tafel]]
|Status = Nationaalt Monument ([[Institut national pour le patrimoine architectural|INPA]])
|Datum vum Bau =1910/12
|Proprietär =Gemeng Esch-Uelzecht
}}
[[Fichier:Conservatoire de musique Esch-sur-Alzette 2021-05 --4.jpg|thumb|Säit laanscht d'Avenue des Terres-rouges.]]
Den '''Escher Conservatoire''', offiziell: ''Conservatoire de musique de la Ville d'Esch'', ass e Museksconservatoire zu [[Esch-Uelzecht]]. En ass an der [[Däitsch-Oth|Other]] Strooss, am fréieren [[Arbed]]s-Casino ënnerbruecht. Direkter ass zënter 2022 de [[Jean Halsdorf]].

==Geschicht==
[[Fichier:10 Rue de l'éflise Esch-sur-Alzette 2024-03 ----5.jpg|thumb|upright|Fréiert Gebai an der Kierchestrooss]]
[[1926]] gouf zu Esch an der Kierchestrooss eng éischt Museksschoul ageweit. [[1969]] gouf se offiziell an e „Conservatoire de musique“ ëmbenannt. 
1992 huet d'Escher Gemeng de fréieren Arbedscasino opkaaft, wuer, no Ëmbauaarbechten, de Conservatoire aus sengem ale Gebai an der Kierchestrooss, geplënnert ass.

=== Direktioun ===
* 1940-41; 1944-1965: [[Jules Spedener]]&lt;ref&gt;Joseph Flies, ''Das Andere Esch.'' Luxemburg, 1979, S.644.&lt;/ref&gt;
* 1965 - 1978: [[Gustave Reimen]]
* 1978 - 2011: [[Fred Harles]]
* 2011 - 2022: [[Marc Treinen]]&lt;ref&gt;[http://www.tageblatt.lu/kultur/konzerte/story/19784604 &quot;Marc Treinen is neuer Direktor.&quot;] tageblatt.lu, 08. Juli 2011 09:43; Akt: 08.07.2011 17:24&lt;/ref&gt;
* zanter 2022: Jean Halsdorf&lt;ref&gt;Christiane Wagner: [https://www.tageblatt.lu/headlines/escher-convervatoire-so-hat-marc-treinen-den-letzten-tag-als-direktor-erlebt/ &quot;Escher 'Convervatoire': So hat Marc Treinen den letzten Tag als Direktor erlebt.&quot;] tageblatt.lu, 30. September 2022.&lt;/ref&gt;

===Gebai===
D'Gebai, an deem de Conservatoire haut dran ass, war [[1910]]-[[1912]] vun der [[Gelsenkirchener Bergwerks-AG]] als Casino gebaut ginn (Architekt: [[Paul Tafel (Architekt)|Paul Tafel]]), wou Receptiounen ofgehale goufen, deen awer och als Restaurant, Keelebunn a Festsall benotzt gouf. Am selwechte Baustil goufen och Wunnenge fir Beamten an administrativ Gebaier niewendru gebaut.

[[1985]] huet d'Arbed, an där hire Besëtz en [[1919]] iwwergaange war, de Casino zougemaach a verkaaft. Deen neie Proprietär wollt en ofrappen an eng Bensinnsstatioun dohi bauen, huet dat awer op Protester vun [[Denkmalschutz|Denkmalschützer]] hi si gelooss. De Lëtzebuerger Staat huet d'Gebai opkaaft an ënner Denkmalschutz gestallt; et gouf den 28. November 1986 op der [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht|Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationalmonument'' klasséiert.&lt;ref&gt;{{INPA-DH}}&lt;/ref&gt;

1992 huet d'Escher Gemeng et ofkaaft fir do de Conservatoire dran z'installéieren.

== Coursen, déi den Escher Conservatoire ubitt ==
{{div col|cols=3}}
*Solfège
*Akustik
*Geschicht vun der Musek
*Museksanalys a Museksesthetik
*Harmonie
*Kontrapunkt
*Fug
*Kompositioun
*Musekspedagogie
*Chouerdirektioun
*Orchesterdirektioun
*Eveil vocal
*Sologesank
*Art lyrique
*Gregorianesche Gesank
*Jazz
*Danz
*Diktioun
*Kummermusek
*Orchestermusek
*Chouermusek
{{div col end}}
An der Museksschoul gëtt et verschidden Ensembelen, wéi d'Brass Band, den Harmoneschen Orchester, de Symphoneschen Orchester, en ''Orchestre de chambre'', en ''Ensemble vocal'' an d'''Chorale des jeunes''.

== Kuckt och ==
* [[Museksschoulen zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht]]

== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
* [https://conservatoire.esch.lu/ Websäit vum Escher Conservatoire] {{fr}}
* [https://web.archive.org/web/20080518092113/http://www.esch.lu/Default.aspx?id=527182ed-7df9-448d-937c-d194bf1d3473 Den Escher Conservatoire op der Websäit vun der Stad Esch] {{fr}}

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Museksschoulen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg|Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1912]]
[[Kategorie:Grenz (Esch-Uelzecht)]]</text>
      <sha1>lnyqodjiyn4v8p4psakf9xq3n806fr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haaptsäit/WDS-Spënnchen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45363</id>
    <revision>
      <id>2700973</id>
      <parentid>2699954</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T09:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Wousst Dir schonn datt… */</comment>
      <origin>2700973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32100" sha1="m2qirig9x6g794eikgskm9ccw5ej3sn" xml:space="preserve">{|
|bgcolor=#FFFFEE|
&lt;br&gt;'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&amp;nbsp;x&amp;nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn.

Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].

Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn.
|}
----

== Wousst Dir schonn datt… ==
* … 6 Joer no der Aféierung vum Systeem vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréifer ouni dee Code verschéckt goufen?
* … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf?
*  … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass?
* … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn?
* … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt?
* … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen  d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch  him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? 
* … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1?
* … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit  als Quartier ''Universitéit''?
* … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? 

=== 150 ===
* … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&amp;nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf?
* … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn?
* … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf?
* … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? 
* … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war?
* … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''?
*  … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Adler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen?
* … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut?
* … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat?
* … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel?
* …  de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass?
* … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn?
* … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf?
* … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]?
* … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert?
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass?
* … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass?
* … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat?
* … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat?
* … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt?
* … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet?
* … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? 
* … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféiere war, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf?
* … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? 
* … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen?
* … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat?
* … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnunng vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet?
* … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn?
* … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet?
* … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämmlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''?
* … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass?
* … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass?
* … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee &quot;kuerzen, maansen, angelsächseschen Numm&quot; vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet?
* … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? 
* … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen?
* … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist?
* … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass?
* … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet?
* … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat?
* … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt?
* … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? 
* … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass?
* … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn?
* … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen?
* … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval?
* … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen?
* … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit?

===100 ===
* … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn?
* … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, &quot;[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg&quot;, hire Grënner?
* … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt?
* … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit?
* … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf?
* … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf?
* … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass?
* … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut?
* … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass?
* … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass?
* … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war?
* … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet?
* … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet?
* … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet?
* … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet?
* … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat?
* … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren?
* … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen?
* … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf?
* … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen?
* … am [[Ancien Régime]] den Emfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen?
* … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war?
* … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* … een um &quot;[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]&quot; sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? 
* … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? 
* … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass?
* … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn?
* … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?

===50===
* … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''&quot;erstaunleche Publikumserfolleg&quot;'' war, absënns ënnert de ''&quot;virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' &quot;''? 
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut&lt;!-- Stand 2023--&gt; just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] 
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?&lt;!-- Stand Nov. 2022--&gt;
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? 
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&amp;nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?


===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren?
* ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Bëschbrietspill]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] integral geschützt sinn?
* ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]], dem Titel vun engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''&quot;eng kleng Uertschaft&quot;'' ass?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … an Däitschland zwéi Beem – d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf?
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? 
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … de Markennumm [[Elle &amp; Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt?
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? 
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen?
* … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Apéritif [[Kir]] den Numm ginn huet?
[[Kategorie:WDS]]</text>
      <sha1>m2qirig9x6g794eikgskm9ccw5ej3sn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Servais-Haus (Miersch)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47620</id>
    <revision>
      <id>2700881</id>
      <parentid>2576659</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geschicht */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3327" sha1="3qkj7ktir08rggl3jpdo9p90bmp7pyy" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Haus vun der Famill Servais zu Miersch (dem haitege Sëtz vum Nationale Literaturzenter)|d'Servais-Haus an der Stad Lëtzebuerg|Servais-Haus (Boulevard Royal)}}
{{Infobox Gebai}}
D''''Servais-Haus''' zu [[Miersch]] ass de Sëtz vum [[CNL|Nationale Literaturzentrum]] (CNL). Säin Numm kënnt vun der [[Servais (Famill)|Famill Servais]], an där hirem Besëtz et zwee Joerhonnerte laang bis 1985 war.

D'Servais-Haus läit op Nummer 2 vun der Emmanuel-Servais-Strooss (Rue Emmanuel-Servais).

==Geschicht==
D'Plaz, wou d'Servais-Haus steet, war zanter dem [[16. Joerhonnert]] bebaut. D'Plaz huet deemools der Famill Hochgerichts-Meyer von Udinge gehéiert.&lt;ref&gt;Quell vum Kapitel, wou net naescht uginn: [https://cnl.public.lu/fr/cnl/maison-servais.html Maison Servai] op cnl.public.lu (nogekuckt:05.02.2024).&lt;/ref&gt;

D'Servais-Haus, wéi mer et haut kennen, gouf tëscht 1780 a 1788 vum [[Nottär]] Philippe Servais (1738-1801) baue gelooss.

An der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] war et eng Auberge.

Duerno huet den [[Antoine Servais]] (1778-1859), dem Philippe Servais säi Jong, eng [[Brennerei]] nieft dem Haus installéiert.

Den Antoine Servais hat dräi Filssen: de [[Philippe Servais]] (1810-1890), den [[Emmanuel Servais]] (1811-1890), fréiere Staatsminister, an de [[Joseph Servais]] (1819-1890), deen déi [[Zockerfabréck vu Miersch|Mierscher Zockerfabréck]] gegrënnt huet.&lt;ref&gt;Société anonyme sucrière du Luxembourg.&lt;/ref&gt;

Den Auguste Servais sr. (1865-1922), Fils vum Joseph Servais, huet Enn vum 19. Joerhonnert d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Grande distillerie de Mersch]]'' op dem Terrain vum Servais-Haus installéiert.

Déi lescht Membere vun der Servais Famill, déi do gewunnt hunn, waren den Nottär Auguste Servais jr. (1901-1970) a seng Sëschter Jeanne Servais (1899-1985).

Op Ufro vun der Jeanne Servais gouf d'Haus 1974 op den ''Inventaire des sites et monuments nationaux'' ageschriwwen. An hirem Testament huet si d'Haus mam Terrain der [[Gemeng Miersch]] vermaach.

1988 koum et zu engem Tauschakt: d'Gemeng Miersch krut vum Staat d'[[Mierscher Schlass]], am Géigenzuch huet d'Gemeng dem Staat d'Servais-Haus iwwerlooss.

1990 gouf d'Haus vum Staat als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument]] klasséiert. An de Joren duerno gouf et amenagéiert, fir den nationale Literaturzenter doran anzeriichten, deen 1995 seng Dieren opgemaach huet.

{{Méi Info 1|Centre national de littérature}}

Am Park vum Servais-Haus steet eng [[Bluttbuch]] (''Fagus sylvaticus L. cv. purpurea''), déi zanter 2002 zu de [[bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg|bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg]] gezielt gëtt.&lt;ref&gt;Murat, Danièle et al. ''Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg. [3e parution revue et adaptée]''. Diekirch: ANF, 2023. ISBN 978-2-9199474-3-0, S. 176-177.&lt;/ref&gt;

{{Méi Info 1|Bluttbuch zu Miersch}}

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Miersch]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Maison Servais, Mersch|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.cnl.public.lu/cnl/maison/historique/index.html Geschicht op der Websäit vum CNL]

{{Notten}}

[[Kategorie:Gebaier zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Miersch]]
[[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>3qkj7ktir08rggl3jpdo9p90bmp7pyy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vietnam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47747</id>
    <revision>
      <id>2700841</id>
      <parentid>2690220</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>......</comment>
      <origin>2700841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="ag37zqr58aca43gvy8kxzcs16sctilh" xml:space="preserve">{{Infobox Land
| Numm = Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
| Fändel = Flag of Vietnam.svg
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vum Vietnam
| Wopen = Emblem of Vietnam.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vum Vietnam
| National Devise = keng
| Kaart = Vietnam in its region.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Vietnameesesch]]
| Haaptstad = [[Hanoi]]
| Haaptstad Awunner = 8.435.700 &lt;small&gt;([[2022]])&lt;/small&gt;
| Haaptstad Koordinaten = {{coor dms|21|01|28.2|N|105|50|28.21|O}}
| Staatsform = [[Sozialistesch Republik]]
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Total Fläch= 331.345
| Fläch Plaz = 66
| Waasserfläch = 6,4
| Bevëlkerung =
| Bevëlkerung Plaz = 15
| Bevëlkerungsdicht = 302,7
| Onofhängegkeet = [[2. September]] [[1945]] (Staatsgrënnung)
| Nationalfeierdag = [[2. September]]
| Nationalhymn = [[Tien quan ca]]
| Wärung = [[Vietnameeseschen Dong]] (VND)
| Zäitzon = +7
| Internet TLD = [[.vn]]
| Telefonsprefix = +84
| Notizen =
| Extra Bild = Ha Long Bay.jpg
| Extra Bild2 =
}}
De '''Vietnam''', op [[Vietnameesesch]] ''Việt Nam'', amtlech ''Sozialistesch Republik Vietnam'', op Vietnameesesch ''Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam'', ass e Staat a Südostasien. E grenzt un d'[[Volleksrepublik China]], de [[Laos]], [[Kambodja]] an d'[[Südchineesescht Mier]].&lt;br&gt;
D'Haaptstad, [[Hanoi]] (Hà Nội), läit um rietsen Uwänner vum [[Roude Floss]] eng ronn 100 km vum Südchineesche Mier ewech.

== Geschicht ==
Virun [[1976]] war de Vietnam an zwee gedeelt: Am [[Norden]], den [[Nordvietnam]], an am [[Süden]], de [[Südvietnam]]. 

== Geographie ==

== Klima ==

== Politik ==

== Ekonomie ==

== Kultur ==

== Literatur zum Theema ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Navigatioun Länner an Asien}}
{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Vietnam| ]]</text>
      <sha1>ag37zqr58aca43gvy8kxzcs16sctilh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Passeur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48600</id>
    <revision>
      <id>2700889</id>
      <parentid>2434591</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T19:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2700889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2538" sha1="7mafv8034g9wtjio0ykl5h6z4zwb5op" xml:space="preserve">{{Skizz}}
[[Fichier:Deifferdengerpasseuredenkmal1.jpg|thumb|250px|[[Déifferdeng]]: Monument vun de Passeuren]]
[[Fichier:PetgeBornePasseurs.jpg|thumb|250px|[[Péiteng]]: Borne du Passeur]]
E '''Passeur''' ass eng Persoun, déi aner Leit, déi heemlech an illegal e Land wëlle verloossen, dee beschten an onopfällegste Wee weist an hinnen hëlleft, d'Grenz ze „passéieren“. De Passeur setzt sech dobäi enger relativ grousser Gefor aus.

== Am [[Zweete Weltkrich]] ==

=== Passeuren zu Lëtzebuerg ===
D'Aféierung vum [[Reichsarbeitsdienst]] (RAD) a besonnesch d'Aféierung vun der [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéierung]] hunn et mat sech bruecht datt vill Lëtzebuerger decidéiert hu virun der [[Nationalsozialismus|Nazi]]herrschaft fortzelafen a si hu probéiert fir iwwer d'[[belsch]] oder d'[[Frankräich|franséisch]] Grenz ze kommen. D'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzorganisatiounen]] hu verschidde Fluchtweeër (Filièren) organiséiert a lëtzebuergesch, franséisch a belsch Passeuren hu gehollef, méi wéi 1.100 [[Deserteur]]en a politesch Verfollegt, déi virdru falsch Pabeiere kruten, iwwer d'Grenz ze bréngen. 
==== Nom Krich ====
Direkt no der Liberatioun haten d'Lëtzebuerger Passeuren a [[Filierist]]en d'Iddi sech an engem Veräin ze regruppéiere fir den Ekippen- a [[Patriotissem]]sgeescht, dee si wärend der Naziokkupatioun zesummegehalen huet, net ze verléieren. Et huet awer bis [[1960]] gedauert bis d'[[Union nationale des passeurs et filiéristes luxembourgeois]] (UPAFIL) gegrënnt gouf.

===Erënnerungen un d'Passeursaktivitéiten===
*Zu Lëtzebuerg
** [[Sentier Albert Ungeheuer]] Zowaascherstrooss zu [[Déifferdeng]]
** [[Sentier des passeurs]] ([[Ëlwen]])
** [[Passeurs-Monument Esch-Uelzecht]]
** [[Monument national de l'évasion]] Place de la Résistance zu Déifferdeng.
** [[Borne du Passeur]] Nieft der Kierch zu Péiteng.
** Monument fir de Passeur Aloyse Kremer a seng Mamm zu [[Biwesch]].
* A Frankräich
** [[Monument des Passeurs (Réisseng)]] zu [[Réisseng]] beim Kierfecht
** [[Monument des évadés de guerre et des passeurs]] zu [[Raon-sur-Plaine]] um Wee fir op den [[Donon]] ([[Departement Vosges]])
** [[Passeursmonument vun Novéant|Passeursmonument]] zu [[Novéant-sur-Moselle]]
** [[Passeursmonument vu Pont-à-Mousson|Passeursmonument]] zu [[Pont-à-Mousson]]
** [[Passeursmonument vu Bertrambois|Passeursmonument]] zu [[Bertrambois]]

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenz]]
[[Kategorie:Franséisch Resistenz]]
[[Kategorie:Belsch Resistenz]]</text>
      <sha1>7mafv8034g9wtjio0ykl5h6z4zwb5op</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700925</id>
      <parentid>2700889</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Nom Krich */  nach e Komma</comment>
      <origin>2700925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2540" sha1="ellpa82jh8a39768mozv4ofm0h7m5ub" xml:space="preserve">{{Skizz}}
[[Fichier:Deifferdengerpasseuredenkmal1.jpg|thumb|250px|[[Déifferdeng]]: Monument vun de Passeuren]]
[[Fichier:PetgeBornePasseurs.jpg|thumb|250px|[[Péiteng]]: Borne du Passeur]]
E '''Passeur''' ass eng Persoun, déi aner Leit, déi heemlech an illegal e Land wëlle verloossen, dee beschten an onopfällegste Wee weist an hinnen hëlleft, d'Grenz ze „passéieren“. De Passeur setzt sech dobäi enger relativ grousser Gefor aus.

== Am [[Zweete Weltkrich]] ==

=== Passeuren zu Lëtzebuerg ===
D'Aféierung vum [[Reichsarbeitsdienst]] (RAD) a besonnesch d'Aféierung vun der [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéierung]] hunn et mat sech bruecht datt vill Lëtzebuerger decidéiert hu virun der [[Nationalsozialismus|Nazi]]herrschaft fortzelafen a si hu probéiert fir iwwer d'[[belsch]] oder d'[[Frankräich|franséisch]] Grenz ze kommen. D'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzorganisatiounen]] hu verschidde Fluchtweeër (Filièren) organiséiert a lëtzebuergesch, franséisch a belsch Passeuren hu gehollef, méi wéi 1.100 [[Deserteur]]en a politesch Verfollegt, déi virdru falsch Pabeiere kruten, iwwer d'Grenz ze bréngen. 
==== Nom Krich ====
Direkt no der Liberatioun haten d'Lëtzebuerger Passeuren a [[Filierist]]en d'Iddi sech an engem Veräin ze regruppéieren, fir den Ekippen- a [[Patriotissem]]sgeescht, dee si wärend der Naziokkupatioun zesummegehalen huet, net ze verléieren. Et huet awer bis [[1960]] gedauert bis d'[[Union nationale des passeurs et filiéristes luxembourgeois]] (UPAFIL) gegrënnt gouf.

===Erënnerungen un d'Passeursaktivitéiten===
*Zu Lëtzebuerg
** [[Sentier Albert Ungeheuer]] Zowaascherstrooss zu [[Déifferdeng]]
** [[Sentier des passeurs]] ([[Ëlwen]])
** [[Passeurs-Monument Esch-Uelzecht]]
** [[Monument national de l'évasion]] Place de la Résistance zu Déifferdeng.
** [[Borne du Passeur]] Nieft der Kierch zu Péiteng.
** Monument fir de Passeur Aloyse Kremer a seng Mamm zu [[Biwesch]].
* A Frankräich
** [[Monument des Passeurs (Réisseng)]] zu [[Réisseng]] beim Kierfecht
** [[Monument des évadés de guerre et des passeurs]] zu [[Raon-sur-Plaine]] um Wee fir op den [[Donon]] ([[Departement Vosges]])
** [[Passeursmonument vun Novéant|Passeursmonument]] zu [[Novéant-sur-Moselle]]
** [[Passeursmonument vu Pont-à-Mousson|Passeursmonument]] zu [[Pont-à-Mousson]]
** [[Passeursmonument vu Bertrambois|Passeursmonument]] zu [[Bertrambois]]

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenz]]
[[Kategorie:Franséisch Resistenz]]
[[Kategorie:Belsch Resistenz]]</text>
      <sha1>ellpa82jh8a39768mozv4ofm0h7m5ub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hanna Waag</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60371</id>
    <revision>
      <id>2700926</id>
      <parentid>2580802</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3394" sha1="017klo2edgupdrthzfxo2xoxjuh29fo" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Hanna Waag''', gebuer de [[24. Mee]] [[1912]] als ''Johanna Elisabeth Justine Beck'' zu [[Gießen]], an och do den [[13. August]] [[1995]] gestuerwen, war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspiller]]in.

D'Hanna Waag huet hir éischt Rollen 1929 an den däitsche [[Stommfilm]]er ''Das brennende Herz'' an ''Die Ehe'' gehat. Am meeschte Succès hat se an den 1930er Jore mat [[Tounfilm]]er wéi ''Der Mörder Dimitri Karamasoff'' (1931), ''Walzerkrieg'' 1933 (Regie: [[Ludwig Berger (Regisseur)|Ludwig Berger]]) an ''Der Hund von Baskerville'' (1936), hirem leschte Film.

1938 ass si mat hirem Mann, dem [[Filmarchitektur|Filmarchitekt]] [[Rudolf Bamberger]], op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an den [[Exil]] gaangen, wou se ënner dem Numm Jeanne Bamberger-Beck gelieft huet. Hire Mann ass am Januar 1945 am [[KZ Auschwitz]] ëmbruecht ginn.

An den 1950er Joren ass si nees op Gießen wunne gaangen.

== Filmographie ==
* 1929: ''[[Das brennende Herz]]'' - Regie: [[Ludwig Berger]] - Haaptacteuren: [[Mady Christians]], [[Gustav Fröhlich]] 
* 1929: ''[[Die Ehe]]'' - Regie: [[Eberhard Frowein]] - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Gustav Diessl]]
* 1929: ''[[Der lustige Witwer]]'' - Regie: [[Robert Land]] - Haaptacteuren: [[Harry Liedtke]], [[La Jana]]
* 1930: ''[[Der König von Paris]]'' - Regie: [[Leo Mittler]] - Haaptacteuren: [[Iván Petrovich]], [[Hanna Ralph]]
* 1930: ''[[Rosenmontag (Film 1930)|Rosenmontag]]'' - Regie: [[Hans Steinhoff]] - Haaptacteuren: [[Lien Deyers]], [[Mathias Wieman]] 
* 1931: ''[[Der Mörder Dimitri Karamasoff]]'' - Regie: [[Erich Engels]], [[Fyodor Otsep]] - Haaptacteuren: [[Fritz Kortner]], [[Fritz Rasp]] 
* 1931: ''[[Les frères Karamazoff]]'' - Regie: Fyodor Otsep - Haaptacteuren: Fritz Kortner, [[Aimé Clariond]]
* 1931: ''[[Der bebende Berg]]'' - Regie: [[Hanns Beck-Gaden]], [[Luitpold Nusser]] - Haaptacteuren: [[Hanns Beck-Gaden]], [[Hilda Rosch]]
* 1932: ''[[Goethe lebt …!]]'' - Regie: [[Eberhard Frowein]] - Haaptacteuren: [[Heinrich George]], [[Friedrich Kayßler]]
* 1933: ''[[Walzerkrieg]]'' - Regie: [[Ludwig Berger]] - Haaptacteuren: [[Renate Müller]], [[Willy Fritsch]] 
* 1934: ''[[Musik im Blut]]'' - Regie: [[Erich Waschneck]] - Haaptacteuren: [[Leo Slezak]], [[Sybille Schmitz]]
* 1934: ''[[Abschiedswalzer]]'' - Regie: [[Géza von Bolváry]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Liebeneiner]], [[Richard Romanowsky]]
* 1934: ''[[Der Herr ohne Wohnung]]'' - Regie: [[E.W. Emo]] - Haaptacteuren: [[Karin Evans]], [[Paul Hörbiger]]
* 1935: ''[[Lady Windermeres Fächer (Film 1935)|Lady Windermeres Fächer]]'' - Regie: [[Heinz Hilpert]] - Haaptacteuren: Lil Dagover, [[Walter Rilla]] 
* 1935: ''[[Anschlag auf Schweda]]'' - Regie: [[Karl Heinz Martin]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hoppe]], [[Grethe Weiser]]
* 1936: ''[[Ein Lied klagt an]]'' - Regie: [[Georg Zoch]] - Haaptacteuren: [[Louis Graveure]], [[Gina Falckenberg]]
* 1937: ''[[Der Hund von Baskerville (Film 1937)|Der Hund von Baskerville]]'' - Regie: [[Karel Lamac|Carl Lamac]] - Haaptacteuren: [[Peter Voß|Peter Voss]], Friedrich Kayßler

== Um Spaweck ==
*[https://web.archive.org/web/20061028072653/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=999 Fotoe vun der Hanna Waag]
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Waag Hanna}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1912]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1995]]</text>
      <sha1>017klo2edgupdrthzfxo2xoxjuh29fo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Den Atelier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68380</id>
    <revision>
      <id>2700858</id>
      <parentid>2496226</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <comment>/* Literatur */ Homonymielink gefléckt</comment>
      <origin>2700858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="fabkqtzwqdxat4yvgmo6wptrim8qqqk" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:Den Atelier, rue de Hollerich-101.jpg|thumb|Entrée op der Hollerecher Strooss]]
'''Den Atelier''' ass e Sall zu [[Hollerech]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], an deem reegelméisseg Concerte vun international bekannte Bands organiséiert ginn. E gëtt vun der [[Société à responsabilité limitée|s.à&amp;nbsp;r.l.]] ''Den Atelier'' bedriwwen.

D'Iddi fir d'Grënnung vum Atelier war doduerch motivéiert, datt et deemools zu Lëtzebuerg keen zerguttsterte Sall gouf, fir Live-Concerte vu renomméierten internationale Bands z'organiséieren, e Sall wéi d'''Ancienne Belgique'' zu [[Bréissel]], de ''Paradiso'' zu [[Amsterdam]] oder de ''Bataclan'' zu [[Paräis]].

De Sall ass am Atelier vun enger fréierer Renault-Camionsgarage amenagéiert ginn, dohier den Numm. Ouverture war den [[23. Oktober]] [[1995]]. Den 1. November 1995 huet de [[Jimmy Somerville]] deen éischte Live-Concert do gespillt. An der Ufankszäit vum Atelier huet en och wéi eng Diskothéik mat DJ's an de Weekend mat Clubnuechte funktionéiert, bis awer schonn no relativ kuerzer Zäit d'Zuel vun de Concerte sou staark zougeholl hat, datt dat net méi néideg war.

De Sall huet Plaz fir zirka 1000 Leit. Déi meescht Concerten déi am ''Atelier'' organiséiert ginn, si vu Bands aus de Museksberäicher [[Rockmusek|Rock]]-, [[Alternative Rock]]- an [[Indie Rock|Indie]].

Bekannt Museker oder Bands, déi bis ewell do opgetruede sinn, sinn ë.&amp;nbsp;a.: [[Lily Allen]], [[Moof]], [[Jane Birkin]], [[Blondie (Band)|Blondie]] (zweemol), [[The Corrs]], [[Deftones]], [[Al Di Meola]], [[Foreigner]], [[Good Charlotte]], [[Cyndi Lauper]], [[Megadeth]] (zweemol), [[Moby]], [[Motörhead]], [[Muse (Museksgrupp)|Muse]], [[My Chemical Romance]], [[Queens of the Stone Age]] (zweemol), [[Razorlight]], [[The Smashing Pumpkins]] &amp; [[Brandon Flowers]].&lt;ref&gt;[http://www.atelier.lu/Past-Shows 'Past shows' op atelier.lu]&lt;/ref&gt;

Den Atelier ass och Coorganisateur vu Concerten aneschtwous, wéi z.&amp;nbsp;B. an der [[Rockhal]] zu [[Esch-Uelzecht]] oder dem [[Open-Air]] [[Rock-A-Field]] bei [[Réiser]].

== Literatur ==
* Yves Stephany, 2010. ''15 Joer Atelier''. [[Forum (Zäitschrëft)|Forum]] 302, S. 56. [http://www.forum.lu/pdf/artikel/7057_302_Stephany.pdf PDF]
* Loschetter, Laurent: ''No beer till Placebo'' Éditions Guy Binsfeld, 2010. ISBN 978-2-87954-233-1.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.atelier.lu Websäit vum Atelier]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Concertssäll zu Lëtzebuerg|Atelier]]
[[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg|Atelier]]
[[Kategorie:Hollerech]]</text>
      <sha1>fabkqtzwqdxat4yvgmo6wptrim8qqqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700859</id>
      <parentid>2700858</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:36:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="8ub6upymnbwwf14bzm52vv8547lz7gw" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:Den Atelier, rue de Hollerich-101.jpg|thumb|Entrée op der Hollerecher Strooss]]
'''Den Atelier''' ass e Sall zu [[Hollerech]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], an deem reegelméisseg Concerte vun international bekannte Bands organiséiert ginn. E gëtt vun der [[Société à responsabilité limitée|s.à&amp;nbsp;r.l.]] ''Den Atelier'' bedriwwen.

D'Iddi fir d'Grënnung vum Atelier war doduerch motivéiert, datt et deemools zu Lëtzebuerg keen zerguttsterte Sall gouf, fir Live-Concerte vu renomméierten internationale Bands z'organiséieren, e Sall wéi d'''Ancienne Belgique'' zu [[Bréissel]], de ''Paradiso'' zu [[Amsterdam]] oder de ''Bataclan'' zu [[Paräis]].

De Sall ass am Atelier vun enger fréierer Renault-Camionsgarage amenagéiert ginn, dohier den Numm. Ouverture war den [[23. Oktober]] [[1995]]. Den 1. November 1995 huet de [[Jimmy Somerville]] deen éischte Live-Concert do gespillt. An der Ufankszäit vum Atelier huet en och wéi eng Diskothéik mat DJen an de Weekend mat Clubnuechte funktionéiert, bis awer schonn no relativ kuerzer Zäit d'Zuel vun de Concerte sou staark zougeholl hat, datt dat net méi néideg war.

De Sall huet Plaz fir zirka 1000 Leit. Déi meescht Concerten déi am ''Atelier'' organiséiert ginn, si vu Bands aus de Museksberäicher [[Rockmusek|Rock]]-, [[Alternative Rock]]- an [[Indie Rock|Indie]].

Bekannt Museker oder Bands, déi bis ewell do opgetruede sinn, sinn ë.&amp;nbsp;a.: [[Lily Allen]], [[Moof]], [[Jane Birkin]], [[Blondie (Band)|Blondie]] (zweemol), [[The Corrs]], [[Deftones]], [[Al Di Meola]], [[Foreigner]], [[Good Charlotte]], [[Cyndi Lauper]], [[Megadeth]] (zweemol), [[Moby]], [[Motörhead]], [[Muse (Museksgrupp)|Muse]], [[My Chemical Romance]], [[Queens of the Stone Age]] (zweemol), [[Razorlight]], [[The Smashing Pumpkins]] &amp; [[Brandon Flowers]].&lt;ref&gt;[http://www.atelier.lu/Past-Shows 'Past shows' op atelier.lu]&lt;/ref&gt;

Den Atelier ass och Coorganisateur vu Concerten aneschtwous, wéi z.&amp;nbsp;B. an der [[Rockhal]] zu [[Esch-Uelzecht]] oder dem [[Open-Air]] [[Rock-A-Field]] bei [[Réiser]].

== Literatur ==
* Yves Stephany, 2010. ''15 Joer Atelier''. [[Forum (Zäitschrëft)|Forum]] 302, S. 56. [http://www.forum.lu/pdf/artikel/7057_302_Stephany.pdf PDF]
* Loschetter, Laurent: ''No beer till Placebo'' Éditions Guy Binsfeld, 2010. ISBN 978-2-87954-233-1.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.atelier.lu Websäit vum Atelier]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Concertssäll zu Lëtzebuerg|Atelier]]
[[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg|Atelier]]
[[Kategorie:Hollerech]]</text>
      <sha1>8ub6upymnbwwf14bzm52vv8547lz7gw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeng Rëmeleng</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73000</id>
    <revision>
      <id>2700916</id>
      <parentid>2693180</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8969" sha1="rdobrjrfngfctazw2fgbjuamv8y5cl7" xml:space="preserve">{{Doublon|Rëmeleng}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
 | Numm (Franséisch) = Rumelange 
 | Numm (Däitsch)  = Rümelingen
 | Wopen = Wope Rëmeleng 1.png
 | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Rëmeleng}} 
 | Koordinaten = {{coor dms|49|27|35|N|06|01|50|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Remeleng1.jpg|thumb|Rëmeleng, vum Kolscheed aus gesinn]]
'''Rëmeleng''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] an zanter 1907 eng vun den 12 [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied|Lëtzebuerger Stied]]. Et ass déi eenzeg Uertschaft an deemno och [[Chef-lieu]] vun der Gemeng. Rëmeleng gëtt och d'Stad vum ''[[Minettsgéigend#Landstreech a seng Bezeechnung|Roude Buedem]]'' genannt.

D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner &lt;small&gt;(Stand %q)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.&lt;/ref&gt;[%r]}}.

== Geographie ==
D'Gemeng läit am Dall vun der [[Keelbaach]]. Mat enger Fläch vu 684&amp;nbsp;ha ass se an där Hisiicht eng vun de klengste Gemengen am Land.

Tëscht [[Huldang]] a Rëmeleng gëtt et mat 82&amp;nbsp;km déi gréisst Nord-Süd-Längt vum Lëtzebuerger Land.&lt;br&gt;
An der Rëmelenger Gemeng läit dee südlechste Punkt vum Land op 49°26'52&quot;.

=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville =Rëmeleng
 | nord = 
 | nord-est =[[Gemeng Keel|Keel]]
 | est = 
 | sud-est = 
 | sud= [[Ëtteng]] (F)
 | sud-ouest =  
 | ouest =  [[Esch-Uelzecht]]
 | nord-ouest = 
}}

== Uertschaften an der Gemeng ==
[[Rëmeleng]] ass déi eenzeg Uertschaft an der Gemeng, vun där si och den Numm huet.

== Geschicht ==
Rëmeleng huet bis 1891 zu der [[Gemeng Keel]] gehéiert. Duerch d'Gesetz vum 27. Juni 1891&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1891/06/27/n2/jo|Titel=Loi du 27 juin 1891 concernant la création d'une nouvelle commune sous le nom de Rumelange|Gekuckt=15.07.2020|Datum=02.07.1891|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; gouf et vu Keel ofgetrennt an ass domat zanter dem 1. Oktober 1891&lt;ref&gt;Art. 3 vum Gesetz dat den 2. Juli 1891 publizéiert gouf: «La présente loi ne sera exécutoire que nonante jours après sa publication»&lt;/ref&gt; eng onofhängeg Gemeng&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;&gt;Luxemburger Wort 1941-10-31, S. 4 (''Rümelingen 50 Jahre selbständige Gemeinde'').[https://web.archive.org/web/20230408055015/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=774062&amp;search_terms=#panel:pp%7Cissue:774062%7Cpage:4]&lt;br&gt; Wolff, L. &amp; R. Kirsch, 2008. ''Saviez-vous que … ? Le tout savoir sur Rumelange en plus de 500 faits marquants.'' In: R. Kirsch (réd.), 2008. ''Honnert Joer Stad Rëmeleng : 1907 – 2007''. Rumelange : Collège échevinal de la ville, [2008], Leudelange, Qatena, S. 87-133.&lt;/ref&gt;. Zu der neier Gemeng huet nieft der Uertschaft Rëmeleng och de Weiler [[Uewertéiteng]] (Haut-Tétange) gehéiert&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Den éischte [[Buergermeeschter]] war den Industriellen [[Jean-Pierre Nau]], dee seng Nominatioun de 24. Oktober 1891 krut&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rc/1891/10/18/n1/jo|Titel=Mémorial A57/1891|Gekuckt=15.07.2020|Datum=31.10.1891|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Duerch d'Gesetz vum 4. August 1907 krut Rëmeleng den Titel [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied|Stad]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1907/08/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 août 1907 attribuant la qualification de ville aux localités de Differdange, Dudelange, Ettelbruck et Rumelange|Gekuckt=15.07.2020|Datum=10.08.1907|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Wope Rëmeleng 1.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:&lt;br&gt;
''d'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel''&lt;br&gt;{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] &lt;!--- Mémorial xx, Säit xx ---&gt; Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Politik ==
De [[Gemengerot]] vu Rëmeleng gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.

Zanter 2023 huet d'[[LSAP]] d'absolut Majoritéit am Schäfferot. Dat war och virdrun de Fall, ausser vun 2017 bis 2023, wou s'eng Koalitioun mat der [[KPL]] hat.

'''Zesummesetzung'''

{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}} 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] 
|- 
| 1999 || 3 || - || 0 || '''7''' 
|- 
| 2005 || 3 || - || 0 || '''8''' 
|- 
| 2011 || 3 || - || 1 || '''7''' 
|- 
| 2017 || 4 || 1 || '''1''' || '''5''' 
|- 
| 2023 || 3 || 1 || 1 || '''6''' 
|} 
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}

==Buergermeeschteren==
{{Div col|cols=2}}
*[[Jean-Pierre Nau]] (1891 – 1898)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Henri Schroell]] (1898 – 1905)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Charles Theisen]] (1905 – 1906), interim (Schäffen)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Jacques Sturm (Rëmeleng)|Jacques Sturm]] (1906 – 1921)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Bernard Deisges]] (1921 – 1925)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Florentin Antony]] (1925)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Jean-Pierre Bausch]] (1925 – 1932)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Mathias Piren]] (1932 – 1934)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Nic. Seywert]] (1935 – 1939)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Henri Lück]] (1939 – 1941)&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*Dr. Schmitt (1941 – 1944), däitschen Amtsbürgermeister&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;/&gt;
*[[Emile Quintus]] (1944 – 1945), interim (Schäffen)&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1944-10-17, S. 4 (''Allerlei aus Rümelingen'').[https://web.archive.org/web/20210728010222/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=790172&amp;search_terms=#panel:pp|issue:790172|page:4]&lt;br&gt;Escher Tageblatt 1945-06-18, S. 2 (''Aus den Gemeinderäten'').[https://web.archive.org/web/20210728015745/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=110435&amp;search_terms=#panel:pp|issue:110435|page:2]&lt;/ref&gt;
*[[Henri Lück]] (1945 – 1969)&lt;ref&gt;[[Alex Bodry|Bodry, A.]] &amp; [[Ben Fayot|B. Fayot]], 2016. ''120 Jor sozialistesch Deputéiert an der Lëtzebuerger Chamber (1896 - 2016) : dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des députés.'' La mémoire socialiste, Luxembourg, S. 135.&lt;/ref&gt;
*[[André Zirves]] (1970 – 1990)
*[[Will Hoffmann]] (1990 – 2011)
*[[Henri Haine]] (zanter 2011)&lt;ref&gt;[https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2011/11-novembre/21-assermentation.html Assermentation de nouveaux bourgmestres et échevins.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B07-juillet%2B06-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=06.07.2023|Datum=06.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; &lt;!---12. Abrëll 1964 gebuer--&gt;&lt;!---12. Abrëll 1964 gebuer--&gt;
{{Div col end}}

== Kuckeswäertes ==
* [[Musée national des mines|Nationale Minnemusée]]
* [[Kierch Saint Sébastien (Rëmeleng)|Parkierch Saint Sébastien]]

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Rëmeleng ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{Div col|cols=5}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[PRO-SUD]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SARE]]
* [[SICEC]]
* [[SICOSPORT]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[STEP]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
* [[TICE]]
{{Div col end}}
== Jumelage ==
* [[Grundlsee]] an {{AUT}}

== Kuckt och ==
* [[Rëmeleng]] (vill Detailer iwwer d'Uertschaft)
* {{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.rumelange.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng a Stad Rëmeleng]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/rumelange D'Gemeng Rëmeleng op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.mnm.lu D'Websäit vum Nationale Minnemusée]
* [https://web.archive.org/web/20030904235014/http://www.tice.lu/ TICE]
* [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1891/0380207/0380207.pdf#page=2 D'Gesetz iwwer d'Kreatioun vun der Gemeng Rëmeleng ''(Loi du 27 juin 1891, concernant la création d'une nouvelle commune sous le nom de Rumelange.)'']

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Gemeng Remeleng}}
[[Kategorie:Gemeng Rëmeleng| ]]
[[Kategorie:Stied zu Lëtzebuerg|Remeleng]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Remeleng]]</text>
      <sha1>rdobrjrfngfctazw2fgbjuamv8y5cl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jacques Diedenhoven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73150</id>
    <revision>
      <id>2700968</id>
      <parentid>2658960</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:43:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3100" sha1="ibbpv8jnyepw355obytbm7h84afa2wb" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Jacques''' (oder '''Jakob''') '''Diedenhoven''' (och: ''Diedenhofen''), gebuer den [[10. Dezember]] [[1809]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[29. Mäerz]] [[1866]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250927113059/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=a-z&amp;search_terms=&amp;pid=2341755#panel:pp%7Cissue:2341755%7Carticle:DTL80 Letzeburger Memorandum Jacques Diedenhofen †.] an: [[D'Unio'n]] vum 29./30. Mäerz 1947&lt;/ref&gt; zu [[Schaerbeek]] (haut [[Haaptstadregioun Bréissel]]), war e lëtzebuergeschen Auteur. Hien ass bekannt dofir, als ee vun deenen Éischten iwwerhaapt, déi Gedichter op [[Lëtzebuergesch]] publizéiert hunn.

De Jacques Diedenhofen huet am [[Stater Kolléisch]] an um [[Cours supérieurs]] studéiert. [[1830]], no der [[Belsch Revolutioun|Belscher Revolutioun]], ass hie mat sengem Brudder an d'[[Belsch]] gaangen, fir do Carrière an der Arméi ze maachen. Als Student huet hie Gedichter op Lëtzebuergesch geschriwwen an op lassene Blieder verdeelt. Dat éischt war ''Oin d'Noicht'' (1829).

Verschiddener sinn haut net méi erëmzefannen, anerer, wéi ''De Bidgang no Conter'' oder ''Ofscheet fu Letzeburg'' goufen nogedréckt.

Zu Conter gouf dann och eng Strooss no him genannt.&lt;ref&gt;L-5313; [https://map.geoportail.lu/addresses/Contern/Rue%20Jacques%20Diedenhofen/?lang=de Loklalisatioun] op geoportail.lu.&lt;/ref&gt;
== Publikatiounen ==

* [https://web.archive.org/web/20250928100437/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=a-z&amp;search_terms=&amp;pid=3580761#panel:pp%7Cissue:3580761%7Carticle:DTL120 De Bidgang no Conter]. (1918). an: [[D'Natio'n|D'Nati'on]] vum 1. Abrëll 1918
* Ofscheet fu Letzeburg
* Gudde Nuecht
* Um Tribunal zu Letzeburg

== Literatur ==
*&lt;nowiki&gt;Hessel, Marc. (1988). Jacques Diedenhoven : 1809-1866. Eis Sprooch, Eis Sprooch. - Lëtzebuerg Jg. [27](1988), Nr. 24, p. 3-5, ill.&lt;/nowiki&gt;
*Emmel, F., &amp; Maurer, Gilbert. (2009). Deux cents ans après... Bon anniversaire à Jacques Diedenhoven (1809 - 1866). Bulletin de liaison des anciens de l'Athénée Luxembourg Fasc. 27 (janvier 2009), p.&amp;nbsp;57-72, ill. ; 
*Gilbert Maurer. &quot; Diedenhoven Jacques - une suite &quot;; in: Bulletin de liaison des Anciens de l'Athénée, Nr. 28 (2009), Ss. 79-86.
*&lt;nowiki&gt;Emmel, F. (2010). Jacques Diedenhoven (1809 - 1866) et sa famille. De Familjefuerscher : Association Luxembourgeoise De Généalogie Et D'héraldique, De Familjefuerscher : Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique [Mersch] Jg. 26(2010), n° 85, p. 43-52, ill., tabl.&lt;/nowiki&gt;

==Um Spaweck==
*[http://www.autorenlexikon.lu/page/author/539/5399/FRE/index.html De Jacques Diedenhoven am Autorenlexikon]
*[https://wikisource.org/wiki/Author:Jacques_Diedenhoven Dem Jacques Diedenhoven säi Wierk op Wikisource.org]
{{Autoritéitskontroll}}

{{Referenzen an Notten}}

{{DEFAULTSORT:Diedenhoven Jacques}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1809]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1866]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]</text>
      <sha1>ibbpv8jnyepw355obytbm7h84afa2wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeng Réiser</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74377</id>
    <revision>
      <id>2700915</id>
      <parentid>2693225</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6893" sha1="srxwkma1xv0gw3sw8v620ny01fycb88" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
 | Numm (Franséisch) = Roeser 
 | Numm (Däitsch)  = Roeser
 | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Réiser}} 
 | Koordinaten = {{coor dms|49|32|10|N|06|08|45|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.

D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner &lt;small&gt;(Stand %q)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.&lt;/ref&gt;[%r]}}.

== Geographie ==
D'Gemeng Réiser läit tëscht de [[Gemeng Beetebuerg|Gemenge Beetebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]] an zitt sech am Süde bis op d'[[Frankräich|franséisch]] Grenz, wou se un d'[[Zoufftgen|Gemeng Suuftgen]] stéisst.

Mat enger Gesamtfläch vun 2,379 [[Ar (Flächemooss)|ha]] ass se no [[Gemeng Suessem|Suessem]] flächeméisseg déi zweetgréisst Gemeng aus dem Kanton Esch-Uelzecht&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=12700&amp;IF_Language=fra&amp;MainTheme=1&amp;FldrName=1|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=15.07.2020|Datum=01.01.2018|Editeur=Source: Administration du Cadastre et de la Topographie|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Réiser
 | nord =  [[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]{{0}} [[Gemeng Hesper|Hesper]]
 | nord-est = 
 | est =  [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
 | sud-est= [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
 | sud= [[Zoufftgen]] (F)
 | sud-ouest =  [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
 | ouest = [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
 | nord-ouest = [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] 
}}

== Uertschaften an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{div col|cols = 2}}
* [[Béiweng]]
* [[Bierchem]]
* [[Krautem]]
* [[Kockelscheier]] 
* [[Léiweng]]
* [[Peppeng]]
* [[Réiser]]
{{div col end}}

=== Häff a Lieu-diten ===
{{div col|cols = 2}}
* [[Haus vun der Natur|Kräizhaff]]
* [[Jean-Mathias-Haff]]
* [[Munnerëffer Strooss (Peppeng)|Munnerëffer Strooss]]
* [[Poudrerie (Kockelscheier)|Poudrerie]]
{{div col end}}

==Geschicht==
{{Intro Gemeng}}

=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:&lt;br&gt;
''gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''&lt;br&gt;{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[8. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: 1984 [[Marcel Lenertz]]}}
|}

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

==Politik==
===Gemengerot===
De Gemengerot vun der {{PAGENAME}} gëtt nom [[Majorzsystem]] gewielt.

Bis 2011 goufen 11 Conseilleren an de [[Gemengerot]] gewielt; zanter 2017 sinn et der 13.

De Schäfferot baséiert sech, no de Gemengewale vun 2011 wéi och deene vun 2017, op eng Majoritéit vun [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] an [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]].&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1087657.html &quot;LSAP-CSV-Koalitiounsaccord, Jungen bleift Buergermeeschter.&quot;] rtl.lu, 19.10.2017, 23:26:38.&lt;/ref&gt;

'''Zesummesetzung'''
&lt;br&gt;{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|- 
| 1999 || || || || 
|- 
| 2005 || 3 || 1 || - || 7 
|- 
| 2011 || '''2''' || 2 || 2 || '''5'''
|- 
| 2017 || '''3''' || 2 || 2 || '''6'''
|- 
| 2023 || 3 || 2 || 1 || '''7'''
|} 
{{small|Quell: elections.lu}}

=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
* 1800 – 1806: François Blouet
* 1806 – 1812: Nicolas Knepper
* 1812 – 1820: Pierre Schintgen
* 1822 – 1825: [[Jean-Jacques Knepper|Johan Jacob Knepper]]
* 1825 – 1830: Michel Schmit
* 1831 – 1842: Jean Jaminet
*
* 1844: Jean Jaminet&lt;ref&gt;ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://www.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo Memorial N°3 vun 1844, S. 18]&lt;/ref&gt;
*
* 1849 – 1857: Jean Joseph Antoine Rolle
* 1858 – 1875 Jean Jaminet
* 1876 – 1886: [[Alexandre Schintgen]]
* 1897 – 1912: François Hirtz
*...
* 1915 – 1921: [[Paul Goedert]]&lt;!--source: Stroosseschëld--&gt;
* 1921 – 1928: [[Emile Barthel]]&lt;!--source: Stroosseschëld--&gt;
* 1929 – 1932: [[Jean-Pierre Hoffmann (Lokalpolitiker Réiser)|Jean-Pierre Hoffmann]]&lt;!--source: Stroosseschëld--&gt;
* 1933 – ?: [[Joseph Lentz]]&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/bfzk51db2s/pages/3/articles/DIVL157 Avis. — Administration communale]. In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 25 (03.06.1933), p. 351 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* ...
* 1946 – 1963: [[Aloyse Weber]]
* 1964 – 1967: [[Alex Federspil]]
* 1967 – 1969: [[Jean Braun]]
* 1970 – 1975: [[Arthur Sinner]]
* 1976 – 1981: [[Milla Hoffmann]]
* 1982 – 2008: Arthur Sinner
* zanter 2008: [[Tom Jungen]]

== Radio zu Réiser ==
*[[Radio Locale Réiserbann-Betebuerg]]

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Réiser ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols = 3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SPIC]]
* [[STEP]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Jumelage ==
* [[Turi]] an {{ITA}}
* [[Simmern/Hunsrück]] an {{DEU}}

== Literatur ==
* Pierre Back, Pit Hamen, ''Roeserbann, L'histoire du Roeserbann d'hier à aujourd'hui'', 2015, Gérard Klopp éditions, Mondorf-les Bains, 220 S., ISBN 2-911992-68-7

== Kuckt och ==
{{LNM}}
* [[Donatuskierch zu Réiser]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20001011140408/http://www.roeser.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Réiser]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/roeser D'Gemeng Réiser op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.hmr.lu Offiziell Säit vun der Réiserbänner Musek]
* [http://www.pompjeen-reiserbann.lu Offiziell Säit vun de Réiserbänner Pompjeen]
* [http://www.roeserschool.lu Réiser Schoulen]
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Reiser]]
[[Kategorie:Gemeng Réiser| ]]</text>
      <sha1>srxwkma1xv0gw3sw8v620ny01fycb88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeng Suessem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74416</id>
    <revision>
      <id>2700978</id>
      <parentid>2693226</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:12:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Politik */</comment>
      <origin>2700978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8592" sha1="ipnje4o0s15s0g41zogbboz03yu8wnf" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
 | Numm (Franséisch) = Sanem 
 | Numm (Däitsch)  = Sassenheim
 | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Suessem}} 
 | Koordinaten    = {{coor dms|49|32|50|N|05|55|40|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass {{wikidata|property|linked|P36}} a se huet den Numm vun der Uertschaft [[Suessem]].

D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner &lt;small&gt;(Stand %q)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.&lt;/ref&gt;[%r]}}.

== Geographie ==
D'Gemeng Suessem läit am ënneschte [[Minettsgéigend|Minett]].

=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Suessem
 | nord =  [[Gemeng Dippech|Dippech]]
 | nord-est = [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng/Mess]]
 | est =  [[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
 | sud-est=  [[Esch-Uelzecht]]
 | sud= [[Rédange]] (F)
 | sud-ouest =  
 | ouest = [[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
 | nord-ouest =[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
}}

== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 2}}
* [[Bieles]]
* [[Éilereng]]
* [[Suessem]]
* [[Zolwer]]
{{Div col end}}

=== Häff a Lieu-diten ===
{{Div col|cols = 2}}
* [[Aessen]]
* [[Belval Nord]]
* [[Gadderscheier]]
* [[Metzerlach]]
* [[Scheierhaff (Bieles)|Scheierhaff]]
* [[Uerschterhaff]]
{{Div col end}}

== Koppen an Hiwwelen an der Gemeng ==
*[[Zolwerknapp]], 421,6 Meter, gëllt als déi héchst Plaz am [[Guttland]]
*[[Gaalgebierg (Bieles)|Bielesser Gaalgebierg]], 403,3 Meter
*[[Lëtschet]], (och ''Loetschet, Lëtschef, Loetschef'', 395,6 Meter)
*[[Pakebierg]] (oder ''Paquetbierg''), 383,6 Meter
*[[Metzerbierg (Bieles)|Metzerbierg]], 417,4 Meter

== Geschicht ==
=== Suessem a spéitréimescher Zäit ===
Zu der Zäit vun de [[Réimescht Räich|Réimer]], gouf et zu Suessem op d'mannst zwou Réimervillaen (ënner anerem d'[[Villa Grueweléck]]). Well Suessem um [[Kiem]] louch, dee vum [[Tëtelbierg]] op [[Duelem (Réimech)|Duelem]] gaangen ass, gëtt ugeholl, datt e réimescht Kastell déi kleng Siidlung geschützt huet. Dëst Kastell soll net méi gewiescht sinn, wéi e véiereckege Wuechttuerm aus Holz. Dokumenter aus dem [[13. Joerhonnert]] beleeën, datt aus dem Tuerm ee véiereckege Tuerm aus Stee ginn ass.

==== Schlässer, Buergen a Ruinen an der Gemeng ====
* Réimervilla ''[[Villa Grueweléck|Grueweléck]]''
* [[Zolwerknapps|Buerg Zolwer]]
* [[Suessemer Schlass]]
* [[Bielesser Buerghaus]]

=== Haiteg Gemeng ===
{{Intro Gemeng}}

Mam Gesetz vum 2. Abrëll 1930 ass ronn een Hektar Terrain vum [[Gewan|Flouer]] ''bei der Hoerchen'' vun der Gemeng ofgespléckt a bei d'[[Gemeng Nidderkäerjeng]] (haut Gemeng Käerjeng) geprafft ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1930/04/02/n2|Titel=Loi du 2 avril 1930, ayant pour objet d'incorporer dans la commune de Bascharage des propriétés situées sur le territoire de la commune de Sanem, au lieu dit «bei der Hoerchen»|Gekuckt=12.07.2026|Datum=02.04.1930|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:&lt;br&gt;
''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''&lt;br&gt;{{small|&lt;!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - --&gt;[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Politik ==
De [[Gemengerot]] vu Suessem gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2017 aus 17 (virdrun: 15) [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.

De Schäfferot, deen aus de [[Gemengewalen]] 2023 ervirgoung, gëtt, grad wéi dee vidrun,  vun enger LSAP-CSV-Koalitioun gedroen&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1087307.html &quot;LSAP/CSV-Koalitioun mam Georges Engel als Buergermeeschter.&quot;] rtl.lu, 18.10.2017, 16:24:03.&lt;/ref&gt;.

'''Zesummesetzung'''
&lt;br&gt;{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! Joer !! [[ADR]] !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPPL]] !! [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|- 
| 1999 || 1 || 6 || 1 || 2 || 0 || 1 || 4 || - || -
|- 
| 2005 || 1 || 5 || 1 || 3 || 0 || 0 || 5 || - || -
|- 
| 2011 || 0 || 3 || 1 || '''3''' || 0 || 1 || '''7''' || - || -
|- 
| 2017 || 0 || '''5''' || 1 || 2 || 0 || 2 || '''7''' || - || -
|- 
| 2023 || 1 || '''5''' || 1 || 1 || - || 1 || '''7''' || 1 || 0
|} 
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu}}

=== Buergermeeschtere vu 1799 bis haut&lt;ref&gt;''[https://issuu.com/gemengsuessem/docs/kk_11_nr04-20_issuu Kuerz&amp;Knapp. Gemengebuet vun der Gemeng Suessem.]'' Karschnatz &lt;nowiki&gt;[= August] N°4-[20]20,&lt;/nowiki&gt; S.4-5.&lt;/ref&gt; ===
{{Div col|cols = 3}}
* [[1799]] – [[1807]], Dominique Charpentier
* [[1808]] – [[1812]], Nicolas Hilbert
* [[1813]] – [[1814]], Pierre Krantz
* [[1815]] – [[1818]], Philippe Krier
* 1818 – [[1827]], [[Charles Auguste de Tornaco]]
* 1827 – [[1848]], Egide van Dyke&lt;ref&gt;ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]&lt;/ref&gt;
* [[1849]] – [[1861]], Jean Pretemer
* 1861 – [[1867]], Pierre Kremer
* 1867 – [[1870]], Jean Pretemer
* 1870 – [[1879]], J.-P. Pretemer
* 1879 – [[1882]], J.-P. Schambourg
* 1882 – [[1893]], J.-P. Meyer
* [[1894]] – [[1914]], Nicolas Knepper
* [[1915]] – [[1924]], [[Jacques Battin]]
* [[1925]] – [[1932]], [[Edouard Thill]]
* 1932 – [[1934]], [[Pierre Greisch]]
* [[1935]] – [[1937]], [[Jean Donnersbach]]
* 1937 – [[1940]], Pierre Greisch
* 1940 – [[1944]], däitsch Occupatioun
* 1944 – [[1966]], Pierre Greisch
* 1966 – [[1980]], [[Roger Krier]]
* 1980 – [[1997]], [[Mathias Greisch]]
* 1997 – [[2005]], [[Fred Sunnen]]
* 2005 – [[2020]], [[Georges Engel]]
* zanter dem 13. Juli 2020: [[Simone Asselborn-Bintz]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/tele/de-journal-vun-der-tele/v/3212095.html|Titel=Gemeng Suessem: Nei Buergermeeschtesch vereedegt|Gekuckt=20.07.2020|Datum=13.07.2020|Editeur=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Suessem ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[PRO-SUD]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SIACH]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SIVEC]]
* [[SYVICOL]]
* [[TICE]]
* [[ZARE]]
{{div col end}}
[[Fichier:Suessem1bierger1.jpg|thumb|800px|center|Vu lénks no riets: Zolwerknapp, Lëtschet, Bielesser Gaalgebierg]]

== Jumelage ==
* [[Chauffailles]] a {{FRA}}

== Kuckt och ==
{{div col|cols=2}}
* {{LNM}}
* [[Schlass Suessem]]
* Bemierkenswäert Beem beim Schlass
: [[Lann zu Suessem|déi 500-järeg Lann]]
: [[Trauerbuch zu Suessem|d'Trauerbuch am Park]]
* [[Belval]]
* [[Naturschutzgebitt Dreckswiss]]
* [[Parverband Suessem]]
* [[Lycée Bel-Val]]
* [[Gare Nidderkäerjeng-Suessem]]
* [[Tunnel Aessen]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
{{div col end}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.sanem.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Suessem]
* [http://www.ecoles-sanem.lu Offiziell Säit vun de Schoulen aus der Gemeng Suessem]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/sanem D'Gemeng Suessem op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20030904235014/http://www.tice.lu/ TICE]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Gemeng Suessem| ]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Suessem]]</text>
      <sha1>ipnje4o0s15s0g41zogbboz03yu8wnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kiischpelter Sonnekrees</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74427</id>
    <revision>
      <id>2700890</id>
      <parentid>2700433</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T19:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Interpunktioun</comment>
      <origin>2700890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1538" sha1="th89rab8aube3z7fymjxjz3br4tj8yv" xml:space="preserve">{{Coor dms1 uewen|50|00|00|N|06|00|00|O|Haaptkoordinaten=jo}}
[[Fichier:2009-06 Enscherange.jpg|thumb|300px|De Konfluenzpunkt op {{Coor dms1|50|00|00|N|06|00|00|O}}]]
[[Fichier:Sonnenauer Kiischpelter Sonnekrees.jpg|300px|thumb|D'Sonnenauer donieft]]
De '''Kiischpelter Sonnekrees''' ass eng Plaz, déi tëscht [[Äischer]] a [[Pënsch]] um [[Flouernumm|Flouer]] ''Loh'' ugeluecht gouf, fir de [[Konfluenzpunkt]] vum 50. [[Geographesch Breet|Breedegrad]] Nord mam 6. [[Längegrad]] Ost ze markéieren.

D'Plaz besteet aus engem Krees um Buedem, dee mat [[Pawee]]steng augeluecht ass, mat an der Mëtt engem vertikalen [[Inox]]staf vun engem Meter Héicht, deen den eenzege Konfluenzpunkt vum [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger Land]] markéiert.

Ronderëm de Krees sti kleng [[Holz (Materiel)|hëlze]] Poteauen, déi d'Himmelsrichtungen uginn.

Donieft steet op engem Sockel eng kleng [[Sonnenauer]] an op engem Panneau si geographesch Informatiounen an Explikatiounen opgefouert.

D'Sonnenauer weist déi genee [[Lokalzäit]], d.&amp;nbsp;h. beim héchste Sonnestand weist se zwielef Auer. Well d'[[Sonn]] awer nëmme véiermol am Joer mat der Sonnenauer iwwereneestëmmt, ass um Explikatiounspanneau en Diagramm, dee weist, wéi vill Minutten Differenz ee muss ofrechnen oder derbäizielen.

== Um Spaweck ==
* [http://www.confluence.org/country.php?id=17 De Konfluenzpunkt vu Lëtzebuerg op ''www.confluence.org''] {{en}}

[[Kategorie:Gemeng Kiischpelt]]
[[Kategorie:Geographie vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bekannt Plazen zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>th89rab8aube3z7fymjxjz3br4tj8yv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tunnel Stafelter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80634</id>
    <revision>
      <id>2700876</id>
      <parentid>2700446</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inhaltsverzeechnes */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3941" sha1="my7zfrd576rfb03vho46bjqln48k63u" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|39|32.9|N|6|10|25.8|O|Haaptkoordinaten=jo}}
[[Fichier:Tunnel Stafelter - sortie nord 2018 (3).jpg|thumb|Um Heeschdrëferbierg, Ausgank vum Tunnel Stafelter, a Richtung Norde gekuckt (2018).]]
[[Fichier:Tunnel Stafelter - sortie nord (1).JPG|thumb|Déi selwecht Vue, wärend dem Bau (2014).]]
Den '''Tunnel Stafelter''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|Autobunn A7]], deen ënner engem Deel vum [[Gréngewald]] erduerch geet. Säin Numm huet e vum [[Stafelter]], deem héchste Punkt iwwer sengem Tracé.

E besteet aus zwéi Réier mat enger Längt vu jee 1.850 [[Meter]], déi an enger Déift tëscht 3 m an 20 m haaptsächlech an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Lëtzebuerger Sandstee]] gegruewe sinn.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131008111020/http://www.pch.public.lu/actualites/articles/2010/04/2010-04-22_tb_heute_wird_der_tunnel_stafelter_geboren.pdf &quot;Der letzte Tunnel der Nordstraße wird geboren.&quot;] Tageblatt, 22.4.2010.&lt;/ref&gt;

Dee südlechen Agank ass um hallwe Wee tëscht dem [[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]] an der [[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]], nieft der [[Nationalstrooss 11|N11]], deen nërdlechen am ''Mägrond'' um Plateau vum Heeschdrëferbierg.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120507083445/http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/index.html &quot;Tunnel Stafelter&quot;.] pch.public.lu.&lt;/ref&gt; Op enger Längt vu 700 m, tëscht dem Stafelter an dem Lieu-dit ''[[Doudeg Fra]]'', leeft den Tracé, deen déi ganzen Zäit riicht aus geet, genee ënner dem [[CR126]].

Den [[18. Februar]] [[2009]] hunn d'Aarbechten um [[Tunnel]] ugefaangen. Den [[22. Abrëll]] [[2010]] war den Duerchstéch vum Süd-Nord-Rouer&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/percement_tunnelstafelter/index.html |Titel=&quot;Percement du Tunnel Stafelter.&quot; pch.public.lu. |Gekuckt=25.11.2010 |Archiv-Datum=09.06.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120609020611/http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/percement_tunnelstafelter/index.html }}&lt;/ref&gt;, dee vum Nord-Süd-Rouer war ee [[Mount]] duerno.&lt;ref&gt;[http://www.pch.public.lu/actualites/articles/2010/04/2010-04-23_lw_durchstich_im_tunnel_stafelter.pdf &quot;Durchstich im Tunnel Stafelter.&quot;] Luxemburger Wort, 23.04.2010.&lt;/ref&gt;

Och wann d'Aarbechten um Tunnel schonn éischter fäerdeg waren, goung en awer eréischt den [[23. September]] [[2015]], zesumme mam [[Tunnel Grouft]] an dem leschten Deelstéck vun der Nordstrooss op. D'Baukäschte vum Tunnel, ouni d'Sécherheetsariichtungen, leie bei ronn 100 Mio. Euro.&lt;ref&gt;&quot;Durchstich im Tunnel Stafelter.&quot;&lt;/ref&gt;

==Biller==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Luxembourg A7 tunnel Stafelter entrée Nord 2014.jpg|Den Nordagank vum Tunnel Stafelter am Februar 2014.
Fichier:Luxembourg tunnel Staffelstein A7 sortie de secours.jpg|De Sécherheetsausgank vum Tunnel um Stafelter
&lt;/gallery&gt;

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Tunnel Stafelter=}}
* Broschür [https://web.archive.org/web/20171231043158/http://www.pch.public.lu/fr/publications/t/tunnel-stafelter-percement/tunnel-stafelter-percement.pdf Tunnel Stafelter - Percement], Ministère du Développement durable et des Infrastructures, 2010
* Affiche [https://web.archive.org/web/20180803021959/http://pch.public.lu/fr/publications/t/tunnel-stafelter-rohrschirmsystem/tunnel-stafelter-rohrschirmsystem.pdf Tunnel Stafelter - Das Rohrschirmsystem], Ministère du Développement durable et des Infrastructures, 2011
* [https://web.archive.org/web/20171224192445/http://www.pch.public.lu/fr/infrastructures/tunnels-tranchees-couvertes/tunnel-stafelter/index.html Tunnel Stafelter] op der Websäit vun de ''Ponts et Chaussées''

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Stafelter]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Stafelter]]
[[Kategorie:Gemeng Steesel]]
[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]</text>
      <sha1>my7zfrd576rfb03vho46bjqln48k63u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700877</id>
      <parentid>2700876</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inhaltsverzeechnes */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3951" sha1="szgns1t5rhtqwodznxr7rm9hdlmr2fr" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|39|32.9|N|6|10|25.8|O|Haaptkoordinaten=jo}}
[[Fichier:Tunnel Stafelter - sortie nord 2018 (3).jpg|thumb|Um Heeschdrëferbierg, Ausgank vum Tunnel Stafelter, a Richtung Norde gekuckt (2018).]]
[[Fichier:Tunnel Stafelter - sortie nord (1).JPG|thumb|Déi selwecht Vue, wärend dem Bau (2014).]]
Den '''Tunnel Stafelter''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|Autobunn A7]], deen ënner engem Deel vum [[Gréngewald]] erduerch geet. Säin Numm huet e vum [[Stafelter]], deem héchste Punkt iwwer sengem Tracé.

E besteet aus zwéi Réier mat enger Längt vu jee 1.850 [[Meter]], déi an enger Déift tëscht 3&amp;nbsp;m an 20&amp;nbsp;m haaptsächlech an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Lëtzebuerger Sandstee]] gegruewe sinn.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131008111020/http://www.pch.public.lu/actualites/articles/2010/04/2010-04-22_tb_heute_wird_der_tunnel_stafelter_geboren.pdf &quot;Der letzte Tunnel der Nordstraße wird geboren.&quot;] Tageblatt, 22.4.2010.&lt;/ref&gt;

Dee südlechen Agank ass um hallwe Wee tëscht dem [[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]] an der [[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]], nieft der [[Nationalstrooss 11|N11]], deen nërdlechen am ''Mägrond'' um Plateau vum Heeschdrëferbierg.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120507083445/http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/index.html &quot;Tunnel Stafelter&quot;.] pch.public.lu.&lt;/ref&gt; Op enger Längt vu 700 m, tëscht dem Stafelter an dem Lieu-dit ''[[Doudeg Fra]]'', leeft den Tracé, deen déi ganzen Zäit riicht aus geet, genee ënner dem [[CR126]].

Den [[18. Februar]] [[2009]] hunn d'Aarbechten um [[Tunnel]] ugefaangen. Den [[22. Abrëll]] [[2010]] war den Duerchstéch vum Süd-Nord-Rouer&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/percement_tunnelstafelter/index.html |Titel=&quot;Percement du Tunnel Stafelter.&quot; pch.public.lu. |Gekuckt=25.11.2010 |Archiv-Datum=09.06.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120609020611/http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/percement_tunnelstafelter/index.html }}&lt;/ref&gt;, dee vum Nord-Süd-Rouer war ee [[Mount]] duerno.&lt;ref&gt;[http://www.pch.public.lu/actualites/articles/2010/04/2010-04-23_lw_durchstich_im_tunnel_stafelter.pdf &quot;Durchstich im Tunnel Stafelter.&quot;] Luxemburger Wort, 23.04.2010.&lt;/ref&gt;

Och wann d'Aarbechten um Tunnel schonn éischter fäerdeg waren, goung en awer eréischt den [[23. September]] [[2015]], zesumme mam [[Tunnel Grouft]] an dem leschten Deelstéck vun der Nordstrooss op. D'Baukäschte vum Tunnel, ouni d'Sécherheetsariichtungen, leie bei ronn 100 Mio. Euro.&lt;ref&gt;&quot;Durchstich im Tunnel Stafelter.&quot;&lt;/ref&gt;

==Biller==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Luxembourg A7 tunnel Stafelter entrée Nord 2014.jpg|Den Nordagank vum Tunnel Stafelter am Februar 2014.
Fichier:Luxembourg tunnel Staffelstein A7 sortie de secours.jpg|De Sécherheetsausgank vum Tunnel um Stafelter
&lt;/gallery&gt;

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Tunnel Stafelter=}}
* Broschür [https://web.archive.org/web/20171231043158/http://www.pch.public.lu/fr/publications/t/tunnel-stafelter-percement/tunnel-stafelter-percement.pdf Tunnel Stafelter - Percement], Ministère du Développement durable et des Infrastructures, 2010
* Affiche [https://web.archive.org/web/20180803021959/http://pch.public.lu/fr/publications/t/tunnel-stafelter-rohrschirmsystem/tunnel-stafelter-rohrschirmsystem.pdf Tunnel Stafelter - Das Rohrschirmsystem], Ministère du Développement durable et des Infrastructures, 2011
* [https://web.archive.org/web/20171224192445/http://www.pch.public.lu/fr/infrastructures/tunnels-tranchees-couvertes/tunnel-stafelter/index.html Tunnel Stafelter] op der Websäit vun de ''Ponts et Chaussées''

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Stafelter]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Stafelter]]
[[Kategorie:Gemeng Steesel]]
[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]</text>
      <sha1>szgns1t5rhtqwodznxr7rm9hdlmr2fr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700878</id>
      <parentid>2700877</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:21:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4190" sha1="7q3ns5rfznf99uojh8c0ct7vxz5w17k" xml:space="preserve">{{coor dms1 uewen|49|39|32.9|N|6|10|25.8|O|Haaptkoordinaten=jo}}
{{Infobox Tunnel
| Numm =  
| Bild =
| Bildtext =
| Land =
| Typ =
| Strooss =
| Längt =
| Déift =
| Réier =
| Koordinate Kapp 1 =
| Koordinate Kapp 2 =
| Ausfaart virdrun =
| Ausfaart duerno =
| Regioun
| Departement
| Uertschaften
}}
[[Fichier:Tunnel Stafelter - sortie nord 2018 (3).jpg|thumb|Um Heeschdrëferbierg, Ausgank vum Tunnel Stafelter, a Richtung Norde gekuckt (2018).]]
[[Fichier:Tunnel Stafelter - sortie nord (1).JPG|thumb|Déi selwecht Vue, wärend dem Bau (2014).]]
Den '''Tunnel Stafelter''' ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|Autobunn A7]], deen ënner engem Deel vum [[Gréngewald]] erduerch geet. Säin Numm huet e vum [[Stafelter]], deem héchste Punkt iwwer sengem Tracé.

E besteet aus zwéi Réier mat enger Längt vu jee 1.850 [[Meter]], déi an enger Déift tëscht 3&amp;nbsp;m an 20&amp;nbsp;m haaptsächlech an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Lëtzebuerger Sandstee]] gegruewe sinn.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131008111020/http://www.pch.public.lu/actualites/articles/2010/04/2010-04-22_tb_heute_wird_der_tunnel_stafelter_geboren.pdf &quot;Der letzte Tunnel der Nordstraße wird geboren.&quot;] Tageblatt, 22.4.2010.&lt;/ref&gt;

Dee südlechen Agank ass um hallwe Wee tëscht dem [[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]] an der [[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]], nieft der [[Nationalstrooss 11|N11]], deen nërdlechen am ''Mägrond'' um Plateau vum Heeschdrëferbierg.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120507083445/http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/index.html &quot;Tunnel Stafelter&quot;.] pch.public.lu.&lt;/ref&gt; Op enger Längt vu 700 m, tëscht dem Stafelter an dem Lieu-dit ''[[Doudeg Fra]]'', leeft den Tracé, deen déi ganzen Zäit riicht aus geet, genee ënner dem [[CR126]].

Den [[18. Februar]] [[2009]] hunn d'Aarbechten um [[Tunnel]] ugefaangen. Den [[22. Abrëll]] [[2010]] war den Duerchstéch vum Süd-Nord-Rouer&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/percement_tunnelstafelter/index.html |Titel=&quot;Percement du Tunnel Stafelter.&quot; pch.public.lu. |Gekuckt=25.11.2010 |Archiv-Datum=09.06.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120609020611/http://www.pch.public.lu/projets/tunnel_stafelter/percement_tunnelstafelter/index.html }}&lt;/ref&gt;, dee vum Nord-Süd-Rouer war ee [[Mount]] duerno.&lt;ref&gt;[http://www.pch.public.lu/actualites/articles/2010/04/2010-04-23_lw_durchstich_im_tunnel_stafelter.pdf &quot;Durchstich im Tunnel Stafelter.&quot;] Luxemburger Wort, 23.04.2010.&lt;/ref&gt;

Och wann d'Aarbechten um Tunnel schonn éischter fäerdeg waren, goung en awer eréischt den [[23. September]] [[2015]], zesumme mam [[Tunnel Grouft]] an dem leschten Deelstéck vun der Nordstrooss op. D'Baukäschte vum Tunnel, ouni d'Sécherheetsariichtungen, leie bei ronn 100 Mio. Euro.&lt;ref&gt;&quot;Durchstich im Tunnel Stafelter.&quot;&lt;/ref&gt;

==Biller==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Luxembourg A7 tunnel Stafelter entrée Nord 2014.jpg|Den Nordagank vum Tunnel Stafelter am Februar 2014.
Fichier:Luxembourg tunnel Staffelstein A7 sortie de secours.jpg|De Sécherheetsausgank vum Tunnel um Stafelter
&lt;/gallery&gt;

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Tunnel Stafelter=}}
* Broschür [https://web.archive.org/web/20171231043158/http://www.pch.public.lu/fr/publications/t/tunnel-stafelter-percement/tunnel-stafelter-percement.pdf Tunnel Stafelter - Percement], Ministère du Développement durable et des Infrastructures, 2010
* Affiche [https://web.archive.org/web/20180803021959/http://pch.public.lu/fr/publications/t/tunnel-stafelter-rohrschirmsystem/tunnel-stafelter-rohrschirmsystem.pdf Tunnel Stafelter - Das Rohrschirmsystem], Ministère du Développement durable et des Infrastructures, 2011
* [https://web.archive.org/web/20171224192445/http://www.pch.public.lu/fr/infrastructures/tunnels-tranchees-couvertes/tunnel-stafelter/index.html Tunnel Stafelter] op der Websäit vun de ''Ponts et Chaussées''

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Stafelter]]
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg|Tunnel Stafelter]]
[[Kategorie:Gemeng Steesel]]
[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]</text>
      <sha1>7q3ns5rfznf99uojh8c0ct7vxz5w17k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krichsmonument Furen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82245</id>
    <revision>
      <id>2700911</id>
      <parentid>2251331</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ Skizz</comment>
      <origin>2700911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="552" sha1="tq6vrc0as8ipiu7wu7ueqzsi02t601z" xml:space="preserve">{{Skizz}}
{{Infobox Monument}}
D''''Krichsmonument zu [[Furen]]''' gouf [[1961]] ageweit.

Et ass an der [[Kierch Furen|Kierch]]. D'Opschrëft vum Monument ass:
&lt;div style=&quot;width: 370px; margin: 5px; text-align: center; letter-spacing: 2px&quot;&gt;
:In Memoriam Mortuorum 1940-1945 Absorpta est mors in victoria&lt;ref&gt;Centre national de la Résistance, boîte 507&lt;/ref&gt;
&lt;/div&gt;
== Kuckt och ==
* [[Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg]]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Krichsmonumenter zu Lëtzebuerg (Zweete Weltkrich)|Furen]]
[[Kategorie:Gemeng Tandel]]</text>
      <sha1>tq6vrc0as8ipiu7wu7ueqzsi02t601z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Pierre Foehr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82705</id>
    <revision>
      <id>2700984</id>
      <parentid>2677856</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4568" sha1="9xjknf4k2xzny6gh6qfz4tnpbojv11g" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Pierre Godefroy Foehr (Föhr)''', gebuer den [[11. Mee]] [[1824]] zu [[Iechternach]] an do&lt;ref&gt;Spedener, G., 1937.'' Die im Luxemburger Lande lebten und webten. Biographische Notizen.'' P. Faber, Grevenmacher, S. 26. — Cf. Luxemburger Wort 1875, Nr. 123.&lt;/ref&gt; gestuerwen de [[26. Mee]]&lt;ref&gt;Massard, J.A., 1988. ''[https://massard.info/pdf/Massard_1988_Cholera_2021.pdf Echternach und die Cholera. Ein Beitrag zur Geschichte der Medizin und der öffentlichen Hygiene in Luxemburg.]'' Publications du Centre Universitaire de Luxembourg, Département des Sciences: Biologie-Chimie-Physique, fasc. 1, S. 210. — Den Neyen (1876) an de Spedener (1937) gi fälschlecherweis de 27. Mee 1875 als Doudesdag un.&lt;/ref&gt; [[1875]], war e lëtzebuergesche Jurist, Magistrat, Deputéierten an Diplomat.

De Jean Pierre Foehr huet seng Carrière am Joer 1850 als Affekot zu [[Dikrech]] ugefaangen. 1859 ass hie Riichter beim Tribunal zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] ginn; 1868 gouf hie Vizepresident vun deem Tribunal; 1872 krut hien eng Nominatioun als ''&quot;conseiller à la Cour supérieure de justice&quot;''.&lt;ref&gt;Cf. Neyen 1876, S. 134.&lt;/ref&gt;

Hie war Deputéierte vum [[Kanton Iechternach]] vun 1854 bis 1856 a vun 1862 bis 1875.&lt;ref&gt;Als, N. &amp; R. Philippart, 1994. ''La Chambre des Députés. Histoire et lieux de travail.'' Luxembourg, S. 514/515.&lt;/ref&gt; Hie war Vizepresident vun der Chamber wärend de Sessiounen 1868, 1869, 1873 an 1874. Wéi de [[Félix de Blochausen]] de 26. Dezember 1874 Generaldirekter (Minister) gouf, ass de Foehr an deem senger Plaz Chamberspresident ginn.&lt;ref&gt;Neyen 1876, S. 135.&lt;/ref&gt;

Am Abrëll 1867 ass de Foehr lëtzebuergesche ''&quot;chargé d'affaires&quot;'' zu Berlin ginn,&lt;ref&gt;Neyen 1876, S. 134.&lt;/ref&gt; eng Aufgab, déi hien nieft senger Aktivitéit an der Chamber an um Geriicht erfëllt huet.

Hie war de Fils vum [[Barthélemy Foehr]] an de Brudder vum [[Jean Mathias Foehr]]. Hie selwer war net bestuet.

Zesumme mam [[Norbert Metz (1811-1885)|Norbert Metz]] an dem [[Léon Wurth]] war de Jean Pierre Foehr Coauteur vum ''Rapport de la commission nommée par l'Assemblée des États pour examiner la question de la liquidation entre le Grand-Duché de Luxembourg et les Pays-Bas.'' (V. Bück, Luxembourg 1868, 18 S.).&lt;ref&gt;Blum, M., 1981. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus. Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury.'' First published 1902-1932. Reprinted 1981. Kraus International Publications, München, vol. 1: A-L, S. 289 a S. 765.&lt;/ref&gt;

== Gielercher ==

* {{OCCC| (Promotioun 1872)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/wcndbh/pages/3/articles/DTL89?search=Foehr|Titel=Memorial|Gekuckt=17.10.2023|Wierk=[[:L'Indépendance luxembourgeoise]]|Editeur=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}
* Chevalier de 2e classe de l'Aigle rouge de la couronne de Prusse&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/51gqb5/pages/3/articles/DTL43?search=Foehr%20ordre|Titel=Enterrement de J P Foehr|Gekuckt=17.10.2023|Datum=1. Juni 1875|Wierk=[[:L'Indépendance luxembourgeoise]]|Editeur=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

== Literatur ==
* [[Auguste Neyen|Neyen, A.]], 1876. ''Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait.'' Tome 3. J. Joris, Luxembourg, 490+XXXI+XII S. + table gén. alphabét. (Jean-Pierre-Godefroy Foehr: S. 134-135).
* Luxemburger Wort 1875, Nr. 123 (28. Mai), S. 1 [J.P. Föhr †]. [https://web.archive.org/web/20221205180911/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=876637&amp;search_terms=#issue:876637|page:1]
* Luxemburger Wort 1875, Nr. 125 (31. Mai), S. 1 [Poleemik ëm d'Missioun zu Berlin]. [https://web.archive.org/web/20221205165510/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=876565&amp;search_terms=#issue:876565|page:1]

{{Referenzen}}

{{Navigatioun Chamberpresidenten}}

{{DEFAULTSORT:Foehr Jean Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1824]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1875]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Chamberpresidenten]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>9xjknf4k2xzny6gh6qfz4tnpbojv11g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gustave Gretsch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82938</id>
    <revision>
      <id>2700922</id>
      <parentid>2657970</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:45:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11137" sha1="1dino1g9eg0we0touibaol44wgolv87" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}

De ''' Chrysostome Gustave Gretsch''', gebuer den [[12. Juli]] [[1867]] zu [[Iechternach]], an do gestuerwen den [[22. Mee]] [[1960]], war en Iechternacher Dokter a Gemengepolitiker.&lt;ref name=&quot;kugener2005&quot;&gt;Kugener 2005, S. 634.&lt;/ref&gt;

Seng Eltere waren de Jacques Gretsch an d'Claire Keiffer.&lt;ref name=&quot;kugener2005&quot;/&gt; an hie war de Papp vum [[Emile Gretsch]].

De Gust Gretsch huet ë.&amp;nbsp;a. op der [[Charité|Berliner Charité]] studéiert.&lt;ref name=&quot;kugener2005&quot;/&gt; Am Laf vum Joer 1893 huet hien d'Exame vum lëtzebuergeschen Doktorat gemaach: Doktorat an der Medezin (25. Abrëll 1893),&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=981621&amp;search_terms=#issue:981621 |Titel=Luxemburger Wort 1893, Nr. 103 (18. Abrëll), S. 3 |Gekuckt=2011-03-08 |archivedate=2025-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250124060336/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=981621&amp;search_terms=#issue:981621 }}&lt;/ref&gt; Doktorat an der Chirurgie (10. Oktober 1893),&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1893/0048/a048.pdf |Titel=Memorial 1893, S. 545 |Gekuckt=08.03.2011 |Archiv-Datum=26.09.2011|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110926151242/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1893/0048/a048.pdf }}&lt;/ref&gt; Doktorat an der Gebuertshëllef (31. Oktober 1893).&lt;ref&gt;[Memorial 1893, S. 589. [https://web.archive.org/web/20160305203301/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1893/0054/a054.pdf]&lt;/ref&gt; Dëse leschten Datum ass an den offizielle Lëschten als &quot;date du diplôme&quot; ze fannen.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1915/0002/a002.pdf |Titel=Kuck z. B.: Memorial 1915, S. 7 |Gekuckt=08.03.2011 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305203645/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1915/0002/a002.pdf }}&lt;/ref&gt;

==Den Dokter a Buergermeeschter==

1894 huet de Gust Gretsch eng Praxis zu Iechternach an Hovelek an dem fréiere Klarisseklouschter opgemaach.&lt;ref&gt;Schwebag 1999, S. 266.&lt;/ref&gt; An der offizieller Lëscht vun den Dokteren, déi den 9. Juni 1894 am Memorial publizéiert ginn ass,&lt;ref&gt;Memorial 1894 (Nr. 29, 9. Juni), Liste générale des personnes autorisées à exercer une branche quelconque de l'art de guérir ou une profession qui s'y rattache, S. 412. [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1894/0029/a029.pdf#page=15]&lt;/ref&gt; kënnt säin Numm allerdéngs nach net vir, dat ass eréischt de Fall an der Lëscht vum 6. Juli 1895.&lt;ref&gt;Memorial 1895 (Nr. 30, 6. Juli), Liste générale des personnes autorisées à exercer une branche quelconque de l'art de guérir ou une profession qui s'y rattache, S. 358. [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1895/0030/a030.pdf]; cf. Kugener 2005, S. 634.&lt;/ref&gt;

Am Abrëll 1898 ass de G. Gretsch Impfdokter fir d'Gemenge [[Gemeng Rouspert|Rouspert]], [[Gemeng Mompech|Mompech]], [[Gemeng Bech|Bech]] a [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] ginn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1898/0015/a015.pdf |Titel=Memorial 1898, S. 159 |Gekuckt=09.03.2011 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305044145/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1898/0015/a015.pdf }}&lt;/ref&gt;

De 7. Oktober 1907 huet de Gust Gretsch zu [[Munneref]] d'Élise Kirpach bestuet.&lt;ref name=&quot;liste&quot;&gt;''Liste des maires respectivement bourgmestres de la ville d'Echternach.'' Archives de la Ville d'Echternach.&lt;/ref&gt; Vum Mee 1938 un hu si op Roam (rue des Remparts) gewunnt, nieft dem [[Nottär]] Leibfried.&lt;ref name=&quot;kugener2005&quot;/&gt;

De Gretsch, dee vum 9. Januar 1915&lt;ref name=nominatioun&gt;Datum vun der Nominatioun laut der ''Liste des maires respectivement bourgmestres de la ville d'Echternach.'' Archives de la Ville d'Echternach.&lt;/ref&gt; bis de 7. Januar 1918 Buergermeeschter vun Iechternach war,&lt;ref name=&quot;liste&quot;/&gt; war d'dreiwend Kraaft vum Neibau vum Iechternacher Spidol, mat deem 1915/16 ugefaange gouf an deen Enn 1918 Ufank 1919 fäerdeg war.&lt;ref&gt;Schwebag 1999; Schwebag &amp; Pommerell 2000, S. 8-9.&lt;/ref&gt;

Wéi an den 1920er Joren d'Exploitatioun vun den Iechternacher Mineralquellen an d'Gespréich komm ass, huet de Gust Gretsch 1923 gradewéi den Dr. [[Ernest Feltgen]] déi therapeutesch Qualitéite vun deem Waasser ervirgestrach.&lt;ref&gt;Massard, J.A., 1979. ''Die Echternacher Mineralquellen.'' Tageblatt 1979, Nr. 93 (21. Apr.), S. 13.&lt;br&gt;Wilhelm, F., 1991. ''Echternacher Mineralquellen: historischer Überblick.'' In: Les Amis du Vieil Echternach, mars 1991, S. 2-5.&lt;/ref&gt;

Vun 1928 bis 1929 war de G. Gretsch Sekreetär vum [[Collège médical]].&lt;ref&gt;''Le Collège Médical 1818-1968.'' Impr. Coopérative Luxembourgeoise, Esch/Alzette, S. 86. Kuckt och: ''Historique du Collège Médical''. [https://web.archive.org/web/20101108084504/http://www.collegemedical.lu/Historique.htm]&lt;/ref&gt;

==De Jeeër==

De Gust Gretsch ass gär op d'Juegd gaangen. Wéi hien am Februar 1895 op der [[Prüm (Floss)|Prüm]] e grousse wäisse [[Schwanen|Schwan]] mat schwaarze Bee geschoss huet, stoung dat an der Zeitung&lt;ref&gt;Kugener 2005.&lt;/ref&gt; an de [[Mathias Kraus]], de Sekreetär vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois|Fauna]] huet am Veräinsbulletin geschriwwen: ''Ende Februar erlegte Hr. Dr. Gretsch von Echternach einen prachtvollen männlichen Schwan, messend 2.48 m. Flügelweite — 1.50 m. vom Kopf bis Schwanzspitze. Unausgeweidet wog derselbe 12 K°., und hatte 10.5 K°. Fleischgewicht. Nach Aussage des Ausstopfers war das Fleisch sehr zart und wohlschmeckend.''&lt;ref&gt;Kraus, M., 1895. ''Miscellen: Lederkarpfen. Goldorf. Schwan. Vertilgung der Wespen.'' Bulletin de la Société des Naturalistes luxembourgeois 5, S. 32.&lt;/ref&gt; Laut dem [[Marcel Hulten]] an dem [[Victor Wassenich]] kann et sech bei deem Vull ëm e [[Wëlle Schwan]] (de: Singschwan, fr.: Cygne sauvage, lat.: ''Cygnus cygnus'') gehandelt hunn,&lt;ref&gt;Hulten, M. &amp; V. Wassenich, 1962. ''Die Vogelfauna Luxemburgs. II. Teil.'' Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques, NS 26 (1961), S. 398.&lt;/ref&gt; e raart Déier an eise Géigenden an domat eng wäertvoll Juegdtrophee.

==D'Evakuatioun vun Iechternach am Joer 1944==

Wéi Iechternach, dat deemools tëscht de Fronte louch, freides, de 6. Oktober 1944, evakuéiert ginn ass, konnt nëmmen een Deel vun de ronn honnert alen a kranke Leit aus dem Spidol aus der Stad eraus bis op [[Hierber]] transportéiert ginn. De Gust Gretsch ass bei deenen aneren am Spidol bliwwen. Well den Artilleriebeschoss vun der Stad ëmmer méi staark ginn ass, huet hie sech de 7. Oktober mat dem Här Minette&lt;ref name=&quot;wohl94&quot;&gt;Wohl 1994.&lt;/ref&gt; bis op Hierber duerchgeschloen, fir sengem Jong, dem [[Emile Gretsch|Bub Gretsch]], deen Dokter an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] war, d'Noriicht zoukommen ze loossen, datt hien am Iechternacher Spidol, wou nach bis zu 50 Leit z'evakuéiere wieren, géif bleiwen. Duerno ass de Gust Gretsch erëm zeréck op Iechternach geschlach.

Den 8. Oktober ass et dem Bub Gretsch gegléckt, vun den Amerikaner d'Erlabnes ze kréien, säi Papp an d'Patienten an de Spidol sichen ze goen. Begleet vun zwéin Autobussen an enger Ambulanz, bei déi zu Jonglënster nach den Iechternacher Pompjeeswon derbäikoum, ass de Bub Gretsch mat dem Privatauto vu Lëtzebuerg bis an den Agank vun Iechternach gefuer. Nodeem d'Amerikaner den Dall mat kënschtlechem Niwwel gefëllt haten, fir den Däitschen, déi op der Héicht déi Säit der Sauer louchen, d'Siicht ze huelen, ass den Iechternacher Pompjeesauto, mam Ed. Fetz&lt;ref name=&quot;wohl94&quot;/&gt; um Steier an dem René Keiser&lt;ref name=&quot;wohl94&quot;/&gt; nieft him, trotz de Granaten an dem Maschinnegewirfeier fënnefmol hin an hier gefuer, fir d'Leit aus dem Spidol bis op [[Lauterbuer]] ze bréngen. Vun do si si dann an d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]]&lt;ref&gt;Laut Wohl 1994, 1995 a Schwebag 1999 wiere se an d'[[Clinique Ste-Elisabeth]] bruecht ginn; an der Lëscht vun den Evakuéierten an de Plazen, wou se ënnerkomm sinn, déi de P. Kauthen 1995 publizéiert huet, daucht den Numm vun dëser Klinick net op, dofir awer dee vun der Eecher Klinick, dem [[Hôpital Saint-Joseph]].&lt;/ref&gt; gefouert ginn.&lt;ref&gt;Karen 1989, S. 141 an 143; Wohl 1994, 1995. — Am Artikel vum G. Wohl (1995) geet net méi vun enger direkter Bedeelegung vum Bub Gretsch rieds; do heescht et nëmmen nach, de Bub Gretsch wier bei den Amerikaner intervenéiert an hätt mat hinnen arrangéiert, datt d'Leit aus dem Spidol mat dem Pompjeesauto aus Iechternach eraus geholl däerfte ginn. Beim Fred Karen 1989, S. 141 an 143, gëtt d'Rettungsaktioun mat méi Detailer erzielt.&lt;/ref&gt;

== Éierungen a Gielercher ==

* Iwwer der säitlecher Aganksdier vum Iechternacher Hospiz ass eng Skulptur, déi de Kapp vum Dr. G. Gretsch duerstellt. Si staamt vum Rousperter Kënschtler [[Philippe Arnold]]&lt;ref&gt;Sou heescht de Kënschtler beim P. Schwebag (1999); beim H. Kugener (2005, S. 635) geet rieds vun engem &quot;Hermann Philippe&quot;.&lt;/ref&gt; an datéiert an d'Zäit vun der Rekonstruktioun vum Spidol nom [[Zweete Weltkrich]].&lt;ref&gt;Schwebag 1999.&lt;/ref&gt; 
* Eng méi nei Gedenkplack nieft der selwechter Dier erënnert ebenfalls un den Dr. G. Gretsch. Si ass den 1. Juli 1998 no der Renovéierung vum dem Spidol, dat sech vum Januar 1999 un nëmmen nach Zivilhospiz nennen duerf, ageweit ginn.&lt;ref&gt;Schwebag 1999, S. 265, 272.&lt;/ref&gt;
* {{OCCO|&lt;ref&gt;[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dgzpsd8rh/pages/9/articles/DIVL1111?search=gustave%20gretsch Doudesannonce vum Gustave Gretsch] am Luxemburger Wort vum 23. Mee 1960 op eluxemburgensia.lu gekuckt den 10. Februar 2022&lt;/ref&gt;}}

== Literatur ==
* Karen, F., 1989. ''Kriegsereignisse im Frontsektor der Untersauer: September 1944 - März 1945: Erlebnisse - Berichte - Schicksale.'' Sankt-Paulus-Druckerei, Luxemburg, 640 S.
* Kauthen, P., 1995. ''Das Leben der Echternacher Bevölkerung in der Evakuation (1944-45).'' In: Annuaire de la Ville d'Echternach 1995, S. 81-110.
* Kugener, H., 2005. ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.'' Band 1/3 (A-G). Luxemburg, Eigenverlag, S. 1-652.
* Schwebag, P., 1999. ''Dr. Gust Gretsch (1867-1960).'' In: Annuaire de la Ville d'Echternach 1999. Années 1997-1998, S. 265-273.
* Schwebag, P. &amp; G. Pommerell (Red.), 2000. ''Hospice Civil de la Ville d'Echternach. Eechternoacher Spidol. Centre intégré pour personnes âgées.'' Luxembourg, Impr. Linden, 32 S.
* Wohl, G., 1994. ''Zur Evakuierung der Stadt Echternach am 6. Oktober 1944.'' Luxemburger Wort 1994, N° 226 (5. Oktober), S. 6.
* Wohl, G., 1995. ''Zur Evakuierung der Stadt Echternach am 6. Oktober 1944.'' In: Annuaire de la Ville d'Echternach 1994, S. 74-80.

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Gretsch Gustave}}
[[Kategorie:Gebuer 1867]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1960]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Iechternach]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>1dino1g9eg0we0touibaol44wgolv87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johann Ambrosius Zobel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83891</id>
    <revision>
      <id>2700987</id>
      <parentid>2631757</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10858" sha1="a6fxjns7oegb8a6gc3g5tysmpltbkjy" xml:space="preserve">De Pater '''Johann Ambrosius Zobel''', gebuer de [[7. Dezember]] [[1815]] zu [[Schattwald]]&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.schattwald.tirol.gv.at/ |Titel=Kuckt: Gemeinde Schattwald |Gekuckt=2011-04-24 |archivedate=2013-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131130025328/http://www.schattwald.tirol.gv.at/ }}&lt;/ref&gt; am [[Tiroul]], a gestuerwen de [[6. September]] [[1893]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1893, Nr. 250 (7. September), S. 2 (Lokal-Neuigkeiten). [https://web.archive.org/web/20210922022331/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=983719&amp;search_terms=#panel:pp|issue:983719|page:2] Kuckt och: Luxemburger Wort 1894, Nr. 107 (17. April), S. 2-3 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 36. Fortsetzung). [https://web.archive.org/web/20210922020754/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=987085&amp;search_terms=#panel:pp|issue:987085|page:2]; Luxemburger Wort 1894, Nr. 108 (18. April), S. 2-3 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 37. Fortsetzung) [https://web.archive.org/web/20210922031523/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=987121&amp;search_terms=#panel:pp|issue:987121|page:2]&lt;/ref&gt;, war en [[éisträich]]esche [[Redemptoristen|Redemptoristepater]], deen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gelieft huet.

==Dem Pater Zobel säi Wierk zu Lëtzebuerg==

De Pater Zobel koum 1846 fir d'éischt op Lëtzebuerg fir Exerzitiecourse fir d'lëtzebuergesch Geeschtlecher ze halen.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1894 (17. März), S. 2 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 11. Fortsetzung), [https://web.archive.org/web/20210922031628/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=986617&amp;search_terms=#issue:986617]&lt;/ref&gt; Sou richteg huet seng Carrière zu Lëtzebuerg awer eréischt mat der éischter Redemptoristen-Missioun ugefaangen, där hiren Optakt den 30. Mäerz 1851 an der Stad war.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1851, Nr. 40 (2. April), S. 2 (Inland). [https://web.archive.org/web/20210922031345/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=204222&amp;search_terms=#issue:204222]; Luxemburger Wort 1894, Nr. 79 (20. März), S. 2-3 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 13. Fortsetzung). [https://web.archive.org/web/20210922031556/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=986689&amp;search_terms=#panel:pp|issue:986689|page:2]&lt;/ref&gt; Am September 1851 ass hien nees op Lëtzebuerg komm fir Exerzitie fir déi Geeschtlech ofzehalen.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1894, Nr. 79 (20. März), S. 3 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 13. Fortsetzung). [https://web.archive.org/web/20210922031556/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=986689&amp;search_terms=#panel:pp|issue:986689|article:DTL41|page:3|block:DTL323]&lt;/ref&gt; De 7. Dezember 1851 huet hie sech mat e puer anere Redemptoristen definitiv an der Stad an engem Haus an der Chimaystrooss (Dräikinniksgaass) etabléiert. Am Mee 1852 si si an d'Kapuzinerstrooss, wou se en Terrain mat engem klengen Haus kaaft haten, geplënnert. Do haten se Plaz genuch, fir spéider e [[Klouschter]] an eng [[Kierch]] ze bauen.&lt;ref name=&quot;lw80&quot;&gt;Luxemburger Wort 1894, Nr. 80 (21. März), S. 2-3 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 14. Fortsetzung). [https://web.archive.org/web/20210922022444/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=986671&amp;search_terms=#panel:pp|issue:986671|page:2]&lt;/ref&gt;

De Bau vun der Kierch, deen ënner der Opsiicht vum Pater Zobel stoung, huet vun 1856 bis 1858 gedauert. D'Kierch, där hiren offiziellen Numm St.-Alphonsus-Kierch war, gouf am Volleksmond [[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Patrekierch]] genannt.

De Bau vum Klouschter, deen och vum Pater Zobel geleet gouf, huet den 19. Abrëll 1865 mat dem Leeë vum [[Grondsteen]] ugefaangen, an de 17. Oktober 1865 konnten d'Patere schonn an dat fäerdegt Gebai anzéien.&lt;ref name=&quot;lw80&quot;/&gt;

De Pater Zobel war fir seng vehement Priedegte bekannt, an d'Missioune vun de Redemptoriste sinn a ville bourgeoise Kreesser op Widderstand gestouss. Den Industriellen [[Jean Boch-Buschmann|J. Fr. N. Boch-Buschmann]] huet souguer emol gedreet, seng Fabrick am [[Rollengergronn]] zou ze maachen, wann d'Redemptoristen do net hir Missioun géifen ofbriechen. De Provikar [[Nicolas Adames|Adames]] huet zwar noginn, awer de Boch-Buschmann exkommunizéiert.&lt;ref&gt;Muller, P. J., 1968. ''Tatsachen aus der Geschichte des Luxemburger Landes.'' Vlg. &quot;De Frendeskres&quot; u. Impr. Bourg-Bourger, Luxembourg, S. 255-256.&lt;/ref&gt;

==Publikatiounen==
* ''Lebensreegel für katholische Christen, oder Andenken an die hl. Mission von Luxemburg, vom 30. März bis 9. April.'' Behm, Luxemburg 1851, 12 S.
* ''Lebensreegel für katholische Christen, oder Andenken an die hl. Mission von Echternach, vom 11. Dezember 1852 bis 2. Januar 1853.'' Bück, Luxemburg 1853, 12. p.
* ''Der Redemptorist P. Philipp Krier, gest. zu Diekirch am 14. April 1866. Ein Lebensbild von P. Joh. Ambrosius Zobel, Mitbruder des Verstorbenen.'' Gebr. Heintze, Luxemburg 1866, 99 S.
* ''Leichenrede auf den hochwürdigsten Herrn Titular-Erzbischof von Cyrra Nikolaus Adames, ersten Bischof von Luxemburg: gehalten am 13. März 1887 in der St. Alphonsuskirche zu Luxemburg von Joh. Ambr. Zobel.'' V. Bück, Luxemburg 1887, 43 S.

D'komplett Lëscht vum Zobel senge Publikatiounen ass am [[Martin Blum]] senger Bibliographie ze fannen.&lt;ref&gt;Blum 1981, S. 622-624.&lt;/ref&gt;

==De Pater Zobel am Volleksmond==

De Pater Zobel, dee dofir bekannt war, kee Blat virun de Mond ze huelen, huet nach laang no sengem Doud am Volleksmond weidergelieft. Seng &quot;markige Worte&quot;, wéi et op Däitsch formuléiert war, hätten him eng onstierflech Reputatioun beim Vollek bruecht, esou huet et nach 1945 an der Zeitung geheescht.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1945, Nr. 341 (7. Dezember), S, 1 (Edisons elektrisches Theater) [https://web.archive.org/web/20210922012930/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=795168&amp;search_terms=#issue:795168]&lt;/ref&gt;

Den Zobel ass awer och zum Protagonist vun enger Rei vu Witzen oder Schnoke ginn.

Ënner dem Titel ''Nach eng vum Pater Zobel'' konnt ee 1926 an enger Publikatioun vum ''Luxemburger Bruderbund'' an Amerika dës Geschicht liesen (Schreifweis vun deemools):&lt;ref&gt;''Fest-Programm: 22. jährliche Schobermesse veranstaltet von Section No. 3 (Rogers Park).'' Luxemburger Bruderbund 1925, S. 9. [https://web.archive.org/web/20080725001425/http://www.skokiehistory.info/schobermesse/1925.pdf]&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;De Pater Zobel getre'scht hat, we' sech haut nach jidderên z'erönnere wêss, de' lescht Zeit nöt ganz gutt gehe'ert.
Eng gewöss Zort vu Studenten ass duerfir ganz gär bei hie beichte gaangen.

E gudden Dag könnt du och de nidderträchtige Fenny aus der Troisiéme B an de Beichtstull, kne't nidder a fänkt un: “Paulus schrieb an die Korinther, wer im Sommer einen Schnaps trinkt, sauft ihn auch im Winter. Selig sind die Toten, die haben keine kalten Pfoten. Wenn du noch eine Schwester hast, die scheel, bucklig ist und mager, und sie hat dabei kein Geld, dann kriegst du niemals einen Schwager…”

Du huet de Pater de Fenny önnerbrach: “Sie irren sich, junger Mann, Pater Zobel sitzt heute drüben auf der andern Seite.”&lt;/blockquote&gt;

D'''Tageblatt'' huet am Joer 1933 un déi heiten Anekdot iwwer de Pater Zobel erënnert:&lt;ref&gt;Escher Tageblatt 1933, Nr. 56 (8. März), S. 8 (Wallfahrt zu den “Englein” von Schönfels). [https://web.archive.org/web/20210922031701/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=520445&amp;search_terms=#issue:520445]&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;Zu dem Gottesmann ging mal ein frummes Weiblein beichten (…):
“Herr Pater, ich habe manchmal Erscheinungen.”

“Was sind das für Erscheinungen?”

“Abends, wenn ich im Bette liege, erscheint mir oft der heilige Petrus.”

“Hm, hm.”

Nach einigem Nachdenken fragt Pater Zobel: “Trinken Sie nicht manchmal ein Gläschen Branntwein, so abends vor dem Schlafengehen? Sagen Sie mir unbedingt die Wahrheit.”

Die Greisin gesteht ein, daß sie tatsächlich manchmal so ein “Dröpchen” zu sich nimmt.

“Nun, sagt Pater Zobel, dann ist die Sache nicht so schlimm. Versuchen Sie mal und trinken Sie statt eines Gläschens deren zwei. Dann wird Ihnen auch noch der Heilige Paulus erscheinen.”&lt;/blockquote&gt;

== Literatur ==
* Anonym, 1936. ''Die Redemptoristen in Luxemburg.'' Luxemburger Wort 1936 (10. Juni), S. 3. [https://web.archive.org/web/20210922021648/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1255582&amp;search_terms=#issue:1255582]
* Anonym, 1996. ''Personnagen: Pater Zobel.'' Lëtzebuerger Journal 1996 (7./8. Dezember), S. 9.
* Arendt, K., 1972. ''Porträt-Galerie hervorragender Persönlichkeiten aus der Geschichte des Luxemburger Landes''. É. Kutter, Luxemburg, 514 S. (P. A. Zobel, S. 253).
* Blum, M., 1981. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus.'' Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury. First published 1902-1932. Reprinted 1981. Vol. 2: M-Z. Kraus International Publications, 700 S.
* [[Bodo Bost|Bost, B.]], 2015. ''Vor 200 Jahren wurde P. Ambrosius Zobel geboren, “der größte Kanzelredner Luxemburgs”.'' Die Warte 2015, Nr. 35 (10. Dezember); S. 2-3.
* [Reuter, J.], 1855. ''[Anrede, gehalten an P. Zobel, den 12. August 1855, um ihn zu seiner glücklichen Rückkehr aus Rom zu beglückwünschen.]''&lt;ref&gt;Blum 1981, S. 331.&lt;/ref&gt; Luxemburger Wort 1855, Nr. 96 (15. August), S. 3. [https://web.archive.org/web/20210922023244/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=216376&amp;search_terms=#panel:pp|issue:216376|page:3]
* Zender, P., 1894. ''P. Joh. Ambrosius Zobel: Priester des Redemptoristen-Ordens: ein Lebensbild.'' Luxemburger Wort 1894, Nr. 64 (5. März) bis Nr. 108 (18. April).
* Zender, P., 1894. ''P. Joh. Ambrosius Zobel: Priester des Redemptoristen-Ordens: ein Lebensbild.'' St. Paulus-Gesellschaft, Luxemburg, 246 S.
* Zender, P., 1894. ''P. Joh. Ambrosius Zobel: Priester des Redemptoristen-Ordens: ein Lebensbild.'' 2. Auflage. Laumann, Dülmen, 255 S.

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Zobel, Johann Ambrosius}}
[[Kategorie:Gebuer 1815]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1893]]</text>
      <sha1>a6fxjns7oegb8a6gc3g5tysmpltbkjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Clausener Viaduc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84496</id>
    <revision>
      <id>2700871</id>
      <parentid>2694538</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="oaz8in2eax6dj1glthr64v1zqwhlhmh" xml:space="preserve">{{Infobox Bréck
| Numm = Clausener Viaduc&lt;br&gt;Viaduc de Clausen
| Bild=
| Bildtext = 
| Land= {{LUX}}
| Plaz= [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
| Koordinaten= {{Coor dms|49|36|42.5|N|06|08|24.6|O|Haaptkoordinaten=jo}}
| Iwwer= [[Uelzecht]]dall
| Funktioun= Eisebunnsbréck
| Benotzer = [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|Nordstreck]]
| Gleiser = 2
| Typ= Boubréck
| Längt= 208 m
| Felder= 
| Breet= 15 m
| Héicht= 44 m
| Material= Steen
| Opgaangen= 1862
| Architekten= Waring Brothers
}}
[[Fichier:Pont Montée de Clausen 01.jpg|thumb|280px|D'Verbindungsbréck am Clausener Bierg (2013)]]
[[Fichier:Nordstréck virum Viaduc de Clausen 01.jpg|thumb|280px|De Clausener Viaduc fänkt do u wou d'Tréierer Strooss iwwer d'Bréck geet (2013)]]

De '''Clausener Viaduc''' ass ee vun de véier Eisebunnsviaducken um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. En ass nom Stater Quartier [[Clausen]], iwwer deen e féiert, genannt.

D'Bréck huet eng Längt vun 208 Meter, ass 44 Meter héich, 15 Meter breet an dee gréisste Bou iwwerspaant 15 Meter.

Nodeem d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen|Nordstreck]] aus der Tranchée um [[Rumm-Befestegungen|Rummplateau]] kënnt, leeft se iwwer de Clausener Viaduc bis bei d'Verbindungsbréck am [[Clausener Bierg]] fir dann duerno iwwer de [[Pafendaller Viaduc]] weiderzeféieren.

D'Bréck ass 1862 vun der [[Vereenegt Kinnekräich|brittescher]] Entreprise ''[[Waring Brothers]]'' entworf ginn, a se gouf am Optrag vum [[Adolphe Favier]], deen d'Konzessioun vun der Nordstreck hat, gebaut.

== Kuckt och ==
* Dräi aner Eisebunnsbrécken an der Stad Lëtzebuerg
** [[Viaduc Dräi Eechelen]]
** [[Biisserbréck]]
** [[Pafendaller Viaduc]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Viaduc de Clausen|{{PAGENAME}}}}

{{Referenzen an Notten}}
{{Navigatioun Brécken an der Stad Lëtzebuerg}}

[[Kategorie:Eisebunnsbrécken zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1862]]
[[Kategorie:Boubrécken]]
[[Kategorie:Brécken an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Brécken iwwer d'Uelzecht]]
[[Kategorie:Clausen]]</text>
      <sha1>oaz8in2eax6dj1glthr64v1zqwhlhmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henri Greisch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86898</id>
    <revision>
      <id>2700938</id>
      <parentid>2650247</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6439" sha1="4eostjrqjff6b7d4lflcn35slwmm3l3" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
Den '''Henri Greisch''', gebuer den [[28. November]] [[1802]] zu [[Esch-Sauer]], an do gestuerwen den [[13. Juli]] [[1884]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Händler a Politiker.&lt;ref name = spedener&gt;Spedener, G., 1937. ''Die im Luxemburger Lande lebten und webten: biographische Notizen''. P. Faber, Grevenmacher, S. 32.&lt;/ref&gt;

==Den Deputéierten==
Den Henri Greisch huet als Gierwer, Destillateur an Agronom zu Esch-Sauer gelieft. 1848 gouf hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Constituante]]. Hie war Deputéierte vum [[Kanton Wolz]] an de Joren 1848-1854, 1856 an 1857-1866.&lt;ref&gt;Als, N. &amp; R.L. Philippart, 1994. ''La Chambre des Députés: histoire et lieux de travail.'' Luxembourg, S. 516.&lt;/ref&gt;

Hie war Kandidat fir d'Wale vun 1872,&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1872, Nr. 130 (4. Juni); S. 1 (''An die Herrn Wähler des Cantons Wiltz''). [https://web.archive.org/web/20220704051140/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=860195&amp;search_terms=#issue:860195]&lt;/ref&gt; wou hie vu senge Supporteren als onofhängege Kandidat, dee fir den Akerbau antrëtt, duergestallt ginn ass,&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1872, Nr. 134 (8. Juni), S. 2 (''An die Wähler des Cantons Wiltz''). [https://web.archive.org/web/20220704051332/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=860285&amp;search_terms=#issue:860285]&lt;/ref&gt; gouf awer net gewielt.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=860339&amp;search_terms=(wahlen)#issue:860339{{!}}page:1{{!}}query:(wahlen) |Titel=Luxemburger Wort 1872, Nr. 137 (12. Juni), S. 1 (Resultat der Wahlen) |Gekuckt=2011-09-18 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704051232/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=860339&amp;search_terms=(wahlen)#issue:860339{{!}}page:1{{!}}query:(wahlen) }}&lt;/ref&gt;

Den Henri Greisch, deen anti-[[orangisten|orangistesch]] war, ass de ''Vugel Greif'' aus dem [[Dicks]] sengem ''[[Vulleparlament am Gréngewald]]'' (1848).&lt;ref&gt;Goetzinger G. et al., 2009. ''Ech sinn e groussen Hexemeeschter: Dicks, 1823-1891: Ausstellung und Katalog.'' Centre national de littérature, Mersch, 57-58.&lt;/ref&gt;

Hie war ee vun deenen Deputéierten, déi 1848 [[Lëtzebuergesch]] an der Chamber geschwat hunn.&lt;ref&gt;''Dichter und Bauer.'' Luxemburger Wort 1944, Nr. 88/89, (9. Dezember), S. 3. [https://web.archive.org/web/20250709005017/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=790756&amp;search_terms=#panel:pp%7Cissue:790756%7Cpage:3]&lt;br /&gt;Kuckt och: Luxemburger Wort 1948, Nr. 86 (7. Dezember), S. 1. [https://web.archive.org/web/20250708233352/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=790728&amp;search_terms=#issue:790728%7Cpage:1]; Luxemburger Wort 1848, Nr. 70 (15. Oktober), S. 1 (''Verhandlungen der Kammer: Sitzung vum 12. Oct.'') [https://web.archive.org/web/20220704051927/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=197533&amp;search_terms=#issue:197533] — Nieft dem Greisch huet an där Sitzung och den [[Nicolas Spanier]] ''im vaterländischen Dialekte'' geschwat.&lt;/ref&gt;

==De Buergermeeschter==
Den Henri Greisch war [[Buergermeeschter]] vun Esch-Sauer vun 1843-1851&lt;ref&gt;''Arrêté royal grand-ducal, du 29 décembre 1843, portant nomination des Bourgmestres et Échevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché.'' Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg 1844, S. 20. [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf] &lt;br /&gt;
''Arrêté royal grand-ducal accordant au sieur Greisch démission honorable de ses fonctions de bourgmestre d'Esch-sur-la-Sûre.'' Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg 1851, S. 880. [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1851/0091/a091.pdf]&lt;/ref&gt;, vun 1860-1866&lt;ref&gt;''Avis. Démission et nomination de bourgmestres.'' Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg 1866, seconde partie, S. 21-22. [http://www.legilux.public.lu/adm/b/archives/1866/0004/b004.pdf].&lt;br /&gt;Kuckt och: Luxemburger Wort 1866, Nr. 28 (2. Februar), S. 2 (Demissioun). [https://web.archive.org/web/20220704070025/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=251752&amp;search_terms=#panel:pp%7Cissue:251752%7Cpage:2]&lt;/ref&gt; a vun 1879-1883.&lt;ref&gt;Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg 1879, S. 1 (Nominatioun). [https://web.archive.org/web/20160305203419/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1879/0001/a001.pdf]&lt;br /&gt; Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg 1883, S. 297 (Demissioun). [https://web.archive.org/web/20160305202707/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1883/0030/a030.pdf]&lt;/ref&gt; De Bau vum Stroossentunnel (1850) fir an Esch-Sauer eran a vun der “neier“ Bréck bei Esch-Sauer sinn him ze verdanken.&lt;ref name = spedener/&gt;

==De Vertrieder vum Handel==
De Greisch war Member vun der [[Chambre de commerce du Grand-Duché de Luxembourg|Chambre de commerce]], wou hien de “commerce en général“ vertrueden huet.&lt;ref&gt;''Arrêté royal grand-ducal du 8 janvier 1854, portant nomination de membres de la Chambre de commerce.'' Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg 1854, S. 90-92. [https://web.archive.org/web/20081209112521/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1854/0013/a013.pdf]&lt;/ref&gt;

== Gielercher ==

* {{OCCCH|(Promotioun 1864)}}&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x4pkp9/pages/2/articles/DTL51?search=Greisch|Titel=ACTES OFFICIELS.|Gekuckt=2025-12-19|Datum=1864-03-08|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Courrier du Grand-Duché de Luxembourg]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Greisch Henri}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Esch-Sauer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Gebuer 1802]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1884]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>4eostjrqjff6b7d4lflcn35slwmm3l3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Schwindt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91708</id>
    <revision>
      <id>2700985</id>
      <parentid>2639287</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6231" sha1="gteqkwbwguoy4a3a2qaeg19epkru2q4" xml:space="preserve">{{Skizz}}{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Jean Schwindt, Geschichte der Dynasten von Simmern und Ansemburg.jpg|thumb|upright|Geschichte der Dynasten von Simmern und Ansemburg, 1930.]]

De '''Jean Schwindt''', gebuer de [[27. September]] [[1863]] zu [[Simmer]]&lt;ref&gt;[http://gw3.geneanet.org/meyerthierry17?lang=fr;pz=living;nz=x;ocz=0;p=jean;n=schwindt Geneanet: ''Jean Schwindt.'']&lt;/ref&gt;, a gestuerwen ?.., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]-[[belsch]]en Historiker, dee Professer op der Kadetteschoul zu [[Namouer|Namur]] war.

De 25. Oktober 1891 gouf hien am Alter vun 28 Joer mat der Marie Anne Hardt, déi 1862 zu [[Keel]] op d'Welt komm war, bestuet. De Jean Schwindt war deemools Professer zu [[Mechelen]]&lt;ref name=&quot;kauffmann&quot;&gt;Kauffmann, J., 1993. ''Mit der Bannmühle durch die Jahrhunderte.'' Kayl, Gemeinde Kayl-Tetingen, S. 65, 66.&lt;/ref&gt;.

Duerch kinnekleche Beschloss vum 1. Juni 1892 krut de Jean Schwindt déi [[belsch]] Nationalitéit.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=976753&amp;search_terms=#issue:976753 |Titel=Luxemburger Wort 1892, Nr. 166 (14. Juni), S. 3 (Simmern, 8. Juni) |Gekuckt=2012-04-21 |archivedate=2022-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220809202512/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=976753&amp;search_terms=#issue:976753 }}&lt;/ref&gt;

E bësse méi spéit ass hien op [[Jambes]] bei Namur geplënnert,&lt;ref name = kauffmann/&gt;. fir eng Plaz als Professer an der Kadetteschoul z'iwwerhuelen.

Weider Detailer iwwer dem Jean Schwindt säi Liewe sinn nëmme fragmentaresch opzedreiwen. Am September 1905 daucht den Numm vu senger Fra Marie Hardt (“Ehefrau des Herrn Johann Schwindt, Professor zu Jambes-Namür”) an enger Zeitungsannonce op, an där annoncéiert gëtt, datt déi Keeler Muelmillen, genannt “Hardtsmillen”, vun de Proprietäre versteet gëtt.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1064765&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1064765{{!}}page:4 |Titel=Luxemburger Wort 1905, Nr. 244 (1. September), S. 4 |Gekuckt=2012-04-21 |archivedate=2022-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220809203529/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1064765&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1064765{{!}}page:4 }}&lt;/ref&gt;

Am Joer 1932 huet de Jean Schwindt, dunn Éiereprofesser vun der Kadetteschoul, am Hotel-Restaurant [[Simmerschmelz]] eng Konferenz iwwer d'Geschicht vum [[Äischdall]] gehalen.&lt;ref&gt;''Ueber Geschichtliches und Wirtschaftliches des Eisch-Tales. Konferenz des Herrn Ehrenprofessors Schwindt, Simmern, im Hotel-Restaurant Simmerschmelz.'' Luxemburger Wort 1932, Nr. 337 (2. Dezember), S. 4. [https://web.archive.org/web/20220809194125/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1205615&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1205615|page:4]&lt;/ref&gt; 1939 gouf hien Offizéier vum belschen [[Ordre de la Couronne]].&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1939, Nr. (16. August), S. 6 [https://web.archive.org/web/20220809185751/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1381171&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1381171|article:DTL83|page:6|block:DTL2020]; Nr. (6. November), S. 4. [https://web.archive.org/web/20220809195038/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=757868&amp;search_terms=#panel:pp|issue:757868|article:DTL62|page:4|block:DTL1305]&lt;/ref&gt;
 
D'Relatioune mat senger Heemecht huet de Schwindt net opgi gehat: hien hat eng Villa zu Simmer, wou e seng Summervakanze verbruecht huet.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=757868&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:757868{{!}}article:DTL62{{!}}page:4{{!}}block:DTL1305 |Titel=Luxemburger Wort 1939, Nr. (6. November), S. 4 |Gekuckt=2012-04-21 |archivedate=2022-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220809195038/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=757868&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:757868{{!}}article:DTL62{{!}}page:4{{!}}block:DTL1305 }}&lt;/ref&gt;

Am September 1946 hunn d'Jeanne (Alice?&lt;ref name = kauffmann/&gt;) Schwindt, dem Jean Schwindt seng Duechter, an hire Mann, de Jean Michel&lt;ref name = kauffmann/&gt;, déi zu Namur gewunnt hunn, zwéi Bëscher zu Simmer, déi aus dem Nolooss vum verstuerwene Jean Schwindt koumen, versteeë gelooss.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=800610&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:800610{{!}}article:DTL802{{!}}page:3{{!}}block:DTL1906 |Titel=Luxemburger Wort 1946, Nr. (30. August), S. 3 |Gekuckt=2012-04-21 |archivedate=2022-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220809192939/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=800610&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:800610{{!}}article:DTL802{{!}}page:3{{!}}block:DTL1906 }}&lt;/ref&gt;

==Publikatiounen==
* ''Im Eischtal. Ritter Thomas von Siebenborn. (Simmern). Spaziergang und Reflexionen.'' Ons Hémecht 1914, S. 19-23.
* ''Aus dem Eischtale.'' Ons Hémecht 1915, S. 127-134. (I. ''Die Schloßherren von Simmern, die Träger der Würde eines Erbmarschalls des Luxemburger Landes'', S. 127-130. II. ''Das Eischtal ein Jammertal.'' S. 130-132. III. ''Die St. Rochusprozession und die Sebastianusbruderschaft zu Simmern'', S. 132-134.
* ''Geschichte der Dynasten von Simmern und Ansemburg.'' Luxemburg: G. Soupert, 1930, 153 S. (Extr. Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, LXIV, 1930, S. 48-201).

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Schwindt Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1863]]
[[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Historiker]]
[[Kategorie:Belsch Historiker]]
[[Kategorie:Officier vum Ordre de la Couronne]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]</text>
      <sha1>gteqkwbwguoy4a3a2qaeg19epkru2q4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Linden (Dechen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93816</id>
    <revision>
      <id>2700979</id>
      <parentid>2631745</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8868" sha1="dqabe46nq2iohav1grgbv1354kcar6c" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|Geeschtlechen an Auteur Jean Linden|aner Leit mat dem selwechten Numm|Jean Linden}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean (Johann) Linden''', gebuer den [[30. Juli]]&lt;ref&gt;Weicherding 1872a, Nr. 198; Thill 1897, S. 65. — De Martin Blum gëtt als Gebuertsdatum den 12. Thermidor An XII un, wat hien iertemlecherweis als den 31. Juli 1804 amplaz den 30. Juli ëmgerechent huet.&lt;/ref&gt; [[1804]] zu [[Éinen]], a gestuerwen den [[13. August]] [[1872]] zu [[Ëlwen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geeschtlechen an Auteur.

==Schoulmeeschter zu Éinen==
De Jean Linden, deen d'Musterschoul (école-modèle) fir Schoulmeeschteren an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] gemaach hat, huet als Schoulmeeschter zu Éinen ugefaangen, ier hie sech no e puer Joer decidéiert huet, Geeschtlechen ze ginn. Hien huet säi Secondaire am [[Athénée de Luxembourg|Atheneum]] komplettéiert an ass op [[Namouer|Namur]] [[Philosophie]] an [[Theologie]] studéiere gaangen. Den 19. Dezember 1835 ass hien zum Priister geweit ginn&lt;ref&gt;Weicherding 1872a, Nr. 198.&lt;/ref&gt;.

==Kaploun zu Iechternach a Paschtouer zu Bierg==
De 26. Dezember 1835&lt;ref&gt;Thill 1897.&lt;/ref&gt; krut de Linden eng Ernennung als Kaploun zu [[Iechternach]], wou hie vum 1. Januar 1836&lt;ref&gt;Weicherding 1872a, Nr. 201.&lt;/ref&gt; un dem alen Deche [[Mathias Coner]] zur Säit stoung. Donieft war hie vum 5. Januar 1838 u Paschtouer vun der Iechternacher Marienpor, enger Succursale vun der Iechternacher Haaptpor Péitrus a Paulus, mat der Muttergotteskapell als Parkierch.&lt;ref&gt;Blum et al. 1930, Deel 1, S. 70-71; beim Weicherding 1872a, Nr. 202, steet: 1.1.1838.&lt;/ref&gt;

Vum Schouljoer 1835/36 un huet de Linden och als Professer Coursen an der Iechternacher Mëttelschoul respektiv dem [[Lycée classique d'Echternach|Progymnase]] ginn, bis den 19. Abrëll 1842, wou hie seng &quot;démission honorable&quot; krut.

Nom Doud vum Deche Coner, de 6. Februar 1842, huet de Linden nämlech d'Iechternacher Par eleng gefouert bis datt den neien Dechen, de [[Pierre Thomas (Paschtouer)|Pierre (Peter) Thomas]], säin Amt ugetrueden huet, an hien als Paschtouer op [[Bierg (Colmer-Bierg)|Bierg]] am [[Kanton Miersch]] koum. Seng Nominatioun hat hien den 21. Mee 1842 kritt&lt;ref&gt;Blum et al. 1930, Deel 1, S. 26.&lt;/ref&gt;. Hien huet sech do mat historescher an archeologescher Fuerschung beschäftegt, gouf als “membre correspondant” an d'[[Section historique (Institut grand-ducal)|historesch Sektioun]] vum [[Institut grand-ducal]] opgeholl, an huet 1849 e gréisseren Artikel iwwer d'[[Schlass Bierg|Schlass]] an d'Herrschaft Bierg publizéiert. Hie war och e puer Joer laang Schoulinspekter vum Kanton Miersch.

==Dechen zu Wolz==
Den 9. Juni 1850&lt;ref&gt;Blum et al. 1930, Deel 1, S. 26; Deel 2, S. 4.&lt;/ref&gt; gouf de Linden als Dechen op [[Wolz]] (Par [[Nidderwolz]]) genannt, wou hien den 21. Juni feierlech installéiert gouf.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1850, Nr. 77 (30. Juni), S. 2 (Niederwiltz, 28. Juni). [https://web.archive.org/web/20220704065716/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=202424&amp;search_terms=#panel:pp|issue:202424|page:2].&lt;/ref&gt; 22 Joer laang, bis zu sengem Doud, huet hien zu Wolz als Deche gewierkt. Hie war donieft Schoulinspekter vum [[Kanton Wolz]] an huet sech och weider mat historescher Fuerschung ofginn. Zwanzeg Joer laang huet hien un enger “Geschichte der Dynasten des [[Buerg Fiels|Schlosses Fels]]” geschafft, déi awer net fäerdeg gouf.

Den Deche Jean Linden war de Monni vum Schoulmeeschter [[Johann Linden|Jean Linden]].

==Publikatiounen==
* ''Gebet- und Gesangbüchlein für die katholische Jugend von Echternach, zusammengetragen aus verschiedenen approbierten katholischen Andachtsbüchern.'' Luxemburg, [[Jean François Schmit-Brück|Schmit-Brück]], 1841, 104 S. + 3 S.&lt;ref&gt;Op der Säit 70 gëtt et e Sebastianslidd: &quot;Laßt und loben, laßt uns preisen&quot; an op der Säit 72 e Lidd zum hl. Willibrord: &quot;Guter Hirt, der Hirten Fürst&quot;, dat warscheinlech vum Jean Majerus (1797-1875), deen och zu Iechternach Vicaire war, verfaasst gouf (E. Seiler, 1998. ''Dekanat und Pfarrei Echternach. '' Nos Cahiers, 19 (2-3), S. 293-361).&lt;/ref&gt;
* ''Ueber Lehrpläne und Stundenverzeichnisse.'' Luxemburger Schulbote, Jg. 2, 1845, S. 82-95.
* ''Versuch einer Geschichte der Herrschaft Berg, Kanton Mersch, Grossherzogthum Luxemburg.'' Publications de la Société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché de Luxembourg, IV, 1849, S. 110-191.
* ''Katholisches Gebet- und Gesangbüchlein für die Pfarrkirche von Echternach: zusammengetragen aus verschiedenen approbirten katholischen Andachts-Büchern''. Luxemburg, Schmit-Brück, ca. 1850. - 87 S.
* ''Katholisches Gebet- und Gesangbüchlein für die Jugend der Pfarrei Wiltz.'' Luxemburg, J. Lamort, 1852. - 155, IV S

Am “[[Luxemburger Wort]]” huet de Linden e puer Artikelen publizéiert, déi beim [[Martin Blum|Blum]] (1981) opgelëscht sinn.

== Literatur ==
* [[Martin Blum|Blum, M.]], 1981. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus. Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury.'' First published 1902-1932. Reprinted 1981. München, Kraus International Publications, vol. 1: A-L, XXXIII-756 S. (Linden Jean: S. 746).
* Blum, M., J. Zieser &amp; [[Alexandre Koenig|A. Koenig]], 1930: ''Series pastorum, oder: Reihenfolge der Seelsorger der einzelnen Pfarreien des heutigen Grossherzogtums Luxemburg.'' Luxemburg, Deel 1: 1-180, Deel 2: 1-77 p. (Veröffentl. in den Jahrgängen 1922-1929 der Zeitschrift &quot;Ons Hémecht&quot;).
* [[Émile Linden|Linden, E.]], 1987. ''Johann Linden aus Ehnen.'' In: Fanfare Ehnen: 75e anniversaire, 1912-1987: inauguration du nouveau drapeau. Ehnen, S. 69-73.
* [[Jean Thill (1854-1937)|Thill, J.]], 1897. ''Le Collège d'Echternach comme établissement de l'Etat depuis sa création jusqu'en 1897. Programme du Progymnase d'Echternach 1896-1897'', S. 1-68.
* [[Jean Weicherding|Weicherding, J.]], 1872a. '' Johann Linden. Dechant von Wiltz, gestorben den 13. August 1872.'' Luxemburger Wort 1872, Nr. 198 (23. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922020253/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861571&amp;search_terms=#panel:pp|issue:861571|page:1]; Nr. 201 (27. August), S. 1 [https://web.archive.org/web/20210922015714/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861625&amp;search_terms=#issue:861625]; Nr. 202 (28. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025448/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861499&amp;search_terms=#issue:861499]; Nr. 204 (30. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025746/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861679&amp;search_terms=#issue:861679]; Nr. 205 (31. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922030306/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861553&amp;search_terms=#issue:861553]; Nr. 206 (2. September), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025712/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861589&amp;search_terms=#issue:861589]; Nr. 208 (5. September), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025857/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861607&amp;search_terms=#issue:861607]; Nr. 210 (7. September), S. 2 [https://web.archive.org/web/20210922015755/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861787&amp;search_terms=#issue:861787]; Nr. 211 (9. September), S. 1 [https://web.archive.org/web/20210922020549/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861661&amp;search_terms=#issue:861661]; Nr. 213 (11. September), S. 1-2. [https://web.archive.org/web/20210922020713/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861841&amp;search_terms=#issue:861841]
* Weicherding, J., 1872b. ''Johann Linden, Dechant von Wiltz, gestorben den 13. August 1872: Beitrag zu einer Lebensskizze.'' Luxemburg, P. Brück, 44 S.

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Linden Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1804]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1872]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Paschtéier]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]</text>
      <sha1>dqabe46nq2iohav1grgbv1354kcar6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Weicherding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93818</id>
    <revision>
      <id>2700986</id>
      <parentid>2631754</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:50:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5554" sha1="50mlt66pe2vsb65wve3q0vcok2eqd79" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Weicherding''', gebuer den [[2. November]] [[1843]] zu [[Bruechtebaach]], an do gestuerwen den [[3. September]] [[1919]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geeschtlechen an Auteur.

De Jean Weicherding war Paschtouer zu [[Ëlwen]] vum 16. September 1880 bis den 1. November 1917.&lt;ref&gt;Blum et al. 1930, Deel 2, S. 60.&lt;/ref&gt; Duerno huet hie sech op Bruechtebaach zeréckgezunn, wou hie gestuerwen ass a begruewe gouf.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1919, Nr. 248 (5. September), S. 2. [https://web.archive.org/web/20210922015958/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1164888&amp;search_terms=#issue:1164888] — D'Begriefnes war de 6. September 1919.&lt;/ref&gt;

== Publikatiounen ==
* '' [[Jean Linden (Dechen)|Johann Linden]]. Dechant von Wiltz, gestorben den 13. August 1872.'' Luxemburger Wort 1872, Nr. 198 (23. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922020253/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861571&amp;search_terms=#panel:pp|issue:861571|page:1]; Nr. 201 (27. August), S. 1 [https://web.archive.org/web/20210922015714/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861625&amp;search_terms=#issue:861625]; Nr. 202 (28. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025448/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861499&amp;search_terms=#issue:861499]; Nr. 204 (30. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025746/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861679&amp;search_terms=#issue:861679]; Nr. 205 (31. August), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922030306/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861553&amp;search_terms=#issue:861553]; Nr. 206 (2. September), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025712/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861589&amp;search_terms=#issue:861589]; Nr. 208 (5. September), S. 1-2 [https://web.archive.org/web/20210922025857/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861607&amp;search_terms=#issue:861607]; Nr. 210 (7. September), S. 2 [https://web.archive.org/web/20210922015755/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861787&amp;search_terms=#issue:861787]; Nr. 211 (9. September), S. 1 [https://web.archive.org/web/20210922020549/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861661&amp;search_terms=#issue:861661]; Nr. 213 (11. September), S. 1-2. [https://web.archive.org/web/20210922020713/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=861841&amp;search_terms=#issue:861841]
* ''Johann Linden, Dechant von Wiltz, gestorben den 13. August 1872: Beitrag zu einer Lebensskizze.'' - Luxemburg: P. Brück, 1872. - 44 S. 
* ''Der St. Pirminsberg, seine Kapelle, Quelle, Einsiedelei, und der heilige Pirmin, ein Glaubensbote der Wiltzer Ardennen, ein Gründer, Instaurator und Reformator verschiedener Klöster im südwestlichen Deutschland: quellenmässiger Beitrag zur Kirchengeschichte.'' - Luxemburg: V. Bück, 1875. - IV, 171 S. [heivu gëtt et e Reprint: Kaundorf: Jean Bichler, zirka 1968. - 112 f.]. 
*''Der heilige Theobald von Provins, der Patron de Handwerker, der Einsiedler von Chiny, von Pettingen (bei Mersch) und von Salanigo in Oberitalien: Quellenmässiger Beitrag zur luxemburger Legendar-Biographie.'' - Luxemburg: P. Brück, 1879. - 157 p
* ''Gebete für Kinder bei der hl. Kommunion und Firmung.'' Maria-Martental bei Kaisersesch: Gesellschaft der göttlichen Liebe, 1907. - 48 S. 
* ''Gebete für Kinder bei der hl. Kommunion und Firmung.'' Maria-Martental bei Kaisersesch: Gesellschaft der göttlichen Liebe, 1908. - 48 S. 
* ''Meine Volksunterrichte. 1. Teil: Die Glaubenslehre.'' Maria-Martental bei Kaisersesch: Gesellschaft der göttlichen Liebe, 1911. - 463 S.
* ''Die zwölf Verheissungen des göttlichen Herzens Jesu.'' Maria-Martental bei Kaisersesch: Gesellschaft der göttlichen Liebe, 1910. - 229 S.
* ''Gebete für Kinder bei der hl. Kommunion und Firmung.'' Maria-Martental bei Kaisersesch: Gesellschaft der göttlichen Liebe, 1915. - 39 S.

== Literatur ==
* [[Martin Blum|Blum, M.]], 1981. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus. Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury.'' First published 1902-1932. Reprinted 1981. München, Kraus International Publications, vol. 2: M-Z, 700 S. (Weicherding Jean: S. 567).
* Blum, M., J. Zieser &amp; [[Alexandre Koenig|A. Koenig]], 1930: ''Series pastorum, oder: Reihenfolge der Seelsorger der einzelnen Pfarreien des heutigen Grossherzogtums Luxemburg.'' Luxemburg, Deel 1: 1-180, Deel 2: 1-77 p. (Veröffentl. in den Jahrgängen 1922-1929 der Zeitschrift “Ons Hémecht”).

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Weicherding Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1843]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Paschtéier]]</text>
      <sha1>50mlt66pe2vsb65wve3q0vcok2eqd79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Michel Flammang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93835</id>
    <revision>
      <id>2700981</id>
      <parentid>2654471</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2655" sha1="62nhgtjelcgeunreeyzclcnm8w9tmeo" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Michel (Michael) Flammang''', gebuer de [[6. Dezember]] [[1825]] zu [[Käerch]], a gestuerwen de [[6. Dezember]] [[1883]]&lt;ref name = wort&gt;Luxemburger Wort 1883, Nr. 294 (18. Dezember), S. 2-3 (''Körich, 17. Dezember.'') [https://web.archive.org/web/20210922030007/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=924434&amp;search_terms=#panel:pp|issue:924434|page:3].&lt;/ref&gt; zu [[Milwaukee]] am [[Wisconsin]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]), war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geeschtlechen an [[Nordamerika]].&lt;ref name = gonner&gt;[[Nicolas Gonner|Gonner, N.]], 1889: ''Die Luxemburger in der neuen Welt.'' Dubuque. - Zitéiert no der Neioplo vun 1985: Illustrierte Neuausg. in 2 Bänden, hrsg. von Jean Ensch, Carlo Hury u. Jean-Claude Muller; unter Mitarbeit von Antoine Gonner u. Liliane Stemper-Brickler. Éditions-Reliures Schortgen, Esch/Alzette, 1985, S. 243ss. (Luxemburger Gazette) a S. 457 (Flammang, Johann Michel. — Hien ass 1883 an net 1882 gestuerwen, wéi dat do am Buch steet.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kuckt och: ''Luxemburger Geschichtskalender: 6. Dezember.'' Luxemburger Wort 1895, Nr. 340 (6. Dezember), S. 3. [https://web.archive.org/web/20210922013021/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=996054&amp;search_terms=#issue:996054]&lt;br&gt;Luxembourg-American Families, Genealogy Pages by Bob Arens: Flammang, Michael (J. Michael). [http://www.luxembourgamericanfamilies.org/getperson.php?personID=I70420&amp;tree=LuxAmer]&lt;/ref&gt;

1853 huet de Michel Flammang, dee bis dohin zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] am Seminär studéiert huet, decidéiert no Amerika auszewanderen. Do huet hie säin Theologiesstudium fäerdeg gemaach an hie krut 1854 d'Priisterwei. No e puer Tëschestatiounen ass hien am Dezember 1858 als Paschtouer op [[St. Donatus (Iowa)|St.Donatus]] an der [[Äerzbistum Dubuque|Diözees Dubuque]] komm.

De Flammang ass zwar wäit vu senger Par ewech gestuerwen, hien ass awer den 10. Dezember 1883 um Kierfecht vu St. Donatus begruewe ginn,&lt;ref name = wort/&gt; wou nach haut säi Grafmonument, nieft deem vu senger Mamm, ze gesinn ass.&lt;ref name = gonner/&gt;

De Michel Flammang war ee vun de Grënner, am Joer 1871, vun der kathoulescher &quot;[[Luxemburger Gazette]]”, déi zu [[Dubuque]] erauskoum, déi hie finanziell ënnerstëtzt a fir déi hie reegelméisseg geschriwwen huet.&lt;ref name = gonner/&gt;
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Flammang Michel}}
[[Kategorie:Gebuer 1825]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1882]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Paschtéier]]</text>
      <sha1>62nhgtjelcgeunreeyzclcnm8w9tmeo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Josy Christen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94412</id>
    <revision>
      <id>2700990</id>
      <parentid>2475717</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5219" sha1="e7fdts2htgrqupcjhl9afq1ck47es1o" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Josy Christen''', gebuer den [[10. November]] [[1950]] zu [[Bartreng]], ass e pensionéierte [[Schoulmeeschter]] an Auteur.&lt;ref&gt;[http://www.autorenlexikon.lu/page/author/051/51/DEU/index.html De Josy Christen op der Websäit vum Luxemburger Autorenlexikon]&lt;/ref&gt;

De Josy Christen ass zu Bartreng an d'Primärschoul gaangen an duerno an den [[Athénée de Luxembourg|Atheneum]] an op den &quot;Institut Pédagogique&quot; zu [[Walfer]].

Vun 1973 u war hie [[Schoulmeeschter]] zu Bartreng.

Vun 1967 bis 1973 war hie fräie Mataarbechter vun der Kanneremissioun vu [[Radio Lëtzebuerg]] (z.&amp;nbsp;B. Lausbouwen- an Abenteuergeschichten, Texter fir Niklosdag, Chrëschtdag, Mammen- a Pappendag asw.) an huet och fir d'Sendung 'Kultur hallef Stonn' Gedichter, Erzielungen a Lauschterspiller geschriwwen.

Hien huet och reegelméisseg Texter fir d'Kulturbäilag 'Le Phare' vum [[Tageblatt]] geschriwwen, ë.&amp;nbsp;a. Gedichter aus sengem éischte Gedichtband &quot;Liewes-Latäin&quot; (1970 / Eegeverlag).

Vun 1975 u war hien och Mataarbechter vun der ''[[Revue de la Jeunesse]]'' vum [[Lëtzebuergescht Rout Kräiz|lëtzebuergesche Roude Kräiz]].

== Wierker (Auswiel) ==

=== Revue ===
Vun 1984 bis 2015 huet de Josy Christen all Joer politesch a sozialkritesch Sketcher a Lidder fir d'[[Revue (Lëtzebuerger Theater)|Revue vum &quot;Lëtzebuerger Theater&quot;]] geschriwwen (Pseudonym: Jochri) - vun 1988 bis 2002 och de &quot;Schnëssert&quot; fir de [[René Pütz]], wou an enger onlogescher Logik iwwer déi lescht Aktualitéiten aus der Perspektiv vum &quot;klenge Mann&quot; philosophéiert gouf.

=== Bibliographie ===
* ''Abee Merci!'' (1987), Gedichter (Eegeverlag)
* ''Stëpplereien'' (1998), Gedichter (Eegeverlag) ISBN 2-87977-009-2
* ''Häppi Lëtzebuerg'' (2009), satiresch Lidder a Gedichter aus 25 Joer &quot;Revue&quot; a Kabarä (Eegeverlag) ISBN 978-2-87996-616-8

=== Lauschtergeschichte fir Kanner ===
(LP-Disk, Audio-Kassett, CD)

* ''D'Feldmaus an d'Statmaus - De Wollef an de Fuuss'' (1982)
* ''De Max an de Moritz'' (1985)
* ''De Pinocchio'' (1985)
* ''Op der Däiwelsbuerg'' (1989)
* ''De Clown Beppo'' (1989)
* ''Déierefabelen'' (1991)
* ''De Batti Schnoffelnues'' (1991) - Produktioun &quot;Luxembourg Sound &quot;
* ''De Max an de Moritz'' (2003)
* ''D'Hex Zauselkätti'' (2006) - Produktioun &quot;Minimix&quot;

=== Kannerbicher ===
* ''Allerhand duercherneen'' (1974), Gedichter, Éditions Instituteurs Réunis
* ''Vun hei a vun do'' (1981), Gedichter, Éditions Syndicat National des Enseignants
* ''Flott Saachen'' (1988), Gedichter, Éditions Syndicat National des Enseignants
* ''De Max an de Moritz'' (1993), de [[Wilhelm Busch]] op Lëtzebuergesch, Éditions &quot;Revue&quot;
* ''De Jang Huppebeen a Compagnie'' (2000), dem [[Wilhelm Busch]] seng Gedichter op Lëtzebuergesch, Éditions Syndicat National des Enseignants

=== Theaterstécker ===
* Vun 1977 un Adaptatiounen an eege Stécker fir d'Veräinsbüne wéi ''&quot;Sou kënnt een op den Hond &quot; - &quot;De Professer Kinkerlitzchen&quot; - &quot; D'Famill Frippgen&quot; - &quot;De Köppgesbaacher Mates&quot; - &quot;Der Däiwel beim Päerdsmetzler&quot; - &quot;Gewulls an de Kornischongen&quot; - &quot;Paltong, Box an Hiem&quot; - &quot;Fofzeg Kilo wäiss Fuerf&quot; - &quot;Tuttlabuttek&quot; - &quot;Kuddel-Muddel&quot; - &quot;Do mengs de, du misst!&quot; - &quot;Knëppeldéck&quot; - &quot;Don Camillo a Peppone&quot; - &quot;De Beichtstull&quot; - &quot;Leschte Büro, zweete Stack&quot; - &quot;Dee Leschten no Feierowend&quot;''...
* ''&quot;D'Famill Frippgen&quot;'' (1984),um RTBF 1 mat franséischen Ënnertitelen, gespillt vun der &quot;Amicale de Wolkrange&quot;
* ''&quot;De leschte Kreesch&quot;'' (1996), gespillt vum &quot;Letzebuerger Theater&quot; am Stater Theater
* ''&quot;Familljegeheimnis&quot;'' (2009), gespillt vum &quot;Letzebuerger Theater&quot; am Kapuzinertheater
* ''&quot;Geckege Frick&quot;'' (2010),gespillt vum &quot;Letzebuerger Theater&quot; am Kapuzinertheater
* ''&quot;Voll dernieft !&quot;'' (2011),gespillt vum &quot;Letzebuerger Theater&quot; an dem Mamer Kinneksbond an am Kapuzinertheater&lt;ref&gt;*[https://web.archive.org/web/20130921194722/http://www.letzebuergertheater.lu/ Websäit vum &quot;Lëtzebuerger Theater&quot;]&lt;/ref&gt;
* Kannertheater: ''&quot;Op der Däiwelsbuerg&quot;'' (1980) a ''&quot;Looss de Peppo dreemen !&quot;'' (1984), gespillt vum [[TOL]] am Stater Theater

=== Verschiddenes ===
* ''Kabarä-Programmer'' mat Sketcher a Lidder fir den Theaterveräin &quot;Bartrenger Kaméidi&quot;
* Lëtzebuergesch Iwwersetzung vum [[Wilhelm Busch]]: ''&quot;De Max an de Moritz&quot;'' (1995), ''&quot;De Jang Huppebeen&quot;'' (Hans Huckebein, 1997) an ''&quot;De Plätsch an de Plomm&quot;'' (Plitsch und Plum, 1999), zesumme mat den Iwwersetzungen an däitschen Dialekter (mat spezifeschen Explikatiounen iwwer d'Sproochesituatioun zu Lëtzebuerg), erausgi vum Manfred Görlach, Universitätsverlag C. Winter, Heidelberg
* Den ''DNR-Schnëssert'': all Dag en aktuelle &quot;Schnëssert&quot; fir de [[René Pütz]] um [[DNR]] (2000 / 2001)
* Gedichter an Texter an den offizielle Lëtzebuerger Schoulbicher ''&quot;Lies a Fléi&quot;'' vum Ministère de l'Education Nationale (fir de Cycle 3, fréiere Mëttelgrad, 2003 / fir de Cycle 4, fréieren Uewergrad, 2006)
*Däitsch Lyrik

== Um Spaweck ==
* Websäit: https://web.archive.org/web/20160115024443/http://www.josychristen.lu/
{{Autoritéitskontroll}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Christen Josy}}
[[Kategorie:Gebuer 1950]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]</text>
      <sha1>e7fdts2htgrqupcjhl9afq1ck47es1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klein (Familljennumm)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95893</id>
    <revision>
      <id>2700897</id>
      <parentid>2666075</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ [[:Jean-Baptiste-Edouard Klein]]</comment>
      <origin>2700897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="saozzqa96ro90sukrs1u458tw18maym" xml:space="preserve">{{Homonymie Familljennumm}}
'''Klein''' ass een am däitschsproochege Raum, och zu Lëtzebuerg, wäit verbreete [[Familljennumm]]. E geet zeréck op d'däitscht Wuert fir kleng.

Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] hunn am Joer 1880 1.269 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 1.328 an am Joer 1980 gouf et do 1.301 Leit mat deem Numm.&lt;ref&gt;Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie: ''Geographie der Luxemburger Familiennamen (nach der Volkszählung von 1930).'' Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XVIII. Luxemburg 1989, S.424.&lt;/ref&gt;

Et ass de Familljennumm vun ë.&amp;nbsp;a. follgende Persounen:
* [[Adolphe Klein]] (1885-1967) lëtzebuergesche Politiker;
* [[Arthur Klein]], Auteur vu Bicher iwwer d'lëtzebuergesch Eisebunn
* [[Carlo Klein]] (1963) lëtzebuergeschen Ekonomiesprofesser an Ekonomist;
* [[Christophe Klein|Chrëscht Klein]] (1942-2024) lëtzebuergeschen Architekt;
* [[Edmond Joseph Klein]] (1866-1942), lëtzebuergeschen Naturwëssenschaftler an Dramatiker;
* [[Felix Klein]], däitsche Mathematiker;
* [[Fernande Klein]] (1922-1984), lëtzebuergesch Kënschtlerin;
* [[Fritz Klein (Historiker)|Fritz Klein]] (1924-2011), däitschen Historiker;
* [[Henri Klein]] (&quot;Bizzi Klein&quot;; 1944-1995), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* [[Jean Klein (1823-1890)|Jean Klein]] (1823-1890), lëtzebuergesche Paschtouer an Auteur;
* [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]] (1942), lëtzebuergesche Foussballist;
* [[Jean Kein (Gewekschaftler)|Jean Klein]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler;
* [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]] (-1894), lëtzebuergeschen Nottär, Deputéierten a Member vum Staatsrot;
* [[Jean-Baptiste-Edouard Klein]] (1831-1906), lëtzebuergesche Nottär an Deputéierten;
* [[Jean-Nicolas Klein]] (1788 - 1867), lëtzebuergeschen Nottär an Deputéierten;
* [[Jean-Pierre Klein (Riichter)|Jean-Pierre Klein]], (?-1873), lëtzebuergesche Riichter an Deputéierten;
* [[Jean-Pierre Klein]] (1944), lëtzebuergeschen Affekot a Politiker;
* [[Louis Klein]], (1868-1943), lëtzebuergeschen Agronom, Ingenieur, Verwaltungsdirekter a Moler;
* [[Mars Klein]] (1948), lëtzebuergesche Journalist, Kabarettist an Auteur;
* [[Martin Klein]] (1848-1907), lëtzebuergeschen Dokter;
* [[Melanie Klein]] (1882-1960), éisträichesch-brittesch Psychanalytikerin;
* [[Michel Klein]] (1919-1993), lëtzebuergesche Moler;
* [[Nico Klein]] (1930), lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik;
* [[Nicolas Klein]] (-1931), lëtzebuergesche Politiker;
* [[René Klein]] (1945), lëtzebuergesche Lycéesprofesser, Historiker, Heraldiker a Genealog.
* [[Robert Klein]] (1955), lëtzebuergesche Moler;
* [[Roger Klein]] (*1950), lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker;
* [[Willy Klein]] (1912 - 2004), lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
== Kuckt och ==
* [[Klein-Fläsch]]
*[[Klein (Museksgrupp)|Klein]], Lëtzebuerger Jazzgrupp

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Klein}}</text>
      <sha1>saozzqa96ro90sukrs1u458tw18maym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700902</id>
      <parentid>2700897</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2700902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2976" sha1="isy0qisacypnkjts6qoliqjr1qzv2h7" xml:space="preserve">{{Homonymie Familljennumm}}
'''Klein''' ass een am däitschsproochege Raum, och zu Lëtzebuerg, wäit verbreete [[Familljennumm]]. E geet zeréck op d'däitscht Wuert fir kleng.

Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] hunn am Joer 1880 1.269 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 1.328 an am Joer 1980 gouf et do 1.301 Leit mat deem Numm.&lt;ref&gt;Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie: ''Geographie der Luxemburger Familiennamen (nach der Volkszählung von 1930).'' Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XVIII. Luxemburg 1989, S.424.&lt;/ref&gt;

Et ass de Familljennumm vun ë.&amp;nbsp;a. follgende Persounen:
* [[Adolphe Klein]] (1885-1967) lëtzebuergesche Politiker;
* [[Arthur Klein]], Auteur vu Bicher iwwer d'lëtzebuergesch Eisebunn
* [[Carlo Klein]] (1963) lëtzebuergeschen Ekonomiesprofesser an Ekonomist;
* [[Christophe Klein|Chrëscht Klein]] (1942-2024) lëtzebuergeschen Architekt;
* [[Edmond Joseph Klein]] (1866-1942), lëtzebuergeschen Naturwëssenschaftler an Dramatiker;
* [[Felix Klein]], däitsche Mathematiker;
* [[Fernande Klein]] (1922-1984), lëtzebuergesch Kënschtlerin;
* [[Fritz Klein (Historiker)|Fritz Klein]] (1924-2011), däitschen Historiker;
* [[Henri Klein]] (&quot;Bizzi Klein&quot;; 1944-1995), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* [[Jean Klein (1823-1890)|Jean Klein]] (1823-1890), lëtzebuergesche Paschtouer an Auteur;
* [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]] (1942), lëtzebuergesche Foussballist;
* [[Jean Kein (Gewekschaftler)|Jean Klein]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler;
* [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]] (-1894), lëtzebuergeschen Nottär, Deputéierten a Member vum Staatsrot;
* [[Jean-Baptiste-Edouard Klein]] (1831-1906), lëtzebuergesche Nottär an Deputéierten;
* [[Jean-Nicolas Klein]] (1788 - 1867), lëtzebuergeschen Nottär an Deputéierten;
* [[Jean-Pierre Klein (Riichter)|Jean-Pierre Klein]], (?-1873), lëtzebuergesche Riichter an Deputéierten;
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]] (1944), lëtzebuergeschen Affekot a Politiker;
* [[Louis Klein]], (1868-1943), lëtzebuergeschen Agronom, Ingenieur, Verwaltungsdirekter a Moler;
* [[Mars Klein]] (1948), lëtzebuergesche Journalist, Kabarettist an Auteur;
* [[Martin Klein]] (1848-1907), lëtzebuergeschen Dokter;
* [[Melanie Klein]] (1882-1960), éisträichesch-brittesch Psychoanalytikerin;
* [[Michel Klein]] (1919-1993), lëtzebuergesche Moler;
* [[Nico Klein]] (1930), lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik;
* [[Nicolas Klein]] (-1931), lëtzebuergesche Politiker;
* [[René Klein]] (1945), lëtzebuergesche Lycéesprofesser, Historiker, Heraldiker a Genealog.
* [[Robert Klein]] (1955), lëtzebuergesche Moler;
* [[Roger Klein]] (*1950), lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker;
* [[Willy Klein]] (1912 - 2004), lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
== Kuckt och ==
* [[Klein-Fläsch]]
*[[Klein (Museksgrupp)|Klein]], Lëtzebuerger Jazzgrupp

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Klein}}</text>
      <sha1>isy0qisacypnkjts6qoliqjr1qzv2h7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700907</id>
      <parentid>2700902</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T23:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ Detail</comment>
      <origin>2700907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2980" sha1="dtttnxjubcfscuf7xnbxlrfn7ihxr0p" xml:space="preserve">{{Homonymie Familljennumm}}
'''Klein''' ass een am däitschsproochege Raum, och zu Lëtzebuerg, wäit verbreete [[Familljennumm]]. E geet zeréck op d'däitscht Wuert fir kleng.

Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] hunn am Joer 1880 1.269 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 1.328 an am Joer 1980 gouf et do 1.301 Leit mat deem Numm.&lt;ref&gt;Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie: ''Geographie der Luxemburger Familiennamen (nach der Volkszählung von 1930).'' Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XVIII. Luxemburg 1989, S.424.&lt;/ref&gt;

Et ass de Familljennumm vun ë.&amp;nbsp;a. follgende Persounen:
* [[Adolphe Klein]] (1885-1967) lëtzebuergesche Politiker;
* [[Arthur Klein]], Auteur vu Bicher iwwer d'lëtzebuergesch Eisebunn
* [[Carlo Klein]] (1963) lëtzebuergeschen Ekonomiesprofesser an Ekonomist;
* [[Christophe Klein|Chrëscht Klein]] (1942-2024) lëtzebuergeschen Architekt;
* [[Edmond Joseph Klein]] (1866-1942), lëtzebuergeschen Naturwëssenschaftler an Dramatiker;
* [[Felix Klein]], däitsche Mathematiker;
* [[Fernande Klein]] (1922-1984), lëtzebuergesch Kënschtlerin;
* [[Fritz Klein (Historiker)|Fritz Klein]] (1924-2011), däitschen Historiker;
* [[Henri Klein]] (&quot;Bizzi Klein&quot;; 1944-1995), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* [[Jean Klein (1823-1890)|Jean Klein]] (1823-1890), lëtzebuergesche Paschtouer an Auteur;
* [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]] (1942), lëtzebuergesche Foussballist;
* [[Jean Kein (Gewekschaftler)|Jean Klein]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler;
* [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]] (1820-1894), lëtzebuergeschen Nottär, Deputéierten a Member vum Staatsrot;
* [[Jean-Baptiste-Edouard Klein]] (1831-1906), lëtzebuergesche Nottär an Deputéierten;
* [[Jean-Nicolas Klein]] (1788 - 1867), lëtzebuergeschen Nottär an Deputéierten;
* [[Jean-Pierre Klein (Riichter)|Jean-Pierre Klein]], (?-1873), lëtzebuergesche Riichter an Deputéierten;
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]] (1944), lëtzebuergeschen Affekot a Politiker;
* [[Louis Klein]], (1868-1943), lëtzebuergeschen Agronom, Ingenieur, Verwaltungsdirekter a Moler;
* [[Mars Klein]] (1948), lëtzebuergesche Journalist, Kabarettist an Auteur;
* [[Martin Klein]] (1848-1907), lëtzebuergeschen Dokter;
* [[Melanie Klein]] (1882-1960), éisträichesch-brittesch Psychoanalytikerin;
* [[Michel Klein]] (1919-1993), lëtzebuergesche Moler;
* [[Nico Klein]] (1930), lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik;
* [[Nicolas Klein]] (-1931), lëtzebuergesche Politiker;
* [[René Klein]] (1945), lëtzebuergesche Lycéesprofesser, Historiker, Heraldiker a Genealog.
* [[Robert Klein]] (1955), lëtzebuergesche Moler;
* [[Roger Klein]] (*1950), lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker;
* [[Willy Klein]] (1912 - 2004), lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
== Kuckt och ==
* [[Klein-Fläsch]]
*[[Klein (Museksgrupp)|Klein]], Lëtzebuerger Jazzgrupp

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Klein}}</text>
      <sha1>dtttnxjubcfscuf7xnbxlrfn7ihxr0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pafendaller Viaduc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99589</id>
    <revision>
      <id>2700870</id>
      <parentid>2694992</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2700870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2219" sha1="mb7txi1steiu47a4t2w6uhsmqwe65lk" xml:space="preserve">{{Infobox Bréck
| Numm = Pafendaller Viaduc&lt;br&gt;Viaduc de Pfaffenthal
| Land= {{LUX}}
| Plaz= [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
| Koordinaten= {{Coor dms|49|36|46|N|06|08|21.3|O|Haaptkoordinaten=jo}}
| Iwwer= [[Uelzecht]]dall
| Funktioun= Eisebunnsbréck 
| Benotzer = [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|Nordstreck]]
| Typ= Boubréck
| Längt= ca. 260 m
| Felder= 
| Breet= 
| Héicht= 32 m
| Material= Steen
| Opgaangen= 1862
| Architekten= Waring Brothers
}}
[[Fichier:Pont Montée de Clausen 01.jpg|thumb|250px|D'Bréck iwwer d'Montée de Clausen (2013)]]
De '''Pafendaller Viaduc''' ass ee vun de véier Eisebunnsviaducken um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. E mécht d'Grenz tëscht de Quartiere [[Clausen]] a [[Pafendall]] an ass no dësem Stater Quartier genannt.

&lt;!-- D'Bréck huet eng Längt vun xx Meter, ass xx Meter héich, xx Meter breet an dee gréisste Bou iwwerspaant xx Meter. --&gt;
Iwwer de Viaduc leeft d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen|Nordstreck]], déi vum [[Clausener Viaduc]] hierkënnt an am Pafendall parallel zur ''[[rue Vauban]]'' an iwwer de [[Viaduc Dräi Eechelen]] weiderféiert. De Pafendaller Viaduc ass mam Clausener Viaduc duerch eng Bréck iwwer d'''[[Montée de Clausen]]'' verbonnen.

D'Bréck ass tëscht 1859&lt;ref&gt;[http://www.industrie.lu/waringfreres.html Waring Brothers] op industrie.lu, fir d'lescht gekuckt den 21. Januar 2019&lt;/ref&gt; an 186? vun der [[Vereenegt Kinnekräich|brittescher]] Entreprise ''[[Waring Brothers]]'' gebaut ginn&lt;ref&gt;John Marshall, 2018, #LuxUKLinks: Luxembourg - United Kingdom Links; LuxUKLinks 3, British Embassy &amp; Les Amis de l'Histoire, erausgi vum Jean-Claude Muller, ISBN 978-2-919884-56-8&lt;/ref&gt;.

== Kuckt och ==
* Dräi aner Eisebunnsbrécken an der Stad Lëtzebuerg
** [[Viaduc Dräi Eechelen]]
** [[Clausener Viaduc]]
** [[Biisserbréck]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Pafendaller Viaduc‎|{{PAGENAME}}}}

{{Referenzen an Notten}}

{{Navigatioun Brécken an der Stad Lëtzebuerg}}

&lt;!--[[Kategorie:Bauwierker 1862]] --&gt;
[[Kategorie:Boubrécken]]
[[Kategorie:Brécken an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Brécken iwwer d'Uelzecht]]
[[Kategorie:Pafendall]]
[[Kategorie:Eisebunnsbrécken zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>mb7txi1steiu47a4t2w6uhsmqwe65lk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haus Höcklin von Steinach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99627</id>
    <revision>
      <id>2700928</id>
      <parentid>2694995</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2395" sha1="580m40jw5rkn5cqjbf3b364efll0dvv" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai|Numm=|Bild =|Bildtext=|Plaz= [[Uewerstad]]|Adress= [[Krautmaart]]|Koordinaten={{coor dms|49|36|38.4|N|06|07|56.9|O|Haaptkoordinaten=jo}}|Baustil=|Architekt(en)=|Sculpteur(en)=|Status=|Datum vum Bau=Enn 15. Jh.|Proprietär=privat}}
D''''Haus Höcklin von Steinach''' ass en Haus aus dem Spéitmëttelalter, op Nummer 20 um [[Krautmaart]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Et gouf um Enn vum [[15. Joerhonnert]] vum [[Heinrich Höcklin von Steinach]] baue gelooss a gëllt als dat eelst Wunnhaus an der Stad dat nach erhalen ass.&lt;ref name=ons&gt;[[Michel Pauly]]: [http://www.onsstad.lu/uploads/media/Pages_de_ons_stad_102-2013_10-13.pdf &quot;Wohnviertel in der mittelalterlichen Stadt Luxemburg.&quot;] ons stad Nr.102/2013, S.10-13.&lt;/ref&gt;

Duerno huet d'Schäffen- a Riichterfamill Mamer d'Haus iwwerholl; et blouf bis zu der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] an hirem Besëtz. De Schäffe Peter Mamer huet 1795 wéinst deem neie Regime d'Stad verlooss a säin Haus dem Händler Gilles Dargent verkaf. Dëse war de Papp vum [[François-Joseph Dargent]]. Wéi dee bis gestuerwe war, hu seng Wittfra an hir 6 Duechteren am Haus weiderhi Likör a Wäi verkaf. Bis un d'Enn vum [[19. Joerhonnert]] blouf et am Besëtz vun där Famill.&lt;ref name=LW&gt;[https://web.archive.org/web/20241207113753/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=787426&amp;search_terms=#panel:pp|issue:787426|page:3 &quot;Bauwerke ragen in die Geschichte der Stadt. Weitere interessante Adelshäuser vom 'novum forum' und gegenüber dem alten Rathaus.&quot;] Luxemburger Wort 15. Dez. 1943, S. 3-4.&lt;/ref&gt;

Am Haus ass an engem gotesche Sall um 1. Stack e [[Kappsteen]] am [[Verwëllef]] ze gesi mat engem Wope vum Höcklin a vu senger zweeter Fra, der Jacqueline vu Busleyden, déi e 1491 oder kuerz virdru bestuet hat.&lt;ref name=ons /&gt; Baussen op der [[Fassad]] ass eng Statu aus der Fréirenaissance vun der Muttergottes mam Jesuskand.&lt;ref name=LW /&gt;

&lt;gallery&gt;
Fichier:Maison Höcklin von Steinach coat of arms Höcklin-Busleyden.JPG|De Wopen am Verwëllef
Fichier:Maison Höcklin von Steinach Madonna Facade.jpg|D'Madonna an der Fassad
&lt;/gallery&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Maison Höcklin von Steinach}}

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Uewerstad]]
[[Kategorie:Bauwierker 15. Joerhonnert]]</text>
      <sha1>580m40jw5rkn5cqjbf3b364efll0dvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Võ Nguyên Giáp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100807</id>
    <revision>
      <id>2700842</id>
      <parentid>2655533</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>...</comment>
      <origin>2700842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3593" sha1="srovmvro4d6lv36lknu5uziz9uldklv" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Giap-Ho.jpg|thumb|upright|De Võ Nguyên Giáp (lénks) mam Hồ Chí Minh zu Hanoi 1945]]

De '''Võ Nguyên Giáp''', gebuer de [[25. August]] [[1911]] zu [[An Xá]], [[Quảng Bình]], a gestuerwen de [[4. Oktober]] [[2013]] zu [[Hanoi]]&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-24402278 ''Vietnam's General Vo Nguyen Giap dies''], BBC News, 4. Oktober 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/politik/ausland/general-vo-nguyen-giap-in-vietnam-gestorben-a-926161.html ''General Vo Nguyen Giap in Vietnam gestorben''], [[Spiegel Online]], 4. Oktober 2013.&lt;/ref&gt;, war e [[vietnam]]eesesche Generol, [[Politiker]] a [[Guerilla]]kämpfer.

Hie war de militäresche Chef vun de [[Việt Minh|Việt-Minh]]-Truppe vum [[Hồ Chí Minh]] a vun der [[Nordvietnameesesch Volleksarméi|Volleksarméi]] vum [[Nordvietnam]].

De Võ Nguyên Giáp huet Droit an Ekonomie studéiert a gouf da Geschichts- a Geographiesproff zu Hanoi. Fréi huet hie sech am Kampf géint déi franséisch Kolonisatioun vun Indochina engagéiert a war 1941 ee vun de Matgrënner vun der Liga fir d'Onofhängegkeet vum Vietnam ([[Việt Minh]]).

Den 22. Dezember huet hien eng Volleksarméi opgebaut, déi mat Hëllef vum amerikaneschen [[Office of Strategic Services|OSS]] am Nordvietnam gént d'Keeserlech Japanesch Arméi aus dem Maquis eraus gekämpft huet. 1945 gouf en Inneminister vun der Demokratescher Republik Vietnam. D'Amerikaner hunn nom Enn vum Krich séier hir Ënnerstetzung fale gelooss an et de Fransousen erlaabt, nees Kolonialmuecht ze ginn.

De Võ Nguyên Giáp gouf 1946 Commandant-en-chef vun der Nordvietnameesescher [[Vietnameesesch Volleksarméi|Volleksarméi]], wou en als Logistiker a Militärtaktiker eng Guerillataktik entwéckelt huet, déi grousse Succès hat, an duerch déi en ë.&amp;nbsp;a. déi dezisiv [[Schluecht vun Điện Biên Phủ]], de 7. Mee 1954, géint d'franséisch Arméi, déi däitlech méi modern ekipéiert war, gewonnen huet an domat Vietnam vun der franséischer Kolonialherrschaft befreit huet.

1954 bis 1980 war de Võ Nguyên Giáp Verdeedegungsminister, a vun 1955 u Delegéierte Ministerpresident vun Nordvietnam. Hie war Member vum Zentralkommitee a vum Politbüro vun der Partei vun de Schaffende Leit vu Vietnam (Đảng Lao động Việt Nam). Hien huet am [[Vietnamkrich]] géint d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Südvietnam]] fir eng Erëmvereenengung vum Land gekämpft a war verantwortlech fir d'[[Tet-Offensiv|Tết-Offensiv]], déi, och wa se keen dauerhafte militäresche Succès war, politesch grouss Auswierkungen hat.

No der Vereenegung vun Nord- a Südvietnam 1976 gouf de Võ Nguyên Giáp Verdeedegungsminister an Delegéierte Ministerpresident vun der Sozialistischer Republik Vietnam. Hie blouf bis 1980 Verdeedegungsminister, bis 1982 Member vum Politbüro a bis 1991 Delegéierte Ministerpresident a Member vum Zentralkommitee vun der [[Kommunistesch Partei vu Vietnam|Kommunistescher Partei vu Vietnam]] (Đảng Cộng sản Việt Nam).

&quot;Võ&quot; war säi Familljennumm, am Westen ass e méi ënner sengem Virnumm Giáp bekannt.

== Wierker (op däitsch iwwersat)==
* Vo Nguyen Giap, ''Volkskrieg, Volksarmee.'' Trikont-Verlag, München 1968.
* Vo Nguyen Giap, ''Nationaler Befreiungskrieg in Vietnam.'' Verlag Rote Fahne, Berlin 1973.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Vo Nguyen Giap|Võ Nguyên Giáp}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Vo Nguyen Giap}}
[[Kategorie:Militär aus Vietnam]]
[[Kategorie:Politiker (Vietnam)]]
[[Kategorie:Gebuer 1911]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2013]]</text>
      <sha1>srovmvro4d6lv36lknu5uziz9uldklv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700843</id>
      <parentid>2700842</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Militär aus Vietnam]] ewechgeholl; [[Kategorie:Nordvietnameesesch Offizéier]] derbäigesat</comment>
      <origin>2700843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3602" sha1="aw8afx457fcrecafgh81p200qtilm76" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Giap-Ho.jpg|thumb|upright|De Võ Nguyên Giáp (lénks) mam Hồ Chí Minh zu Hanoi 1945]]

De '''Võ Nguyên Giáp''', gebuer de [[25. August]] [[1911]] zu [[An Xá]], [[Quảng Bình]], a gestuerwen de [[4. Oktober]] [[2013]] zu [[Hanoi]]&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-24402278 ''Vietnam's General Vo Nguyen Giap dies''], BBC News, 4. Oktober 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/politik/ausland/general-vo-nguyen-giap-in-vietnam-gestorben-a-926161.html ''General Vo Nguyen Giap in Vietnam gestorben''], [[Spiegel Online]], 4. Oktober 2013.&lt;/ref&gt;, war e [[vietnam]]eesesche Generol, [[Politiker]] a [[Guerilla]]kämpfer.

Hie war de militäresche Chef vun de [[Việt Minh|Việt-Minh]]-Truppe vum [[Hồ Chí Minh]] a vun der [[Nordvietnameesesch Volleksarméi|Volleksarméi]] vum [[Nordvietnam]].

De Võ Nguyên Giáp huet Droit an Ekonomie studéiert a gouf da Geschichts- a Geographiesproff zu Hanoi. Fréi huet hie sech am Kampf géint déi franséisch Kolonisatioun vun Indochina engagéiert a war 1941 ee vun de Matgrënner vun der Liga fir d'Onofhängegkeet vum Vietnam ([[Việt Minh]]).

Den 22. Dezember huet hien eng Volleksarméi opgebaut, déi mat Hëllef vum amerikaneschen [[Office of Strategic Services|OSS]] am Nordvietnam gént d'Keeserlech Japanesch Arméi aus dem Maquis eraus gekämpft huet. 1945 gouf en Inneminister vun der Demokratescher Republik Vietnam. D'Amerikaner hunn nom Enn vum Krich séier hir Ënnerstetzung fale gelooss an et de Fransousen erlaabt, nees Kolonialmuecht ze ginn.

De Võ Nguyên Giáp gouf 1946 Commandant-en-chef vun der Nordvietnameesescher [[Vietnameesesch Volleksarméi|Volleksarméi]], wou en als Logistiker a Militärtaktiker eng Guerillataktik entwéckelt huet, déi grousse Succès hat, an duerch déi en ë.&amp;nbsp;a. déi dezisiv [[Schluecht vun Điện Biên Phủ]], de 7. Mee 1954, géint d'franséisch Arméi, déi däitlech méi modern ekipéiert war, gewonnen huet an domat Vietnam vun der franséischer Kolonialherrschaft befreit huet.

1954 bis 1980 war de Võ Nguyên Giáp Verdeedegungsminister, a vun 1955 u Delegéierte Ministerpresident vun Nordvietnam. Hie war Member vum Zentralkommitee a vum Politbüro vun der Partei vun de Schaffende Leit vu Vietnam (Đảng Lao động Việt Nam). Hien huet am [[Vietnamkrich]] géint d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Südvietnam]] fir eng Erëmvereenengung vum Land gekämpft a war verantwortlech fir d'[[Tet-Offensiv|Tết-Offensiv]], déi, och wa se keen dauerhafte militäresche Succès war, politesch grouss Auswierkungen hat.

No der Vereenegung vun Nord- a Südvietnam 1976 gouf de Võ Nguyên Giáp Verdeedegungsminister an Delegéierte Ministerpresident vun der Sozialistischer Republik Vietnam. Hie blouf bis 1980 Verdeedegungsminister, bis 1982 Member vum Politbüro a bis 1991 Delegéierte Ministerpresident a Member vum Zentralkommitee vun der [[Kommunistesch Partei vu Vietnam|Kommunistescher Partei vu Vietnam]] (Đảng Cộng sản Việt Nam).

&quot;Võ&quot; war säi Familljennumm, am Westen ass e méi ënner sengem Virnumm Giáp bekannt.

== Wierker (op däitsch iwwersat)==
* Vo Nguyen Giap, ''Volkskrieg, Volksarmee.'' Trikont-Verlag, München 1968.
* Vo Nguyen Giap, ''Nationaler Befreiungskrieg in Vietnam.'' Verlag Rote Fahne, Berlin 1973.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Vo Nguyen Giap|Võ Nguyên Giáp}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Vo Nguyen Giap}}
[[Kategorie:Nordvietnameesesch Offizéier]]
[[Kategorie:Politiker (Vietnam)]]
[[Kategorie:Gebuer 1911]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2013]]</text>
      <sha1>aw8afx457fcrecafgh81p200qtilm76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700844</id>
      <parentid>2700843</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Politiker (Vietnam)]] ewechgeholl; [[Kategorie:Vietnameesesch Ministeren]] derbäigesat</comment>
      <origin>2700844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3608" sha1="8illxdpsfq0ccy7rmsyfafe1auimhyn" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Giap-Ho.jpg|thumb|upright|De Võ Nguyên Giáp (lénks) mam Hồ Chí Minh zu Hanoi 1945]]

De '''Võ Nguyên Giáp''', gebuer de [[25. August]] [[1911]] zu [[An Xá]], [[Quảng Bình]], a gestuerwen de [[4. Oktober]] [[2013]] zu [[Hanoi]]&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-24402278 ''Vietnam's General Vo Nguyen Giap dies''], BBC News, 4. Oktober 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/politik/ausland/general-vo-nguyen-giap-in-vietnam-gestorben-a-926161.html ''General Vo Nguyen Giap in Vietnam gestorben''], [[Spiegel Online]], 4. Oktober 2013.&lt;/ref&gt;, war e [[vietnam]]eesesche Generol, [[Politiker]] a [[Guerilla]]kämpfer.

Hie war de militäresche Chef vun de [[Việt Minh|Việt-Minh]]-Truppe vum [[Hồ Chí Minh]] a vun der [[Nordvietnameesesch Volleksarméi|Volleksarméi]] vum [[Nordvietnam]].

De Võ Nguyên Giáp huet Droit an Ekonomie studéiert a gouf da Geschichts- a Geographiesproff zu Hanoi. Fréi huet hie sech am Kampf géint déi franséisch Kolonisatioun vun Indochina engagéiert a war 1941 ee vun de Matgrënner vun der Liga fir d'Onofhängegkeet vum Vietnam ([[Việt Minh]]).

Den 22. Dezember huet hien eng Volleksarméi opgebaut, déi mat Hëllef vum amerikaneschen [[Office of Strategic Services|OSS]] am Nordvietnam gént d'Keeserlech Japanesch Arméi aus dem Maquis eraus gekämpft huet. 1945 gouf en Inneminister vun der Demokratescher Republik Vietnam. D'Amerikaner hunn nom Enn vum Krich séier hir Ënnerstetzung fale gelooss an et de Fransousen erlaabt, nees Kolonialmuecht ze ginn.

De Võ Nguyên Giáp gouf 1946 Commandant-en-chef vun der Nordvietnameesescher [[Vietnameesesch Volleksarméi|Volleksarméi]], wou en als Logistiker a Militärtaktiker eng Guerillataktik entwéckelt huet, déi grousse Succès hat, an duerch déi en ë.&amp;nbsp;a. déi dezisiv [[Schluecht vun Điện Biên Phủ]], de 7. Mee 1954, géint d'franséisch Arméi, déi däitlech méi modern ekipéiert war, gewonnen huet an domat Vietnam vun der franséischer Kolonialherrschaft befreit huet.

1954 bis 1980 war de Võ Nguyên Giáp Verdeedegungsminister, a vun 1955 u Delegéierte Ministerpresident vun Nordvietnam. Hie war Member vum Zentralkommitee a vum Politbüro vun der Partei vun de Schaffende Leit vu Vietnam (Đảng Lao động Việt Nam). Hien huet am [[Vietnamkrich]] géint d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Südvietnam]] fir eng Erëmvereenengung vum Land gekämpft a war verantwortlech fir d'[[Tet-Offensiv|Tết-Offensiv]], déi, och wa se keen dauerhafte militäresche Succès war, politesch grouss Auswierkungen hat.

No der Vereenegung vun Nord- a Südvietnam 1976 gouf de Võ Nguyên Giáp Verdeedegungsminister an Delegéierte Ministerpresident vun der Sozialistischer Republik Vietnam. Hie blouf bis 1980 Verdeedegungsminister, bis 1982 Member vum Politbüro a bis 1991 Delegéierte Ministerpresident a Member vum Zentralkommitee vun der [[Kommunistesch Partei vu Vietnam|Kommunistescher Partei vu Vietnam]] (Đảng Cộng sản Việt Nam).

&quot;Võ&quot; war säi Familljennumm, am Westen ass e méi ënner sengem Virnumm Giáp bekannt.

== Wierker (op däitsch iwwersat)==
* Vo Nguyen Giap, ''Volkskrieg, Volksarmee.'' Trikont-Verlag, München 1968.
* Vo Nguyen Giap, ''Nationaler Befreiungskrieg in Vietnam.'' Verlag Rote Fahne, Berlin 1973.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Vo Nguyen Giap|Võ Nguyên Giáp}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Vo Nguyen Giap}}
[[Kategorie:Nordvietnameesesch Offizéier]]
[[Kategorie:Vietnameesesch Ministeren]]
[[Kategorie:Gebuer 1911]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2013]]</text>
      <sha1>8illxdpsfq0ccy7rmsyfafe1auimhyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fënneffache Muerd um Wandhaff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102067</id>
    <revision>
      <id>2700912</id>
      <parentid>2639605</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:19:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5097" sha1="iijgze8ffgkl5cxaqo5c1gpxdfzckyw" xml:space="preserve">[[Fichier:1945-07-27_Obermosel-Zeitung,_S._4.jpg|miniatur|300x300px|Artikel aus der Obermosel-Zeitung vum 27.07.1945]]
De '''fënneffache Muerd um Wandhaff''' war e [[Muerd|Muerdfall]] am Summer [[1945]] um [[Wandhaff (Buerschent)|Wandhaff]] bei [[Welschent]] ([[Gemeng Buerschent]]).

Dobäi goufen den 21. Juli 1945 déi 5 Membere vun der Piechterfamill vum Haff, de Johann Weyer a seng Fra Susanne, gebuere Gaspers, hiren erwuessene Jong Mathias, de Kniecht Josef Lucas an d'Mod Leonie Colling, all mat engem Karabiner no vun hannen, an der Stuff vum Haus, erschoss.

E [[Fangerofdrock]], deen op der Plaz vun der Dot fonnt gi war, huet dozou gefouert, datt een e puermol virbestroofte Mann, den Nicolas Bernardy, wéinst fënneffachem Raubmuerd ugeklot an dowéinst schlussendlech de 4. Mee 1948 virun den [[Cour des assises|Assisen]] [[Doudesstrof zu Lëtzebuerg|zum Doud verurteelt]] gouf, obwuel e säi Geständnes, dat en no senger Festnam gemaach hat, widderruff hat an e fréiere [[Friemelegioun|Friemelegionär]] a Sergeant vun der [[Lëtzebuerger Arméi]], deen och e wichtegen Zeie war, belaascht huet, datt deen déi 5 Leit ëmbruecht hätt. En Appel virum [[Cour de cassation (Lëtzebuerg)|Cassatiounsgeriicht]] ass net unerkannt ginn, an och eng Demande ëm [[Gnod|Begnodegung]] bei der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzogin]] [[Charlotte vu Lëtzebuerg]] ass net accordéiert ginn.&lt;ref&gt;Wey an der Literatur.&lt;/ref&gt;

De Bernardy gouf de 7. August 1948 higeriicht a war domat zanter der Aféierung vum [[Code pénal (Lëtzebuerg)|Code pénal]] vun 1879 deen eenzege Verbriecher zu Lëtzebuerg, dee wéinst engem Urteel am [[Droit commun]] exekutéiert gouf. Gläichzäiteg war et déi lescht Persoun, déi zu Lëtzebuerg higeriicht gouf.

== Literatur ==
* [[Vesna Andonovic|Andonovic Vesna]]: ''„Présentez armes. En joue. Feu!“ In Luxemburg gab es standrechtliche Erschießungen – ein Holzpfahl zeugt heute noch stumm davon.'' [[Luxemburger Wort]] vum 4. September 2017, S. 14
* Bingenheimer, V.: ''Fünffacher Mord auf dem Windhof bei Ettelbrück. Ein verräterischer Daumenabdruck.'' [[Luxemburger Wort]] vum 25. Juli 2015, S. 12-13. — Kuck och: ''Auge um Auge, Zahn um Zahn: Vor genau 70 Jahren erschüttert ein grausames Verbrechen das Großherzogtum''.[http://www.wort.lu/de/lokales/auge-um-auge-zahn-um-zahn-55ae119d0c88b46a8ce5cf28 wort.lu, 26.7.2015].
* [[Claude Wey]]: ''Der Fall Bernardy: Der Fünffachmord von Windhof-Welscheid und die letzte Hinrichtung eines Gemeinverbrechers im gesellschaftlichen und politischen Spannungsfeld der frühen Luxemburger Nachkriegszeit (1945-1948).'' In: [[Marie-Paule Jungblut]], Fabrizio Ceccarelli, Jim Welsch, Claude Wey (Hgg.): ''Mord und Totschlag. Begleitband zur gleichnamigen Ausstellung des historischen Museums der Stadt Luxemburg, 10. Juli 2009 - 28. Mäerz 2010.'' = Publications scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, XIV, Luxembourg 2009, S. 182-211. [https://web.archive.org/web/20160429062058/http://www.engneizait.lu/wp-content/uploads/2014/10/Bernardy_claudewey_article.pdf PDF]
* [[Evy Friedrich]]: &quot;Die letzte Hinrichtung in Luxemburg.&quot; In: ''Revue'' Nr.1, 6.1.1973, S. 30-33.

===zäitgenëssesch===
* ''Die Mordaffäre von Windhof (Ettelbrück) geklärt: Der Täter verhaftet und geständig''. Luxemburger Wort 30.10.1945, S. 3. [https://web.archive.org/web/20220117192105/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=794530&amp;search_terms=#panel:pp|issue:794530|page:3]
* ''Der Raubmörder von Windhof vor den Assisen. Nic. Bernardy zum Tode verurteilt.'' [[Tageblatt]], 5. Mee 1948, S. 6. [https://web.archive.org/web/20220117193034/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=133656&amp;search_terms=#panel:pp|issue:133656|page:6]
* ''Der Raubmörder von Windhof vor den Assisen: Das Zeugenverhör.'' Tageblatt, 7. Mee 1948, S. 4. [https://web.archive.org/web/20220117191807/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=134380&amp;search_terms=#panel:pp|issue:134380|page:4]
* ''Bernardys Kassationsantrag verworfen.'' Luxemburger Wort 1948, Nr. 156 (4. Juni), S. 4. [https://web.archive.org/web/20220117194752/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=845528&amp;search_terms=#panel:pp|issue:845528|page:4]

==Verfilmung==
Dem [[Christophe Wagner]] säi Film ''[[Eng nei Zäit]]'' ([[Samsa Film]], 2015) gräift dëse Muerdfall a fiktionaliséierter Form op (de Wandhaff gouf do a &quot;Waldhaff&quot; ëmgenannt).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140826171723/http://samsa.lu/index.php?c=c81e728d9d4c2f636f067f89cc14862c&amp;v=4fe4f813b1fb192417a1a366fbe20751 Fiche] op samsa.lu.&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Doudesstrof]]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Fenneffache Muerd um Wandhaff}}
[[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:1945]]
[[Kategorie:Gemeng Buerschent]]
[[Kategorie:Doudesstrofen]]
[[Kategorie:Kriminalfäll zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>iijgze8ffgkl5cxaqo5c1gpxdfzckyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Epona</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102080</id>
    <revision>
      <id>2700887</id>
      <parentid>2700186</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T17:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2700887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2271" sha1="fpa118ceb4anwjtm93vcoyavsmoqs7p" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg MNHA 261 Epona Dalheim.jpg|thumb|upright|D'Epona op engem Relief, deen zu [[Duelem (Réimech)|Duelem]] fonnt gouf.]]

D''''Epona''', heiansdo och '''Epana''' genannt, ass eng [[Keltesch Mythologie|keltesch Gëttin]] vun der Fruuchtbarkeet an déi [[Réimesch Mythologie|réimesch Gëttin]] vun de [[Päerd]]. Den Numm kënnt vum [[Keltesch|alkelteschen]] ''*epos'', resp. dem [[iresch]]en ''ech'' (béides: &quot;Päerd&quot;) hier. Op verschiddenen Inskriptiounen huet si den Titel [''Rigani''.

Si gouf zu der Zäit vun de Kelten an de [[Gallo-Réimer]] am ganze keltesche Raum (Celticum) veréiert a gouf meeschtens mat Päerd (oder op engem Päerd) ofgebilt, dacks och mat enger Afferschuel, Friichten oder enger [[Cornucopia]]. D'réimesch Kavallerietruppen hunn d'Epona als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl.

== Literatur ==
* Helmut Birkhan: ''Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.'' Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
* Stéphanie Boucher: Epona. In: ''Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae'' (LIMC). Band V, Zürich/München 1990, S. 985–999.
* Marion Euskirchen: Epona. In: ''Der Neue Pauly'' (DNP). Band 4, Metzler, Stuttgart 1998, ISBN 3-476-01474-6, Sp. 2.
* Marion Euskirchen: ''Epona''. In: ''Berichte der Römisch-Germanischen Kommission''. Band 74, 1993, S. 607ff.
* Roland Gschlössl: ''Im Schmelztiegel der Religionen. Göttertausch bei Kelten, Römern und Germanen.'' von Zabern, Mainz 2006, ISBN 978-3-8053-3655-0, S. 47–59.
* Bernhard Maier: ''Lexikon der keltischen Religion und Kultur''. Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5, S.&amp;nbsp;114&amp;nbsp;f.

==Epona-Artefakten am Nationalmusée fir Geschicht a Konscht==
&lt;gallery&gt;
Luxembourg MNHA 260 Epona Dalheim.jpg|2.-3. Jh., fonnt zu Duelem
Luxembourg MNHA 262 Epona Dalheim.jpg|2.-3. Jh., fonnt zu Duelem
Luxembourg MNHA 273 Epona.jpg|''Aedicula'' mat engem Epona-Relief bannendran
Luxembourg MNHA 265 Epona provenance incertaine.jpg|2.-3. Jh., net sécher wou fonnt
Luxembourg MNHA 264 Epona Contern.jpg|2.-3. Jh., fonnt zu Conter
&lt;/gallery&gt;

== Um Spaweck ==
* {{Commonscat}}
* [http://www.epona.net/ Epona.net] –Fuerschungsportal iwwer d'Epona (engl.)

[[Kategorie:Keltesch Gëtter]]</text>
      <sha1>fpa118ceb4anwjtm93vcoyavsmoqs7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jaime (Film 1999)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102662</id>
    <revision>
      <id>2700970</id>
      <parentid>2593770</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3115" sha1="agrzbedimgd2rukdbyg76f9c03zvrer" xml:space="preserve">{{Infobox Film nei
|Produktiounsland = {{POR}}&lt;br&gt;{{LUX}}&lt;br&gt;{{BRA}}
|Produktiounsjoer = 
|Première = 1999
|Dauer = 111 min
|Originalsprooch = [[Portugisesch]]
|Regie = [[António-Pedro Vasconcelos]]
|Dréibuch = Carlos Saboga&lt;br&gt;António-Pedro Vasconcelos
|Fotografie = Edgar Moura
|Faarftechnik = 
|Format = {{1,66:1}}
|Musek = Alain Jomy&lt;br&gt;Rui Veloso
|Dekoren = 
|Schnëtt = Frédéric Fichefet 
|Produzent = [[Luís Galvão Teles]]&lt;br&gt;António da Cunha Telles&lt;br&gt;[[Jani Thiltges]]&lt;br&gt;[[Claude Waringo]]
|Haaptacteuren = [[Saúl Fonseca]] als Jaime&lt;br&gt;[[Fernanda Serrano]] als Marta&lt;br&gt;[[Joaquim Leitão]] als Abel}
}}

''''' Jaime''''' ass e Film vum [[António-Pedro Vasconcelos]] aus dem Joer 1999.

== Ëm wat geet et am Film? ==

Eng Fra, zesumme mat hirem Jong, verléisst hire Mann. Si wunnt elo bei hirem Frënd. De Jong versicht alles fir datt seng Mamm a säi Papp erëm zesummekommen.

== Filmproduktioun ==

D'Produktiounsgesellschaft [[Samsa Film]] krut 1999 eng &quot;Aide à la distribution&quot; vum [[Lëtzebuerger Filmfong]] an Héicht vun 1,7 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]].&lt;ref name=rapmincul99&gt;[https://data.public.lu/fr/datasets/rapports-dactivite-du-ministere-de-la-culture/#_ ''Rapport d'activité du Ministère de la Culture de l'Enseignement supérieur et de la recherche 1999''], Mäerz 2000, Säit 218&lt;/ref&gt;

== Filmpräisser ==

De Film krut 1999 de Spezialpräis vun der Kury vum [[Donostia Zinemaldia – Festival de San Sebastián|Filmfestival vu San Sebastian]] a [[Spuenien]], an de portugisesche Filmpräis Gëllene Globus (&quot;[[Globos de Ouro|Globo de Ouro]]&quot;) als beschte Film a fir de beschte Regisseur. 2000 gouf de Film mam Publikumspräis fir de beschte Spillfilm um Festival [[Caminhos do Cinema Português]] zu [[Coimbra]] ausgezeechent. Am selwechte Joer krut en och zwee Präisser beim [[Filmfestival vu Cannes]]: an der Kategorie &quot;Grand Prix Cannes Junior&quot; an de &quot;C.I.C.A.E. Präis&quot; vun der ''Confédération internationale des cinémas d'art et d'essai''. Bei der 13. Editioun vum [[Europäesche Filmpräis]] am Joer 2000 war den Edgar Moura fir déi bescht Kameraaarbecht nominéiert.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=https://members.europeanfilmacademy.org/2000.98.0.html |Titel=Nominéierungen 2000 |Gekuckt=2022-08-09 |archivedate=2018-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180426000955/https://www.europeanfilmacademy.org/2000.98.0.html }}&lt;/ref&gt;

Donieft war de Kameramann Edgar Moura fir seng Aarbecht um Film fir den [[European Film Awards|Europäesche Filmpräis]] 2000 nominéiert.

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer]]

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20211214161022/https://www.samsa.lu/portfolio/jaime/ De Film um Site vum] [[Samsa Film]]
* [https://web.archive.org/web/20140926014433/http://cvc.instituto-camoes.pt/cinema/longas/lon089.html De Film um Site vum] [[Instituto Camões]]

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Portugisesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]]
[[Kategorie:Brasilianesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Brasilianesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1999]]</text>
      <sha1>agrzbedimgd2rukdbyg76f9c03zvrer</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Artaban</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104038</id>
    <revision>
      <id>2700903</id>
      <parentid>2550164</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T21:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2078" sha1="2khzdplps9yz30l858c6i8uqd5nn4jq" xml:space="preserve">{{Infobox Museksgrupp
|Numm = Artaban
|Bild = 
|Bildbeschreiwung = 
|Genre = Elektro
|Land = {{LUX}}
|Grënnung = [[2006]]
|Trennung = 
|Websäit = [http://www.artaban.lu/ www.artaban.lu]
|Aktuell Memberen = Charel Nilles (Synthesizer, Gittar, Produktioun)&lt;br&gt;Max Nilles (Bass, Batterie)&lt;br&gt;Aurélie Lanners (Fender Rhodes, Synthesizer, Flütt)
|Fréier Memberen = 
|Memberen = 
}}
'''Artaban''' ass eng lëtzebuergesch Elektroband, déi zanter 2006 existéiert.

==Bandgeschicht==
D'Grupp gouf vun de Bridder Charel a Max Nilles gegrënnt. Hiren éischte Concert hate si Silvester 2006 am [[Rotonden|CarréRotondes]].&lt;ref&gt;journal.lu: [https://web.archive.org/web/20131012121238/http://www.journal.lu/article/doppelspitze ''Doppelspitze''] (27. September 2013)&lt;/ref&gt; De Max Nilles spillt an de Gruppen [[Actarus]], [[Treasure Chest at the End of the Rainbow]], [[Miaow Miaow]] a [[Mount Stealth]]. Hiren éischten Album ''Landscapes'' gouf den 11. Oktober 2008 verëffentlecht; den 23. Oktober gouf de Museksvideo ''Fjord Mustang'' (Regie: Ben Andrews) presentéiert.&lt;ref&gt;Message op Facebook vum [https://www.facebook.com/photo.php?v=160686651959 14. Oktober 2009]&lt;/ref&gt;

No ville Concerten a [[Remix]]e gouf den 30. Januar 2013 annoncéiert, datt den Album ''The Remixes'' gratis op Dropbox erofzelueden ass. Am Abrëll 2013 ass d'Single ''Appaskop'' erauskomm, fir déi och e Museksvideo gedréint gouf.

Den zweete Studiosalbum ''Flow'', deen um Label [[Chez Kito Kat]] publizéiert gouf, hat seng [[Release (Musek)|Releaseparty]] de 4. Oktober 2013 am [[Exit07]].

== Discographie ==
===Albumen===
* 2008: ''Landscapes''
* 2013: ''The Remixes'' &lt;small&gt;(Remixalbum)&lt;/small&gt;
* 2013: ''Flow''

===Singelen===
* 2007: ''Aeronel''
* 2013: ''Appaskop''
* 2022: ''A2''

== Um Spaweck ==
* [https://www.facebook.com/artabanmusic/info Facebook] a [https://web.archive.org/web/20241222091541/https://www.reverbnation.com/artist_281167 ReverbNation]
* [https://rateyourmusic.com/artist/artaban Artaban] op [[Rate Your Music]]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Museksgruppen zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>2khzdplps9yz30l858c6i8uqd5nn4jq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abell 33</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114541</id>
    <revision>
      <id>2700893</id>
      <parentid>2559074</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T19:43:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2212" sha1="n7hbjacpk10o0ahlj45zh52a4lf4x80" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; width=&quot;300&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float:right; margin-left:0.5em; background:#FF8000;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Date vum Abell 33 / Planetareschen Niwwel
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[Fichier:Abell33s.jpg|center|thumb|Den Abell 33 opgeholl mam [[Mount-Lemmon-Observatoire#Instrumentéierung|81&amp;nbsp;cm-Spigelteleskop vum Mount-Lemmon-Observatoire]].]]
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| [[Stärebild]] || {{Hydra}}
|- bgcolor=&quot;#FF8000&quot;
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | Positioun ([[Equinoxe]]: [[J2000.0]])
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| [[Rektaszensioun]] || 09{{h}} 39{{m}} 09.08{{s}}
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| [[Deklinatioun (Astronomie)|Deklinatioun]] || - 02° 48' 32,0&quot;&lt;ref&gt;[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=PN%20A66%2033 ''SIMBAD'']&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;#FF8000&quot;
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | Ausgesinn
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot; 
| Niwweltyp || [[Planetareschen Niwwel]] 
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| [[Visuell Magnitude]] || 
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| [[Wénkelduerchmiesser]] || 4,6′
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| [[Liichtjoer]] || 2700
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| Duerchmiesser || 3,6 Lj.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://astrofotografie.hohmann-edv.de/aufnahmen/Abell33.php |Titel=''Planetarische Nebel - Abell 33'' |Gekuckt=2014-08-26 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082024/http://astrofotografie.hohmann-edv.de/aufnahmen/Abell33.php }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| Entdecker || [[George Ogden Abell]]
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| Entdeckungsjoer || [[1955]]
|- bgcolor=&quot;#FF8000&quot;
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | Katalogbezeechnungen
|- bgcolor=&quot;#FFFAFA&quot;
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | PK&amp;nbsp;238+34 1 • IAU&amp;nbsp;G238.0+34.8 •&lt;br&gt;IRAS&amp;nbsp;F09365-0234&amp;nbsp;• Abell&amp;nbsp;33&amp;nbsp;
|}
Den '''Abell 33''' ass e [[planetareschen Niwwel]] am [[Stärebild]] [[Hydra (Stärebild)|Hydra]]. &lt;br&gt;Den Niwwel gouf am Joer [[1955]] vum [[George Ogden Abell]] entdeckt.

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Planetaresch Niwwelen|Abell 0033]]
[[Kategorie:Abell-Katalog|Abell 0033]]
[[Kategorie:Stärebild Hydra|Abell 0033]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1955 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum George Ogden Abell]]</text>
      <sha1>n7hbjacpk10o0ahlj45zh52a4lf4x80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hector Biver</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117464</id>
    <revision>
      <id>2700931</id>
      <parentid>2628795</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2176" sha1="gq0cbnb62epa3mqsb9fc4pd1wcinb29" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
Den '''Hector Biver''', gebuer den [[10. Mee]] [[1823]] zu [[Lauterbuer]], a gestuerwen den [[9. Mäerz]] [[1908]] zu [[Paräis]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Ingenieur.

Den Hector Biver war Direkter vun der Spigelglasfabrik vun der Compagnie de Saint-Gobain vu [[Saint-Gobain (Aisne)|Saint-Gobain]] ([[Departement Aisne|Aisne]])&lt;ref&gt;Courrier du Grand-Duché de Luxembourg 1852, N° 7 (24 janvier), S. 2 (M. Hector Biver, fils du docteur Biver, de Bruxelles …). [https://web.archive.org/web/20230404071125/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1414818&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1414818|page:2]&lt;/ref&gt; an duerno Generaldirekter vun der [[Compagnie de St. Gobain]] mat Sëtz zu Paräis.

Hie war de Fils vum [[André Biver (Dokter)|André Biver]] an de Brudder vum [[Ernest Biver]].

Zu St-Gobain gëtt et eng ''rue Hector Biver''.&lt;ref&gt;[http://www.annuaire-mairie.fr/rue-saint-gobain.html Rues, itinéraire et plan de Saint-Gobain]&lt;/ref&gt;

== Literatur ==
* Arendt, K., 1972. ''Porträt-Galerie hervorragender Persönlichkeiten aus der Geschichte des Luxemburger Landes.'' Luxemburg, 514 S. (Ingenieur Hector Biver: S. 404).
* Extrait du bulletin de L'association des anciens élèves de l'école Centrale des Arts et Manufactures, année 1908, p.&amp;nbsp;45 (Biver Hector, promotion 1843 décédé à Paris , le 9 mars 1908). [http://centrale-histoire.centraliens.net/etrangers/biver.pdf]
* ''Nécrologie: M. Hector Biver.'' Le Génie Civil. Revue générale des industries françaises et étrangères, N° 134, 21 mars 1908, p.&amp;nbsp;365. [http://clio.ish-lyon.cnrs.fr/patrons/AC000007659/AC000007659Doc710.pdf]
* Trutt, J.C., 2010-2013. ''Les Luxembourgeois et l'École Centrale des Arts et Manufactures de Paris (de 1830 à la période d'après-guerre). Une histoire d'ingénieurs.'' Luxembourg 2010, mise à jour 2013. [https://web.archive.org/web/20160304115942/http://www.jean-claude-trutt.com/pdf/519b27baba41a.pdf]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Biver Hector}}
[[Kategorie:Gebuer 1823]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1908]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]</text>
      <sha1>gq0cbnb62epa3mqsb9fc4pd1wcinb29</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hélène Philippart</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119824</id>
    <revision>
      <id>2700961</id>
      <parentid>2666904</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6648" sha1="tgq2g76gqvxjh5vorm0savhp4xdq5gr" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Hélène Philippart''', gebuer de [[7. Februar]] [[1902]] an der Stad [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]&lt;ref&gt;Mémorial 1937, N° 9, ''Liste générale des personnes autorisées à exercer dans le Grand-Duché une branche de l'art de guérir ou une profession qui s'y rattache'', S. 66 (Hélène, ép. Stoltz. 7. 2.1902).[https://web.archive.org/web/20160305203107/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1937/0009/a009.pdf] Cf. Kugener 2005, S. 1218. D'Gebuert ass den 8. Februar op dem État civil deklaréiert ginn (Bürger- und Beamten-Zeitung 1902-02-15, Beilage zur Nr. 18, S. 1: ''Zivilstand der Stadt Luxemburg.'' Geburten (vom 8., Maria Helena, Tochter von Leo Philippart, Postcommis).[https://web.archive.org/web/20241227214017/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1646486&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1646486|page:5]&lt;br&gt;Am Memorial N° 61 vun 1934 mat der Lëscht vun den Zänndokteren zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] steet iertemlecherweis den 2. Februar als Gebuertsdatum.[https://web.archive.org/web/20160305044705/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1934/0061/a061.pdf]&lt;/ref&gt;, an do gestuerwen de [[25. November]] [[1958]]&lt;ref name=&quot;Kugener 2005, S. 1218&quot;&gt;Kugener 2005, S. 1218.&lt;/ref&gt;, war eng lëtzebuergesch Zänndoktesch.&lt;ref name=&quot;Wort&quot;&gt;Luxemburger Wort vum 2. Mee 2015, S. 14-15: ''Luxemburger Frauen, die die Geschäftswelt prägten''.&lt;/ref&gt;

D'Hélène Philippart huet den 8. Mee 1926 hire lëtzebuergeschen Diplom als Zänndokter kritt. Si war domat déi zwéit Fra, no der [[Marcelle Dauphin]], déi zu Lëtzebuerg Zänndoktesch ginn ass. Vum 1. Juli 1926 un hat si eng Praxis an der Stad op der [[Place d'Armes]]. Vun 1945 un huet si net méi praktizéiert.&lt;ref name=&quot;Kugener 2005, S. 1218&quot;/&gt; 1955 ass si Member vun der “Commission de conciliation et d'arbitrage pour les contestations entre les institutions d'assurances sociales et les médecins” ginn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1955/0006/a006.pdf#page=1 |Titel=Kugener 2005, S. 1218. Mémorial 1955, N° 6, S. 1 |Gekuckt=10.05.2015 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305044753/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1955/0006/a006.pdf#page=1 }}&lt;/ref&gt;

D'Hélène Philippart huet sech an der [[Action féminine]], déi 1925 gegrënnt gouf, fir d'Verbesserung vun der Situatioun vun de Fraen agesat. Hiren Numm figuréiert am Comité d'honneur, deen an dem Organ vum Veräin, der Zäitschrëft “L'Action féminine”, tëschent 1927 an 1933 publizéiert gouf. An deem Kommitee fënnt een nieft hir Leit wéi [[Andrée Viénot|Andrée Mayrisch]] (Duechter vum [[Émile Mayrisch]]), [[Henri Ahnen]] (Direkter vum Stater [[Lycée Robert-Schuman|Meedercherslycée]], [[Eugène Schaus]] (Affekot), etc.&lt;ref&gt;L'Action féminine 1927, Nr. 1 (15. Oktober), S. 2 (Comité d'honneur). [https://web.archive.org/web/20241227213304/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1924587&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1924587|article:DTL113]&lt;br&gt;L'Action féminine 1933, Nr. 1 (Januar-Februar), S. 2. [https://web.archive.org/web/20241227222305/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1928731&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1928731|article:DTL166]&lt;/ref&gt;

Si war bestuet mam [[Gustave Stoltz]], deen Affekot&lt;ref&gt;LW 1926-07-19: 2, Nr. 200 (Prüfungserfolg). [https://web.archive.org/web/20241227213722/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1333157&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1333157|page:2] LW 1926-08-01: 2, Nr. 213/214 (Eidesleistung) [https://web.archive.org/web/20241227212333/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1333447&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1333447|page:2 ]&lt;/ref&gt; an duerno Attaché bei der [[Spuerkeess]]&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1189004&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1189004{{!}}page:5 |Titel=LW 1931-07-27: 5, Nr. 208 (Ernennung) |Gekuckt=2015-05-10 |archivedate=2024-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241227213538/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1189004&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1189004{{!}}page:5 }}&lt;/ref&gt; war, wou hie sukzessiv Conseiller&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1945/0014/a014.pdf#page=7 |Titel=Cf. Mémorial 1937, N° 87, S. 901 |Gekuckt=10.05.2015 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305201556/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1945/0014/a014.pdf#page=7 }}&lt;/ref&gt;, Conseiller de direction&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1945/0014/a014.pdf#page=7 |Titel=cf. Mémorial 1945, N° 14, S. 122 |Gekuckt=10.05.2015 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305201556/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1945/0014/a014.pdf#page=7 }}&lt;/ref&gt;, Sous-Direkter a schliisslech, vun 1959 bis 1966, Direkter&lt;ref&gt;Gaudron, J.M., 2006. ''Retour sur un siècle et demi d'histoire de la plus ancienne institution financière du pays.'' Paperjam février 2006, S. 16-24. [https://web.archive.org/web/20160306084129/http://paperjam.lu/news/bcee-flash-back]&lt;/ref&gt; gouf.

De [[Robert Philippart]] ass hiren [[Neveu]].&lt;ref name=&quot;Wort&quot;/&gt;

== Literatur ==
*''Femmes pionnières de l'entrepreneuriat au Luxembourg: l'exposition'' / initiée et réalisée par Joëlle Letsch, Netty Thines et Domenica Fortunato, ambassadrices de l'entrepreneuriat féminin au Luxembourg. Luxembourg: Female Entrepreneurship Ambassadors Luxembourg, 2015, [24] p.
*Frochisse, O. &amp; [[Henri Kugener|H. Kugener]], 2011.'' Honneur aux dames.'' Semper Luxembourg, mensuel pour médecins, médecins-dentistes et pharmaciens, N° 30, octobre 2011, S. 14-15. [https://web.archive.org/web/20160305032720/http://www.dsb.lu/archives/semper_30_octobre_11.pdf]
*Kugener, H., 2003. ''“Eng Doktesch, mäi wärrech!”: Beitrag zur Medizingeschichte im Großherzogtum Luxemburg.'' Die Warte 2003, Nr. 4 (30. Januar), S. 1-2.
*Kugener, H., 2005. ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.'' Band 2/3 (H-R). Luxemburg, Eigenverlag, S. 653-1342.

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Philippart Helene}}
[[Kategorie:Gebuer 1902]]
[[Kategorie:Zänndokteren]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1958]]</text>
      <sha1>tgq2g76gqvxjh5vorm0savhp4xdq5gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henri Ahnen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119905</id>
    <revision>
      <id>2700937</id>
      <parentid>2603409</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3711" sha1="4xa0rlfv7b1gveh9re3uzuus1jgjx45" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}

Den '''Henri Ahnen''', gebuer den [[19. Oktober]] [[1866]] zu [[Bartreng]], a gestuerwen den [[28. Mee]] [[1934]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Professer.

Den Henri Ahnen huet am Oktober 1890 säin Doktorat am Kader vun der “Collation des grades” gemaach. 1892 gouf hie Repetent am [[Athénée de Luxembourg|Athenäum]], wou hien 1895 seng Nominatioun als Professer krut. Vun 1896 bis 1908 war hien am [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]]. Am September 1908 gouf hien an den Athenäum versat. De 26. Juli 1911 ass hien “Directeur-délégué” vum [[Lycée Robert-Schuman|Stater Meedercherslycée]] ginn. Den definitiven Titel als Direkter krut hien de 16. Februar 1917. Hie blouf bis zu sengem Doud un der Spëtz vun dësem Lycée.

1905 huet den Henri Ahnen gehollef, d'[[Association des professeurs de l'enseignement secondaire et supérieur|APESS]] ze grënnen; hie war Member vum Kommitee a Sekretär vun 1905 bis 1908. Zu Iechternach war hien an der Schoulkommissioun (1906-1908). Hien huet 1905 déi Iechternacher Sektioun vun der “[[Alliance française]]” gegrënnt; vun 1911 bis 1930 war hie Vizepresident vun der Stater Sektioun.

== Publikatiounen ==
* ''But et organisation du lycée de jeunes filles = Ziel und Einrichtung des Mädchenlyzeums.'' In: Programme publié à la clôture de l'année scolaire 1911-1912 / Lycée grand-ducal de Jeunes Filles de Luxembourg = Programm herausgegeben am Schlusse des Schuljahres 1911-1912 / Grossherzogliches Mädchenlyzeum zu Luxemburg. Luxembourg: impr. P. Worré-Mertens, 1912, S. 6-14.
* ''La méthode directe dans l'enseignement des langues vivantes: son application à l'étude du français dans le Grand-Duché.'' In: Programm herausgegeben am Schlusse des Schuljahres 1902-1903 / Grossherzogliches Gymnasium in Echternach = Programme publié à la clôture de l'année scolaire 1902-1903 / Gymnase grand-ducal d'Echternach. Luxembourg: J. Beffort, 1903, S. 3-66.

== Gielercher&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp{{!}}issue:1225330{{!}}article:DTL513{{!}}query:henri%20ahnen |Titel=Doudesannonce vum Henri Ahnen am Luxemburger Wort vum 30. Mee 1934 |Gekuckt=09.05.2015 |Archiv-Datum=09.10.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp{{!}}issue:1225330{{!}}article:DTL513{{!}}query:henri%20ahnen }}&lt;/ref&gt; ==
* {{OCCO}}
* {{LHCH}}

== Quellen ==
* Lang, C., 1967. ''Le personnel de l'enseignement secondaire et supérieur du Grand-Duché de Luxembourg, 1839-1922. Travail statistique de Félix Heuertz (1922), complété par Charles Lang (1967)''. Publications du Ministère de l'Éducation nationale, Luxembourg, S. 1-125 (Henri Ahnen, S. 9).
*[[Luxemburger Wort]] 1934, Nr. 149 (30. Mai), S. 4 (''Direktor Ahnen †''). [https://web.archive.org/web/20250929031827/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1225330&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1225330|page:4]
*Luxemburger Wort 1934, Nr. 151 (1. Juni), S. 5 (''Begräbnis Henri Ahnen''). [https://web.archive.org/web/20250929045254/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1227788&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1227788|page:5]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Ahnen Henri}}
[[Kategorie:Gebuer 1866]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lycéesprofesseren]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1934]]</text>
      <sha1>4xa0rlfv7b1gveh9re3uzuus1jgjx45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Feltgen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120241</id>
    <revision>
      <id>2700976</id>
      <parentid>2656755</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10754" sha1="lmbxgenengqaeojpqgzq61rc855x7du" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}

De '''Jean (Johann) Feltgen''', gebuer de [[15. Oktober]] [[1833]] zu [[Lëntgen]], a gestuerwen den [[11. Mee]] [[1904]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Dokter]] a [[Mykologie|Mykolog]]&lt;ref name=&quot;Kugener 2005&quot;&gt;Kugener 2005, S. 479-480.&lt;/ref&gt;.

== Den Dokter ==
No sengem Medezinstudium zu [[Léck]] an zu [[Würzburg]] huet de J. Feltgen den 8. an 9. November 1858 säin Exame fir den Doktorat an der Medezin zu Lëtzebuerg gemaach a gepackt&lt;ref&gt;[[Der Telegraph]] 1858, Nr. 89 (6. November), S. 2. [https://web.archive.org/web/20210922020835/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1612046&amp;search_terms=feltgen#panel:pp|issue:1612046|article:DTL39|query:feltgen]&lt;br&gt;[[Luxemburger Wort]] 1858, Nr. 105 (18. November), S. 3. [https://web.archive.org/web/20210922022215/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=224928&amp;search_terms=feltgen#panel:pp|issue:224928|article:DTL34|query:feltgen]&lt;/ref&gt;.

Den 8. November 1859 huet de Feltgen, dee sech an der Tëschenzäit provisoresch zu Lëntgen als Dokter etabléiert hat, den Doktorat an der [[Chirurgie]] an den Doktorat an der Gebuertshëllef gemaach&lt;ref&gt;[[Courrier du Grand-Duché de Luxembourg]] 1859, Nr. 177 (13. Dezember), S. 2. [https://web.archive.org/web/20210922022058/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1434942&amp;search_terms=feltgen#panel:pp|issue:1434942|article:DTL37|page:2|query:feltgen]&lt;/ref&gt;. Am Februar 1860 annoncéiert de Feltgen, datt hie sech elo zu [[Miersch]] niddergelooss huet a beim “Gastwirt Schöllen” wunnt&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1435926&amp;search_terms=feltgen#panel:pp{{!}}issue:1435926{{!}}article:DTL113{{!}}query:feltgen |Titel=Courrier du Grand-Duché de Luxembourg 1860, Nr. 34 (9. Februar), S. 4 |Gekuckt=2015-06-08 |archivedate=2021-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210922022254/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1435926&amp;search_terms=feltgen#panel:pp{{!}}issue:1435926{{!}}article:DTL113{{!}}query:feltgen }}&lt;/ref&gt;. Duerno huet hie sech zu [[Bierschbech]] installéiert (am Joer 1862 laut dem [[Henri Kugener]]&lt;ref&gt;Kugener 2005, S. 479.&lt;/ref&gt;, méi warscheinlech awer eréischt am Joer 1863, wéi den Dr. [[Jean Charles Gloner|Charles Gloner]] seng Praxis zu Bierschbech opginn a säin Haus verkaf huet&lt;ref&gt;Cf. Kugener 2005, S. 597&lt;/ref&gt;).

Am Joer 1863 ass de Jean Feltgen Kantonaldokter vum [[Kanton Miersch]] ginn (als Nofollger vum Dr. Gloner), an dat bis zu senger Demissioun am Joer 1897 bliwwen&lt;ref&gt;Kugener 2005, S. 479&lt;/ref&gt;. 1898 huet hie sech an d'Stad zeréckgezunn&lt;ref&gt;Kugener 2005, S. 480.&lt;/ref&gt;, wou hie bei sengem Fils, dem Dr. [[Ernest Feltgen]], am Haus Nr. 9 an der “Peterstraße” (rue Pierre), haut “[[Rue Pierre-d'Aspelt|rue Pierre d'Aspelt]]”, gewunnt huet.

De Jean Feltgen war Grënnungsmember vun der [[Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)|Société des sciences médicales]] am Joer 1861. An hirem Bulletin huet hien eng ganz Rei vu Fachartikele publizéiert, dorënner de Rapport iwwer d'[[Cholera]] am Kanton Miersch am Joer 1866, Artikelen iwwer d'[[Chorea]] (Veitsdanz) oder iwwer d'Ursaach vun ustiechende Krankheeten, iwwer Miasmen a Parasitismus, etc.&lt;ref&gt;Kugener 2005, S. 480&lt;/ref&gt;

== Den Naturalist ==

1884 ass de J. Feltgen Member vun der [[Société de botanique du grand-duché de Luxembourg|Société de botanique]] ginn&lt;ref&gt;Massard 1990, S. 142.&lt;/ref&gt;. An där hirem Bulletin publizéiert hie seng ''Vorstudien zu einer Pilz-Flora des Grossherzogthums Luxemburg''. D'Publikatioun vum 1. Deel, deen sech mat den “Ascomycetes” beschäftegt, huet sech vun 1899 bis 1905 higezunn. Den Ernest Feltgen huet nom Doud vu sengem Papp de 4. Supplement vum 1. Deel nach am Joer 1905 an den 2. Deel vun der Aarbecht (“Basidiomycetes” an “Auriculariei”) vun 1906 bis 1908 erausginn. Dem J. Feltgen seng Pilzflora huet net nëmmen zu Lëtzebuerg, mä och am Ausland Unerkennung fonnt. Hien huet domat de Grondstee vun der lëtzebuergescher Mykologie geluecht&lt;ref&gt;Massard 1989, S. 417; Klein 1904, S. 7; Anonyme 1902&lt;/ref&gt;.

De J. Feltgen war net Member vun der [[SNL]], huet awer zu Liefzäiten an hirem Bulletin zwou kleng Notizze publizéiert, déi eng iwwer krank [[Saalm]]en (''Salmo'') an der [[Our (Sauer)|Our]], déi aner iwwer eng Krankheet vun de [[Kaarp]]en&lt;ref&gt;Massard &amp; Geimer 1990, S. 289.&lt;/ref&gt;.

E Relevé vum J. Feltgen senge Publikatiounen ass beim Martin Blum&lt;ref&gt;Blum 1902-1932, S. 276-277.&lt;/ref&gt; ze fannen.

== Publikatiounen (Auswiel) ==

*Feltgen, J., 1868. ''Rapport sur les épidémies de choléra dans le district de Mersch en 1866.'' Bulletin de la Société des Sciences Médicales du G.-D. de Luxembourg 1868, S. 65-104. 
*Feltgen, J., 1869. ''Contagium, Miasma, Parasitismus.'' Bulletin de la Société des Sciences Médicales du G.-D. de Luxembourg 1869, S. 82-100. 
*Feltgen, J., 1899. ''Vorstudien zu einer Pilz-Flora des Grossherzogthums Luxemburg. I. Theil. Ascomycetes.'' Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société g.-d. de botanique du grand-duché de Luxembourg 14 (1897-1899), 2e partie, S. I-XI, 1-417 [Nachträge: S. 375-391, Berichtigungen: S. 392-394, Register: S. 395-417]. 
*Feltgen, J., 1902. ''Vorstudien zu einer Pilz-Flora des Grossherzogthums Luxemburg. I. Theil. Ascomycetes. Nachträge II.'' Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société g.-d. de botanique du grand-duché de Luxembourg, 15 (1900-1901), S. 1-243. 
*Feltgen, J., 1905. ''Vorstudien zu einer Pilz-Flora des Grossherzogthums Luxemburg. I. Theil. Ascomycetes. Nachträge III.'' Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société g.-d. de botanique du grand-duché de Luxembourg, 16 (1902-1903), S. 1-328. 
*Feltgen, J. (†) &amp; E. Feltgen (Hrsg.), 1905. ''Vorstudien zu einer Pilzflora des Grossherzogthums Luxemburg. Systematisches Verzeichniss der bis jetzt im Gebiete gefundenen Pilzarten mit Angabe der Synonymie, der allgemeinen Stand- und Spezial-Fundorte, resp. der Nährböden und mit Beschreibung abweichender, resp. neuer, sowie zweifelhafter und kritischer Formen. - I. Theil. Ascomycetes. Nachträge IV.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 15(1905), Beilage, 91 S. 
*Feltgen, J. (†) &amp; E. Feltgen (Hrsg.), 1906-1908 ''Vorstudien zu einer Pilzflora des Grossherzogthums Luxemburg. Systematisches Verzeichniss der bis jetzt im Gebiete gefundenen Pilzarten mit Angabe der Synonymie, der allgemeinen Stand- und Spezial-Fundorte, resp. der Nährböden und mit Beschreibung abweichender, resp. neuer, sowie zweifelhafter und kritischer Formen. - II. Theil. Basidiomycetes et Auriculariei.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 16(1906), S. 18-24, 33-43, 70-80, 87-94, 110-118, 140-148, 151-163, 187-192, 204-210, 229-236, 259-266, 278-289; Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 17(1907), S. 22-24, 52-56, 67-81, 107-112, 148-152, 167-170, 205-208, 223-232, 269-272, 280-290, 328-334, 339-345; Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 18(1908), S. 265-279, 298-300, 355-368, 383-389.

== Literatur ==
*Anonyme, 1902. ''Un botaniste luxembourgeois à l'étranger.'' Recueil des mémoires et travaux publiés par la Société g.-d. de botanique du grand-duché de Luxembourg, 15 (1900-1901), S. 249-250 [betr.: Bespriechung vun der Pilzflora vum Jean Feltgen an der däitscher Zäitschrëft “Hedwigia”].
*Anonyme, 1996. ''Personnagen: Jean Feltgen.'' Lëtzebuerger Journal 1996 (15. Oktober), S. 7.&lt;ref name=&quot;Feltgen&quot;&gt;D'Daten, déi den Ufank vum J. Feltgen senger Carrière betreffen, sinn an dëser Publikatioun net ëmmer korrekt. De Wikipedia-Text ass méi zouverlässeg.&lt;/ref&gt;
*[[Karl Arendt|Arendt, K.]], 1972. ''Porträt-Galerie hervorragender Persönlichkeiten aus der Geschichte des Luxemburger Landes.'' Luxemburg, E. Kutter, 514 S.&lt;ref name=&quot;Feltgen&quot;/&gt;
*[[Martin Blum|Blum, M.]], 1902-1932. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus.'' Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury. First published 1902-1932. Reprinted 1981. München, Kraus International Publications, Bd. 1: A-L, XXXIII-756 S.
*[[Edmond Joseph Klein|Klein, E.J.]], 1904. ''Dr. med. Johann Feltgen, 1833-1904.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois, 14(1904), S. 113-117.
*Kugener, H., 2005. ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.'' Band 1/3 (A-G). Luxemburg, Eigenverlag, S. 1-652.&lt;ref name=&quot;Feltgen&quot;/&gt;
*[[Nicolas Liez|Liez, N.]], 1886. ''Dictionnaire avec des notices biographiques de tous les membres du corps médical luxembourgeois pendant le XIXe siècle.'' Luxembourg, Impr. Vve M. Bourger-Blum, 167 S.&lt;ref name=&quot;Feltgen&quot;/&gt;
*[[Jos Massard|Massard, J.A.]], 1989. ''La vie scientifique.'' In: M. Gerges (éd.): ''Mémorial 1989: la Société luxembourgeoise de 1839 à 1989.'' Luxembourg, Les Publications Mosellanes, S. 408-440. 
*Massard, J.A., 1990. ''La Société des Naturalistes Luxembourgeois du point de vue historique.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois, 91 (1990), S. 5-214.
*Massard, J.A. &amp; [[Gaby Geimer|G. Geimer]], 1990. ''Table générale des publications de la Société de Botanique du Grand-Duché de Luxembourg (1874-1905) et de la Société des Naturalistes Luxembourgeois (1891-1989), avec index analytique des matières.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 91 (1990), S. 215-455.
*Massard, J.A., 2023. [https://massard.info/pdf/Massard%20Book%20Chapter%20Vu%20Gaert%20a%20Bicher%202023.pdf ''Lejeune, Tinant, Krombach et les autres … Le Grand-Duché de Luxembourg dans les Flores luxembourgeoises, belges et allemandes.'']&amp;&amp; In: ''Vu Gäert a Bicher''. Bibliothèque nationale du Luxembourg, Luxembourg, p.&amp;nbsp;310-331.

{{Referenzen}}{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Feltgen Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1833]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1904]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Botaniker]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Mykologen]]
[[Kategorie:Membere vun der Section des sciences médicales vum Institut grand-ducal]]
[[Kategorie:Membere vun der Société de botanique du grand-duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>lmbxgenengqaeojpqgzq61rc855x7du</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122311</id>
    <revision>
      <id>2700905</id>
      <parentid>2670944</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T22:57:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>elo mam Gebuertsdatum cf Quell an de Referenzen</comment>
      <origin>2700905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2823" sha1="7clef0jt5ve09veproi9w8z93zer80b" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Stater Nottär a Politiker Jean-Baptiste Klein|aner Leit mat deem Numm|Jean-Baptiste Klein}}
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Baptiste Klein''', gebuer den [[9. Mee]] [[1820]] zu [[Jonglënster]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1446398|Titel=Klein, Jean-Baptiste|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt;, a gestuerwen den [[2. August]] [[1894]] an der [[Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pa|issue:988790|article:DTL80|query:baptist%20klein Ukënnegung vum Doud vum Jean-Baptiste Klein] am Luxemburger Wort vum 6. August 1894&lt;/ref&gt;, war e lëtzebuergeschen [[Nottär]], Deputéierten a Member vum Staatsrot.

Den 12. Juni 1851 gouf de Jean-Baptiste Klein [[Nottär]] an der Stad Lëtzebuerg als Nofollger vum Nottär Baasen.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305201655/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1851/0048/a048.pdf Memorial n°48 vun 1851] mam ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 12 juin 1851, n°542, concernant la nomination d'un notaire.&lt;/ref&gt;

De Jean-Baptiste Klein war vun 1872 bis 1878 Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Vum 1. Mäerz 1882 bis de 14. November 1883, an duerno nach eng Kéier vum 27. November 1889 bis zu sengem Doud, war hie Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.conseil-etat.public.lu/fr/composition/anciensmembres/membresdepuis1857/ |Titel=Lëscht vun de Membere vum Staatsrot op der Websäit vum Staatsrot |Gekuckt=01.11.2015 |Archiv-Datum=04.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160304235521/http://www.conseil-etat.public.lu/fr/composition/anciensmembres/membresdepuis1857/ }}&lt;/ref&gt;

Säi Papp war den Notär [[Jean-Nicolas Klein]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Gielercher ==
* {{OCCO| (Promotioun 1883)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305203551/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1883/0026/a026.pdf Memorial N°26 vun 1883] ma tenger Lëscht vu Leit déi am Ordre de la couronne de chêne dekoréiert goufen&lt;/ref&gt;}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Klein Jean-Baptiste}}
[[Kategorie:Gebuer 1820]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1894]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>7clef0jt5ve09veproi9w8z93zer80b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Nicolas Badu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122479</id>
    <revision>
      <id>2700983</id>
      <parentid>2631748</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3333" sha1="rngo85mgxb3g4zleyy2jsj8m2ycq48n" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Nicolas Badu''', gebuer de [[25. November]] [[1846]] zu [[Lëntgen]] a gestuerwen den [[3. Januar]] [[1925]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war Direkter vun der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] Forstverwaltung, der [[Administration des eaux et forêts]].&lt;ref name =&quot;Massard2015online&quot;&gt;Massard 2015.&lt;/ref&gt;

Am Ufank vu senger Carrière an der Forstverwaltung war de J.-Nicolas Badu Forstaccessist zu [[Schengen]]. Den 13. August 1884 ass hie ''garde général de 2&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; classe'' ginn an hie krut d'Cantonnement [[Dikrech]] zougewisen. Den 23. Januar 1889 gouf hie ''garde général de 1&lt;sup&gt;re&lt;/sup&gt; classe''. De 27. September 1904 ass hien ''inspecteur des eaux et forêts'' genannt ginn. Hie war elo de Chef vun der Forstverwaltung. Duerch d'Gesetz vum 7. Abrëll 1909, dat dës Verwaltung reorganiséiert huet, krut hien deen nei geschaaften Titel ''Direkter'' vun der Forstverwaltung.&lt;ref name =&quot;Massard2015online&quot;/&gt;

De Badu war Member vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois]], an där hirem Bulletin no sengem Doud am Joer 1925 e kuerzen Noruff publizéiert gouf&lt;ref&gt;[[Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois]] 35, S. 1.[https://web.archive.org/web/20220520000301/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2450489&amp;search_terms=#issue:2450489]&lt;/ref&gt;, grad sou wéi dat scho virdrun am ''[[Tageblatt|Luxemburger Tageblatt]]'' de Fall war.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=437625&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:437625{{!}}article:DTL40 |Titel=Luxemburger Tageblatt 1925-01-06: 3, Nr. 4, Sterbefall. |Gekuckt=2015-11-12 |archivedate=2022-05-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220520001003/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=437625&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:437625{{!}}article:DTL40 }}&lt;/ref&gt;

== Auszeechnungen ==
* {{OCCCH| (Promotioun 1896)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305201743/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1896/0046/a046.pdf Memorial A N°46 vun 1896] mat enger Lëscht vu Leit déi am ''Ordre de la couronne de chêne'' dekoréiert goufen&lt;/ref&gt; a ''Chevalier de 1&lt;sup&gt;re&lt;/sup&gt; classe (avec couronne)'' vum [[Ordre de Mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau|Ordre d'Adolphe de Nassau]].&lt;ref name =&quot;Massard2015online&quot;/&gt;}}

== Publikatioun ==
* Badu, J.N., 1920. ''La pisciculture dans le Grand-Duché.'' La Vie aux Champs (Paris), Série 3, N° 4 (25 mai), S. 20.

== Literatur ==
* [[Jos Massard|Massard, J.A.]], 2015. ''Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf.'' – Erweiterte Online-Version einer im November 2015 im “Lëtzebuerger Journal” (Nr. 258-260) veröffentlichten dreiteiligen Serie. [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Badu Jean Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1846]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1925]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Chevalier avec couronne de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]]</text>
      <sha1>rngo85mgxb3g4zleyy2jsj8m2ycq48n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jules Salentiny (Forstingenieur)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122568</id>
    <revision>
      <id>2700991</id>
      <parentid>2603572</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4486" sha1="qemez6umif1he8h26g5gbnc2lk1xmza" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Forstingenieur Jules Salentiny|aner Leit mat dem selwechten Numm|Jules Salentiny}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jules Salentiny''', gebuer den [[2. September]] [[1854]] zu [[Dikrech]], an do gestuerwen den [[9. Abrëll]] [[1931]]&lt;ref name=&quot;LW1931&quot;&gt;[[Luxemburger Wort]] 1931-04-10, S. 6, Nr. 100 (avis mortuaire).[https://web.archive.org/web/20250928215806/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1184419&amp;search_terms=#panel:pp%7Cissue:1184419%7Cpage:6]&lt;/ref&gt;, war Direkter vun der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Administration des eaux et forêts|Forstverwaltung]]&lt;ref&gt;Wolter 2015, S. 181.&lt;/ref&gt;.

Am Oktober 1879 ass de Jules Salentiny ''Accessiste-forestier'' ginn&lt;ref&gt;Mémorial 1879, N° 68, S. 808 (arrêté royal grand-ducal en date du 22 octobre).[http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1879/0068/a068.pdf]&lt;/ref&gt;. Am Dezember 1886 gouf hie ''Garde général de 2&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; classe'' am Cantonnement Miersch&lt;ref&gt;Mémorial 1886, N° 65, S. 695 (arrêté royal grand-ducal du 22 [décembre].[https://web.archive.org/web/20160305202423/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1886/0065/a065.pdf]&lt;/ref&gt;. Am Januar 1894 gouf hie ''Garde général de 1&lt;sup&gt;re&lt;/sup&gt; classe'', nach ëmmer zu Miersch&lt;ref&gt;Mémorial 1894, N° 3, S. 22 (arrêté grand-ducal en date du 10 janvier courant).[https://web.archive.org/web/20160305202645/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1894/0003/a003.pdf]&lt;/ref&gt;. Am Oktober 1909 krut hie seng Nominatioun als Inspekter&lt;ref&gt;[http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1909/0067/a067.pdf Mémorial 1990, N° 67, S. 1016]&lt;/ref&gt;.

De 25. November 1918 gouf de J. Salentiny Direkter vun der Forstverwaltung genannt&lt;ref&gt;Mémorial 1918, N° 78, S. 1390 (arrêté grand-ducal du 25 novembre courant).[http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1918/0078/a078.pdf] Cf. Wolter 2015, S. 181.&lt;/ref&gt;. Den 1. Januar 1923 ass hien an d'Pensioun gaangen&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1301055&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1301055{{!}}page:3 |Titel=Luxemburger Wort 1923-01-01, S. 3, Nr. 1/2 (Forstverwaltung) |Gekuckt=2015-11-18 |archivedate=2025-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250928014250/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1301055&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1301055{{!}}page:3 }}&lt;/ref&gt;.

Säin Nofollger war de [[Hubert Bertrang]], deen den 21. Dezember 1922 Direkter vun der Forstverwaltung gouf.

De Jules Salentiny war Member vum ''Conseil supérieur forestier''&lt;ref name=&quot;LW1931&quot; /&gt;. Hie war och Member vun der [[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences]] vum [[Institut grand-ducal]]; seng Admissioun als ''Membre agrégé'' ass an der Sëtzung vum 22. Dezember 1920 proposéiert ginn, an der Reunioun vum 8. Juli 1922 gouf hien definitiv opgeholl&lt;ref&gt;[[Archives des sciences naturelles, physiques et mathématiques|Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, section des sciences naturelles, physiques et mathématiques]] N.S. 8 (1917-1924), S. 25 a 26.&lt;/ref&gt;.

Dem Jules Salentiny säi Papp war den Affekot [[Charles Jean Pierre Salentiny]] (1825-1893) vun [[Ettelbréck]], a seng Mamm d'Joséphine Lucie Heck (1828-1903) vun Dikrech. De J. Salentiny hat sech de 16. Mee 1893 an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] mat der Marie Schaaf (*1859) vun Ettelbréck bestuet&lt;ref&gt;[http://www.deltgen.com/pubtng/getperson.php?personID=I168112&amp;tree=Deltgen deltgen.com]&lt;/ref&gt;. Hie war de Papp vum Jurist a Magistrat [[Jules Salentiny (Jurist)|Jules Salentiny]] (1894-1962)&lt;ref name =LW1931/&gt;.

== Gielchen ==
* {{OCCO|.&lt;ref name=&quot;LW1931&quot; /&gt;}}

== Literatur ==
*[[Frank Wolter|Wolter, F.]], 2015. ''Aperçu de l'évolution historique de l'Administration depuis sa création en 1840.'' In: Administration de la nature et des forêts, 1840 - 2015: 175 Joer am Déngscht vu Mënsch an Natur. Luxembourg, Administration de la nature et des forêts, S. 141-189.[http://www.environnement.public.lu/functions/apropos_du_site/anf/ANF_175_ans/Livre_ANF_175ans_Part_2.pdf]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Salentiny Jules}}
[[Kategorie:Gebuer 1854]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1931]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>qemez6umif1he8h26g5gbnc2lk1xmza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>United States Geological Survey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129899</id>
    <revision>
      <id>2700853</id>
      <parentid>2678572</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44149-96</username>
        <id>72625</id>
      </contributor>
      <comment>/* Direktere vum USGS */</comment>
      <origin>2700853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5287" sha1="04zc31axkhxglv5cy55bk1uz2jd7sme" xml:space="preserve">[[Fichier:USGS logo.svg|thumb|upright|Logo vum USGS]]
[[Fichier:Usgs-headquarters.jpeg|thumb|upright|USGS-Haaptsëtz zu [[Reston (Virginia)|Reston]], [[Virginia]]]]

De '''United States Geological Survey''' ('''USGS''') ass eng wëssenschaftlech Administratioun am Geschäftsberäich vum [[Inneministère vun de Vereenegte Staaten]]. Den USGS ass dat wichtegst Institut vun de Vereenegte Staaten fir d'amtlech [[Landesvermiessung|Kartographie]].

== Agenden ==
D'Wëssenschaftler vum USGS ënnersichen d'Landschaften vun de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] an och vun aneren Natiounen, hir [[Ressource]]n an d'[[Naturkatastroph]]en, déi si bedreeën.

Déi véier Haaptbeschäftegungsfelder sinn:
* [[Waasser]]
* [[Geologie]]
* [[Geographie]]
* [[Biologie]]&lt;ref&gt;[http://www.usgs.gov/programs.asp www.usgs.gov] Science Areas. Gekuckt de [[7. Juli]] [[2010]].&lt;/ref&gt;

Zanter senger Grënnung den [[3.&amp;nbsp;Mäerz]] [[1879]] ass den USGS eng onofhängeg Fuerschungsorganisatioun ouni Reguléierungsverantwortlechkeeten. Vun [[1962]] un, bedeelegt sech den USGS souwuel un der Fuerschung wéi och der Hierstellung vu [[Kaarte (Kartographie)|Kaarte]] vun der [[Äerd]], dem [[Äerdmound]] an de [[Planéit]]en.

Den USGS ass déi eenzeg wëssenschaftlech Administratioun vum US-Inneministère a beschäftegt 8670 Mataarbechter (Stand [[2009]]). Den Haaptsëtz ass zu [[Reston (Virginia)|Reston]] am Bundestaat [[Virginia]], weider wichteg Büroen gëtt et zu [[Denver]] am [[Colorado (Bundesstaat)|Colorado]] an zu [[Menlo Park]] a [[Kalifornien]].

D'Organisatioun ass wéi d'[[National Oceanic and Atmospheric Administration|NOAA]] Member vun der [[International Charta fir Weltraum an Naturkatastrophen|Internationaler Charta fir Weltraum an Naturkatastrophen]].

Zu de Projeten vum US Geological Survey, déi bis elo am längste lafen, gehéieren d'Ënnersich vun der [[San-Andreas-Verwerfung]]. Besonnesch Vermiessungen am kaliforneschen Duerf [[Parkfield]], dat [[1857]] den Epizentrum vum [[Fort Tejon-Äerdbiewen|Fort Tejon-Äerdbiewe]] war, sollen dozou bäidroen, d'Virausso vun [[Äerdbiewen]] ze verbesseren.

Am Summer [[2006]] hat d'Organisatioun zesumme mat der ''Indian Directorate General of Hydrocarbons (DGH)'' Erfuerschunge vu [[Gashydrat]]en am Indeschen Ozean gemaach.

Zudeem bedreift d'Administratioun den [[National Wildlife Health Center]] (NWHC), eng Fuerschungsariichtung, déi sech mat der Erfuerschung vu Krankheeten bei wëll liewenden Déiere befaasst.

== Publikatiounen ==
D'Administratioun publizéiert déi amtlech Kaarte vun de Vereenegte Staaten, an ass bekannt fir d'Benotze vum [[Moossstaf (Kartographie)|Moossstaf]] 1&amp;nbsp;:&amp;nbsp;24.000. Dat [[Kaartewierk]] heescht op Englesch ''7.5-minute topographic quadrangle series.''&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://nationalmap.gov/ustopo/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-02-13 |archivedate=2017-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170127221205/https://nationalmap.gov/ustopo/ }}&lt;/ref&gt; Et gëtt och fir d'Kartographéierung vu Planéiten a Mounden aus eisem [[Sonnesystem]] benotzt.

Ausserdeem stellt den USGS d'Online-Datebank ''[[Geographic Names Information System]] (GNIS)'' bereet, een ëffentlech zougänglechen elektroneschen Uertsschaftslexikon.

== Direktere vum USGS ==
[[Fichier:Clarence King.jpg|thumb|upright|De Clarence King, éischten Direkter vum USGS]]
&lt;!-- [[Datei:Marcia McNutt-USGS portrait.jpg|thumb|Marcia McNutt]] --&gt;
{{Div col|cols=2}}
* 1879–1881 [[Clarence King]]
* 1881–1894 [[John Wesley Powell]]
* 1894–1907 [[Charles Walcott|Charles Doolittle Walcott]]
* 1907–1930 [[George Otis Smith]]
* 1930–1943 [[Walter Curran Mendenhall]]
* 1943–1956 [[William Embry Wrather]]
* 1956–1965 [[Thomas Brennan Nolan]]
* 1965–1971 [[William Thomas Pecora]]
* 1971–1978 [[Vincent Ellis McKelvey]]
* 1978–1981 [[Henry William Menard]]
* 1981–1993 [[Dallas Lynn Peck]]
* 1994–1997 [[Gordon P. Eaton]]
* 1998–2005 [[Charles G. Groat]]
* 2006–2009 [[Mark Myers]]
* 2009–2013 [[Marcia McNutt]]
* 2013-2026 [[Suzette Kimball]]
{{Div col end}}

== Verschiddenes ==
De Budget fir d'Fiskaljoer 2013 war 1,103 Milliarden US-Dollar&lt;ref&gt;[http://www.usgs.gov/budget/2013/2013index.asp USGS Facts], gekuckt den [[13. Dezember]] [[2012]].&lt;/ref&gt; dovun ënner anerem 153,7&amp;nbsp;Milliounen US-Dollar fir de Beräich [[Global Erwiermung|Klimawandel]], 144,8&amp;nbsp;Milliounen US-Dollar fir de Beräich Georisiken, 44&amp;nbsp;Milliounen US-Dollar fir d'[[Energietransitioun]] souwéi 209,8&amp;nbsp;Milliounen US-Dollar fir d'Recherche vu Waasserressourcen.

Zu Reston steet e Musée vum USGS, an deem nieft ville Portraite vun Direkteren an historeschen Ausrëschtungsgéigestänn och en [[Tout-terrain]] vun den US-Geologen, [[Ford Modell A (1928–1931)|Ford Modell A]] aus den [[1930]]er-Joren ausgestallt ass.&lt;ref&gt;[http://www.usgs.gov/aboutusgs/who_we_are/museum/ USGS-Museum], gekuckt den [[13. Dezember]] [[2012]].&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{en}} [http://www.usgs.gov/ Offiziell Websäit]
* {{en}} [http://earthquake.usgs.gov/ Äerdbieweniwwerwaachungsnetz vum USGS] (Realtime)
* {{en}} [http://volcanoes.usgs.gov/ Iwwerwaachung vun den aktive Vulkaner]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kartographie]]
[[Kategorie:Geographie]]
[[Kategorie:Geologie]]</text>
      <sha1>04zc31axkhxglv5cy55bk1uz2jd7sme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Campus francophone</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130890</id>
    <revision>
      <id>2700913</id>
      <parentid>2519199</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2700913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="7bo62jpxno1ltgyczy5r7gawvcj9ho1" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai
|Numm = 
|Bild = 
|Bildtext =
|Plaz =
|Adress =
|Koordinaten =
|Baustil =
|Architekt(en) =
|Status = Schoulkompex
|Datum vum Bau = 2016 - 2019
|Proprietär = Staat 80 %&lt;br&gt;Privat 20 %
}}
De '''Campus francophone''' ass e Schoulkomplex, deen zu [[Gaasperech]] tëscht der [[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Autobunn A3]], der [[Rue Albert-Einstein (Stad Lëtzebuerg)|Rue Albert Einstein]], dem [[Boulevard de Kockelscheuer]] an der [[Rue de la Francophonie]] gebaut gouf. De [[Grondsteen|Grondstee]] gouf den 21. Juni 2016 geluecht&lt;ref name=info3&gt;[https://web.archive.org/web/20161230153732/http://www.ecolefrancaise.lu/pages/docadmin/gasperichoctobre2016.pdf La pose de la première pierre du chantier] op www.ecolefrancaise.lu, gekuckt den 20. Abrëll 2017.&lt;/ref&gt;. Den éischten Deel vum Komplex (''Primaire'') ass am September 2017 an den zweeten Deel (''Secondaire'') ass no der Fuesvakanz, den 19. Februar 2018 opgaangen&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1138831.html &quot;Lycée Vauban mécht seng Dieren op.&quot;] rtl.lu, 21.02.2018, 12:30:43.&lt;/ref&gt;.

De ganze Komplex begräift op enger Fläch vu 5,4&amp;nbsp;[[Ar (Flächemooss)|ha]] engersäits d'„[[École française de Luxembourg]]“ an anersäits de „[[Lycée Vauban]]“. Um neie Campus hunn déi béid Institutioune fusionéiert, fir ënnert dem gemeinsamen Numm „Vauban, École et lycée français de Luxembourg“ ze funktionéieren&lt;ref name=info5&gt;[http://www.ecolefrancaise.lu/file/flash_info_avril.pdf Une nouvelle étape franchie dans le projet de rapprochement] op www.ecolefrancaise.lu, gekuckt den 20. Abrëll 2017.&lt;/ref&gt;. D'Gestioun, d'Organisatioun, d'Astelle vum Personal asw. gëtt vun enger [[Association sans but lucratif|A.s.b.l.]] mam selwechten Numm gemaacht&lt;ref&gt;Ageschriwwen am Handelsrëgester ënnert der Nummer F8435 als “VAUBAN École et Lycée Français de Luxembourg”, Association sans but lucratif&lt;/ref&gt;.

De Campus besteet aus engem Deel fir d'Primärschoul fir ongeféier 800 Schüler an engem fir de Secondaire mat bis zu 1500 Schüler. Do dernieft gëtt et nach Sportariichtungen, eng [[Kantinn|Kantin]] a Gebailechkeete fir d'Verwaltung a fir Manifestatiounen. Nom franséische Schoulsystem besteet de ''Primaire'' aus der ''École maternelle'' an der ''École élémentaire'' an de ''Secondaire'' aus dem ''Collège'' an dem ''Lycée''. Den Effectif vum Personal fir de ganze Site gëtt op 270 Persoune geschat.

De Käschtepunkt vum ganze Komplex läit bei 135 Milliounen [[Euro]], vun deenen 80&amp;nbsp;% vum Lëtzebuerger Staat iwwerholl ginn. Déi aner 20&amp;nbsp;% bezilt de Lycée Vauban, deen dofir e Prêt opgeholl huet a fir deen de franséische Staat [[Bierg (Handel)|Bierg]] steet.

== Biller ==
=== De Campus am Bau (Mäerz 2017)===
&lt;gallery&gt;
Luxembourg, Vauban ELFL (2) (1280x853).jpg
Luxembourg, Vauban ELFL (3) (1280x850).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Kuckt och ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.vauban.lu/vers-un-futur-campus-francophone-a-gasperich/ Vers un futur campus francophone à Gasperich] op der Websäit vun “Vauban, École et lycée français de Luxembourg”, gekuckt den 19. Abrëll 2017
* [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/24769680 Le campus français arrive à Gasperich] op www.lessentiel.lu vum 21. Juni 2016, gekuckt den 19. Abrëll 2017
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gaasperech]]
[[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>7bo62jpxno1ltgyczy5r7gawvcj9ho1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulla Yassin Mahmoud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135080</id>
    <revision>
      <id>2700891</id>
      <parentid>2499204</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T19:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1463" sha1="jd3fg17spk0bqtp6t0u77b65yi8oao8" xml:space="preserve">{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}}
Den '''Abdulla Yassin Mahmoud''' (op [[Arabesch]]: عبدالله ياسين محمود), och als '''Yasin Mahmood''' ernimmt,&lt;ref name=&quot;teammelli&quot;&gt;{{Citation |URL=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2094 |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-10-30 |archivedate=2020-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710235820/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2094 }}&lt;/ref&gt; ass e jemenitteschen ([[Südjemen|DVRJ]]) Foussballspiller op der [[Verdeedeger (Foussball)|Verdeedeger]]-Positioun.&lt;ref name=&quot;nft&quot;&gt;https://www.national-football-teams.com/player/19730/Abdulla_Yassin_Mahmoud.html&lt;/ref&gt;

Hien huet a senger Karriär nëmme fir de Club [[Al-Wehda Aden]] (1985–90) gespillt.&lt;ref name=&quot;nft&quot;/&gt; Fir 4 Saisonen huet de Mahmoud och fir déi [[südjemenittesch Foussballnationalekipp]], ënner anerem an de Matcher géint Iran&lt;ref name=&quot;teammelli&quot;/&gt; a Bahrain,&lt;ref&gt;http://www.arquivodosmundiais.com.br/placar.aspx?cod=1902&lt;/ref&gt;&lt;!--'cause there are very few information about S. Yemeni team in the web--&gt; gespillt.&lt;ref name=&quot;nft&quot;/&gt;

{{Referenzen}}

&lt;!--pls keep BOTH categories for [Yemeni] players, after the dissolution of South Yemen he played a year as Yemeni--&gt;

{{DEFAULTSORT:Mahmoud Abdulla Yassin}}
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
[[Kategorie:Jemenittesch Foussballspiller]]
[[Kategorie:Spiller vun der südjemenittescher Foussballnationalekipp]]</text>
      <sha1>jd3fg17spk0bqtp6t0u77b65yi8oao8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulrahman Ibrahim (Jemenittesche Foussballspiller)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135082</id>
    <revision>
      <id>2700892</id>
      <parentid>2499205</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T19:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="kgjubdycjonlok1o7vtv8tjuni01v3m" xml:space="preserve">{{SkizzSport}}{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem (süd)jemenittesche Foussballspiller|den emiratesche Foussballnationalekippespiller|Abdulrahman Ibrahim}}
{{Infobox Biographie (Sportler)}}
Den '''Abdulrahman Ibrahim''' (op [[Arabesch]]: عبد الرحمن إبراهيم), och als '''Abdulrahman ''E''brahim''' ernimmt&lt;ref name=&quot;teammelli&quot;&gt;{{Citation |URL=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2094 |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-10-30 |archivedate=2020-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710235820/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2094 }}&lt;/ref&gt;, ass e jemenitteschen ([[Südjemen|DVRJ]]) Foussballspiller op der [[Golkipp (Foussball)|Golkipp]]-Positioun&lt;ref name=&quot;nft&quot;&gt;https://www.national-football-teams.com/player/19731/Abdulrahman_Ibrahim.html&lt;/ref&gt;.

Hien huet a senger Karriär nëmme fir de Club [[Al-Tilal Aden]] (1982–90) gespillt&lt;ref name=&quot;nft&quot;/&gt;. Fir fënnef Saisonen huet den Ibrahim och fir déi [[südjemenittesch Foussballnationalekipp]], ënner anerem an de Matcher géint Iran&lt;ref name=&quot;teammelli&quot;/&gt; a Bahrain&lt;ref&gt;http://www.arquivodosmundiais.com.br/placar.aspx?cod=1902&lt;/ref&gt;&lt;!--'cause there are very few information about S. Yemeni team in the web--&gt;, gespillt&lt;ref name=&quot;nft&quot;/&gt;.

{{Referenzen}}

&lt;!--pls keep BOTH categories for [Yemeni] players, after the dissolution of South Yemen he played a year as Yemeni one--&gt;

{{DEFAULTSORT:Ibrahim Abdulrahman}}
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
[[Kategorie:Jemenittesch Foussballspiller]]
[[Kategorie:Spiller vun der südjemenittescher Foussballnationalekipp]]</text>
      <sha1>kgjubdycjonlok1o7vtv8tjuni01v3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137072</id>
    <revision>
      <id>2700865</id>
      <parentid>2700051</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:20:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <origin>2700865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13081" sha1="d70lg7p7wwo28c6tsmrqn2tifcz5lk6" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.

=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
* [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]].
* {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt.
* [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden.
* [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]].
* [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]].

==== Lëtzebuerg ====
* 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf.

=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt.

=== Amerika ===

==== Nordamerika ====

==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen Dausende vu Leit, Zingdausende ginn der Wochen dono nach ëmmer vermësst.
* [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de  7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt.
* {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt.

=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.

==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].

=== Musek ===

=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'':  [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.

== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.

== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
* [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall  1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]].
* [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]].

== Gebuer ==
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
 | Text1 = Robert Goebbels
 | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
 | Text2 = Colette Flesch
 | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
 | Text3 = Lucien Weiler
 | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
 | Text4= Rita Süssmuth
 | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
 | Text5= Robert Duvall
 | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
 | Text6= Ali Khamenei
 | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
 | Text7= Chuck Norris
 | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
 | Text8= Mario Adorf
 | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
 | Text9= Nathalie Baye
 | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg
 | Text10 = Marjane Satrapi
}}{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = David Hockney 2017 at Flash Expo (cropped).jpg
 | Text1 = David Hockney
 | Bild2 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg
 | Text2 = Francois Englert
}}

== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller.
* [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* &lt; 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker.
* [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur.
* ≤4. Juni: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin.
* {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler.
* [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist.
* [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker.
* [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler.
* [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* ≤ 26. Juni&lt;!--&quot;vor wenigen Tagen&quot;, den 28.06.op wort.lu--&gt;: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker.
* {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog.
* {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin.
* {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin.
* [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar.
* [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller.
* [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom.
* {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller.
* ≤10. August: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>d70lg7p7wwo28c6tsmrqn2tifcz5lk6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700866</id>
      <parentid>2700865</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wëssenschaft an Technik */ k</comment>
      <origin>2700866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13167" sha1="cszr0n6klmyffrj2tpfc0hzuq7t3p26" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.

=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
* [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]].
* {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt.
* [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden.
* [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]].
* [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]].

==== Lëtzebuerg ====
* 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf.

=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt.

=== Amerika ===

==== Nordamerika ====

==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen Dausende vu Leit, Zingdausende ginn der Wochen dono nach ëmmer vermësst.
* [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de  7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt.
* {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt.

=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.

==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].

=== Musek ===

=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'':  [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.

== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
* [[12. August]]: Partiell [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]].

== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
* [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall  1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]].
* [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]].

== Gebuer ==
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
 | Text1 = Robert Goebbels
 | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
 | Text2 = Colette Flesch
 | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
 | Text3 = Lucien Weiler
 | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
 | Text4= Rita Süssmuth
 | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
 | Text5= Robert Duvall
 | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
 | Text6= Ali Khamenei
 | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
 | Text7= Chuck Norris
 | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
 | Text8= Mario Adorf
 | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
 | Text9= Nathalie Baye
 | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg
 | Text10 = Marjane Satrapi
}}{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = David Hockney 2017 at Flash Expo (cropped).jpg
 | Text1 = David Hockney
 | Bild2 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg
 | Text2 = Francois Englert
}}

== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller.
* [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* &lt; 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker.
* [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur.
* ≤4. Juni: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin.
* {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler.
* [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist.
* [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker.
* [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler.
* [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* ≤ 26. Juni&lt;!--&quot;vor wenigen Tagen&quot;, den 28.06.op wort.lu--&gt;: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker.
* {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog.
* {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin.
* {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin.
* [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar.
* [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller.
* [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom.
* {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller.
* ≤10. August: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>cszr0n6klmyffrj2tpfc0hzuq7t3p26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700867</id>
      <parentid>2700866</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>k</comment>
      <origin>2700867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13167" sha1="ekzzqz0gcyclrpgmkw2k3jvddbnulld" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.

=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
* [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]].
* {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt.
* [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden.
* [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]].
* [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]].

==== Lëtzebuerg ====
* 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf.

=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt.

=== Amerika ===

==== Nordamerika ====

==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen Dausende vu Leit, Zingdausende ginn der Wochen dono nach ëmmer vermësst.
* [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de  7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt.
* {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt.

=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.

==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].

=== Musek ===

=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'':  [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.

== Ekonomie ==

== Wëssenschaft an Technik ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
* [[12. August]]: Partiell [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]].

== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
* [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall  1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]].
* [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]].

== Gebuer ==
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
 | Text1 = Robert Goebbels
 | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
 | Text2 = Colette Flesch
 | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
 | Text3 = Lucien Weiler
 | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
 | Text4= Rita Süssmuth
 | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
 | Text5= Robert Duvall
 | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
 | Text6= Ali Khamenei
 | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
 | Text7= Chuck Norris
 | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
 | Text8= Mario Adorf
 | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
 | Text9= Nathalie Baye
 | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg
 | Text10 = Marjane Satrapi
}}{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = David Hockney 2017 at Flash Expo (cropped).jpg
 | Text1 = David Hockney
 | Bild2 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg
 | Text2 = Francois Englert
}}

== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller.
* [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* &lt; 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker.
* [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur.
* ≤4. Juni: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin.
* {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler.
* [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist.
* [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker.
* [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler.
* [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* ≤ 26. Juni&lt;!--&quot;vor wenigen Tagen&quot;, den 28.06.op wort.lu--&gt;: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker.
* {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog.
* {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin.
* {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin.
* [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar.
* [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller.
* [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom.
* {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller.
* ≤10. August: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}</text>
      <sha1>ekzzqz0gcyclrpgmkw2k3jvddbnulld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Premierminister (Lëtzebuerg)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137551</id>
    <revision>
      <id>2700852</id>
      <parentid>2665351</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>2700852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5401" sha1="sdivx7q9p095x9vy8g6q55ithx0d35j" xml:space="preserve">{{Infobox Amt
| Amtsbezeechnung = Premierminister vu Lëtzebuerg
| Alternativbezeechnung = Premier vu Lëtzebuerg
| Sigel = Greater coat of arms of the grand-duchy of Luxembourg.svg
| Sigelbeschreiwung = {{Center|Wope vum Staat}}
| Bild = CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg
| Persoun am Amt = [[Luc Frieden]]
| Amtsufank = 17. November 2023
| Amtssëtz = [[Refuge Sankt Maximin]]
| Amtszäit = keng fest Amtszäit
| Uried = Här Premierminister
| Ernannt duerch = [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]]
| Schafe vum Amt = [[1. August]] [[1848]]
| Éischten am Amt = [[Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine]]
| Websäit = https://gouvernement.lu/de/gouvernement/luc-frieden.html
}}
[[File:Santer Frieden Juncker.jpg|thumb|Déi dräi lescht Premierministere vun der [[CSV]] ([[Jacques Santer|Santer]], [[Luc Frieden|Frieden]] a [[Jean-Claude Juncker|Juncker]]).]]
De '''Premierminister''' (am Volleksmond dacks och einfach ''de Premier'' genannt) ass zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] de President vun der Regierung&lt;ref&gt;[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-gouvernement-20180122-fr-pdf.pdf Arrêté royal grand-ducal du 9 juillet 1857 portant organisation du Gouvernement grand-ducal]&lt;/ref&gt;. Hien huet d'Missioun fir d'Aarbecht vun der [[Regierung (Lëtzebuerg)|Regierung]] am generellen z'iwwerwaachen an de [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] ze presidéieren an dréit zousätzlech den Titel vum '''Staatsminister'''.

Vun 1848 war 1857 säin Titel ''Président du conseil'', dono, bis 1989, President vun der Regierung (Président du gouvernement).

Den aktuelle Premierminister zu Lëtzebuerg ass zanter dem 17. November 2023 de [[Luc Frieden]].

{{Méi Info 1|Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren}}

Den Amtssëtz vum Premierminister ass am [[Ministère d'État|Staatsministère]], dem [[Refuge Sankt Maximin|Hôtel Saint-Maximin]] an der [[Stad Lëtzebuerg]].
== Funktioun ==
De Premierminister ass ''net'' de Virgesetzte vun den anere Regierungsmemberen, well et nom Artikel 79 vun der Verfassung&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-constitution-20171020-fr-pdf.pdf#page=12 |Titel=Artikel 79 |Gekuckt=11.03.2018 |Archiv-Datum=02.02.2020 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200202104811/http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-constitution-20171020-fr-pdf.pdf#page=12 }}&lt;/ref&gt; keng intermediär Autoritéit tëscht de Membere vun der Regierung an dem [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] gëtt. Dowéinst muss de Premier och nëmmen déi legislativ an exekutiv Akten ënnerschreiwen, déi a seng Attributioune falen.

Trotzdeem huet hien eng besonnesch Roll bannent der Regierung: Als President vum Regierungsrot (Conseil du gouvernement) suergt hie fir eng allgemeng Koordinatioun tëscht deenen eenzele Ministèren (de Generalsekretär vum Ministerrot hëlleft him dobäi). Him sinn eng Rëtsch allgemeng Staatsservicer direkt ënnerstallt: De [[Service information et presse]], de [[Service central de législation]] (deen de [[Mémorial|Journal officiel]] erausbréngt), sou wéi och där, déi zur nationaler Sécherheet bäidroen, wéi de [[Service de renseignement de l'État]], den [[Haut-Commissariat à la protection nationale]], de Cybersecurity Board an d'Computer Emergency Response Team&lt;ref name=gov&gt;[https://me.gouvernement.lu/fr/le-ministere.html Ministère d'Etat: Attributions/Le Ministère] op gouvernement.lu (gekuckt den 10.03.2018)&lt;/ref&gt;.

Ausserdeem gehéieren zu senge Funktiounen d'Bezéiunge mam [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzoglechen Haff]], mat der [[Chamber]] (zesumme mam Minister fir d'Relatioune mam Parlament) a mam [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]], d'Organisatioun vun ëffentleche Fester a Commemoratiounsfeierlechkeeten (déi lescht mat der Hëllef vum Comité national pour la mémoire). Ausserdeem si seng Servicer zoustänneg dofir, d'Wale fir d'Chamber a fir d'[[Europäescht Parlament]], souwéi eventuell [[Referendumen zu Lëtzebuerg|Referendumen]] z'organiséieren&lt;ref name=gov/&gt;.

Zu sengen Aufgabeberäicher gehéiere weiderhin de [[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social]], d'Commission d'économies et de rationalisation, sou wéi och d'Bezéiungen zum [[Ombudsmann]] an, zesumme mam [[Finanzminister (Lëtzebuerg)|Finanzminister]], zu der [[Banque centrale du Luxembourg|Lëtzebuerger Zentralbank]]. Him ënnerstallt sinn ausserdeem d'Commission consultative des droits de l'Homme an d'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]]&lt;ref name=gov/&gt;

Schliisslech vertrëtt de Premierminister d'Regierung um nationalen, europäeschen an internationale Plang&lt;ref name=gov/&gt;.

==Kuckt och==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-gouvernement-20180122-fr-pdf.pdf#page=3 Arrêté royal grand-ducal du 9 juillet 1857 portant organisation du Gouvernement grand-ducal]
* [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2015/01/28/n1/jo Arrêté grand-ducal du 28 janvier 2015 portant constitution des Ministères]
* [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2015/12/18/n4/jo Arrêté grand-ducal du 18 décembre 2015 portant attribution des compétences ministérielles aux membres du Gouvernement]
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Premierministere vu Lëtzebuerg| ]]</text>
      <sha1>sdivx7q9p095x9vy8g6q55ithx0d35j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700854</id>
      <parentid>2700852</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>schlechte Gebrauch vun der Schabloun</comment>
      <origin>2700854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5422" sha1="k1z3em43qhn66wccv1fyu8hnty1rufq" xml:space="preserve">{{Infobox Amt
| Amtsbezeechnung = Premierminister vu Lëtzebuerg
| Alternativbezeechnung = Premier vu Lëtzebuerg
| Sigel = Greater coat of arms of the grand-duchy of Luxembourg.svg
| Sigelbeschreiwung = {{Center|Wope vum Staat}}
| Bild = CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg
| Persoun am Amt = [[Luc Frieden]]
| Amtsufank = 17. November 2023
| Amtssëtz = [[Refuge Sankt Maximin]]
| Amtszäit = keng fest Amtszäit
| Uried = Här Premierminister
| Ernannt duerch = [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]]
| Schafe vum Amt = [[1. August]] [[1848]]
| Éischten am Amt = [[Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine]]
| Websäit = https://gouvernement.lu/de/gouvernement/luc-frieden.html
}}
[[File:Santer Frieden Juncker.jpg|thumb|Déi dräi lescht Premierministere vun der [[CSV]] ([[Jacques Santer|Santer]], [[Luc Frieden|Frieden]] a [[Jean-Claude Juncker|Juncker]]).]]
De '''Premierminister''' (am Volleksmond dacks och einfach ''de Premier'' genannt) ass zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] de President vun der Regierung&lt;ref&gt;[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-gouvernement-20180122-fr-pdf.pdf Arrêté royal grand-ducal du 9 juillet 1857 portant organisation du Gouvernement grand-ducal]&lt;/ref&gt;. Hien huet d'Missioun fir d'Aarbecht vun der [[Regierung (Lëtzebuerg)|Regierung]] am generellen z'iwwerwaachen an de [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] ze presidéieren an dréit zousätzlech den Titel vum '''Staatsminister'''.

Vun 1848 war 1857 säin Titel ''Président du conseil'', dono, bis 1989, President vun der Regierung (Président du gouvernement).

Den aktuelle Premierminister zu Lëtzebuerg ass zanter dem 17. November 2023 de [[Luc Frieden]].

''Fir seng Virgänger, kuckt: [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren]].''

Den Amtssëtz vum Premierminister ass am [[Ministère d'État|Staatsministère]], dem [[Refuge Sankt Maximin|Hôtel Saint-Maximin]] an der [[Stad Lëtzebuerg]].
== Funktioun ==
De Premierminister ass ''net'' de Virgesetzte vun den anere Regierungsmemberen, well et nom Artikel 79 vun der Verfassung&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-constitution-20171020-fr-pdf.pdf#page=12 |Titel=Artikel 79 |Gekuckt=11.03.2018 |Archiv-Datum=02.02.2020 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200202104811/http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-constitution-20171020-fr-pdf.pdf#page=12 }}&lt;/ref&gt; keng intermediär Autoritéit tëscht de Membere vun der Regierung an dem [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] gëtt. Dowéinst muss de Premier och nëmmen déi legislativ an exekutiv Akten ënnerschreiwen, déi a seng Attributioune falen.

Trotzdeem huet hien eng besonnesch Roll bannent der Regierung: Als President vum Regierungsrot (Conseil du gouvernement) suergt hie fir eng allgemeng Koordinatioun tëscht deenen eenzele Ministèren (de Generalsekretär vum Ministerrot hëlleft him dobäi). Him sinn eng Rëtsch allgemeng Staatsservicer direkt ënnerstallt: De [[Service information et presse]], de [[Service central de législation]] (deen de [[Mémorial|Journal officiel]] erausbréngt), sou wéi och där, déi zur nationaler Sécherheet bäidroen, wéi de [[Service de renseignement de l'État]], den [[Haut-Commissariat à la protection nationale]], de Cybersecurity Board an d'Computer Emergency Response Team&lt;ref name=gov&gt;[https://me.gouvernement.lu/fr/le-ministere.html Ministère d'Etat: Attributions/Le Ministère] op gouvernement.lu (gekuckt den 10.03.2018)&lt;/ref&gt;.

Ausserdeem gehéieren zu senge Funktiounen d'Bezéiunge mam [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzoglechen Haff]], mat der [[Chamber]] (zesumme mam Minister fir d'Relatioune mam Parlament) a mam [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]], d'Organisatioun vun ëffentleche Fester a Commemoratiounsfeierlechkeeten (déi lescht mat der Hëllef vum Comité national pour la mémoire). Ausserdeem si seng Servicer zoustänneg dofir, d'Wale fir d'Chamber a fir d'[[Europäescht Parlament]], souwéi eventuell [[Referendumen zu Lëtzebuerg|Referendumen]] z'organiséieren&lt;ref name=gov/&gt;.

Zu sengen Aufgabeberäicher gehéiere weiderhin de [[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social]], d'Commission d'économies et de rationalisation, sou wéi och d'Bezéiungen zum [[Ombudsmann]] an, zesumme mam [[Finanzminister (Lëtzebuerg)|Finanzminister]], zu der [[Banque centrale du Luxembourg|Lëtzebuerger Zentralbank]]. Him ënnerstallt sinn ausserdeem d'Commission consultative des droits de l'Homme an d'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]]&lt;ref name=gov/&gt;

Schliisslech vertrëtt de Premierminister d'Regierung um nationalen, europäeschen an internationale Plang&lt;ref name=gov/&gt;.

==Kuckt och==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-recueil-gouvernement-20180122-fr-pdf.pdf#page=3 Arrêté royal grand-ducal du 9 juillet 1857 portant organisation du Gouvernement grand-ducal]
* [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2015/01/28/n1/jo Arrêté grand-ducal du 28 janvier 2015 portant constitution des Ministères]
* [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2015/12/18/n4/jo Arrêté grand-ducal du 18 décembre 2015 portant attribution des compétences ministérielles aux membres du Gouvernement]
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Premierministere vu Lëtzebuerg| ]]</text>
      <sha1>k1z3em43qhn66wccv1fyu8hnty1rufq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schabloun:Infobox Bréck</title>
    <ns>10</ns>
    <id>144656</id>
    <revision>
      <id>2700880</id>
      <parentid>2699757</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5101" sha1="22jc6c97g6jkwvjn6169uqz5dxw1hio" xml:space="preserve">{{Infobox
| bodyclass      = vcard
| aboveclass     = fn org
| abovestyle     = 
| title          = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
| titlestyle     = background-color: #887744; color: #ffffff;
| headerstyle    = background-color: #889966; color: #ffffff;

| image          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|maxsize=250px|alt={{{image_alt|}}}}}

| caption        = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}

| header3        = {{#if:{{If empty|{{{Land|}}}|{{{Plaz|}}}|{{{Koordinaten|}}}}}|Geographie|}}

| label4         = Land
| data4          = {{{Land|}}}

| label5         = Plaz
| data5          = {{{Plaz|}}}

| label6         = Koordinaten
| data6          = {{Wikidata-Koordinaten|Manuell={{{Koordinaten|}}}|Tag=primary}}


| header8        = {{#if:{{If empty|{{{Funktioun|}}}|{{{Benotzer|}}}|{{{Iwwer|}}}}}|Funktioun}}

| label10        = Benotzt als 
| data10         = {{{Funktioun|}}}

| label11        = Fuerspueren
| data11         = {{{Spueren|}}}

| label12        = Trëttoir(en)
| data12         = {{{Trëttoir|}}}

| label13        = Gleiser
| data13         = {{{Gleiser|}}}

| label14        = Benotzt vun 
| data14         = {{{Benotzer|}}}

| label15         = Féiert iwwer
| data15          = {{{Iwwer|}}}

| label16         = PK
| data16          ={{{Flosskilometer|}}}

| label17         = Stroossekilometer
| data17          = {{{Stroossekilometer|}}}

| header18       = {{#if:{{If empty|{{{Typ|}}}|{{{Längt|}}}|{{{Längt 1|}}}|{{{Felder|}}}|{{{Feldbreeten|}}}|{{{Breet|}}}|{{{Héicht|}}}|{{{Tablier|}}}|{{{Tablier Bau|}}}|{{{Pilier Héicht|}}}}}|Technesch Detailer}}

| label19        = Bréckentyp
| data19         = {{{Typ|}}}

| label20        = Totallängt
| data20        = {{{Längt|}}}

| label22        = Längt tëscht Widderlager
| data22        = {{{Längt 1|}}}

| label23       = Gréisst Iwwerspanung
| data23        = {{{Längt 2|}}}

| label24        = Felder/Béi
| data24        = {{{Felder|}}}

| label25        = Feldbreet(en)
| data25         = {{{Feldbreeten|}}}

| label26        = Breet
| data26         = {{{Breet|}}}

| label27        = Héicht 
| data27         = {{{Héicht|}}}

| label28        = Déckt vum Tablier
| data28         = {{{Tablier|}}}

| label29        = Bau vum Tablier
| data29         = {{{Tablier Bau|}}}

| label30        = Seelpilier
| data30         = {{{Pilier|}}}

| label31          = Héicht vum Pilier
| data31          = {{{Pilier Héicht|}}}

| label32      = Héicht vum Bou
| data32      = {{{Bou Héicht|}}}

| label33   = Fräi Héicht
| data33    = {{{Fräi Héicht|}}}

| label38          = Material
| data38           = {{{Material|}}}

| label39 = Gewiicht
| data39 = {{{Gewiicht|}}}

| header50       = {{#if:{{If empty|{{{Typ 1|}}}|{{{Längt 3|}}}|{{{Längt 4|}}}|{{{Felder 2|}}}|{{{Feldbreeten 2|}}}|{{{Breet 2|}}}|{{{Héicht 2 |}}}|{{{Tablier 2|}}}|{{{Tablier Bau 2|}}}|{{{Pilieren|}}}|{{{Pilier Héicht 2|}}}}}|Haaptbréck}}

| label51  = Typ
| data51 = {{{Typ 1|}}}

| label52  = Längt
| data52   = {{{Längt 3|}}}

| label53  = Greisst Iwwerspanung
| data53   =  {{{Längt 4|}}}

| label54  = Felder
| data54   = {{{Felder 2|}}}

| label55  = Feldbreeten
| data55   = {{{Feldbreeten 2|}}}

| label56  = Breet
| data56   = {{{Breet 2|}}}

| label57  = Fräi Héicht
| data57   = {{{Héicht 2 |}}}

| label58  = Déckt vum Tablier
| data58   = {{{Tablier 2|}}}

| label59  = Bau vum Tablier
| data59   = {{{Tablier Bau 2|}}}

| label60  = Seelpilier(en)
| data60   = {{{Pilieren|}}}

| label61  = Piliershéicht
| data61   = {{{Pilier Héicht 2|}}}

| header80       = {{#if:{{If empty|{{{Status|}}}|{{{Ersetzt|}}}|{{{Bauhär|}}}|{{{Bauzäit|}}}|{{{Opgaangen|}}}|{{{Ageweit|}}}|{{{Renovéiert|}}}|{{{Ofgerappt|}}}|{{{Frësch opgeriicht|}}}|{{{Architekten|}}}|{{{Statiker|}}}|{{{Entreprener|}}}}}|Bemierkungen}}

| label81  =   Status
| data81   =  {{{Status|}}}

| label82  = Ersetzt
| data82   = {{{Ersetzt|}}}

| label83  = Bauhär
| data83   = {{{Bauhär|}}}

| label84  = Bauzäit
| data84   = {{{Bauzäit|}}}

| label85  = Opgaangen
| data85   = {{{Opgaangen|}}}

| label86  = Ageweit
| data86   = {{{Ageweit|}}}

| label87  = Renovéiert
| data87   = {{{Renovéiert|}}}

| label88  = Ofgerappt
| data88   = {{{Ofgerappt|}}}

| label89  = Zerstéiert
| data89   = {{{Zerstéiert|}}}

| label90  = Frësch opgeriicht
| data90   = {{{Frësch opgeriicht|}}}

| label91 = Ersat vun
| data91 = {{{Ersat vun|}}}

| label92  = Architekt(en)&lt;br&gt;Konzeptioun
| data92   = {{{Architekten|}}}

| label93  = Statiker
| data93   ={{{Statiker|}}}

| label94  = Entreprener
| data94   = {{{Entreprener|}}}

| label95  = Konstruktiounsatelier
| data95   = {{{Konstruktiounsatelier|}}}

| belowstyle = background:#BBBB11;
| below =  {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|15px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}  
}}&lt;noinclude&gt;{{Dokumentatioun}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>22jc6c97g6jkwvjn6169uqz5dxw1hio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>P+R Bouillon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147318</id>
    <revision>
      <id>2700918</id>
      <parentid>2700780</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ Komma</comment>
      <origin>2700918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2995" sha1="siaub92081rt9c53m539dq8q3dvyfps" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai
|Numm = P+R Bouillon
|Bild = Luxembourg, P+R Bouillon (102).jpg 
|Bildtext = De P+R Bouillon (2019)
|Land = 
|Plaz = Stad Lëtzebuerg
|Adress = rue de Bouillon
|Koordinaten = {{coor dms|49|35|59.16|N|6|06|25.5|E|Haaptkoordinaten=jo}}
|Baustil =
|Architekt(en) = 
|Status = 
|Datum vum Bau = 2003
|Proprietär = Stad Lëtzebuerg
}}
De '''{{PAGENAME}}''' (''Park-and-ride Bouillon'') ass eng [[Parkplaz]] an e [[Parkhaus]] am Quartier [[Hollerech]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]]. Nom Konzept vum ''Park-and-ride'' ass et geduecht, fir säi Gefier do stoen ze loossen a mam ëffentlechen Transport bis an den Zentrum vun der Stad ze fueren.

== Entwécklung ==
De Parking ass den [[1. Juli]] [[1989]] opgaangen, mat deemools 400 Parkplazen tëscht der [[Rue de Bouillon]] an dem Wupp vun der [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|Escher Autobunn]]. D'Käschte fir d'Amenagement vun der Plaz hu 5 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] kascht&lt;ref&gt;cf Nadine Schartz an der Literatur; ëmgerechent 124.000 Euro&lt;/ref&gt;. Deemools ass eng speziell Buslinn agefouert ginn, déi all zéng Minutten tëscht mueres 7 an owes 7 an d'[[Avenue Monterey|Montereys-Avenue]] an zeréckgefuer ass.

Well ëmmer méi Leit vum Parking profitéiert hunn, ass en no an no e puermol vergréissert ginn, bis de Gemengerot am Juli [[2001]] decidéiert huet fir zousätzlech e Parkhaus mat 2 603 Plazen ze realiséieren. D'Parkhaus ass 190 Meter laang, 50 Meter breet an 20 Meter héich. D'Gebai besteet aus siwe Stäck op deenen e puer Butteker an Toiletten sinn. De Bau huet 1,3 Milliarde Frang kascht&lt;ref&gt;cf Nadine Schartz an der Literatur; ëmgerechent 32,23 Milliounen Euro&lt;/ref&gt;. De 14. Abrëll 2003 ass den éischten Deel vum Parkhaus opgaangen. Enn 2003 waren d'Bauaarbechte ganz fäerdeg.

Uganks konnt ee gratis um Bouillon parken. Well awer ëmmer erëm Autoen iwwer eng méi laang Zäit do ofgestallt goufen, wat net zum ''Park-and-Ride'' Konzept passt, kann een zanter dem 4. Mäerz 2013 just nach wärend engem Dag (24 Stonnen) gratis parken, duerno kascht et 10 Euro den Dag.

Vum {{PAGENAME}} huet een hautdesdaags Verbindunge mat de Buslinnen [[AVL-Linn 1|1]], [[AVL-Linn 12|12]], [[AVL-Linn 15|15]], [[AVL-Linn 17|17]], [[AVL-Linn 24|24]] an [[AVL-CN1|CN1]] ënner anerem an d'[[Uewerstad]], op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] an op d'[[Cloche d'or]].

== Biller ==
&lt;gallery&gt;
Entrée-Sortie de Luxembourg-Ville de-vers l'autoroute A4 (01).jpg
Luxembourg, P+R Bouillon (101).jpg
Luxembourg Bus FRISCH RAMBROUCH-AVL 641.jpg 
Luxembourg, Volvo 7900 Electric (3).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Literatur ==

* Nadine Schartz, ''Mit der Zeitung zur Arbeit - Von 400 auf 2 442 Stellplätze: Park &amp; Ride Bouillon in Hollerich besteht seit genau 30 Jahren'' am [[Luxemburger Wort]] vum 29./30. Juni 2019, S. 39

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Stroosseverkéier]]
[[Kategorie:Hollerech]]
[[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 2003]]</text>
      <sha1>siaub92081rt9c53m539dq8q3dvyfps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Géraud Christophe Michel Duroc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147884</id>
    <revision>
      <id>2700923</id>
      <parentid>2540205</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4923" sha1="pjr34zyekmnewq24lgzlswa9f8qzayp" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Géraud de Michel du Roc de Brion''', genannt '''Michel Duroc''', Duc de Frioul, gebuer de [[25. Oktober]] [[1772]] zu [[Pont-à-Mousson]], a gestuerwen den [[23. Mee]] [[1813]] zu [[Markersdorf]] bei [[Görlitz]] u senge Blessen, déi hien den Dag virdrun an engem Réckzuchsgefecht no der [[Schluecht vu Bautzen (1813)|Schluecht vu Bautzen]] erlidden hat, war e franséische ''Général de divison'' a ''Grand maréchal du palais'' vum [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]].

D'Haaptplaz vu Pont-à-Mousson heescht zënter 1853 « Place Duroc ».

Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] lieft hien an e puer Anekdote weider. Déi eelst dierft wuel d'Anekdot sinn, déi de [[Jean-François Gangler]] 1847 a sengem ''Lexicon der Luxemburger Umgangssprache'' beim Stéchwuert „Ganache“, dat hie mat „Dummkopf“, also “Topert“, iwwersetzt, erzielt:&lt;ref&gt;Gangler, J.F., 1847, [http://books.google.fr/books?id=uoUCAAAAQAAJ&amp;printsec=titlepage#PPA189,M1 Lexicon der Luxemburger Umgangssprache, S. 165.]&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;Le mot ganache, […] nous l'aurions complètement passé sous silence, si l'empereur Napoléon ne s'en était servi un jour dans une circonstance importante. Madame, disait l'empereur à l'impératrice Marie-Louise, votre père est une ganache. L'impératrice, qui ne savait pas assez le français pour comprendre tout ce qu'il y a de sel attique dans cette injure : ganache, s'en va demander à Duroc ce que veut dire le mot ganache, appliqué par l'empereur Napoléon à l'empereur d'Autriche. « Ganache, reprend Duroc, cela veut dire grand homme. Le père de Votre Majesté est un grand homme. » Voilà l'impératrice qui·ne dit mot; mais, à·quelques mois de là, un jour que l'empereur Napoléon présentait à l'impératrice un de ses généraux vainqueurs, qui lui venaient de toutes les frontières : « Monsieur le général, dit l'impératrice, avec son plus aimable sourire, vous êtes une illustre ganache. » &lt;/blockquote&gt;

Eng aner Anekdot ass 1932 am [[Luxemburger Wort]] an der Rubrik ''Aus unserer Mappe'' ze fannen:&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1205123&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1205123{{!}}page:10 |Titel=Luxemburger Wort 1932-11-19, S. 10 (Aus unserer Mappe). |Gekuckt=2019-08-14 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704061739/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1205123&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1205123{{!}}page:10 }}&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;Napoleon saß eines Morgens beim Frühstück, als man ihm Seedepeschen von Boulogne überbrachte. Er reichte die Meldungen dem Großmarschall Duroc, der mit bei Tische saß, damit er sie ihm vorlese. Duroc begann: „Die Escadre wartet nur noch auf den Wind seiner Exzellenz, um in See zu gehen!“ „Was soll das heißen?“, fragte Napoleon. Der Großmarschall wiederholte seine Worte. Nun nahm Napoleon ihm die Blätter aus der Hand, las selbst und brach sofort in ein schallendes Gelächter aus. Darauf reichte er die Depeschen Duroc zurück und bat ihn, im Lesen fortzufahren. Der Großmarschall las nun weiter und erwähnte noch verschiedene Mal den „Wind seiner Exzellenz“, wobei Napoleon jedesmal aus vollem Halse lachte. Duroc, der meinte, das Schreiben enthalte durchaus nichts Lächerliches, geriet durch das Lachen schließlich in große Verlegenheit, wagte jedoch nicht, sich zu äußern. „Sie wundern sich über mein Lachen?“, sagte Napoleon nun zu ihm, „aber wer kann da ernst bleiben, wenn Sie das S. E. (Sud Est — Süd-Ost) immer Son Excellence lesen, da es doch Süd-Ost heißt und der „Wind Seiner Exzellenz&quot; nichts anderes als „Süd-Ostwind“ ist!“&lt;/blockquote&gt;

1938 huet d'satiresch Zäitschrëft [[De Mitock]] déi selwecht Geschicht a liicht verännerter Form ënner dem Titel ''Ein neuer Wind'' publizéiert.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1396553&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1396553{{!}}article:DTL51 |Titel=De Mitock 1938-09-22, S. 3. |Gekuckt=2019-08-14 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704070315/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1396553&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1396553{{!}}article:DTL51 }}&lt;/ref&gt;

== Literatur ==

*Musée Au fil du papier, 2013. ''Duroc, l'ami de Napoléon.'' Pont-à-Mousson, 21 S.

==Um Spaweck==
{{Autoritéitskontroll}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Duroc Géraud Christophe Michel}}
[[Kategorie:Gebuer 1772]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1813]]
[[Kategorie:Franséisch Genereel]]
[[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]]
[[Kategorie:Franséisch Ambassadeuren]]
[[Kategorie:Grofen a Frankräich]]</text>
      <sha1>pjr34zyekmnewq24lgzlswa9f8qzayp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Pierre Nau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148303</id>
    <revision>
      <id>2700974</id>
      <parentid>2654540</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T09:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5381" sha1="74pdsl8m1796kn7zmxl7ftguvc0xgs3" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De Jean Pierre Nau, gebuer den [[9. September]] [[1853]] zu [[Schëffleng]], a gestuerwen den [[1. November]] [[1912]] zu [[Rëmeleng]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Industriellen a Geschäftsmann, Gemengepolitiker an Deputéierten.&lt;ref name=&quot;Indépendance1912&quot;&gt;[[L'Indépendance luxembourgeoise]] 1912-11-02, S. 3 (''Bassin minier. Jean-Pierre Nau'').[https://web.archive.org/web/20250924230238/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3333567&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3333567|page:3]&lt;/ref&gt;

== Buergermeeschter vu Rëmeleng ==
De Jean Pierre Nau war den éischte Buergermeeschter vun der [[Gemeng Rëmeleng]].&lt;ref name=&quot;LW1941&quot;&gt;[[Luxemburger Wort]] 1941-10-31, S. 4 (''Rümelingen 50 Jahre selbständige Gemeinde'').[https://web.archive.org/web/20230408055015/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=774062&amp;search_terms=#panel:pp|issue:774062|page:4]&lt;br&gt; Wolff, L. &amp; R. Kirsch, 2008. ''Saviez-vous que … ? Le tout savoir sur Rumelange en plus de 500 faits marquants.'' In: R. Kirsch (réd.), 2008. ''Honnert Joer Stad Rëmeleng : 1907 – 2007''. Rumelange : Collège échevinal de la ville, [2008], Leudelange, Qatena, S. 87-133.&lt;/ref&gt; Hie krut seng Nominatioun de 24. Oktober 1891.&lt;ref&gt;''Avis. — Administrations communales.'' Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg 1891, N° 57, S. 669.[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1891-57-fr-pdf.pdf]&lt;/ref&gt; Am Laf vum Joer 1898 huet hie seng Demissioun eragereecht, déi him den 20. Juni 1898 accordéiert ginn ass.&lt;ref&gt;''Avis. — Administration communale.'' Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg 1898, N° 32, S. 386.[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1898-32-fr-pdf.pdf ]&lt;/ref&gt;

== Deputéierten an der Chamber ==
Am Abrëll 1901 huet den Nau bei de Chamber-Ersatzwale fir de [[Kanton Esch-Uelzecht|Kanton Esch]] kandidéiert. Bei der Wal vum 3. Abrëll gouf den [[Xavier Brasseur]] gewielt, den Nau gouf den Zweeten a koum an d'Stéchwal,&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1901-04-03, S. 3 (''Esch a. d. Alz. Kammerersatz-Wahlen vum 3. April'').[https://web.archive.org/web/20250924231015/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1035231&amp;search_terms=nau#panel:pp|issue:1035231|article:DTL44|query:nau]&lt;/ref&gt; déi den 10. Abrëll stattfonnt huet a wou hie gewielt gouf&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1901-04-10, S. 3 (''Esch a. d. Alz., 10. April. Kammerersatzwahlen'').[https://web.archive.org/web/20250924232746/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1035249&amp;search_terms=nau#panel:pp|issue:1035249|article:DTL45|query:nau]&lt;/ref&gt;. An der Chamberssëtzung vum 23. Abrëll 1901 ass d'Walresultat validéiert ginn, an den Nau war vun elo un Deputéierten.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1901-04-24, S. 3 (''Aus der Kammer. Sitzung vom 23. April'').[https://web.archive.org/web/20250924215631/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1035555&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1035555|article:DTL44]&lt;/ref&gt; Bei de reguläre Wale vun 1902 ass den Nau net méi erëmgewielt ginn.&lt;ref name =&quot;LW1912&quot;&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1145593&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1145593{{!}}page:3 |Titel=Luxemburger Wort 1912-11-02, S. 3 (Abgeordneter Nau †) |Gekuckt=2019-09-11 |archivedate=2025-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250924223919/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1145593&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1145593{{!}}page:3 }}&lt;/ref&gt; Bei de Wale vun 1906 an 1908 hat hie méi Chance a gouf all Kéier gewielt.&lt;ref name =&quot;LW1912&quot;/&gt; Bei der Ofstëmmung iwwer d'[[Schoulgesetz vun 1912]] (''loi [[Pierre Braun|Braun]]'') huet den Nau, dee schonn doudkrank war, sech de 25. Juni 1912 an d'Chamber geschleeft, fir um Vott vun deem ëmstriddene Gesetz deelzehuelen a fir kënne fir den Text ze stëmmen.&lt;ref name =&quot;LW1912&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Kirsch, E., 1987. ''La loi Braun.'' In : E., Kirsch, E., [[Jacques Maas|Maas, J.]] &amp; [[Jean-Claude Reding|J.C. Reding]]. ''La loi Braun de 1812: la libération de l'instituteur.'' Luxembourg, Editions FGIL, S. 110.&lt;/ref&gt; E puer Méint méi spéit ass hie gestuerwen.

== Famill ==
De Jean-Pierre Nau, deen de Fils vum Jean (Johann) Nau, engem [[Schmadd]] vu Schëffleng, war, huet sech den 12. Januar 1878 zu Schëffleng mat der Catherine Bestgen bestuet. Hien huet deemools als Employé beim Héichuewen zu [[Hayange]] ([[Frankräich]]) geschafft. D'Koppel hat e Jong, de Leo Felix, deen de 7. Februar 1881 zu [[Knutange]] op d'Welt koum. Hien huet spéider als Geschäftsmann zu Rëmeleng gelieft. Do huet hie sech am September 1917 mat der Marguerite Jung vu Rëmeleng bestuet.&lt;ref&gt;Luxroots.com&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Nau Jean-Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1853]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1912]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Industrieller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Geschäftsleit]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Rëmeleng]]</text>
      <sha1>74pdsl8m1796kn7zmxl7ftguvc0xgs3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Massard (Keel)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149282</id>
    <revision>
      <id>2700980</id>
      <parentid>2588765</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3858" sha1="azg53xl9ntvulvfm4krfsdfe7oup67e" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche Mecanicien a Keeler Buergermeeschter|aner Persoune mat deem Numm|Jean Massard}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Massard''', gebuer de [[26. Dezember]] [[1844]] zu [[Heeschdref]], a gestuerwen de [[26. November]] [[1923]] zu [[Keel]],&lt;ref name=&quot;Luxroots&quot;&gt;Luxroots.com&lt;/ref&gt; war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Industriellen a Lokalpolitiker.

== Den Industriellen ==

De Jean Massard war Schlässer respektiv Mecanicien vu Beruff. 1873 huet hien zesumme mat sengem Brudder [[Henri Massard (Keel)|Henri Massard]] (1839-1890), deen och Mecanicien war, zu Keel d'Hubertysmille kaaft&lt;ref&gt;[[Jules Kauffmann|Kauffmann, Jules]] (1993): ''Mit der Bannmühle durch die Jahrhunderte.'' Kayl, S. 127.&lt;br&gt; Dupong, Joseph (1997): ''Kayl in der Geschichte,'' 2. Aufl. Kayl, S. 86&lt;/ref&gt; an do en Atelier installéiert, wou si Buggie fir déi lëtzebuergesch an déi franséisch Eisenäerz-Minière gebaut hunn. Enn 1882 koum zum Konstruktiounsatelier nach eng Géisserei dobäi. De Betrib, deen ënner dem Numm [[Géisserei a Schlässerei Massard|Fonderie &amp; Ateliers de construction Massard]] » bekannt gouf, ass ville Leit virun allem e Begrëff ginn, wéinst de Kanaldeckelen, déi do produzéiert goufen.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200121054323/http://www.fonderiemassard.lu/historique.html Fonderie &amp; Ateliers de construction Massard].&lt;/ref&gt;

== De Gemengepolitiker ==

De Jean Massard, deen zu Keel gewunnt huet, huet sech fir d'Lokalpolitik intresséiert. Bei der partieller Wal vum Oktober 1887 gouf hien an de Gemengerot vu [[Gemeng Keel|Keel]] gewielt. Well säi Schwoer Michel Kayser-Kaysen du scho Member vum Gemengerot war, huet de Keeler Gemengerot fir den neigewielte Konselljee eng Dispens ugefrot, fir datt hien zesumme mat sengem Schwoer am Gemengerot konnt sëtzen. Déi Dispens gouf dann och accordéiert.&lt;ref name=&quot;Kauffmann1992&quot;&gt;Kauffmann, Jules (1992): ''Kayl : Auf den Spuren des Gemeinderats : 1795 bis 1990.'' Kayl, S. 177-195.&lt;/ref&gt;
 
De Jean Massard ass bis 1902 am Keeler Gemengerot bliwwen. Den 18. Februar 1893 gouf hie Schäffen an den 21. Mäerz 1894 Buergermeeschter. Den 30. Dezember 1899 huet hie seng Demissioun als Buergermeeschter agereecht, huet awer provisoresch säin Amt nach bis zur Nominatioun vu sengem Nofollger Nicolas Wilhelm-Schmit am Mäerz 1900 ausgeüübt. De Jean Massard ass dono bis Enn 1902 als einfache Konselljee am Gemengerot bliwwen.&lt;ref name=&quot;Kauffmann1992&quot;/&gt;

Am Laf vum Joer 1895 huet de Jean Massard fir eng kuerz Zäit d'Presidentschaft vun der Keeler Musek (Musik-Verein-Cäcilia, Harmonie Ste-Cécile), déi 1888 gegrënnt gouf, iwwerholl.&lt;ref&gt;Harmonie Ste-Cécile (1988): ''Harmonie Ste-Cécile Kayl 1888 bis 1988. Musik- und Kultur-Festwochen vom 1. bis 16. Oktober 1988 anlässlich der Hundertjahrfeier mit Einweihung der neuen Fahne am 16. Oktober 1988 : 1888 bis 1988.'' Kayl, S. 51 an 129.&lt;br&gt;Mille, Marcel (1988): ''Kayl, früher und heute herausgegeben von der Harmonie Ste-Cécile im Jubiläumsjahr 1988''. Esch-sur-Alzette, S. 43&lt;/ref&gt;

== D'Famill ==

Hien hat sech den 19. Oktober 1881 zu Keel mat der Catherine Kayser vun [[Esch-Uelzecht]] bestuet. D'Koppel hat zwee Kanner, den Henri, 1882 gebuer, an d'Thérèse, 1883 gebuer.&lt;ref name=&quot;Luxroots&quot;/&gt;

De Jean Massard gouf den 29. November 1923 um Keeler Kierfecht begruewen.&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1923-11-27, S. 3, [https://web.archive.org/web/20210922015217/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1308407&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1308407|page:3 Doudesannonce].&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Massard Jean}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Industrieller]]
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1923]]</text>
      <sha1>azg53xl9ntvulvfm4krfsdfe7oup67e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jakob Hubert Schütz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152091</id>
    <revision>
      <id>2700971</id>
      <parentid>2657994</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20779" sha1="0r4wivqyu8bli9snf7mf4xfs2fqb3zt" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Johann Jakob Peter Hubert Schütz''', gebuer de [[24. Oktober]] [[1852]] zu [[Meisburg]]&lt;ref&gt;Blum 1981, S. 436, schreift: Weisburg (Trèves).&lt;/ref&gt; an der [[Äifel]] ([[Däitschland|D]]), a gestuerwen den [[12. Januar]] [[1936]] zu [[Lindenthal (Köln)|Köln-Lindenthal]], war en däitsch-lëtzebuergesche [[Priister|Geeschtlechen]] an Auteur&lt;ref&gt;Biographesch Donnéeë sinn ze fanne bei: Brümmer 1913, S. 363; Heuertz 1922, S. 33; Wort 1936; Marson 2014.&lt;/ref&gt;.

== De Jong vun engem Schoulmeeschter ==

Dem Jakob Hubert Schütz seng Eltere waren de Jean-Pierre Schütz an d'Marguerite Tholl, déi sech den 29. November 1844 an der [[Neierbuerg]] &lt;!-- zu Neierbuerg oder an der Buerg Neierbuerg?--&gt;bestuet haten. Seng Geschwëster waren: d'Angèle Caroline Jeanne ([[Ormont]], 1845), d'Susanne (Ormont, 1848), d'Françoise (Meisburg, 1850), den Antoine Valentin (Meisburg, 1855). D'Mamm ass den 13. Oktober 1820 an der Neierbuerg op d'Welt komm; si war Duechter vum Hubert Tholl an der Antoinette Schleger, déi sech am Abrëll 1818 an der Neierbuerg bestuet haten&lt;ref&gt;Bruck 1874ss, S. 78 an 58.&lt;/ref&gt;. De Papp, dee Schoulmeeschter war, ass jonk gestuerwen&lt;ref name=&quot;Brümmer_1913&quot;&gt;Brümmer 1913, S. 363.&lt;/ref&gt;.

== Schüler am Athenäum a Student am Seminär vu Lëtzebuerg ==

De Jakob Hubert Schütz ass mat zwielef Joer an de Gymnasium vun [[Tréier]] gaangen&lt;ref name=&quot;Brümmer_1913&quot;/&gt;, deen en awer no engem Joer verlooss huet fir an den [[Athénée de Luxembourg|Athenäum]] vu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] ze goen, well en do vum 1. Oktober 1866 (Schoulufank) u vun enger Bourse vun der „Fondation Appert“ profitéiere konnt, déi hie wéinst senger Mamm zegutt hat &lt;!--firwat?--&gt;&lt;ref&gt;Wort 1936; Bruck (1874ss, S. 23-88; kuck d'Säite 87, 78 an 58).&lt;/ref&gt;.

Am Januar 1872 krut de Student Jakob Hubert Schütz d'Ermächtegung, fir säi Wunnsëtz am [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] ze hunn&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=858281&amp;search_terms=meisburg#panel:pp{{!}}issue:858281{{!}}article:DTL37{{!}}query:meisburg |Titel=Luxemburger Wort 1872-01-25, S. 2 (Amtliches) |Gekuckt=2020-05-29 |archivedate=2023-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231007204605/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=858281&amp;search_terms=meisburg#panel:pp{{!}}issue:858281{{!}}article:DTL37{{!}}query:meisburg }}&lt;/ref&gt;. Am Oktober 1872 ass de bëscheefleche [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt „Maria Rheinsheim“]] ageweit ginn, wou de Schütz als Philosophiestudent op de „[[Cours supérieurs]]“ vum Athenäum logéiere konnt. Wéi de [[Henri vun Oranien-Nassau|Prënz Hari]] de Konvikt am Dezember 1872 besiche koum, hat de Schütz d'Éier, no der Begréissungsried vum Direkter [[Jean Bernard Krier]]&lt;ref&gt;J. B. Krier (1835-1900) cf. Heuertz 1922, S. 33.&lt;/ref&gt; den héije Gaascht mat engem vun him selwer verfaasste Gedicht an däitscher Sprooch ze begréissen. D'Gedicht gouf am [[Luxemburger Wort]] ofgedréckt&lt;ref&gt;Luxemburger Wort 1872-12-23, S. 2 (Besuch S. K. H. des Prinzen Statthalters im bischöflichen Konvicte).[https://web.archive.org/web/20231007204558/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=863297&amp;search_terms=#panel:pp|issue:863297|article:DTL37] — Am [[Martin Blum]] senger Bibliographie daucht déi Feier mam Titel ''„Besuch S. K. H. des Prinzen-Statthalters im bischöflichen Convicte (zu Luxemburg)“'' op (Blum 1981, S. 436).&lt;/ref&gt;.

1873 ass de Schütz an de [[Seminär vu Lëtzebuerg]] agetrueden, fir Theologie ze studéieren.&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot; /&gt;

== Koadjutor am Dikrecher Schülerpensionat ==

Duerch d'Gesetz vum 10. Januar 1876 krut de Schütz d'lëtzebuergesch Nationalitéit&lt;ref&gt;Mémorial 1876, Nr. 9, S. 51-52 (Loi du 10 janvier 1876, qui accorde la naturalisation à M. J.-J.-P.-H. Schütz, séminariste à Luxembourg).[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1876-9-fr-pdf.pdf]&lt;/ref&gt;. De 24. August 1876 gouf hien zum Priister geweit. Den 12. September 1876 gouf hie Koadjutor am Dikrecher Schülerpensionat&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot;&gt;Wort 1936 vum 25. Januar op der Säit 4 an der [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pa|issue:3715504|article:DTL123|query:&amp;#x22;prälat&amp;#x20;Schütz&amp;#x22; Rubrik Lokal-] Chronik&lt;/ref&gt;.

Direkter vum Pensionat war de [[Prosper Clasen]], deen och Professer am [[Lycée classique de Diekirch|Dikrecher Kolléisch]] war. Wéi deen am Januar 1877 krank gouf, huet den Abbé Schütz hien am Schouljoer 1876/77 an der Relioun ersat&lt;ref&gt;Lanners, C., 1992. ''Chronique de l'établissement d'enseignement secondaire appelé communément Dikricher Kolléisch.'' In : ''Livre d'or du Lycée classique de Diekirch.'' Editions du LCD, S. 60.&lt;/ref&gt;. Den 23. Januar 1880 gouf de Schütz Vikar zu [[Bartreng]], an dräi Joer méi spéit Koadjutor am Weesenhaus vu [[Rodange]]&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot; /&gt;.

== Vikar zu Kurtscheid am Westerwald ==

Den 10. Mäerz 1886 huet de Schütz Lëtzebuerg verlooss. Hie gouf Kaploun zu [[Cham]] an der Diözees [[Regensburg]], dono Vikar an der Par [[Kierch Sainte-Foy vu Léck|Sainte-Foy]] zu [[Léck]], dunn „Pfarrverwalter“ zu [[Rodershausen (Däitschland)|Rodershausen]] (D), a schliisslech 1888 Vikar zu [[Kurtscheid]] am [[Westerwald]], wou e sech duerch säi soziaalt Engagement ervirgedoen huet. Seng Erfarungen op deem Gebitt hunn hiren Nidderschlag a senger Broschür ''„Wie man in den entlegensten Gegenden praktischer Sozialpolitiker werden kann“'' fonnt, déi hien 1904 publizéiert huet&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot;/&gt;.

== Schouldirekter zu Köln-Ehrenfeld a Professer zu Montigny-lès-Metz ==

1897 huet de Schütz op Ureegung vun de Bierger vun [[Ehrenfeld (Köln)|Ehrenfeld]] eng Privatschoul mat gymnasialem Charakter zu [[Köln-Ehrenfeld]] gegrënnt an där hir Direktioun iwwerholl. Am Wantersemester 1899 huet d'Stadverwaltung dës Privatschoul iwwerholl an hir fir d'éischt den Numm „Städtisches Progymnasium zu Köln-Ehrenfeld” ginn. 1905 gouf doraus d'„Städtisches Schiller-Gymnasium”&lt;ref name=&quot;Schmitz2015&quot;&gt;E. Burckhard Schmitz: [https://www.schillergymnasium-koeln.de/images/downloads/Geschichte_Schillergymnasium_gesamt.pdf ''&quot;Die Geschichte des Schiller-Gymnasiums Köln 1899 – 2015.&quot;''] Zweite, erweiterte Auflage, Köln 2015, S. 8-9 an 13.&lt;/ref&gt;.
De Schütz hat an der Tëschenzäit zu [[Koblenz]] den „Rektorenexamen“ an zu [[Bonn]] den „Oberlehrerexamen“ bestanen. Nodeem seng Schoul vun der Stad iwwerholl gi war, huet hien nach eng Zäit laang do Relioun enseignéiert. Dunn huet hien awer Köln verlooss fir Professer am „Bischöflichem Gymnasium“ vu [[Montigny-lès-Metz]] ([[Elsass-Loutrengen|Elsass-Lothringen]]) ze ginn&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot;/&gt;.

== Eng Audienz beim Poopst an Éierekanoniker ==

1901 ass de Schütz zu [[Roum]] vum [[Poopst Leo XIII.]] an Audienz empfaange ginn. Leider ass en awer och zu Roum uerg krank ginn. Dat war warscheinlech d'Ursaach fir wat hie säi Posten zu Montigny-lez-Metz opginn a sech op [[Köln]] zeréckgezunn huet. Do huet hie sech besonnesch der Schrëftstellerei gewidmet, donieft awer och nach eng Privatschoul fir „Spätberufene des Priester- und Ordensstandes“ bedriwwen&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot;/&gt;. 1909 ass de Schütz Éierekanoniker vun der Metropolitankierch vu [[Manfredonia]] ([[Apulien]]) ginn&lt;ref name=&quot;Schmitz2015&quot;/&gt;.

Dem Prelat Schütz säin Doud gëtt de 24. Januar 1936 am „Luxemburger Wort“ gemellt. Hie wier zu [[Köln-Lindenthal]] am Spidol vun den [[Alexianer]]bridder gestuerwen&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3715406&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:3715406{{!}}page:5 |Titel=LW 1936-01-24, S. 5 (Lokal-Chronik: Prälat Schütz gestorben) |Gekuckt=2020-05-29 |archivedate=2023-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231007204556/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3715406&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:3715406{{!}}page:5 }}&lt;/ref&gt;. Den Dag dono, de 25. Januar, bréngt d'Wort en ausféierlechen Noruff. Do heescht et ofschléissend, de Prelat Schütz wier zu Kurtscheid begruewe ginn, deem klengen Duerf am Westerwald, fir dat hie sech esou besonnesch mat Läif a Séil agesat hat: ''“In dem Westerwälder Dorf, für dessen materielle, sittliche und religiöse Erhebung er rastlos geschafft hat, in Kurtscheid, wurde er beigesetzt. Seelsorger und Brotsorger ist er dem Orte geworden“''&lt;ref name=&quot;Wort1936&quot;/&gt;.

== De Schrëftsteller ==

De Jakob Hubert Schütz huet wärend senger Zäit zu Lëtzebuerg e puer kleng Saache publizéiert: e puer Gedichter am „Luxemburger Wort“ respektiv am „[[Letzeburger Sonndesblad|Luxemburger Sonntags-Blättchen]]“ an e klenge Bäitrag am „[[Luxemburger Schulfreund]]“ respektiv am „[[Letzeburger Sonndesblad|Luxemburger Sonntagsblatt]]“. Dobäi koum nach e Bichelche mam Titel ''„Ernst und Scherz in der Poesie“''. Seng Zeitungsbäiträg huet de Schütz mat den Initialen J.H.S. oder J.S. signéiert.

An Däitschland huet hie fir d'Jugend eng ganz Rei vun Theaterstécker mat reliéisem Hannergrond geschriwwen, déi gradewéi déi virdrun opgezielte Publikatiounen an der Bibliographie vum Martin Blum an am „[[Luxemburger Autorenlexikon]]“ opgezielt sinn&lt;ref&gt;Blum 1981, S. 436-438; Marson 2014; kuck och: Brümmer 1913, S. 363, a Grégoire 1961, S. 477.&lt;/ref&gt;.

Bekannt ass de Schütz awer virun allem fir seng Bicher a Broschüren, déi sech mat politeschen, absënns sozialpoliteschen, oder reliéisen Theeme befaasst hunn.

== Publikatiounen (Auswiel) ==

*1932. ''Priesterschicksale und Gottes Fügungen. Erlebtes und Grundsätzliches zur Mystik und Konnersreuth''. Köln, Präl. Prof. J. H. Schütz, 61 S.
*1928. ''Die Gnadenlehre in 22 Betrachtungen für Priester, Ordensleute und gebildete Laien.'' Louis Bail. Neu hrsg. von J. H. Schütz. Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, 139 S. ([https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9612148b.texteImage La Théologie affective], Paris 1638).
*1928. ''Religiöse Verteidigungsschrift für die Tierwelt.'' Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, 57 S.
*1926. ''Rengsdorf und seine Umgebung in historischer Beleuchtung.'' 3.-5. Tsd. Hrsg. vom Vorstand d. Verschönerungsvereins f. d. unteren Westerwald e. V. zu Rengsdorf, Rengsdorf, C. Wilkensche Buchh, 189 S.
*1926. ''Das segensreiche Wirken der Orden und Kongregationen der katholischen Kirche in Deutschland samt Ordenstrachtenbildern.'' 1. Band (Klostermonographien u. a.). Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, VIII, 820 S., IV, 133 S.
*1925. ''Die Seligkeit des Himmels in 8 Betrachtungen bezw. Predigten nach den besten Quellen.'' Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, 104 S.
*1925. ''Goldnes Büchlein vom Anstand gegenüber Gott und dem Heiland im hhl. Sakramente.'' Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, 89 S.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1329531&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1329531{{!}}article:DTL96 |Titel=Rezension: Luxemburger Wort 1926-03-02. |Gekuckt=2020-05-29 |archivedate=2023-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231007204557/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1329531&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1329531{{!}}article:DTL96 }}&lt;/ref&gt;
*1921. ''Glocken, Glöckchen, Glockentürme, Glockenweihe.'' Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, 37 S. [https://portal.dnb.de/bookviewer/view/1119105269#page/36/mode/2up]
*1917. ''Das fortgesetzte Heraufschrauben der Löhne, die Höchstlöhne und Höchstpreise sind ein gemeingefährlicher Wucher.'' Köln, Kölner Verlags-Anstalt und Druckerei, 16 S.
*1917. ''Gerechtigkeit und Wahrheit, Sparsamkeit!'' Köln, Verlag J. H. Schütz, 15 S. [https://portal.dnb.de/bookviewer/view/1035335492#page/8/mode/2up]
*1917. ''Treu zum Kaiser!'' Köln, Kölner Verlags-Anstalt und Druckerei, 15 S.
*1917. ''Zufriedenheit!'' Köln, Verlag J. H. Schütz, 16 S.
*1916. ''Arbeiter, Mitbürger passt auf! Ein Mahnwort in ernster Zeit.'' Köln, Verlag J. H. Schütz, 19 S. [https://portal.dnb.de/bookviewer/view/1035344238#page/n1/mode/2up]
*1916. ''Bringt die angestrebte Verstaatlichung der Privatindustrie für Deutschland einen Aufschwung oder einen Niedergang?'' Düsseldorf, Brinkhaus &amp; Ludwig, 24 S.
*1916. ''Wie müssen Landwirtschaft und Industrie zusammenarbeiten jetzt und nach dem Kriege?'' Düsseldorf, Brinkhaus &amp; Ludwig, 72 S.
*1915. ''Auf Deutschlands Kindern beruht Deutschlands Zukunft!'' Düsseldorf, Sehl &amp; Ludwig, 31 S.
*1915. ''Die Arbeiterfrage nach dem Kriege. Worte der Ermunterung un der Verständigung zwischen Arbeitnehmern und Arbeitgebern.'' Köln, Kölner Verlags-Anstalt und Druckerei, 24 S. [https://portal.dnb.de/bookviewer/view/1035346664#page/16/mode/2up]
*1915. ''Wer schützt am besten die Kirche? Die Kaiserkrone oder die Jakobinermütze? Die Deutsche Freiheit oder die Zarenknute? Das tiefchristliche Deutschland oder die internationale Freimaurerei?'' Kölner Verlags-Anstalt und Druckerei, 195 S.
*1914. ''Die Sachsenkönige Albert und Georg, vorbildliche Heerführer und Soldatenfreunde.'' Cöln, Schütz, 80 S. (Koautor: M. Adam).
*1914. ''Generalfeldmarschall Graf Haeseler in Wahrheit und Dichtung.'' Cöln, Selbstverlag, 39 S.
*1913. ''Der Soldat. Eine Gabe zum Regierungsjubiläum Kaiser Wilhelm II und zur Erinnerung an die glorreichen Freiheitskriege.'' Cöln, Selbstverlag, 94 S.
*1911. ''Die Mariengnadenorte Luxemburg und Kevelaer: mit einer geschichtlich-dogmatischen Einleitung über Wunder, Gnadenorte, Wallfahrtsorte ; ein Wallfahrtsbuch für alle Katholiken.'' Kevelaer, Wyenbergh, 1911, 200 S.
*1909. ''Kolonien: die geschichtliche Entwicklung und Bedeutung derselben unter besonderer Berücksichtigung der deutschen. Besitzungen''. Kevelaer, Verlag Jos. Thum, XI, 89 S.
*1909. ''Die Geschichte des Rosenkranzes unter Berücksichtigung der Rosenkranz-Geheimnisse und der Marien-Litaneien.'' Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, XXIV, 304 S.
*1906. ''Praktische Sozialpolitiker aus allen Ständen vom Throne bis zur Werkstätte, vom Palast bis zur Hütte.'' Mit vielen Illustrationen nach Original-Aufnahmen / hrsg. mit gütiger Förderung fürstlicher Persönlichkeiten und unter Mitw. hervorragender Beamten und Fachleute von J.H. Schütz. Cöln a. Rhein [1. Aufl.], XII, 525 S . [2. Auflage: 1908].
*1904. ''Wie man in den entlegensten Gegenden praktischer Sozialpolitiker werden kann.'' Verlag der Druckerei Lehrlingshaus, 56 S.
*1903 – 1921. ''Summa Mariana: allgemeines Handbuch der Marienverehrung für Priester, Theologie-Studierende und gebildete Laien.'' Paderborn, Junfermann:
**Bd. 1, 1903, XVI-566 S. 
**Bd. 2: 1908, XVI-848 S.; Suppl.-Band zu Band II: ''Die allerseligste Jungfrau in der polnischen Poesie'', 1914, 128 S.,
**Bd. 3: 1913, 
**Bd. 4: 1921 (Liturgisch)
**Bd. 5: 1921 (Marienpredigten)
*1900. ''Herz Jesu, du Quelle alles Trostes! Fünfundzwanzig Herz-Jesu-Predigten.'' 2. Auflage. Paderborn, Junfermannsche Buchhandlung, 120 S. [1. Auflage: 1898].[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/1338232]
*1895. ''Hin zur Mutter.'' Luxemburger Wort 1895-05-17, Nr. 137. 1873. Triumphzug der Gnadenmutter. Luxemburger Sonntags-Blättchen, Jg. IV, Nr. 20, S. 317. [Gedicht][https://web.archive.org/web/20231007204556/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=993061&amp;search_terms=#issue:993061|page:1]
*1885. ''Bericht aus Rodingen, vom 10. November 1885, über eine Lehrerinnen-Conferenz zu Saarburg.'' Luxemburger Schulfreund, Jg. XIV, Nr. 24, S. 188-189.
*1885. ''Zur Einweihung der neuen Marien-Kapelle am 8. September 1885.'' Luxemburger Wort 1885-09-08, Nr. 251. [Gedicht] [https://web.archive.org/web/20231007204559/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=933726&amp;search_terms=#issue:933726|page:1]
*1883. ''Zur Inthronisation unsers hochwürdigsten Herrn Bischof Johannes Joseph Koppes.'' Luxemburger Wort 1883-11-20, S. 1, Nr. 270. [Gedicht] [https://web.archive.org/web/20231007204558/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=923999&amp;search_terms=inthronisation#panel:pp|issue:923999|article:DTL36|query:inthronisation] (signéiert mat: J. H. S., Vikar).&lt;ref&gt;D'Inthronisatioun war den 21. November 1883: Luxemburger Wort 1883-11-22, S. 1, Nr. 272 (Die Inthronisation des neuen Bischofs). [https://web.archive.org/web/20231007204603/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=923749&amp;search_terms=inthronisation#panel:pp|issue:923749|article:DTL38|query:inthronisation]&lt;/ref&gt;
*1883. ''Unserm innigstgeliebten Bischof Nikolaus Adames zum Abschied.'' Luxemburger Wort 1883-10-17, S. 1, Nr. 242. [Gedicht] [https://web.archive.org/web/20231007204555/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=923111&amp;search_terms=#panel:pp|issue:923111|page:1]
*1881. ''Ernst und Scherz in Poesie.'' Luxemburg, J. Hary, 95 S. + 2 S.
*1875. ''Kinder, kommet zur Mutter.'' Luxemburger Sonntagsblatt, Jg. VI, Nr. 18, S. 137-138. [Gedicht]
*1873. ''Triumphzug der Gnadenmutter.'' Luxemburger Sonntags-Blättchen, Jg. IV, Nr. 20, S. 317. [Gedicht]
*1872. ''Am Namensfeste des Hochwürdigsten Herrn Bischofs [Nikolaus Adames von Luxemburg].'' Luxemburg, P. Brück, 12. S. [Poesie].&lt;ref&gt;Et ass unzehuelen, datt de Schütz dëst Gedicht wärend der Veranstaltung, déi de 6. Dezember 1872 zu Éiere vum Bëschof Nicolas Adames stattfonnt huet, virgedroen huet. Kuck : Luxemburger Wort 1872-12-06, S. 2: ''„Luxemburg, 6. Dez. Wie wir vernehmen, werden die Zöglinge des bischöflichen Conviktes heute Abend ihre Liebe gegen den Stifter ihrer Anstalt, den hochwürdigsten Herrn Bischof Nikolaus, durch eine Illumination des herrlichen Baues an den Tag legen. Die Illumination wird gegen halb acht Uhr beginnen.“'' [https://web.archive.org/web/20231007204555/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=863037&amp;search_terms=#panel:pp|issue:863037|article:DTL39]&lt;/ref&gt;

== Literatur ==

*[[Martin Blum|Blum, M.]], 1981. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus.'' Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury. First published 1902-1932. Reprinted 1981. Kraus International Publications, München, vol. 1: A-L, XXXIII-756 S.
*[[Auguste Bruck|Bruck, A.]], 1874-1882. [https://web.archive.org/web/20231007204557/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2768040&amp;search_terms=#panel:pp|issue:2768040|page:5 ''Fondations de bourses d'études instituées en faveur des Luxembourgeois''.] Luxembourg, V. Bück, XX, 1013 S.
*[[Franz Brümmer|Brümmer, F.]], 1913. [http://www.deutschestextarchiv.de/book/view/bruemmer_lexikon06_1913?p=367 ''Lexikon der deutschen Dichter und Prosaisten vom Beginn des 19. Jahrhunderts bis zur Gegenwart.''] Bd. 6, 6. Aufl. Risch – Spiller. Leipzig, Philipp Reclam jun., 480 S.
*[[Pierre Grégoire|Grégoire, P.]], 1961. ''Luxemburgs Kulturentfaltung im neunzehnten Jahrhundert. '' Luxemburg, De Frëndeskrees, 578 S.
*[[Félix Heuertz|Heuertz, F.]], 1922. ''Le personnel de l'enseignement moyen ou secondaire du Grand-Duché de Luxembourg 1839-1922 (1er août).'' Programme du Gymnase de Luxembourg 1921-1922, I-VIII, 1-79 S.
*[[Pierre Marson|Marson, P.]], 2014. [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/452/4523/DEU/index.html ''Jakob Hubert Schütz'']. Luxemburger Autorenlexikon [Versioun vum 02.10.2014].
*Wort, 1936. ''Prälat Schütz †''. Luxemburger Wort 1936-01-25, S. 4, Nr. 25/26.[https://web.archive.org/web/20231007204556/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3715406&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3715406|page:5]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Schütz Jakob Hubert}}
[[Kategorie:Gebuer 1852]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1936]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Geeschtlech]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]</text>
      <sha1>0r4wivqyu8bli9snf7mf4xfs2fqb3zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frédéric Clasen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152706</id>
    <revision>
      <id>2700910</id>
      <parentid>2654265</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T04:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22292" sha1="bc4tssr0mh590nwziihaagz91hd96qu" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Frédéric (Friedrich Heinrich) Clasen''' (genannt '''Fritz''')&lt;ref&gt;[[Obermosel-Zeitung]] 1935-06-06, S. 2 († Bernard Clasen).[https://web.archive.org/web/20220704070506/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2182009&amp;search_terms=bernard%20clasen#panel:pp|issue:2182009|article:DTL53]&lt;/ref&gt;, gebuer de [[5. Abrëll]] [[1840]] zu [[Gréiwemaacher]], an do gestuerwen den [[30. August]] [[1918]]&lt;ref&gt;[[Luxemburger Wort]] 1918-08-31, S. 3 (Avis mortuaire).[https://persist.lu/ark:70795/rgzrn3]&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Dokter a Lokalpolitiker.&lt;ref&gt;Liez 1886, S. 23; Kugener 2005; Luxroots; Wort 1918 a,b.&lt;/ref&gt;

== D'Elteren ==

Dem Fritz Clasen säi Papp war den Antoine Clasen, de Brudder vum [[Nicolas Clasen (Schoulmeeschter)|Schoulmeeschter Nicolas Clasen]]. Hie war Geschäftsmann zu Gréiwemaacher, wou hien de 24. Mee 1800 op d'Welt koum an de 14. Juli 1847 gestuerwen ass. D'Mamm war d'Elisabeth Reinard (Rheinhardt), e Baueremeedchen, 1811 zu [[Mënjecker]] gebuer an 1881 zu Gréiwemaacher gestuerwen.&lt;ref&gt;Luxroots.&lt;/ref&gt;

== De jonken Dokter ==

De Fritz Clasen huet 1861 säi Maturitéitsexamen am [[Athénée de Luxembourg|Atheneum]] gepackt.&lt;ref&gt;Obermosel-Zeitung 1893-08-25, S. 2 (Grevenmacher, 25. August).&lt;/ref&gt; Dono huet hie Medezin studéiert. Säin Exame fir Dokter an der Medezin ze ginn huet hien den 8. November 1867 bestanen.&lt;ref&gt;Liez 1886, S. 23; Kugener 2005, S. 248.&lt;/ref&gt; Op der offizieller Lëscht vum 30. Dezember 1867 vun de Persounen, déi zu Lëtzebuerg am Beräich vun der Medezin zougelooss sinn, figuréiert de Fritz Clasen als Dokter zu Gréiwemaacher.&lt;ref&gt;Mémorial (II) 1868, N° 1, S. 1ss. (Liste générale des personnes autorisées à exercer une branche quelconque de l'art de guérir ou une profession qui s'y rattache).[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-adm-memorial-1868-1-fr-pdf.pdf]&lt;/ref&gt; Den Exame fir Dokter an der Chirurgie an der Gebuertshëllef huet hien am Juli 1868 gemaach.&lt;ref&gt;Laut der Lëscht am Mémorial vun 1903 hätt hie säin Diplom den 3. Juli 1868 kritt; an där Lëscht steet iwwregens e falsche Gebuertsdatum: 5.5.1840 aplaz 5.4.1840 (Mémorial 1903, N° 11, S. 135 (Liste générale des personnes autorisées à exercer dans le Grand-Duché une branche de l'art de guérir ou une profession qui s'y rattache).[https://web.archive.org/web/20220201073750/http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1903-11-fr-pdf.pdf] — Laut dem Liez 1886 wier deen Examen den 11. Juli 1868 gewiescht; dat ass éischter zweifelhaft, well de Clasen sech op deem Dag schonn an enger Annonce an der Press als „praktischer Arzt, Chirurg und Geburtshelfer, wohnhaft in Grevenmacher“ virstellt (L‘Union 1868-07-11, S. 4.[https://persist.lu/ark:70795/4rs9qk/pages/4]&lt;/ref&gt;

Et heescht, datt de Clasen als Medezinsstudent wärend der Choleraepidemie vun 1866 zu Gréiwemaacher gehollef hätt.&lt;ref&gt;Kugener 2005, S. 248 a S. 250.&lt;/ref&gt; Sécher ass, datt hien ee vun deene lëtzebuergeschen Doktere war, déi sech am [[Däitsch-Franséische Krich|Franséisch-Däitsche Krich]] vun 1870/1871 ëm déi blesséiert Zaldote gekëmmert hunn.

== Asaz am Franséisch-Däitsche Krich vun 1870/1871 ==

Den 19. Juli 1870 huet [[Frankräich]] dem [[Preisen|Kinniksräich Preisen]] de Krich erklärt. Am neutralen Groussherzogtum Lëtzebuerg ass den 20. Juli 1870 de „Comité central de secours aux militaires blessés“ offiziell konstituéiert ginn, dee sech als [[Croix-Rouge luxembourgeoise|lëtzebuergesch Sektioun vum Internationale Roude Kräiz]] verstanen huet. Dëse Comité huet eng ganz Rei vun Expeditiounen vu lëtzebuergeschen Dokteren, Apdikter, Medezinsstudenten asw. organiséiert, déi an de franséischen oder däitschen Nopeschgebidder deene blesséierten Zaldoten Hëllef sollte leeschten.&lt;ref&gt;Schmit 1871; Joris 1888, S. 192ss.; Calmes 1970, S. 109ss.; Barthel 2014, S. 14ss.&lt;br&gt;Kuck och: [[L'Indépendance luxembourgeoise]] 1872-02-07, S. 2, N° 38 (Composition du comité central luxembourgeois de secours aux militaires blessés).[https://web.archive.org/web/20220704064252/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3027676&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3027676|page:2]&lt;/ref&gt;

=== Zu Saarbrécken ===

Den Dr. Clasen war bei der éischter Expeditioun dobäi, déi de 7. August 1870, den Dag no der bluddeger Schluecht vu [[Spicheren]], a Richtung [[Saarbrécken]] opgebrach ass. Si sinn den 8. August zu Saarbrécken ukomm. De Clasen krut den Opdrag, sech ëm déi Blesséiert ze këmmeren, déi an der „Bierhalle“ louchen. Wéi et do ausgesinn huet, huet hien esou beschriwwen: '' « Dans cette salle vaste et bien aérée se trouvaient couchés sur la paille 37 blessés qui avaient été privés de soins médicaux depuis le pansement provisoire sur le champ de bataille. » '' 21 vun hinne waren däitsch an 16 franséisch Zaldoten.&lt;ref name=&quot;Schmit1871&quot;&gt;Schmit 1871, S. 11-17.&lt;br&gt;Kuck och: L'Indépendance luxembourgeoise 1872-02-08, S. 2-3, N° 39 (Composition du comité central luxembourgeois de secours aux militaires blessés). [https://web.archive.org/web/20220704070411/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3027737&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3027737|page:2]&lt;/ref&gt;

=== Zu Remilly an zu Tréier ===

De 14. August 1870 ass de Clasen zeréck op Gréiwemaacher geruff ginn. De 15. August war hien erëm zu Saarbrécken, vu wou hien op [[Remilly]] geschéckt gouf, wou hien de 16. August ukomm ass, a wou an deem Moment nëmme just ee Militärdokter fir ronn 250 Blesséierter zur Verfügung stoung. De Clasen ass bis de 27. August zu Remilly bliwwen. An deem Zäitraum waren ongeféier 6.000 Blesséierter op Remilly transportéiert ginn. Well an der Tëschenzäit eng Rei vun zivillen a militäreschen Dokteren do ukomm waren, konnt de Clasen Remilly verloossen.&lt;ref name=&quot;Schmit1871&quot;/&gt;

Knapps doheem krut hien allerdéngs d'Noricht, seng Hëllef wier zu [[Tréier]] verlaangt. Den Dag dono, den 28. August, ass hien dohinnner gefuer. Hie gouf an d'Sankt-Barbara Spidol am Tréirer Viruert Sankt-Barbara geschéckt. Donieft huet hien och déi 120 bis 140 Patiente vun enger Ambulanz, déi an der Sankt-Maximin-Kasär installéiert war, behandelt. Déi meescht Blesséiert waren Zaldote vun der franséischer Arméi, déi no der Kapitulatoun vu [[Metz]] a Gefaangeschaft geroden a virun allem op Tréier evakuéiert gi waren. De Clasen ass bis den 20. Dezember 1870 am Tréirer Spidol bliwwen, wou wärend sengem Openthalt 253 Blesséierter an 53 soss krank Patiente behandelt gi sinn.&lt;ref name=&quot;Schmit1871&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Kuck och: ''Rapport sur les services rendus par le corps médical luxembourgeois dans la guerre de 1870 à 1871.'' &lt;br&gt;L'Indépendance luxembourgoise 1872-02-16, S. 2, N° 46 ;[https://web.archive.org/web/20220704052110/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3028032&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3028032|page:2]&lt;br&gt;L'Indépendance luxembourgoise 1872-02-17, S. 2-3, N° 47.[https://web.archive.org/web/20220704061326/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3027929&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3027929|page:2].&lt;/ref&gt;

== Member vum Collège médical ==

De Clasen war Member vun der [[Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)|Société des sciences médicales]]. Den 12. Abrëll 1882 gouf hie Member vum [[Collège médical]], wou hien de verstuerwenen Dokter [[Jean-Baptiste Knaff]] ersat huet.&lt;ref name=&quot;Kugener2005&quot;&gt;Kugener 2005.&lt;/ref&gt; Hie war och Member vum „Conseil supérieur du corps médical“.

== Member vum Maacher Gemengerot ==

Den Dr. Clasen wier eng laang Zäit Schäffe vun der [[Gemeng Gréiwemaacher|Stad Gréiwemaacher]] a wärend engem Joer Buergermeeschter ff. gewiescht, huet et 1918 am Noruff vum „[[Luxemburger Wort|Wort]]“ geheescht.&lt;ref&gt;Wort 1918a.&lt;/ref&gt;

Bei de Gemengewale vum 25. November 1872 huet hie fir d'éischt kandidéiert&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=862829&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:862829{{!}}page:2 |Titel=Luxemburger Wort 1872-11-23, S. 2 (Grevenmacher, 21. Nov.) |Gekuckt=2020-06-18 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704054417/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=862829&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:862829{{!}}page:2 }}&lt;/ref&gt; an ass gewielt ginn.&lt;ref&gt;L'Indépendance luxembourgeoise 1872-12-01, S. 2 (Grevenmacher, 28 novembre).[https://web.archive.org/web/20220704070533/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3033161&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3033161|page:2]&lt;/ref&gt;. Als Member vum Maacher Gemengerot huet hien uganks Abrëll 1873 e Bréif un d'Regierung mat ënnerschriwwen, an deem de Gemengerot fir d'Ubanne vu Gréiwemaacher un d'Eisebunnsnetz plaidéiert huet.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3035693&amp;search_terms=clasen#panel:pp{{!}}issue:3035693{{!}}article:DTL42{{!}}page:1 |Titel=L'Indépendance luxembourgeoise 1873-04-10, S. 2-3, N° 100 |Gekuckt=2020-06-18 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704065904/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3035693&amp;search_terms=clasen#panel:pp{{!}}issue:3035693{{!}}article:DTL42{{!}}page:1 }}&lt;/ref&gt; Den 22. Abrëll 1873 ass de Clasen zum Schäffen avancéiert.&lt;ref&gt;[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-adm-memorial-1873-21-fr-pdf.pdf Mémorial (II) 1873, N° 21, S. 134 (Avis)]&lt;/ref&gt;

Am Oktober 1875 huet hien zesummen mam August Keiffer als Schäffen demissionéiert.&lt;ref&gt;Mémorial (II) 1875, N° 52, S. 338-339 (Avis).[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-adm-memorial-1875-52-fr-pdf.pdf]&lt;br&gt;L'Indépendance luxembourgeoise 1875-11-03, S. 3, N° 304.[https://web.archive.org/web/20220704054341/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3053043&amp;search_terms=#panel:pp|issue:3053043|page:3]&lt;/ref&gt; Am August 1876 gouf de Maacher Gemengerot opgeléist, well en esou zerstridde war, datt en net méi fonctionéiere konnt.&lt;ref&gt;Mémorial 1876, N° 57, S. 537 (Arrêté royal grand-ducal du 22 août 1876, portant dissolution du conseil communal de la ville de Grevenmacher).[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1876-58-fr-pdf.pdf]&lt;/ref&gt; Bei de Wale vum 12. September 1876 gouf de Clasen erëmgewielt.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3058526&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:3058526{{!}}page:2 |Titel=L'Indépendance luxembourgeoise 1876-09-13, S. 2 |Gekuckt=2020-06-18 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704061839/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=3058526&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:3058526{{!}}page:2 }}&lt;/ref&gt; Am November 1876 gouf de Veterinär [[Jean Eichhorn]] (1820-1879) Buergermeeschter,&lt;ref&gt;[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1876-72-fr-pdf.pdf Mémorial 1876, N° 72, S. 668 (Avis)]&lt;/ref&gt; als Nofollger vum [[Victor Schoren]], deen hien zënter dem Oktober 1875 als Buergermeeschter ff. ersat hat, eng Charge déi virun him och de Clasen scho wärend enger Zäit iwwerholl hat.&lt;ref&gt;Zivilstandsregëstere 1875 an 1876 vun der Gemeng Gréiwemaacher.&lt;/ref&gt;

Bei de Wale vum November 1878 gouf de Clasen nees gewielt.&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=895993&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:895993{{!}}page:2 |Titel=Luxemburger Wort 1876-12-06, S. 2, Nr. 285 |Gekuckt=2020-06-18 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704062409/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=895993&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:895993{{!}}page:2 }}&lt;/ref&gt; Den 10. Mäerz 1880 gouf hien op en Neits Schäffe vun der Stad Gréiwemaacher an den Händler [[Joseph Keiffer]] (1840-1914)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.grevenmacher.lu/fr/Documents/Gemengenarchiven43-Maacher%20B%C3%ABrger%20fr%C3%A9ier.pdf |Titel=J. Welter, 1992. ''Maacher Bërger vu fréier.'' |Gekuckt=18.06.2020 |Archiv-Datum=08.09.2020 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200908164820/https://www.grevenmacher.lu/fr/Documents/Gemengenarchiven43-Maacher%20B%c3%abrger%20fr%c3%a9ier.pdf }}&lt;/ref&gt; Buergermeeschter.&lt;ref&gt;[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1880-19-fr-pdf.pdf Mémorial 1880, N° 19, S. 223 (Administration communale)]&lt;/ref&gt; Am Laf vum Joer 1883 huet de Clasen eng länger Zäit de Buergermeeschter ersat.&lt;ref&gt;Obermosel-Zeitung 1883-03-03, S. 3.[https://web.archive.org/web/20220704062319/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2016596&amp;search_terms=clasen#panel:pp|issue:2016596|article:DTL51]&lt;br&gt;Obermosel-Zeitung 1883-08-25, S. 4.[https://web.archive.org/web/20220704054112/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2017826&amp;search_terms=clasen#panel:pp|issue:2017826|article:DTL124]&lt;/ref&gt; Bei de Wale vum Oktober 1884 ass de Clasen net gewielt ginn.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/bzxj1n Obermosel-Zeitung 1884-10-29, S. 2]&lt;/ref&gt;

== Auszeechnungen an Éierenämter ==

De Fritz Clasen war Chevalier am preisesche „Kronenorden“ (1872) an am lëtzebuergeschen « [[Ordre de la couronne de chêne]] » (1894).&lt;ref name=&quot;Kugener2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1894-38-fr-pdf.pdf Mémorial 1894, N° 38, S. 510]&lt;/ref&gt;

Am Abrëll 1894 gouf hie Member vum Maacher Kiercherot;&lt;ref&gt;{{Citation |URL=http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1983756&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1983756{{!}}page:2 |Titel=Obermosel-Zeitung 1894-04-19, S. 2 (Grevenmacher, 19. April) |Gekuckt=2020-06-18 |archivedate=2022-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704063655/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1983756&amp;search_terms=#panel:pp{{!}}issue:1983756{{!}}page:2 }}&lt;/ref&gt; spéider gouf hie President vun der Kierchefabrick.&lt;ref&gt;Wort 1918b.&lt;/ref&gt;

== Den Hobby-Wënzer ==

De Clasen hat e Wéngert am „Merlberg“ (Märelbierg) zu Gréiwemaacher. Vum Januar 1915&lt;ref name=&quot;Kugener2005&quot;/&gt; u bis zu senger Demissioun am Juli 1918 war hie Member vun der Wäibaukommissioun; hie gouf do duerch säi Jong Bernard Clasen ersat.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/7qpw2v Obermosel-Zeitung 1918-08-06, S. 2 (Amtliches)]&lt;/ref&gt;

Dem Fritz Clasen zu Éieren a well den Numm Clasen mat der Geschicht vum Haus verbonnen ass, huet déi lëtzebuergesch Kellerei [[Bernard-Massard]]&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/Bernard-Massard.html Bernard-Massard, Grevenmacher.]&lt;br&gt;Arendt et al. 2014, S. 17-31.&lt;/ref&gt; de Crémant „Cuvée Dr Fréderic Clasen” (Clos des Rochers)&lt;ref&gt;[https://www.bernard-massard.lu/tous-les-produits/clos-des-rochers-cuvee-frederic-clasen-brut-cremant-de-luxembourg-2014/ Cuvée Dr Clasen.]&lt;/ref&gt; op de Maart bruecht.

== De Familljepapp ==

Den 30. Juni 1875 huet sech de Fritz Clasen zu [[Iechternach]] mat der Anna Maria Margaretha genannt Maria Foehr (Föhr) bestuet. Si war den 28. September 1846 zu Iechternach gebuer an d'Duechter vun der Christina Zimmer (1811-1873) an dem Metzler an Aubergiste Barthelemy Foehr (1811-1880),&lt;ref&gt;Luxroots; Webers 2017, S. 171.&lt;/ref&gt; dem Propriétaire vum „Hôtel du Cerf“. D'Koppel Clasen-Foehr hat dräi Kanner:

*[[Joseph Clasen]] (1876-1945), Ingenieur, spéider Direkter vun de Caves Bernard-Massard.&lt;ref name=&quot;Kugener2005&quot;/&gt;
*[[Bernard Clasen (Affekot)|Bernard Clasen]] (1878-1935), Affekot, e Schoulkomerod vum [[Marcel Noppeney]] am [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]],&lt;ref&gt;Wilhelm, F., 1991. ''Si Echternach m'était conté… (21): Souvenirs inédits de l'écrivain Marcel Noppeney.'' Die Warte 1991-10-17, Nr. 27, S. 1.&lt;/ref&gt; President vum lëtzebuergesche Wënzerverband vun 1918-1930;&lt;ref name=&quot;Kugener2005&quot;/&gt; gestuerwen de 5. Juni 1935 an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].&lt;ref&gt;Obermosel-Zeitung 1935-06-06, S. 2 († Bernard Clasen), S. 3 (Avis mortuaire).[https://web.archive.org/web/20220704070506/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=2182009&amp;search_terms=bernard%20clasen#panel:pp|issue:2182009|article:DTL53|]
*[[Jules Mersch (Publizist)|Jules Mersch]], 1967. ''La famille Ransonnet.'' Biographie nationale du pays de Luxembourg 15, S. 63-64.[https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&amp;sid=luxbio&amp;vol=15&amp;page=63&amp;zoom=3]&lt;/ref&gt;
*Alphons (Joseph Baptist Friedrich Maria) Clasen (1881-1919), Zivilingenieur, gestuerwen zu Gréiwemaacher de 7. Mee 1919.&lt;ref&gt;Kugener 2005; Luxroots; Luxemburger Wort 1919-05-09, S. 2 (Doudesannonce).[https://persist.lu/ark:70795/md2812/pages/2]&lt;/ref&gt;

Dem Fritz Clasen seng Fra Maria ass den 20. Januar 1885 zu Gréiwemaacher gestuerwen.&lt;ref&gt;Kugener 2005; Luxroots.&lt;/ref&gt;

D'Maria Foehr hat als jonkt Meedchen de [[Victor Hugo]] begéint, deen den 18. September 1865 zu Iechternach am „Hôtel du Cerf“ iwwernuecht huet. A sengem Carnet huet den Dichter notéiert: ''« Avant le dîner nous allons voir la place,&lt;ref&gt;Place du Marché.&lt;/ref&gt; et entendre une musique de la garnison. – Sur mon assiette, je trouve ma serviette pliée en forme de cygne par la jeune fille [très jolie] de l'aubergiste, avec ce mot sur une carte : au poëte. » '' Et gëtt ugeholl, datt et sech bei der „jeune fille“ ëm dem Hotelier säi jéngst Meedchen, also d'Maria, handelt, dat deemools 19 Joer al war.&lt;ref&gt;Bourg &amp; Wilhelm 1985, S. 65-66.&lt;br&gt;Kuck och:&lt;br&gt;Wilhelm, F. 1985. ''Victor Hugo et l'hôtellerie luxembourgeoise.'' [[Die Warte]] 1985, Nr. 20 (11. Juli), S. 1 a S. 3.&lt;br&gt;Wilhelm, F., 1998. ''Echternach vu par des écrivains francophones.'' Nos Cahiers 19 (2-3), S. 158-160.&lt;br&gt;[[Jos Massard|Massard, J.A.]], 2007. ''Vom wilden Bruder des blauen Hirschs: Der Rothirsch in Luxemburg, einst und jetzt.'' [[Lëtzebuerger Journal]] 17.12.2007, Nr. 236, S. 21.[https://massard.info/pdf/hirschpmmod.pdf]&lt;/ref&gt;

Ronn sechs Joer nom Doud vu senger éischter Fra huet de Fritz Clasen sech den 9. Dezember 1891 zu Gréiwemaacher fir d'zweet bestuet, an zwar mat senger Schwéiesch, der Lucie Foehr. Si war den 22. Mäerz 1843 zu Iechternach gebuer an ass de 5. Oktober 1908 zu Gréiwemaacher gestuerwen.&lt;ref&gt;Kugener 2005, Luxroots. — Dem Clasen seng Fra Lucie Foehr ass net ze verwiesselen mat hirer Tatta [[Lucie Foehr]] (1807-1887), der Fra vum Dokter [[Jean-Mathias Mayrisch]] (cf. Webers 2017, S. 170).&lt;/ref&gt;

== Publikatiounen ==

*Clasen, F. &amp; [[Edmond Knaff|E, Knaff]], 1917. ''Käsevergiftung? '' Bulletin de la Société des sciences médicales de Luxembourg, S. 33-35.
* Knaff, E. &amp; F. Clasen, 1917. ''Wurstvergiftung? '' Bulletin de la Société des sciences médicales de Luxembourg, S. 37-40.

== Literatur ==

*Arendt, O., A. Gnaba, J. Menegalli &amp; J. Rudoni, 2018. ''Histoires de familles : 10 familles luxembourgeoises, 10 success-stories entrepreneuriales : Clasen, Ehlinger, Ernster, Giorgetti, Grosbusch, [[Heintz van Landewyck]], Hentgen, Lentz, Muller, Weber-Heinisch.'' Maison Moderne, Luxembourg, 175 p.
*[[Charles Barthel|Barthel, C.]], 2014. ''Au service de l'humanité: histoire de la Croix-Rouge luxembourgeoise : 1870 - 1914 – 2014.'' Croix-Rouge, Luxembourg, 349 p.
*[[Tony Bourg|Bourg, T.]] &amp; [[Frank Wilhelm|F. Wilhelm]], 1985. ''Le Grand-Duché de Luxembourg dans les Carnets de Victor Hugo.'' RTL Edition, Luxembourg, 344 S.
*[[Christian Calmes|Calmes, C.]], 1970. ''Le Luxembourg dans la guerre de 1870. '' Impr. Saint-Paul, Luxembourg, 673 p.
*[[Jean Joris|Joris, J.]], 1888. ''Une page d'histoire du Grand-Duché de Luxembourg 1867-1872. '' J. Beffort, Luxembourg, 436-IV p.
*[[Henri Kugener|Kugener, H.]], 2005. ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.'' Band 1/3 (A-G). Eigenverlag, Luxemburg, S. 1-652 [Fr. H. Clasen, S. 248-250].
*[[Nicolas Liez|Liez, N.]], 1886. ''Dictionnaire avec des notices biographiques de tous les membres du corps médical luxembourgeois pendant le XIX&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; siècle.'' Impr. Vve M. Bourger-Blum, Luxembourg, 167 S.
*[[Pierre Schmit|Schmit, P.]], 1871. ''Oeuvre de la Croix Rouge. Rapport sur les services rendus par le corps médical luxembourgeois dans la guerre de 1870 à 1871. '' Bulletin de la Société des sciences médicales du g.-d. de Luxembourg 1871, S. 1-43.
*Webers, T., 2017. ''Familienbuch der Gemeinde Echternach (1796–1923).'' Gemeinde Echternach &amp; luxracines asbl (Hrsg.), 751 S.
*Wort, 1918a. ''Lokales. Grevenmacher, 30. Aug.'' Luxemburger Wort 1918-08-31, S. 3, Nr. 243 [Noruff].[https://web.archive.org/web/20220704063729/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1161086&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1161086|page:3]
*Wort, 1918b. ''Avis mortuaire. Monsieur le docteur Frédéric Clasen, médecin.'' Luxemburger Wort 1918-08-31, S. 3, Nr. 243.[https://web.archive.org/web/20220704063729/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&amp;custom_att_2=simple_viewer&amp;pid=1161086&amp;search_terms=#panel:pp|issue:1161086|page:3]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Clasen Frédéric}}
[[Kategorie:Gebuer 1840]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]</text>
      <sha1>bc4tssr0mh590nwziihaagz91hd96qu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Association luxembourgeoise des fonds d'investissement</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158850</id>
    <revision>
      <id>2700904</id>
      <parentid>2660487</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T21:32:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2700904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2107" sha1="qvutbuvk9lwp6e2x0zw85pyn90ix3ij" xml:space="preserve">{{Infobox Veräin}}
D''''Association luxembourgeoise des fonds d'investissement''' (ALFI) ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]], déi 1988 als Interesseverband vun der [[Investissementsfong|Fongenindustrie]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gegrënnt gouf, nodeem den europäeschen Daachverband - d'[[Fédération européenne des fonds et sociétés d'investissement|FEFSI]] - refuséiert hat d'[[Association des banques et banquiers, Luxembourg|ABBL]] (''Association des banques et banquiers, Luxembourg'') als Member z'akzeptéieren.&lt;ref&gt;Association luxembourgeoise des fonds d'investissement, ''ALFI: Association luxembourgeoise des fonds d'investissement = Luxembourg Investment Fund Association : 1988 - 1998'', Luxembourg, ALFI, 1998, p. 14&lt;/ref&gt;

==Presidenten==
* Pierre Vansteenkiste vun der Banque privée Edmond de Rothschild (1988-1992)
* Patrick Zurstrassen vum Crédit Agricole Indosuez (1992-1995)
* Jean-Michel Gelhay vun der Banque Degroof (1995-1998)
* Rafik Fischer vun der [[Quintet Private Bank|KBL]] (1998-2001)
* Guy Legrand vum [[Crédit lyonnais]] (2001-2003)
* Thomas Saele (2003-2007)
* Claude Kremer vun [[Arendt &amp; Medernach]] (2007-2011)&lt;ref&gt;Association luxembourgeoise des fonds d'investissement, ''Alfi - 20th Anniversary Jubilee Report: 1988 - 2008'', Luxembourg, Association of the Luxembourg Fund Industry, 2008.&lt;/ref&gt;
* Marc Saluzzi vu [[PwC]] (2011-2015)
* Denise Voss (2015-2019)
* Corinne Lamesch vu Fidelity Investments Luxembourg (2019-2023)
* Jean-Marc Goy&lt;sup&gt;(Stand: Oktober 2025)&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.alfi.lu/getmedia/5036b122-9d3a-4790-84cf-8fbe167a9bf1/alfi-board-of-directors.pdf|Titel=Members of the Board of Directors|Gekuckt=14.10.2025|Editeur=www.alfi.lu|Sprooch=en|archivedate=2025-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250802213547/https://www.alfi.lu/getmedia/5036b122-9d3a-4790-84cf-8fbe167a9bf1/alfi-board-of-directors.pdf}}&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

[[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Beruffsverbänn zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>qvutbuvk9lwp6e2x0zw85pyn90ix3ij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Benotzer:Mobby 12/Virbereedungen</title>
    <ns>2</ns>
    <id>169608</id>
    <revision>
      <id>2700982</id>
      <parentid>2688885</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:30:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <origin>2700982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76668" sha1="qpdg071m7dbtnz29yj4dwr8jbvoi1nl" xml:space="preserve">! Géigepeepst nach bäisetzen ! (nom Iwwersetzen)
== 1. Joerdausend ==
=== 1. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|1
|[[Simon Péitrus|Péitrus]]
|[[File:Petrus.png|70px]]
|33
|29 giugno 67
|Simon (Šim'ôn)
|[[Betsaida]], [[Giudea romana|Giudea]], [[Impero romano]]
|[[Grotte Vaticane]] ([[Tomba di Pietro]]) 
|-
|2
|[[Linus (Poopst)|Linus]]
|[[File:Linus.png|70px]]
|67
|23 settembre 76
|
|[[Volterra]], Impero romano 
|[[Necropoli vaticana]]
|-
|3
|[[Anaklet (Poopst)|Anaklet]]
|[[File:Anacletus.png|70x70px]]
|76
|92
|
|[[Atene]], Impero romano
|[[Necropoli vaticana]]
|-
|4
|[[Clemens I. (Poopst)|Clemens I.]]
|[[File:Clemens I.png|70px]]
|92
|97 ''(morto nel 101)''
|
|[[Roma]], Impero romano
|[[Basilica di San Clemente al Laterano]] 
|-
|5
|[[Evaristus (Poopst)|Evaristus]]
|[[File:Evaristus.png|70px]]
|97
|27 ottobre 105
|
|[[Betlemme]], Impero romano
|[[Necropoli vaticana]]
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 2. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|6
|[[Alexander I. (Poopst)|Alexander I.]]
|[[File:Alexander I.png|70px]]
|105
|3 maggio 115
|[[Roma]], [[Impero romano]]
|[[Necropoli vaticana]] 
|-
|7
|[[Sixtus I. (Poopst)|Sixtus I.]]
|[[File:Sixtus I.png|70px]]
|115
|3 aprile 125
|Roma, Impero romano
|Inizialmente nella necropoli vaticana;&lt;br&gt;dieci secoli dopo nella [[cattedrale di Alife]] &lt;br&gt;(ora solo reliquie);&lt;br&gt;oggi nella [[Cattedrale di Nostra Signora Assunta (Savona)|cattedrale di Savona]]
|-
|8
|[[Telesphorus I. (Poopst)|Telephorus I.]]
|[[File:Telesphorus.png|70px]]
|125
|5 gennaio 136
|[[Terranova da Sibari]] ([[Italia romana|Italia]]), Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|9
|[[Hyginus (Poopst)|Hyginus]]
|[[File:Hyginus.png|70px]]
|136
|11 gennaio 140
|[[Atene]], Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|10
|[[Pius I. (Poopst)|Pius I.]]
|[[File:Pius I.png|70px]]
|140
|11 luglio 155
|[[Aquileia]], Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|11
|[[Anicetus (Poopst)|Anicetus]]
|[[File:Anicetus.png|70px]]
|155
|20 aprile 166
|[[Homs|Emesa]] ([[Siria (provincia romana)|Siria]]), Impero romano
|[[Palazzo Altemps]] 
|-
|12
|[[Sotorius (Poopst)|Sotorius]]
|[[File:Soterius.png|70px]]
|166
|22 aprile 175
|[[Fondi]] ([[Italia romana|Italia]]), Impero romano
|[[Basilica di San Sisto Vecchio]]
|-
|13
|[[Eleutherus (Poopst)|Eleutherus]]
|[[File:Eleutherius.png|70px]]
|175
|24 maggio 189
|[[Nicopoli d'Epiro|Nicopoli]] ([[Epiro (provincia romana)|Epiro]]), Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|14
|[[Viktor I. (Poopst)|Viktor I.]]
|[[File:Victor I.png|70px]]
|189
|28 luglio 199
|[[Africa (provincia romana)|Africa Proconsolare]], Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|15
|[[Zephyrinus (Poopst)|Zephyrinus]]
|[[File:Zephyrinus.png|70x70px]]
|199
|20 dicembre 217
|Roma, Impero romano
|[[Catacombe di San Callisto]]
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 3. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|16
|[[Kalixt I. (Poopst)|Kalixt I.]]
|[[File:Callixtus I.png|70px]]
|218
|circa nel 222
|[[Roma]], [[Impero romano]]
|[[Catacomba di Calepodio]].&lt;br&gt;Ora in [[Basilica di Santa Maria in Trastevere|Santa Maria in Trastevere]]
|-
|17
|[[Urban I. (Poopst)|Urban I.]]
|[[File:Urbanus I.png|70px]]
|222
|circa nel 230
|Roma, Impero romano
|[[Catacombe di San Callisto]] 
|-
|18
|[[Pontianus (Poopst)|Pontianus]]
|[[File:Pontianus.png|70px]]
|21 agosto 230
|28 settembre 235&lt;br&gt;''(morto il 19 novembre 235)''
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto
|-
|19
|[[Anterus (Poopst)|Anterus]]
|[[File:Anterus.png|70px]]
|21 novembre 235
|3 gennaio 236
|[[Petelia]], ([[Bruzi#Territorio: il Bruzio|Bruzio]]), Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie nelle chiese di [[Basilica di San Sisto Vecchio|San Sisto Vecchio]] e [[Chiesa di San Silvestro in Capite|San Silvestro in Capite]]
|-
|20
|[[Fabianus (Poopst)|Fabianus]]
|[[File:Fabianus.png|70x70px]]
|10 gennaio 236
|20 gennaio 250
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Ora nella [[Basilica di San Sebastiano fuori le mura]] e nella [[Chiesa di San Sebastiano (Cuneo)|chiesa di San Sebastiano]] di Cuneo. 
|-
|21
|[[Cornelius (Poopst)|Cornelius]]
|[[File:Cornelius Papa.png|70px]]
|6 marzo 251
|giugno 253
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie nella [[chiesa dei Santi Celso e Giuliano]] e a [[Compiègne]] (disperse con la [[Rivoluzione francese]])
|-
|22
|[[Lucius I. (Poopst)|Lucius I.]]
|[[File:Lucius I.png|70px]]
|25 giugno 253
|5 marzo 254
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie nella [[Basilica di Santa Prassede]] e nella [[Cattedrale di Nostra Signora (Copenaghen)|Cattedrale di Copenaghen]]
|-
|23
|[[Stephan I. (Poopst)|Stephan I.]]
|[[File:Stephanus I.png|70px]]
|12 marzo 254
|2 agosto 257
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie in [[Chiesa di San Silvestro in Capite|San Silvestro in Capite]], nella [[chiesa di Santo Stefano dei Cavalieri]] e nella [[Cattedrale di Santo Stefano (Lesina)]] 
|-
|24
|[[Sixtus II. (Poopst)|Sixtus II.]]
|[[File:Sixtus II.png|70x70px]]
|30 agosto 257
|6 agosto 258
|[[Atene (città antica)|Atene]], [[Grecia]], Impero romano
|Catacombe di San Callisto 
|-
|25
|[[Dionysius (Poopst)|Dionysius]]
|[[File:Dionysius.png|70px]]
|22 luglio 259
|26 dicembre 268
|[[Terranova da Sibari]] ([[Italia romana|Italia]]), Impero romano
|Catacombe di San Callisto 
|-
|26
|[[Felix I. (Poopst)|Felix I.]]
|[[File:Felix I.png|70x70px]]
|5 gennaio 269
|30 dicembre 274
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto 
|-
|27
|[[Eutychianus (Poopst)|Eutychianus]]
|[[File:Eutychius.png|70px]]
|4 gennaio 275
|7 dicembre 283
|[[Luni]], Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie nella [[Concattedrale di Santa Maria Assunta (Sarzana)|Cattedrale di Sarzana]]
|-
|28
|[[Cajus (Poopst)|Cajus]]
|[[File:Caius.png|70px]]
|17 dicembre 283
|22 aprile 296
|[[Salona]] ([[Dalmazia]]), Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie nella cappella di [[Palazzo Barberini]]
|-
|29
|[[Marcellinus (Poopst)|Marcellinus]]
|[[File:Marcellinus.png|70px]]
|30 giugno 296
|25 ottobre 304
|Roma, Impero romano
|[[Catacombe di Priscilla]] 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 4. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|30
|[[Marcellus I. (Poopst)|Marcellus I.]]
|[[File:Papa Marcelo I.jpg|70px]]
|27 maggio 308
|16 gennaio 309
|[[Roma]], [[Impero romano]]
|[[Catacombe di Priscilla]] Reliquie in [[Chiesa di San Marcello al Corso|San Marcello al Corso]] 
|-
|31
|[[Eusebius (Poopst)|Eusebius]]
|[[File:San Eusebio papa1.gif|70px]]
|18 aprile 309
|17 agosto 309
|[[Sardegna]], Impero Romano
|[[Catacombe di San Callisto]].&lt;br&gt;Reliquie in [[Basilica di San Sebastiano fuori le mura|San Sebastiano fuori le mura]] e [[Chiesa di San Lorenzo in Panisperna|San Lorenzo in Panisperna]]
|-
|32
|[[Militades (Poopst)|Militades]]
|[[File:Miltiades.png|70px]]
|2 luglio 311
|11 gennaio 314
|[[Africa (provincia romana)|Africa Proconsolare]], Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie in [[Chiesa di San Silvestro in Capite|San Silvestro in Capite]]
|-
|33
|[[Silvester I. (Poopst)|Silvester I.]]
|[[File:Silvester I.png|70px]]
|31 gennaio 314
|31 dicembre 335
|Roma, Impero romano
|Catacombe di Priscilla.&lt;br&gt;Reliquie in San Silvestro in Capite e nell'[[Abbazia di Nonantola]] ([[Provincia di Modena|MO]])
|-
|34
|[[Marcus (Poopst)|Marcus]]
|[[File:Marcus.png|70px]]
|18 gennaio 336
|7 ottobre 336
|Roma, Impero romano
|[[Catacomba di Balbina]].&lt;br&gt;Reliquie in [[Basilica di San Marco Evangelista al Campidoglio|San Marco al Campidoglio]]
|-
|35
|[[Julius I. (Poopst)|KüJulius I.]]
|[[File:Iulius I.png|70px]]
|6 febbraio 337
|12 aprile 352
|Roma, Impero romano
|[[Catacomba di Calepodio]].&lt;br&gt;Reliquie in [[Basilica di Santa Maria in Trastevere|Santa Maria in Trastevere]]
|-
|36
|[[Liberius (Poopst)|Liberius]]
|[[File:Liberius.png|70px]]
|17 maggio 352
|24 settembre 366
|Roma, Impero romano
|Catacombe di Priscilla 
|-
|37
|[[Damasus I. (Poopst)|Damasus I.]]
|[[File:Damasus I.png|70px]]
|1º ottobre 366
|11 dicembre 384
|[[Idanha-a-Nova|Egitania]], Lusitania ([[Portogallo]])&lt;br&gt;oppure Roma ma di origini spagnole, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.&lt;br&gt;Reliquie in [[Basilica di San Lorenzo in Damaso|San Lorenzo in Damaso]] e in [[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|38
|[[Siricius (Poopst)|Siricius]]
|[[File:Siricius.png|70px]]
|15 dicembre 384
|26 novembre 399
|Roma, Impero romano
|Catacombe di Priscilla 
|-
|39
|[[Anastasius I. (Poopst)|Anastasius I.]]
|[[File:Anastasius I.png|70px]]
|27 novembre 399
|19 dicembre 401
|Roma, Impero romano
|[[Catacomba di Ponziano]] 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 5. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|40
|[[Papa Innocenzo I|Sant''''Innocenzo I''']]
|[[File:Innocentius I.png|70px]]
|22 dicembre 401
|12 marzo 417&lt;br&gt;''(morto 138 giorni dopo, il 28 luglio)''
|[[Albano Laziale|Albano]], [[Impero romano]]
|[[Catacomba di Ponziano]] 
|-
|41
|[[Papa Zosimo|San '''Zosimo''']]
|[[File:Zosimus.png|70px]]
|18 marzo 417
|26 dicembre 418
|[[Mesoraca]] (Crotone), Impero romano
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]] 
|-
|42
|[[Papa Bonifacio I|San '''Bonifacio I''']]
|[[File:San Bonifacio I papa1.gif|70px]]
|28 dicembre 418
|4 settembre 422
|[[Roma]], Impero romano
|[[Catacombe di Santa Felicita]] 
|-
|43
|[[Papa Celestino I|San '''Celestino I''']]
|[[File:Caelestinus I.png|70px]]
|10 settembre 422
|27 luglio 432
|[[Campania]], Impero romano
|[[Catacombe di Priscilla]].&lt;br&gt;Reliquie nella [[Basilica di Santa Prassede]]
|-
|44
|[[Papa Sisto III|San '''Sisto III''']]
|[[File:Xystus III.png|70px]]
|31 luglio 432
|19 agosto 440
|Roma Impero romano
|Basilica di San Lorenzo fuori le mura 
|-
|45
|[[Papa Leone I|San '''Leone I''', Magno]]
|[[File:Leo I.png|70px]]
|29 settembre 440
|10 novembre 461
|[[Toscana]], Impero romano
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|46
|[[Papa Ilario|Sant''''Ilario''']]
|[[File:Hilarius.png|70px]]
|19 novembre 461
|29 febbraio 468
|[[Sardegna]], [[Impero romano d'Occidente]]
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]]
|-
|47
|[[Papa Simplicio|San '''Simplicio''']]
|[[File:Simplicius.png|70px]]
|3 marzo 468
|10 marzo 483
|[[Tivoli]], Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro 
|-
|48
|[[Papa Felice III|San '''Felice III''']]
|[[File:Felix III.png|70px]]
|13 marzo 483
|25 febbraio 492
|Roma, Impero romano d'Occidente
|[[Basilica di San Paolo fuori le mura]] 
|-
|49
|[[Papa Gelasio I|San '''Gelasio I''']]
|[[File:Gelasius I.png|70px]]
|1º marzo 492
|21 novembre 496
|[[Cabilia]] ([[Africa (provincia romana)|Africa romana]]), Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|50
|'''[[Papa Anastasio II|Anastasio II]]'''
|[[File:Anastasius II Papa.png|70px]]
|24 novembre 496
|19 novembre 498
|Roma, Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro 
|-
|51
|[[Papa Simmaco|San '''Simmaco''']]
|[[File:Symmachus.png|70px]]
|22 novembre 498
|19 luglio 514
|Sardegna, Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 6. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|52
|[[Papa Ormisda|Sant''''Ormisda''']]
|[[File:Hormisdas.png|70px]]
|20 luglio 514
|6 agosto 523
|
|[[Frosinone]], [[Impero romano d'Occidente]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|53
|[[Papa Giovanni I|San '''Giovanni I''']]
|[[File:Ioannes I.png|70px]]
|13 agosto 523
|18 maggio 526
|
|[[Siena]], Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|54
|[[Papa Felice IV|San '''Felice IV''']]
|[[File:Felix IV.png|70px]]
|12 luglio 526
|20 settembre 530
|
|[[Sannio]], Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|55
|'''[[Papa Bonifacio II|Bonifacio II]]'''
|[[File:Bonifacius II.png|70px]]
|20 settembre 530
|17 ottobre 532
|
|[[Roma]] (di origini [[Ostrogoti|ostrogote]]), Impero romano d'Occidente 
|Basilica di San Pietro
|-
|56
|'''[[Papa Giovanni II|Giovanni II]]'''
|[[File:Ioannes II.png|70px]]
|2 gennaio 533
|8 maggio 535
|Mercurius (Mercurio di Proietto)
|Roma, Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro 
|-
|57
|[[Papa Agapito I|Sant''''Agapito I''']]
|[[File:Agapetus I.png|70px]]
|13 maggio 535
|22 aprile 536
|
|[[Roma]], [[Regno di Odoacre]]
|Basilica di San Pietro
|-
|58
|[[Papa Silverio|San '''Silverio''']]
|[[File:Silverius.png|70px]]
|8 giugno 536
|11 marzo (11 novembre) 537 &lt;br&gt;''(morto il 2 dicembre 537)''
|
|Frosinone, Regno di Odoacre 
|Isola di [[Palmarola]], [[Ponza (comune)|Ponza]]
|-
|59
|'''[[Papa Vigilio|Vigilio]]'''
|[[File:Vigilius.png|70px]]
|29 marzo 537
|7 giugno 555
|
|Roma, [[Regno ostrogoto]]
|[[Catacombe di Priscilla]].&lt;br&gt;Ora nella Basilica di San Pietro
|-
|60
|'''[[Papa Pelagio I|Pelagio I]]'''
|[[File:Pelagius I.png|70px]]
|16 aprile 556
|4 marzo 561
|Pelagio Vicariani
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro
|-
|61
|'''[[Papa Giovanni III|Giovanni III]]'''
|[[File:Ioannes III.png|70px]]
|17 luglio 561
|13 luglio 574
|Catelinus (Catelino)
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro
|-
|62
|'''[[Papa Benedetto I|Benedetto I]]'''
|[[File:Benedictus I.png|70px]]
|2 giugno 575
|30 luglio 579
|Benedetto Bonosio
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro 
|-
|63
|'''[[Papa Pelagio II|Pelagio II]]'''
|[[File:Pelagius II.png|70px]]
|26 novembre 579
|30 luglio 590
|
|Roma, Regno ostrogoto 
|Basilica di San Pietro
|-
|64
|[[Papa Gregorio I|San '''Gregorio I''', Magno]]
|[[File:Gregorius I.png|70px]]
|3 settembre 590
|12 marzo 604
|Gregorio
|Roma, [[Impero bizantino]]
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 7. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|65
|'''[[Papa Sabiniano|Sabiniano]]'''
|[[File:SSabinian.jpg|70px]]
|marzo 604
|22 febbraio 606
|[[Blera]] (Viterbo), [[Impero bizantino]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|66
|'''[[Papa Bonifacio III|Bonifacio III]]'''
|[[File:Bonifacius III.png|70px]]
|17 febbraio 607
|10 novembre 607
|[[Roma]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|67
|[[Papa Bonifacio IV|San '''Bonifacio IV''']]
|[[File:Bonifacius IV.png|70px]]
|25 agosto 608
|8 maggio 615
|[[Marsica]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|68
|[[Papa Adeodato I|Sant''''Adeodato I''']]
|[[File:Adeodatus I.png|70px]]
|19 ottobre 615
|8 novembre 618
|Roma, Impero bizantino
|Basilica di San Pietro.
Ora nella [[Chiesa di San Bartolomeo Apostolo (Cinto Euganeo)|Chiesa di San Bartolomeo]] a Valnogaredo, [[Cinto Euganeo]]
|-
|69
|'''[[Papa Bonifacio V|Bonifacio V]]'''
|[[File:Bonifacius V.png|70px]]
|23 dicembre 619
|23 ottobre 625
|[[Napoli]], Impero bizantino
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|70
|'''[[Papa Onorio I|Onorio I]]'''
|[[File:Honorius I.png|70px]]
|27 ottobre 625
|12 ottobre 638
|[[Ceprano]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|71
|'''[[Papa Severino|Severino]]'''
|[[File:Severinus.png|70px]]
|ottobre 638
|2 agosto 640
|Roma, Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|72
|'''[[Papa Giovanni IV|Giovanni IV]]'''
|[[File:Ioannes IV.png|70px]]
|24 dicembre 640
|12 ottobre 642
|[[Dalmazia]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|73
|'''[[Papa Teodoro I|Teodoro I]]'''
|[[File:Theodorus I.png|70px]]
|24 novembre 642
|14 maggio 649
|[[Gerusalemme]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|74
|[[Papa Martino I|San '''Martino I''']]
|[[File:Martinus I.png|70px]]
|5 luglio 649
|16 settembre 655
|[[Todi]], Impero bizantino
|Basilica di Santa Maria ad Blachernas a [[Cherson (Crimea)|Cherson]].&lt;br&gt;Ora nella [[Basilica dei Santi Silvestro e Martino ai Monti]]
|-
|75
|[[Papa Eugenio I|Sant''''Eugenio I''']]
|[[File:Eugenius I.png|70px]]
|10 agosto 655
|2 giugno 657
|Roma, [[Ducato romano]]&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|76
|[[Papa Vitaliano|San '''Vitaliano''']]
|[[File:Vitalianus.png|70px]]
|30 luglio 657
|27 gennaio 672
|[[Segni (Italia)|Segni]], Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|77
|'''[[Papa Adeodato II|Adeodato II]]'''
|[[File:Adeodatus II.png|70px]]
|11 aprile 672
|16 giugno 676
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|78
|'''[[Papa Dono|Dono]]'''
|[[File:Donus.png|70px]]
|2 novembre 676
|11 aprile 678
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
|79
|[[Papa Agatone|Sant''''Agatone''']]
|[[File:Agatho (e-c).png|70px]]
|27 giugno 678
|10 gennaio 681
|[[Palermo]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|80
|[[Papa Leone II|San '''Leone II''']]
|[[File:Leo II (e-c).png|70px]]
|17 agosto 682
|3 luglio 683
|[[Sicilia]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|81
|[[Papa Benedetto II|San '''Benedetto II''']]
|[[File:Benedictus II.png|70px]]
|26 giugno 684
|8 maggio 685
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
|82
|'''[[Papa Giovanni V|Giovanni V]]'''
|[[File:Ioannes V.png|70px]]
|23 luglio 685
|2 agosto 686
|[[Siria (regione storica)|Siria]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|83
|'''[[Papa Conone|Conone]]'''
|[[File:Conon.png|70px]]
|21 ottobre 686
|21 settembre 687
|[[Tracia]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|84
|[[Papa Sergio I|San '''Sergio I''']]
|[[File:Sergius I.png|70px]]
|15 dicembre 687
|8 settembre 701
|Palermo, Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 8. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|85
|'''[[Papa Giovanni VI|Giovanni VI]]'''
|[[File:Ioannes VI.png|70px]]
|30 ottobre 701
|11 gennaio 705
|[[Efeso]] ([[Anatolia|Asia minore]]), [[Impero bizantino]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|86
|'''[[Papa Giovanni VII|Giovanni VII]]'''
|[[File:Ioannes VII.png|70px]]
|1º marzo 705
|18 ottobre 707
|[[Rossano (Corigliano-Rossano)|Rossano]] ([[Calabria]]), Impero bizantino
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|87
|'''[[Papa Sisinnio|Sisinnio]]'''
|[[File:Sisinnius.png|70px]]
|15 gennaio 708
|4 febbraio 708
|[[Siria (regione storica)|Siria]], [[Califfato dei Rashidun]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|88
|'''[[Papa Costantino|Costantino]]'''
|[[File:Constantinus.png|70px]]
|25 marzo 708
|9 aprile 715
|Siria, [[Omayyadi|Califfato omayyade]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|89
|[[Papa Gregorio II|San '''Gregorio II''']]
|[[File:Gregorius II.png|70px]]
|19 maggio 715
|11 febbraio 731
|[[Roma]], [[Ducato romano]]&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
|90
|[[Papa Gregorio III|San '''Gregorio III''']]
|[[File:Gregorius III.png|70px]]
|18 marzo 731
|28 novembre 741
|Siria, Califfato omayyade
|Basilica di San Pietro 
|-
|91
|[[Papa Zaccaria|San '''Zaccaria''']]
|[[File:00Zaccaria Papa.jpg|70px]]
|3 dicembre 741
|15 marzo 752
|[[Santa Severina]] ([[Calabria]]), Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
| -
|''[[Papa Stefano (eletto)|Stefano (II)]]''
|[[File:Stephanus II.png|70px]]
|''22 marzo 752''
|''26 marzo 752''&lt;br&gt;''non consacrato''
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino) 
|Basilica di San Pietro
|-
|92
|[[Papa Stefano II|'''Stefano II''' (III)]]
|[[File:Stephanus II (III).png|70px]]
|26 marzo 752
|26 aprile 757
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
|93
|[[Papa Paolo I|San '''Paolo I''']]
|[[File:Paulus I.png|70px]]
|29 maggio 757
|28 giugno 767
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
|94
|[[Papa Stefano III|'''Stefano III''' (IV)]]
|[[File:Stephanus III (IV).png|70px]]
|7 agosto 768
|24 gennaio 772
|[[Siracusa]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro 
|-
|95
|'''[[Papa Adriano I|Adriano I]]'''
|[[File:Hadrianus I.png|70px]]
|9 febbraio 772
|25 dicembre 795
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
|96
|[[Papa Leone III|San '''Leone III''']]
|[[File:Leo III.png|70px]]
|27 dicembre 795
|12 giugno 816
|Roma, Ducato romano&lt;br&gt;(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 9. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|97
|[[Papa Stefano IV|'''Stefano IV''' (V)]]
|[[File:Stephen IV (V).png|70px]]
|22 giugno 816
|24 gennaio 817
|
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|98
|[[Papa Pasquale I|San '''Pasquale I''']]
|[[File:Paschalis I.png|70px]]
|25 gennaio 817
|11 febbraio 824
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|99
|'''[[Papa Eugenio II|Eugenio II]]'''
|[[File:Eugenius II.png|70px]]
|8 maggio 824
|27 agosto 827
|Eugenio Savelli
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|100
|'''[[Papa Valentino|Valentino]]'''
|[[File:Valentinus.png|70px]]
|agosto 827
|settembre 827
|Valentino Leoni
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|101
|'''[[Papa Gregorio IV|Gregorio IV]]'''
|[[File:Gregorius IV.png|70px]]
|dicembre 827
|25 gennaio 844
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|102
|'''[[Papa Sergio II|Sergio II]]'''
|[[File:Sergius II.png|70px]]
|25 gennaio 844
|7 gennaio 847
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|103
|[[Papa Leone IV|San '''Leone IV''']]
|[[File:Leo IV.png|70px]]
|10 aprile 847
|17 luglio 855
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|104
|'''[[Papa Benedetto III|Benedetto III]]'''
|[[File:Benedictus III.png|70px]]
|29 settembre 855
|7 aprile 858

|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|105
|[[Papa Niccolò I|San '''Niccolò I''']]
|[[File:Nicolaus I.png|70px]]
|24 aprile 858
|13 novembre 867
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|106
|'''[[Papa Adriano II|Adriano II]]'''
|[[File:Hadrianus II.png|70px]]
|14 dicembre 867
|14 dicembre 872
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|107
|'''[[Papa Giovanni VIII|Giovanni VIII]]'''
|[[File:Ioannes VIII.png|70px]]
|14 dicembre 872
|16 dicembre 882
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|108
|'''[[Papa Marino I|Marino I]]'''
|[[File:Marinus I.png|70px]]
|16 dicembre 882
|15 maggio 884
|
|[[Gallese (Italia)|Gallese]], Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|109
|[[Papa Adriano III|Sant''''Adriano III''']]
|[[File:Hadrianus III.png|70px]]
|15 maggio 884
|settembre 885
|
|Roma, Stato Pontificio
|[[Abbazia di Nonantola]]
|-
|110
|[[Papa Stefano V|'''Stefano V''' (VI)]]
|[[File:Stephanus V (VI).png|70px]]
|settembre 885
|14 settembre 891
|
|Roma, Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|111
|'''[[Papa Formoso|Formoso]]'''
|[[File:Formosus.png|70px]]
|6 ottobre 891
|4 aprile 896
|
|[[Ostia Antica|Ostia]], Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|112
|'''[[Papa Bonifacio VI|Bonifacio VI]]'''
|[[File:Bonifacius VI.png|70px]]
|11 aprile 896
|26 aprile 896
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|113
|[[Papa Stefano VI|'''Stefano VI''' (VII)]]
|[[File:Stephanus VI (VII).png|70px]]
|22 maggio 896
|14 agosto 897 &lt;br&gt;''(morto nell'ottobre 897)''
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|114
|'''[[Papa Romano|Romano]]'''
|[[File:Romanus.png|70px]]
|agosto 897
|novembre 897&lt;br&gt;''(morto dopo la deposizione)''
|
|Gallese, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|115
|'''[[Papa Teodoro II|Teodoro II]]'''
|[[File:Theodorus II.png|70px]]
|dicembre 897
|dicembre 897
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|116
|'''[[Papa Giovanni IX|Giovanni IX]]'''
|[[File:Ioannes IX.png|70px]]
|gennaio 898
|gennaio 900
|
|[[Tivoli]], Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|117
|'''[[Papa Benedetto IV|Benedetto IV]]'''
|[[File:Benedictus IV.png|70px]]
|gennaio 900
|luglio 903

|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 10. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|118
|'''[[Papa Leone V|Leone V]]'''
|[[File:Leo V.png|70px]]
|luglio 903
|settembre 903&lt;ref&gt;Successe dal settembre 903 al gennaio 904 l’[[antipapa Cristoforo]], {{simbolo|Cristobal antipapa.jpg}} incluso nella lista dei papi nel II millennio.&lt;/ref&gt;''(morto dopo la deposizione)''
|
|[[Ardea]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|119
|'''[[Papa Sergio III|Sergio III]]'''
|[[File:Sergius III.png|70px]]
|29 gennaio 904
|14 aprile 911
|
|[[Roma]], Stato Pontificio 
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|120
|'''[[Papa Anastasio III|Anastasio III]]'''
|[[File:Anastasius III.png|70px]]
|aprile 911
|giugno 913
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|121
|'''[[Papa Lando|Lando]]'''
|[[File:Lando Papa.png|70px]]
|agosto 913
|marzo 914
|
|[[Sabina]], Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|122
|'''[[Papa Giovanni X|Giovanni X]]'''
|[[File:Ioannes X.png|70px]]
|marzo 914
|maggio 928 &lt;br&gt;''(morto dopo la deposizione)''
|
|[[Tossignano]], [[Regno d'Italia (Sacro Romano Impero)|Regno d'Italia]]
|Basilica di San Pietro
|-
|123
|'''[[Papa Leone VI|Leone VI]]'''
|[[File:Leo VI.png|70px]]
|maggio 928
|gennaio 929
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|124
|[[Papa Stefano VII|'''Stefano VII''' (VIII)]]
|[[File:Stephanus VII (VIII).png|70px]]
|gennaio 929
|febbraio 931
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|125
|'''[[Papa Giovanni XI|Giovanni XI]]'''
|[[File:Ioannes XI.png|70px]]
|marzo 931
|dicembre 935
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
|126
|'''[[Papa Leone VII|Leone VII]]'''
|[[File:Leo VII.png|70px]]
|3 gennaio 936
|13 luglio 939
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|127
|[[Papa Stefano VIII|'''Stefano VIII''' (IX)]]
|[[File:Stephanus VIII (IX).png|70px]]
|14 luglio 939
|ottobre 942
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|128
|'''[[Papa Marino II|Marino II]]'''
|[[File:Marinus II.png|70px]]
|30 ottobre 942
|maggio 946
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|129
|'''[[Papa Agapito II|Agapito II]]'''
|[[File:Agapetus II.png|70px]]
|10 maggio 946
|dicembre 955
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
|130
|'''[[Papa Giovanni XII|Giovanni XII]]'''
|[[File:Ioannes XII.png|70px]]
|16 dicembre 955&lt;br&gt;26 febbraio 964
|6 dicembre 963&lt;br&gt;14 maggio 964
|Ottaviano dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
|131
|'''[[Papa Leone VIII|Leone VIII]]'''
|[[File:Depiction of Leo VIII from the Nuremberg Chronicle. Published in 1493.png|70px]]
|6 dicembre 963&lt;br&gt;23 giugno 964
|26 febbraio 964&lt;br&gt;1º marzo 965
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|132
|'''[[Papa Benedetto V|Benedetto V]]'''
|[[File:Benedictus V.png|70px]]
|22 maggio 964
|23 giugno 964&lt;br&gt;''(morto il 4 luglio 966)''
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|133
|'''[[Papa Giovanni XIII|Giovanni XIII]]'''
|[[File:Ioannes XIII.png|70px]]
|1º ottobre 965
|6 settembre 972
|Giovanni dei [[Crescenzi]]
|Roma, Stato Pontificio
|[[Basilica di San Paolo fuori le mura]] 
|-
|134
|'''[[Papa Benedetto VI|Benedetto VI]]'''
|[[File:Benedictus VI.png|70px]]
|19 gennaio 973
|giugno 974
|
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Pietro
|-
|135
|'''[[Papa Benedetto VII|Benedetto VII]]'''
|[[File:Benedictus VII.png|70px]]
|ottobre 974
|10 luglio 983
|
|Roma, Stato Pontificio 
|[[Basilica di Santa Croce in Gerusalemme]]
|-
|136
|'''[[Papa Giovanni XIV|Giovanni XIV]]'''
|[[File:Ioannes XIV.png|70px]]
|dicembre 983
|20 agosto 984
|Pietro Canepanova
|[[Pavia]], Regno d'Italia
|Basilica di San Pietro 
|-
|137
|'''[[Papa Giovanni XV|Giovanni XV]]'''
|[[File:Ioannes XV.png|70px]]
|agosto 985
|marzo 996
|Giovanni di Gallina Alba
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|138
|'''[[Papa Gregorio V|Gregorio V]]'''
|[[File:Gregorius V.png|70px]]
|3 maggio 996
|18 febbraio 999
|Bruno von Kärnten (di Carinzia)
|[[Ducato di Baviera]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|139
|'''[[Papa Silvestro II|Silvestro II]]'''
|[[File:Silvester II.png|70px]]
|2 aprile 999
|12 maggio 1003
|Gerbert d'Aurillac
|[[Saint-Simon (Cantal)|Belliac]] ([[Alvernia]]), [[Francia medievale|Regno di Francia]]
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

== 2. Joerdausend ==
=== 11. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|140
|'''[[Papa Giovanni XVII|Giovanni XVII]]'''
|[[File:Ioannes XVIII.png|70px]]
|16 maggio 1003
|6 novembre 1003
|Giovanni Sicco
|[[Rapagnano]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]] 
|-
|141
|'''[[Papa Giovanni XVIII|Giovanni XVIII]]'''
|[[File:Ioannes XIX.png|70px]]
|25 dicembre 1003
|18 luglio 1009
|Giovanni Fasano o Carminati
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|142
|'''[[Papa Sergio IV|Sergio IV]]'''
|[[File:Sergius IV.png|70px]]
|31 luglio 1009
|12 maggio 1012
|Pietro Boccapecora o Boccadiporco
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
|143
|'''[[Papa Benedetto VIII|Benedetto VIII]]'''
|[[File:Benedictus VIII.png|70px]]
|18 maggio 1012
|9 aprile 1024
|Teofilatto II dei [[conti di Tuscolo]]
|[[Roma]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|144
|'''[[Papa Giovanni XIX|Giovanni XIX]]'''
|[[File:John XIX (XX).png|70px]]
|maggio 1024
|ottobre 1032
|Romano dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|145
|'''[[Papa Benedetto IX|Benedetto IX]]'''
|[[File:Benedictus IX.png|70px]]
|ottobre 1032
|settembre 1044
|Teofilatto III dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|[[Abbazia territoriale di Santa Maria di Grottaferrata]]
|-
|146
|'''[[Papa Silvestro III|Silvestro III]]'''
|[[File:Pope Sylvester III – Nuremberg chronicles f 188v 1.jpg|70px]]
|13 gennaio 1045
|10 marzo 1045&lt;br&gt;''(morto nel 1062)''
|Giovanni dei [[Ottaviani|Crescenzi Ottaviani]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|147
|'''[[Papa Benedetto IX|Benedetto IX]]'''
|[[File:Benedictus IX.png|70px]]
|10 marzo 1045
|1º maggio 1045
|Teofilatto III dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Abbazia territoriale di Santa Maria di Grottaferrata 
|-
|148
|'''[[Papa Gregorio VI|Gregorio VI]]'''
|[[File:Gregorius VI.png|70px]]
|5 maggio 1045
|20 dicembre 1046&lt;br&gt;''(morto tra ottobre e dicembre 1047)''
|Giovanni Graziano [[Pierleoni]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|149
|'''[[Papa Clemente II|Clemente II]]'''
|[[File:Urbanus II.png|70px]]
|24 dicembre 1046
|9 ottobre 1047
|Suidger von Morsleben-Hornburg
|[[Hornburg (Schladen-Werla)|Hornburg]], [[Ducato di Sassonia]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Duomo di Bamberga]] 
|-
|150
|'''[[Papa Benedetto IX|Benedetto IX]]'''
|[[File:Benedictus IX.png|70px]]
|8 novembre 1047
|17 luglio 1048&lt;br&gt;''(morto tra il 18 settembre 1055 e il 9 gennaio 1056)''
|Teofilatto III dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Abbazia territoriale di Santa Maria di Grottaferrata 
|-
|151
|'''[[Papa Damaso II|Damaso II]]'''
|[[File:Damasus II.png|70px]]
|17 luglio 1048
|9 agosto 1048
|Poppo von Brixen, Poppo von Bayern o Poppone de' Curagnoni di Bressanone
|Pildenau, [[Ducato di Baviera]] (SRI)
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]] 
|-
|152
|[[Papa Leone IX|San '''Leone IX''']]
|[[File:Leo IX.png|70px]]
|12 febbraio 1049
|19 aprile 1054
|Bruno von Egisheim-Dagsburg
|[[Eguisheim]] ([[Alsazia]]), [[Ducato di Svevia]] (SRI)
|Basilica di San Pietro 
|-
|153
|'''[[Papa Vittore II|Vittore II]]'''
|[[File:Victor II (Papa).png|70px]]
|13 aprile 1055
|28 luglio 1057
|Gebhard II von Calw-Dollnstein-Hirschberg
|Ducato di Svevia (?) (SRI)
|[[Duomo di Ravenna|Basilica Ursiana]], [[Ravenna]] 
|-
|154
|[[Papa Stefano IX|'''Stefano IX''' (X)]]
|[[File:Stephanus VIII (IX).png|70px]]
|2 agosto 1057
|29 marzo 1058
|Frederic Gozzelon de Lorraine (in tedesco Friedrich Gozzelon von Lothringen) o Federico Gozzelon dei duchi di Lorena
|[[Ducato di Lorena]] (SRI)
|[[Chiesa di Santa Reparata]], [[Firenze]] 
|-
|155
|'''[[Papa Niccolò II|Niccolò II]]'''
|[[File:Pope Nicholas II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1058|6 dicembre 1058]]
|27 luglio 1061
|Gerard de Bourgogne o Gerardo di Borgogna
|[[Mercury (Francia)|Chevron]], [[Contea di Savoia]] (SRI)
|Chiesa di Santa Reparata, Firenze 
|-
|156
|'''[[Papa Alessandro II|Alessandro II]]'''
|[[File:Alexander II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1061|1º ottobre 1061]]
|21 aprile 1073
|Anselmo da Baggio
|[[Baggio (Milano)|Baggio]] (oggi [[Milano]]), [[Sacro Romano Impero]]
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
|157
|[[Papa Gregorio VII|San '''Gregorio VII''']]
|[[File:Gregorius VII.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1073|22 aprile 1073]]
|25 maggio 1085
|Ildebrando di Soana
|[[Sovana]] ([[Provincia di Grosseto|Grosseto]]), [[Marca di Tuscia|Margraviato di Toscana]] (SRI)
|[[Cattedrale di Salerno]] 
|-
|158
|[[Papa Vittore III|Beato '''Vittore III''']]
|[[File:Victor III.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1086|24 maggio 1086]]
|16 settembre 1087
|Dauferio Epifani Del Zotto (detto Desiderio da Montecassino)
|[[Benevento]], [[Ducato di Benevento|Principato di Benevento]]
|[[Abbazia di Montecassino]] 
|-
|159
|[[Papa Urbano II|Beato '''Urbano II''']]
|[[File:Urbanus II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1088|12 marzo 1088]]
|29 luglio 1099
|Odon o Eudes (Ottone) de Lagery o de [[Châtillon (famiglia)|Châtillon]]
|Lagery, [[Châtillon-sur-Marne]], Contea di Champagne ([[Francia medievale|Francia]])
|Basilica di San Pietro 
|-
|160
|'''[[Papa Pasquale II|Pasquale II]]'''
|[[File:Paschalis II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1099|13 agosto 1099]]
|21 gennaio 1118
|Rainerio Raineri di Bleda
|[[Santa Sofia (Italia)|Bleda]], Margraviato di Toscana (SRI)
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 12. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|161
|'''[[Papa Gelasio II|Gelasio II]]'''
|[[File:Gelasius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1118|24 gennaio 1118]]
|29 gennaio 1119
|Giovanni dei [[Caetani]] Coniuolo, Giovanni Caetani o Giovanni di Gaeta
|[[Gaeta]], [[Ducato di Gaeta]]
|[[Abbazia di Cluny]]
|-
|162
|'''[[Papa Callisto II|Callisto II]]'''
|[[File:Callistus II (Papa).png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1119|2 febbraio 1119]]
|13 dicembre 1124
|Gui de Bourgogne o Guido dei conti di Borgogna
|[[Quingey]], [[Franca Contea#Storia|Franca Contea di Borgogna]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]]) 
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|163
|'''[[Papa Onorio II|Onorio II]]'''
|[[File:Honorius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1124|15 dicembre 1124]]
|13 febbraio 1130
|Lamberto Scannabecchi da Fiagnano
|[[San Martino in Pedriolo|Fiagnano]], [[Romagna]] (''de facto'' [[Sacro Romano Impero]]) 
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|164
|'''[[Papa Innocenzo II|Innocenzo II]]'''
|[[File:Innocentius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1130|14 febbraio 1130]]
|24 settembre 1143
|Gregorio [[Papareschi]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di Santa Maria in Trastevere]]
|-
|165
|'''[[Papa Celestino II|Celestino II]]'''
|[[File:Caelestinus II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1143|26 settembre 1143]]
|8 marzo 1144
|Guido Guelfuccio de Castello
|[[Città di Castello]], Sacro Romano Impero 
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|166
|'''[[Papa Lucio II|Lucio II]]'''
|[[File:Lucius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1144|12 marzo 1144]]
|15 febbraio 1145
|Gherardo [[Caccianemici|Caccianemici dall'Orso]]
|[[Bologna]], Sacro Romano Impero 
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|167
|[[Papa Eugenio III|Beato '''Eugenio III''']]
|[[File:Eugenius III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1145|15 febbraio 1145]]
|8 luglio 1153
|Pietro Bernardo dei Paganelli
|[[Montemagno (Calci)|Montemagno]], [[Repubblica di Pisa]]
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|168
|'''[[Papa Anastasio IV|Anastasio IV]]'''
|[[File:Anastasius IV.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1153|9 luglio 1153]]
|3 dicembre 1154
|Corrado della Suburra
|[[Roma]], Stato Pontificio 
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|169
|'''[[Papa Adriano IV|Adriano IV]]'''
|[[File:Hadrianus IV.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1154|4 dicembre 1154]]
|1º settembre 1159
|Nicholas Breakspear
|[[Abbots Langley]], [[Regno d'Inghilterra]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|170
|'''[[Papa Alessandro III|Alessandro III]]'''
|[[File:Alexander III Papa.png|70x70px]]
|
|[[Elezione papale del 1159|7 settembre 1159]]
|30 agosto 1181
|Rolando Bandinelli
|[[Siena]], [[Repubblica di Siena]] (SRI)
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
|171
|'''[[Papa Lucio III|Lucio III]]'''
|[[File:Lucius III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1181|1º settembre 1181]]
|25 novembre 1185
|Ubaldo Allucingoli
|[[Lucca]], [[Marca di Tuscia|Margraviato di Toscana]] (SRI) 
|[[Duomo di Verona]]
|-
|172
|'''[[Papa Urbano III|Urbano III]]'''
|[[File:Urbanus III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1185|25 novembre 1185]]
|20 ottobre 1187
|Uberto [[Crivelli (famiglia)|Crivelli]]
|[[Cuggiono]], Sacro Romano Impero 
|[[Cattedrale di San Giorgio (Ferrara)|Cattedrale di San Giorgio]], [[Ferrara]]
|-
|173
|'''[[Papa Gregorio VIII|Gregorio VIII]]'''
|[[File:Gregorius VIII.png|70px]]
|
|[[Elezione papale dell'ottobre 1187|21 ottobre 1187]]
|17 dicembre 1187
|Alberto di Morra
|[[Benevento]], Stato Pontificio 
|[[Duomo di Pisa]]
|-
|174
|'''[[Papa Clemente III|Clemente III]]'''
|[[File:Clemens III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del dicembre 1187|19 dicembre 1187]]
|25 marzo 1191
|Paolo Scolari
|Roma, Stato Pontificio 
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|175
|'''[[Papa Celestino III|Celestino III]]'''
|[[File:Caelestinus III.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus III.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1191|10 aprile 1191]]
|8 gennaio 1198
|Giacinto Bobone [[Orsini]]
|Roma, Stato Pontificio 
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|176
|'''[[Papa Innocenzo III|Innocenzo III]]'''
|[[File:Innocentius III.png|70px]]
|[[File:C o a popes Conti di Segni.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1198|8 gennaio 1198]]
|16 luglio 1216
|Lotario dei [[conti di Segni]]
|[[Gavignano (Italia)|Gavignano]], Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 13. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|177
|'''[[Papa Onorio III|Onorio III]]'''
|[[File:Honorius III.png|70px]]
|[[File:C o a Savelli Popes.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1216|18 luglio 1216]]
|18 marzo 1227
|Cencio [[Savelli (famiglia)|Savelli]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]] 
|-
|178
|'''[[Papa Gregorio IX|Gregorio IX]]'''
|[[File:Gregorius IX.png|70px]]
|[[File:C o a popes Conti di Segni.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1227|19 marzo 1227]]
|22 agosto 1241
|Ugolino di Anagni (indicato anche come dei [[conti di Segni]])
|[[Anagni]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|179
|'''[[Papa Celestino IV|Celestino IV]]'''
|[[File:Caelestinus IV.png|80px]]
|[[File:C o a Celestinus IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1241|25 ottobre 1241]]
|10 novembre 1241
|Goffredo [[Castiglioni (famiglia)|Castiglioni]] Castiglione
|[[Milano]], [[Sacro Romano Impero]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|180
|'''[[Papa Innocenzo IV|Innocenzo IV]]'''
|[[File:Innocentius IV.png|70px]]
|[[File:C o a Fieschi Popes.svg|69x69px]]
|[[Elezione papale del 1243|25 giugno 1243]]
|7 dicembre 1254
|Sinibaldo [[Fieschi]] dei conti di Lavagna
|[[Manarola]], [[Repubblica di Genova]]
|[[Duomo di Napoli]] 
|-
|181
|'''[[Papa Alessandro IV|Alessandro IV]]'''
|[[File:Alexander IV.png|80px]]
|[[File:C o a popes Conti di Segni.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1254|12 dicembre 1254]]
|25 maggio 1261
|Rinaldo dei signori di Jenne (indicato anche come dei [[conti di Segni]])
|[[Jenne]], Stato Pontificio
|[[Cattedrale di San Lorenzo (Viterbo)|Cattedrale di San Lorenzo]], [[Viterbo]] 
|-
|182
|'''[[Papa Urbano IV|Urbano IV]]'''
|[[File:Urbanus IV.png|70px]]
|[[File:C o a Urban IV.svg|69x69px]]
|[[Elezione papale del 1261|29 agosto 1261]]
|2 ottobre 1264
|Jacques Pantaleon
|[[Troyes]], Contea di Champagne ([[Francia medievale|Francia]])
|[[Cattedrale di San Lorenzo (Perugia)|Cattedrale di San Lorenzo]], [[Perugia]] 
|-
|183
|'''[[Papa Clemente IV|Clemente IV]]'''
|[[File:Clemens IV.png|70px]]
|[[File:C o a Clemens IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1264-1265|5 febbraio 1265]]
|29 novembre 1268
|Gui Foucois o Guy Le Gros Foulquois o Foulques (italianizzato in Guido il Grosso Fulcodi)
|[[Saint-Gilles (Gard)|Saint-Gilles-du-Gard]], [[Contea di Tolosa]] ([[Francia medievale|Francia]])
|[[Basilica di San Francesco alla Rocca]], Viterbo 
|-
|184
|[[Papa Gregorio X|Beato '''Gregorio X''']]
|[[File:Gregorius X.png|70px]]
|[[File:C o a Gregorius X.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1268-1271|1º settembre 1271]]
|10 gennaio 1276
|Tedaldo (o Tebaldo o Teobaldo) Visconti
|[[Piacenza]], Sacro Romano Impero
|[[Cattedrale dei Santi Pietro e Donato|Cattedrale di San Donato]], [[Arezzo]]
|-
|185
|[[Papa Innocenzo V|Beato '''Innocenzo V''']]
|[[File:Innocentius V.png|70px]]
|[[File:Innocentius V (b).svg|68x68px]]
|[[Conclave del gennaio 1276|21 gennaio 1276]]
|22 giugno 1276
|Pierre de Tarentaise (italianizzato in Pietro di Tarantasia)
|[[Champagny-en-Vanoise|Champagny]], [[Contea di Savoia]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]] 
|-
|186
|'''[[Papa Adriano V|Adriano V]]'''
|[[File:Hadrianus V.png|80px]]
|[[File:C o a Fieschi Popes.svg|68x68px]]
|[[Conclave del luglio 1276|11 luglio 1276]]
|18 agosto 1276
|Ottobono [[Fieschi]] dei conti di Lavagna
|[[Genova]], [[Repubblica di Genova]]
|Basilica di San Francesco alla Rocca, Viterbo 
|-
|187
|'''[[Papa Giovanni XXI|Giovanni XXI]]'''
|[[File:Ioannes XXI.png|70px]]
|[[File:C o a Johannes XXI.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del settembre 1276|16 settembre 1276]]
|20 maggio 1277
|Pedro Julião o Pedro Julião Rebolo (detto Petrus Iuliani o Pietro di Giuliano o Pietro Ispano o Pedro Hispano o Petrus Hispanus)
|[[Lisbona]], [[Regno del Portogallo]]
|Cattedrale di San Lorenzo, Viterbo 
|-
|188
|'''[[Papa Niccolò III|Niccolò III]]'''
|[[File:Nicolaus III.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus III.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1277|25 novembre 1277]]
|22 agosto 1280
|Giovanni Gaetano [[Orsini]]
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|189
|'''[[Papa Martino IV|Martino IV]]'''
|[[File:Martinus IV.png|70px]]
|[[File:C o a Martinus IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1280-1281|22 febbraio 1281]]
|29 marzo 1285
|Simon de Brion
|[[Montpensier]], [[Francia medievale|Regno di Francia]]
|Cattedrale di San Lorenzo, Perugia 
|-
|190
|'''[[Papa Onorio IV|Onorio IV]]'''
|[[File:Honorius IV.png|70px]]
|[[File:C o a Savelli Popes.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1285|2 aprile 1285]]
|3 aprile 1287
|Giacomo [[Savelli (famiglia)|Savelli]]
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Basilica di Santa Maria in Aracoeli]] 
|-
|191
|'''[[Papa Niccolò IV|Niccolò IV]]'''
|[[File:Nicolaus IV.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1287-1288|15 febbraio 1288]]
|4 aprile 1292
|Girolamo Masci
|[[Ascoli Piceno]], Stato Pontificio
|Basilica di Santa Maria Maggiore 
|-
|192
|[[Papa Celestino V|San '''Celestino V''']]
|[[File:Caelestinus V.png|70px]]
|[[File:C o a Celestinus V.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1292-1294|5 luglio 1294]]
|13 dicembre 1294&lt;br&gt;''(morto il 19 maggio 1296)''
|Pietro Angelerio (o Angeleri), detto Pietro da Morrone e venerato come Pietro Celestino
|[[Molise]], [[Regno di Sicilia]]
|[[Basilica di Santa Maria di Collemaggio]], [[L'Aquila]]
|-
|193
|'''[[Papa Bonifacio VIII|Bonifacio VIII]]'''
|[[File:Bonifacius VIII.png|70px]]
|[[File:C o a Bonifacius VIII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1294|24 dicembre 1294]]
|11 ottobre 1303
|Benedetto [[Caetani]]
|[[Anagni]], Stato Pontificio
|Grotte Vaticane 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 14. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|194
|[[Papa Benedetto XI|Beato '''Benedetto XI''']]
|[[File:Benedictus XI.png|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XI.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1303|22 ottobre 1303]]
|7 luglio 1304
|Niccolò (o Nicolò) di Boccassio, o di Boccassino o Boccassini
|[[Treviso]], [[Sacro Romano Impero]]
|[[Basilica di San Domenico (Perugia)|Basilica di San Domenico]], [[Perugia]] 
|-
|195
|'''[[Papa Clemente V|Clemente V]]'''
|[[File:Clemens V.png|70px]]
|[[File:C o a Clemens V.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1304-1305|5 giugno 1305]]
|20 aprile 1314
|Bertrand de Got, de Goth o de Gouth
|[[Villandraut]], [[Francia medievale|Regno di Francia]]
|Chiesa di Notre-Dame, [[Uzeste]] 
|-
|196
|'''[[Papa Giovanni XXII|Giovanni XXII]]'''
|[[File:Ioannes XXII.png|70px]]
|[[File:C o a Johannes XXII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1314-1316|7 agosto 1316]]
|4 dicembre 1334
|Jacques-Arnaud Duèze o d'Euse
|[[Cahors]],  Regno di Francia
|[[Cattedrale di Avignone]] 
|-
|197
|'''[[Papa Benedetto XII|Benedetto XII]]'''
|[[File:Benedictus XII.png|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1334|20 dicembre 1334]]
|25 aprile 1342
|Jacques Fornièr
|[[Saverdun]], [[Contea di Foix]] ([[Francia medievale|Francia]])
|Cattedrale di Avignone 
|-
|198
|'''[[Papa Clemente VI|Clemente VI]]'''
|[[File:Clemens VI, Papa.png|70px]]
|[[File:C o a Beaufort Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1342|7 maggio 1342]]
|6 dicembre 1352
|Pierre Roger
|[[Rosiers-d'Égletons]], Regno di Francia
|[[Abbazia di Chaise-Dieu|Abbazia di La Chaise-Dieu]] 
|-
|199
|'''[[Papa Innocenzo VI|Innocenzo VI]]'''
|[[File:Innocentius VI.png|70px]]
|[[File:C o a Inocentius VI.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1352|18 dicembre 1352]]
|12 settembre 1362
|Étienne Aubert
|[[Beyssac]], Regno di Francia
|Certosa di Notre-Dame-du-val-de-Bénédiction, [[Villeneuve-lès-Avignon]] 
|-
|200
|[[Papa Urbano V|Beato '''Urbano V''']]
|[[File:Urbanus V.png|70px]]
|[[File:C o a Urbanus V.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1362|28 settembre 1362]]
|19 dicembre 1370
|Guillaume de Grimoard
|[[Le Pont-de-Montvert]], Regno di Francia
|[[Abbazia di San Vittore (Marsiglia)|Abbazia di San Vittore]], [[Marsiglia]] 
|-
|201
|'''[[Papa Gregorio XI|Gregorio XI]]'''
|[[File:Gregorius XI.png|70px]]
|[[File:C o a Beaufort Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1370|30 dicembre 1370]]
|26 marzo 1378
|Pierre Roger de Beaufort
|[[Rosiers-d'Égletons]], Regno di Francia
|[[Basilica di Santa Francesca Romana]] 
|-
|202
|'''[[Papa Urbano VI|Urbano VI]]'''
|[[File:Urbanus VI.png|70px]]
|[[File:C o a Urbanus VI.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1378|8 aprile 1378]]
|15 ottobre 1389
|Bartolomeo Prignano
|[[Itri]], [[Regno di Napoli]]
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|203
|'''[[Papa Bonifacio IX|Bonifacio IX]]'''
|[[File:Bonifacius IX.png|70px]]
|[[File:C o a Bonifatius IX.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1389|2 novembre 1389]]
|1º ottobre 1404
|Pietro [[Tomacelli]]
|[[Casarano]], Regno di Napoli
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 15. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|204
|'''[[Papa Innocenzo VII|Innocenzo VII]]'''
|[[File:Innocentius VII.png|70px]]
|[[File:C o a Inocentius VII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1404|17 ottobre 1404]]
|6 novembre 1406
|Cosimo de' Migliorati
|[[Sulmona]], [[Regno di Napoli]]
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|205
|'''[[Papa Gregorio XII|Gregorio XII]]'''
|[[File:Gregorius XII.png|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1406|30 novembre 1406]]
|4 luglio 1415&lt;br&gt;''(morto il 18 ottobre 1417)''
|Angelo [[Correr]]
|[[Venezia]], [[Repubblica di Venezia]]
|[[Concattedrale di San Flaviano]], [[Recanati]] 
|-
|206
|'''[[Papa Martino V|Martino V]]'''
|[[File:Martinus V.png|70px]]
|[[File:C o a Martinus V.svg|60x60px]]
|[[Concilio di Costanza|11 novembre 1417]]
|20 febbraio 1431
|Oddone (o Ottone) [[Colonna (famiglia)|Colonna]]
|[[Genazzano]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]] 
|-
|207
|'''[[Papa Eugenio IV|Eugenio IV]]'''
|[[File:Eugenius IV, Papa.png|70px]]
|[[File:C o a Eugenius IV.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1431|3 marzo 1431]]
|23 febbraio 1447
|Gabriele [[Condulmer]]
|Venezia, [[Repubblica di Venezia]]
|[[Chiesa di San Salvatore in Lauro|San Salvatore in Lauro]] 
|-
|208
|'''[[Papa Niccolò V|Niccolò V]]'''
|[[File:Nicolaus V.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus V.svg|69x69px]]
|[[Conclave del 1447|6 marzo 1447]]
|24 marzo 1455
|Tommaso Parentucelli
|[[Sarzana]], [[Repubblica di Genova]]
|Grotte Vaticane 
|-
|209
|'''[[Papa Callisto III|Callisto III]]'''
|[[File:Callistus III.png|70px]]
|[[File:C o a Callistus III.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1455|8 aprile 1455]]
|6 agosto 1458
|Alfons de Borja y Cabanilles (italianizzato Alfonso de [[Borgia]])
|[[Canals (Spagna)|Torre de Canals]], [[Regno di Valencia]]
|[[Chiesa di Santa Maria in Monserrato degli Spagnoli]] 
|-
|210
|'''[[Papa Pio II|Pio II]]'''
|[[File:Pius II.png|70px]]
|[[File:C o a Piccolomini Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1458|19 agosto 1458]]
|14 agosto 1464
|Enea Silvio Bartolomeo [[Piccolomini]]
|[[Pienza|Corsignano]], [[Repubblica di Siena]]
|[[Basilica di Sant'Andrea della Valle]] 
|-
|211
|'''[[Papa Paolo II|Paolo II]]'''
|[[File:Paulus II.png|70px]]
|[[File:C o a Paulus II.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1464|30 agosto 1464]]
|26 luglio 1471
|Pietro [[Barbo (famiglia)|Barbo]]
|Venezia, [[Repubblica di Venezia]]
|Grotte Vaticane 
|-
|212
|'''[[Papa Sisto IV|Sisto IV]]'''
|[[File:Sixtus IV, Papa.png|60x60px]]
|[[File:C o a popes Della Rovere.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1471|9 agosto 1471]]
|12 agosto 1484
|Francesco [[Della Rovere]]
|[[Celle Ligure]], Repubblica di Genova
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|213
|'''[[Papa Innocenzo VIII|Innocenzo VIII]]'''
|[[File:Innocentius VIII.png|70px]]
|[[File:C o a Inocentius VIII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1484|29 agosto 1484]]
|25 luglio 1492
|Giovanni Battista [[Cybo]]
|[[Genova]], Repubblica di Genova
|Basilica di San Pietro 
|-
|214
|'''[[Papa Alessandro VI|Alessandro VI]]'''
|[[File:Alexander VI.png|70px]]
|[[File:C o a Alexander VI.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1492|11 agosto 1492]]
|18 agosto 1503
|Roderic Llançol de Borja (italianizzato Rodrigo [[Borgia]])
|Xàtiva, Regno di Valencia
|Chiesa di Santa Maria in Monserrato degli Spagnoli 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 16. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|215
|'''[[Papa Pio III|Pio III]]'''
|[[File:PiusIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Piccolomini Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del settembre 1503|22 settembre 1503]]
|18 ottobre 1503
|Francesco Nanni Todeschini [[Piccolomini]]
|[[Sarteano]], [[Repubblica di Siena]]
|[[Basilica di Sant'Andrea della Valle]]
|-
|216
|'''[[Papa Giulio II|Giulio II]]'''
|[[File:Pope Julius II.jpg|70px]]
|[[File:C o a popes Della Rovere.svg|60x60px]]
|[[Conclave dell'ottobre 1503|1º novembre 1503]]
|21 febbraio 1513
|Giuliano [[Della Rovere]]
|[[Albisola Superiore|Albisola]], [[Repubblica di Genova]]
|Cenotafio nella [[Basilica di San Pietro in Vincoli]] - sepolto nella [[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|217
|'''[[Papa Leone X|Leone X]]'''
|[[File:Pope-leo10.jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1513|9 marzo 1513]]
|1º dicembre 1521
|Giovanni di Lorenzo de' [[Medici]]
|[[Firenze]], [[Repubblica fiorentina]]
|[[Basilica di Santa Maria sopra Minerva|Santa Maria sopra Minerva]] 
|-
|218
|'''[[Papa Adriano VI|Adriano VI]]'''
|[[File:Portrait of Pope Adrian VI (after Jan van Scorel).jpg|70px]]
|[[File:C o a Hadrianus VI.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1521-1522|9 gennaio 1522]]
|14 settembre 1523
|Adriaan Florenszoon (originariamente Floriszoon) Boeyens d'Edel
|[[Utrecht]], [[Principato vescovile di Utrecht]], [[Sacro Romano Impero]]
|[[Chiesa di Santa Maria dell'Anima|Santa Maria dell'Anima]] 
|-
|219
|'''[[Papa Clemente VII|Clemente VII]]'''
|[[File:El papa Clemente VII, por Sebastiano del Piombo.jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1523|19 novembre 1523]]
|25 settembre 1534
|Giulio Zanobi di Giuliano de' [[Medici]]
|Firenze, Repubblica fiorentina
|Santa Maria sopra Minerva 
|-
|220
|'''[[Papa Paolo III|Paolo III]]'''
|[[File:Portrait of Pope Paul III Farnese (by Titian) - National Museum of Capodimonte.jpg|70px]]
|[[File:C o a Paulus III.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1534|13 ottobre 1534]]
|10 novembre 1549
|Alessandro [[Farnese]]
|[[Canino (Italia)|Canino]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|221
|'''[[Papa Giulio III|Giulio III]]'''
|[[File:Girolamo Sicciolante - Paus Julius IIIFXD.jpg|70px]]
|[[File:C o a Iulius III.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1549-1550|7 febbraio 1550]]
|23 marzo 1555
|Giovanni Maria [[Ciocchi del Monte (famiglia)|Ciocchi Del Monte]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|222
|'''[[Papa Marcello II|Marcello II]]'''
|[[File:Portrait of Pope Marcellus II Cervini (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|70px]]
|[[File:C o a Marcelus II.svg|60x60px]]
|[[Conclave dell'aprile 1555|9 aprile 1555]]
|1º maggio 1555
|Marcello [[Cervini]] degli Spannocchi
|[[Montefano]], Stato Pontificio
|Grotte Vaticane 
|-
|223
|'''[[Papa Paolo IV|Paolo IV]]'''
|[[File:Pope Paul IV – Jacopino Conte (Manner), ca. 1560.jpg|70px]]
|[[File:C o a Paulus IV.svg|60x60px]]
|[[Conclave del maggio 1555|23 maggio 1555]]
|18 agosto 1559
|Gian Pietro [[Carafa]]
|[[Capriglia Irpina]], [[Regno di Napoli]]
|Santa Maria sopra Minerva 
|-
|224
|'''[[Papa Pio IV|Pio IV]]'''
|[[File:Portrait of Pope Pius IV, three-quarter-length, seated at a draped table (Circle of Scipione Pulzone).jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1559|25 dicembre 1559]]
|9 dicembre 1565
|Giovanni Angelo dei [[Medici di Marignano]]
|[[Milano]], [[Ducato di Milano]]
|[[Basilica di Santa Maria degli Angeli e dei Martiri]] 
|-
|225
|[[Papa Pio V|San '''Pio V''']]
|[[File:Bartolomeo Passarotti - Pius V.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius V.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1565-1566|7 gennaio 1566]]
|1º maggio 1572
|Antonio Michele [[Ghislieri (famiglia)|Ghislieri]]
|[[Bosco Marengo|Bosco]], Ducato di Milano
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]] 
|-
|226
|'''[[Papa Gregorio XIII|Gregorio XIII]]'''
|[[File:Lavinia Fontana - Portrait of Pope Gregory XIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XIII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1572|13 maggio 1572]]
|10 aprile 1585
|Ugo [[Boncompagni (famiglia)|Boncompagni]]
|[[Bologna]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|227
|'''[[Papa Sisto V|Sisto V]]'''
|[[File:Portrait of Pope Sixtus V.jpg|70px]]
|[[File:C o a Sixtus V.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1585|24 aprile 1585]]
|27 agosto 1590
|Felice di Peretto da Montalto o Felice Peretti
|[[Grottammare]], Stato Pontificio
|Basilica di Santa Maria Maggiore 
|-
|228
|'''[[Papa Urbano VII|Urbano VII]]'''
|[[File:Portrait of Pope Urban VII Castagna (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|70px]]
|[[File:C o a Urbanus VII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del settembre 1590|15 settembre 1590]]
|27 settembre 1590
|Giovanni Battista Castagna
|[[Roma]], Stato Pontificio
|Santa Maria Sopra Minerva 
|-
|229
|'''[[Papa Gregorio XIV|Gregorio XIV]]'''
|[[File:Roman School – Portrait of Pope Gregory XIV (16th Century).jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XIV.svg|59x59px]]
|[[Conclave dell'ottobre-dicembre 1590|5 dicembre 1590]]
|16 ottobre 1591
|Niccolò [[Sfondrati]]
|[[Somma Lombardo]], Ducato di Milano
|Basilica di San Pietro 
|-
|230
|'''[[Papa Innocenzo IX|Innocenzo IX]]'''
|[[File:Portrait of Pope Innocent IX (Fidenza Cathedral Museum - Museo del Duomo di Fidenza, Fidenza).jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius IX.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1591|29 ottobre 1591]]
|30 dicembre 1591
|Giovanni Antonio Facchinetti de Nuce
|Bologna, Stato Pontificio
|Grotte Vaticane 
|-
|231
|'''[[Papa Clemente VIII|Clemente VIII]]'''
|[[File:Papst Clemens VIII Italian 17th century.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem VIII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1592|30 gennaio 1592]]
|3 marzo 1605
|Ippolito [[Aldobrandini]]
|[[Fano]], Stato Pontificio
|Basilica di Santa Maria Maggiore 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 17. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|232
|'''[[Papa Leone XI|Leone XI]]'''
|[[File:Pope Leo XI - Portrait.jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del marzo 1605|1 aprile 1605]]
|27 aprile 1605
|Alessandro di Ottaviano dei [[Medici di Ottajano]]
|[[Firenze]], [[Granducato di Toscana|Ducato di Firenze]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|233
|'''[[Papa Paolo V|Paolo V]]'''
|[[File:Pope Paul V.jpg|70px]]
|[[File:C o a Paulus V.svg|59x59px]]
|[[Conclave del maggio 1605|16 maggio 1605]]
|28 gennaio 1621
|Camillo [[Borghese (famiglia)|Borghese]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]] 
|-
|234
|'''[[Papa Gregorio XV|Gregorio XV]]'''
|[[File:(Albi) Cathédrale Sainte-Cécile - Trèsor - Portrait du pape Grégoire XV - PalissyIM81001477.jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XV.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1621|9 febbraio 1621]]
|8 luglio 1623
|Alessandro [[Ludovisi (famiglia)|Ludovisi]]
|[[Bologna]], Stato Pontificio
|[[Chiesa di Sant'Ignazio di Loyola in Campo Marzio|Sant'Ignazio di Loyola in Campo Marzio]] 
|-
|235
|'''[[Papa Urbano VIII|Urbano VIII]]'''
|[[File:Pietro da Cortona - Portrait of Urban VIII (ca. 1624-1627) - Google Art Project - edited.jpg|70px]]
|[[File:C o a Urbanus VIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1623|6 agosto 1623]]
|29 luglio 1644
|Maffeo Vincenzo [[Barberini]]
|Firenze, [[Granducato di Toscana]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|236
|'''[[Papa Innocenzo X|Innocenzo X]]'''
|[[File:PopeInnocentX.jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius X.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1644|15 settembre 1644]]
|7 gennaio 1655
|Giovanni Battista [[Pamphili]]
|Roma, Stato Pontificio
|[[Chiesa di Sant'Agnese in Agone|Sant'Agnese in Agone]] 
|-
|237
|'''[[Papa Alessandro VII|Alessandro VII]]'''
|[[File:Alexander VII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Alexander VII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1655|7 aprile 1655]]
|22 maggio 1667
|Fabio [[Chigi]]
|[[Siena]], [[Granducato di Toscana]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|238
|'''[[Papa Clemente IX|Clemente IX]]'''
|[[File:Pope Clement IX.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem IX.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1667|20 giugno 1667]]
|9 dicembre 1669
|Giulio [[Rospigliosi]]
|[[Pistoia]], [[Granducato di Toscana]]
|Basilica di Santa Maria Maggiore 
|-
|239
|'''[[Papa Clemente X|Clemente X]]'''
|[[File:Clement X.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem X.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1669-1670|29 aprile 1670]]
|22 luglio 1676
|Emilio Bonaventura [[Altieri (famiglia)|Altieri]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|240
|[[Papa Innocenzo XI|Beato '''Innocenzo XI''']]
|[[File:Papa Innocenzo XI Odescalchi.jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius XI.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1676|21 settembre 1676]]
|12 agosto 1689
|Benedetto [[Odescalchi]]
|[[Como]], [[Ducato di Milano]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|241
|'''[[Papa Alessandro VIII|Alessandro VIII]]'''
|[[File:Portrait of Pope Alexander VIII – Roman School of 17th Century – (unframed).jpg|70px]]
|[[File:C o a Alexander VIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1689|6 ottobre 1689]]
|1º febbraio 1691
|Pietro Vito [[Ottoboni]]
|[[Venezia]], [[Repubblica di Venezia]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|242
|'''[[Papa Innocenzo XII|Innocenzo XII]]'''
|[[File:Pope Innocent XII.PNG|70px]]
|[[File:C o a Inocentius XII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1691|12 luglio 1691]]
|27 settembre 1700
|Antonio [[Pignatelli (famiglia)|Pignatelli]] di Spinazzola
|[[Spinazzola]], [[Regno di Napoli]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|243
|'''[[Papa Clemente XI|Clemente XI]]'''
|[[File:Portrait of Pope Clement XI Albani (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XI.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1700|23 novembre 1700]]
|19 marzo 1721
|Giovanni Francesco [[Albani (famiglia romana)|Albani]]
|[[Urbino]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 18. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|244
|'''[[Papa Innocenzo XIII|Innocenzo XIII]]'''
|[[File:InnocientXIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius XIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1721|8 maggio 1721]]
|7 marzo 1724
|Michelangelo [[conti di Segni|Conti]]
|[[Poli (Italia)|Poli]], [[Stato Pontificio]]
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|245
|'''[[Papa Benedetto XIII|Benedetto XIII]]'''&lt;br&gt;[[Servo di Dio]]
|[[File:Benedetto XIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XIII.svg|50px]]
|[[Conclave del 1724|29 maggio 1724]]
|23 febbraio 1730
|Pietro Francesco [[Orsini]]
|[[Gravina in Puglia]], [[Regno di Napoli]]
|[[Basilica di Santa Maria sopra Minerva|Santa Maria sopra Minerva]] 
|-
|246
|'''[[Papa Clemente XII|Clemente XII]]'''
|[[File:Agostino Masucci – Portrait of Pope Clement XII, seated.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XII.svg|50px]]
|[[Conclave del 1730|12 luglio 1730]]
|6 febbraio 1740
|Lorenzo [[Corsini]]
|[[Firenze]], [[Granducato di Toscana]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]] 
|-
|247
|'''[[Papa Benedetto XIV|Benedetto XIV]]'''
|[[File:Benoit XIV.jpg|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XIV.svg|50px]]
|[[Conclave del 1740|17 agosto 1740]]
|3 maggio 1758
|Prospero Lorenzo [[Lambertini (famiglia)|Lambertini]]
|[[Bologna]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|248
|'''[[Papa Clemente XIII|Clemente XIII]]'''
|[[File:Clemens XIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XIII.svg|50px]]
|[[Conclave del 1758|6 luglio 1758]]
|2 febbraio 1769
|Carlo della Torre di [[Rezzonico (famiglia)|Rezzonico]]
|[[Venezia]], [[Repubblica di Venezia]]
|Basilica di San Pietro
|-
|249
|'''[[Papa Clemente XIV|Clemente XIV]]'''
|[[File:Pope Clement XIV portrait in Santarcangelo di Romagna.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XIV.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1769|19 maggio 1769]]
|22 settembre 1774
|Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli
|[[Santarcangelo di Romagna]], Stato Pontificio
|[[Basilica dei Santi XII Apostoli]] 
|-
|250
|'''[[Papa Pio VI|Pio VI]]'''
|[[File:Popepiusvi.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius VI.svg|50px]]
|[[Conclave del 1774-1775|15 febbraio 1775]]
|29 agosto 1799
|Giovanni Angelo [[Braschi (famiglia)|Braschi]]
|[[Cesena]], Stato Pontificio
|Grotte Vaticane 
|-
|251
|'''[[Papa Pio VII|Pio VII]]'''&lt;br&gt;[[Servo di Dio]]
|[[File:Jacques-Louis David 018.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius VII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1799-1800|14 marzo 1800]]
|20 agosto 1823
|Barnaba Niccolò Chiaramonti
|Cesena, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 19. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|252
|'''[[Papa Leone XII|Leone XII]]'''
|[[File:Charles Picqué – Portrait de Léon XII (1828).jpg|70px]]
|[[File:C o a Leon XII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1823|28 settembre 1823]]
|10 febbraio 1829
|Annibale Clemente [[Conti della Genga|della Genga]]
|[[Genga]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|253
|'''[[Papa Pio VIII|Pio VIII]]'''
|[[File:Ritratto di Papa Pio VIII, by Clemente Alberi.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius VIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1829|31 marzo 1829]]
|30 novembre 1830
|Francesco Saverio [[Castiglioni (famiglia)|Castiglioni]]
|[[Cingoli]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro 
|-
|254
|'''[[Papa Gregorio XVI|Gregorio XVI]]'''
|[[File:Gregory XVI.jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XVI.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1830-1831|2 febbraio 1831]]
|1º giugno 1846
|Bartolomeo Alberto Cappellari
|[[Belluno]], [[Repubblica di Venezia]]
|Basilica di San Pietro 
|-
|255
|[[Papa Pio IX|Beato '''Pio IX''']]
|[[File:G.P.A.Healy, Portrait of Pope Pius IX (1871).jpg|senza_cornice|99x99px]]
|[[File:Pio Nono.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1846|16 giugno 1846]]
|7 febbraio 1878
|Giovanni Maria [[Mastai|Mastai Ferretti]]
|[[Senigallia]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]] 
|-
|256
|'''[[Papa Leone XIII|Leone XIII]]'''
|[[File:Portrait of Pope Leo XIII, Fabio Cipolla.jpg|senza_cornice|94x94px]]
|[[File:C o a Leon XIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1878|20 febbraio 1878]]
|20 luglio 1903
|Vincenzo Gioacchino [[Pecci (famiglia)|Pecci]]
|[[Carpineto Romano]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]] 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

=== 20. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|257
|[[Papa Pio X|San '''Pio X''']]
|[[File:Papst Pius X-01..jpg|senza_cornice|70px]]
|[[File:C o a Pius X (b).svg|58px]]
|[[Conclave del 1903|4 agosto 1903]]
|20 agosto 1914
|Giuseppe Melchiorre Sarto
|[[Riese Pio X|Riese]], [[Regno Lombardo-Veneto]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]] 
|-
|258
|'''[[Papa Benedetto XV|Benedetto XV]]'''
|[[File:Benedict xv pontifex (cropped).jpg|senza_cornice|70px]]
|[[File:Benedetto XV.svg|58px]]
|[[Conclave del 1914|3 settembre 1914]]
|22 gennaio 1922
|Giacomo della Chiesa
|[[Genova]], [[Regno di Sardegna (1720-1861)|Regno di Sardegna]]
|[[Grotte Vaticane]] 
|-
|259
|'''[[Papa Pio XI|Pio XI]]'''
|[[File:Portrait of Pope Pius XI Ratti – Grand Seminary, Mechelen.jpg|senza_cornice|70px]]
|[[File:Pio Undicesimo.svg|58px]]
|[[Conclave del 1922|6 febbraio 1922]]
|10 febbraio 1939
|Achille Ratti
|[[Desio]], Regno Lombardo-Veneto
|Grotte Vaticane 
|-
|260
|'''[[Papa Pio XII|Pio XII]]'''&lt;br&gt;[[Venerabile]]
|[[File:Papa Pio XII nel 1953.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius XII (2).svg|58px]]
|[[Conclave del 1939|2 marzo 1939]]
|9 ottobre 1958
|Eugenio [[Pacelli (famiglia)|Pacelli]]
|[[Roma]], [[Regno d'Italia (1861-1946)|Regno d'Italia]]
|Grotte Vaticane 
|-
|261
|[[Papa Giovanni XXIII|San '''Giovanni XXIII''']]
|[[File:Pope John XXIII, 1958–1963.jpg|70px]]
|[[File:C o a John XXIII.svg|58px]]
|[[Conclave del 1958|28 ottobre 1958]]
|3 giugno 1963
|Angelo Giuseppe Roncalli
|[[Sotto il Monte]], Regno d'Italia
|Basilica di San Pietro 
|-
|262
|[[Papa Paolo VI|San '''Paolo VI''']]
|[[File:Paulus VI, by Fotografia Felici, 1969.jpg|70px]]
|[[File:Coat of Arms of Pope Paul VI.svg|58px]]
|[[Conclave del 1963|21 giugno 1963]]
|6 agosto 1978
|Giovanni Battista Montini
|[[Concesio]], Regno d'Italia
|Grotte Vaticane 
|-
|263
|[[Papa Giovanni Paolo I|Beato '''Giovanni Paolo I''']]
|[[File:Paus Johannes Paulus I (Bestanddeelnr 929-9074) (cropped).jpg|70px]]
|[[File:C o a John Paul I.svg|58px]]
|[[Conclave dell'agosto 1978|26 agosto 1978]]
|[[Morte di papa Giovanni Paolo I|28 settembre 1978]]
|Albino Luciani
|[[Canale d'Agordo|Forno di Canale]], Regno d'Italia
|Grotte Vaticane 
|-
|264
|[[Papa Giovanni Paolo II|San '''Giovanni Paolo II''']]
|[[File:Oscar Luigi Scalfaro con Giovanni Paolo II (cropped).jpg|70px]]
|[[File:Ioannes Paulus IICoAsimple.png|58px]]
|[[Conclave dell'ottobre 1978|16 ottobre 1978]]
|[[Morte di papa Giovanni Paolo II|2 aprile 2005]]
|Karol Wojtyła
|[[Wadowice]], [[Seconda Repubblica di Polonia|Polonia]]
|Basilica di San Pietro 
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

== 3. Joerdausend ==
=== 21. Joerhonnert ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%; text-align:center; width: 100%;&quot;
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|-
|265
|'''[[Papa Benedetto XVI|Benedetto XVI]]'''
|[[File:Pope Benedict XVI 2 (cropped 2).jpg |70px]]
|align=&quot;center&quot;|[[File:BXVI CoA like gfx PioM.svg|58px]]
|[[Conclave del 2005|19 aprile 2005]]
|[[Dimissioni di papa Benedetto XVI|28 febbraio 2013]]&lt;br&gt;''(morto il 31 dicembre 2022)''
|Joseph Ratzinger
|[[Marktl]], [[Repubblica di Weimar|Germania]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|266
|'''[[Papa Francesco|Francesco]]'''
|[[File: Papa Francesco (2021).jpeg|70px]]
|align=&quot;center&quot;|[[File:Coat of arms of Franciscus.svg|58px]]
|[[Conclave del 2013|13 marzo 2013]]
|[[Morte di papa Francesco|21 aprile 2025]]
|Jorge Mario Bergoglio
|[[Buenos Aires]], [[Argentina]]
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]]
|-
|267
|'''[[Papa Leone XIV|Leone XIV]]'''
|[[File:Papa Leon XIV-20251011-54852216541-20251112111339.jpg|70px]]
|align=&quot;center&quot;|[[File:Insigne Leonis XIV.svg|58px]]
|[[Conclave del 2025|8 maggio 2025]]
|''in carica''
|Robert Francis Prevost
|[[Chicago]], [[Stati Uniti d'America]]
|
|-
!Nr.
!Pontifikatnumm
!style=&quot;width:52px;&quot; |Portrait
!style=&quot;width:52px;&quot; |Wopen
!Ufank vum Pontifikat
!Enn vum Pontifikat
!Biergerlechen Numm
!Gebuertsuert
!Begriefnesplaz
|}

== Ierfgroussherzog ==
Den '''Ierfgroussherzog''' ass den designéierten Nofollger vum [[Groussherzog]]. Den Ierfgroussherzog gëtt Groussherzog wann den aktuelle Groussherzog wéinst Doud, Récktrëtt oder [[Ofdankung]] net méi weider mécht.

Den Titel vum Ierfgroussherzog bezitt sech op den éischten an direkten Nofollger an der [[konstitutionell Monarchie]] vu Lëtzebuerg. Hien ass normalerweis dat eelst Kand vum regéierende Groussherzog an huet eng offiziell Roll am Staatsliewen, och wann seng Muecht virun allem representativ a virbereedend ass.

D'Successioun vum Troun ass duerch d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] an duerch Hausgesetzer gereegelt. Bis 2011 huet zu Lëtzebuerg d'Prinzip vun der männlecher Primogenitur gegollt, dat heescht, datt männlech Nofollger Prioritéit haten. Zanter enger Reform gouf dat duerch eng absolutt Primogenitur ersat, wou dat eelst Kand, onofhängeg vum Geschlecht, den Troun ierft.
Am Fall vun Doud, Ofdankung oder Récktrëtt vum Groussherzog gëtt den Ierfgroussherzog automatesch säin Nofollger. Dësen Iwwergank geschitt ouni Interregnum, fir d'Kontinuitéit vum Staat ze garantéieren. Eng offiziell Proklamatioun an dacks eng Investitur- oder Vereedegungszeremonie begleeden dëse Wiessel.

== Politik ==
=== USSR ===
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}

=== Vietnam ===
* [[Nordvietnam]]
* [[Südvietnam]]

=== Jemen ===
* [[Jemenittesch Arabesch Republik|Nordjemen]]
* [[Südjemen]]

== Terrorismus ==
* [[Huthi-Rebellen]]
* [[Taliban]]
* [[Achs vum Widderstand]]

== Mobilitéit ==
* [[Elektro-Hybridbus]]
* [[Opluedstatioun (Elektrogefier)]]
..Autoen..
…Chargy…
…Superchargy…
..Busser..
* [[Waasserstofffliger]]

== Filmer ==
* Fast and Furious
* Scream
* American Pie
* Naked Gun
* Saw

== Zuelen ==
* Vun 1 bis 100

== Soss ==
* [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)]]
* Fändelen a Wope vun all Staat uleeën.
* Zeitungen zu Lëtzebuerg

(Wann op Commonscat eppes muss aktualiséiert ginn: {Outdated|…})
(Kategorie:Iwwerschaffen)
(Fir eng faarweg Schabloun: „Eneco-Tour“)</text>
      <sha1>qpdg071m7dbtnz29yj4dwr8jbvoi1nl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Nokucken Deputéiert</title>
    <ns>14</ns>
    <id>172735</id>
    <revision>
      <id>2700930</id>
      <parentid>2644575</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:18:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kategorien, déi am beschten eidel solle sinn]] derbäigesat</comment>
      <origin>2700930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="500" sha1="9clugm3zlai1omm4z99g04pb625zjfg" xml:space="preserve">__HIDDENCAT__
''Dëst ass eng '''provisoresch''' Kategorie, déi dozou dénge soll, d'Artikelen iwwer Deputéiert erëmzefannen, déi nach weider ausgebaut musse ginn (Liewensdaten, ...)'' 

''D'Skizzen dozou baséieren op der [https://www.industrie.lu/deputes.html  Lëscht vun Deputéierten op industrie.lu], déi als Basis geholl gouf, fir vu jiddwer Deputéierten op d'mannst emol eng Skizz ze hunn.''

Okt. 2025.
[[Kategorie:Nokucken]]
[[Kategorie:Kategorien, déi am beschten eidel solle sinn]]</text>
      <sha1>9clugm3zlai1omm4z99g04pb625zjfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Angelsberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172736</id>
    <revision>
      <id>2700932</id>
      <parentid>2652355</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="l9ssfg1bwgp6uw1m9v8p76gwbu0nxb1" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Angelsberg''', gebuer den [[8. Dezember]] [[1808]] zu [[Gemeng Miedernach|Miedernach]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=705611|Titel=Gebuertsschäin 08.12.1808|Gekuckt=30.12.2025|Editeur=08.12.1808|Säiten=S. 214|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; a gestuerwen den [[9. Mäerz]] [[1877]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/q14zn0/pages/3/articles/DTL42|Titel=Inland|Gekuckt=2025-12-30|Datum=1877-03-10|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; zu [[Nidderfeelen]]&lt;ref&gt;De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I67806&amp;tree=deltgen Jean Angelsberg] op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Nottär]] a [[Politiker]].

Hie war vun 1854 bis 1856 Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Angeslsberg Jean}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Gebuer 1808]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1877]]</text>
      <sha1>l9ssfg1bwgp6uw1m9v8p76gwbu0nxb1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jacques-Alexandre Brassel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172794</id>
    <revision>
      <id>2700933</id>
      <parentid>2659408</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:19:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2259" sha1="9cpb457bgjywh3ww5o8k1gsg50oq71n" xml:space="preserve">{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jacques-Alexandre Brassel''', gebuer den [[3. Februar]] [[1797]] zu [[Ueschdref]]&lt;ref&gt;Den Notär [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I117986&amp;tree=deltgen Jacques Alexandre Brassel] op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, a gestuerwen [[1861]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/1k08s1c2vp/pages/3/articles/DIVL118|Titel=Avis - Notariat|Gekuckt=2026-01-29|Datum=1861-03-30|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit Nr 139|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, war e lëtzebuergeschen [[Nottär]] a Politiker.

Hie war Nottär zu [[Rammerech]]. 

1848 war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]], a vun 1848 bis 1854 Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; 

Vun ... bis 1853 war hien och [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Folscht]]&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/7m7z9qkgwd/pages/5/articles/DIVL235 ARRÊTÉ ROYAL GRAND DUCAL, du 25 mars 1853, portant nomination d’un bourgmestre.] In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 34 (21.04.1853), p. 325 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;

1861, no sengem Doud, huet säi Fils Jean-Edouard Brassel seng Nottärs-Etüd iwwerholl.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/0fz6p4bfpt/pages/2/articles/DIVL59 Avis. — Notariat]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.29 (01.07.1861), p. 238.
[Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Berns Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1797]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1861]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Folscht]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>9cpb457bgjywh3ww5o8k1gsg50oq71n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700934</id>
      <parentid>2700933</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] derbäigesat</comment>
      <origin>2700934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2294" sha1="6ok727f0jyobjz4dz3z8ucooz3fh4gk" xml:space="preserve">{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jacques-Alexandre Brassel''', gebuer den [[3. Februar]] [[1797]] zu [[Ueschdref]]&lt;ref&gt;Den Notär [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I117986&amp;tree=deltgen Jacques Alexandre Brassel] op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, a gestuerwen [[1861]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/1k08s1c2vp/pages/3/articles/DIVL118|Titel=Avis - Notariat|Gekuckt=2026-01-29|Datum=1861-03-30|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit Nr 139|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, war e lëtzebuergeschen [[Nottär]] a Politiker.

Hie war Nottär zu [[Rammerech]]. 

1848 war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]], a vun 1848 bis 1854 Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; 

Vun ... bis 1853 war hien och [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Folscht]]&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/7m7z9qkgwd/pages/5/articles/DIVL235 ARRÊTÉ ROYAL GRAND DUCAL, du 25 mars 1853, portant nomination d’un bourgmestre.] In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 34 (21.04.1853), p. 325 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;

1861, no sengem Doud, huet säi Fils Jean-Edouard Brassel seng Nottärs-Etüd iwwerholl.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/0fz6p4bfpt/pages/2/articles/DIVL59 Avis. — Notariat]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.29 (01.07.1861), p. 238.
[Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Berns Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1797]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1861]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Folscht]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Nokucken Deputéiert]]</text>
      <sha1>6ok727f0jyobjz4dz3z8ucooz3fh4gk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Léon Auguste Collart</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172819</id>
    <revision>
      <id>2700935</id>
      <parentid>2677896</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2147" sha1="qgu72c9p5v8ylhtvhp3edfqo4lt8n8m" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Politiker Léon Auguste Collart (1858-1906)|aner Leit mat deem Numm|Auguste Collart (Homonymie)}}
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De Léon '''Auguste Collart''', gebuer de [[25. Mee]] [[1858]]&lt;ref&gt;
[https://persist.lu/ark:70795/12gj6n/pages/3/articles/DTL46 Inland]. In: Luxemburger Wort, 1889. Jg., nº 296 (23.10.1889), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt; zu [[Beetebuerg]], an do gestuerwen den [[8. Mee]] [[1906]]&lt;ref&gt;De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I154044&amp;tree=mpauly Léon Auguste Collart] op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]].

Vun 1887 bis 1901 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Hie war vun 1885 bis zu sengem Doud 1906 Buergermeeschter vun der [[Gemeng Beetebuerg]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/0m1vwd/pages/3/articles/DTL82?search=Collart|Titel=Bettembourg|Gekuckt=2026-03-31|Datum=1906-05-09|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:L'Indépendance luxembourgeoise]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

== Gielercher ==

* {{OCCCH|(Promotioun 1900)}}&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/h15018btdv/pages/1/articles/DIVL15?search=collart|Titel=Avis - Ordre de la couronne de chêne|Gekuckt=2026-03-31|Datum=1900-07-27|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 1 (numeréiert 437)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Collart Léon Auguste}}
[[Kategorie:Gebuer 1858]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1906]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Famill Collart]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Beetebuerg]]</text>
      <sha1>qgu72c9p5v8ylhtvhp3edfqo4lt8n8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Auguste Fischer (Gierwer)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172885</id>
    <revision>
      <id>2700936</id>
      <parentid>2688086</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1103" sha1="alutdapxj6akhc9tntvlx1w4s1tnzf3" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Gierwer a Politiker Auguste Fischer|den Affekot a Politiker|Auguste Fischer (Affekot)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''(Jean Michel) Auguste Fischer''', gebuer de [[26. November]] [[1818]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]], a gestuerwen den [[31. August]] [[1889]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]]{{Quell?}}, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Gierwer a [[Politiker]]  aus der [[Stad Lëtzebuerg]].

Hie war vun 1854 bis 1856 a vun 1857 bis 1869 Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; 

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Fischer Auguste}}
[[Kategorie:Gebuer 1818]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1889]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gierwer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>alutdapxj6akhc9tntvlx1w4s1tnzf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Pierre Fischer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172891</id>
    <revision>
      <id>2700940</id>
      <parentid>2680436</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:36:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1095" sha1="3ma7qkvcc3befgqxrofi7pic9tth7xd" xml:space="preserve">{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Pierre Fischer''', gebuer 9. Abrëll 1825{{Quell?}}, a gestuerwen de [[17. November]] [[1876]] (am Alter vun 52 Joer)&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/6578kt1k98/pages/3/articles/DIVL63 Lokal-Neuigkeiten.] In: Luxemburger Zeitung, nº 323 &amp; 324 (18.11.1876), p. 3 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]] a Besëtzer vu Lännereie vu [[Schrondweiler]].

Vun 1858 bis 1872 war hien Deputéierten vum [[Kanton Miersch]] an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; 

{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Fischer Jeanpierre}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1876]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>3ma7qkvcc3befgqxrofi7pic9tth7xd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>François Kellen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173086</id>
    <revision>
      <id>2700941</id>
      <parentid>2688891</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2700941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1340" sha1="829kdnucfrua5tjidyt9qh373y3ijzi" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''François Kellen''', gebuer den 13. Juli 1820 zu [[Platen]], a gestuerwen 29. Dezember 1906 zu [[Biebereg]],{{Quell?}} war e [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Grondbesëtzer a [[Politiker]] vu [[Platen]].

Vun 1863 bis 1869 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; Hie war och Member vum [[Gemengerot]] a [[Schäffen]] an der [[Gemeng Préizerdaul|Gemeng Biebreg]].&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/39d756bjt7/pages/3/articles/DIVL125 Avis. — Nomination d’un échevin.]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.27 (18.06.1862), p. 223 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;
&lt;!--
== Gielercher ==--&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kellen Francois}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Nokucken Deputéiert]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]</text>
      <sha1>829kdnucfrua5tjidyt9qh373y3ijzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Baptiste-Edouard Klein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173092</id>
    <revision>
      <id>2700885</id>
      <parentid>2645936</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T17:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>elo mat de Liewensdaten + Buergermeescher Gemeng Jonglënster + Gielchen inkl Quellen a Kategorien</comment>
      <origin>2700885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3579" sha1="sxxq3b1mrxgrh2to57pco02njimnorc" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Nottär a Politiker Jean-Baptiste Klein vu Jonglënster|aner Leit mat deem Numm|Jean-Baptiste Klein}}
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De Jean-Baptiste-'''Edouard Klein''', gebuer den [[10. Oktober]] [[1831]] zu [[Jonglënster]], an do gestuerwen den [[20. Juli]] [[1906]], war e lëtzebuergeschen [[Nottär]] a [[Politiker]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1528869|Titel=Klein, Jean Baptiste Edouard|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

De 6. September 1860 krut hie seng Nominatioun als Nottär zu Jonglënster&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/dpwp4wx8jg/pages/4/articles/DIVL210 Bekanntmachung. — Notariat.]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil. 45 (20.09.1860), p. 416 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt; an ass dat bliwwe bis zu senger Demissioun de 16. Oktober 1870.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4t1pj747q8/pages/246/articles/DIVL13583?search=Junglinster+Klein+Ed|Titel=SECONDE PARTIE. PUBLICATIONS DIVERSES.  - NOT|Gekuckt=2026-08-12|Datum=1871-12-31|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 246 (numeréiert 178)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Den 29. Dezember 1869 krut hie seng Nominatioun als Buergermeeschter vun der [[Gemeng Jonglënster]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/k2c6rkf6gt/pages/1/articles/DIVL34?search=Junglinster+Klein+Ed|Titel=Avis. — Administration communale.|Gekuckt=2026-08-12|Datum=1869-12-31|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 3 (nummeréiert 447)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; an am Dezember 1875 krut hien nach emol eng Nominatioun op demselwechte Posten.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/t95b6v69qw/pages/12/articles/DIVL530?search=Junglinster|Titel=Avis. — Administration communale.|Gekuckt=2026-08-12|Datum=1875-12-31|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 12 (nummeréiert 444)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Den Edouard Klein war vum 13. Mee 1873 bis den 8. Juni 1875 Deputéierten fir de [[Kanton Gréiwemaacher]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/hq6v2b/pages/2/articles/DTL44?search=Junglinster+Klein|Titel=Inland. - Luxemburg, 9. Nov. Fortsetzung der Deputirtenliste seit 1842-1889|Gekuckt=2026-08-12|Datum=1889-11-09|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

== Gielercher ==

* {{OCCCH|(Promotioun 1862)}}&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/jcxvth/pages/1/articles/DTL36?search=Junglinster%2520Klein|Titel=LUXEMBOURG, 5 MARS. Dernières nouvelles.|Gekuckt=2026-08-12|Datum=1862-03-06|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[L'Union]]|Säiten=Säit 1|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Klein Jean-Baptiste-Edouard}}
[[Kategorie:Gebuer 1831]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1906]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Jonglënster]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>sxxq3b1mrxgrh2to57pco02njimnorc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Pierre Kneip</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173096</id>
    <revision>
      <id>2700943</id>
      <parentid>2645336</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1258" sha1="dzbaxscx84daodp46ivbslbe28393wg" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Pierre Kneip''', gebuer als '''Peter Kneip''' den [[11. Oktober]] [[1844]] zu [[Duerscht]]&lt;ref&gt;Gebuertsakt Nr. 62 vum 11. Oktober 1844 vun der Gemeng Housen&lt;/ref&gt;, an och do gestuerwen den [[11. September]] [[1914]]&lt;ref&gt;Stierfakt Nr. 30 vum 12. September 1914 vun der Gemeng Housen&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]].

Vun 1887 bis 1893 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Säi Brudder [[Pierre Kneip]] war Buergermeeschter vun [[Gemeng Housen|Housen]].&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/vtfvnx/pages/3/articles/DTL46 Lokales]. In: Luxemburger Wort, 1911. Jg., nº 189&amp;190, Morgenausgabe (08.07.1911), S. 3.&lt;/ref&gt;

&lt;!--== Gielercher ==
--&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kneip Jean-Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1914]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>dzbaxscx84daodp46ivbslbe28393wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henri Knepper</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173114</id>
    <revision>
      <id>2700944</id>
      <parentid>2688042</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1146" sha1="j56z5u9e6jhrt60rp73sipiwzoq7dhc" xml:space="preserve">{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Henri Knepper''', gebuer den [[1. September]] [[1813]] zu [[Bëschdref]], a gestuerwen den [[8. Abrëll]] [[1879]] zu [[Réimech]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1596248|Titel=Knepper, Henri|Gekuckt=2026-07-29|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt;, war e lëtzebuergeschen [[Nottär]] a [[Politiker]].

1850 gouf hien Notaire zu Réimech.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1856 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Säi Jong [[Eugène Knepper]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; war och Notaire zu Réimech.

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Knepper Henri}}
[[Kategorie:Gebuer 1813]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1879]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]</text>
      <sha1>j56z5u9e6jhrt60rp73sipiwzoq7dhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Augustin Lampach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173197</id>
    <revision>
      <id>2700945</id>
      <parentid>2681967</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="hber2be6mlgybn2ifkzqv39augbr83r" xml:space="preserve">{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Augustin Lampach''', gebuer den [[20. Mee]] [[1802]] op der Neumuehle bäi [[Arel]], a gestuerwen de [[25. November]] [[1877]] zu [[Nidderaanwen|Nidderanwen]]&lt;ref&gt;Den [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I6165&amp;tree=jwagner Augustin Lampach] op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, war e lëtzebuergeschen [[Nottär]] a [[Politiker]].

Hie war vun ... bis 1874 Nottär zu Nidderanwen.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/bx5x02qbp0/pages/20/articles/DIVL269 Bekanntmachung. — Notariat.]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.26 (13.06.1874), p. 172 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;

Vun 1848 bis 1856 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; 

Hie war och Member vum [[Gemengerot]] vun [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]].{{wéini?}}

1853 huet hie sech mat der Genovefa Lahaye bestuet.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/94gkzp/pages/4/articles/DTL74 Civilstand der Stadt Luxemburg.] In: Luxemburger Wort, 1853. Jg., nº 111 (18.09.1853), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Lampach Augustin}}
[[Kategorie:Gebuer 1802]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1877]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]</text>
      <sha1>hber2be6mlgybn2ifkzqv39augbr83r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Nicolas Klein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173201</id>
    <revision>
      <id>2700894</id>
      <parentid>2646999</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>Elo mat de Liewensdaten inklusiv Quell (archives nationales)</comment>
      <origin>2700894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="tvh83vpag49casfzi8uerr6craab271" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Nicolas Klein''', gebuer .den [[22. Juni]] [[1788]] zu [[Wuermer]], a gestuerwen .de [[7. Januar]] [[1867]] zu [[Jonglënster]], war e lëtzebuergesche [[Politiker]] an [[Nottär]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/412872|Titel=Klein, Jean-Nicolas|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Hie war vun 1814 bis 1860 Nottär zu Jonglënster.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1848 war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Hie war de Papp vum [[Jean-Baptiste-Edouard Klein]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1528869|Titel=Klein, Jean Baptiste Edouard|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt; 

&lt;!--== Gielercher ==
--&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Klein Jeannicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1788]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1867]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Nokucken Deputéiert]]</text>
      <sha1>tvh83vpag49casfzi8uerr6craab271</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700906</id>
      <parentid>2700894</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T23:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>+ link op säin anere Jong</comment>
      <origin>2700906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1716" sha1="7ea92hr75hrunnp6dass3jgar4pdrfq" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Nicolas Klein''', gebuer .den [[22. Juni]] [[1788]] zu [[Wuermer]], a gestuerwen .de [[7. Januar]] [[1867]] zu [[Jonglënster]], war e lëtzebuergesche [[Politiker]] an [[Nottär]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/412872|Titel=Klein, Jean-Nicolas|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Hie war vun 1814 bis 1860 Nottär zu Jonglënster.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1848 war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Hie war de Papp vum [[Jean-Baptiste-Edouard Klein]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1528869|Titel=Klein, Jean Baptiste Edouard|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt; a vum [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1446398|Titel=Klein, Jean-Baptiste|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt; 

&lt;!--== Gielercher ==
--&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Klein Jeannicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1788]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1867]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]
[[Kategorie:Nokucken Deputéiert]]</text>
      <sha1>7ea92hr75hrunnp6dass3jgar4pdrfq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700942</id>
      <parentid>2700906</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1681" sha1="j8uj978azrohvyd4fhk7keqbeq7rpw5" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Nicolas Klein''', gebuer .den [[22. Juni]] [[1788]] zu [[Wuermer]], a gestuerwen .de [[7. Januar]] [[1867]] zu [[Jonglënster]], war e lëtzebuergesche [[Politiker]] an [[Nottär]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/412872|Titel=Klein, Jean-Nicolas|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Hie war vun 1814 bis 1860 Nottär zu Jonglënster.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1848 war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Hie war de Papp vum [[Jean-Baptiste-Edouard Klein]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1528869|Titel=Klein, Jean Baptiste Edouard|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt; a vum [[Jean-Baptiste Klein (Stad Lëtzebuerg)|Jean-Baptiste Klein]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/authorities/1446398|Titel=Klein, Jean-Baptiste|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=archives.services-publics.lu}}&lt;/ref&gt; 

&lt;!--== Gielercher ==
--&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Klein Jeannicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1788]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1867]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]]</text>
      <sha1>j8uj978azrohvyd4fhk7keqbeq7rpw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Edouard Leon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173283</id>
    <revision>
      <id>2700950</id>
      <parentid>2687220</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1527" sha1="7azal3fwm5ty6i4w6004fbrx5a7enxl" xml:space="preserve">{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edouard Leon''', gebuer den [[10. Mäerz]] [[1892]] zu [[Rëmeleng]]&lt;ref&gt;Den [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I211175&amp;tree=mpauly Edouard François Mozart Léon] op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, an do gestuerwen den [[8. September]] [[1920]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/7c3127c1xp/pages/15/articles/DIVL1565?search=Eduard+L%C3%A9on|Titel=Vorfeier zum 1. Mai Ehrung früherer Gewerkschaftler|Gekuckt=2026-07-22|Datum=1996-05-02|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 15|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/qskxnvr60v/pages/2/articles/DIVL145?search=Eduard+Leon|Titel=Eduard Léon|Gekuckt=2026-07-22|Datum=1920-09-09|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Soziale Republik]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;, war e lëtzebuergeschen Aarbechter a [[Politiker]] vun [[Téiteng]].

Hie war kuerz, vun 1918 bis 1919, Deputéierten an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt; 

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Leon Edouard}}
[[Kategorie:Gebuer 1892]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1920]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>7azal3fwm5ty6i4w6004fbrx5a7enxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mathias Perrang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173628</id>
    <revision>
      <id>2700886</id>
      <parentid>2652154</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T17:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>Doudesplaz esou wéi an der Referenz</comment>
      <origin>2700886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="i209cn4acryta4oir6urihps1tzxafu" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}{{Infobox Biographie}}
De '''Mathias Perrang''', gebuer ..., a gestuerwen de [[25. Februar]] [[1918]] zu [[Koplescht]] (am Alter vu 50 Joer)&lt;ref name=rip&gt;[https://persist.lu/ark:70795/qf2fnp/pages/2/articles/DTL134 Avis Mort. 3 Page 2.] In: Luxemburger Wort, 1918. Jg., nº 57 (26.02.1918), p. 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].

Hie war vun ... bis 1918  [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Koplescht]].&lt;ref name=rip/&gt;

Fir un hien z'erënneren, gouf eng Strooss um [[Briddel]] no him genannt.&lt;ref&gt;L-8160; [https://map.geoportail.lu/addresses/Bridel/Rue%20Mathias%20Perrang/?lang=de Lag] op geoportail.lu.&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Perrang Mathias}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Koplescht]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]</text>
      <sha1>i209cn4acryta4oir6urihps1tzxafu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nicolas Sibenaler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174830</id>
    <revision>
      <id>2700956</id>
      <parentid>2687313</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3314" sha1="6xc8o8vwgindkp6xu618lh3pzjf118m" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Sibenaler''' oder '''Sibenaller'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/4/articles/DIVL93?search=Arsdorf|Titel=ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres.|Gekuckt=2026-07-23|Datum=1849-01-30|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 4|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; oder '''Siebenaler''',&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://gw.geneanet.org/jean6227?lang=fr&amp;n=siebenaler&amp;oc=5&amp;p=nicolas|Titel=Généalogie de Nicolas Siebenaler (5)|Gekuckt=2026-07-23|Wierk=Geneanet|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; gebuer den [[8. September]] [[1802]] zu [[Ueschdref]], an do gestuerwen den [[10. Juni]] [[1864]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gierwer]]&lt;ref&gt;Den [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I117042&amp;tree=deltgen Nicolas Siebenaler] op www.luxracines.lu vum [[Rob Deltgen|Robert Deltgen]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Den [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I67394&amp;tree=weydert Nicolas Sibenaller] op www.luxracines.lu vum Jean-Pierre Weydert&lt;/ref&gt; a [[Politiker]].

[[1848]] war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand Duché de Luxembourg.] industrie.lu. Dës Lëscht baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail'' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch] Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

1849 krut den Nicolas Sibenaller eng weider Nominatioun als [[Buergermeeschter]] vun der deemoleger [[Gemeng Ueschdref]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/pt5wfx/pages/2/articles/DTL44 Liste alphabétique des personnes qui ont siégé aux différentes Assemblées législatives du Grand-Duché de Luxembourg , depuis 1842 jusqu’au 1er septembre 1869.] In: L'indépendance luxembourgeoise, nº 12 (12.01.1884), p. 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt; Den 20 Juli 1852 gouf seng Demissioun als Buergermeeschter akzeptéiert an de [[François Scholtus]] als säi Successeur nominéiert.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/mxg0jgj6g2/pages/5/articles/DIVL268?search=Sibenaller%2520Arsdorf|Titel=ARRÊTE ROYAL GRAND-DUCAL du 20 juillet 1852, n° 551, portant nomination de deux Bourgmestres.|Gekuckt=2026-07-23|Datum=1852-08-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säiten 5-6|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Den 12. Mäerz 1861 krut de Gierwer Nicolas Siebenaler vun Uerschdref eng (weider) Nominatioun als Buergermeeschter vun Ueschdref.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/6/articles/DIVL107?search=Arsdorf|Titel=Avis. — Nomination de bourgmestres. - District de Mersch.|Gekuckt=2026-07-23|Datum=1861-03-18|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 6|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Sibenaler Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1802]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1864]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gierwer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Ueschdref]]</text>
      <sha1>6xc8o8vwgindkp6xu618lh3pzjf118m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dominique Stiff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174831</id>
    <revision>
      <id>2700957</id>
      <parentid>2679391</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2906" sha1="9gkddswrsxy6wthkj7xswj4corfzjs6" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Dominique Stiff''', gebuer als '''Jean Dominique Stiff''' de [[26. Oktober]] [[1809]] zu [[Fenteng]]&lt;ref&gt;[https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:S3HT-6D39-QVT?wc=9RY3-FM9%3A129747201%2C130497601%26cc%3D1709358&amp;cc=1709358&amp;lang=de&amp;i=291 Gebuertsakt vum 27. Oktober 1809 vun der Gemeng Alzeng]&lt;/ref&gt; an och do gestuerwen den [[28. Juni]] [[1876]]&lt;ref&gt;[https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:S3HT-DRJ9-SCG?wc=9RY9-MNL%3A129747201%2C129810601%26cc%3D1709358&amp;lang=de&amp;i=1272&amp;cc=1709358 Stierfakt Nr. 23 vun der [[Gemeng Hesper]] vum [[28. Juni]] [[1876]]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/de/besuchen/kunst-und-kultur/architektur-und-kulturerbe/bemerkenswerte-graeber/lucie-pauline-stiff-hippert|Titel=Lucie Pauline Stiff-Hippert {{!}} Ville de Luxembourg|Gekuckt=17.03.2026|Wierk=www.vdl.lu|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Grondbesëtzer a [[Politiker]] vu [[Fenteng]].

[[1848]] war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]], an duerno bis 1856 [[Deputéierten]] an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand Duché de Luxembourg.] industrie.lu. Dës Lëscht baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail'' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch] Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Hie gouf ë.&amp;nbsp;a. 1849&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;, 1861&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres.&quot;] In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt; an 1868&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt; zum Buergermeeschter vun der [[Gemeng Hesper]] ernannt.
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Stiff Dominique}}
[[Kategorie:Gebuer 1809]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1876]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]</text>
      <sha1>9gkddswrsxy6wthkj7xswj4corfzjs6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michel Weinandy (Lellgen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174931</id>
    <revision>
      <id>2700927</id>
      <parentid>2699618</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2311" sha1="6xfadojsl8gkmi1mp9talbtgkyzlgy8" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Deputéierte Michel Weinandy vu Lellgen|dee vun [[Näertrech]]|Michel Weinandy (Näertrech)}}
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Weinandy''', gebuer den [[9. Februar]] [[1846]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/ngqm75/pages/3/articles/DTL49?search=Weinandy|Titel=Großherzogtum. - Wiltz|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1916-10-17|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Obermosel-Zeitung]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; zu [[Lellgen]]&lt;ref&gt;De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I67868&amp;tree=breyer Michel Weinandy] op www.luxraccines.lu&lt;/ref&gt;, an do gestuerwen de [[14. Oktober]] [[1916]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/hbc7m0/pages/4/articles/DIVL311?search=Weinandy|Titel=Avis de décès 2|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1916-10-17|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 4|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Grondbesëtzer a [[Politiker]].

Vun 1895 bis zu sengem Doud am Joer 1916 war hien [[Deputéierten]] als Vertrieder vum [[Kanton Wolz]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/17sht7/pages/2/articles/DIVL179?search=Weinandy|Titel=Abgeordneter Weinandy|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1916-10-16|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

== Gielercher ==

* {{OCCCH|(Promotioun 1909)}}&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/fkxqz2mp52/pages/2/articles/DIVL42?search=Weinandy|Titel=Bekanntmachung. — Orden der Eichenkrone.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1909-04-24|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 2 (nummeréiert 270)|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Weinandy Michel}}
[[Kategorie:Gebuer 1846]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1916]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>6xfadojsl8gkmi1mp9talbtgkyzlgy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adolphe Schmit (Politiker)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174932</id>
    <revision>
      <id>2700955</id>
      <parentid>2682194</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1822" sha1="ld9idb1bkj65gim4vuq3knisuy0h326" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Jurist a Politiker Adolphe Schmit|aner Persoune mat deem Numm|Adolphe Schmit}}
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Adolphe Schmit''', gebuer den [[31. Juli]] [[1845]]&lt;ref&gt;
[https://persist.lu/ark:70795/12gj6n/pages/3/articles/DTL46 Inland]. In: Luxemburger Wort, 1889. Jg., nº 296 (23.10.1889), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt; zu [[Ettelbréck]]&lt;ref&gt;Den [https://deltgen.com/pubtng/getperson.php?personID=I215534&amp;tree=Deltgen Adolphe Schmit] op www.deltgen.com&lt;/ref&gt;, a gestuerwen den [[13. November]] [[1927]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/gx73w9/pages/6/articles/DTL388|Titel=Avis Mort. 6|Gekuckt=2026-06-20|Datum=1927-11-14|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 6|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Affekot]] a [[Politiker]] aus der [[Stad Lëtzebuerg]].

Vun 1884 bis 1918 war hien [[Deputéierten]] an der [[Chamber]].&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

== Gielercher&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ==

* {{OCCO}}
* {{OMANCH}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Schmit Adolphe}}
[[Kategorie:Gebuer 1845]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1927]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]]</text>
      <sha1>ld9idb1bkj65gim4vuq3knisuy0h326</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michel Weinandy (Näertrech)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174938</id>
    <revision>
      <id>2700929</id>
      <parentid>2700030</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T07:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] ewechgeholl</comment>
      <origin>2700929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4165" sha1="cm1l951uzwvhq8are0ued1w6bdeddpk" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Deputéierte Michel Weinandy vu Näertrech|dee vun [[Lellgen]]|Michel Weinandy (Lellgen)}}
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Weinandy''', gebuer de [[6. November]] [[1841]]&lt;ref&gt;
[https://persist.lu/ark:70795/12gj6n/pages/3/articles/DTL46 Inland]. In: Luxemburger Wort, 1889. Jg., nº 296 (23.10.1889), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt; zu [[Näertrech]]&lt;ref&gt;De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I84470&amp;tree=breyer Michel Weinandy] vun Näertrech op www.luxracines.lu&lt;/ref&gt;, an do gestuerwen de [[26. Februar]] [[1894]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/0j7tmh/pages/3/articles/DTL43?search=Weinandy|Titel=Lokal=Neuigkeiten.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1894-02-27|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n8jfddkwmf/pages/3/articles/DIVL91?search=Weinandy|Titel=Inländische Wochenchronik.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1894-03-04|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Grondbesëtzer a [[Politiker]].

Hie gouf bei de Wale vum 11. Juni 1878 als Vertrieder vum [[Kanton Wolz]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/8kn9cn/pages/1/articles/DTL39?search=Weinandy|Titel=Ein letztes Wort.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1878-06-08|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 1|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/jd0wz0/pages/2/articles/DTL42?search=Weinandy|Titel=ELECTIONS DU 11 JUIN.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1878-06-13|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:La Gazette du Grand-Duché de Luxembourg]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; als [[Deputéierten]] an d'[[Chamber]] gewielt. Hie gouf an der Sëtzung vum 16. Juli 1878 als Deputéierte vereedegt&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9cn0px9gk5/pages/1/articles/DIVL36?search=Weinandy|Titel=Kammerverhandlungen.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1878-07-17|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Zeitung]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; an huet säi Mandat bis 1890 behalen.&lt;ref&gt;[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025).  Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.&lt;/ref&gt;

Hie war vum 28. Mäerz 1872&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/zw801cbs28/pages/2/articles/DIVL82?search=Weinandy|Titel=Avis. — Administration communale.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1872-04-17|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 2 (nummeréiert 114)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; bis zu sengem Doud 1894 Buergermeeschter vun der [[Gemeng Wanseler]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/8zh8m2rnjd/pages/3/articles/DIVL80?search=Weinandy|Titel=Intérieur|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1882-01-11|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:L'Indépendance luxembourgeoise]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/8zh8m2rnjd/pages/3/articles/DIVL80?search=Weinandy|Titel=Amtliches|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1894-01-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Zeitung]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;

== Gielercher ==
* {{OCCCH|(Promotioun 1891)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2trfjrjt9z/pages/3/articles/DIVL15?search=Weinandy|Titel=Avis — Ordre de la Couronne de chêne.|Gekuckt=2026-08-09|Datum=1891-07-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 3 (nummeréiert 531)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Weinandy Michel}}
[[Kategorie:Gebuer 1841]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1894]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Wanseler]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>cm1l951uzwvhq8are0ued1w6bdeddpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Animali metropolitani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176588</id>
    <revision>
      <id>2700966</id>
      <parentid>2688483</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:37:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ëm wat geet et am Film? */</comment>
      <origin>2700966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1944" sha1="ljhfsrmfe8vb4ubqr06cit55ui7ex7s" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=Italien
|Produktiounsjoer =
|Dauer=121 Min
|Originalsprooch=
|Regie=[[Steno]]
|Dréibuch=Steno&lt;br&gt;[[Enrico Vanzina]]&lt;br&gt;[[Marco Cavaliere]]
|Fotografie=[[Giorgio Di Battista]]
|Faarftechnik=
|Format=
|Musek=[[	Umberto Smaila]]
|Schnëtt=[[Raimondo Crociani]]
|Dekoren=[[Luciano Sagoni]]
|Produzent=[[Pio Angeletti]]&lt;br&gt;[[Adriano De Micheli]]
|Produktiounsgesellschaft=International Dean Film
|Haaptacteuren=[[Senta Berger]] als Dokter Abbott&lt;br&gt;[[Donald Pleasence]] als Professer Livingstone&lt;br&gt;[[Ninetto Davoli]] als Spartaco Scorcelletti&lt;br&gt;[[Maurizio Ferrini]] als Loris Zamberlini&lt;br&gt;[[Galeazzo Benti]] als Professer Cohen&lt;br&gt;[[Maurizio Micheli]] als Coniglio&lt;br&gt;[[Leo Gullotta]] als Michele Amitrano&lt;br&gt;[[Enzo Braschi]] als Ruggero Leone&lt;br&gt;[[Albano Bufalini]] als Italo Guidotti&lt;br&gt;[[Renato Cecchetto]] als Oscar Innocenzi&lt;br&gt;[[Fabrizio Bracconeri]] als Renatino&lt;br&gt;[[Pino Ammendola]]&lt;br&gt;[[Antonello Fassari]]&lt;br&gt;[[Mario Pedone]]&lt;br&gt;[[Mara Venier]] als Esmeralda&lt;br&gt;[[Roberta Lerici]] als Marisa Innocenzi}}
'''Animali metropolitani''' ass en [[Italien|italieenesche]] Film vum [[Steno]] aus dem Joer 1987 mat der [[Senta Berger]] a mam [[Donald Pleasence]] an den Haaptrollen.

== Ëm wat geet et am Film? ==
Am Joer 3300 sinn d'[[Mënsch|Mënschen]] duerch eng evoluéiert [[Afen]]aart ersat ginn. Fuerscher fannen en Dokumentarfilm aus de Joer 1987, an deem 3 Fuerscher vun deemools iwwer d'méiglech Ursaache vun där [[Mutatioun (Biologie)|Mutatioun]] spekuléieren. Et gesäit een, wéi si der Liewensweis vun de Mënschen noginn (zu [[Roum]] an den 1980er Joeren) , déi sech am urbane Raum ongesond, onhéiflech, opportunistesch a ruckelzeg behuelen...

== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}


{{DEFAULTSORT:Animali metropolitani}}
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Italieenesch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1987]] 
[[Kategorie:Filmer vum Steno]]</text>
      <sha1>ljhfsrmfe8vb4ubqr06cit55ui7ex7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wope vun der Stad Lëtzebuerg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176740</id>
    <revision>
      <id>2700857</id>
      <parentid>2700830</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:19:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2700857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9104" sha1="ajqgaf3y6f7ml5uqiyh9dp4fcwr8471" xml:space="preserve">{{EnCours|[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:24, 10. Aug. 2026 (UTC)}}
{{Infobox Wopen}}
Den offizielle '''Wope''' krut d''''Stad Lëtzebuerg''' den 10. November 1818 vum [[Holland|hollänneschen]] ''Hooge Rad van Adel'' mat follgender [[Heraldik|heraldescher Beschreiwung]] zouerkannt&lt;ref&gt;den Akt gouf awer ni poublizéiert&lt;/ref&gt;:

{{Zitat|D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

D'Stad dréit awer en anere Wopen, wéi deen, deen se zouerkannt krut, an zwar:

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.}}

Deen entsprécht am Fong dem [[Wope vu Lëtzebuerg|nationale Wope]], mat am ''Timbre'', enger [[Kroun]] vun de [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Grofen]]. Well den ''Timbre'' just en Accessoire ass, kann een dovun ausgoen, datt d'Stad e Wopen dréit, deen net hiren eegenen ass an et esou zu Onkloerheete komme kann.

== Geschichtlech Entwécklung ==
D'Entwécklung, déi zu dëser ambiguer Situatioun gefouert huet, kann esou resüméiert ginn:
[[File:1963 timbre poste – Sceau de la ville de Luxembourg.jpg|lénks|miniatur|185px|En Timber vun 1963 mam éischte Sigel vun der Stad ]]
Den éischte [[Sigel]], deen d'Stad a verschiddene Versioune benotzt huet – vum [[13. Joerhonnert]] bis zur Eruewerung vun der Stad duerch de [[Philippe III. vun der Bourgogne|Philippe de Gudden]] am Joer 1443 – huet e ganz markanten, gezackten Tuerm. Nodeems d'Stad ageholl gi war, huet den Herzog vun der [[Bourgogne]] de kommunale Sigel confisquéiert an der Stad en aneren zougestanen; dee baséiert nach ëmmer op engem Tuerm, en ass awer mat engem Falgitter, op deem de Wope vum Herzog drop ass, zou. De Géigesigel weist dogéint e Feld dat entweeder ''fascé'' oder ''burelé'' ass, ''au lion couronné brochant, la queue fourchue et passée en sautoir''. Am Joer 1480 huet d'[[Marie vun der Bourgogne]] den ale Sigel zeréckginn. Et gëtt awer keng [[Sigillographie|sigillographesch]] Beweiser fir d'Period tëscht 1480 an 1570, an de Sigel muss entweeder verluer gaangen oder zerstéiert gi sinn, well en neie Sigel -– e gesträift Feld (''burelé'') mat engem Léiw – am Joer 1570 opdaucht.

[[File:1697-09-04 Enregistrement des armoiries de la ville de Luxembourg par Charles d'Hozier (2).jpg|lénks|miniatur|180px|De Wopen, wéi den d'Hozier en am Joer 1697 am franséischen Armorial agedroen huet]]
Déi éischt offiziell Confirmatioun vum Wope vun der Stad geet op de 4. November 1697 zeréck, wéi de franséische Genealog [[Charles d'Hozier]] (1640 – 1732) de Wopen op der Basis vun enger ''Ordonnance'' vum 2. August vum selwechte Joer&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=PAR ORDONNANCE RENDUE le 2e du mois d'Août de l'an 1697. par Mrs les Commissaires Généraux du Conseil députés sur le fait des Armoiries – Celles du Magistrat et Communauté de la ville de Luxembourg.}}&lt;/ref&gt; am ''[[Armorial général de France]]''&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://bnf.libguides.com/genealogie/armorial_general_hozier|Titel=Portails et guides thématiques: Généalogie: L'Armorial général de France|Gekuckt=2026-08-10|Auteur=Coralie Philibert|Wierk=bnf.libguides.com|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; follgendermoossen agedroen huet&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=Armorial des duché de Luxembourg et comté de Chiny, extrait de l’Armorial Général de France dressé en 1697 et continué par Charles-René d’Hozier, Luxembourg–Paris|Auteur=Paul Adam-Even|Datum=1936}}&lt;/ref&gt;: 

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur de dix pièces et un lion de gueules rampant couronné, lampassé et armé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir}}

Dës Beschreiwung entsprécht dem aktuellen nationale Wopen.

Opgrond vun der groussherzoglech kinneklecher Veruerdnung vum 3. Januar 1818 huet d'Stad d'Confirmatioun vun hirem Wope gefrot. De Wopen, deen duerch d'Decisioun vum 10. November 1818 accordéiert gouf, hat awer eng aner Blasonéierung:

{{Zitat|D'argent, chargé de cinq burelles d'azur, chargé d'un lion rampant de gueules couronné d'or, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

et gouf deemno eng Ännerung am Wopen am Verglach zu deem vu virdrun.

Dësen nei zougestanene Wope gouf bis ongeféier 1871 gedroen, ier een nees op den nationale Wopen zeréckkoum. Dës Ännerung – déi ni offiziell formaliséiert gouf – baséiert um Räsonement, datt de Wope vun der Stad identesch mat dem nationale misst sinn. Do dernieft ass een dovun ausgaangen, datt de leschtgenannten – wann och just indirekt – mam [[Arrêté grand-ducal]] vum 11. Mee 1871 etabléiert gouf, deen der [[Esch-Uelzecht|Gemeng Esch-Uelzecht]] e Wopen zougestanen huet. De Wope vun Esch sollt nämlech zwéin Häerzschëlter ''burelés au lion ayant la queue fourchue et passée en sautoir'' weisen. Wat sengerzäit aner iwwersi gouf war, datt am Arrêté grand-ducal vum [[Herzogtum Lëtzebuerg|fréieren Herzogtum]] (''de l'ancien Duché'') rieds goung, an net vum Groussherzogtum.
[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre.svg|lénks|miniatur|180px|De Wopen deen d'Stad zënter 1950 dréit&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2001.3.2._%7ELU%2001.3.2_10.pdf|Titel=Armoiries de la Ville de Luxembourg]|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Datum=1950|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;]]

Ëm 1900 huet d'Stad den ursprénglechen hollännesche Wope vun 1818 nees ugeholl an e bis 1950 behalen.Den 10. Mäerz 1950 huet de Schäfferot decidéiert, den nationale Wopen unzehuelen. Dat war awer eng duebel onglécklech Decisioun, engersäits well de Schäfferot deemools an där Affär guer net kompetent war. Der Gesetzgebung vun där Zäit no, hat nämlech just de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] d'Recht fit e Wopen z'accordéieren an domat och en z'änneren. Anersäits huet d'Decisioun och op der falscher Iddi baséiert, datt de Wope vun der Haaptstad identesch mam nationale Wope misst sinn. Dat steet nämlech am Widdersproch zu de Prinzippie vun der [[Heraldik]], déi virschreiwen, datt verschidde Persounen oder Entitéiten och verschidde Wope solle droen. De Schäfferot huet seng Decisioun domat justifiéiert, datt de Wopen net nei accordéiert gouf, mä et sech éischter ëm eng Interpretatioun vu fréieren Entscheedungen handele géif. Dem Heraldiker [[Jean-Claude Loutsch]] no, kann déi Argumentatioun net ugeholl ginn, well de Schäfferot kloer eng Ännerung vun essentielen Elementer vum Wopen decidéiert huet. Der Stad hiert Argument wier just valabel gewiescht, wann an der Decisioun iwwer d'Vergab vum Wope festgeluecht gi wier, datt d'Stad den nationale Wopen droe géif, wat awer ni de Fall war.

Interessant ass awer och nach, datt der Stad hiren urspréngleche Wope vun 1818 (och wann s'en net dréit) identesch ass mat deem, deen de selwechten ''Hooge Rad van Adel'' de 16. November 1816 der [[Réimech|Stad Réimech]] zouerkannt huet, wat déi paradox Situatioun mat sech bréngt, datt zwou Stied genee de selwechten offizielle Wopen droen.

== Logo vun der Stad ==
Den 19. Abrëll 1999 huet de Stater Schäfferot decidéiert e [[Logo]] anzeféieren, mat deem der Stad hir Servicer no bausse besser kéinte kommunizéiert ginn. De Projet deen am Kader vun enger Ausschreiwung zeréckbehale gouf, war vun der Firma ''Imedia'' agereecht ginn. Et handelt sech ëm e stiliséierte Léiwekapp mat enger Kroun deen no lénks ([[Lëscht vun heraldesche Begrëffer|heraldesch]]: no riets) kuckt. Déi gängeg Versioun vum Logo ass faarweg: e bloe Léiw blo mat enger gieler Kroun. Ënner dem Léiwekapp steet den Text „Ville de Luxembourg“ oder „Stad Lëtzebuerg“ a schwaarzer Schrëft.

Zënter dem Enn vum Joer 1999 ass de Wopen an der Kommunikatioun an op de Publikatioune gréisstendeels mam Logo ersat ginn.&lt;ref&gt;{{Cite book|URL=https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_61-1999_22-23.pdf?csrt=13937349626668329440|Titel=Ons Stad – Ein neues Logo|Editeur=Ville de Luxembourg|Joer=1999|pages=S. 23|Sprooch=de|Gekuckt=12.08.2026|Oplo=61}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2013.3.1._~LU%2013.3.1_36.1.pdf|Titel=Charte graphique 2004 et 2007|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
{{Clr}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen]]
* [[Wope vu Lëtzebuerg]]
* [[Fändel vu Lëtzebuerg]]

== Literatur ==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Quellen ==
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', S. 166 – 169

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Referenzen an Notten}}</text>
      <sha1>ajqgaf3y6f7ml5uqiyh9dp4fcwr8471</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700896</id>
      <parentid>2700857</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <origin>2700896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9187" sha1="mwyto9vb75epd0d5u66o2cfrs1ws729" xml:space="preserve">{{EnCours|[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:24, 10. Aug. 2026 (UTC)}}
{{Infobox Wopen}}
[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre.svg|miniatur|260px|De Wopen deen d'Stad zënter 1950 dréit&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2001.3.2._%7ELU%2001.3.2_10.pdf|Titel=Armoiries de la Ville de Luxembourg]|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Datum=1950|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;]]
Den offizielle '''Wope''' krut d''''Stad Lëtzebuerg''' den 10. November 1818 vum [[Holland|hollänneschen]] ''Hooge Rad van Adel'' mat follgender [[Heraldik|heraldescher Beschreiwung]] zouerkannt&lt;ref&gt;den Akt gouf awer ni poublizéiert&lt;/ref&gt;:

{{Zitat|D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

D'Stad dréit awer en anere Wopen, wéi deen, deen se zouerkannt krut, an zwar:

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.}}

Deen entsprécht am Fong dem [[Wope vu Lëtzebuerg|nationale Wope]], mat am ''Timbre'', enger [[Kroun]] vun de [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Grofen]]. Well den ''Timbre'' just en Accessoire ass, kann een dovun ausgoen, datt d'Stad e Wopen dréit, deen net hiren eegenen ass an et esou zu Onkloerheete komme kann.

== Geschichtlech Entwécklung ==
D'Entwécklung, déi zu dëser ambiguer Situatioun gefouert huet, kann esou resüméiert ginn:
[[File:1963 timbre poste – Sceau de la ville de Luxembourg.jpg|lénks|miniatur|185px|En Timber vun 1963 mam éischte Sigel vun der Stad ]]
Den éischte [[Sigel]], deen d'Stad a verschiddene Versioune benotzt huet – vum [[13. Joerhonnert]] bis zur Eruewerung vun der Stad duerch de [[Philippe III. vun der Bourgogne|Philippe de Gudden]] am Joer 1443 – huet e ganz markanten, gezackten Tuerm. Nodeems d'Stad ageholl gi war, huet den Herzog vun der [[Bourgogne]] de kommunale Sigel confisquéiert an der Stad en aneren zougestanen; dee baséiert nach ëmmer op engem Tuerm, en ass awer mat engem Falgitter, op deem de Wope vum Herzog drop ass, zou. De Géigesigel weist dogéint e Feld dat entweeder ''fascé'' oder ''burelé'' ass, ''au lion couronné brochant, la queue fourchue et passée en sautoir''. Am Joer 1480 huet d'[[Marie vun der Bourgogne]] den ale Sigel zeréckginn. Et gëtt awer keng [[Sigillographie|sigillographesch]] Beweiser fir d'Period tëscht 1480 an 1570, an de Sigel muss entweeder verluer gaangen oder zerstéiert gi sinn, well en neie Sigel -– e gesträift Feld (''burelé'') mat engem Léiw – am Joer 1570 opdaucht.

[[File:1697-09-04 Enregistrement des armoiries de la ville de Luxembourg par Charles d'Hozier (2).jpg|lénks|miniatur|180px|De Wopen, wéi den d'Hozier en am Joer 1697 am franséischen Armorial agedroen huet]]
Déi éischt offiziell Confirmatioun vum Wope vun der Stad geet op de 4. November 1697 zeréck, wéi de franséische Genealog [[Charles d'Hozier]] (1640 – 1732) de Wopen op der Basis vun enger ''Ordonnance'' vum 2. August vum selwechte Joer&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=PAR ORDONNANCE RENDUE le 2e du mois d'Août de l'an 1697. par Mrs les Commissaires Généraux du Conseil députés sur le fait des Armoiries – Celles du Magistrat et Communauté de la ville de Luxembourg.}}&lt;/ref&gt; am ''[[Armorial général de France]]''&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://bnf.libguides.com/genealogie/armorial_general_hozier|Titel=Portails et guides thématiques: Généalogie: L'Armorial général de France|Gekuckt=2026-08-10|Auteur=Coralie Philibert|Wierk=bnf.libguides.com|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; follgendermoossen agedroen huet&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=Armorial des duché de Luxembourg et comté de Chiny, extrait de l’Armorial Général de France dressé en 1697 et continué par Charles-René d’Hozier, Luxembourg–Paris|Auteur=Paul Adam-Even|Datum=1936}}&lt;/ref&gt;: 

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur de dix pièces et un lion de gueules rampant couronné, lampassé et armé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir}}

Dës Beschreiwung entsprécht dem aktuellen nationale Wopen.

Opgrond vun der groussherzoglech kinneklecher Veruerdnung vum 3. Januar 1818 huet d'Stad d'Confirmatioun vun hirem Wope gefrot. De Wopen, deen duerch d'Decisioun vum 10. November 1818 accordéiert gouf, hat awer eng aner Blasonéierung:

{{Zitat|D'argent, chargé de cinq burelles d'azur, chargé d'un lion rampant de gueules couronné d'or, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

et gouf deemno eng Ännerung am Wopen am Verglach zu deem vu virdrun.

Dësen nei zougestanene Wope gouf bis ongeféier 1871 gedroen, ier een nees op den nationale Wopen zeréckkoum. Dës Ännerung – déi ni offiziell formaliséiert gouf – baséiert um Räsonement, datt de Wope vun der Stad identesch mat dem nationale misst sinn. Do dernieft ass een dovun ausgaangen, datt de leschtgenannten – wann och just indirekt – mam [[Arrêté grand-ducal]] vum 11. Mee 1871 etabléiert gouf, deen der [[Esch-Uelzecht|Gemeng Esch-Uelzecht]] e Wopen zougestanen huet. De Wope vun Esch sollt nämlech zwéin Häerzschëlter ''burelés au lion ayant la queue fourchue et passée en sautoir'' weisen. Wat sengerzäit aner iwwersi gouf war, datt am Arrêté grand-ducal vum [[Herzogtum Lëtzebuerg|fréieren Herzogtum]] (''de l'ancien Duché'') rieds goung, an net vum Groussherzogtum.

Ëm 1900 huet d'Stad den ursprénglechen hollännesche Wope vun 1818 nees ugeholl an e bis 1950 behalen.Den 10. Mäerz 1950 huet de Schäfferot decidéiert, den nationale Wopen unzehuelen. Dat war awer eng duebel onglécklech Decisioun, engersäits well de Schäfferot deemools an där Affär guer net kompetent war. Der Gesetzgebung vun där Zäit no, hat nämlech just de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] d'Recht fit e Wopen z'accordéieren an domat och en z'änneren. Anersäits huet d'Decisioun och op der falscher Iddi baséiert, datt de Wope vun der Haaptstad identesch mam nationale Wope misst sinn. Dat steet nämlech am Widdersproch zu de Prinzippie vun der [[Heraldik]], déi virschreiwen, datt verschidde Persounen oder Entitéiten och verschidde Wope solle droen. De Schäfferot huet seng Decisioun domat justifiéiert, datt de Wopen net nei accordéiert gouf, mä et sech éischter ëm eng Interpretatioun vu fréieren Entscheedungen handele géif. Dem Heraldiker [[Jean-Claude Loutsch]] no, kann déi Argumentatioun net ugeholl ginn, well de Schäfferot kloer eng Ännerung vun essentielen Elementer vum Wopen decidéiert huet. Der Stad hiert Argument wier just valabel gewiescht, wann an der Decisioun iwwer d'Vergab vum Wope festgeluecht gi wier, datt d'Stad den nationale Wopen droe géif, wat awer ni de Fall war.

Interessant ass awer och nach, datt der Stad hiren urspréngleche Wope vun 1818 (och wann s'en net dréit) identesch ass mat deem, deen de selwechten ''Hooge Rad van Adel'' de 16. November 1816 der [[Réimech|Stad Réimech]] zouerkannt huet, wat déi paradox Situatioun mat sech bréngt, datt zwou Stied genee de selwechten offizielle Wopen droen.

== Logo vun der Stad ==
[[File:Logo Ville de Luxembourg.svg|lénks|miniatur|180px|Logo vun der Stad Lëtzebuerg]]
Den 19. Abrëll 1999 huet de Stater Schäfferot decidéiert e [[Logo]] anzeféieren, mat deem der Stad hir Servicer no bausse besser kéinte kommunizéiert ginn. De Projet deen am Kader vun enger Ausschreiwung zeréckbehale gouf, war vun der Firma ''Imedia'' agereecht ginn. Et handelt sech ëm e stiliséierte Léiwekapp mat enger Kroun deen no lénks ([[Lëscht vun heraldesche Begrëffer|heraldesch]]: no riets) kuckt. Déi gängeg Versioun vum Logo ass faarweg: e bloe Léiw blo mat enger gieler Kroun. Ënner dem Léiwekapp steet den Text „Ville de Luxembourg“ oder „Stad Lëtzebuerg“ a schwaarzer Schrëft.

Zënter dem Enn vum Joer 1999 ass de Wopen an der Kommunikatioun an op de Publikatioune gréisstendeels mam Logo ersat ginn.&lt;ref&gt;{{Cite book|URL=https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_61-1999_22-23.pdf?csrt=13937349626668329440|Titel=Ons Stad – Ein neues Logo|Editeur=Ville de Luxembourg|Joer=1999|pages=S. 23|Sprooch=de|Gekuckt=12.08.2026|Oplo=61}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2013.3.1._~LU%2013.3.1_36.1.pdf|Titel=Charte graphique 2004 et 2007|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
{{Clr}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen]]
* [[Wope vu Lëtzebuerg]]
* [[Fändel vu Lëtzebuerg]]

== Literatur ==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Quellen ==
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', S. 166 – 169

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Referenzen an Notten}}</text>
      <sha1>mwyto9vb75epd0d5u66o2cfrs1ws729</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700898</id>
      <parentid>2700896</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T20:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit; enCours ewech</comment>
      <origin>2700898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9103" sha1="6w23qjixastdzsaaq98u170a99kjc94" xml:space="preserve">{{Infobox Wopen}}
[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre.svg|miniatur|260px|De Wopen deen d'Stad zënter 1950 dréit&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2001.3.2._%7ELU%2001.3.2_10.pdf|Titel=Armoiries de la Ville de Luxembourg]|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Datum=1950|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;]]
Den offizielle '''Wope''' krut d''''Stad Lëtzebuerg''' den 10. November 1818 vum [[Holland|hollänneschen]] ''Hooge Rad van Adel'' mat follgender [[Heraldik|heraldescher Beschreiwung]] zouerkannt&lt;ref&gt;den Akt gouf awer ni poublizéiert&lt;/ref&gt;:

{{Zitat|D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

D'Stad dréit awer en anere Wopen, wéi deen, deen se zouerkannt krut, an zwar:

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.}}

Deen entsprécht am Fong dem [[Wope vu Lëtzebuerg|nationale Wope]], mat am ''Timbre'', enger [[Kroun]] vun de [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Grofen]]. Well den ''Timbre'' just en Accessoire ass, kann een dovun ausgoen, datt d'Stad e Wopen dréit, deen net hiren eegenen ass an et esou zu Onkloerheete komme kann.

== Geschichtlech Entwécklung ==
D'Entwécklung, déi zu dëser ambiguer Situatioun gefouert huet, kann esou resüméiert ginn:
[[File:1963 timbre poste – Sceau de la ville de Luxembourg.jpg|lénks|miniatur|185px|En Timber vun 1963 mam éischte Sigel vun der Stad ]]
Den éischte [[Sigel]], deen d'Stad a verschiddene Versioune benotzt huet – vum [[13. Joerhonnert]] bis zur Eruewerung vun der Stad duerch de [[Philippe III. vun der Bourgogne|Philippe de Gudden]] am Joer 1443 – huet e ganz markanten, gezackten Tuerm. Nodeems d'Stad ageholl gi war, huet den Herzog vun der [[Bourgogne]] de kommunale Sigel confisquéiert an der Stad en aneren zougestanen; dee baséiert nach ëmmer op engem Tuerm, en ass awer mat engem Falgitter, op deem de Wope vum Herzog drop ass, zou. De Géigesigel weist dogéint e Feld dat entweeder ''fascé'' oder ''burelé'' ass, ''au lion couronné brochant, la queue fourchue et passée en sautoir''. Am Joer 1480 huet d'[[Marie vun der Bourgogne]] den ale Sigel zeréckginn. Et gëtt awer keng [[Sigillographie|sigillographesch]] Beweiser fir d'Period tëscht 1480 an 1570, an de Sigel muss entweeder verluer gaangen oder zerstéiert gi sinn, well en neie Sigel -– e gesträift Feld (''burelé'') mat engem Léiw – am Joer 1570 opdaucht.

[[File:1697-09-04 Enregistrement des armoiries de la ville de Luxembourg par Charles d'Hozier (2).jpg|lénks|miniatur|180px|De Wopen, wéi den d'Hozier en am Joer 1697 am franséischen Armorial agedroen huet]]
Déi éischt offiziell Confirmatioun vum Wope vun der Stad geet op de 4. November 1697 zeréck, wéi de franséische Genealog [[Charles d'Hozier]] (1640 – 1732) de Wopen op der Basis vun enger ''Ordonnance'' vum 2. August vum selwechte Joer&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=PAR ORDONNANCE RENDUE le 2e du mois d'Août de l'an 1697. par Mrs les Commissaires Généraux du Conseil députés sur le fait des Armoiries – Celles du Magistrat et Communauté de la ville de Luxembourg.}}&lt;/ref&gt; am ''[[Armorial général de France]]''&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://bnf.libguides.com/genealogie/armorial_general_hozier|Titel=Portails et guides thématiques: Généalogie: L'Armorial général de France|Gekuckt=2026-08-10|Auteur=Coralie Philibert|Wierk=bnf.libguides.com|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; follgendermoossen agedroen huet&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=Armorial des duché de Luxembourg et comté de Chiny, extrait de l’Armorial Général de France dressé en 1697 et continué par Charles-René d’Hozier, Luxembourg–Paris|Auteur=Paul Adam-Even|Datum=1936}}&lt;/ref&gt;: 

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur de dix pièces et un lion de gueules rampant couronné, lampassé et armé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir}}

Dës Beschreiwung entsprécht dem aktuellen nationale Wopen.

Opgrond vun der groussherzoglech kinneklecher Veruerdnung vum 3. Januar 1818 huet d'Stad d'Confirmatioun vun hirem Wope gefrot. De Wopen, deen duerch d'Decisioun vum 10. November 1818 accordéiert gouf, hat awer eng aner Blasonéierung:

{{Zitat|D'argent, chargé de cinq burelles d'azur, chargé d'un lion rampant de gueules couronné d'or, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

et gouf deemno eng Ännerung am Wopen am Verglach zu deem vu virdrun.

Dësen nei zougestanene Wope gouf bis ongeféier 1871 gedroen, ier een nees op den nationale Wopen zeréckkoum. Dës Ännerung – déi ni offiziell formaliséiert gouf – baséiert um Räsonement, datt de Wope vun der Stad identesch mat dem nationale misst sinn. Do dernieft ass een dovun ausgaangen, datt de leschtgenannten – wann och just indirekt – mam [[Arrêté grand-ducal]] vum 11. Mee 1871 etabléiert gouf, deen der [[Esch-Uelzecht|Gemeng Esch-Uelzecht]] e Wopen zougestanen huet. De Wope vun Esch sollt nämlech zwéin Häerzschëlter ''burelés au lion ayant la queue fourchue et passée en sautoir'' weisen. Wat sengerzäit aner iwwersi gouf war, datt am Arrêté grand-ducal vum [[Herzogtum Lëtzebuerg|fréieren Herzogtum]] (''de l'ancien Duché'') rieds goung, an net vum Groussherzogtum.

Ëm 1900 huet d'Stad den ursprénglechen hollännesche Wope vun 1818 nees ugeholl an e bis 1950 behalen.Den 10. Mäerz 1950 huet de Schäfferot decidéiert, den nationale Wopen unzehuelen. Dat war awer eng duebel onglécklech Decisioun, engersäits well de Schäfferot deemools an där Affär guer net kompetent war. Der Gesetzgebung vun där Zäit no, hat nämlech just de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] d'Recht fit e Wopen z'accordéieren an domat och en z'änneren. Anersäits huet d'Decisioun och op der falscher Iddi baséiert, datt de Wope vun der Haaptstad identesch mam nationale Wope misst sinn. Dat steet nämlech am Widdersproch zu de Prinzippie vun der [[Heraldik]], déi virschreiwen, datt verschidde Persounen oder Entitéiten och verschidde Wope sollen droen. De Schäfferot huet seng Decisioun domat justifiéiert, datt de Wopen net nei accordéiert gouf, mä et sech éischter ëm eng Interpretatioun vu fréieren Entscheedungen handele géif. Dem Heraldiker [[Jean-Claude Loutsch]] no, kann déi Argumentatioun net ugeholl ginn, well de Schäfferot kloer eng Ännerung vun essentiellen Elementer vum Wopen decidéiert huet. Der Stad hiert Argument wier just valabel gewiescht, wann an der Decisioun iwwer d'Vergab vum Wope festgeluecht gi wier, datt d'Stad den nationale Wopen droe géif, wat awer ni de Fall war.

Interessant ass awer och nach, datt der Stad hiren urspréngleche Wope vun 1818 (och wann s'en net dréit) identesch ass mat deem, deen de selwechten ''Hooge Rad van Adel'' de 16. November 1816 der [[Réimech|Stad Réimech]] zouerkannt huet, wat déi paradox Situatioun mat sech bréngt, datt zwou Stied genee de selwechten offizielle Wopen droen.

== Logo vun der Stad ==
[[File:Logo Ville de Luxembourg.svg|lénks|miniatur|180px|Logo vun der Stad Lëtzebuerg]]
Den 19. Abrëll 1999 huet de Stater Schäfferot decidéiert e [[Logo]] anzeféieren, mat deem der Stad hir Servicer no bausse besser kéinte kommunizéiert ginn. De Projet deen am Kader vun enger Ausschreiwung zeréckbehale gouf, war vun der Firma ''Imedia'' agereecht ginn. Et handelt sech ëm e stiliséierte Léiwekapp mat enger Kroun deen no lénks ([[Lëscht vun heraldesche Begrëffer|heraldesch]]: no riets) kuckt. Déi gängeg Versioun vum Logo ass faarweg: e bloe Léiw blo mat enger gieler Kroun. Ënner dem Léiwekapp steet den Text „Ville de Luxembourg“ oder „Stad Lëtzebuerg“ a schwaarzer Schrëft.

Zënter dem Enn vum Joer 1999 ass de Wopen an der Kommunikatioun an op de Publikatioune gréisstendeels mam Logo ersat ginn.&lt;ref&gt;{{Cite book|URL=https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_61-1999_22-23.pdf?csrt=13937349626668329440|Titel=Ons Stad – Ein neues Logo|Editeur=Ville de Luxembourg|Joer=1999|pages=S. 23|Sprooch=de|Gekuckt=12.08.2026|Oplo=61|Auteur=|Familljennumm=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2013.3.1._~LU%2013.3.1_36.1.pdf|Titel=Charte graphique 2004 et 2007|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
{{Clr}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen]]
* [[Wope vu Lëtzebuerg]]
* [[Fändel vu Lëtzebuerg]]

== Literatur ==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Quellen ==
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', S. 166 – 169

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Referenzen an Notten}}</text>
      <sha1>6w23qjixastdzsaaq98u170a99kjc94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700965</id>
      <parentid>2700898</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]] derbäigesat</comment>
      <origin>2700965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9138" sha1="a6itp639plxx8m7flkn6kk9vlvnbssp" xml:space="preserve">{{Infobox Wopen}}
[[Fichier:Coat of arms of Luxembourg (city) with timbre.svg|miniatur|260px|De Wopen deen d'Stad zënter 1950 dréit&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2001.3.2._%7ELU%2001.3.2_10.pdf|Titel=Armoiries de la Ville de Luxembourg]|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Datum=1950|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;]]
Den offizielle '''Wope''' krut d''''Stad Lëtzebuerg''' den 10. November 1818 vum [[Holland|hollänneschen]] ''Hooge Rad van Adel'' mat follgender [[Heraldik|heraldescher Beschreiwung]] zouerkannt&lt;ref&gt;den Akt gouf awer ni poublizéiert&lt;/ref&gt;:

{{Zitat|D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

D'Stad dréit awer en anere Wopen, wéi deen, deen se zouerkannt krut, an zwar:

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.}}

Deen entsprécht am Fong dem [[Wope vu Lëtzebuerg|nationale Wope]], mat am ''Timbre'', enger [[Kroun]] vun de [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Grofen]]. Well den ''Timbre'' just en Accessoire ass, kann een dovun ausgoen, datt d'Stad e Wopen dréit, deen net hiren eegenen ass an et esou zu Onkloerheete komme kann.

== Geschichtlech Entwécklung ==
D'Entwécklung, déi zu dëser ambiguer Situatioun gefouert huet, kann esou resüméiert ginn:
[[File:1963 timbre poste – Sceau de la ville de Luxembourg.jpg|lénks|miniatur|185px|En Timber vun 1963 mam éischte Sigel vun der Stad ]]
Den éischte [[Sigel]], deen d'Stad a verschiddene Versioune benotzt huet – vum [[13. Joerhonnert]] bis zur Eruewerung vun der Stad duerch de [[Philippe III. vun der Bourgogne|Philippe de Gudden]] am Joer 1443 – huet e ganz markanten, gezackten Tuerm. Nodeems d'Stad ageholl gi war, huet den Herzog vun der [[Bourgogne]] de kommunale Sigel confisquéiert an der Stad en aneren zougestanen; dee baséiert nach ëmmer op engem Tuerm, en ass awer mat engem Falgitter, op deem de Wope vum Herzog drop ass, zou. De Géigesigel weist dogéint e Feld dat entweeder ''fascé'' oder ''burelé'' ass, ''au lion couronné brochant, la queue fourchue et passée en sautoir''. Am Joer 1480 huet d'[[Marie vun der Bourgogne]] den ale Sigel zeréckginn. Et gëtt awer keng [[Sigillographie|sigillographesch]] Beweiser fir d'Period tëscht 1480 an 1570, an de Sigel muss entweeder verluer gaangen oder zerstéiert gi sinn, well en neie Sigel -– e gesträift Feld (''burelé'') mat engem Léiw – am Joer 1570 opdaucht.

[[File:1697-09-04 Enregistrement des armoiries de la ville de Luxembourg par Charles d'Hozier (2).jpg|lénks|miniatur|180px|De Wopen, wéi den d'Hozier en am Joer 1697 am franséischen Armorial agedroen huet]]
Déi éischt offiziell Confirmatioun vum Wope vun der Stad geet op de 4. November 1697 zeréck, wéi de franséische Genealog [[Charles d'Hozier]] (1640 – 1732) de Wopen op der Basis vun enger ''Ordonnance'' vum 2. August vum selwechte Joer&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=PAR ORDONNANCE RENDUE le 2e du mois d'Août de l'an 1697. par Mrs les Commissaires Généraux du Conseil députés sur le fait des Armoiries – Celles du Magistrat et Communauté de la ville de Luxembourg.}}&lt;/ref&gt; am ''[[Armorial général de France]]''&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://bnf.libguides.com/genealogie/armorial_general_hozier|Titel=Portails et guides thématiques: Généalogie: L'Armorial général de France|Gekuckt=2026-08-10|Auteur=Coralie Philibert|Wierk=bnf.libguides.com|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; follgendermoossen agedroen huet&lt;ref&gt;{{Cite book|Titel=Armorial des duché de Luxembourg et comté de Chiny, extrait de l’Armorial Général de France dressé en 1697 et continué par Charles-René d’Hozier, Luxembourg–Paris|Auteur=Paul Adam-Even|Datum=1936}}&lt;/ref&gt;: 

{{Zitat|Burelé d'argent et d'azur de dix pièces et un lion de gueules rampant couronné, lampassé et armé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir}}

Dës Beschreiwung entsprécht dem aktuellen nationale Wopen.

Opgrond vun der groussherzoglech kinneklecher Veruerdnung vum 3. Januar 1818 huet d'Stad d'Confirmatioun vun hirem Wope gefrot. De Wopen, deen duerch d'Decisioun vum 10. November 1818 accordéiert gouf, hat awer eng aner Blasonéierung:

{{Zitat|D'argent, chargé de cinq burelles d'azur, chargé d'un lion rampant de gueules couronné d'or, l'écu timbré d'une couronne d'or.}}

et gouf deemno eng Ännerung am Wopen am Verglach zu deem vu virdrun.

Dësen nei zougestanene Wope gouf bis ongeféier 1871 gedroen, ier een nees op den nationale Wopen zeréckkoum. Dës Ännerung – déi ni offiziell formaliséiert gouf – baséiert um Räsonement, datt de Wope vun der Stad identesch mat dem nationale misst sinn. Do dernieft ass een dovun ausgaangen, datt de leschtgenannten – wann och just indirekt – mam [[Arrêté grand-ducal]] vum 11. Mee 1871 etabléiert gouf, deen der [[Esch-Uelzecht|Gemeng Esch-Uelzecht]] e Wopen zougestanen huet. De Wope vun Esch sollt nämlech zwéin Häerzschëlter ''burelés au lion ayant la queue fourchue et passée en sautoir'' weisen. Wat sengerzäit aner iwwersi gouf war, datt am Arrêté grand-ducal vum [[Herzogtum Lëtzebuerg|fréieren Herzogtum]] (''de l'ancien Duché'') rieds goung, an net vum Groussherzogtum.

Ëm 1900 huet d'Stad den ursprénglechen hollännesche Wope vun 1818 nees ugeholl an e bis 1950 behalen.Den 10. Mäerz 1950 huet de Schäfferot decidéiert, den nationale Wopen unzehuelen. Dat war awer eng duebel onglécklech Decisioun, engersäits well de Schäfferot deemools an där Affär guer net kompetent war. Der Gesetzgebung vun där Zäit no, hat nämlech just de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] d'Recht fit e Wopen z'accordéieren an domat och en z'änneren. Anersäits huet d'Decisioun och op der falscher Iddi baséiert, datt de Wope vun der Haaptstad identesch mam nationale Wope misst sinn. Dat steet nämlech am Widdersproch zu de Prinzippie vun der [[Heraldik]], déi virschreiwen, datt verschidde Persounen oder Entitéiten och verschidde Wope sollen droen. De Schäfferot huet seng Decisioun domat justifiéiert, datt de Wopen net nei accordéiert gouf, mä et sech éischter ëm eng Interpretatioun vu fréieren Entscheedungen handele géif. Dem Heraldiker [[Jean-Claude Loutsch]] no, kann déi Argumentatioun net ugeholl ginn, well de Schäfferot kloer eng Ännerung vun essentiellen Elementer vum Wopen decidéiert huet. Der Stad hiert Argument wier just valabel gewiescht, wann an der Decisioun iwwer d'Vergab vum Wope festgeluecht gi wier, datt d'Stad den nationale Wopen droe géif, wat awer ni de Fall war.

Interessant ass awer och nach, datt der Stad hiren urspréngleche Wope vun 1818 (och wann s'en net dréit) identesch ass mat deem, deen de selwechten ''Hooge Rad van Adel'' de 16. November 1816 der [[Réimech|Stad Réimech]] zouerkannt huet, wat déi paradox Situatioun mat sech bréngt, datt zwou Stied genee de selwechten offizielle Wopen droen.

== Logo vun der Stad ==
[[File:Logo Ville de Luxembourg.svg|lénks|miniatur|180px|Logo vun der Stad Lëtzebuerg]]
Den 19. Abrëll 1999 huet de Stater Schäfferot decidéiert e [[Logo]] anzeféieren, mat deem der Stad hir Servicer no bausse besser kéinte kommunizéiert ginn. De Projet deen am Kader vun enger Ausschreiwung zeréckbehale gouf, war vun der Firma ''Imedia'' agereecht ginn. Et handelt sech ëm e stiliséierte Léiwekapp mat enger Kroun deen no lénks ([[Lëscht vun heraldesche Begrëffer|heraldesch]]: no riets) kuckt. Déi gängeg Versioun vum Logo ass faarweg: e bloe Léiw blo mat enger gieler Kroun. Ënner dem Léiwekapp steet den Text „Ville de Luxembourg“ oder „Stad Lëtzebuerg“ a schwaarzer Schrëft.

Zënter dem Enn vum Joer 1999 ass de Wopen an der Kommunikatioun an op de Publikatioune gréisstendeels mam Logo ersat ginn.&lt;ref&gt;{{Cite book|URL=https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_61-1999_22-23.pdf?csrt=13937349626668329440|Titel=Ons Stad – Ein neues Logo|Editeur=Ville de Luxembourg|Joer=1999|pages=S. 23|Sprooch=de|Gekuckt=12.08.2026|Oplo=61|Auteur=|Familljennumm=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/pics/G.._LU%2013.3.1._~LU%2013.3.1_36.1.pdf|Titel=Charte graphique 2004 et 2007|Gekuckt=12.08.2026|Auteur=Ville de Luxembourg|Format=PDF|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
{{Clr}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen]]
* [[Wope vu Lëtzebuerg]]
* [[Fändel vu Lëtzebuerg]]

== Literatur ==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&amp;context=L&amp;vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&amp;search_scope=DN_and_CI&amp;tab=DiscoveryNetwork&amp;lang=fr&amp;lang=fr bibnet]

== Quellen ==
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', S. 166 – 169

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]</text>
      <sha1>a6itp639plxx8m7flkn6kk9vlvnbssp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taliban</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176764</id>
    <revision>
      <id>2700845</id>
      <timestamp>2026-08-12T12:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit; iwwersat vun de</comment>
      <origin>2700845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2611" sha1="qwtveymroyjsczyz4yz6mvnpwu3pjt0" xml:space="preserve">[[Fichier:Flag of the Taliban.svg|thumb|Fändel vun den Taliban.]]
D''''Taliban''', och '''Taleban''' ([[paschtunesch]] طالبان, kuerz fir د افغانستان د طالبان اسلامی تحریکِ) sinn eng am September 1994 gegrënnten [[Dar ul-Ulum Deoband|deobandesch]]-[[Islamismus|islamistesch]] [[Terrorismus|Terrorgrupp]], déi vu September 1996 bis Oktober 2001 fir d'éischt grouss Deeler vum [[Afghanistan]] kontrolléiert an zënter August 2021 nees d'Kontroll vum Land hunn.

D'Taliban an hiren Emirat gi, Stand Juli 2025, nëmme vu Russland unerkannt.

== Geschicht ==
D'Taliban bestounge bei hirer Grënnung aus Kämpfer am Krich géint d'[[Sowjetunioun]] an de Jore 1979 bis 1989.

D'Taliban sinn 1994 fir d’éischt an der südlecher Stad Kandahar opgedaucht. Si hunn d'Muecht an e puer südlechen a westleche Provënzen iwwerholl an am September 1996 d'Haaptstad [[Kabul]] ageholl. Duerno hunn si d''Islamescht Emirat Afghanistan'' gegrënnt an hir Kontroll op weider Gebidder am Norde vun Afghanistan ausgedeent. Hir Herrschaft war dobäi ënner anerem ëmmer méi duerch eng radikal Intoleranz géintiwwer Minoritéite gepräägt. Am [[Oktober]] [[2001]] gouf hir Regierung vun Truppe vun der afghanescher [[Nordallianz|Vereenter Front]], an Zesummenaarbecht mat [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] a [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Spezialunitéiten, am Kader vun enger US-gefouerter Interventioun, gestierzt. Hir Féierung konnt sech duerch e Réckzuch a [[Pakistan]] ophalen.

Vun 2003 un, hunn d'Taliban vu Pakistan aus eng terroristesch-militäresch Campagne géint d''Islamesch Republik Afghanistan'' an déi international Truppe vun der ''[[International Security Assistance Force]]'' (ISAF) am Afghanistan gefouert. Dobäi war d'Zuel vun den Uschléi géint déi afghanesch Zivilbevëlkerung méi wéi duebel sou héich wéi déi vun den Uschléi géint afghanesch oder international Truppen. E Rapport vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] weist, datt d'Taliban an de Joren [[2009]] an [[2010]] fir iwwer 75 % vun den zivilen Doudesaffer am Afghanistan verantwortlech waren. Mënscherechtsorganisatiounen hunn den [[Internationalen Strofgeriichtshaff]] zu Den Haag dozou bruecht, eng virleefeg Enquête géint d'Taliban wéinst systematesche Krichsverbriechen duerchzeféieren.

Um Nomëtteg vum 15. August 2021 hunn d'Taliban d'Haaptstad Kabul nees eruewert an hir Victoire proklaméiert.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Islamisteschen Terrorismus]]
[[Kategorie:Politik am Afghanistan]]</text>
      <sha1>qwtveymroyjsczyz4yz6mvnpwu3pjt0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700846</id>
      <parentid>2700845</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>+Quellen</comment>
      <origin>2700846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="3hsvbym2xfq6087sv7ghs607vbg1j3j" xml:space="preserve">[[Fichier:Flag of the Taliban.svg|thumb|Fändel vun den Taliban.]]
D''''Taliban''', och '''Taleban''' ([[paschtunesch]] طالبان, kuerz fir د افغانستان د طالبان اسلامی تحریکِ) sinn eng am September 1994 gegrënnten [[Dar ul-Ulum Deoband|deobandesch]]-[[Islamismus|islamistesch]] [[Terrorismus|Terrorgrupp]], déi vu September 1996 bis Oktober 2001 fir d'éischt grouss Deeler vum [[Afghanistan]] kontrolléiert an zënter August 2021 nees d'Kontroll vum Land hunn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nzz.ch/international/afghanistan-wer-sind-die-taliban-wer-fuehrt-sie-an-ld.1640657|Titel=Die Taliban sind in Afghanistan erneut an der Macht: Wer sind sie? Wer führt sie an? Wie sind sie organisiert?|Gekuckt=2026-08-12|Auteur=Andrea Spalinger|Datum=2021-08-16|Wierk=Neue Zürcher Zeitung|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;

D'Taliban an hiren Emirat gi, Stand Juli 2025, nëmme vu Russland unerkannt.

== Geschicht ==
D'Taliban bestounge bei hirer Grënnung aus Kämpfer am Krich géint d'[[Sowjetunioun]] an de Jore 1979 bis 1989.

D'Taliban sinn 1994 fir d’éischt an der südlecher Stad Kandahar opgedaucht. Si hunn d'Muecht an e puer südlechen a westleche Provënzen iwwerholl an am September 1996 d'Haaptstad [[Kabul]] ageholl. Duerno hunn si d''Islamescht Emirat Afghanistan'' gegrënnt an hir Kontroll op weider Gebidder am Norde vun Afghanistan ausgedeent. Hir Herrschaft war dobäi ënner anerem ëmmer méi duerch eng radikal Intoleranz géintiwwer Minoritéite gepräägt. Am [[Oktober]] [[2001]] gouf hir Regierung vun Truppe vun der afghanescher [[Nordallianz|Vereenter Front]], an Zesummenaarbecht mat [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] a [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Spezialunitéiten, am Kader vun enger US-gefouerter Interventioun, gestierzt. Hir Féierung konnt sech duerch e Réckzuch a [[Pakistan]] ophalen.

Vun 2003 un, hunn d'Taliban vu Pakistan aus eng terroristesch-militäresch Campagne géint d''Islamesch Republik Afghanistan'' an déi international Truppe vun der ''[[International Security Assistance Force]]'' (ISAF) am Afghanistan gefouert. Dobäi war d'Zuel vun den Uschléi géint déi afghanesch Zivilbevëlkerung méi wéi duebel sou héich wéi déi vun den Uschléi géint afghanesch oder international Truppen. E Rapport vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] weist, datt d'Taliban an de Joren [[2009]] an [[2010]] fir iwwer 75 % vun den zivilen Doudesaffer am Afghanistan verantwortlech waren. Mënscherechtsorganisatiounen hunn den [[Internationalen Strofgeriichtshaff]] zu Den Haag dozou bruecht, eng virleefeg Enquête géint d'Taliban wéinst systematesche Krichsverbriechen duerchzeféieren.

Um Nomëtteg vum 15. August 2021 hunn d'Taliban d'Haaptstad Kabul nees eruewert an hir Victoire proklaméiert.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nbcnews.com/video/exiled-afghan-president-ghani-releases-video-message-from-uae-118981701935|Titel=‘We failed in politics’: Exiled Afghan president refuses to blame military|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=NBC News|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Islamisteschen Terrorismus]]
[[Kategorie:Politik am Afghanistan]]</text>
      <sha1>3hsvbym2xfq6087sv7ghs607vbg1j3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700847</id>
      <parentid>2700846</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geschicht */  .....</comment>
      <origin>2700847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="cgouzcfa1kqkwwfrgw7igqa7u73qo3g" xml:space="preserve">[[Fichier:Flag of the Taliban.svg|thumb|Fändel vun den Taliban.]]
D''''Taliban''', och '''Taleban''' ([[paschtunesch]] طالبان, kuerz fir د افغانستان د طالبان اسلامی تحریکِ) sinn eng am September 1994 gegrënnten [[Dar ul-Ulum Deoband|deobandesch]]-[[Islamismus|islamistesch]] [[Terrorismus|Terrorgrupp]], déi vu September 1996 bis Oktober 2001 fir d'éischt grouss Deeler vum [[Afghanistan]] kontrolléiert an zënter August 2021 nees d'Kontroll vum Land hunn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nzz.ch/international/afghanistan-wer-sind-die-taliban-wer-fuehrt-sie-an-ld.1640657|Titel=Die Taliban sind in Afghanistan erneut an der Macht: Wer sind sie? Wer führt sie an? Wie sind sie organisiert?|Gekuckt=2026-08-12|Auteur=Andrea Spalinger|Datum=2021-08-16|Wierk=Neue Zürcher Zeitung|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;

D'Taliban an hiren Emirat gi, Stand Juli 2025, nëmme vu Russland unerkannt.

== Geschicht ==
D'Taliban bestounge bei hirer Grënnung aus Kämpfer am Krich géint d'[[Sowjetunioun]] an de Joren 1979 bis 1989.

D'Taliban sinn 1994 fir d’éischt an der südlecher Stad Kandahar opgedaucht. Si hunn d'Muecht an e puer südlechen a westleche Provënzen iwwerholl an am September 1996 d'Haaptstad [[Kabul]] eruewert. Duerno hu s d''Islamescht Emirat Afghanistan'' gegrënnt an hir Kontroll op weider Gebidder am Norde vum Afghanistan ausgedeent. Hir Herrschaft war dobäi ënner anerem ëmmer méi vun enger radikaler Intoleranz géintiwwer Minoritéite markéiert. Am [[Oktober]] [[2001]] gouf hir Regierung vun Truppe vun der afghanescher [[Nordallianz|Vereenter Front]], an Zesummenaarbecht mat [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] a [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Spezialunitéiten, am Kader vun enger US-gefouerter Interventioun, gestierzt. Hir Féierung konnt sech duerch e Réckzuch an de [[Pakistan]] ophalen.

Vun 2003 un, hunn d'Taliban vum Pakistan aus eng terroristesch-militäresch Campagne géint d''Islamesch Republik Afghanistan'' an déi international Truppe vun der ''[[International Security Assistance Force]]'' (ISAF) am Afghanistan gefouert. Dobäi war d'Zuel vun den Uschléi géint déi afghanesch Zivilbevëlkerung méi wéi duebel sou héich wéi déi vun den Uschléi géint afghanesch oder international Truppen. E Rapport vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] weist, datt d'Taliban an de Joren [[2009]] an [[2010]] fir iwwer 75 % vun den zivilen Doudesaffer am Afghanistan verantwortlech waren. Mënscherechtsorganisatiounen hunn den [[Internationalen Strofgeriichtshaff]] zu Den Haag derzou bruecht, eng virleefeg Enquête géint d'Taliban wéinst systematesche Krichsverbriechen ze maachen.

De 15. August 2021 hunn d'Taliban d'Haaptstad Kabul nees eruewert an hir Victoire proklaméiert.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nbcnews.com/video/exiled-afghan-president-ghani-releases-video-message-from-uae-118981701935|Titel=‘We failed in politics’: Exiled Afghan president refuses to blame military|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=NBC News|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Islamisteschen Terrorismus]]
[[Kategorie:Politik am Afghanistan]]</text>
      <sha1>cgouzcfa1kqkwwfrgw7igqa7u73qo3g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700848</id>
      <parentid>2700847</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:59:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>...</comment>
      <origin>2700848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3200" sha1="ijkspeq7jnvdsorj9mfxt3uq9reezb4" xml:space="preserve">[[Fichier:Flag of the Taliban.svg|thumb|Fändel vun den Taliban.]]
D''''Taliban''', och '''Taleban''' ([[paschtunesch]] طالبان, kuerz fir د افغانستان د طالبان اسلامی تحریکِ) sinn eng am September 1994 gegrënnten [[Dar ul-Ulum Deoband|deobandesch]]-[[Islamismus|islamistesch]] [[Terrorismus|Terrorgrupp]], déi vu September 1996 bis Oktober 2001 fir d'éischt grouss Deeler vum [[Afghanistan]] kontrolléiert an zënter August 2021 nees d'Kontroll vum Land hunn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nzz.ch/international/afghanistan-wer-sind-die-taliban-wer-fuehrt-sie-an-ld.1640657|Titel=Die Taliban sind in Afghanistan erneut an der Macht: Wer sind sie? Wer führt sie an? Wie sind sie organisiert?|Gekuckt=2026-08-12|Auteur=Andrea Spalinger|Datum=2021-08-16|Wierk=Neue Zürcher Zeitung|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;

D'Taliban an hiert Emirat ginn, Stand Juli 2025, nëmme vu Russland unerkannt.

== Geschicht ==
D'Taliban bestounge bei hirer Grënnung aus Kämpfer am Krich géint d'[[Sowjetunioun]] an de Joren 1979 bis 1989.

D'Taliban sinn 1994 fir d’éischt an der südlecher Stad Kandahar opgedaucht. Si hunn d'Muecht an e puer südlechen a westleche Provënzen iwwerholl an am September 1996 d'Haaptstad [[Kabul]] eruewert. Duerno hu s d''Islamescht Emirat Afghanistan'' gegrënnt an hir Kontroll op weider Gebidder am Norde vum Afghanistan ausgedeent. Hir Herrschaft war dobäi ënner anerem ëmmer méi vun enger radikaler Intoleranz géintiwwer Minoritéite markéiert. Am [[Oktober]] [[2001]] gouf hir Regierung vun Truppe vun der afghanescher [[Nordallianz|Vereenter Front]], an Zesummenaarbecht mat [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] a [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Spezialunitéiten, am Kader vun enger US-gefouerter Interventioun, gestierzt. Hir Féierung konnt sech duerch e Réckzuch an de [[Pakistan]] ophalen.

Vun 2003 un, hunn d'Taliban vum Pakistan aus eng terroristesch-militäresch Campagne géint d''Islamesch Republik Afghanistan'' an déi international Truppe vun der ''[[International Security Assistance Force]]'' (ISAF) am Afghanistan gefouert. Dobäi war d'Zuel vun den Uschléi géint déi afghanesch Zivilbevëlkerung méi wéi duebel sou héich wéi déi vun den Uschléi géint afghanesch oder international Truppen. E Rapport vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] weist, datt d'Taliban an de Joren [[2009]] an [[2010]] fir iwwer 75 % vun den zivilen Doudesaffer am Afghanistan verantwortlech waren. Mënscherechtsorganisatiounen hunn den [[Internationalen Strofgeriichtshaff]] zu Den Haag derzou bruecht, eng virleefeg Enquête géint d'Taliban wéinst systematesche Krichsverbriechen ze maachen.

De 15. August 2021 hunn d'Taliban d'Haaptstad Kabul nees eruewert an hir Victoire proklaméiert.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nbcnews.com/video/exiled-afghan-president-ghani-releases-video-message-from-uae-118981701935|Titel=‘We failed in politics’: Exiled Afghan president refuses to blame military|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=NBC News|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Islamisteschen Terrorismus]]
[[Kategorie:Politik am Afghanistan]]</text>
      <sha1>ijkspeq7jnvdsorj9mfxt3uq9reezb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700850</id>
      <parentid>2700848</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>....</comment>
      <origin>2700850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3211" sha1="lnn1q0031a9ymzr0g2jn1227pj74c3a" xml:space="preserve">[[Fichier:Flag of the Taliban.svg|thumb|Fändel vun den Taliban.]]
D''''Taliban''', och '''Taleban'''{{Source?}} ([[paschtunesch]] طالبان, kuerz fir د افغانستان د طالبان اسلامی تحریکِ) sinn eng am September 1994 gegrënnten [[Dar ul-Ulum Deoband|deobandesch]]-[[Islamismus|islamistesch]] [[Terrorismus|Terrorgrupp]], déi vu September 1996 bis Oktober 2001 fir d'éischt grouss Deeler vum [[Afghanistan]] kontrolléiert an zënter August 2021 nees d'Kontroll vum Land hunn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nzz.ch/international/afghanistan-wer-sind-die-taliban-wer-fuehrt-sie-an-ld.1640657|Titel=Die Taliban sind in Afghanistan erneut an der Macht: Wer sind sie? Wer führt sie an? Wie sind sie organisiert?|Gekuckt=2026-08-12|Auteur=Andrea Spalinger|Datum=2021-08-16|Wierk=Neue Zürcher Zeitung|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;

D'Taliban an hiert Emirat ginn, Stand Juli 2025, nëmme vu Russland unerkannt.

== Geschicht ==
D'Taliban bestounge bei hirer Grënnung aus Kämpfer am Krich géint d'[[Sowjetunioun]] an de Joren 1979 bis 1989.

D'Taliban sinn 1994 fir d’éischt an der südlecher Stad Kandahar opgedaucht. Si hunn d'Muecht an e puer südlechen a westleche Provënzen iwwerholl an am September 1996 d'Haaptstad [[Kabul]] eruewert. Duerno hu s d''Islamescht Emirat Afghanistan'' gegrënnt an hir Kontroll op weider Gebidder am Norde vum Afghanistan ausgedeent. Hir Herrschaft war dobäi ënner anerem ëmmer méi vun enger radikaler Intoleranz géintiwwer Minoritéite markéiert. Am [[Oktober]] [[2001]] gouf hir Regierung vun Truppe vun der afghanescher [[Nordallianz|Vereenter Front]], an Zesummenaarbecht mat [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] a [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Spezialunitéiten, am Kader vun enger US-gefouerter Interventioun, gestierzt. Hir Féierung konnt sech duerch e Réckzuch an de [[Pakistan]] ophalen.

Vun 2003 un, hunn d'Taliban vum Pakistan aus eng terroristesch-militäresch Campagne géint d''Islamesch Republik Afghanistan'' an déi international Truppe vun der ''[[International Security Assistance Force]]'' (ISAF) am Afghanistan gefouert. Dobäi war d'Zuel vun den Uschléi géint déi afghanesch Zivilbevëlkerung méi wéi duebel sou héich wéi déi vun den Uschléi géint afghanesch oder international Truppen. E Rapport vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] weist, datt d'Taliban an de Joren [[2009]] an [[2010]] fir iwwer 75 % vun den zivilen Doudesaffer am Afghanistan verantwortlech waren. Mënscherechtsorganisatiounen hunn den [[Internationalen Strofgeriichtshaff]] zu Den Haag derzou bruecht, eng virleefeg Enquête géint d'Taliban wéinst systematesche Krichsverbriechen ze maachen.

De 15. August 2021 hunn d'Taliban d'Haaptstad Kabul nees eruewert an hir Victoire proklaméiert.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.nbcnews.com/video/exiled-afghan-president-ghani-releases-video-message-from-uae-118981701935|Titel=‘We failed in politics’: Exiled Afghan president refuses to blame military|Gekuckt=2026-08-12|Wierk=NBC News|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Islamisteschen Terrorismus]]
[[Kategorie:Politik am Afghanistan]]</text>
      <sha1>lnn1q0031a9ymzr0g2jn1227pj74c3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Postleitzuel (Lëtzebuerg)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176765</id>
    <revision>
      <id>2700849</id>
      <timestamp>2026-08-12T13:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit; iwwersat vun de</comment>
      <origin>2700849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="ef2quiwutpnftz69uw2yisuqqdo6a61" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuel''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] besteet aus 4 Zifferen a gouf 1980 agefouert.

Mat Postleitzuele ginn d'Stroossen exakt definéiert.
Déi éischt Ziffer vun der [[Postleitzuel]] gëtt d'Regioun un, et entsprécht awer net genee der administrativer Andeelung vun de [[Lëtzebuerger Kantonen|Kantonen]].

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, gehéieren zu PackUp-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, befanne sech an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haapstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, befanne sech südlich vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, befanne sech zu [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, befanne sech am Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, befanne sech am Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, befanne sech nërdlich vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, befanne sech am Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, befanne sech am Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg ginn et 4483 verschidde Postleitzuelen.&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Administrativ Ënnerdeelung vu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Post (Lëtzebuerg)]]</text>
      <sha1>ef2quiwutpnftz69uw2yisuqqdo6a61</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700851</id>
      <parentid>2700849</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <origin>2700851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="go24kxv2itiwalpp7b07qhaq1ql3xwm" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuel''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] besteet aus 4 Zifferen a gouf 1980 agefouert.

Mat Postleitzuele ginn d'Stroossen exakt definéiert.
Déi éischt Ziffer vun der [[Postleitzuel]] gëtt d'Regioun un, et entsprécht awer net genee der administrativer Andeelung vun de [[Lëtzebuerger Kantonen|Kantonen]].

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, gehéieren zu PackUp-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, befanne sech an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haapstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, befanne sech südlich vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, befanne sech zu [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, befanne sech am Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, befanne sech am Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, befanne sech nërdlich vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, befanne sech am Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, befanne sech am Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg ginn et 4483 verschidde Postleitzuelen.&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Administrativ Ënnerdeelung vu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>go24kxv2itiwalpp7b07qhaq1ql3xwm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700969</id>
      <parentid>2700851</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>Text aus dem Artikel Postcode heiligest</comment>
      <origin>2700969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3876" sha1="59oliakadveb5f7fr7utwfjoomk3go6" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuel''' oder '''[[Postcode]]''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] besteet aus 4 Zifferen a gouf am Juli 1980 agefouert.

Mat hir gi ganz prezis d'Stroossen an den Uertschaften definéiert. Méi kleng Dierfer hunn awer just ee Code fir déi ganz Uertschaft. Bei méi grousse Stroossen ass et awer heiansdo sou, datt déi riets an déi lénks Säit ënnerscheet ginn, oder eng méi laang Strooss vun enger bestëmmter Hausnummer un eng aner Postleitzuel kritt.&lt;ref&gt;[https://www.post.lu/en/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search &quot;Search a postcode&quot;] op post.lu (nogekuckt: 27.08.2024).&lt;/ref&gt; Och méi grouss Entreprisen, Administratiounen a Postkëschtadressen hunn hiren eegene Postcode.

Grond fir d'Aféierung war, datt esou eng automatiséiert Virzortéierung méiglech gouf. Et huet e Strapp gedauert, ier et zur Gewunnecht gouf, de Code mat an d'Adresse op e Bréif ze schreiwen: [[Sechs]] Joer no senger Aféierung goufen nach ëmmer 25 % vun alle Postsendungen - déi allermeescht dovu Privatkorrespondenz - ouni Postcode verschéckt.&lt;ref&gt;frm: [https://persist.lu/ark:70795/hr46jdpm0v/pages/22/articles/DIVL222 &quot;Postleitzahl: Stockende Verallgemeinerung.&quot;] In: ''Revue'', 42. Jg., nº 47 (20.11.1986), p. 22-24. Digitised by the National Library of Luxembourg.&lt;/ref&gt;

Déi éischt Ziffer vun der [[Postleitzuel]] gëtt d'Regioun un, et entsprécht awer net genee der administrativer Andeelung vun de [[Lëtzebuerger Kantonen|Kantonen]].

==== Beispiller ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Postcode
!Uertschaft / Strooss
!Restriktioun
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''1333'''
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue Chimay
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2220'''
|[[Findel]], Rue de Neudorf
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue de Neudorf
|Ongerued, vun Nr.401 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.466 bis 998
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''2221'''
|Ongerued, vun Nr.1 bis 399
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2222'''
|Gerued, vun Nr. 2 bis 464
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Place Henri Funck
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9410'''
|[[Veianen]], Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.1 bis 71&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.2 bis 90
|-
|Veianen, Place Vic Abens
|
|-
|Veianen, Neipiertchen
|
|-
|Veianen, Impasse Léon Roger
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9411'''
|Veianen, Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.73 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.92 bis 998
|-
|Veianen, Al Gaass
|
|-
|Veianen, Montée du Beffroi
|
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''9746'''
|[[Draufelt]], déi ganz Uertschaft
|
|}

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, gehéieren zu PackUp-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, befanne sech an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haapstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, befanne sech südlich vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, befanne sech zu [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, befanne sech am Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, befanne sech am Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, befanne sech nërdlich vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, befanne sech am Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, befanne sech am Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg ginn et 4.483 verschidde Postleitzuelen (Stand 2026).&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Administrativ Ënnerdeelung vu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>59oliakadveb5f7fr7utwfjoomk3go6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700972</id>
      <parentid>2700969</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T09:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Postleitzuelen &quot;befannen&quot; sech néierens…</comment>
      <origin>2700972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="g96rp2b1gokt76bx40u7u9xy0x10wsc" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuel''' oder de '''[[Postcode]]''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] besteet aus 4 Zifferen a gouf am Juli 1980 agefouert.

Mat hir gi ganz prezis d'Stroossen an den Uertschaften definéiert. Méi kleng Dierfer hunn awer just ee Code fir déi ganz Uertschaft. Bei méi grousse Stroossen ass et awer heiansdo sou, datt déi gerued an déi ongerued Säit ënnerscheet ginn, oder eng méi laang Strooss vun enger bestëmmter Hausnummer un eng aner Postleitzuel kritt.&lt;ref&gt;[https://www.post.lu/en/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search &quot;Search a postcode&quot;] op post.lu (nogekuckt: 27.08.2024).&lt;/ref&gt; Och méi grouss Entreprisen, Administratiounen a [[Postkëscht|Postkëschtadressen]] hunn hiren eegene Postcode.

De Grond fir d'Aféierung war, datt esou eng automatiséiert Virzortéierung méiglech gouf. Et huet e Strapp gedauert, ier et zur Gewunnecht gouf, de Code mat an d'Adress op e Bréif ze schreiwen: [[sechs]] Joer no senger Aféierung goufen nach ëmmer 25 % vun alle Postsendungen - déi allermeescht dovu Privatkorrespondenz - ouni Postcode verschéckt.&lt;ref&gt;frm: [https://persist.lu/ark:70795/hr46jdpm0v/pages/22/articles/DIVL222 &quot;Postleitzahl: Stockende Verallgemeinerung.&quot;] In: ''Revue'', 42. Jg., nº 47 (20.11.1986), p. 22-24. Digitised by the National Library of Luxembourg.&lt;/ref&gt;

Déi éischt Ziffer vun der Postleitzuel gëtt d'Regioun un, et entsprécht awer net genee der administrativer Andeelung vun de [[Lëtzebuerger Kantonen|Kantonen]].

==== Beispiller ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Postcode
!Uertschaft / Strooss
!Restriktioun
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''1333'''
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue Chimay
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2220'''
|[[Findel]], Rue de Neudorf
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue de Neudorf
|Ongerued, vun Nr.401 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.466 bis 998
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''2221'''
|Ongerued, vun Nr.1 bis 399
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2222'''
|Gerued, vun Nr. 2 bis 464
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Place Henri Funck
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9410'''
|[[Veianen]], Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.1 bis 71&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.2 bis 90
|-
|Veianen, Place Vic Abens
|
|-
|Veianen, Neipiertchen
|
|-
|Veianen, Impasse Léon Roger
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9411'''
|Veianen, Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.73 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.92 bis 998
|-
|Veianen, Al Gaass
|
|-
|Veianen, Montée du Beffroi
|
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''9746'''
|[[Draufelt]], déi ganz Uertschaft
|
|}

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, bezéien sech op [[PackUp]]-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, bezéien sech op Adressen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haaptstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, bezéien sech op Adresse südlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, bezéien sech op [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, bezéien sech op de Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, bezéien sech op den Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, bezéien sech op Adressen nërdlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, bezéien sech op de Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, bezéien sech op den Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg gëtt et 4.483 verschidde Postleitzuelen (Stand 2026).&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Administrativ Ënnerdeelung vu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>g96rp2b1gokt76bx40u7u9xy0x10wsc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700977</id>
      <parentid>2700972</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beispiller */ N-Reegel</comment>
      <origin>2700977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3954" sha1="t1c15i5bf4f1jbag2473p3nj9h72sbn" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuel''' oder de '''[[Postcode]]''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] besteet aus 4 Zifferen a gouf am Juli 1980 agefouert.

Mat hir gi ganz prezis d'Stroossen an den Uertschaften definéiert. Méi kleng Dierfer hunn awer just ee Code fir déi ganz Uertschaft. Bei méi grousse Stroossen ass et awer heiansdo sou, datt déi gerued an déi ongerued Säit ënnerscheet ginn, oder eng méi laang Strooss vun enger bestëmmter Hausnummer un eng aner Postleitzuel kritt.&lt;ref&gt;[https://www.post.lu/en/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search &quot;Search a postcode&quot;] op post.lu (nogekuckt: 27.08.2024).&lt;/ref&gt; Och méi grouss Entreprisen, Administratiounen a [[Postkëscht|Postkëschtadressen]] hunn hiren eegene Postcode.

De Grond fir d'Aféierung war, datt esou eng automatiséiert Virzortéierung méiglech gouf. Et huet e Strapp gedauert, ier et zur Gewunnecht gouf, de Code mat an d'Adress op e Bréif ze schreiwen: [[sechs]] Joer no senger Aféierung goufen nach ëmmer 25 % vun alle Postsendungen - déi allermeescht dovu Privatkorrespondenz - ouni Postcode verschéckt.&lt;ref&gt;frm: [https://persist.lu/ark:70795/hr46jdpm0v/pages/22/articles/DIVL222 &quot;Postleitzahl: Stockende Verallgemeinerung.&quot;] In: ''Revue'', 42. Jg., nº 47 (20.11.1986), p. 22-24. Digitised by the National Library of Luxembourg.&lt;/ref&gt;

Déi éischt Ziffer vun der Postleitzuel gëtt d'Regioun un, et entsprécht awer net genee der administrativer Andeelung vun de [[Lëtzebuerger Kantonen|Kantonen]].

==== Beispiller ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Postcode
!Uertschaft / Strooss
!Restriktioun
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''1333'''
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue Chimay
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2220'''
|[[Findel]], Rue de Neudorf
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue de Neudorf
|Ongerued, vun Nr.401 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.466 bis 998
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''2221'''
|Ongerued, vun Nr.1 bis 399
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2222'''
|Gerued, vun Nr. 2 bis 464
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Place Henri Funck
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9410'''
|[[Veianen]], Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.1 bis 71&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.2 bis 90
|-
|Veianen, Place Vic Abens
|
|-
|Veianen, Neipiertchen
|
|-
|Veianen, Impasse Léon Roger
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9411'''
|Veianen, Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.73 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.92 bis 998
|-
|Veianen, Al Gaass
|
|-
|Veianen, Montée du Beffroi
|
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''9746'''
|[[Draufelt]], déi ganz Uertschaft
|
|}

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, bezéie sech op [[PackUp]]-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, bezéien sech op Adressen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haaptstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, bezéie sech op Adresse südlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, bezéie sech op [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, bezéie sech op de Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, bezéie sech op den Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, bezéie sech op Adressen nërdlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, bezéie sech op de Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, bezéie sech op den Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg gëtt et 4.483 verschidde Postleitzuelen (Stand 2026).&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Administrativ Ënnerdeelung vu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>t1c15i5bf4f1jbag2473p3nj9h72sbn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700988</id>
      <parentid>2700977</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3884" sha1="fl7cmiuehsrjcn1id18twoamzeyn2j0" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuelen''' oder d''''[[Postcode]]n''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] sinn en technescht Instrument vun der Post zu Lëtzebuerg fir Adressen eendeiteg z'identifizéieren. Se goufen am Juli 1980 agefouert, a bestinn aus véier Zifferen.

Mat hir gi Stroossen an den Uertschaften prezis definéiert. Méi kleng Dierfer hu just ee Code fir déi ganz Uertschaft. Bei méi grousse Stroossen ass et awer heiansdo esou, datt déi gerued an déi ongerued Säit ënnerscheet ginn, oder eng méi laang Strooss huet vun enger bestëmmter Hausnummer un eng aner Postleitzuel.&lt;ref&gt;[https://www.post.lu/en/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search &quot;Search a postcode&quot;] op post.lu (nogekuckt: 27.08.2024).&lt;/ref&gt; Och méi grouss Entreprisen, Administratiounen a [[Postkëscht|Postkëschtadressen]] hunn hiren eegene Postcode.

De Grond fir d'Aféierung war, fir esou eng automatiséiert Virzortéierung z'erméiglechen. Et huet e Strapp gedauert, ier et zur Gewunnecht gouf, de Code mat an d'Adress op e Bréif ze schreiwen: [[sechs]] Joer no senger Aféierung goufen nach ëmmer 25 % vun alle Postsendungen - déi allermeescht dovu Privatkorrespondenz - ouni Postcode verschéckt.&lt;ref&gt;frm: [https://persist.lu/ark:70795/hr46jdpm0v/pages/22/articles/DIVL222 &quot;Postleitzahl: Stockende Verallgemeinerung.&quot;] In: ''Revue'', 42. Jg., nº 47 (20.11.1986), p. 22-24. Digitised by the National Library of Luxembourg.&lt;/ref&gt;

Déi éischt Ziffer vun der Postleitzuel gëtt d'Regioun un.

==== Beispiller ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Postcode
!Uertschaft / Strooss
!Restriktioun
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''1333'''
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue Chimay
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2220'''
|[[Findel]], Rue de Neudorf
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue de Neudorf
|Ongerued, vun Nr.401 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.466 bis 998
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''2221'''
|Ongerued, vun Nr.1 bis 399
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2222'''
|Gerued, vun Nr. 2 bis 464
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Place Henri Funck
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9410'''
|[[Veianen]], Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.1 bis 71&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.2 bis 90
|-
|Veianen, Place Vic Abens
|
|-
|Veianen, Neipiertchen
|
|-
|Veianen, Impasse Léon Roger
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9411'''
|Veianen, Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.73 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.92 bis 998
|-
|Veianen, Al Gaass
|
|-
|Veianen, Montée du Beffroi
|
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''9746'''
|[[Draufelt]], déi ganz Uertschaft
|
|}

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, bezéie sech op [[PackUp]]-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, bezéien sech op Adressen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haaptstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, bezéie sech op Adresse südlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, bezéie sech op [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, bezéie sech op de Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, bezéie sech op den Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, bezéie sech op Adressen nërdlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, bezéie sech op de Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, bezéie sech op den Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg gëtt et 4.483 verschidde Postleitzuelen (Stand 2026).&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>fl7cmiuehsrjcn1id18twoamzeyn2j0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700989</id>
      <parentid>2700988</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>....</comment>
      <origin>2700989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3883" sha1="k6ogbkaau5l36xt4gr08kv2zsth8mc1" xml:space="preserve">[[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]]
D''''Postleitzuelen''' oder d''''[[Postcode]]n''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] sinn en technescht Instrument vun der Post zu Lëtzebuerg fir Adressen eendeiteg z'identifizéieren. Se goufen am Juli 1980 agefouert, a bestinn aus véier Zifferen.

Mat hir gi Stroossen an den Uertschafte prezis definéiert. Méi kleng Dierfer hu just ee Code fir déi ganz Uertschaft. Bei méi grousse Stroossen ass et awer heiansdo esou, datt déi gerued an déi ongerued Säit ënnerscheet ginn, oder eng méi laang Strooss huet vun enger bestëmmter Hausnummer un eng aner Postleitzuel.&lt;ref&gt;[https://www.post.lu/en/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search &quot;Search a postcode&quot;] op post.lu (nogekuckt: 27.08.2024).&lt;/ref&gt; Och méi grouss Entreprisen, Administratiounen a [[Postkëscht|Postkëschtadressen]] hunn hiren eegene Postcode.

De Grond fir d'Aféierung war, fir esou eng automatiséiert Virzortéierung z'erméiglechen. Et huet e Strapp gedauert, ier et zur Gewunnecht gouf, de Code mat an d'Adress op e Bréif ze schreiwen: [[sechs]] Joer no senger Aféierung goufen nach ëmmer 25 % vun alle Postsendungen - déi allermeescht dovu Privatkorrespondenz - ouni Postcode verschéckt.&lt;ref&gt;frm: [https://persist.lu/ark:70795/hr46jdpm0v/pages/22/articles/DIVL222 &quot;Postleitzahl: Stockende Verallgemeinerung.&quot;] In: ''Revue'', 42. Jg., nº 47 (20.11.1986), p. 22-24. Digitised by the National Library of Luxembourg.&lt;/ref&gt;

Déi éischt Ziffer vun der Postleitzuel gëtt d'Regioun un.

==== Beispiller ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Postcode
!Uertschaft / Strooss
!Restriktioun
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''1333'''
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue Chimay
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2220'''
|[[Findel]], Rue de Neudorf
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue de Neudorf
|Ongerued, vun Nr.401 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.466 bis 998
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''2221'''
|Ongerued, vun Nr.1 bis 399
|-
| rowspan=&quot;2&quot; text align = &quot;center&quot;|'''2222'''
|Gerued, vun Nr. 2 bis 464
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Place Henri Funck
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9410'''
|[[Veianen]], Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.1 bis 71&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.2 bis 90
|-
|Veianen, Place Vic Abens
|
|-
|Veianen, Neipiertchen
|
|-
|Veianen, Impasse Léon Roger
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; text align = &quot;center&quot;|'''9411'''
|Veianen, Grand-Rue
|Ongerued, vun Nr.73 bis 999&lt;br&gt;Gerued, vun Nr.92 bis 998
|-
|Veianen, Al Gaass
|
|-
|Veianen, Montée du Beffroi
|
|-
|text align = &quot;center&quot;|'''9746'''
|[[Draufelt]], déi ganz Uertschaft
|
|}

* Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, bezéie sech op [[PackUp]]-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]]
* Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, bezéien sech op Adressen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haaptstad]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, bezéie sech op Adresse südlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, bezéie sech op [[Esch-Uelzecht]].
* Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, bezéie sech op de Südoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, bezéie sech op den Nordoste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, bezéie sech op Adressen nërdlech vun der Haaptstad.
* Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, bezéie sech op de Weste vum Land.
* Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, bezéie sech op den Norde vum Land.

Zu Lëtzebuerg gëtt et 4.483 verschidde Postleitzuelen (Stand 2026).&lt;ref&gt;[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]&lt;/ref&gt;

== Um Spaweck ==
* [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Postwiesen]]</text>
      <sha1>k6ogbkaau5l36xt4gr08kv2zsth8mc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskussioun:Postleitzuel (Lëtzebuerg)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>176766</id>
    <revision>
      <id>2700855</id>
      <timestamp>2026-08-12T14:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>Neien Abschnitt /* Postcode */</comment>
      <origin>2700855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="mhora0a71aucni0vtpne7bkimqq66u5" xml:space="preserve">== Postcode ==

Den Artikel [[Postcode]] gëtt et schon. W.e.g. déi zwei matenee kompatibel maachen. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:00, 12. Aug. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mhora0a71aucni0vtpne7bkimqq66u5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700975</id>
      <parentid>2700855</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T10:06:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <origin>2700975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="2lteyd3nun9icf1lbvqs1xbvjxu118m" xml:space="preserve">== Postcode ==

Den Artikel [[Postcode]] gëtt et schon. W.e.g. déi zwei matenee kompatibel maachen. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:00, 12. Aug. 2026 (UTC)

:Gouf gemaach. Bleift d'Fro nom Haaptlemma: Postcode oder Postleitzuel / Postleedzuel(!)? --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:06, 13. Aug. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>2lteyd3nun9icf1lbvqs1xbvjxu118m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700992</id>
      <parentid>2700975</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>k</comment>
      <origin>2700992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="4mjnjjx5gy13b8zg2t9vzbzjm3s8bek" xml:space="preserve">== Postcode ==

Den Artikel [[Postcode]] gëtt et schon. W.e.g. déi zwei matenee kompatibel maachen. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:00, 12. Aug. 2026 (UTC)

:Gouf gemaach. Bleift d'Fro nom Haaptlemma: Postcode oder Postleitzuel / Postleedzuel(!)? --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:06, 13. Aug. 2026 (UTC)

::Wann op Lëtzebuergesch da lee'''t''' an net lee'''d'''.  --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:55, 13. Aug. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4mjnjjx5gy13b8zg2t9vzbzjm3s8bek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Van Hulle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176767</id>
    <redirect title="Robert van Hulle" />
    <revision>
      <id>2700856</id>
      <timestamp>2026-08-12T14:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>Virugeleet op [[Robert van Hulle]]</comment>
      <origin>2700856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="iy3gm0sgiphhorm2fo3jkc2pdmp87dg" xml:space="preserve">#VIRULEEDUNG [[Robert van Hulle]]</text>
      <sha1>iy3gm0sgiphhorm2fo3jkc2pdmp87dg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katharina Marie Schubert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176768</id>
    <revision>
      <id>2700862</id>
      <timestamp>2026-08-12T15:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>nei</comment>
      <origin>2700862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3972" sha1="g0ib5ceeztk790ynir12yyt8183ke9r" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Katharina Marie Schubert''', gebuer den [[22. Januar]] [[1977]] zu [[Gifhorn]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
* 2006: ''Der Bananenkaktus'' - Regie: [[Ralf Westhoff]] - (Kuerzfilm)
* 2006: ''Schläfer'' - Regie: [[Benjamin Heisenberg]] - Haaptacteuren: [[Bastian Trost]], [[Mehdi Nebbou]] 
* 2006: ''Shoppen'' - Regie: [[Ralf Westhoff]] - Haaptacteuren: [[Sebastian Weber]], [[Anna Böger]] - (als Isabella)
* 2006: ''Lecke Milch'' - Regie: [[Oliver Haffner]] - (Kuerzfilm)
* 2007: ''Herr Bello'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[August Zirner]], [[Sophie von Kessel]] 
* 2007: ''Japanese'' - Regie: [[Sarah Bräuer]] - (Kuerzfilm)
* 2008: ''Friedliche Zeiten'' - Regie: [[Neele Vollmar]] - Haaptacteuren: [[Oliver Stokowski]], [[Nina Monka]] - (als Irene Striesow)
* 2008: ''[[Buddenbrooks (Film 2008)|Buddenbrooks]]'' - Regie: [[Heinrich Breloer]] - Haaptacteuren: [[Armin Mueller-Stahl]], [[Iris Berben]] - (als Eva Ewers)
* 2009: ''[[Ob ihr wollt oder nicht]]'' - Regie: Ben Verbong - Haaptacteuren: [[Julia-Maria Köhler]], [[Senta Berger]] - (als Laura Brühl)
* 2010: ''Mein Leben im Off '' - Regie: [[Oliver Haffner]] - Haaptacteuren: [[Thomas Schmauser]], [[Rainer Furch]] - (als Kathrin)
* 2010: ''Der letzte schöne Herbsttag'' - Regie: Ralf Westhoff - Haaptacteuren: [[Julia Koschitz]], [[Felix Hellmann]] - (als Ivonne)
* 2011: ''Der vierte Vorhang'' - Regie: [[Clemens Pichler]] - (Kuerzfilm)
* 2011: ''Wintertochter'' - Regie: [[Johannes Schmid (Regisseur)|Johannes Schmid]] - Haaptacteuren: [[Nina Monka]], [[Ursula Werner]] - (als Margarete)
* 2011: ''Another Fucking...'' - Regie: Katharina Marie Schubert- (Kuerzfilm)
* 2011: ''Rubbeldiekatz'' - Regie: [[Detlev Buck]] - Haaptacteuren: [[Alexandra Maria Lara]], [[Jenny Moore]] - (als Anne)
* 2012: ''Wie Du küsst'' - Regie: [[Eva Trobisch]] - (Kuerzfilm)
* 2012: ''Anleitung zum Unglücklichsein'' - Regie: [[Sherry Hormann]] - Haaptacteuren: [[Johanna Wokalek]], Iris Berben - (als Rita)
* 2013: Schlussmacher - Regie: [[Matthias Schweighöfer]], [[Torsten Künstler]] - Haaptacteuren: [[Sascha Alexander]], [[Ariane Pochon]] - (als Birgit)
* 2014: ''Wir sind die Neuen'' - Regie: Ralf Westhoff - Haaptacteuren: [[Gisela Schneeberger]], [[Heiner Lauterbach]] - (als Lena)
* 2014: ''Ein Geschenk der Götter'' - Regie: [[Oliver Haffner]] - Haaptacteuren: [[Adam Bousdoukos]], [[Paul Faßnacht]] - (als Anna Bischoff)
* 2015: ''Winnetous Sohn'' - Regie: [[André Erkau]] - Haaptacteuren: [[Lorenzo Germeno]], [[Uwe Ochsenknecht]] - (als Evi)
* 2019: ''FrauMutterTier'' - Regie: [[Felicitas Darschin]] - Haaptacteuren: [[Julia Jentsch]], [[Alexandra Helmig]] - (als Julia)
* 2019: ''Unheimlich perfekte Freunde'' - Regie:[[ Marcus H. Rosenmüller]] - Haaptacteuren: [[Luis Vorbach]], [[Jona Gaensslen]] 
* 2019: ''Totgeschwiegen'' - Regie: [[Franziska Schlotterer]] - Haaptacteuren: [[Claudia Michelsen]], [[Laura Tonke]] - (als Brigitte)
* 2023: ''Das Lehrerzimmer'' - Regie: [[Ilker Çatak]] - Haaptacteuren: [[Leonie Benesch]], [[Anne-Kathrin Gummich]] 
* 2024: ''Unschuldig - Der Fall Julia B.'' - Regie: [[Ute Wieland]] - Haaptacteuren: [[Emily Cox]], [[Thomas Loibl]] - (als Katrin Voss)
* 2024: ''No Dogs Allowed.'' - Regie: [[Steve Bache]] - Haaptacteuren: [[Carlo Krammling]], [[Robin Sonderman]] - (als Susanne)
* 2024: ''Prange'' - Regie: [[Lars Jessen]] - Haaptacteuren: [[Bjarne Mädel]], [[Olli Dittrich]] - (als Dörte)
=== Als Regisseurin ===
* 2011: ''Another Fucking...''
* 2020: ''Das Mädchen mit den goldenen Händen'' - Haaptacteuren: [[Corinna Harfouch]], [[Birte Schnöink]], [[Jörg Schüttauf]]  

== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Schubert Katharina Marie}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1977]]</text>
      <sha1>g0ib5ceeztk790ynir12yyt8183ke9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2700868</id>
      <parentid>2700862</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:24:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>k</comment>
      <origin>2700868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3968" sha1="ae59vc4m8jx3dw2k6j5bbzskxsjbzxx" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Katharina Marie Schubert''', gebuer den [[22. Januar]] [[1977]] zu [[Gifhorn]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]].

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
* 2006: ''Der Bananenkaktus'' - Regie: [[Ralf Westhoff]] - (Kuerzfilm)
* 2006: ''Schläfer'' - Regie: [[Benjamin Heisenberg]] - Haaptacteuren: [[Bastian Trost]], [[Mehdi Nebbou]]
* 2006: ''Shoppen'' - Regie: [[Ralf Westhoff]] - Haaptacteuren: [[Sebastian Weber]], [[Anna Böger]] - (als Isabella)
* 2006: ''Lecke Milch'' - Regie: [[Oliver Haffner]] - (Kuerzfilm)
* 2007: ''Herr Bello'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[August Zirner]], [[Sophie von Kessel]]
* 2007: ''Japanese'' - Regie: [[Sarah Bräuer]] - (Kuerzfilm)
* 2008: ''Friedliche Zeiten'' - Regie: [[Neele Vollmar]] - Haaptacteuren: [[Oliver Stokowski]], [[Nina Monka]] - (als Irene Striesow)
* 2008: ''[[Buddenbrooks (Film 2008)|Buddenbrooks]]'' - Regie: [[Heinrich Breloer]] - Haaptacteuren: [[Armin Mueller-Stahl]], [[Iris Berben]] - (als Eva Ewers)
* 2009: ''[[Ob ihr wollt oder nicht]]'' - Regie: Ben Verbong - Haaptacteuren: [[Julia-Maria Köhler]], [[Senta Berger]] - (als Laura Brühl)
* 2010: ''Mein Leben im Off '' - Regie: [[Oliver Haffner]] - Haaptacteuren: [[Thomas Schmauser]], [[Rainer Furch]] - (als Kathrin)
* 2010: ''Der letzte schöne Herbsttag'' - Regie: Ralf Westhoff - Haaptacteuren: [[Julia Koschitz]], [[Felix Hellmann]] - (als Ivonne)
* 2011: ''Der vierte Vorhang'' - Regie: [[Clemens Pichler]] - (Kuerzfilm)
* 2011: ''Wintertochter'' - Regie: [[Johannes Schmid (Regisseur)|Johannes Schmid]] - Haaptacteuren: [[Nina Monka]], [[Ursula Werner]] - (als Margarete)
* 2011: ''Another Fucking...'' - Regie: Katharina Marie Schubert- (Kuerzfilm)
* 2011: ''Rubbeldiekatz'' - Regie: [[Detlev Buck]] - Haaptacteuren: [[Alexandra Maria Lara]], [[Jenny Moore]] - (als Anne)
* 2012: ''Wie Du küsst'' - Regie: [[Eva Trobisch]] - (Kuerzfilm)
* 2012: ''Anleitung zum Unglücklichsein'' - Regie: [[Sherry Hormann]] - Haaptacteuren: [[Johanna Wokalek]], Iris Berben - (als Rita)
* 2013: Schlussmacher - Regie: [[Matthias Schweighöfer]], [[Torsten Künstler]] - Haaptacteuren: [[Sascha Alexander]], [[Ariane Pochon]] - (als Birgit)
* 2014: ''Wir sind die Neuen'' - Regie: Ralf Westhoff - Haaptacteuren: [[Gisela Schneeberger]], [[Heiner Lauterbach]] - (als Lena)
* 2014: ''Ein Geschenk der Götter'' - Regie: [[Oliver Haffner]] - Haaptacteuren: [[Adam Bousdoukos]], [[Paul Faßnacht]] - (als Anna Bischoff)
* 2015: ''Winnetous Sohn'' - Regie: [[André Erkau]] - Haaptacteuren: [[Lorenzo Germeno]], [[Uwe Ochsenknecht]] - (als Evi)
* 2019: ''FrauMutterTier'' - Regie: [[Felicitas Darschin]] - Haaptacteuren: [[Julia Jentsch]], [[Alexandra Helmig]] - (als Julia)
* 2019: ''Unheimlich perfekte Freunde'' - Regie:[[ Marcus H. Rosenmüller]] - Haaptacteuren: [[Luis Vorbach]], [[Jona Gaensslen]] 
* 2019: ''Totgeschwiegen'' - Regie: [[Franziska Schlotterer]] - Haaptacteuren: [[Claudia Michelsen]], [[Laura Tonke]] - (als Brigitte)
* 2023: ''Das Lehrerzimmer'' - Regie: [[Ilker Çatak]] - Haaptacteuren: [[Leonie Benesch]], [[Anne-Kathrin Gummich]] 
* 2024: ''Unschuldig - Der Fall Julia B.'' - Regie: [[Ute Wieland]] - Haaptacteuren: [[Emily Cox]], [[Thomas Loibl]] - (als Katrin Voss)
* 2024: ''No Dogs Allowed.'' - Regie: [[Steve Bache]] - Haaptacteuren: [[Carlo Krammling]], [[Robin Sonderman]] - (als Susanne)
* 2024: ''Prange'' - Regie: [[Lars Jessen]] - Haaptacteuren: [[Bjarne Mädel]], [[Olli Dittrich]] - (als Dörte)

=== Als Regisseurin ===
* 2011: ''Another Fucking...''
* 2020: ''Das Mädchen mit den goldenen Händen'' - Haaptacteuren: [[Corinna Harfouch]], [[Birte Schnöink]], [[Jörg Schüttauf]]

== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Schubert Katharina Marie}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1977]]</text>
      <sha1>ae59vc4m8jx3dw2k6j5bbzskxsjbzxx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>