Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Luxair 0 1285 2704475 2678933 2026-09-09T10:36:36Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704475 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} D''''Luxair''' ([[International Air Transport Association|IATA]]-Code '''LG,''' [[International Civil Aviation Organization|ICAO]]-Code '''LGL'''), mam ganzen Numm '''Luxair, Société luxembourgeoise de navigation aérienne S.A.'''<ref>esou am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] ënnert B4109 agedroen</ref>, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Fluchgesellschaft. Hir Heemechtsbasis ass de [[Fluchhafe Lëtzebuerg]]. 1948 gouf d'''Luxembourg Airlines Company'' gegrënnt an der Gesellschaft hiren éischte Fluch goung am Februar 1948 vu Lëtzebuerg op [[Paräis]]. D'Gesellschaft ass 1961 a ''Luxair - Société luxembourgeoise de navigation aérienne ''ëmgenannt ginn an 1962 huet déi nei Gesellschaft mat de Fluch-Operatiounen ugefaangen. De Generaldirekter vun der Gesellschaft ass zanter dem 12. Mee [[2020]] de [[Gilles Feith]]<!--(*07.06.1976 Lëtzebuerg)--> deen déi Plaz vum [[Adrien Ney]]<!--(*06.05.1957 Diddeleng)--> iwwerholl hat, wéi deen no 15 Joer un der Spëtzt vun der Luxair am Juni 2020 an d'Pensioun gaangen ass<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1516953.html Gilles Feith am Verwaltungsrot als neie Generaldirekter genannt ginn] rtl.lu 12.05.2020 17:11</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.lbr.lu/mjrcs/images/v2/icone_pdf.gif|Titel=Modification non statutaire des mandataires – Directeur général / Comité de direction|Gekuckt=31.08.2020|Editeur=lbr.lu/|Sprooch=fr}}</ref>. == Geschicht == === D'Ufanksjoren (1948-1960) === Um Enn vun den 1950er-Jore gouf Lëtzebuerg, ee vun de Grënnungsstaate vun der [[Europäesch Communautéiten|Europäescher Gemeinschaft]], zum [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|(virleefege) Sëtz]] vu verschiddene wichtegen europäeschen Institutiounen ausgewielt. Déi Ëmstänn hunn eng ëmmer méi grouss Nofro no effikasse Loftverbindungen tëscht Lëtzebuerg an aneren europäeschen Haaptstied mat sech bruecht. [[Fichier:Luxembourg, Aéroport, LU-ANLUXICO-3-1-03322.jpg|miniatur|D'Douglas DC-3 um Findel (ëm 1950)]] Den 9. Januar [[1948]] gouf d'''Luxembourg Airlines Company'' (oder ''Société luxembourgeoise de navigation aérienne'') gegrënnt. Den Haaptaktionär war mat 60&nbsp;% d'[[Scottish Aviation]] an do dernieft de Lëtzebuerger Staat, d'[[Banque internationale à Luxembourg|BIL]] a verschidde Privatpersounen. Den éischte Fluch vun der Gesellschaft ass den 3. Februar 1948 mat enger [[Douglas DC-3]] (Immatrikulatioun LX-LAA) op [[Paräis]]-[[Fluchhafe Le Bourget|Le Bourget]] geflunn. Déi aner Destinatiounen, déi ugeflu goufen, waren [[Zürich]], [[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]] a [[London]].<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1892730.html|Titel=Ronne Gebuertsdag: Viru 60 Joer hat d'Luxair hiren éischte Fluch|Gekuckt=07.04.2022|Datum=04.04.2022|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|Titel=Flughafen Findel – Passagierfluggesellschaften und ihre Flugzeuge: 1937-2017|title=Aéroport Findel – Compagnies aériennes et leurs avions: 1937-2017; Airport Findel – Passenger airlines and their planes: 1937-2017|Auteur=Braun, Serge|Joer=2017|Plaz=Luxembourg|ISBN=978-99959-934-3-6|Sprooch=de, fr, en|Säiten=S. 34}}</ref> Uganks vun den [[1950]]er-Joren ass déi ekonomesch Lag méi schlecht ginn an d'Gesellschaft huet just nach den Handling gemaach. Scottish Aviation huet hir Participatioun un d'US-amerikanesch Firma [[Seaboard World Airlines|Seaboard & Western]] verkaaft an et koumen doropshi Pläng op, fir Transatlantikflich duerchzeféieren. Well awer kee Loftfaart-Ofkommes bestoung, ass näischt aus de Pläng ginn. ''Luxembourg Airlines'' huet sech dunn eng [[Curtiss C-46]] organiséiert déi s'u Seaboard & Western verlount huet. Mat där Maschinn goufe Gidder aus ganz Europa op Lëtzebuerg geflunn, sinn do an DC-4 Fligere vu Seaboard & Western ëmgelueden an dunn an Amerika transportéiert ginn.<ref name=":0" /> === 1960-1980 === [[Fichier:Het tweede prototype van de Fokker F27 Friendship in de Fokker fabriek (2161 026962).jpg|miniatur|D'Fokker F27 (PH-NVP) als Prototyp am Fokker-Wierk (1956)]] D'Gesellschaft ass den 21. Oktober [[1961]] a ''Luxair - Société luxembourgeoise de navigation aérienne'' ëmgenannt ginn an d'Kapital ass vu 6 op 20 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] eropgesat ginn. Enn [[Mäerz]] [[1962]] huet d'Gesellschaft hiren éischte Fliger kritt – eng [[Fokker F-27 Friendship|Fokker F-27]] (PH-NVF) déi se bei der Fokker-Gesellschaft gelount huet – a se huet mat de Fluch-Operatiounen ugefaangen. Zur selwechter Zäit goufen dräi Fokker F-27 (LX-LGA, -LGB an -LGD) bestallt an déi éischt gouf de 7. Mee 1963 geliwwert; se gouf op den Numm „[[Henri vu Lëtzebuerg|Prince Henri]]“ gedeeft. Déi zwou aner Maschinne goufen de 26. Februar 1965 (LX-LGB, „[[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Prince Jean]]“) an am September 1967 (LX-LGD, „[[Margaretha vu Lëtzebuerg|Princesse Margaretha]]“) geliwwert. Mat der leschtgenannter Maschinn sinn daagsiwwer Passagéier geflu ginn an nuets gouf Courrier transportéiert.<ref>idem, S. 35-39</ref> [[1962]] huet d'Luxair en éischten Accord mat der südafrikanescher [[Trek Airways]] ofgeschloss, wat méi spéit zu der [[Luxavia]] Joint Venture gefouert huet. Nieft hiren dräi Fokker F-27 Friendship hat d'Gesellschaft tëscht Abrëll 1966 an Dezember 1968 nach eng [[Vickers Viscount]] (LX-LGC) gelount. D'Linn vu Lëtzebuerg op Nice gouf 1964 op [[Palma de Mallorca]] a méi spéit bis op [[Barcelona]] verlängert<ref>idem, S. 40</ref>. Mat der Zäit goufen déi Fligeren duerch Typpe vu [[Boeing]] an [[Embraer]] ersat. [[Fichier:Boeing 737-2C9(Adv), Luxair - Luxembourg Airlines JP6176573.jpg|miniatur|Der Luxair hir éischt Boeing LX-LGH „Prince Guillaume“ (1978)]] Fir d'Vakanzeflich gouf 1968 [[LuxairGroup|LuxairTours]] an d'Liewe geruff.<ref name=":1">idem, S. 41</ref> [[1970]] war d'Luxair engersäits eng vun de Gesellschaften, déi d'[[Cargolux]] gegrënnt hunn an anersäits huet se hir éischten [[Düsefliger|Jet]], eng [[Sud Aviation Caravelle|Aérospatiale Caravelle]] (LX-LGE) kritt. Zwee aner Fligere vun deem Typ koumen nach no (LX-LGF an LGG). Et gouf du méiglech op nei Destinatiounen ([[Tunis]], [[Monastir]], [[Roum]], [[Ibiza]], [[Dubrovnik]], [[Teneriffa]] a [[Las Palmas de Gran Canaria|Las Palmas]]) ze fléien.<ref name=":1" /> [[1975]] koum der Luxair hir Bordzäitschrëft [[Flydoscope]] fir d'éischt Kéier eraus<ref name=vie>[https://issuu.com/maisonmoderne/docs/01_flydo_n1_2005 ''Trente ans de vie à bord''], in Flydoscope Nr 1 2005, Säit 6-7</ref>. Den [[2. Dezember]] [[1977]] ass fir d'Luxair mam Kaf vun hirer éischter [[Boeing 737|Boeing 737-200 Advanced]] eng nei Ära ugaangen. De Fliger krut d'Immatrikulatioun LX-LGH a gouf den 18. Dezember, vum deemolege [[Henri vu Lëtzebuerg|Prënz Henri]] um Findel op den Numm „[[Guillaume vu Lëtzebuerg (1963)|Prince Guillaume]]“ gedeeft. De selwechten Nomëtteg gouf d'Maschinn festlech mat Livesendung op [[RTL Télé Lëtzebuerg]] an de Linnendéngscht opgeholl an ass op [[Malaga]] geflunn. En zweete Fliger vum selwechten Typ koum den 30. Abrëll 1978 um Findel un a krut den Numm „[[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Princesse Marie-Astrid]]“. Béid Fligeren haten eng Kapazitéit vun 120 Plazen a sinn haaptsächlech op d'Vakanzendestinatiounen am [[Mëttelmier]], op d'[[Kanaresch Inselen]] an a [[Griicheland]] geflunn.<ref>Braun, Serge. idem, S. 44-46</ref> Fir de Reseau kënnen ze vergréisseren, gouf vun 1988 bis 1992 eng zousätzlech Boeing 737-200 (LX-LGN) bei der belscher [[Sobelair]] gelount<ref>idem, S. 47</ref>. === 1980-2000 === Fir nei europäesch Stied an hire Reseau opzehuelen ([[Salzburg]], [[Kopenhagen]], [[Genf|Genève]]), huet d'Luxair zwou Occasiounsmaschinne vum Typ Fokker F-27 Friendship vun der [[Papua-Neiguinea|papua-neuguineeëscher]] [[Air Niugini]] kaaft. Déi zwou Maschinne sinn den 23. Juni 1984 zu Lëtzebuerg gelant a kruten do d'Immatrikulatioun LX-LGJ an -LGK.<ref>idem, S. 52</ref> Den 23. Mäerz 1978 gouf d'Filial '''Luxair Executive''' gegrënnt<ref>ënnert B15770 am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] agedroen</ref>, eng [[Société anonyme|S.A.]] déi sech mat enger [[Cessna 421 Golden Eagle|Cessna Golde Eagle]] (LX-ETA) op [[Lofttaxi]]-Flich bannent Europa fir eng Geschäftsclientèle spezialiséiert huet. {{Méi Info 1|Luxair Executive}} Am Juni 1986 gouf eng aner S.A. gegrënnt, d''''Luxair Commuter'''<ref>ënnert B24745 am Handelsregëster agedroen</ref>, déi drop spezialiséiert war, fir Fligeren ze verlounen. [[Fichier:Luxair Fokker 50 LX-LGB LUX 1992-8-1.png|miniatur|D'Fokker 50 LX-LGB um Findel (1992)]] {{Méi Info 1|Luxair Commuter}} 1988 huet d'Luxair véier nei [[Fokker 50|Fokker F-50]] bestallt, fir déi al F-27 z'ersetzen. Déi zwou éischt goufen den 3. November (LX-LGC, „[[Guillaume vu Lëtzebuerg|Prince Guillaume]]“) an de 6. Dezember 1989 (LX-LGD, „[[Félix vu Lëtzebuerg|Prince Félix]]“) geliwwert, déi drëtt (LX-LGE, „[[Louis vu Lëtzebuerg|Prince Louis]]“) ass den 30. Mäerz 1990 ukomm an déi lescht (LX-LGB) den 18. Juni 1991.<ref>Braun, Serge. idem, S. 60-62</ref> Uganks vun den 1990er-Jore goufen d'Boeing 737-200 mat méi engem grousse Modell, dem 737-400 (mat 165 Plazen) ersat. Déi éischt Maschinn (LX-LGF, „[[Buerg Veianen|Château de Vianden]]“) ass den 21. Februar 1992 ukomm an déi zweet (LX-LGG, „[[Buerg Buerschent|Château de Bourscheid]]“) e gutt Joer méi spéit, de 27. Mäerz 1993. Se goufen allebéid op de Vakanzendestinatioune vu LuxairTours agesat. Zwou méi kleng Boeing-Maschinnen (737-500), mat 121 Plazen, huet d'Luxair vu Mäerz 1993 un agesat. Se hunn hiren Déngscht bis Dezember 2006 (LX-LGO) an August 2010 (LX-LGP) geleescht.<ref name=":2">idem, S. 65-69</ref> Fir nees zousätzlech Destinatiounen am Programm kënnen opzehuelen, goufen am August [[1995]] zwou Boeing 737-500 geleaset (LX-LGR, „[[Schlass Beefort|Château de Beaufort]]“ an LX-LGS „[[Schlass Schengen|Château de Schengen]]“); se bloufe bis 2000 an der Luxair-Flott. Tëscht Mäerz 2001 an Abrëll 2005 war nach eng aner geleasete 737-500 fir d'Luxair ënnerwee (LX-LGN).<ref name=":2" /> [[Fichier:Embraer EMB-145EP (ERJ-145EP), Luxair AN0062124.jpg|miniatur|D'Embraer ERJ-145EP „Eurojet“ (LX-LGT) ee Mount no hirer Ausliwwerung, zu Frankfurt (1998)]] Vun Enn 1995 bis uganks 1999 huet d'Luxair hir Boeing 737-4C9 (LX-LGF) un déi belsch Sobelair verlount, wou se mat der LX-Immatrikulatioun awer a Sobelair-Faarwe geflunn ass.<ref>idem, S. 72</ref> An der Mëtt vun den 1990er-Jore goufe beim [[Brasilien|brasilianesche]] Constructeur [[Embraer]] am Ganzen 9 [[Düsefliger|Jets]] vum Typ [[Embraer ERJ-145]] mat 49 Sëtzplaze bestallt fir s'op den europäesche Kuerzstrecken anzesetzen. D'Luxair huet hinnen de Spëtznumm „Eurojet“ ginn. Et goufen deemno geliwwert: LX-LGT, „[[Alexandra vu Lëtzebuerg|Princesse Alexandra]]“ de 25. August 1998 an LX-LGU „[[Sébastien vu Lëtzebuerg|Prince Sébastien]]“ de 7. Oktober 1998. Duerno koumen noeneen: LX-LGV (22.04.1999), LX-LGW (20.05.1999), LX-LGX (26.06.1999), LX-LGY (30.03.2000), LX-LGZ (08.05.2000), LX-LGI (12.01.2001) an LX-LGJ (13.03.2001) déi alleguer net „gedeeft“ goufen.<ref>idem, S. 78-82</ref> [[Fichier:Ansett Australia, Boeing 767 (OO-CTR).jpg|miniatur|D'Boeing 767 (OO-CTR) vun der Ansett Australia (2001), déi am Joer 1999 ënner City Bird fir d'Luxair geflunn ass]] Am Fréijoer [[1999]] gouf mat [[Newark (New Jersey)|Newark]] am [[New Jersey]], eng nei Transatlantikstreck mat 4 Flich an der Woch an d'Streckennetz vun der nationaler Fluchgesellschaft opgeholl. Déi Decisioun koum zustanen, nodeems d'[[Icelandair]] hire Réckzuch vum Findel ugekënnegt hat. Op der Streck gouf eng Boeing 767-33AER (OO-CTR) agesat, déi bei der belscher [[City Bird]] gelount gouf. No 31 Woche war de Leasingskontrakt ofgelaf, an d'Linn tëscht Lëtzebuerg an [[New York City|New York]] ass mat engem Netto-Verloscht vu ronn 10,5 Mio Euro definitiv zougemaach ginn.<ref>idem, S. 76</ref> === No 2000 === 2005 huet d'Luxair sech zwou méi kleng Embraer ([[Embraer ERJ-135|ERJ 135]]) mat 37 Plazen ugeschaaft, se kruten d'Immatrikulatiounen LX-LGK an -LGL. Déi leschtgenannt war iwwregens den 900. Embraer-Jet deen ausgeliwwert gouf.<ref>idem, S. 85</ref> De 6. Mäerz 2005 war de leschte Fokker-Fluch fir d'Luxair (Lëtzebuerg - Saarbrécken - München an zeréck mat der LX-LGE).<ref>idem, S. 63</ref>.<!-- den 12. Mäerz ass der Luxair hir lescht [[Fokker 50]] un d'[[Amapola Flyg]] (APF/Stockholm Arlanda) verkaaft ginn. Déi Gesellschaft hat schonn zwou Fokker 50 vun der Luxair kritt. | Quell? Stëmmt net mat Braun S. 63-64 iwwereneen--> [[Fichier:Boeing 737-7C9, Luxair AN0513725.jpg|miniatur|Déi fonkelnei Boeing 737-700 (LX-LGQ)]] Als Ersatz fir déi zwou Boeing 737-400 déi verkaaft goufen (LX-LGF an -LGG), sinn dräi fuschnei Boeing 737-700 mat 141 Plazen an enger Autonomie vu 4.800&nbsp;km ugeschaaft ginn. Se kruten all e [[Winglet]] (eng Verlängerung vum Flillek) fir manner Sprit ze verbrauchen. Se goufen de 17. Februar 2004 (LX-LGQ, „[[Schlass Bierg|Château de Berg]]“), de 25. Mäerz 2004 (LX-LGR, „[[Schlass Fëschbech|Château de Fischbach]]“) an déi lescht den 21. Januar 2005 (LX-LGS, „[[Sennenger Schlass|Château de Senningen]]“) geliwwert. Allen dräi waren s'op de LuxairTours Destinatiounen [[Egypten]], [[Tierkei]], [[Tunesien]], [[Balearesch Inselen|Balearen]] a [[Kanaresch Inselen|Kanaren]] am Asaz.<ref>idem, S. 89-91</ref> Fir datt s'op kuerze Strecke méi rentabel fléie kéint, huet d'Luxair am Summer 2006 bei [[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] (haut: De Havilland Canada) dräi modern [[Turboprop-Fliger|Propellerfligeren]] vum Typ Q400 (''Dash-8'' genannt) bestallt. Déi éischt Maschinn (am „[[Luxair#Firmefaarf a Corporate Identity|neien“ Luxair Layout]]) war d'LX-LGA, déi den 31. Mee 2007 um Findel gelant ass. Déi aner zwou Maschinne koumen de 16. Juni (LX-LGC) an de 5. September 2007 (LX-LGD) un. Se goufen op de Linne fir op Paräis, Frankfurt, Hamburg, Berlin, London, Mailand, Dublin, Kopenhagen, Stockholm, Wien a vereenzelt och fir op Palma agesat.<ref>idem, S. 92-94</ref> Zanter 2009 ass d'Luxair Partner bei der [[Deutsche Lufthansa|Lufthansa]] hirem Miles & More-Programm. Et goufen nach zousätzlech Q400 bestallt, dës Kéier vun der neier Generatioun (Q400''NextGen)'', mat engem ugepassten Interieur a virun allem engem reduzéierte Spritverbrauch. Et waren dëst: LX-LGE (geliwwert den 19.12.2009), LX-LGF (04.02.2011), LX-LGG (28.08.2012), LX-LGH (04.10.2012), LX-LGM (18.11.2012) an LX-LGN (04.12.2012).<ref>idem, S. 96-98</ref> Wéinst neien héije Verloschter war d'Luxair gezwongen, d'Zuel vun hire Fligeren an Destinatiounen [[2011]] ze reduzéieren<ref>{{Citation|URL=http://www.wort.lu/wort/web/business/artikel/2011/07/154571/fluggeschaeft-weiter-mit-verlust.php|Titel=wort.lu {{!}} Artikel {{!}} Fluggeschäft weiter mit Verlust|Gekuckt=12.01.2023|Datum=05.07.2011|Wierk=web.archive.org|Archiv-Datum=05.07.2011|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110705111945/http://www.wort.lu/wort/web/business/artikel/2011/07/154571/fluggeschaeft-weiter-mit-verlust.php}}</ref>. Déi zwou Embraer ERJ 135s goufen ausgemustert an d'Verbindunge mat [[Prag]] an [[Dublin]] goufen annuléiert<ref>{{Citation|URL=http://www.wort.lu/wort/web/business/artikel/2011/07/154877/luxair-fluggeschaeft-bereitet-sorgen.php|Titel=wort.lu {{!}} Artikel {{!}} Luxair: Fluggeschäft bereitet Sorgen|Gekuckt=12.01.2023|Datum=10.07.2011|Wierk=web.archive.org|Archiv-Datum=10.07.2011|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110710014816/http://www.wort.lu/wort/web/business/artikel/2011/07/154877/luxair-fluggeschaeft-bereitet-sorgen.php}}</ref>. [[Fichier:Boeing 737-86J Luxair D-AXLK, LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1340904048.jpg|miniatur|D'Boeing 737-800 vun der XL Airways Germany (D-AXLK) am Luxair-Look]] Fir d'Summersaison 2012 huet d'Luxair eng Boeing 737-800 bei der [[XL Airways Germany]] gelount fir domat op Vakanzendestinatiounen ze fléien; si ass an de Luxair-Faarwen awer mat der däitscher Immatrikulatioun D-AXLK geflunn. An den dräi Summersaisonen duerno (2013, 2014 an 2015) gouf fir d'LuxairTours Destinatiounen eng gelount Boeing 737-800 (F-HJUL) vun der [[XL Airways France]] agesat.<ref>Braun, Serge. idem, S. 116-117</ref> Der Luxair hir éischt eege Boeing 737-800 (LX-LGU) ass den 11. Dezember 2012 zu Lëtzebuerg gelant, déi zweet (LX-LGV) koum dunn den 22. Januar 2014 an déi drëtt (LX-LBA) de 25. Februar 2015. Am Hierscht vum selwechte Joer huet d'Luxair sech eng véiert eege Maschinn ugeschaaft, fir net all Joer nees missen e Fliger ze lounen. D'D-ABMZ vun der [[Air Berlin]] (déi do awer wéinst Ëmstrukturéiere vun der Flott ni am Asaz war) koum am Oktober 2015 op Lëtzebuerg a gouf ënnert LX-LBB registréiert.<ref>idem, S. 118-123</ref> Tëscht 2014 an 2017 goufen nach follgend Bombardier Q400 geliwwert: LX-LQA (31.03.2014), LX-LQB (07.12.2015), LX-LQC (15.12.2015),LX-LQD (24.05.2016), LX-LQI (23.09.2016) an LX-LQJ (02.08.2017)<ref>idem, S. 100-102</ref>. Den [[21. Oktober]] [[2015]] huet Luxair mat der Fluchverbindung op [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] opgehalen. De leschte Fliger, d'[[Embraer ERJ-145]] LX-LGZ ass um 22:00 um Findel gelant. D'Fluchverbindung mat Frankfurt huet zanter dem [[2. Abrëll]] [[1962]] bestanen<ref>[https://web.archive.org/web/20151024012503/http://www.wort.lu/de/business/ende-einer-luxair-strecke-letzter-aufruf-nach-frankfurt-56277a420da165c55dc4baa0 Ende einer Luxair-Strecke: Letzter Aufruf nach Frankfurt] op wort.lu vum 21. Oktober 2015</ref>. Wärend der Covid-Pandemie huet d'Luxair Upassungen an der Zesummesetzung vun der Flott misse maachen. Wéinst der niddereger Demande a fir Käschten ze spuere goufen deemno verschidde Fligeren ofgeschaaft an zwou Boeing 737-8 geleaset fir méi flexibel op d'Demande kënnen ze reagéieren. Trotz der Pandemie goufe Commandë fir véier Boeing 737-7 a véier Embraer E195-E2 gemaach<ref>{{Citation|URL=https://boeing.mediaroom.com/2023-06-21-Luxair-Selects-Boeing-737-7-To-Grow-Single-Aisle-Fleet|Titel=Luxair Selects Boeing 737-7 To Grow Single-Aisle Fleet|Gekuckt=31.08.2024|Datum=21.06.2023|Wierk=MediaRoom|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://en.paperjam.lu/article/new-destinations-and-aircraft-|Titel=New destinations and aircraft for Luxair|Gekuckt=31.08.2024|Wierk=en.paperjam.lu|Editeur=05.01.2024|Sprooch=en}}</ref>. Luxair huet nach weiderhin an d'Moderniséierung vun hirer Flott investéiert a sou goufen 2023 zwou Boeing 737-8 geleaset, iwwerdeems eng Commande gemaach gouf fir véier [[Embraer E2]] an aacht [[Boeing 737|Boeing B737]] vun der neier Generatioun, déi nom Enn vun 2025 solle geliwwert ginn. Nei am Streckeplang koumen d'Destinatioune Pescara, Ljubljana, Mailand Linate, Praia a La Palma bäi. Trotz de wirtschaftlechen Erausfuerderungen huet d'Luxair d'Geschäftsjoer 2023 mat engem konsolidéierten operative Benefice vu 6,7 Milliounen Euro ofgeschloss, eng däitlech Besserung géintiwwer der annerhallwer Millioun Euro am Joer virdrun.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/sites/default/files/2024007%20-%202023%2C%20a%20year%20like%20no%20other.pdf|Titel=2023 Annual report « Full Throttle – The story of a year like no other » – 2023, a year like no other|Gekuckt=31.08.2024|Datum=14.05.2024|Editeur=luxair.lu/|Sprooch=en}}</ref> De 15. Abrëll 2024 huet d'Luxair hire Geschäftsberäich vum Cargo Handling (''assistance en escale en matière de cargo'') un d'Firma [[Luxcargo Handling]] iwwerschriwwen<ref>{{Citation|URL=https://www.lbr.lu/mjrcs/images/v2/icone_pdf.gif|Titel=B4109 – transfert de patrimoine professionnel, d'actifs, de branche d'activité|Gekuckt=31.08.2024|Datum=15.04.2024|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref>, nodeems déi am Dezember 2023 eng vun den zwou Lizenzen fir de Gidderëmschlag am Lëtzebuerger [[Cargocenter (Lëtzebuerg)|Cargocenter]] vum [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Mobilitéitsministere]] zougestane krut<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/12-decembre/05-licence-cargo.html|Titel=Attribution des licences d'assistance en escale cargo|Gekuckt=31.08.2024|Datum=05.12.2023|Wierk=gouvernement.lu|Editeur=fr|Sprooch=fr}}</ref>. == Gouvernance == {{Update}} {{Div col|cols=2}} {| class="wikitable" |+Luxair Generaldirekteren !Vu(n) !Bis !CEO |- |1961 |1998 |[[Roger Sietzen]]<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/rendez-vous-quand-luxair-passe-a-lheure-belge|Titel=Quand Luxair passe à l’heure belge|Gekuckt=01.09.2024|Wierk=paperjam.lu|Sprooch=fr}}</ref> |- |1998 |2005 |[[Jean-Donat Calmes]]<ref>{{Citation|URL=https://www.agefi.lu/Fax-Article.aspx?art=26769|Titel=Direction de Luxair: Jean-Donat Calmes succède à Roger Siet-en|Gekuckt=31.08.2024|Datum=02.02.1998|Editeur=agefi.lu|Sprooch=fr}}</ref> |- |2000 |2005 |[[Christian Heinzmann]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/christian-heinzmann-est-decede/285769.html|Titel=Christian Heinzmann est décédé|Gekuckt=01.09.2024|Datum=01.09.2024|Wierk=Virgule|Sprooch=fr|archivedate=2024-09-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240901132038/https://www.virgule.lu/luxembourg/christian-heinzmann-est-decede/285769.html}}</ref> |- |2005 |2020 |[[Adrien Ney]] |- |2020 | |[[Gilles Feith]] |} {| class="wikitable" |+Luxair Presidenten !Vu(n) !Bis !President CA |- |1961 |1981 |[[Gust Graas]]<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/gust-graas-ex-patron-rtl-et-lu|Titel=Gust Graas, ex-patron de RTL et de Luxair, est décédé|Gekuckt=01.09.20241|Wierk=paperjam.lu|Sprooch=fr}}</ref> |- |??? | | |- |1998 |2001 |[[Roger Sietzen]] |- |2001 |2004 |[[Alain Georges]]<ref>{{Citation|URL=https://www.agefi.lu/Mensuel-Article.aspx?mens=71&art=5638|Titel=C.A. de Luxair: Alain Georges succède à Roger Sietzen|Gekuckt=31.08.2024|Datum=06.2001|Editeur=agefi.lu|Sprooch=fr}}</ref> |- |2004 |2012 |[[Marc Hoffmann]]<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/news-marc-hoffmann-quitte-luxair|Titel=Marc Hoffmann quitte Luxair|Gekuckt=31.08.2024|Wierk=paperjam.lu|Sprooch=fr}}</ref> |- |2012 |2019 |[[Paul Helminger]] |- |2019 | |[[Giovanni Giallombardo]]<ref>{{Citation|URL=https://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2019/05/giovanni-giallombardo-nouveau-president-du-conseil-d-administration|Titel=Giovanni Giallombardo nouveau Président du Conseil d’administration - Merkur - CorporateNews|Gekuckt=31.08.2024|Wierk=www.corporatenews.lu|archivedate=2024-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240831113314/https://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2019/05/giovanni-giallombardo-nouveau-president-du-conseil-d-administration}}</ref> |} {{Div col end}} == Aktionariat a Bedeelegungen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/de/luxairgroup/uber-uns/unternehmen|Titel=Unternehmen|Gekuckt=28.04.2024|Wierk=www.luxair.lu|Sprooch=de}}</ref> == {{Div col|cols=2}} <div style="page-break-inside:avoid"> D'Aktionäre vun der Luxair sinn: * 39,05&nbsp;%: Lëtzebuerger Staat * 21,81&nbsp;%: [[Spuerkeess]] * 13,14&nbsp;%: [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]] * 13,00&nbsp;%: [[Delfin (Holding)|Delfin]] * 10,00&nbsp;%: Luxair * 2,86&nbsp;%: [[Luxair Finance]] * 0,14&nbsp;%: Anerer </div> <div style="page-break-inside:avoid"> D'Luxair ass hirersäits u follgenden Entreprise bedeelegt: * 40,0&nbsp;%: [[Luxfuel]] * 35,1&nbsp;%: [[Cargolux|Cargolux Airlines International]] * 35,1&nbsp;%: [[Master LeaseCo]] * 35,0&nbsp;%: [[Euro Moselle Loisirs]] * 35,0&nbsp;%: [[Objectif Lune]] </div> {{Div col end}} == Firmefaarf a ''Corporate Identity'' == [[Fichier:Luxair Logo.svg|miniatur|Den alen…]] [[Fichier:Luxair Logo 2007.svg|miniatur|an den neie Logo mam Schrëftzuch]] Déi éischt eege Fokker vun der Luxair (LX-LGA) déi am Mee 1963 geliwwert gouf, war wäiss mat [[Blo|donkelbloe]] Sträifen an engem donkelbloe Schwanz. 1964 gouf se op den Numm ''Prince Henri'' gedeeft an déi blo Faarf gouf iwwer d'ganz Längt, op der Héicht vun de Fënsteren, mat enger [[turquoise]]r Sträif ersat. Um Schwanz krut se och de ronnen, turquoise Logo mam stiliséierte Pabeierfliger. Vun ongeféier 1970 u gouf de Schwanz turquoise ugestrach, mat engem wäisse Logo drop. Vereenzelt (op der Boeing LX-OOO) war um turquoise Schwanz e wäisse Rondel mat engem schwaarze Logo drop<ref>Braun, Serge. idem, S. 46</ref>. 1987 ass de rout-wäiss-bloe [[Fändel vu Lëtzebuerg]] op d'Fligere gemoolt ginn, 1989 koum nach eng Schrëft fir den [[De Mythos vun der Onofhängegkeet 1839|150. Joresdag vun der Onofhängegkeet]] an 1990 den [[Europafändel]] derbäi.<ref>idem, S. 48</ref> Am Joer 2003 huet d'Luxair sech eng nei ''Corporate Identity'' ginn andeems de Luxair-Schrëftzuch méi grouss gemaach gouf, zousätzlech „Luxembourg Airlines“ derbäikoum an och de Logo um Schwanz manner eckeg gemaach gouf. De Spëtznumm ''Eurojet'' fir d'[[Embraer ERJ-145]] gouf einstweilen dropgelooss<ref>idem, S. 84</ref>. De 7. Juni 2007 gouf den iwwerschaffte Layout virgestallt: de Schwanz ass vun do un an de Landesfaarwe [[rout-wäiss-blo]] ugestrach, de Firmennumm gëtt nees méi kleng geschriwwen a just den éischte Buschtaf ass eng [[Majuskel]]. Den éischte Fliger an den neie Faarwen, eng [[Bombardier Q400]], ass awer schonn eng Woch virdrun, den [[31. Mee]] [[2007]] um Findel gelant. Zënter datt den 2007er Layout am Gebrauch ass, huet kee Luxair-Fliger méi en „Dafnumm“<ref>idem, S. 113</ref>. Vun 2020 u krute vereenzelt Fligeren e personaliséierten Design: * LX-LQA an LX-LGU: zënter Okt. 2020 am Design vum Graffiti-Kënschtler [[Sumo (Kënschtler)|Sumo]]<ref>{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/de/angebote/sumo-luxair|Titel=Sumo Luxair|Gekuckt=28.08.2024|Wierk=www.luxair.lu|Sprooch=de}}</ref> * LX-LGE: vun November 2020 bis Juni 2021: Schrëftzuch #LuxairStandsUp * LX-LQC: vu Juni 2021 bis Dezember 2022: Design „be pride, be Luxembourg“ * LX-LQJ: vu September 2022 bis Februar 2024: Design „Think Pink“ vun der Kënschtlerin [[Lisa Junius]] am Kader vun der Broschtkriibs-Sensibilisatioun<ref>{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/sites/default/files/2022019%20-%20Octobre%20rose%2C%20Luxair%20passe%20du%20bleu%20au%20rose.pdf|Titel=Pink october|Gekuckt=28.08.2024|Wierk=www.luxair.lu|Sprooch=de}}</ref> * LX-LBA: November 2021 bis … {{Wéini?}}: Design „[[Esch 2022|Esch 2022 - europäesch Kulturhaaptstad]]“ vun der Kënschtlerin [[Lynn Cosyn]] * LX-LGV: speziellen Design vum [[Marco Weiten]] am Kader vum 60. Anniversaire vun der Luxair<ref>{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/de/angebote/flyingisanart|Titel=Flyingisanart|Gekuckt=28.08.2024|Wierk=www.luxair.lu|Sprooch=de}}</ref> <gallery widths="290" 300px="" perrow="4"> Fichier:Luxair (Sumo Artwork's Livery), LX-LQA, De Havilland Canada Dash 8-400 (51006232918).jpg|De „Sumo-Fliger“ Fichier:Innsbruck (INN), Luxair LX-LQC (103).jpg|„Be pride, be Luxembourg“ Fichier:LX-LQJ Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 Luxair LCY 11.1.0.22.jpg|„Think Pink“ Fichier:Luxair Boeing 737-8C9(WL) LX-LBA by Anna Zvereva.jpg|„Esch 2022“ </gallery> Am Kader vun der [[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun|Lëtzebuerger EU-Presidence 2015]] kruten d'Fligeren den deementspriechende Schrëftzuch drop gepecht. 2016 war et „Global - Smart - Solid“ ([[Luxembourg for Finance]]) an 2017 „Let's make it happen“ respektiv „Luxembourg - connecting you with financial expertise“<ref>Braun, Serge. idem, S. 102</ref>. == Passagéierzuelen == Am d'Joer 1977 huet d'Luxair 265.000 Passagéier gezielt.<ref name=":1" /> 2018 huet d'Luxair 2.132.426 an am Joer 2019 2.148.098 Passagéier transportéiert. Déi duerchschnëttlech Auslaaschtungsquot vun alle Flich louch bei 71,6&nbsp;%. D'Flott war an deem Zäitraum am Ganzen 51.052 Stonne geflunn. Fir d'Luxair-Grupp hunn dat Joer ronn 2.800 Leit geschafft. D'Gesellschaft konnt sou um Enn vum Joresbilan e positiivt Netto-Resultat mat engem Total vun 9,458 Mio. Euro verbuchen. Am Joer [[2019]] goufen 2.148.098 Passagéier op de Linnen- a Vakanzeflich vun der Luxair transportéiert<ref>"Ticker." ''d'Lëtzebuerger Land'' Nr.6, 8. Februar 2019, S.7.</ref>. 2020 gouf et wéinst der Covid-19-Pandemie en drastesche Réckgang. Am éischte Semester 2021 goufen 42&nbsp;% manner Passagéier transportéiert wéi am Pandemie-Joer 2020. Vun 2022 u sinn d'Zuelen nees erop gaangen. 2023 huet d'Gesellschaft méi wéi 2,5 Millioune Passagéier transportéiert<ref name=":3" />. == Accidenter == [[Fichier:Luxair Fokker 50 LX-LGB LUX 1992-8-1.png|miniatur|D'Fokker 50 LX-LGB am Joer 1992 um Findel; de Fliger ass de 6. November 2002 erofgefall]] *Den [[22. Dezember]] [[1969]] ass de Vol vu [[Frankfurt am Main]] bei der Landung um [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Findel]] vun der glëtscheger Pist ofkomm a schliisslech an enger Schnéiwick mat gebrachenem viischten Train un d'Hale komm. Glécklecherweis sinn d'Passagéier an d'Crew mam Schreck dovukomm, mä de Fliger, eng [[Vickers Viscount]], LX-LGC, hat nëmmen nach Schrottwäert<ref>[http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19691222-1 Aviation Safety Network {{en}}]</ref>. *De [[6. November]] [[2002]] um 10:05 koum et zu engem schlëmmen Accident. Eng [[Fokker 50]], LX-LGB, déi vu [[Berlin|Bern]] Berlin-Tempelhof koum, ass an engem décke Niwwel an engem Feld bei [[Nidderaanwen]] erofgefall wéi se kuerz virum Fluchhafe Lëtzebuerg ukomm ass. Bei deem Ongléck sinn 20 Mënschen ëmkomm, dorënner de Lëtzebuerger Moler [[Michel Majerus]]: nëmmen e franséische Passagéier an de Fluchkapitän hunn den Accident mat schwéiere Blessuren iwwerlieft<ref>{{Citation|URL=http://transports.public.lu/fr.html|Titel=Portail TRANSPORTS - Luxembourg|Gekuckt=13.01.2023|Wierk=transports.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://asn.flightsafety.org/asndb/322960|Titel=Accident Fokker 50 LX-LGB, Wednesday 6 November 2002|Gekuckt=01.09.2024|Wierk=asn.flightsafety.org|Editeur=flightsafety.org|Sprooch=en}}</ref>. {{Méi Info 1|Luxair Fluch 9642 }} *Den [[23. September]] [[2003]] um 08:40 ass eng [[Embraer ERJ-145]] (LX-LGZ) um Luxair-Fluch LG8852, dee vu [[Wien]] koum, nom Opsetze riets Richtung [[Bireler Gronn]] vun der Pist 06 ofkomm an am Zonk hänke bliwwen; kee vun den 8 Passagéier ass blesséiert ginn<ref>{{Citation|URL=https://asn.flightsafety.org/wikibase/379424|Titel=Runway excursion Accident Embraer ERJ-145LU LX-LGZ, Wednesday 24 September 2003|Gekuckt=01.09.2024|Wierk=asn.flightsafety.org|Editeur=flightsafety.org|Sprooch=en}}</ref>. {{Méi Info 1|Luxair Fluch 8852 }} *Den 30. September 2015 ass eng Bombardier Dash 8 Q400 mat der Kennung LX-LGH vum Fluch LG9562 beim Start vum Fluchhafe [[Saarbrécken]] verongléckt. D'Maschinn koum vun Hamburg a sollt no der plangméisseger Tëschelandung op Lëtzebuerg weiderfléien. Wärend dem Start koum et duerch e Feeler vun der Kopilotin<ref>[http://www.wort.lu/de/lokales/flugunfall-in-saarbruecken-co-pilotin-der-luxair-fuer-bauchlandung-verantwortlich-564aed650da165c55dc4d71e Co-Pilotin der Luxair für Bauchlandung verantwortlich] op wort.lu vum 17. November 2015</ref> zu engem Ofbroch vun der Startprozedur an de Fliger ass kuerz drop op der Startbunn opgeschloen a virugerëtscht bis e stoe bliwwen ass. Kee vun de 16 Passagéier an de 4 Membere vun der Crew gouf blesséiert, awer de Fliger war staark beschiedegt<ref>[https://web.archive.org/web/20151104114847/http://www.wort.lu/de/lokales/verunglueckte-luxair-q400-abbruch-in-einer-kritischen-phase-560c0fbc0c88b46a8ce6153c Abbruch in einer kritischen Phase] op wort.lu vum 30. September 2015</ref><ref>http://www.aerotelegraph.com/offene-fragen-bauchlandung-luxair-flughafen-saarbruecken</ref><ref>{{Citation|URL=https://asn.flightsafety.org/asndb/320212|Titel=Accident de Havilland Canada DHC-8-402Q Dash 8 LX-LGH, Wednesday 30 September 2015|Gekuckt=01.09.2024|Wierk=asn.flightsafety.org|Editeur=flightsafety.org|Sprooch=en}}</ref>. == Flott vun der Luxair == === Aktuell Flott === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Registréiert Fligeren (Stand: August 2024) ![A]<br>Foto ![B]<br>Immatr. ![C]<br>Constructeur ![D]<br>Typ ![E]<br>Famill ![F]<br>Motoren ![G]<br>Plazen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/fr/offres/notre-flotte|Titel=Quell: Notre flotte|Gekuckt=26.08.2024|Format=|Wierk=|Editeur=www.luxair.lu|Sprooch=fr|Zitat=gëllt fir d'Kolonnen G–K}}</ref> ![H]<br>Mëttel Vitess <small>[km/h]</small> ![I]<br>Längt <small>[m]</small> ![J]<br>Héicht <small>[m]</small> ![K]<br>Spanwäit <small>[m]</small> ![L]<br>Baujoer ![M]<br>Asaz Luxair ![N]<br>Bemierkung ![O]<br>Referenz <small>(fir d'Kolonnen L, M, N)</small> |- |[[Fichier:De Havilland Canada DHC-8-402Q (cn 4284, LX-LGE) 2019-10-15 Andre Gerwing Collection ID 006673.jpg|center|105x110px]] |LX-LGE |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |12/2009 |12/2009 |<small>speziellen Ustrach "#LuxairStandsUp" November 2020 bis Juni 2021</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lge-luxair/e24qmg] |- |[[Fichier:De Havilland Canada DHC-8-402Q (cn 4349, LX-LGF) 2019-04-15 Andre Gerwing Collection ID 006676.jpg|center|105x110px]] |LX-LGF |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |11/2010 |02/2011 |<small>speziellen Ustrach "Esch-sur-Sûre" Januar 2024 - November 2024.</small><small>"Stand Speak Rise Up!" zënter November 2024</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lgf-luxair/rqpqjj] |- |[[Fichier:Luxair, LX-LGG, Bombardier Dash 8 Q400 (28383083361).jpg|center|105x110px]] |LX-LGG |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |06/2012 |08/2012 | |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lgg-luxair/e225jg] |- |[[Fichier:Luxair, LX-LGM, Bombardier Dash 8-Q402 (19731347034) (2).jpg|center|105x110px]] |LX-LGM |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |09/2012 |12/2012 | |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lgm-luxair/eg9gld] |- |[[Fichier:Luxair, LX-LGN, Bombardier Dash 8 Q400 (39933532274).jpg|center|105x110px]] |LX-LGN |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |09/2012 |12/2012 |<small>speziellen Ustrach "Den Atelier" zënter Abrëll 2025</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lgn-luxair/e5vwm7] |- |[[Fichier:LX-LQA Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 Luxair LCY 21.11.21.jpg|center|105x110px]] |LX-LQA |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |03/2014 |03/2014 |<small>speziellen Ustrach "Sumo", vum [[Graffiti]]-Kënschtler [[Christian Pearson|Sumo]]</small><small>Oktober 2020 - November 2024</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lqa-luxair/rqp96d] |- |[[Fichier:LX-LQB CDG (48814340992).jpg|center|105x110px]] |LX-LQB |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |11/2015 |12/2015 | |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lqb-luxair/e2wnz6] |- |[[Fichier:Innsbruck (INN), Luxair LX-LQC (102).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LQC |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |12/2015 |12/2015 |<small>speziellen Ustrach "Be pride. Be Luxembourg"</small><small>Juni 2021 - Dezember 2022</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lqc-luxair/ejj5gj] |- |[[Fichier:Luxair, LX-LQD, Bombardier DHC-8-402Q (49588841053).jpg|center|105x110px]] |LX-LQD |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |04/2016 |05/2016 | |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lqd-luxair/e5ov27] |- |[[Fichier:Luxair, LX-LQI, Bombardier Dash 8 Q400 (31398844868).jpg|center|105x110px]] |LX-LQI |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |09/2016 |09/2016 | |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lqi-luxair/e2wwm8] |- |[[Fichier:LX-LQJ Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 Luxair LCY 11.1.0.22.jpg|center|105x110px]] |LX-LQJ |[[De Havilland Aircraft of Canada|Bombardier]] |Q400 |[[De Havilland Canada DHC-8-400|DHC-8-Q402NextGen]] |2x Turboprop [[Pratt & Whitney Canada|PWC]] PW150A |76 |667 |32,83 |8,34 |28,42 |07/2017 |08/2017 |<small>speziellen Ustrach "Think Pink" vun der Kënschtlerin [[Lisa Junius]] September 2022 - Februar 2024</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/de-havilland-canada-dhc-8-400-lx-lqj-luxair/egzjw1] |- |[[Fichier:LX-LBA 737 Luxair OPO.jpg|center|105x110px]] |LX-LBA |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-800 |[[Boeing 737|B737-8C9 WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7BE |186 |853 |39,50 |12,58 |35,79 |02/2015 |02/2015 |<small>speziellen Ustrach "Esch 2022", an de Faarwe vun der [[Europäesch Kulturhaaptstad|europäescher Kulturhaaptstad]] [[Esch 2022|ESCH 2022]]</small><small>November 2021 - Januar 2025</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-800-lx-lba-luxair/rqp2lm] |- |[[Fichier:Luxair in Agadir airport 2020.jpg|center|105x110px]] |LX-LBB |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-800 |[[Boeing 737|B737-86J WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7B |186 |853 |39,50 |12,58 |35,79 |03/2015 |10/2015 |<small>virdrun: Air Berlin (D-ABMZ)</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-800-lx-lbb-luxair/r1m7gg] |- |[[Fichier:Luxair 737-8 MAX LX-LBK by Linus Follert (cropped).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LBK |[[The Boeing Company|Boeing]] |737 MAX 8 |[[Boeing 737|B737-8]] |2x [[CFM International|CFMI]] LEAP-1B |186 |853 |39,47 |12,45 |35,92 |04/2018 |09/2023 |<small>virdrun: Air Italy (EI-GFY); viraussiichtlech bis Enn 2027 geleast</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-max-8-lx-lbk-luxair/ejjz7k] |- |[[Fichier:Luxair 737-8 MAX LX-LBL by Anna Zvereva.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LBL |[[The Boeing Company|Boeing]] |737 MAX 8 |[[Boeing 737|B737-8]] |2x [[CFM International|CFMI]] LEAP-1B |186 |853 |39,47 |12,45 |35,92 |10/2018 |06/2023 |<small>virdrun: Air Italy (EI-GGL); viraussiichtlech bis Enn 2027 geleast</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-max-8-lx-lbl-luxair/r7wp09] |- |[[Fichier:Boeing 737-7K2 ‘LX-LBR’ Luxair (53741036287).jpg|center|105x110px]] |LX-LBR |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-700 |[[Boeing 737|B737-7K2 WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7B |141 |853 |33,60 |12,58 |35,79 |07/2008 |05/2019 |<small>virdrun: KLM (PH-BGD)</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-700-lx-lbr-luxair/3v49l9] |- |[[Fichier:Boeing 737-7K2 (cn 30371, LX-LBT) 2023-06-29 Andre Gerwing Collection ID 003735.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LBT |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-700 |[[Boeing 737|B737-7K2 WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7B |141 |853 |33,60 |12,58 |35,79 |08/2008 |05/2019 |<small>virdrun: KLM (PH-BGE)</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-700-lx-lbt-luxair/ey69ld] |- |[[Fichier:Luxair, Boeing 737-7C9 , LX-LGS, 2017-04-22@LUX-101.jpg|center|105x110px]] |LX-LGS |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-700 |[[Boeing 737|B737-7C9 WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7B |141 |853 |33,60 |12,58 |35,79 |01/2005 |01/2005 | |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-700-lx-lgs-luxair/34vo53] |- |[[Fichier:SUMO Plane.jpg|center|105x110px]] |LX-LGU |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-800 |[[Boeing 737|B737-8C9 WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7B |186 |853 |39,50 |12,58 |35,79 |10/2012 |12/2012 |<small>speziellen Ustrach "Sumo", vum [[Graffiti]]-Kënschtler [[Christian Pearson|Sumo]]</small><small>Juli 2020 - Februar 2022</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-800-lx-lgu-luxair/epq8do] |- |[[Fichier:Boeing 737-800 (53136764466).jpg|center|105x110px]] |LX-LGV |[[The Boeing Company|Boeing]] |737-800 |[[Boeing 737|B737-8C9 WIN]] |2x [[CFM International|CFMI]] 56-7B |186 |853 |39,50 |12,58 |35,79 |01/2014 |01/2014 |<small>speziellen Ustrach "Luxair 60. Gebuertsdag"</small><small>Juni 2022 - Februar 2026</small> |[https://www.planespotters.net/airframe/boeing-737-800-lx-lgv-luxair/rm50w7] |- |[[Fichier:KeeBild.jpg|center|105x110px]] |LX-LEA |[[Embraer]] |ERJ 190-400 |E195-E2 |Pratt & Whitney PW1900G |136 |833 |41,60 |10,80 |35,10 |11/2025 |01/2026 |<small>ageweit de 17.01.2026</small> |[https://www.luxair.lu/sites/default/files/2026002%20-%20E195-E2%20Vol%20Inaugural%20VIE_FR.pdf] [https://mailing.luxair.lu/html-injector/2025/2025-09-09-embraer-e195-e2/img/embraer-e2.pdf] |} <br> === Fligeren a Bestellung === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Fligeren a Bestellung (Stand: August 2024) !Symbolfoto !Bestallt !Optioun !Constructeur !Typ !Famill !Motoren !Plazen !Mëttel Vitess <small>[km/h]</small> !Bemierkung |- |[[Fichier:Boeing Company, N7201S, Boeing 737-7 MAX (30416417438).jpg|zentréiert|105x105px|Eng Boeing 737 Max-7]] | 4 |0 |[[The Boeing Company|Boeing]] |737 MAX 7 | |2x [[CFM International|CFMI]] LEAP-1B |160 |853 | |- |[[Fichier:Hamburg Airport Ryanair Boeing 737-8200 MAX EI-HEY (DSC09083).jpg|zentréiert|105x105px|Eng Boeing 737 MAX 8 vun der Ryanair]] | 4 |2 |[[The Boeing Company|Boeing]] |737 MAX 8 | |2x [[CFM International|CFMI]] LEAP-1B |186 |853 |2 Optioune sinn den 28. Abrëll 2023 confirméiert ginn a solle bis Enn 2027 ausgeliwwert ginn |- |[[Fichier:737 MAX 10 Roll Out (Nov 2019) - 002.jpg|zentréiert|105x105px|Eng Boeing 737 MAX 10]] | 2 |2 |[[The Boeing Company|Boeing]] |737 MAX 10 | |2x [[CFM International|CFMI]] LEAP-1B |213 |853 | |- |[[Fichier:HB-AZL Embraer 195-E2 Helvetic, Manchester.jpg|zentréiert|105x105px|Eng Embraer 195-E2 vun der Helvetic]] |6<ref>{{Citation|URL=https://www.embraercommercialaviation.com/news/luxair-orders-four-embraer-e195-e2-and-secures-delivery-positions-for-five-more/|Titel=Luxair orders four Embraer E195-E2|Gekuckt=27.08.2024|Datum=11.10.2023|Wierk=Embraer|Sprooch=en|archivedate=2024-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240318230737/https://www.embraercommercialaviation.com/news/luxair-orders-four-embraer-e195-e2-and-secures-delivery-positions-for-five-more/}}</ref> |3 |[[Embraer]] |ERJ 190-400 |[[Embraer E-Jet E2 Famill|E195-E2]] |Pratt & Whitney PW1900G |136 |873 |2 Optioune sinn de 17. Dezember 2024 confirméiert ginn a solle vu 2026 ausgeliwwert ginn |} === Fréier Fligeren === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Historesch Flott (Stand: August 2024)<ref>{{Citation|URL=https://www.planespotters.net/airline/Luxair|Titel=Luxair Fleet Details and History|Gekuckt=27.08.2024|Editeur=planespotters.net|Sprooch=en|archivedate=2018-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180624232822/https://www.planespotters.net/airline/Luxair}}</ref> !Foto !Immatr. !Constructeur / Typ !Vu(n) !Bis !Duerno !Bemierkung |- |[[Fichier:Luxembourg, Aéroport, LU-ANLUXICO-3-1-03322.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LAA |[[Douglas DC-3]] |1948 | | |Echternach |- |[[Fichier:KeeBild.jpg|center|105x110px]] |LX-LAB |Douglas DC-3 | | | |Esch-Alzette |- |[[Fichier:KeeBild.jpg|center|105x110px]] |LX-LAA |[[Curtiss C-46]] | | | | |- |[[Fichier:Fokker F.27-100 LX-LGA Luxair RWY 25.06.66 edited-2.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGA |[[Fokker F-27 Friendship]] |07.05.1963 | | |Prince Henri |- |[[Fichier:Luxair Fokker F-27-100 Friendship Marmet.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGB |Fokker F-27 Friendship |26.02.1965 | | |Prince Jean |- |[[Fichier:Aéroport de Luxembourg, Luxair Vickers Viscount LX-LGC (101).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGC |[[Vickers Viscount]] |Abr. 1966 |Dez. 1966 | |gelount vun [[Hawker Siddeley Aviation]] |- |[[Fichier:Luxair Fokker F-27-600 Friendship Haafke-2.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGD |Fokker F-27 Friendship |Sep. 1967 | | |Princesse Margaretha |- |[[Fichier:Luxair Caravelle Manteufel.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGE |[[Sud Aviation Caravelle]] |Mäe. 1970 | | | |- |[[Fichier:Luxair Caravelle Volpati.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGF |Sud Aviation Caravelle |1972 | | | |- |[[Fichier:KeeBild.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGG |Sud Aviation Caravelle |1972 | | | |- |[[Fichier:Boeing 737-2C9-Adv, Luxair AN0589111.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGH |Boeing 737-2C9(A) |02.12.1977 |05.03.1993 |RA-73000 Transaero Airlines |Prince Guillaume |- |[[Fichier:Boeing 737-2C9(Adv), Luxair - Luxembourg Airlines JP6043363.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGI |Boeing 737-2C9(A) |20.04.1978 |05.03.1993 |RA73001 Transaero Airlines |Princesse Marie Astrid |- |[[Fichier:Boeing 747SP Luxavia ZS-SPA FAO.jpg|zentréiert|105x105px]] |ZS-SPA |Boeing 747SP-44 |Okt.80 |Jan.81 |ZS-SPA South African Airways |geleaset vun: South African Airways |- |[[Fichier:South African Airways B747SP-44 (ZS-SPF) at Zurich International Airport (1).jpg|zentréiert|105x105px]] |ZS-SPF |Boeing 747SP-44 |Okt.80 |Dez.80 |ZS-SPF South African Airways |geleaset vun: South African Airways |- |[[Fichier:Luxair Airbus A300 APM.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGP |[[Airbus A300|Airbus A300B4-203]] |19.12.1984 |20.12.1987 |ZS-SDI South African Airways | |- |[[Fichier:Boeing 737-229-Adv, Luxair AN0791669.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-OOO |Boeing 737-229(A) |Jan.85 |1 Mar 1985 |OO-SBS Sobelair |geleaset vun: Sobelair wärend d'Boeingen LX-LGH an -LGI noeneen a Revisioun waren |- |[[Fichier:Luxair Boeing 747SP-44 Krier.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGX |Boeing 747SP-44 |01.11.1987 |Apr.94 |ZS-SPB South African Airways |geleaset vun: South African Airways |- |[[Fichier:Luxair Boeing 737-229; LX-LGN@LUX , August 1991 DWV (5288723470).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGN |Boeing 737-229(A) |04.01.1988 |01.03.1992 |OO-SDA Sobelair (virdrun an duerno) |geleaset vun: Sabena |- |[[Fichier:Fokker 50, Luxair AN0475919.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGC |[[Fokker 50|Fokker 50 (F27 Mark 050)]] |03.11.1989 |Mär.05 |SE-LJG Skyways Express |Prince Guillaume |- |[[Fichier:Luxair Fokker 50 Manteufel.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGD |Fokker 50 (F27 Mark 050) |06.12.1989 |Feb.05 |SE-LJH Skyways Express |Prince Félix |- |[[Fichier:Fokker 50, Luxair AN0362112.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGE |[[Fokker F-27 Friendship|Fokker 50 (F27 Mark 050)]] |30.03.1990 |06.03.2005 |SE-LJI Amapola |Prince Louis |- |[[Fichier:Luxair Fokker 50 LX-LGB LUX 1992-8-1.png|zentréiert|105x105px]] |LX-LGB |Fokker 50 (F27 Mark 050) |18.06.1991 |06.11.2002 |[[Luxair Fluch 9642|bei Nidderaanwen erofgefall]] an ofgeschriwwen | |- |[[Fichier:Boeing 737-5C9, Luxair AN0766293.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGO |Boeing 737-5C9 |08.01.1993 |07.12.2006 |un déi [[Jordanien|jordanesch]] Charterfluchgesellschaft ''Jordan Aviation'' verkaaft, déi en am Mäerz 2007 un d'''Alexandria Airlines'' op [[Alexandria (Egypten)|Alexandria]] an [[Egypten|Egypte]] weidergereecht huet. D'Immatrikulatioun war fir d'éischt JY-JA1 an duerno SU-KHM ginn<ref>{{Citation|URL=http://www.planesregister.com/aircraft/b737-26438.htm|Titel=planesregister.com {{en}}|Gekuckt=07.10.2010|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120114143116/http://www.planesregister.com/aircraft/b737-26438.htm|Archiv-Datum=14.01.2012}}</ref> |Château de Clervaux |- |[[Fichier:Luxair Airbus A300 APM.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGP |Boeing 737-5C9 |16.03.1993 |Feb.10 |den 23. August 2010 op MST ([[Maastricht]]) geflunn, wou en d'Lackéierung vun der Georgian International Airlines aus [[Georgien]], krut an als 4L-AJA nei immatrikuléiert ginn ass<ref>{{Citation|URL=http://www.planespotters.net/Production_List/Boeing/737/26439,4L-AJA-Georgian-International-Airlines.php|Titel=planespotters.net {{en}}|Gekuckt=06.10.2010|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110524053932/http://www.planespotters.net/Production_List/Boeing/737/26439,4L-AJA-Georgian-International-Airlines.php|Archiv-Datum=24.05.2011}}</ref>. |Château de Bourglinster |- |[[Fichier:Boeing 737-528, Luxair AN0143350.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGR |Boeing 737-528 |18.08.1995 |16.06.2000 |G-GFFE British Airways |geleaset |- |[[Fichier:Boeing 737-528, Luxair AN0039251.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGS |Boeing 737-528 |15.09.1995 |05.10.2000 |G-GFFI British Airways |Château de Schengen, geleaset |- |[[Fichier:Luxair Embraer EMB-120 JetPix.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGK |Embraer EMB-120ER Brasilia |Apr.97 |Mär.99 |LX-LGK Regional Airlines | |- |[[Fichier:Embraer EMB-120RT Brasilia, Luxair AN0017991.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGL |Embraer EMB-120ER Brasilia |Apr.97 |30.09.1998 |LX-LGL Flandre Air | |- |[[Fichier:Luxair Brasilia LX-LGM at LUX (16132381332).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGM |Embraer EMB-120ER Brasilia |Apr.97 |31.10.1998 |LX-LGM Flandre Air | |- |[[Fichier:Embraer EMB-145EP (ERJ-145EP), Luxair AN0062124.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGT |Embraer ERJ-145EP |25.08.1998 |02.10.2001 |3C-QQH Ecuato Guineana de Aviacion | |- |[[Fichier:Embraer EMB-145EP (ERJ-145EP), Luxair AN0717251.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGU |Embraer ERJ-145EP |07.10.1998 |10.10.2007 |N500DE JSS - Jet Sales of Stuart |Prince Sébastien |- |[[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0699389.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGX |Embraer ERJ-145LU |23.01.1999 |19.10.2016 |F-HRAV Regourd Aviation (2017-2019), F-HRAV Amelia International (2019-) | |- |[[Fichier:Boeing 737-4C9, Luxair AN0489771.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGF |Boeing 737-4C9 |04.03.1999 |Mai.04 |LX-LGF Blue Panorama Airlines | |- |[[Fichier:Boeing 737-4C9, Luxair AN0446802.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGG |Boeing 737-4C9 |22.03.1999 |15.07.2004 |EI-DGM Blue Panorama Airlines | |- |[[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0964709.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGV |Embraer ERJ-145LU |22.04.1999 |21.03.2007 |N138DE Champion Air, fir d'US Motorsportecurie [[Earnhardt Ganassi Racing|Dale Earnhardt]]<ref name="LGV">[http://www.airliners.net/search/photo.search?regsearch=N138DE airliners.net {{en}}]</ref> | |- |[[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0786895.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGW |Embraer ERJ-145LU |20.05.1999 |30.10.2015 |S5-ACJ Aero4M (2016-2019), S5-ACJ Amelia International (2019-) | |- |[[Fichier:LX-LGY ERJ.145 Luxair FRA 29JUN13 (9181770262).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGY |Embraer ERJ-145LU |30.03.2000 |16.08.2015 |ZS-BBD Solenta Aviation | |- |[[Fichier:LX-LGZ ERJ.145LU Luxair MAN 07SEP07 (6851952361).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGZ |Embraer ERJ-145LU |08.05.2000 |21.10.2016 |F-HRAM Regourd Aviation (2017-2019), F-HRAM Amelia International (2019-) | |- |[[Fichier:Luxair erj145 lx-lgi arp.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGI |Embraer ERJ-145LU |12.01.2001 |31.01.2016 |F-HRGD Regourd Aviation | |- |[[Fichier:LX-LGJ 01JUL13@LUX.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGJ |Embraer ERJ-145LU |13.03.2001 |01.07.2015 |ZS-BBC Solenta Aviation | |- |[[Fichier:Boeing 737-59D, Luxair AN0671438.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGN |Boeing 737-59D |23.03.2001 |08.04.2005 |OK-WGD Czech Airlines (CSA). D'CSA huet en dunn am Juni 2008 un déi [[Russland|russesch]] ''Aeroflot-Nord'', déi neierdéngs ''Nordavia'' heescht weiderverkaaft (VP-BKP)<ref>{{Citation|URL=http://www.planesregister.com/aircraft/b737-25065.htm|Titel=planesregister.com {{en}}|Gekuckt=07.10.2010|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120114144919/http://www.planesregister.com/aircraft/b737-25065.htm|Archiv-Datum=14.01.2012}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.planespotters.net/Production_List/Boeing/737/25065,LX-LGN-Luxair.php|Titel=planespotters.net {{en}}|Gekuckt=07.10.2010|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110204175032/http://www.planespotters.net/Production_List/Boeing/737/25065,LX-LGN-Luxair.php|Archiv-Datum=04.02.2011}}</ref>. |geleaset |- |[[Fichier:Boeing 737-7C9 Luxair LX-LGR, LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1258902214.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGR |Boeing 737-7C9(WL) |17.03.2004 |11.06.2014 |verschrott | |- |[[Fichier:Embraer ERJ-135LR Luxair LX-LGK, LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1229701492.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGK |Embraer ERJ-135LR |28.01.2005 |Aug.11 |F-HTOP Regourd Aviation | |- |[[Fichier:Embraer ERJ-135LR, Luxair - Luxembourg Airlines JP6351038.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGL |Embraer ERJ-135LR |28.02.2005 |09.01.2012 |F-WTAH (onbekannt) | |- |[[Fichier:Luxair DHC-8-400 Dash 8; LX-LGA@FRA;16.07.2011 609fv (6190519906).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGA |Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 |28.05.2007 |01.01.2013 |VP-BOS Yakutia Airlines | |- |[[Fichier:Bombardier Dash 8-Q402, Luxair - Luxembourg Airlines JP7444029.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGC |Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 |19.06.2007 |22.09.2012 |VP-BKD Yakutia Airlines | |- |[[Fichier:De Havilland Canada DHC-8-402Q Dash 8, Luxair AN2089592.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGD |Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 |04.09.2007 |15.04.2013 |VP-BNU Yakutia Airlines | |- |[[Fichier:Boeing 737-8K5 Luxair LX-LGT, LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1302534014.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGT |Boeing 737-8K5(WL) |24.11.2009 |06.01.2013 |EI-RUH Transaero Airlines, (2013-2015), G-DRTE Jet2.com (2018-) | |- |[[Fichier:Boeing 737-86J, Luxair - Luxembourg Airlines (XL Airways Germany) JP7542974.jpg|zentréiert|105x105px]] |D-AXLK |Boeing 737-86J(WL) |28.03.2012 |12.11.2012 |D-AXLK XL Airways Germany |geleaset vun: XL Airways Germany |- |[[Fichier:LX-LGH (17191847355).jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGH |Bombardier DHC-8-402Q Dash 8 |04.10.2012 |30.09.2015 |amortiséiert | |- |[[Fichier:Boeing 737-8Q8 Luxair, LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1366216086.jpg|zentréiert|105x105px]] |F-HJUL |Boeing 737-8Q8(WL) |02.04.2015 |09.11.2015 |F-HJUL XL Airways France (2015-2016), HL8086 T'way Airlines (2016-) |Am Summer 2013, 2014 an 2015 geleaset vun: XL Airways France |- |[[Fichier:Bombardier CL-600-2C10 CRJ-701ER (cn 10014, S5-AAZ) 2018-08-31 Andre Gerwing Collection ID 005022.jpg|zentréiert|105x105px]] |S5-AAZ |Bombardier CRJ-701ER (CL-600-2C10) |01.01.2018 |20.09.2019 |S5-AAZ Adria Airways |geleaset vun: Adria Airways |- |[[Fichier:Cologne Bonn Airport German Airways Luxair Embraer ERJ-190LR D-ACJJ (DSC03337).jpg|zentréiert|105x105px]] |D-ACJJ |Embraer ERJ-190LR (ERJ-190-100 LR) |12.05.2022 |06.11.2023 |D-ACJJ German Airways |geleaset vun: German Airways |- |[[Fichier:BRA - Braathens Regional Airlines - Embraer ERJ-190 - D-AJHW - Cologne Bonn Airport - in times of COVID-19 pandemic-7261.jpg|zentréiert|105x105px]] |D-AJHW |Embraer ERJ-190LR (ERJ-190-100 LR) |26.03.2023 |07.11.2023 |D-AJHW German Airways |geleaset vun: German Airways |- |[[Fichier:BRA - Braathens Regional Airlines - Embraer ERJ-190 - D-AJHW - Cologne Bonn Airport - in times of COVID-19 pandemic-7261.jpg|zentréiert|105x105px]] |LX-LGQ |[[The Boeing Company|Boeing]] 737-700 [[Boeing 737|B737-7C9 WIN]] |02/2004 |02/2026<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/luxair-maschinn-kennt-net-mei-an-de-regulare-fluchbetrib-zereck-1619633186|Titel=No 22 Joer am Service: Luxair-Maschinn kënnt net méi an de reguläre Fluchbetrib zeréck|Gekuckt=2026-03-09|Datum=2026-02-20|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref> | | |} Do dernieft huet d'Luxair ënner anerem follgend Fligeraarte benotzt:<ref>{{Citation|URL=https://www.airfleets.net/home/captcha.php|Titel=Airfleets aviation|Gekuckt=13.01.2023|Wierk=www.airfleets.net}}</ref> *Boeing 707-344B/C *Boeing 767-300ER *Douglas DC-4 *Fairchild Swearingen Metro * Lockheed L-1649A Starliner <gallery widths=300px heights=200px perrow=3> LX-LGZ L1649 Starliner Luxair PMI 11SEP65 (5938051769).jpg|De Lockheed Starliner (LX-LGZ) 1965 zu Palma de Mallorca Luxair Caravelle Manteufel.jpg|D'Luxair Caravelle (LX-LGE) zu Hannover (Abrëll 1968) Luxair Caravelle Volpati.jpg|an eng aner Caravelle (LX-LGF) zu Paräis (1976) </gallery> ==Biller== <gallery> Fichier:Luxair Boeing 707-344B Haafke.jpg|Luxair Boeing 707-344 Fichier:Luxair Airbus A300 APM.jpg|Luxair Airbus A300 Fichier:Luxair B747SP LX-LGX (9550323884).jpg|Luxair Boeing 747SP-44 Fichier:Boeing 737-4C9, Luxair AN0489771.jpg|Luxair Boeing 737-4C9 </gallery><gallery> Fichier:Boeing 737-2C9(Adv), Luxair - Luxembourg Airlines JP6176573.jpg|Luxair Boeing 737-200 Fichier:Luxair Fokker F-27-200 Friendship Watt.jpg|Fokker 27-200 Friendship Fichier:LX-LGK EMB.120ER Luxair MAN 22SEP98 (6846785543).jpg|Luxair Emb120 ER Fichier:Fokker 50, Luxair AN0143349.jpg|Luxair Fokker 50 </gallery> == Literatur == * [[Serge Braun|Braun, Serge]]. Flughafen | Aéroport | Airport Findel – Passagierfluggesellschaften und ihre Flugzeuge: 1937-2017 | Compagnies aériennes et leurs avions: 1937-2017 | Passenger airlines and their planes: 1937-2017. Luxembourg, 2017. Print. {{De}}{{Fr}}{{En}} ISBN 978-99959-934-3-6 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Commonscat|Luxair current fleet|Aktuell Luxair Fligeren}} {{Commonscat|Luxair former fleet|Fréier Luxair Fligeren}} * [http://www.luxair.lu D'Internetsäit vun der Luxair] * [http://luxair.lu/cms/pg/kontakt.html?page&p=EN,10539,178,,1,, Joresvergläichszuele vun der Luxair] <!--- * [http://viewer.zmags.com/showmag.php?mid=wwrsfd#/page0/ Horaire vun de Luxair-Flich] dee Link ass tilt---> {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] 3c814xvodg13ubhux02fpfhms4faw7q Conseil vun der Europäescher Unioun 0 2835 2704493 2702107 2026-09-09T11:13:50Z Mobby 12 60927 k 2704493 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Decisiounsinstanz vun der EU|déi reegelméisseg Sommete vun den EU-Staats- a Regierungscheffen|Europäesche Conseil}} {{Infobox Verwaltung}} De '''Conseil''' ass déi wichtegst Decisiouns[[Institutioune vun der Europäescher Unioun|instanz]] vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]]. Hien ass et, deen (an de meeschte Fäll) zesumme mam [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] d'[[Europäescht Reglement|Reglementer]] an [[Europäesch Direktiv|Direktiven]] unhëlt, déi dann an alle [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Memberstaate]] gëllen, respektiv mussen an nationaalt Recht transposéiert ginn. [[File:Bruxelles Juste Lipse retouched.jpg|thumb|D'Justus-Lipsius-Gebai zu Bréissel]] De Conseil representéiert d'[[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Memberstaate]] vun der EU doduerch, datt hei d'Ministeren aus de nationale Regierunge vun de Memberlänner beienee kommen. Et sinn ëmmer déi Ministeren, déi fir deen Dossier responsabel sinn, iwwer deen et ze decidéiere gëtt: geet et zum Beispill ëm eng Direktiv aus dem Ëmweltberäich, sinn et déi 27 Ëmweltministeren, déi am "Ëmweltconseil" doriwwer ofstëmmen. Et gëtt am Ganzen zéng Zesummesetzungen, an deenen de Conseil zesumme ka kommen: * Allgemeng Affären; * Auswäerteg Affären; * Beschäftegung, Sozialpolitik, Gesondheet a Konsumenteschutz; * Bildung, Kultur, Jugend a Sport. * Justiz a Bannenzeg Affären; * Landwirtschaft a Fëscherei; * Ëmwelt; * Transport, Telekommunikatiounen an Energie; * Kompetitivitéit; * Wirtschaft a Finanzen ("ECOFIN"). All Minister schwätzt am Numm vu senger Regierung, an ass viru sengem nationale Parlament dofir verantwortlech, wat en am Conseil mécht. Et kënnt nawell vir, datt Ministeren doheem vun Direktive schwätzen, déi "[[Bréissel]]" decidéiert huet, an dobäi gär "vergiessen", datt si selwer dës Decisioun matgedroen hunn. == Pouvoiren == {{update}} De Conseil erfëllt sechs fundamental Funktiounen: # En adoptéiert europäesch Gesetzer (Direktiven a Reglementer), déi d'[[Europäesch Kommissioun]] proposéiert huet, an deene meeschte Fäll zesumme mam Europäesche Parlament; # E koordinéiert d'Orientéierunge vun de Wirtschaftspolitike vun de Memberslänner; # En ënnerschreift international Accorden tëscht der EU an engem oder méi Drëttstaaten oder internationalen Organisatiounen; # Zesumme mam Europäesche Parlament heescht en de Budget vun der EU gutt; # E leet d'Gemeinsam Europäesch Aussen- a Sécherheetspolitik (och nom franséischen [[Akronym]] ''PESC'' genannt) fest. # E koordinéiert d'Zesummenaarbecht tëscht Justizinstanzen a [[Police]] vun de Memberslänner bei Saachen, déi mam Strofrecht ze dinn hunn. Déi véier éischt Responsabilitéite betreffe "communautaire" Sujeten, d.&nbsp;h. déijéineg, bei deenen d'Memberstaaten hir Souveränitéit doriwwer zesummegeluecht an den Institutioune vun der EU iwwerdroen hunn. Et seet een och alt "éischte Pillier" dozou.<br> Déi zwou lescht nennt een "zweeten" an "drëtte Pillier" vun der EU. Heibäi handelt et sech ëm Domainen, bei deenen d'Memberstaate weiderhin d'Soen hunn, mä tëschteneen ("inter-gouvernemental") zesummeschaffen. Beim zweete Pillier ass dat z.&nbsp;B. en Arméikontingent vu 60.000 Leit, déi bannent kuerzer Zäit aus den nationalen Arméien zesummegezu ka ginn, fir a Krisegebitter geschéckt kënnen ze ginn. Deen drëtte betrëfft virun allem Zesummenaarbecht an Informatiounsaustausch bei Schwéierkriminalitéit, Drogenhandel, Geldwäscherei, Terrorissem, asw. == Aarbechtsweis == De Conseil huet säi Sëtz zu Bréissel, am Justus-Lipsius-Gebai um Rond-point-[[Robert Schuman|Schuman]], vis-à-vis vun der Europäescher Kommissioun. D'Ministere kommen do 9 Méint am Joer zesummen. Am Abrëll, Juni an Oktober hu se hir Reuniounen zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]. All Memberstaat huet zu Bréissel eng permanent Ekipp ("Representatioun"), mat un der Spëtzt dem [[Ambassadeur]] bei der EU, déi seng Interesse verdeedegt. Dës Ambassadeure kommen all Woch am COREPER ("Comité des Représentants Permanents") zesummen, fir dem Conseil zouzeschaffen an d'Decisiounen déi en hëlt, ze preparéieren. Fir datt kee Land sech soll vun engem anere bevirdeelegt villen, ännert dem Conseil seng [[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun|Presidence]] all 6 Méint. === D'Presidence tëscht 2025 an 2030 === * [[2025]]: 1. Semester [[Polen]]; 2. Semester [[Dänemark]] * [[2026]]: 1. Semester [[Zypern]]; 2. Semester [[Irland]] * [[2027]]: 1. Semester [[Litauen]]; 2. Semester [[Griicheland]] * [[2028]]: 1. Semester [[Italien]]; 2. Semester [[Lettland]] * [[2029]]: 1. Semester [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]; 2. Semester [[Holland]] * [[2030]]: 1. Semester [[Malta]]; 2. Semester [[Slowakei]] {{Méi Info 1|Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun}} === Generalsekretärin === [[Fichier:EU2024BE 240215 Inauguration of the mobile Presidency exhibition Parc Josaphat JNZT 0021 (53530736114).jpg|thumb|170px|D'Generalsekretärin Thérèse Blanchet]] D'Generalsekretärin paakt der Presidence eng Hand un, andeems si (mat hire Beamten) derfir suergt, datt d'Aarbechten am Conseil op allen Niveauen ouni Problemer lafen. Zanter [[2022]] ass d'[[Thérèse Blanchet]] Generalsekretärin vum Conseil. === Stëmme pro Memberland === Am Conseil gëtt ofgestëmmt. Dobäi huet e Land ëm sou méi Stëmme, wat et méi grouss ass, woubäi d'Gewiichtung liicht zu Gonschte vun deene méi klenge Länner geet. Vum [[1. Februar]] [[2020]] u sinn d'Stëmme sou verdeelt: * [[Däitschland]], [[Frankräich]] an [[Italien]] 29; * [[Polen]] a [[Spuenien]] 27; * [[Rumänien]] 14; * [[Holland]] 13; * [[Belsch]], [[Tschechesch Republik]], [[Griicheland]], [[Ungarn]] a [[Portugal]] 12; * [[Bulgarien]], [[Éisträich]] a [[Schweden]] 10; * [[Dänemark]], [[Finnland]], [[Irland]], [[Kroatien]], [[Litauen]] a [[Slowakei]] 7; * [[Zypern]], [[Estland]], [[Lettland]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] a [[Slowenien]] 4; * [[Malta]] 3; * '''TOTAL: 323'''. Fir datt eng Propositioun ugeholl gëtt brauch se meeschtens eng "qualifizéiert Majoritéit". Dës ass dann erreecht, wann op d'mannst d'Hallschent (heiansdo och zwee Drëttel) vun de Memberlänner dofir sinn an op d'mannst 232 Stëmmen zesummekommen (déi och nach 62% vun der EU-Populatioun musse representéieren). Heiansdo, bei méi ''kriddelege'' Beräicher, wéi der Baussen- a Sécherheetspolitik, der Steierpolitik oder der Asyl- an Immigratiounspolitik, ass Unanimitéit gefrot; all 27 Länner mussen d'accord sinn. Dat heescht ëmgedréint, datt an dëse Beräicher all eenzele Memberstaat e [[Veto|Vetos-Recht]] huet. === Soss === De Conseil vun der Europäescher Unioun däerf net verwiesselt gi mam [[Europäesche Conseil]], d.&nbsp;h. dem Sommet vun de Staats- a Regierungscheffen, dee véiermol am Joer gehale gëtt fir déi "grouss" europäesch Theemen ze beschwätzen. Och net ze verwiesselen ass e mam [[Europarot]] (op Franséisch: ''Conseil de l'Europe''), dee säi Sëtz zu [[Stroossbuerg]] huet, an deen näischt direkt mat der EU ze dinn huet, mä eng international Organisatioun ass, där hir Memberschaft wäit doriwwer erausgeet. == Kuckt och == * [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] * [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] * [[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://ue.eu.int Offiziell Websäit vum Conseil] * [https://web.archive.org/web/20071020052235/http://europedia.moussis.eu/books/Book_2/ Europedia] {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer]] 2gxqe6oc69wjpikkm4jonhak2i6eke2 Schabloun:Navigatioun Euromënzen 10 3341 2704474 2652777 2026-09-09T10:23:24Z Mobby 12 60927 k 2704474 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Euromënzen |listclass = hlist |state=collapsed |title=Déi verschidden [[Euro|Euromënzen]] |group1=Eurozon |list1= *[[Belsch Euromënzen|Belsch]] *[[Bulgaresch Euromënzen|Bulgarien]] *[[Däitsch Euromënzen|Däitschland]] <!--*[[Dänesch Euromënzen|Dänemark]]--> *[[Éisträichesch Euromënzen|Éisträich]] *[[Estnesch Euromënzen|Estland]] *[[Finnesch Euromënzen|Finnland]] *[[Franséisch Euromënzen|Frankräich]] *[[Griichesch Euromënzen|Griicheland]] *[[Hollännesch Euromënzen|Holland]] *[[Iresch Euromënzen|Irland]] *[[Italieenesch Euromënzen|Italien]] *[[Kroatesch Euromënzen|Kroatien]] *[[Lettesch Euromënzen|Lettland]] *[[Lëtzebuergesch Euromënzen|Lëtzebuerg]] *[[Litauesch Euromënzen|Litauen]] *[[Malteesesch Euromënzen|Malta]] <!--*[[Polnesch Euromënzen|Polen]]--> *[[Portugisesch Euromënzen|Portugal]] <!--*[[Rumänesch Euromënzen|Rumänien]]--> <!--*[[Schweedesch Euromënzen|Schweden]]--> *[[Slowakesch Euromënzen|Slowakei]] *[[Sloweenesch Euromënzen|Slowenien]] *[[Spuenesch Euromënzen|Spuenien]] <!--*[[Tschechesch Euromënzen|Tschechien]]--> <!--*[[Ungaresch Euromënzen|Ungarn]]--> *[[Zypriotesch Euromënzen|Zypern]] |group2=Net an der Eurozon |list2= *[[Euromënze vun Andorra|Andorra]] *[[Euromënze vu Monaco|Monaco]] *[[Euromënze vu San Marino|San Marino]] *[[Euromënze vum Vatikan|Vatikan]]<br> }} <noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten|Euromënzen]] [[Kategorie:Euro| S]] </noinclude> k2ynwz40i07d812qh4k98v9mwn9cl8a Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 0 4138 2704491 2683468 2026-09-09T11:10:05Z Mobby 12 60927 aktuell; anere Logo am anere Wiki-Artikel 2704491 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Ireland2026UE.webp|thumb|De Logo vun der aktueller irescher Presidence]] D''''Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun''' (och alt verkierzt ''EU-Presidence'' oder ''EU-Rotsvirsëtz'' genannt) bezitt sech op d'Responsabilitéit, déi ee bestëmmte [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Memberstaat]] vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU) 6 Méint laang huet, an déi dora besteet, sämtlech Reunioune vum [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] z'organiséieren an ze presidéieren. Eng wichteg Aufgab ass awer och, bei deene Reunioune Kompromësser auszeschaffen a virzeschloen, fir datt all kënnen d'accord sinn. Et gëtt net "de" President vum Conseil vun der Europäescher Unioun, mä et ass all Kéier dee Fachminister aus dem Land, dat d'Presidence huet, dee fir de Sujet, ëm deen et geet, zoustänneg ass. Geet et z.&nbsp;B. ëm e Sujet aus dem Kulturberäich, deen am Juni 2005 am Conseil "Bildung, Jugend a Kultur" beschwat gëtt, ass et de Lëtzebuerger Kulturminister, deen d'Presidence huet. Da gëtt et och nach den [[Europäesche Conseil]] (dacks "EU-Sommet" genannt), bei deem gewéinlech véiermol am Joer d'Staats- a Regierungscheffen zesummekommen. Bis 2009 hat dat Land (oder villméi de Premierminister, respektiv de President vun deem Land), dat d'Presidence vum Conseil hat, d'Presidence dovun. Zënterhier gëtt et e permanente President, de [[Europäesche Conseil#Presidenten|President vum Europäesche Conseil]]. == Rotatioun == Fir datt kee Land sech vun engem anere benodeelegt soll fillen, wiesselt d'Presidence all 6 Méint no engem vum Conseil festgeluechte Rotatiounsschema. Well am Laf vun de Jore méi Memberstaaten derbäikomm sinn, dauert et och méi laang, bis ee bestëmmt Land erëm eng Kéier d'Presidence huet. Well se duerch d'EU-Ausbreedung och ëmmer méi opwänneg gëtt, gëtt et Iwwerleeungen, dee System z'änneren. === 1958 - 2006 === {| class="wikitable" |+ '''Presidencen''' ! Joer ! Semester ! Land mat der Presidence ! Responsabele Minister ! Websäit |- | rowspan=2| 1958 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1958|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Victor Larock]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1958|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Heinrich von Brentano]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1959 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1959|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1959|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Giuseppe Pella]] | - |- | rowspan=2 | 1960 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1960|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Eugène Schaus]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1960|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Joseph Luns]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1961 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1961|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Paul-Henri Spaak]] | - |- {{ligne grise}} | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1961|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Gerhard Schröder (CDU)|Gerhard Schröder]] | - |- | rowspan=2 | 1962 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1962|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1962|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Emilio Colombo]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1963 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1963|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Eugène Schaus]] | - |- {{ligne grise}} | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1963|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Joseph Luns]] | - |- | rowspan=2 | 1964 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1964|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Henry Fayat|Hendrik Fayat]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1964|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Gerhard Schröder (CDU)|Gerhard Schröder]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1965 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1965|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1965|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Amintore Fanfani]] | - |- | rowspan=2 | 1966 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1966|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Pierre Werner]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1966|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Barend Biesheuvel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1967 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1967|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Renaat Van Elslande]] | - |- {{ligne grise}} | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1967|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Willy Brandt]] | - |- | rowspan=2 | 1968 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1968|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1968|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Giuseppe Medici]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1969 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1969|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Pierre Grégoire]] | - |- {{ligne grise}} | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1969|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Joseph Luns]] | - |- | rowspan=2 | 1970 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1970|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Pierre Harmel]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1970|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Walter Scheel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1971 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1971|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Schumann]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1971|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Aldo Moro]] | - |- | rowspan=2 | 1972 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1972|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Gaston Thorn]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1972|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Norbert Schmelzer]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1973 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1973|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Pierre Harmel]] | - |- {{ligne grise}} | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1973|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Ivar Nørgaard]] | - |- | rowspan=2 | 1974 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1974|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Walter Scheel]] | - |- | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1974|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Jean Sauvagnargues]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1975 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1975|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Garret FitzGerald]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1975|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Mariano Rumor]] | - |- | rowspan=2 | 1976 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1976|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Gaston Thorn]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1976|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Max van der Stoel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1977 | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1977|Januar - Juni]] | {{GBR}} | [[Anthony Crosland]], an duerno [[David Owen]] | - |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1977|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Henri Simonet]] | - |- | rowspan=2 | 1978 | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1978|Januar - Juni]] | {{DNK}} | [[Knud Børge Andersen]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1978|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Hans-Dietrich Genscher]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1979 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1979|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Jean François-Poncet]] | - |- {{ligne grise}} | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1979|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Michael O'Kennedy]] | - |- | rowspan=2 | 1980 | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1980|Januar - Juni]] | {{ITA}} | [[Attilio Ruffini]] | - |- | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1980|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Colette Flesch]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1981 | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1981|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Chris van der Klaauw]] | - |- {{ligne grise}} | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1981|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Peter Alexander Rupert Carington]] | - |- | rowspan=2 | 1982 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1982|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Léo Tindemans]] | - |- | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1982|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Uffe Ellemann-Jensen]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1983 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1983|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Hans-Dietrich Genscher]] | - |- {{ligne grise}} | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1983|Juli - Dezember]] | {{GRC}} | [[Grigóris Várfis]] | - |- | rowspan=2 | 1984 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1984|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Roland Dumas]] | - |- | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1984|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Peter Barry]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1985 | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1985|Januar - Juni]] | {{ITA}} | [[Giulio Andreotti]] | - |- {{ligne grise}} | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1985|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Jacques Poos]] | - |- | rowspan=2 | 1986 | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1986|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Hans van den Broek]] | - |- | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1986|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Geoffrey Howe]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1987 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1987|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Léo Tindemans]] | - |- {{ligne grise}} | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1987|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Uffe Ellemann-Jensen]] | - |- | rowspan=2 | 1988 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1988|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Hans-Dietrich Genscher]] | - |- | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1988|Juli - Dezember]] | {{GRC}} | [[Theódoros Pángalos (1938-)|Theodoros Pangalos]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1989 | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1989|Januar - Juni]] | {{ESP}} | [[Francisco Fernández Ordóñez]] | - |- {{ligne grise}} | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1989|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Roland Dumas]] | - |- | rowspan=2 | 1990 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1990|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Gerard Collins]] | - |- | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1990|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Gianni De Michelis]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1991 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1991|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Jacques Poos]] | - |- {{ligne grise}} | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1991|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Hans van den Broek]] | - |- | rowspan=2 | 1992 | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1992|Januar - Juni]] | {{PRT}} | [[João de Deus Pinheiro]] | - |- | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1992|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Douglas Hurd]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1993 | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1993|Januar - Juni]] | {{DNK}} | [[Poul Nyrup Rasmussen]] | - |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1993|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Willy Claes]] | - |- | rowspan=2 | 1994 | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1994|Januar - Juni]] | {{GRC}} | [[Károlos Papoúlias]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1994|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Klaus Kinkel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1995 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1995|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Alain Juppé]] | - |- {{ligne grise}} | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1995|Juli - Dezember]] | {{ESP}} | [[Javier Solana]] | - |- | rowspan=2 | 1996 | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1996|Januar - Juni]] | {{ITA}} | [[Lamberto Dini]] | - |- | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1996|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Dick Spring]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1997 | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1997|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Hans van Mierlo]] | - |- {{ligne grise}} | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1997|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Jacques Poos]] | - |- | rowspan=2 | 1998 | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1998|Januar - Juni]] | {{GBR}} | [[Robin Cook (homme politique britannique)|Robin Cook]] | [http://presid.fco.gov.uk presid.fco.gov.uk] ([http://web.archive.org/web/20030926054436/http://presid.fco.gov.uk/ archive]) |- | [[Présidence autrichienne du Conseil vun der Europäescher Unioun 1998|Juli - Dezember]] | {{AUT}} | [[Wolfgang Schüssel]] | [http://presidency.gv.at presidency.gv.at] ([http://web.archive.org/web/20030806063533/http://www.presidency.gv.at/ archive]) |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1999 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1999|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Joschka Fischer]] | - |- {{ligne grise}} | [[Présidence finlandaise du Conseil vun der Europäescher Unioun 1999|Juli - Dezember]] | {{FIN}} | [[Tarja Halonen]] | [http://presidency.finland.fi/ presidency.finland.fi] ([http://web.archive.org/web/20080404003927/http://presidency.finland.fi/ archive]) |- | rowspan=2 | 2000 | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2000|Januar - Juni]] | {{PRT}} | [[Jaime Gama]] | - |- | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2000|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Hubert Védrine]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2001 | [[Présidence suédoise du Conseil vun der Europäescher Unioun 2001|Januar - Juni]] | {{SWE}} | [[Anna Lindh]] | [http://www.eu2001.se/ eu2001.se] ([http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20100202100434/eu2001.se/main/ Archive]) |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2001|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Louis Michel (homme politique)|Louis Michel]] | [https://web.archive.org/web/20010516014042/http://www.eu2001.be/ eu2001.be] |- | rowspan=2 | 2002 | [[Présidence espagnole du Conseil vun der Europäescher Unioun 2002|Januar - Juni]] | {{ESP}} | [[Josep Piqué i Camps]] | [http://www.ue2002.es ue2002.es] |- | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2002|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Per Stig Møller]] | [https://web.archive.org/web/20020328012233/http://www.eu2002.dk/ eu2002.dk] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2003 | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2003|Januar - Juni]] | {{GRC}} | [[Georges Papandréou (1952-)|Georges Papandréou]] | [http://www.eu2003.gr/ eu2003.gr] |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2003|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Franco Frattini]] | [https://web.archive.org/web/20070610232309/http://www.eu2003.it/ eu2003.it] |- | rowspan=2 | 2004 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2004|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Brian Cowen]] | [https://web.archive.org/web/20190402114345/http://www.eu2004.ie/ eu2004.ie] |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2004|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Ben Bot]] | [https://web.archive.org/web/20080330011958/http://www.eu2004.nl/ eu2004.nl] |- {{ligne grise}} | rowspan=2| 2005 | [[Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2005|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Jean Asselborn]] | [http://www.eu2005.lu/fr/ eu2005.lu]<ref>[http://www.gouvernement.lu/dossiers/union_europeenne/presidence2005/index.html Websäit vun der Regierung]</ref> |- {{ligne grise}} | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2005|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Jack Straw]] an [[Douglas Alexander]] | [https://web.archive.org/web/20080907142439/http://www.eu2005.gov.uk/ eu2005.gov.uk] |- | rowspan=2| 2006 | [[Éisträichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2006|Januar - Juni]] | {{AUT}} | [[Ursula Plassnik]] | [http://www.eu2006.at/fr/ eu2006.at] |- | [[Finnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Uniounen 2006|Juli - Dezember]] | {{FIN}} | [[Erkki Tuomioja]] | [https://web.archive.org/web/20091031084957/http://www.eu2006.fi/FR_FR/INDEX.HTM eu2006.fi] |} == Zënter 2007 == Am [[Traité iwwer eng Europäesch Constitutioun]] war virgesinn, datt de Conseilspresident vun de Conseilsmembere fir 2 1/2 Joer gewielt soll ginn, an déi Zäit keen nationaalt Mandat kéint hunn. Well deen Traité Enn 2006 net iwwerall ratifizéiert ass, gouf en neie Rotatiounsprinzip festgeluecht: D'Presidence gëtt zënter [[2007]] vun 3 Länner (e sougenannten ''Triplet'') gedeelt, woubäi all Kéier ee vun deene Memberlänner, déi [[2004]], resp. [[2007]] bäigetruede sinn, an engem ''Triplet'' derbäi ass. D'Iddi ass, datt sou de Programm op annerhallef Joer festgeluecht ka ginn (déi 3 musse sech ofschwätzen) an net all 6 Méint wiesselt. Och wann d'Presidentschaft gedeelt ass, gëtt s'all Semester engem vun den 3 Länner offiziell zougedeelt. {| class="wikitable" |+ '''Presidencen''' ! Joer ! Semester ! Land mat der Presidence ! Responsabele Minister ! Websäit |- | rowspan=2| 2007 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2007|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Frank-Walter Steinmeier]] | [https://web.archive.org/web/20160723230622/http://www.eu2007.de/fr/ eu2007.de] |- | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2007|Juli - Dezember]] | {{PRT}} | [[Luís Amado]] | [https://web.archive.org/web/20130925205231/http://www.eu2007.pt/UE/vFR/ eu2007.pt] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2008 | [[Slovenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2008|Januar - Juni]] | {{SVN}} | [[Dimitrij Rupel]] | [http://www.eu2008.si/info/fr/index.html eu2008.si] |- {{ligne grise}} | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2008|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Bernard Kouchner]] a [[Jean-Pierre Jouyet]] duerno [[Bruno Le Maire]] | [http://www.ue2008.fr ue2008.fr] |- | rowspan=2 | 2009 | [[Tschechesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2009|Januar - Juni]] | {{CZE}} | [[Alexandr Vondra]] duerno [[Štefan Füle]] | [http://www.eu2009.cz/ eu2009.cz] |- | [[Schwedesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2009|Juli - Dezember]] | {{SWE}} | [[Carl Bildt]] a [[Cecilia Malmström]] | [https://web.archive.org/web/20100424062003/http://www.se2009.eu/fr/ se2009.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2010 | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2010|Januar - Juni]] | {{ESP}} | [[Miguel Ángel Moratinos]] an [[Diego López Garrido]] | [https://web.archive.org/web/20100322233138/http://www.eu2010.es/fr eu2010.es] |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2010|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Steven Vanackere]] an [[Olivier Chastel]] | [https://web.archive.org/web/20100707132602/http://www.eu2010.be/ eu2010.be] |- | rowspan=2 | 2011 | [[Ungaresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2011|Januar - Juni]] | {{HUN}} | [[János Martonyi]] | [https://web.archive.org/web/20120614121302/http://www.eu2011.hu/ eu2011.hu] |- | [[Polnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2011|Juli - Dezember]] | {{POL}} | [[Radosław Sikorski]] | [http://www.pl2011.eu/ pl2011.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2012 | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2012|Januar - Juni]] | {{DNK}} | [[Villy Søvndal]] an [[Nicolai Wammen]] | [https://web.archive.org/web/20111202062642/http://www.eu2012.dk/ eu2012.dk] |- {{ligne grise}} | [[Zypriotesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2012|Juli - Dezember]] | {{CYP}} | [[Erató Kozákou-Markoullí]] an [[Andréas Mavroyiánnis]] |[https://web.archive.org/web/20170922094625/http://www.cy2012.eu/index.php/fr/page/home cy2012.eu] |- | rowspan=2 | 2013 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2013|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Eamon Gilmore]] | [https://web.archive.org/web/20201111191943/http://eu2013.ie/ eu2013.ie] |- | [[Litauesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2013|Juli - Dezember]] | {{LTU}} | [[Linas Antanas Linkevičius]] | [https://web.archive.org/web/20181211010139/http://www.eu2013.lt/ eu2013.lt] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2014 | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2014|Januar - Juni]] | {{GRC}} | [[Evangélos Vénizélos]] | [http://gr2014.eu/ gr2014.eu] |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2014|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Federica Mogherini]] duerno [[Paolo Gentiloni]] | [http://italia2014.eu/fr/ italia2014.eu] |- | rowspan=2 | 2015 | [[Lettesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2015|Januar - Juni]] | {{LVA}} | [[Edgars Rinkēvičs]] | [https://web.archive.org/web/20171016045659/https://eu2015.lv/ eu2015.lv] |- | [[Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2015|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Jean Asselborn]] | [http://www.eu2015lu.eu/ eu2015lu.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2016 | [[Hollänesch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2016|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Bert Koenders]] | [https://web.archive.org/web/20160103113152/http://www.eu2016.nl/ eu2016.nl] |- {{ligne grise}} | [[Slovakesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2016|Juli - Dezember]] | {{SLK}} | [[Miroslav Lajčák]] | [https://web.archive.org/web/20150502102854/http://sk16.eu/ eu2016.sk] |- | rowspan=2 | 2017 | [[Maltesesch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2017|Januar - Juni]] | {{MLT}} | [[Joseph Muscat]] | [https://web.archive.org/web/20171028161339/http://www.eu2017.mt/fr/Pages/page-d-accueil.aspx eu2017.mt] |- | [[Estesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2017|Juli - Dezember]] | {{EST}} | [[Jüri Ratas]] | [https://web.archive.org/web/20181230050220/https://www.eu2017.ee/ eu2017.ee] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2018 | [[Bulgaresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2018|Januar - Juni]] | {{BGR}} | [[Ekaterina Sachariewa]] | [https://web.archive.org/web/20170119075311/http://eu2018bg.bg/ eu2018bg.bg] |- {{ligne grise}} | [[Éisträichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2018|Juli - Dezember]] | {{AUT}} | [[Gernot Blümel]] | [http://www.eu2018.at eu2018.at] |- | rowspan=2 | 2019 | [[Rumänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2019|Januar - Juni]] | {{ROU}} | [[Teodor Meleșcanu]] | [https://web.archive.org/web/20210309054243/http://www.romania2019.eu/ romania2019.eu] |- | [[Finnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2019|Juli - Dezember]] | {{FIN}} | [[Tytti Tuppurainen]] | [https://web.archive.org/web/20200718053741/https://eu2019.fi/en/frontpage eu2019.fi] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2020 | [[Kroatesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2019|Januar - Juni]] | {{HRV}} | [[Gordan Grlić Radman]] | [https://web.archive.org/web/20210623032150/https://eu2020.hr/ eu2020.hr] |- {{ligne grise}} | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2020|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Heiko Maaß]] | [http://eu2020.de/ eu2020.de] |- | rowspan=2 | 2021 | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2021|Januar - Juni]] | {{POR}} | [[Augusto Santos Silva]] | [https://web.archive.org/web/20220126202421/https://www.2021portugal.eu/pt/ 2021portugal.eu] |- | [[Sloweenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2021|Juli - Dezember]] | {{SVN}} | [[Gašper Dovžan]] | [https://si2021.eu/ si2021.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2022 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2022|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Clément Beaune]] | [https://presidence-francaise.consilium.europa.eu/de/ europe2022.fr] |- {{ligne grise}} | [[Tschechesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2022|Juli - Dezember]] | {{CZE}} | [[Mikuláš Bek]] | [https://czech-presidency.consilium.europa.eu/ eu2022.cz] |- | rowspan=2 | 2023 | [[Schweedesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2023|Januar - Juni]] | {{SWE}} | [[Jessika Roswall]] | [https://swedish-presidency.consilium.europa.eu/ sweden2023.eu] |- | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2023|Juli - Dezember]] | {{ESP}} | [[José Manuel Albares]] | [https://spanish-presidency.consilium.europa.eu/ eu2023.es] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2024 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2024|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Hadja Lahbib]] | [https://belgian-presidency.consilium.europa.eu/ belgium2024.eu] |- {{ligne grise}} | [[Ungaresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2024|Juli - Dezember]] | {{HUN}} | [[Péter Szijjártó]] | [https://hungarian-presidency.consilium.europa.eu/ hu24eu.hu] |- | rowspan=2 | 2025 | [[Polnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2025|Januar - Juni]] | {{POL}} | [[Radosław Sikorski]] | [https://polish-presidency.consilium.europa.eu/ poland2025.eu] |- | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2025|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Marie Bjerre]] | [https://danish-presidency.consilium.europa.eu/ eu2025.dk] |- | rowspan=2 | 2026 | [[Zypresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2026|Januar - Juni]] | {{CYP}} | [[Constantinos Kombos]] | [https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/ cy2026.eu] |- | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2026|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Helen McEntee]] | [https://irish-presidency.consilium.europa.eu/ ireland2026.eu] |- | rowspan=2 | 2027 | [[Litauesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2027|Januar - Juni]] | {{LTU}} | - | - |- | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2027|Juli - Dezember]] | {{GRC}} | - | - |- | rowspan=2 | 2028 | [[Italieenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2028|Januar - Juni]] | {{ITA}} | - | - |- | [[Lettesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2028|Juli - Dezember]] | {{LVA}} | - | - |- | rowspan=2 | 2029 | [[Lëtzebuergesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2029|Januar - Juni]] | {{LUX}} | - | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2029|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | - | - |- | rowspan=2 | 2030 | [[Slowakesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2030|Januar - Juni]] | {{SVK}} | - | - |- | [[Malteesesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2030|Juli - Dezember]] | {{MLT}} | - | - |} == D'Lëtzebuerger Presidencen == Lëtzebuerg hat bis ewell (2015 matgerechent) 12-mol d'Presidence vum EU-Conseil. Dacks goung et dobäi ëm wichteg oder quokeleg Dossieren: [[1966]] z.&nbsp;B. koum et zum "[[Kompromëss vu Lëtzebuerg]]", deen der franséischer "Politik vum eidele Stull" en Enn gemaach huet. D'Presidencë vun [[1976]] a [[1980]] ware virun allem vu [[wärung]]spoliteschen Theeme markéiert: Déi éischt stoung ganz ënner dem Androck vun der Wärungskris vun de Jore virdrun, an déi zweet war gepräägt vun der [[Margaret Thatcher]] hirem bekannten Ausruff ''"I want my money back!"'' ("Ech wëll meng Suen erëm!"). [[1985]] koum et ënner Lëtzebuerger Presidence zum Ausschaffe vum [[Eenheetlechen Europäeschen Akt]], deen ë.&nbsp;a. d'Ofstëmme mat qualifizéierter Majoritéit am Conseil a méi Matbestëmmung fir d'[[Europäescht Parlament]] erméiglecht huet. D'Presidence vun [[1991]] stoung ënner dem Androck vum [[Éischte Golfkrich]] an dem [[Éischte Jugoslawiekrich]], mä hei gouf och d'Aarbechtsgrondlag fir dat, wat dat Joer drop zu [[Maastricht]] als [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun]] sollt ënnerschriwwe ginn, ausgeschafft. [[1997]] stoung d'Bekämpfung vum Chômage am Mëttelpunkt; et koum zu der "koordonnéierter Strategie fir Aarbechtsplazen". Bei der Presidence vun [[2005]] hunn d'Suen erëm eng wichteg Roll gespillt: Den [[Euro]]-Stabilitéitspakt ass reforméiert ginn, an et gouf laang iwwer de Kader vum [[EU-Budget]] fir d'Joren [[2007]]-[[2013]] verhandelt, ouni datt et awer zu engem Accord konnt kommen. Dësen ass am Dezember 2005 ënner der brittescher Presidence zustan komm. Bei der [[Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2015|Presidence vun 2015]] stoungen och erëm däreg Dossieren um Programm: D'Staatsscholdekris vu Griicheland (an domat verbonnen de méiglechen Austrëtt vu Griicheland aus dem Euro - de sougenannte ''[[Grexit]]''), déi onstabel Relatiounen tëscht der EU a Groussbritannien (an e Referendum iwwer e méiglechen Austrëtt aus der EU - de sougenannte ''[[Brexit]]'') an dann nach d'Immigratiounspolitik vun der EU no der Flüchtlingskris. Am éischte Semester vun 2029, huet Lëtzebuerg nees eng Kéier d'Presidence. == Kuckt och == * [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] * [[Europäesche Conseil]] * [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] * [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20080625115839/http://www.consilium.europa.eu/cms3_fo/showPage.ASP?lang=en D'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun] * [http://www.eu2005.lu De Site vun der Lëtzebuerger Presidence 2005] * [http://www.euroesprit.org/eu_presidencies.html D'Logoe vun den EU-Presidencen] * [https://web.archive.org/web/20041213233814/http://www.europa.eu.int/abc/obj/treaties/en/entr22.htm#I___Council_Decision_of_1_January_1995_determining_the_order_in_which_the_office_of_President_of_the_Council_shall_be_held D'Decisioun vum Conseil vum Januar 1995 fir d'Reiefolleg ze bestëmmen {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalEU}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer]] 8wfcpgn1j1k2t2un07ktksnivpxumbx 2704492 2704491 2026-09-09T11:11:22Z Mobby 12 60927 heihi gerréckelt 2704492 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Ireland2026UE.webp|thumb|De Logo vun der aktueller irescher Presidence]] D''''Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun''' (och alt verkierzt ''EU-Presidence'' oder ''EU-Rotsvirsëtz'' genannt) bezitt sech op d'Responsabilitéit, déi ee bestëmmte [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Memberstaat]] vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU) 6 Méint laang huet, an déi dora besteet, sämtlech Reunioune vum [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] z'organiséieren an ze presidéieren. Eng wichteg Aufgab ass awer och, bei deene Reunioune Kompromësser auszeschaffen a virzeschloen, fir datt all kënnen d'accord sinn. Et gëtt net "de" President vum Conseil vun der Europäescher Unioun, mä et ass all Kéier dee Fachminister aus dem Land, dat d'Presidence huet, dee fir de Sujet, ëm deen et geet, zoustänneg ass. Geet et z.&nbsp;B. ëm e Sujet aus dem Kulturberäich, deen am Juni 2005 am Conseil "Bildung, Jugend a Kultur" beschwat gëtt, ass et de Lëtzebuerger Kulturminister, deen d'Presidence huet. Da gëtt et och nach den [[Europäesche Conseil]] (dacks "EU-Sommet" genannt), bei deem gewéinlech véiermol am Joer d'Staats- a Regierungscheffen zesummekommen. Bis 2009 hat dat Land (oder villméi de Premierminister, respektiv de President vun deem Land), dat d'Presidence vum Conseil hat, d'Presidence dovun. Zënterhier gëtt et e permanente President, de [[Europäesche Conseil#Presidenten|President vum Europäesche Conseil]]. == Rotatioun == Fir datt kee Land sech vun engem anere benodeelegt soll fillen, wiesselt d'Presidence all 6 Méint no engem vum Conseil festgeluechte Rotatiounsschema. Well am Laf vun de Jore méi Memberstaaten derbäikomm sinn, dauert et och méi laang, bis ee bestëmmt Land erëm eng Kéier d'Presidence huet. Well se duerch d'EU-Ausbreedung och ëmmer méi opwänneg gëtt, gëtt et Iwwerleeungen, dee System z'änneren. === 1958 - 2006 === {| class="wikitable" |+ '''Presidencen''' ! Joer ! Semester ! Land mat der Presidence ! Responsabele Minister ! Websäit |- | rowspan=2| 1958 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1958|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Victor Larock]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1958|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Heinrich von Brentano]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1959 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1959|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1959|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Giuseppe Pella]] | - |- | rowspan=2 | 1960 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1960|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Eugène Schaus]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1960|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Joseph Luns]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1961 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1961|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Paul-Henri Spaak]] | - |- {{ligne grise}} | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1961|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Gerhard Schröder (CDU)|Gerhard Schröder]] | - |- | rowspan=2 | 1962 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1962|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1962|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Emilio Colombo]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1963 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1963|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Eugène Schaus]] | - |- {{ligne grise}} | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1963|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Joseph Luns]] | - |- | rowspan=2 | 1964 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1964|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Henry Fayat|Hendrik Fayat]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1964|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Gerhard Schröder (CDU)|Gerhard Schröder]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1965 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1965|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1965|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Amintore Fanfani]] | - |- | rowspan=2 | 1966 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1966|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Pierre Werner]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1966|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Barend Biesheuvel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1967 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1967|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Renaat Van Elslande]] | - |- {{ligne grise}} | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1967|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Willy Brandt]] | - |- | rowspan=2 | 1968 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1968|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Couve de Murville]] | - |- | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1968|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Giuseppe Medici]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1969 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1969|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Pierre Grégoire]] | - |- {{ligne grise}} | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1969|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Joseph Luns]] | - |- | rowspan=2 | 1970 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1970|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Pierre Harmel]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1970|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Walter Scheel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1971 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1971|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Maurice Schumann]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1971|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Aldo Moro]] | - |- | rowspan=2 | 1972 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1972|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Gaston Thorn]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1972|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Norbert Schmelzer]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1973 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1973|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Pierre Harmel]] | - |- {{ligne grise}} | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1973|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Ivar Nørgaard]] | - |- | rowspan=2 | 1974 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1974|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Walter Scheel]] | - |- | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1974|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Jean Sauvagnargues]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1975 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1975|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Garret FitzGerald]] | - |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1975|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Mariano Rumor]] | - |- | rowspan=2 | 1976 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1976|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Gaston Thorn]] | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1976|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Max van der Stoel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1977 | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1977|Januar - Juni]] | {{GBR}} | [[Anthony Crosland]], an duerno [[David Owen]] | - |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1977|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Henri Simonet]] | - |- | rowspan=2 | 1978 | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1978|Januar - Juni]] | {{DNK}} | [[Knud Børge Andersen]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1978|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Hans-Dietrich Genscher]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1979 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1979|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Jean François-Poncet]] | - |- {{ligne grise}} | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1979|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Michael O'Kennedy]] | - |- | rowspan=2 | 1980 | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1980|Januar - Juni]] | {{ITA}} | [[Attilio Ruffini]] | - |- | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1980|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Colette Flesch]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1981 | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1981|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Chris van der Klaauw]] | - |- {{ligne grise}} | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1981|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Peter Alexander Rupert Carington]] | - |- | rowspan=2 | 1982 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1982|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Léo Tindemans]] | - |- | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1982|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Uffe Ellemann-Jensen]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1983 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1983|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Hans-Dietrich Genscher]] | - |- {{ligne grise}} | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1983|Juli - Dezember]] | {{GRC}} | [[Grigóris Várfis]] | - |- | rowspan=2 | 1984 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1984|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Roland Dumas]] | - |- | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1984|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Peter Barry]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1985 | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1985|Januar - Juni]] | {{ITA}} | [[Giulio Andreotti]] | - |- {{ligne grise}} | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1985|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Jacques Poos]] | - |- | rowspan=2 | 1986 | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1986|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Hans van den Broek]] | - |- | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1986|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Geoffrey Howe]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1987 | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1987|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Léo Tindemans]] | - |- {{ligne grise}} | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1987|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Uffe Ellemann-Jensen]] | - |- | rowspan=2 | 1988 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1988|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Hans-Dietrich Genscher]] | - |- | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1988|Juli - Dezember]] | {{GRC}} | [[Theódoros Pángalos (1938-)|Theodoros Pangalos]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1989 | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1989|Januar - Juni]] | {{ESP}} | [[Francisco Fernández Ordóñez]] | - |- {{ligne grise}} | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1989|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Roland Dumas]] | - |- | rowspan=2 | 1990 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1990|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Gerard Collins]] | - |- | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1990|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Gianni De Michelis]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1991 | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1991|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Jacques Poos]] | - |- {{ligne grise}} | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1991|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Hans van den Broek]] | - |- | rowspan=2 | 1992 | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1992|Januar - Juni]] | {{PRT}} | [[João de Deus Pinheiro]] | - |- | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1992|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Douglas Hurd]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1993 | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1993|Januar - Juni]] | {{DNK}} | [[Poul Nyrup Rasmussen]] | - |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1993|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Willy Claes]] | - |- | rowspan=2 | 1994 | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1994|Januar - Juni]] | {{GRC}} | [[Károlos Papoúlias]] | - |- | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1994|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Klaus Kinkel]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1995 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1995|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Alain Juppé]] | - |- {{ligne grise}} | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1995|Juli - Dezember]] | {{ESP}} | [[Javier Solana]] | - |- | rowspan=2 | 1996 | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1996|Januar - Juni]] | {{ITA}} | [[Lamberto Dini]] | - |- | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1996|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Dick Spring]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1997 | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1997|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Hans van Mierlo]] | - |- {{ligne grise}} | [[Lëtzebuerger Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1997|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Jacques Poos]] | - |- | rowspan=2 | 1998 | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1998|Januar - Juni]] | {{GBR}} | [[Robin Cook (homme politique britannique)|Robin Cook]] | [http://presid.fco.gov.uk presid.fco.gov.uk] ([http://web.archive.org/web/20030926054436/http://presid.fco.gov.uk/ archive]) |- | [[Présidence autrichienne du Conseil vun der Europäescher Unioun 1998|Juli - Dezember]] | {{AUT}} | [[Wolfgang Schüssel]] | [http://presidency.gv.at presidency.gv.at] ([http://web.archive.org/web/20030806063533/http://www.presidency.gv.at/ archive]) |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 1999 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 1999|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Joschka Fischer]] | - |- {{ligne grise}} | [[Présidence finlandaise du Conseil vun der Europäescher Unioun 1999|Juli - Dezember]] | {{FIN}} | [[Tarja Halonen]] | [http://presidency.finland.fi/ presidency.finland.fi] ([http://web.archive.org/web/20080404003927/http://presidency.finland.fi/ archive]) |- | rowspan=2 | 2000 | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2000|Januar - Juni]] | {{PRT}} | [[Jaime Gama]] | - |- | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2000|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Hubert Védrine]] | - |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2001 | [[Présidence suédoise du Conseil vun der Europäescher Unioun 2001|Januar - Juni]] | {{SWE}} | [[Anna Lindh]] | [http://www.eu2001.se/ eu2001.se] ([http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20100202100434/eu2001.se/main/ Archive]) |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2001|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Louis Michel (homme politique)|Louis Michel]] | [https://web.archive.org/web/20010516014042/http://www.eu2001.be/ eu2001.be] |- | rowspan=2 | 2002 | [[Présidence espagnole du Conseil vun der Europäescher Unioun 2002|Januar - Juni]] | {{ESP}} | [[Josep Piqué i Camps]] | [http://www.ue2002.es ue2002.es] |- | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2002|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Per Stig Møller]] | [https://web.archive.org/web/20020328012233/http://www.eu2002.dk/ eu2002.dk] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2003 | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2003|Januar - Juni]] | {{GRC}} | [[Georges Papandréou (1952-)|Georges Papandréou]] | [http://www.eu2003.gr/ eu2003.gr] |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2003|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Franco Frattini]] | [https://web.archive.org/web/20070610232309/http://www.eu2003.it/ eu2003.it] |- | rowspan=2 | 2004 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2004|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Brian Cowen]] | [https://web.archive.org/web/20190402114345/http://www.eu2004.ie/ eu2004.ie] |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2004|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | [[Ben Bot]] | [https://web.archive.org/web/20080330011958/http://www.eu2004.nl/ eu2004.nl] |- {{ligne grise}} | rowspan=2| 2005 | [[Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2005|Januar - Juni]] | {{LUX}} | [[Jean Asselborn]] | [http://www.eu2005.lu/fr/ eu2005.lu]<ref>[http://www.gouvernement.lu/dossiers/union_europeenne/presidence2005/index.html Websäit vun der Regierung]</ref> |- {{ligne grise}} | [[Britesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2005|Juli - Dezember]] | {{GBR}} | [[Jack Straw]] an [[Douglas Alexander]] | [https://web.archive.org/web/20080907142439/http://www.eu2005.gov.uk/ eu2005.gov.uk] |- | rowspan=2| 2006 | [[Éisträichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2006|Januar - Juni]] | {{AUT}} | [[Ursula Plassnik]] | [http://www.eu2006.at/fr/ eu2006.at] |- | [[Finnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Uniounen 2006|Juli - Dezember]] | {{FIN}} | [[Erkki Tuomioja]] | [https://web.archive.org/web/20091031084957/http://www.eu2006.fi/FR_FR/INDEX.HTM eu2006.fi] |} == Zënter 2007 == Am [[Traité iwwer eng Europäesch Constitutioun]] war virgesinn, datt de Conseilspresident vun de Conseilsmembere fir 2 1/2 Joer gewielt soll ginn, an déi Zäit keen nationaalt Mandat kéint hunn. Well deen Traité Enn 2006 net iwwerall ratifizéiert ass, gouf en neie Rotatiounsprinzip festgeluecht: D'Presidence gëtt zënter [[2007]] vun 3 Länner (e sougenannten ''Triplet'') gedeelt, woubäi all Kéier ee vun deene Memberlänner, déi [[2004]], resp. [[2007]] bäigetruede sinn, an engem ''Triplet'' derbäi ass. D'Iddi ass, datt sou de Programm op annerhallef Joer festgeluecht ka ginn (déi 3 musse sech ofschwätzen) an net all 6 Méint wiesselt. Och wann d'Presidentschaft gedeelt ass, gëtt s'all Semester engem vun den 3 Länner offiziell zougedeelt. {| class="wikitable" |+ '''Presidencen''' ! Joer ! Semester ! Land mat der Presidence ! Responsabele Minister ! Websäit |- | rowspan=2| 2007 | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2007|Januar - Juni]] | {{DEU}} | [[Frank-Walter Steinmeier]] | [https://web.archive.org/web/20160723230622/http://www.eu2007.de/fr/ eu2007.de] |- | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2007|Juli - Dezember]] | {{PRT}} | [[Luís Amado]] | [https://web.archive.org/web/20130925205231/http://www.eu2007.pt/UE/vFR/ eu2007.pt] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2008 | [[Slovenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2008|Januar - Juni]] | {{SVN}} | [[Dimitrij Rupel]] | [http://www.eu2008.si/info/fr/index.html eu2008.si] |- {{ligne grise}} | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2008|Juli - Dezember]] | {{FRA}} | [[Bernard Kouchner]] a [[Jean-Pierre Jouyet]] duerno [[Bruno Le Maire]] | [http://www.ue2008.fr ue2008.fr] |- | rowspan=2 | 2009 | [[Tschechesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2009|Januar - Juni]] | {{CZE}} | [[Alexandr Vondra]] duerno [[Štefan Füle]] | [http://www.eu2009.cz/ eu2009.cz] |- | [[Schwedesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2009|Juli - Dezember]] | {{SWE}} | [[Carl Bildt]] a [[Cecilia Malmström]] | [https://web.archive.org/web/20100424062003/http://www.se2009.eu/fr/ se2009.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2010 | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2010|Januar - Juni]] | {{ESP}} | [[Miguel Ángel Moratinos]] an [[Diego López Garrido]] | [https://web.archive.org/web/20100322233138/http://www.eu2010.es/fr eu2010.es] |- {{ligne grise}} | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2010|Juli - Dezember]] | {{BEL}} | [[Steven Vanackere]] an [[Olivier Chastel]] | [https://web.archive.org/web/20100707132602/http://www.eu2010.be/ eu2010.be] |- | rowspan=2 | 2011 | [[Ungaresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2011|Januar - Juni]] | {{HUN}} | [[János Martonyi]] | [https://web.archive.org/web/20120614121302/http://www.eu2011.hu/ eu2011.hu] |- | [[Polnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2011|Juli - Dezember]] | {{POL}} | [[Radosław Sikorski]] | [http://www.pl2011.eu/ pl2011.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2012 | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2012|Januar - Juni]] | {{DNK}} | [[Villy Søvndal]] an [[Nicolai Wammen]] | [https://web.archive.org/web/20111202062642/http://www.eu2012.dk/ eu2012.dk] |- {{ligne grise}} | [[Zypriotesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2012|Juli - Dezember]] | {{CYP}} | [[Erató Kozákou-Markoullí]] an [[Andréas Mavroyiánnis]] |[https://web.archive.org/web/20170922094625/http://www.cy2012.eu/index.php/fr/page/home cy2012.eu] |- | rowspan=2 | 2013 | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2013|Januar - Juni]] | {{IRL}} | [[Eamon Gilmore]] | [https://web.archive.org/web/20201111191943/http://eu2013.ie/ eu2013.ie] |- | [[Litauesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2013|Juli - Dezember]] | {{LTU}} | [[Linas Antanas Linkevičius]] | [https://web.archive.org/web/20181211010139/http://www.eu2013.lt/ eu2013.lt] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2014 | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2014|Januar - Juni]] | {{GRC}} | [[Evangélos Vénizélos]] | [http://gr2014.eu/ gr2014.eu] |- {{ligne grise}} | [[Italienesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2014|Juli - Dezember]] | {{ITA}} | [[Federica Mogherini]] duerno [[Paolo Gentiloni]] | [http://italia2014.eu/fr/ italia2014.eu] |- | rowspan=2 | 2015 | [[Lettesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2015|Januar - Juni]] | {{LVA}} | [[Edgars Rinkēvičs]] | [https://web.archive.org/web/20171016045659/https://eu2015.lv/ eu2015.lv] |- | [[Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2015|Juli - Dezember]] | {{LUX}} | [[Jean Asselborn]] | [http://www.eu2015lu.eu/ eu2015lu.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2016 | [[Hollänesch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2016|Januar - Juni]] | {{NLD}} | [[Bert Koenders]] | [https://web.archive.org/web/20160103113152/http://www.eu2016.nl/ eu2016.nl] |- {{ligne grise}} | [[Slovakesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2016|Juli - Dezember]] | {{SLK}} | [[Miroslav Lajčák]] | [https://web.archive.org/web/20150502102854/http://sk16.eu/ eu2016.sk] |- | rowspan=2 | 2017 | [[Maltesesch Presidenz vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2017|Januar - Juni]] | {{MLT}} | [[Joseph Muscat]] | [https://web.archive.org/web/20171028161339/http://www.eu2017.mt/fr/Pages/page-d-accueil.aspx eu2017.mt] |- | [[Estesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2017|Juli - Dezember]] | {{EST}} | [[Jüri Ratas]] | [https://web.archive.org/web/20181230050220/https://www.eu2017.ee/ eu2017.ee] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2018 | [[Bulgaresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2018|Januar - Juni]] | {{BGR}} | [[Ekaterina Sachariewa]] | [https://web.archive.org/web/20170119075311/http://eu2018bg.bg/ eu2018bg.bg] |- {{ligne grise}} | [[Éisträichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2018|Juli - Dezember]] | {{AUT}} | [[Gernot Blümel]] | [http://www.eu2018.at eu2018.at] |- | rowspan=2 | 2019 | [[Rumänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2019|Januar - Juni]] | {{ROU}} | [[Teodor Meleșcanu]] | [https://web.archive.org/web/20210309054243/http://www.romania2019.eu/ romania2019.eu] |- | [[Finnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2019|Juli - Dezember]] | {{FIN}} | [[Tytti Tuppurainen]] | [https://web.archive.org/web/20200718053741/https://eu2019.fi/en/frontpage eu2019.fi] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2020 | [[Kroatesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2019|Januar - Juni]] | {{HRV}} | [[Gordan Grlić Radman]] | [https://web.archive.org/web/20210623032150/https://eu2020.hr/ eu2020.hr] |- {{ligne grise}} | [[Däitsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2020|Juli - Dezember]] | {{DEU}} | [[Heiko Maaß]] | [http://eu2020.de/ eu2020.de] |- | rowspan=2 | 2021 | [[Portugisesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2021|Januar - Juni]] | {{POR}} | [[Augusto Santos Silva]] | [https://web.archive.org/web/20220126202421/https://www.2021portugal.eu/pt/ 2021portugal.eu] |- | [[Sloweenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2021|Juli - Dezember]] | {{SVN}} | [[Gašper Dovžan]] | [https://si2021.eu/ si2021.eu] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2022 | [[Franséisch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2022|Januar - Juni]] | {{FRA}} | [[Clément Beaune]] | [https://presidence-francaise.consilium.europa.eu/de/ europe2022.fr] |- {{ligne grise}} | [[Tschechesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2022|Juli - Dezember]] | {{CZE}} | [[Mikuláš Bek]] | [https://czech-presidency.consilium.europa.eu/ eu2022.cz] |- | rowspan=2 | 2023 | [[Schweedesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2023|Januar - Juni]] | {{SWE}} | [[Jessika Roswall]] | [https://swedish-presidency.consilium.europa.eu/ sweden2023.eu] |- | [[Spuenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2023|Juli - Dezember]] | {{ESP}} | [[José Manuel Albares]] | [https://spanish-presidency.consilium.europa.eu/ eu2023.es] |- {{ligne grise}} | rowspan=2 | 2024 | [[Belsch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2024|Januar - Juni]] | {{BEL}} | [[Hadja Lahbib]] | [https://belgian-presidency.consilium.europa.eu/ belgium2024.eu] |- {{ligne grise}} | [[Ungaresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2024|Juli - Dezember]] | {{HUN}} | [[Péter Szijjártó]] | [https://hungarian-presidency.consilium.europa.eu/ hu24eu.hu] |- | rowspan=2 | 2025 | [[Polnesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2025|Januar - Juni]] | {{POL}} | [[Radosław Sikorski]] | [https://polish-presidency.consilium.europa.eu/ poland2025.eu] |- | [[Dänesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2025|Juli - Dezember]] | {{DNK}} | [[Marie Bjerre]] | [https://danish-presidency.consilium.europa.eu/ eu2025.dk] |- | rowspan=2 | 2026 | [[Zypresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2026|Januar - Juni]] | {{CYP}} | [[Constantinos Kombos]] | [https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/ cy2026.eu] |- | [[Iresch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2026|Juli - Dezember]] | {{IRL}} | [[Helen McEntee]] | [https://irish-presidency.consilium.europa.eu/ ireland2026.eu] |- | rowspan=2 | 2027 | [[Litauesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2027|Januar - Juni]] | {{LTU}} | - | - |- | [[Griichesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2027|Juli - Dezember]] | {{GRC}} | - | - |- | rowspan=2 | 2028 | [[Italieenesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2028|Januar - Juni]] | {{ITA}} | - | - |- | [[Lettesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2028|Juli - Dezember]] | {{LVA}} | - | - |- | rowspan=2 | 2029 | [[Lëtzebuergesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2029|Januar - Juni]] | {{LUX}} | - | - |- | [[Hollännesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2029|Juli - Dezember]] | {{NLD}} | - | - |- | rowspan=2 | 2030 | [[Slowakesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2030|Januar - Juni]] | {{SVK}} | - | - |- | [[Malteesesch Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun 2030|Juli - Dezember]] | {{MLT}} | - | - |} == Lëtzebuerger Presidencen == [[Fichier:Logo Luxemburgische Ratspräsidentschaft 2015.svg|thumb|De Logo vun der Lëtzebuerger Presidence 2015]] Lëtzebuerg hat bis ewell (2015 matgerechent) 12-mol d'Presidence vum EU-Conseil. Dacks goung et dobäi ëm wichteg oder quokeleg Dossieren: [[1966]] z.&nbsp;B. koum et zum "[[Kompromëss vu Lëtzebuerg]]", deen der franséischer "Politik vum eidele Stull" en Enn gemaach huet. D'Presidencë vun [[1976]] a [[1980]] ware virun allem vu [[wärung]]spoliteschen Theeme markéiert: Déi éischt stoung ganz ënner dem Androck vun der Wärungskris vun de Jore virdrun, an déi zweet war gepräägt vun der [[Margaret Thatcher]] hirem bekannten Ausruff ''"I want my money back!"'' ("Ech wëll meng Suen erëm!"). [[1985]] koum et ënner Lëtzebuerger Presidence zum Ausschaffe vum [[Eenheetlechen Europäeschen Akt]], deen ë.&nbsp;a. d'Ofstëmme mat qualifizéierter Majoritéit am Conseil a méi Matbestëmmung fir d'[[Europäescht Parlament]] erméiglecht huet. D'Presidence vun [[1991]] stoung ënner dem Androck vum [[Éischte Golfkrich]] an dem [[Éischte Jugoslawiekrich]], mä hei gouf och d'Aarbechtsgrondlag fir dat, wat dat Joer drop zu [[Maastricht]] als [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun]] sollt ënnerschriwwe ginn, ausgeschafft. [[1997]] stoung d'Bekämpfung vum Chômage am Mëttelpunkt; et koum zu der "koordonnéierter Strategie fir Aarbechtsplazen". Bei der Presidence vun [[2005]] hunn d'Suen erëm eng wichteg Roll gespillt: Den [[Euro]]-Stabilitéitspakt ass reforméiert ginn, an et gouf laang iwwer de Kader vum [[EU-Budget]] fir d'Joren [[2007]]-[[2013]] verhandelt, ouni datt et awer zu engem Accord konnt kommen. Dësen ass am Dezember 2005 ënner der brittescher Presidence zustan komm. Bei der [[Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2015|Presidence vun 2015]] stoungen och erëm däreg Dossieren um Programm: D'Staatsscholdekris vu Griicheland (an domat verbonnen de méiglechen Austrëtt vu Griicheland aus dem Euro - de sougenannte ''[[Grexit]]''), déi onstabel Relatiounen tëscht der EU a Groussbritannien (an e Referendum iwwer e méiglechen Austrëtt aus der EU - de sougenannte ''[[Brexit]]'') an dann nach d'Immigratiounspolitik vun der EU no der Flüchtlingskris. Am éischte Semester vun 2029, huet Lëtzebuerg nees eng Kéier d'Presidence. == Kuckt och == * [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] * [[Europäesche Conseil]] * [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] * [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20080625115839/http://www.consilium.europa.eu/cms3_fo/showPage.ASP?lang=en D'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun] * [http://www.eu2005.lu De Site vun der Lëtzebuerger Presidence 2005] * [http://www.euroesprit.org/eu_presidencies.html D'Logoe vun den EU-Presidencen] * [https://web.archive.org/web/20041213233814/http://www.europa.eu.int/abc/obj/treaties/en/entr22.htm#I___Council_Decision_of_1_January_1995_determining_the_order_in_which_the_office_of_President_of_the_Council_shall_be_held D'Decisioun vum Conseil vum Januar 1995 fir d'Reiefolleg ze bestëmmen {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalEU}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer]] 6m4stpcfecpy8inyicdemifph0b623d Dikrech 0 4285 2704391 2690510 2026-09-08T19:48:30Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704391 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Dikrech<br>''Dikrich'' | Numm (Franséisch) = Diekirch | Numm (Däitsch) = Diekirch | Gemeng = {{Dikrech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Dikrech}} | Fläch = | Fläch Gemeng = 1.241,9905 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref> | Koordinaten = {{coor dms|49|52|05|N|06|09|24|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Kaartentext = D'Gemeng Dikrech (orange) <br>am Kanton Dikrech (rout) }} '''Dikrech''' (lokal: '''Dikrich'''<ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>) ass eng vun den 12 [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied|lëtzebuergesche Stied]] an déi eenzeg Uertschaft an der [[Gemeng Dikrech]]. D'Stad ass den [[Chef-lieu|Haaptuert]] vum [[Kanton Dikrech]], wéi och vum fréieren [[Dikrech (Distrikt)|Distrikt]]. Dikrech bilt, zesumme mat de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]e [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]], [[Ettelbréck]], [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]], [[Gemeng Schieren|Schieren]] a [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] den Zentrum vun der [[Nordstad]]. Déi Regioun gëllt, nom [[IVL]], nieft der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] an [[Esch-Uelzecht]], als drëtten Entwécklungspol vum Grand-Duché. D'Symbol vun Dikrech ass den [[Iesel]]. Zu sengen Éiere steet den Ieselsbuer, entworf vum [[Bonifatius Stirnberg]], an der Groussgaass. {{Méi Info 1|Dikrecher Iesel}} == Den Numm == Hiren Numm huet d'Stad, dem ''Vaterländliches Lesebuch für die luxemburger Volkschule 1885'' no, aus der Zäit vum [[Karel de Groussen|Karel dem Groussen]]. Hien huet um Enn vum [[8. Joerhonnert]] Sachsen an d'Géigend vun Dikrech ëmsidele gelooss, fir s'ënnert seng Kontroll ze bréngen. Fir déi heednesch Sachsen zum [[Chrëschtentum]] ze bekéieren huet hien dunn zu Dikrech eng Kierch baue gelooss. Duerch den Numm, deen d'Sachsen der Kierch ginn hunn (''Diet-Kirch'' = Vollekskierch), ass am Laf vun der Zäit den Numm Dikrech entstanen. Et ass awer méi warscheinlech, datt Dikrech scho virum Karel dem Groussen zu de fréiste [[Par]]en am Land gehéiert huet, wéi [[Obeler]], [[Hollerech]], [[Weimeschkierch]], [[Miersch]], asw.<ref>[[Emile Donckel]] "Wenn der Ortsname auf Volkskirche gedeutet werden könnte, dann allerdings dürfte bereits vor der Einrichtung der Pfarrorganisation in der [[Merowenger|Merowingerzeit]] in Diekirch ein kirchlicher Stützpunkt bestanden haben". ''Unsere Pfarrer von 1326 bis 1793 - Ein Beitrag zu einer Pfarrgeschichte von Diekirch'', in: ''700 - Livre du 7ième Centenaire de l'Affranchissement de la Ville de Diekirch''; Dikrech (Imprimerie du Nord), 1960; vgl. d'Ss. 69- 91.</ref> Ënner der Bezeechnung ''Diecirke'' gouf d'Stad Dikrech fir d'éischt am Joer [[1182]] an engem Dokument ernimmt. == Geschicht == [[File:Diekirch by Jean Bertels 1597.jpg|thumb|Dikrech ëm 1600, gemoolt vum [[Jean Bertels]] aus der Abtei Iechternach.]] Schonn an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] gouf et op der Plaz vun der haiteger Alstad e grousse landwirtschaftlechen Haff. Do virdrun huet de [[Kiem]] [[Tongeren]]-[[Tréier]] iwwer d'Sauer gefouert. Am [[Mëttelalter]] hunn d'Dikrecher sech mat Festungsmauere geschützt, mat 8 Tierm a 4 Paarten, virun deenen e Waassergruef war. Dikrech ass och bekannt duerch säi fréieren [[Hippodrom]], op deem [[1895]] déi éischt [[Päerdscourse]] zu Lëtzebuerg geridde gouf. D'Päerdscourssen, déi do bis zum [[Zweete Weltkrich]], an nach eng Kéier duerno, geridde goufen, waren ëmmer staark besicht. Déi schwéierst Zäit hat Dikrech, wéi déi meescht [[Éislek]]er Gemengen, am Zweete Weltkrich. Zemools am Dezember [[1944]], wou de ganze Sauerdall d'Südflank vun der [[Ardennenoffensiv]] war, gouf et zu Dikrech schwéier Gefechter, bei deenen den Zentrum vun der Stad bal ganz zerstéiert gouf. Zanter [[1955]] ass zu Dikrech, um [[Härebierg]], an der eenzeger Militärkasär vum Land, d'[[Lëtzebuerger Arméi]] stationéiert. == Jumelagen == {{Div col|cols=2}} * {{CHE-f}} [[Monthey]] * {{BEL-f}} [[Arel]] * {{DEU-f}} [[Bitburg]] * {{FRA-f}} [[Hayange]] * {{USA-f}} Liberty {{Div col end}} == Kuckeswäertes == [[Fichier:Dikrech5.jpg|thumb|D'Gare vun Dikrech.]] [[Fichier:Sauer-Brücke, April 2017.jpg|thumb|D'Sauerbréck zu Dikrech am Abrëll 2017]] [[Fichier:Fussgängerbrücke in Diekirch.jpg|thumb|Déi sougenannt 'Stole Bréck' zu Dikrech am Abrëll 2017]] [[Fichier:Château Wirtgen 2017.jpg|alternativtext=Foto vum Wirtgensschlass|thumb|D'Wirtgensschlass am Abrëll 2017]] [[Fichier:Dikrech (Dekanatskierch St Laurentius).jpg|thumb|Déi nei St.-Laurenz-Kierch am Mee 2011]] === Muséeën === * De gréisste Musée zu Dikrech ass den [[Nationale Militärgeschichtsmusée]], de ''Musée national d'histoire militaire'' (MNHM), op Englesch ''National Museum of Military History''. Nieft dem wichtegsten Deel, senger Sammlung aus der [[Ardennenoffensiv]], behandelt d'Ausstellung och Theeme wéi d'Gefaangenschaft vun de Lëtzebuerger [[Zwangsrekrutéierten|Zwangsrekrutéiert]] oder d'Grënnung vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] an hir Aufgaben nom Krich. * De Geschichtsmusée vun der Stad Dikrech nieft der [[Al Kierch Dikrech|St Laurenz Kierch]], de [[Musée d'histoire(s) Diekirch]] (MHSD), an deem e Réimermosaik aus dem [[3. Joerhonnert]] ausgestallt ass. Vum Musée aus kann een d'[[Krypta]] vun där Kierch gesinn. De Musée ass de 17. September 2011 opgaangen. * De [[Conservatoire national de véhicules historiques]] (CNVH) an der fréierer [[Kutschefabréck Jean-Wagner]]. * De Geschichtsmusée vun der Dikrecher Brauerei: [[Musée d'histoire de la brasserie de Diekirch]]. * De [[Beiemusée]]. * Den [[Däiwelselter]] ass dat eelst Monument zu Dikrech. De 7 Meter héije Steebou ass awer keen [[Altor]], mä et soll sech ëm e Graf handelen, dat vun [[2000 v. Chr.|2000 v. o. Z.]] stame soll, dat [[1892]] zu engem Steebou zesummegesat ginn ass. * Am Staddeel [[Al Dikrech (Staddeel)|Al Dikrech]] steet déi fréier Parkierch St Laurenz Kierch aus dem [[6. Joerhonnert]], einfach ''Al Kierch'' genannt, an där reegelméisseg Concerte gespillt ginn. Déi nei [[Kierch Dikrech|St Laurenz Kierch]] ass aus dem [[19. Joerhonnert]]. * Den [[Ieselsbuer]] an der Groussgaass. * D'Zockerfabrick vun der [[Al Dikrecher Brauerei|aler Dikrecher Brauerei]], déi zanter 2011 op der Lëscht vun den ''immeubles et objets inscrits à l'inventaire supplémentaire''<ref>[https://web.archive.org/web/20210420010154/https://ssmn.public.lu/dam-assets/fr/publications/Liste-des-immeubles-et-objets-proteges.pdf Liste des immeubles et objets classés monuments nationaux inscrits à l'inventaire supplémentaire], gekuckt den 19. Abrëll 2021</ref> stoung, ass den 18. Abrëll 2021 duerch e Groussbrand staark beschiedegt ginn<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1707554.html Groussbrand an der aler Brauerei, Feier zu Dikrech war e Sonndegmëtteg nach emol ugaangen], gekuckt op rtl.lu den 19. Abrëll 2021</ref>. == Verschiddenes == === Lycéeën === * Dikrech huet 3 Lycéeën: ** de [[Lycée classique de Diekirch]] (LCD), mat zwee Gebaier: dem ale Gebai an der Avenue de la Gare, an dem neie Gebai an der [[Rue Joseph Merten]]; ** d'[[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg]] (EHTL), d'Hotelsschoul; ** den [[Nordstad-Lycée]] (NoSL). * Dikrech war [[1977]] déi éischt Lëtzebuerger Stad mat enger [[Foussgängerzon]]. === Manifestatiounen === Zu Dikrech gëtt et e puer grouss Manifestatiounen, déi am ganze Land bis iwwer d'Grenzen eraus bekannt sinn: * [[Dikrecher Kavalkad]] * [[Marche Internationale de Diekirch]] * [[Al Dikkrich|Al Dikkrich (Volleksfest)]] === Bekannt Dikrecher === * [[Joseph Bech]] ([[1887]]-[[1975]]), fréiere Staatsminister vu Lëtzebuerg an ee vun de Grënnerpappe vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Union]] * [[Yves Clausse]] (* [[1969]]), Schwëmmer, huet bei den [[Olympesch Summerspiller 1988|Olympesche Spiller vu Seoul]] ([[1988]]) a vu [[Olympesch Summerspiller 1992|Barcelona]] ([[1992]]) deelgeholl * [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]] (* [[10. Mee]] [[1975]]), Politiker ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]), Deputéierten am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] * [[Paul Eyschen]] ([[1841]]-[[1915]]), fréiere Staatsminister vu Lëtzebuerg * [[Alexis Heck]] ([[1830]]-[[1908]]), Grënner vum Lëtzebuerger Tourismuswiesen, no deem d'Hotelsschoul ursprénglech genannt war * [[Joseph Herr|Jos Herr]] ([[1910]]-[[1989]]), Affekot, Politiker, Historiker an Dikrecher Buergermeeschter * [[Jos Kinzé]] ([[1918]]-[[2003]]), Organist a Komponist, ''Citoyen méritant'' vun Dikrech * [[Michel Lentz]] ([[1820]]-[[1893]]), Lëtzebuerger Dichter a Verfaasser vun der ''[[Ons Heemecht|Heemecht]]'' * [[Mathias Mongenast]] ([[1843]]-[[1926]]), fréiere Staatsminister vu Lëtzebuerg * [[Dominik Constantin München]] ([[1763]]-[[1818]], Theolog, Historiker, Paschtouer a Buergermeeschter zu Dikrech * [[Claude Turmes]] (* [[26. November]] [[1960]]), Politiker ([[Déi Gréng]]), Deputéierten am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] *[[François-Julien Vannerus]] ([[1779]]-[[1850]]), Nottär a Buergermeeschter zu Dikrech *[[François-Ernest Vannérus]] ([[1830]]-[[1908]]), Industriellen a Politiker *[[Simon Vannerus]] ([[1746]]-[[1792]]), Nottär zu Dikrech * [[Lucien Weiler]] (* {{3. August}} [[1951]]), Politiker ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]) * [[Mathias Wolff]] ([[1779]]-[[1857]]), kathoulesche Priister a Jesuittepater * [[Pascal Zeihen]] (* [[18. Mäerz]] [[1972]]), Mathematiker a Fuerscher == Kuckt och == * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Dikrech]] * [[Ficellesbréck zu Dikrech]] * [[Gare Dikrech]] * [[Dikrecher Wéngerten]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Diekirch|Dikrech}} * [http://www.diekirch.lu/ Stad Dikrech (Offiziell Säit)] * [https://web.archive.org/web/20060212084152/http://www.diekirch.biz/ Diekirch.biz (Privat Säit iwwer Dikrech)] * [http://www.dikrech.lu/old%20postcards%201.html Al Postkaarte vun Dikrech] == Biller == <gallery perrow="4" widths="160"> Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 21 Pl 4.3 Diekirch.jpg|Dikrech op enger Foto vum [[Charles Bernhoeft]], 1891 Fichier:Dikrech - 1906.png|Zentrum an Härebierg ëm 1906. </gallery> {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Dikrech| ]] [[Kategorie:Uertschaften op der Grénger Strooss Äifel-Ardennen]] q03g0e3ist0r25iew6pgrytjxlded7e Carlo Hemmer 0 5761 2704352 2663719 2026-09-08T14:13:10Z Robby 393 + Gielchen mat Quell a Kategorie 2704352 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Carlo Hemmer''', gebuer de [[26. Juni]] [[1913]] zu [[Kaiserslautern]], a gestuerwen den [[11. November]] [[1988]] zu [[Ettelbréck]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomie|Ekonomist]], [[Editeur]] an [[Auteur]]. ==Liewen== De Carlo Hemmer goung zu Ettelbréck an d'Primärschoul, zu [[Dikrech]] an de Lycée an an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an [[Lycée de garçons de Luxembourg|d'Industrie- an Handelsschoul]]. 1932-1934 huet en op der [[Hautes études commerciales]] zu [[Paräis]] studéiert, a vun 1934-1936 op der ''Handelshochschule'' zu [[Leipzig]], wou e säi Studium mat engem Doktorat ofgeschloss huet. [[Fichier:Carlohemmer.jpg|thumb|Carlo-Hemmer-Monument zu Ettelbréck<ref>D'Carlo-Hemmer-Monument steet virun der Marie-Thérèse-Plaz zu Ettelbréck, un där dem Carlo Hemmer säin Haus no hannen ugegrenzt huet, an op där hie reegelméisseg Sport gedriwwen huet, virun allem Basketball.</ref>]] [[File:Luxembourg,rue Carlo Hemmer - nom de rue.jpg|thumb|Stroosseschëld an der Stad Lëtzebuerg.]] Tëscht 1936 an 1940 huet hien als Attaché am Landwirtschaftsministère seng éischt berufflech Erfarunge gesammelt. Am [[Zweete Weltkrich|Krich]] gouf hien 1941 fir d'éischt als [[Gerant]] vun engem Mëllechsyndikat op Ettelbréck versat, kuerz duerno awer nees entlooss, well en de politesche Virstellunge vun den [[Nationalsozialismus|Nazien]] net entsprach huet. Bis 1944 huet en zu [[München]] am juristeschen Déngscht vun enger Baufirma geschafft. Vun 1944 bis 1958 war de Carlo Hemmer Generalsekretär vun der Lëtzebuerger Industrielle-Vereenegung [[Fédération des industriels luxembourgeois|FEDIL]]. Den 1. Januar 1954 koum déi éischt Nummer vun der Wochenzeitung [[D'Lëtzebuerger Land|D'Letzeburger Land]] eraus, déi vun him gegrënnt ginn ass. 1958 ass e fir e puer Joer op [[Bréissel]] gewiesselt, wou en an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] Direkter an der Verwaltung vun der ''Generaldirektioun Industrie'' gouf. Mä geschwënn duerno koum hien nees hannescht op Lëtzebuerg, wou en 1962 Direkter vun der [[Chambre de commerce du Grand-Duché de Luxembourg|Chambre de commerce]] als Nofollger vum [[Paul Weber]] gouf (hien ass dat bis zu senger Pensioun 1974 bliwwen), vun 1963 un President vum [[Office luxembourgeois pour l'acroissement de la productivité]] (OLAP) gouf (bis 1988), an och nach President vun de [[Jugendherbergen zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger Jugendherberge]] gouf (1960 bis 1984). Seng beandrockend Lëscht vun Ämter goung virun: 1970 bis 1986 war hie Member vum [[Europäesche Wirtschafts- a Sozialcomité]], vun 1973 bis 1985 Member vum Verwaltungsrot vum [[CFL]], 1976 bis 1988 President vum [[Conseil supérieur de l'aménagement du territoire]], 1977 bis 1988 President vun der [[Bourse vu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger Bourse]] an 1978 bis 1985 Member vum Verwaltungsrot vun der [[Fortis|Banque générale du Luxembourg]]. Do donieft war en nach tëscht 1978 an 1983 President vun der [[Section des sciences morales et politiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences morales et politiques]] vum [[Institut grand-ducal]].<ref>[http://www.igd-smp.lu/index.php?nom=membres.html www.igd-smp.lu (gelies den 23. Juli 2012)]</ref> Hie war och Auteur vun enger ganzer Rëtsch Publikatiounen, déi sou ënnerschiddlech Theeme wéi Ekonomie, Demographie, Europapolitik, Wander- a Reesreportagen, Lännerbeschreiwungen, Noriff asw. ëmfaassen. De Carlo Hemmer ass 1988 am Alter vu 75 Joer gestuerwen. Hie gouf um Ettelbrécker Kierfecht begruewen an op sengem Grafstee steet: "CARLO / HEMMER / 1913 - 1988 / DAUSEND WEË BAS DE / GAANGEN, IWERALL / WARS DU DOHEEM... / EWELL HUES DU DEE / FRIDDE FOND, / DEEN NÉIRENS SOSS / ZE FANNEN ASS †††". ==Bibliographie (Auswiel)== * Hemmer, Carlo, 1948. ''L'économie du Grand-Duché de Luxembourg. Première Partie: Les conditions sociales. La production primaire''. Éditions Beffort, Luxembourg. * Hemmer, Carlo, 1953. ''L'économie du Grand-Duché de Luxembourg. Deuxième Partie: La production secondaire: L'industrie sidérurgique''. Éditions Beffort, Luxembourg. * Hemmer, Carlo, 1964. ''Wanderer am Athos'', 90 S. * Hemmer, Carlo, 1966. ''Ultima Thule. Wanderungen im Lappland'', 88 S. * Hemmer, Carlo, 1966. ''Türkischer Reisebericht'', 92 S. * Hemmer, Carlo, 1974. ''Besinnlich-kritisches Luxemburger Wanderbuch'' (mit Photographien von [[Marcel Schroeder]] und Vignetten nach Lithographien, Stichen und zeichnungen aus romantischer Zeit). Dréckerei Bourg-Bourger, Lëtzebuerg, 224 S. * Hemmer, Carlo, 1981. ''Anekdotische Reise durch Luxemburg'' (mit Zeichnungen von [[Alphonse Deloos]]). Verlag der Luxemburger Jugendherbergszentrale, Luxemburg. Druckerei Joseph Beffort, Luxemburg, 146 S. * Hemmer, Carlo, & [[Marcel Schroeder]], 1967. ''Images du Luxembourg. Bilder aus Luxemburg. Pictures from Luxembourg.'' 4e éd. Impr. Bourg-Bourger, Luxembourg, 103 S. {{small|[Vun dësem Buch gouf et 5 Oploe: 1960, 1963, 1965, 1967 an 1972.]}} == Gielercher an Éierungen == * {{OCCC|(Promotioun 1982)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/rxv36s6rs6/pages/10/articles/DIVL1070?search=hemmer|Titel=COURONNE DE CHENE – Commandeur|Gekuckt=2026-09-08|Datum=1982-06-26|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 10|Sprooch=fr}}</ref>}} * D'Gemeng Ettelbréck, wou hie gewunnt huet, huet him ee Gedenkstee gesat. * Déi vun hum 1986 gegrënnte ''Fondatioun Lëtzebuerger Jugendherbergen'' ass a [[Fondatioun Carlo Hemmer]] ëmbenannt ginn. == Literatur == * Gillen, Roger, [[Lex Jacoby]], Édouard Nicolay, [[Adrien Ries]], Hugues Schaffner, Jeanny Zuang, [Carlo Hemmer], 1991. ''[https://persist.lu/ark:70795/756jm1bf59/pages/2/articles/DIVL1 Carlo Hemmer: säi Liewe, säi Wierk. Sein Leben, sein Werk. Sa vie, son oeuvre.]'' Impr. Saint-Paul, Luxembourg, 297 p. [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg]. * Goetzinger, G. & C.D. Conter, 2007. ''Luxemburger Autorenlexikon.'' Centre national de littérature Mersch, 687 S. [Carlo Hemmer: S. 252-253].<ref>Kuck dozou: Rosch Krieps: ''Luxemburgs vergessene Autoren (2).'' Lëtzebuerger Journal 2010, Nr. 7 (12. Januar), S. 23.[https://web.archive.org/web/20210618154511/https://www.webcitation.org/5mjGAANI0]</ref> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Hemmer Carlo}} [[Kategorie:Gebuer 1913]] [[Kategorie:Gestuerwen 1988]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Editeuren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]] [[Kategorie:Europäesch Kommissioun]] [[Kategorie:Membere vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] o5aeekqaqhhvcoptq4dqyukh8omjamb Vidkun Quisling 0 8608 2704443 2592871 2026-09-09T09:43:46Z Mobby 12 60927 k 2704443 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Vidkun Abraham Lauritz Jonssøn Quisling''', gebuer den [[18. Juli]] [[1887]] zu [[Fyresdal]], an higeriicht de [[24. Oktober]] [[1945]] zu [[Oslo]] an [[Norwegen]], war en [[Norwegen|norwegesche]] Politiker an [[Offizéier]]. Hie war vun [[1942]] bis [[1945]] Premierminister vun Norwegen. Seng politesch Carrière ass [[1922]] ugaangen, wéi hie Mataarbechter vum [[Fridtjof Nansen]] gouf. Tëscht [[1927]] an [[1929]] war en [[Diplomat]] zu [[Moskau]]. [[1931]] war e [[Krichsminister]], mä [[1933]] ass en aus der Regierung gaangen. Nom Virbild vun der [[NSDAP]] huet en [[1933]] eng antidemokatesch an oppen [[Antisemitismus|antisemittesch]] Partei gegrënnt, d'[[Nationale Samling]]. Bei de Wale vun [[1936]] koum déi op 50.000 Stëmmen. Nom Ausbroch vum [[Zweete Weltkrich]] trëtt de Quisling fir eng däitsch Besetzung vun Norwegen an. No der däitscher [[Invasioun]], den [[9. Abrëll]] [[1940]] huet hien d'Féierung vum Land iwwerholl, vum [[1. Februar]] [[1942]] un mam Titel ''Ministerpresident''. Den eigentlechen Här an Norwegen war awer de [[Reichskommissar]] [[Josef Terboven]]. No der däitscher [[Kapitulatioun]] gouf de Quisling den [[9. Mee]] [[1945]] verhaft. Hie gouf zum Doud verurteelt an de 24. Oktober vum selwechte Joer higeriicht. Zanterhier ass den Numm "Quisling" e [[Synonym]] fir [[Kollaborateur]]. Dem Quisling seng [[Russland|russesch]] Fra, Maria Wassiljevna, huet bis zu hirem Doud an de 70er Joren zu Oslo gewunnt. {| |[[Fichier:QuislingOslo1942.jpg|thumb|De Quisling zu Oslo (1942)]] || [[Fichier:Bundesarchiv Bild 183-2004-1001-500, Vidkun Quisling, Autogramm schreibend.jpg|thumb|De Quisling gëtt en Autogramm(1943)]] |} {{LinkPortalWWII}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Quisling Vidkun}} [[Kategorie:Gebuer 1887]] [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] [[Kategorie:Persounen am Zweete Weltkrich (Achs)]] [[Kategorie:Norwegesch Premierministeren]] [[Kategorie:Gestuerwen 1945]] h5j9etnv0qauldd7iob549njm5myc44 Gehaansbierg 0 10890 2704367 2690704 2026-09-08T19:04:17Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704367 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Gehaansbierg | Numm (Franséisch) = Mont Saint-Jean | Numm (Däitsch) = Johannisberg | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Esch-Uelzecht}} | Gemeng = {{Diddeleng}}<br>{{Keel}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Diddeleng}}<br>{{Buergermeeschter Keel}} | Koordinaten = {{coor dms|49|48|55.7|N|06|21|32.5|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Gehaansbierg Diddeleng.JPG|thumb|400px|De Gehaansbierg vu Keel aus gesinn]] De '''Gehaansbierg''' och nach '''Gehaansknäppchen'''<ref>den Deel zu Keel (Quell: geoportail.lu)</ref> ass eng Kopp, déi tëscht [[Diddeleng]] a [[Keel]] läit. Eng Partie läit op der [[Gemeng Diddeleng]] (ronn 2/3) an de Rescht op der [[Gemeng Keel|Keeler Gemeng]]. Seng héchst Plaz ass 410,5 Meter ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]). De Gehaansbierg huet eng Fläch vu ronn 22 ha wouvun ongeféier 17 ha der Diddelenger Gemeng gehéieren. De Rescht ass a Privatbesëtz a gehéiert de [[Haus de Bertier|Grofe vu Manom]], dozou gehéiert deen Deel deen op der Keeler Gewan läit an den ieweschten Deel mat der Buerg. D'Buerg déi och den Häre vu Manom gehéiert, ass fir 99 Joer un d'Gemeng Diddeleng verlount wéinst den Ausgruewungen an de Restauratiounen déi do gemaach ginn. Déi ënnescht Partie vum Bierg war och net ëmmer Bësch. Do ware Felder ugeluecht a sou wéi ee [[Flouernumm]] et seet, mat grousser Warscheinlechkeet och ee Wéngert. Déi Partie heescht ''am Wangert'' a läit tëscht der ''Scherr'' an dem Bierg. Déi ënnescht Partie (bal alles wat ënner dem Wee läit deen ëm de Bierg geet) gouf an den 1930er Joren ugeplanzt. Dës Aarbechte goufen deemools gemaach fir Diddelenger Leit ze beschäftegen déi ënner der schlechter Konjunktur vun deemools keng Aarbecht haten. Et kéint ee bal soen, do wieren deemools d'Noutstandsaarbechten erfonnt ginn. Responsabel fir déi Uplanzunge war den deemolege Fierschter François Knepper dee bei der Auswiel vun den Holzaarte besonnesch gutt op déi verschidden Expositioune vum Bierg opgepasst huet an dofir relativ vill verschidde Beem gesat huet. Um Gehaansbierg fënnt een dofir haut iwwer 25 Zorte Beem. An der Zong déi op Keel wéist (op der Foto hei niewendrun) an déi schonn ëmmer Bësch war, stinn eng Partie ganz schéi [[Wëll Käschtebeem|Käschtebeem]]. Leider hunn d'Leit déi sech do hir Käschte klaue gaange si Riffeleisen drageknuppt fir kënnen dolaanscht eropzeklammen a sou eng Rei vun de Beem beschiedegt. [[Geomorphologie|Geomorphologesch]] gesinn handelt et sech ëm en [[Zeiebierg]], deen der Schichtstuf vum [[Aalenium]] (Stuf vum [[Minett (Äerz)|Minett]]) virgelagert ass. 1938 gouf de Gehaansbierg op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationalmonument'' klasséiert<ref>{{INPA-DH}}</ref>. == Geschichtleches == Den Ufank vun der Diddelenger Stad ass nach bis op d'[[Kelten]] an d'[[Roum|Réimer]] zeréckzeféieren. Haut ass bewisen, datt et um Gehaansbierg eng réimesch Néierloossung gouf. Ëm d'Joer [[1464]] koum et zu engem éischten, an Dokumenter festgehalene Bau vun enger Buerg duerch d'Häre vu [[Gymnich]]. {{Méi Info 1|Buerg um Gehaansbierg}} An dëser Zäit spillt sech och d'Seeche vun der Joffer vum Gehaansbierg of<ref>[https://web.archive.org/web/20190922220242/https://today.rtl.lu/culture/film-and-books/a/1382195.html Gerry Erang, Will you free Dudelange's doomed maiden from her century-old curse?] RTL today, 28.07.2019</ref>. == Zaldotekierfecht == Tëscht [[1941]] an [[1955]] gouf et op der Nordflank vun der Kopp e sougenannten „Éierekierfecht“ deen am Optrag vum ieweschte Kommando vun der [[Wehrmacht]] fir d'Affer vum Krich ugeluecht gi war. {{Méi Info 1|Zaldotekierfecht um Gehaansbierg}} == Naturléierpad == Am Joer [[1999]] huet d'Diddelenger Gemeng en neien Naturléierpad um Gehaansbierg ugeluecht. E läit um Circuit, dee ganz ëm de Gehaansbierg geet. Op dëser Streck vu bal engem Kilometer sti 5 Panneauen zu dësen Theemen: # [[Vullen]]; # [[Mamendéieren]]; # [[Beem]]; # [[Planzen]] um Buedem; # [[Insekten]]. Am Agank vum Gehaansbierg op der Héicht vum Waasserbaseng steet en Agankspanneau mat enger Kaart an Explikatiounen iwwer dëse klengen Naturléierpad. == Den Tuerm == Nieft der Buergruin steet zanter 1985/86 en 27 Meter héijen Tuerm<ref>„Der Johannisberg bei Düdelingen - touristischer Führer“ um Spaweck</ref> wou een iwwer 114 Träppleken op eng Aussiichtsplattform kënnt, vun där aus een d'Buergiwwerreschter an d'Ëmgéigend bewonnere kann. == D'Kapell == Fréier ass all Joer op [[Gehaansdag]] eng Pressessioun vu [[Butschebuerg]] op de Gehaansbierg bei d'Kapell gaangen. An de leschte Joren huet d'Par Diddeleng déi Pressessioun erëm opliewe gelooss. {{Méi Info 1|Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Gehaanskapell)}} == Kuriositéiten == * Am Joer [[2000]] goufen um Gehaansbierg Deeler fir de Film [[Shadow of the Vampire]] ''(mam [[John Malkovich]] a [[Willem Dafoe]])'' gedréint. * Et existéiert e [[Rollespill|Fantasy-Forumrollespill]], wou et ëm d'Buerg Butschebuerg geet. Et handelt sech heibäi ëm fiktiv Charakteren déi op reale Plaze spillen. == Literatur == * [[John Zimmer|Zimmer, John]], 2010. ''Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden.'' Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (cf. Ss. 36-43) * [[Norbert Thill|Thill, Norbert]]: ''Sankt Johannisberg in Geschichte und Gegenwart. Teil 1.'' Sonderheft 1, [[Heimat und Mission]], 2/2012 - Jahrgang 86, 39 S. * Thill, Norbert: ''Sankt Johannisberg in Geschichte und Gegenwart. Teil 2.'' Sonderheft 2, Heimat und Mission, 3/2012 - Jahrgang 86, 31 S. * == Kuckt och == * [[Zaldotekierfecht um Gehaansbierg]] *[[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Diddeleng]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/dudelange.html D'Buerg um Gehaansbierg] op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural'' {{fr}} *[https://web.archive.org/web/20210730222651/https://www.dudelange.lu/fr/Documents/Johannisberg.pdf Der Johannisberg bei Düdelingen - touristischer Führer] {{De}} *[https://web.archive.org/web/20210730222659/https://www.dudelange.lu/fr/Documents/Ehrenfriedhof%20Johannisberg.pdf Der Ehrenfriedhof Johannisberg] {{De}} *[https://web.archive.org/web/20210920213023/https://www.dudelange.lu/fr/Documents/Mont%20St-Jean%20Plan.pdf Plan Mont St-Jean] {{Fr}} *[https://www.academia.edu/37543830/Kayl_Schurel_Eine_r%C3%B6mische_Villa_im_Westhang_des_Gehaansbierg_ E Rapport iwwer d'Réimervilla am Westhank vum Gehaansbierg] {{Referenzen}} [[Kategorie:Bierger zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Diddeleng]] [[Kategorie:Gemeng Keel]] hs586gea6eeau9dp8qkann2bvh6i0u8 Koffergrouf vu Stolzebuerg 0 11268 2704373 2674993 2026-09-08T19:04:24Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704373 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée |Positiounskaart = <mapframe latitude="49.964114" longitude="6.168467" lang="lb" zoom="14" align="center" width="260" height="300" text="Lag vum {{PAGENAME}}"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {"marker-symbol": "museum", "marker-color": "46ea5f"}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.168467, 49.964114 ] } } ] } </mapframe>}} [[Fichier:Kupfergrubenmuseum Stolzembourg 01.jpg|thumb|De Koffergrouwemusée op der Haaptstrooss zu Stolzebuerg (2015)]] D''''Koffergrouf vu Stolzebuerg''' war eng [[Minière]], an där bis [[1944]] [[Koffer]] ofgebaut gouf. Si läit annerhallwe km nordwestlech vu [[Stolzebuerg]], am Dall vun der [[Klangbaach]], ënner dem ''Goldbierg'', a kann zanter [[2000]] nees deelweis besicht ginn. Si geet, op 12 Stäck, bis zu 169 m ënner de Buedem. Déi längst Galerie, um 9. Stack, ass 400 m laang. == Geschicht == [[Fichier:KoffergroufEntrée.JPG|thumb|upright|D'Entrée fir d'Visite Guidée]] Warscheinlech hate schonn zu der Zäit vun de [[Kelten]] a vun de [[Réimescht Räich|Réimer]] d'Leit Koffervirkommen do entdeckt an ofgebaut. Déi éischt schrëftlech Mentioun vun der Grouf ass vu [[1717]] a geet ëm d'Konzessioun vun Ofbaurechter. Bis zum Enn vum [[18. Joerhonnert]] huet d'Grouf e puermol hire Proprietär gewiesselt.<br> Déi éischt begleewegt Konzessioun gouf [[1749]] dem [[Franz Eduard Anton]], Freiherr von Stolzemburg, zougesprach. No deem sengem Doud, [[1755]], war d'Grouf fir 9 Joer ausser Betrib. Da krut e gewëssen Thilman Steyer vun [[Tréier]], d'Exploitatiounsrecht. Aus finanzielle Grënn, huet hie sech mam [[Antoine Pescatore]] aus der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] associéiert. Vu [[1768]] bis [[1773]] war den Antoine Pescatore eenzege Konzessionär. Duerno louch d'Grouf erëm wärend Jore brooch. Wärend der franséischer Okkupatioun vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] hunn d'Bridder Guérain vu [[Lille]] an e gewëssene Vanderbrück en neien Ulaf geholl awer ouni Succès. Am [[19. Joerhonnert]], ënner [[Holland|hollännescher]] Regierung, gouf den Ofbau verstäerkt nees opgeholl ([[1820]]-[[1825|25]]). Vun [[1853]] un huet sech de Joseph Francotte drëm beméit, mam Ofbau nees weiderzefueren. Hien huet an der Ëmgéigend no weidere Kofferäerz-Odere gesicht, mat aneren eng Gesellschaft, d'''Société des Mines de Stolzembourg'', gegrënnt an d'Gruefrechter op engem Areal vun iwwer 2000 Hektar kritt, dat d'Nopeschgemenge mat ëmfaasst huet. Bis [[1864]] goung d'Grouf 58 m déif, an eng 800 m Galerie waren am Ganze gegruewe ginn. An deem Joer huet d'Gesellschaft hire Betrib agestallt, well d'Onkäschten de Verkafspräis vun 20 Tonnen am Joer iwwertraff hunn. [[Fichier:Koffergrouf--bannenan--w.jpg|thumb|left|upright|An der Koffergrouf]] Vun [[1882]] bis [[1886]] goung déi éischt Phas vun industrieller Exploitatioun un: [[Dampmaschinn]]e koumen an den Asaz, déi et erméiglecht hunn, d'Galerië bis zu 550 m laang ze gruewen a bis op eng Déift vun 210 m iwwer dem Mier ze gruewen. Tëscht [[1901]] an [[1913]] hunn alt nees nei Besëtzer de Stollen a Stand gesat a bis op eng Déift vun 161 m i. d. M. (d.&nbsp;h. bis op den 9. Stack) vergréissert. [[1938]] bis [[1943]] ass den Zougangswee sou breet gemaach ginn, datt ee konnt mat Camionen dohi fueren (virdru sinn d'Äerzer fir d'éischt mat flaache Schëffer, duerno mat Karen an [[Teimer]]en an den Dall transportéiert ginn). Elektresch Pompelen, déi et erméiglecht hunn, bis op 127 m i.d.M déif kënnen ze gruewen, sinn zum Asaz komm. Obwuel alt bis zu 5000 Tonne Kofferäerz am Joer ofgebaut goufen, war d'Grouf ni richteg rentabel: Den Haaptgrond war, datt d'Äerzer hu misse bis an d'[[Ruhrgebitt|Ruhr]] oder bis a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] transportéiert ginn, wou [[Schmelz]]e waren. Sou ass et net verwonnerlech, datt s'ëmmer nees hire Proprietär gewiesselt huet, wann dësen d'Hoffnung op räich Äerzlager opginn hat. Wärend der däitscher Besatzung am [[Zweete Weltkrich]] gouf de Koffer fir déi däitsch [[Rüstungsindustrie]] ofgebaut, mä d'[[Ardennenoffensiv]] huet deem 1944 definitiv en Enn gesat. Fofzeg Joer laang war d'Grouf verlooss an huet sech, well keng Pompele méi funktionéiert hunn, mat Waasser gefëllt. Ëm d'Joer 2000 goufen déi iewescht 3 Stäck eidel gepompelt a fir Visitten amenagéiert, déi vun 2006 u vum Koffergrouwemusée aus gemaach ginn. Den 1. Juni 2018 gouf d'Koffegrouf als [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Pëtschent|nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-MR}}</ref> == Statistesches == Am Laf vun 2006 hu 4.108 Leit d'Grouf besicht. Déi meescht vun hinnen (2.142) waren Hollänner. Vun Ufank u bis Enn 2006 waren et am Ganzen 19.912 Leit. == Literatur == * Simon Philippo, Isabelle Hoffmann, Alain Faber, Guy Heinen, Jos Schoellen, Nico Schroeder, Blom Luc & Steve Bornain, 2007. La minéralisation en cuivre de Stolzembourg. In: Simon Philippo (éditeur): ''Inventaire minéralogique du Luxembourg: Stolzembourg, Schimpach, Goesdorf''. Ferrantia 49, Luxembourg. [http://www.mnhn.lu/recherche/ferrantia/publications/Ferrantia49.pdf pdf] == Kuckt och == * [[Biergbau zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Copper Mine Stolzembourg|{{PAGENAME}}}} * [http://www.stolzembourg.lu/dt_kupfergrube.html Websäit vun der Grouf] * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/industriel/conservation_mise_valeur/stolzembourg_mines_cuivre.html D'Koffergrouf vu Stolzebuerg op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Biergbau zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Pëtschent]] [[Kategorie:Muséeën zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg]] nl33krjgsxkqhoox3zibfbjwwymtgz2 Trinitarierkierch vu Veianen 0 11738 2704381 2690744 2026-09-08T19:04:34Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704381 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Trinitarierkierch<br>vu Veianen | Foto gewënscht = | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Trinitarian Church Vianden.jpg | Bildtext héich = D'Parkierch vu Veianen (2014) | Uertschaft = [[Veianen]] | Par = [[Par Parc Our Saint-Nicolas|Parc Our<br>Saint-Nicolas]] | Dekanat = [[Dekanat Norden|Norden]] | Numm / Patréiner = [[Dräifaltegkeet]] | Architekt(en) = | Baujoer = | Konsekratiounsjoer = 1252 | Koordinaten = {{coor dms|49|55|59.8|N|06|12|15.8|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''Trinitarierkierch zu Veianen''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Parc Our Saint-Nicolas]], zum [[Dekanat Norden]] an zu der [[Gemeng Veianen]] gehéiert. Et ass d'Parkierch vun der neier Par Parc Our Saint-Nicolas. D'Kierch ass der [[Dräifaltegkeet|helleger Dräifaltegkeet]] geweit. Se steet an der ''Grand-Rue'', der {{N17}}. Zur fréierer Par [[Veianen]] gehéieren ausser der Parkierch och nach d'[[Rochuskapell vu Veianen|Rochuskapell]], d'[[Veianer Bildchen|Muttergotteskapell (Bildchen)]] an d'[[Nikloskapell vu Veianen]], an d'[[Kierch Biwels|Kierch vu Biwels]]. == Geschicht == Den Uerde vun den [[Trinitarier]] gouf 1198 vum [[Jean de Matha]] an dem [[Félix de Valois]] bei [[Brumetz]] an der Picardie gegrënnt. Net laang duerno hu sech déi éischt Trinitarierpateren zu Veianen néiergelooss. Si haten do 1248 vum Grof Heinrich I. (1214-1252) e Spidol geschenkt kritt, dat matzen an der Uertschaft louch. Den Trinitarieruerden hat dem Grof säi Papp, de Friedrich III., dee bei engem [[Kräizzuch]] gefaange geholl war ginn, fräikaaft a sou wollt de Grof säi Merci weisen. Si haten et awer net dobäi belooss, mä si hunn direkt domat ugefaangen, niewendrun e Klouschter mat enger Kierch ze bauen. D'Kierch gouf vun 1248 u mat zwee parallele Schëffer am [[Gotik|gotesche Stil]] gebaut. Den 3. Mee 1252 gouf den [[Héichaltor]] vun der neier Kierch geweit an 1266 gouf se zur Parkierch erhuewen. Den Héichaltor aus dem Joer 1758 vum [[Michel Weiler]] († 1804) steet am [[Chouer (Kierch)|Chouer]], dee 1644 ugebaut gouf. D'Chouerställecher zielen zu den Haaptwierker vum [[Rokoko]] zu Lëtzebuerg. Et ass och eng ''Figur, déi läit'' ze gesinn, déi d'Maria vu Spanheim († 1400) duerstellt. D'Trinitianerkierch gouf de 24. Mäerz 1938 an d'[[Uergel an der Trinitarierkierch vu Veianen|Uergel]] den 11. Dezember 2002 als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument]] klasséiert.<ref>{{INPA-SW}}</ref> == Gebai == Beim Gebai fält op, datt d'Kierch keen Tuerm huet. Dëst ass drop zeréckzeféieren, datt d'Trinitarier en [[Heeschenuerden|Heeschenuerde]] sinn, dee beim Bau op Tierm verzicht huet. D'Klacken hänken zanter [[1603]] am [[Hockelstuerm]], dee vis-à-vis vun der Kierch um Fielsvirspronk Hockelslay steet an deen déi Zäit als Waachtuerm benotzt gouf. Iwwer dem fënnefjochege ''Laanghaus'', dat als éischt gebaut gouf, sëtzt en [[Daachreider]] mat engem [[Helmdaach]]. Eréischt an der Mëtt vum [[17. Joerhonnert]] gouf de méieckege Chouerraum nogebaut. De Sakramentsaltor am nërdleche Schëff ass vum Material hier aussergewéinlech. Den Ënnerbau besteet aus engem [[Sarkophag]] mat Nischen. De stengenen Altoropbau ëmschléisst e räich geschnëtzten Asaz mat Dréi-Tabernakel. Op béide Säiten dovu sinn [[Alabaster]]-Relieffer dragesat. De Priedegtstull mat déifgeschnëtzte Garniture staamt aus der fréierer Jesuittekierch aus der Stad. Am Eck bei der Trap ass e gotescht Portal ze gesinn. D'[[Barock]][[uergel]], déi aus dem Joer [[1693]] staamt, hänkt optimal am Südschëff um Duxall. {{Méi Info 1|Uergel an der Trinitarierkierch vu Veianen}} D'Säitefënstere vum lénkse Säiteschëff, déi vum [[Émile Probst|Émile]] a [[Joseph Probst]] stamen, weise Biller aus der Geschicht vun der Uertschaft. An enger Reliquiesail, déi am Eck nieft dem Sakramentsaltor steet, an déi eréischt 1996 opgestallt gouf, gëtt d'Hirschuel vun der [[Yolanda vu Veianen]] versuergt. == Illustratiounen == <gallery perrow="5" heights="130" widths="130"> Vianden trinitarian-church 02.JPG|Bannenusiicht vum rietse Schëff. PM 156463 LUX Vianden.jpg|Héichalthor Michael Weiler (1758) Organ Trinitarian-Church Vianden 01.JPG|D'[[Uergel an der Trinitarierkierch vu Veianen|Uergel]] (1693) um [[Duxall]] vum rietse Schëff. Vianden trinitarian-church 03.JPG|Säitendier vum lénkse Schëff op d'Haaptstrooss. Trinitarier kiirch veianen baussen.jpg|Haaptagank op der Westsäit </gallery> == Literatur == * René Feltes: ''[https://persist.lu/ark:70795/76v7jt9h1k/pages/2/articles/DIVL1 Église des trinitaires, Vianden.]'' Vianden: Fabrique d'église, 1993 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg]. * [[Michel Schmitt]]: ''Wegführer zu luxemburgischen Kirchen und Kapellen'', 1996, 143 S., Éd. Saint-Paul, ISBN 2-87963-258-7 * Bassing, Pierre, 1983: ''Vianden in seinen Kirchen, Kapellen und sakralen Kunstschätzen: mit einem Anhang über die ehemaligen Viandener Goldschmiede und ihre Werke''. [Geleitwort: Victor Abens]. Vianden: Veiner Geschichtsfrënn, Luxemburg, Sankt-Paulus-Druckerei. 247 S. * [[Alex Langini|Langini, Alex]], 1996: ''Deux joyaux architecturaux, L'église des Trinitaires à Vianden et l'église Saint-Laurent à Diekirch''. {{Nos cahiers}}, II/96. * Michel Schmitt: ''Die Viandener Kirchen und Kapellen'', 31 S., Regensburg 1997 (Kleine Kunstführer, Nr. 2309) == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Veianen]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Trinitarian Church in Vianden|{{PAGENAME}}}} * [http://web.cathol.lu/rubrique70 Websäit vum Parverband Veianen] * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_oesling/vianden_eglise_trinitaires.html D'Trinitarierkierch vu Veianen op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} * [https://web.archive.org/web/20210612175909/http://jengel.lu/unesco/ville-de-vianden/patrimoine-religieux/index.html D'Trinitarierkierch op enger privater Websäit] {{fr}} * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b1890/b1890.shtml D'Fënstere vun der Trinitarierkierch vu Veianen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} * [http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=109:vianden&catid=92&Itemid=471 D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''] * [https://www.youtube.com/watch?v=_LJM_HnxiGo Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Trinitarierkierch vu Veianen] {{Referenzen}} [[Kategorie:Dräifaltegkeetskierchen an Dräifaltegkeetskapellen zu Lëtzebuerg|Veianen (Trinitarierkierch)]] [[Kategorie:Gemeng Veianen|Kierch]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kierch Veianen]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Norden|Veianen (Trinitarierkierch)]] 1iawys5ls55ezmntd77ssayzrktl48h Kierch Diddeleng 0 11767 2704371 2690748 2026-09-08T19:04:21Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704371 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vun Diddeleng | Foto gewënscht = | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Kierch Diddeleng.jpg | Bildtext héich = Parkierch vun Diddeleng (2008) | Uertschaft = [[Diddeleng]] | Par = [[Par Diddeleng Saint-Martin|Diddeleng Saint-Martin]] | Dekanat = [[Dekanant Süden-Ost|Süden-Ost]] | Numm / Patréiner = [[Martin vun Tours|Hl. Mäerten]] | Architekt(en) = [[Pierre Kemp|Pierre]]<br>[[Alphonse Kemp]] | Baujoer = 1894-1900 | Konsekratiounsjoer = 1904 | Koordinaten = {{coor dms|49|28|47.6|N|06|05|09.5|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Bild ënnen = Diddeleng Parc Mayrisch.jpg | Bildtext ënnen = D'Kierch vum Parc Mayrisch aus gesinn (2013) }} D''''Kierch zu Diddeleng''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par]] [[Par Diddeleng Saint-Martin|Diddeleng Saint-Martin]] an zu der [[Gemeng Diddeleng]] gehéiert. Se steet am Zentrum vun der Uertschaft op der Kräizung vun der ''avenue Grande-Duchesse Charlotte'' an der ''rue Jean-Jaurès'' mat der ''rue du Commerce'' an der ''rue Edison'', dem [[CR184]]. Den 21. Juni 2017 gouf d'Kierchegebai [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Diddeleng|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> De [[Patréiner]] vun der Kierch ass den [[Martin vun Tours|hellege Mäerten]], deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt.. Zur fréierer Par [[Diddeleng]] gehéieren ausser der Parkierch och nach d'[[Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Lukaskapell)|Lukaskapell zu Butschebuerg]], d'[[Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Gehaanskapell)|Kapell um Gehaansbierg]], d'[[Kapell Diddeleng-Biereng|Kapell zu Biereng]] an d'[[Eligiuskapell Diddeleng|Eligiuskapell vun Diddeleng]]. == Geschicht == [[Fichier:Dudelange - L’église (façade), Photo by J.M. Bellwald, N° 483.jpg|thumb|upright|D'Kierch Ufank vum 20. Joerhonnert]] [[Fichier:Monument fréier Märteskierch, Diddeleng-101.jpg|thumb|upright|Monument op der Plaz wou déi fréier Kierch stoung]] Déi éischt Parkierch vun der ganzer Géigend stoung fréier uewen um [[Gehaansbierg]]. Géint 1300 ass de Sëtz vun der Par an d'Uertschaft transferéiert ginn. D'Kierch, déi am 18. Joerhonnert gebaut gi war an ca 200 m méi wäit südlech vun der aktueller Plaz stoung, war Enn vum 19. Joerhonnert duerch de Boom an der Stolindustrie an d'Uwuesse vun der Bevëlkerung ze kleng ginn. Dofir war et noutwendeg ginn, eng nei Kierch ze bauen an no de Pläng vun den Architekte [[Pierre Kemp|Pierre]] an [[Alphonse Kemp]] sollt entstoen. De Grondstee fir déi [[Neogotik|neogotesch]] Kierch gouf den 21. Mee 1894 vum deemolege Generalvikar [[Jean-Bernard Krier]] geluecht. De Bau war 1900 fäerdeg. Den 11. Juni 1904 gouf se vum Bëschof [[Jean Joseph Koppes]] konsekréiert. == D'Gebai == D'Kierch huet eng Längt bannena vun 59,60 a baussen eng vun 63,50 Meter. D'Breet ass bannen 23,50 a baussen 26,80 Meter. Se wier domat déi gréisst Parkierch am Land<ref>Luxemburger Wort, 15. September 2012, S.32</ref>. == Molereien == Besonnesch bemierkenswäert sinn d'Wandmolereien aus de Joren 1924-1927 vum Benediktinerbrudder [[Notker Heinrich Becker]] (1883-1978) aus dem [[Benediktinerabtei Maria Laach|Klouschter Maria Laach]]. Se weisen ë.&nbsp;a. de Pilgerwee vun den hellege Männer a Fraen aus der Welt an dat himmelescht Jerusalem, woubäi den Deel vun dëser Welt op der Säit vum [[Duxall]] eng Industriestad a Leit aus dem [[Minettsgéigend|Minett]] duerstellt. == De Kräizwee == Déi véierzéng Statioune vum [[Kräizwee]] sinn e Wierk vum Diddelenger Kënschtler [[Dominique Lang]]. Se si mat Uelegfaarwen op Lénge gemoolt a sinn tëscht 120 an 122,7&nbsp;cm héich an tëscht 84 a 86&nbsp;cm breet. Op der drëtter Statioun ass de Kënschtler an der Mëtt vum Bild ze gesinn. Op der zwielefter ass ënner dem Kräiz de Paschtouer Kuborn a seng dräi Kapléin Razen, Konrath a Gushurst ze gesinn. == Uergel == {{Méi Info 1|Uergel an der Kierch vun Diddeleng}} == Fënsteren == Am Chouer sinn dräi faarweg Fënstere vum [[Joseph Probst|Joseph]] an [[Emile Probst]], se weisen de [[Johannes den Deefer]], den [[Martin vun Tours|hl. Mäerten]] an d'[[helleg Bäerbel]]. Hannen an der Kierch ass eng Dier an zwou méi kleng Fënstere mat [[Glasmolerei]]e vum Diddelenger Kënschtler [[Frantz Kinnen]]. == Statuen == [[Fichier:sch ki diddel.gif|thumb|upright]] Des Weidere stinn eng ganz Rei Statuen an der Diddelenger Kierch: #Muttergotteskapell (1) #Hl. Anna mat der Maria (2) #Héichaltor (3) #Hl. Jouseph (4) #Herz-Jesu-Kapell (5) #Hl. Willibrord (6) #Muttergottes vu Fatima (7) #Hl. Agnes (8) #Hl. Aloysius (9) #Ëmmerwährend Hëllef (10) #Hl. Antonius vu Padua (11) #Hl. Barbara (12) #Hl. Franz vun Assisi (13) #[[Pietà]] (14) #Hl. Johannes, den Defer (15) #Dafsteen (16) ==Klacken== Am Tuerm vun der Diddelenger Martinskierch hänken dräi Klacken. Si lauden d'selwecht wéi déi vun der [[Kierch Téiteng|Téitenger Kierch]], just datt déi kleng Klack méi héich gestëmmt ass. D'Diddelenger Klacke lauden an den Téin es' déi grouss, f' déi mëttel a g' déi kleng. == Geeschtlech am Déngscht vun der Par == {{Div col}} === Paschtéier (parochi): === *Heinrich von Düdelingen 1325 *Nikolaus von Gymnich 1339 *Johhann von Daisberg 1339, 1347 *Johann von Bissen (Verwalter) 1375 *Arnold von Hollveltz (Hollenfels) 1419 *Johann von Büringen 1451, 1464, 1490 *Johann (Molitor) von Düdelingen 1493, 1504 *Markus von Schifflingen 1532, 1541-1552+ *Heinrich von Bettemburg (Verwalter) 1552-1559 *Johann von Differdingen (Verwalter?) 1559-1560 *Johan Nop (Nobe) (vu Veianen); Verwalter 1560-1570; Paschtouer 1598 *J.P. Schey (vu Lëtzebuerg)...1602-1623+ *Joh. Keelen (Kayllen, Kielen) (vu Lëtzebuerg) 1623-1632+ *Joh. Jos. Patz (vun Helzen) 1636-1645+ *Peter Scherer (vu Lëtzebuerg) 1645-1679+ *Joh. Bapt. Kessler 1679-1684+ *Michael Geib (vu Wilwerdang) 1684-1711 *Joh. Steichen (vu Scheffleng) 1711-1727+ *Peter Eschette (Eschet) (vu Baastenduerf) 1727-1768+ *Bernard Hantzen (Hansen) (vum Schléiwenhaff bei Leideleng) 1768-1799 *Joh. Bapt. Zimmer (Vicarius, Verwalter) 1799-1800 *Ludwig Dionyisus Wuerth (vu Lëtzebuerg) 1801-1809 *Mathias Wolff SJ (vun Dikrech) 1809-1815 *Joh. Bapt. Pletschette (vu Groussbus) 1815-1817+ *Michael Fuhrmann (Formann) (vu Bauschelt) 1817-1828+ *J.P. Meyer (vun Eeselbuer bei Clierf) 1828-1856 *Phil. Schroder (vun Iewerléng) 1856-1880 *Nikolaus Reichel (vun Uewerwampech) 1880-1887 *Michel Ernst (vun Duelem) 1987-1891+ *Mathias Schmit (vum Kierchbierg) 1891-1893+ *Laurent Bernard Kohn (vu Gréiwemaacher) 1893-1902 *Henri Kuborn (vu Lëllgen) 1902-1920+ *Joseph Philippe (aus der Stad, net ze verwiessele mam Beschof Philippe) 1920-1930 *Antoine Guill (vun Dikrech) 1930-1932+ *Nicolas Lommel (vun Äischen) 1932-1955 *Jean Pierre Ries (vu Simmer) 1955-1959+ *Theodore Ley (vu Proz aus dem Préizerdall) 1960-1971 *Roger Kayser (vu Schëndels) 1971-1986 *Robert Sibenaler (vum Stater Lampertsbierg) 1986-2013+ *Marc Gilniat (vun Uewerkuer) 2012-2013 * Edmond Ries (vun Alzéng) 2014 - === Kapléin (vicarii): === *Raymond Everard *Victor Elz *Pater Joseph Thiery SCJ 1966-1975 *Camille Juncker (Schmelz) 1966-1971 *Pater Jacques Steffen SCJ 1967-1968 *Jean Michel Schneider 1967-1976 *Jean Poos 1969-1971 *Jos Weisgerber 1971-1978 *Pit Reuter 1978- *Felix Steichen *Leo Kraus -1993 *Edmond Ries (1993-2000) *Laurent Fackelstein (2000-2003) *Denis Welisch (2003-2005) *Luc Schreiner (2005-2007) === Hëllefsgeeschtlech: === *Jean Bosco Rwasha Cishibanji (2009-2011) *Jean Ehret (2007-2012) {{Div col end}} == Aner reliéis Gebaier an der Par Diddeleng == * D'[[Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Lukaskapell)|Lukaskapell]] zu [[Butschebuerg]] * D'[[Kapell Diddeleng-Biereng|Jousefskapell]] zu [[Biereng (Diddeleng)|Biereng]] * D'[[Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Gehaanskapell)|Gehaanskapell]] um [[Gehaansbierg]] * D'[[Eligiuskapell Diddeleng|Eligiuskapell]] am Quartier ''Op der Schmelz'' aus den 1960er Joren, an där allerdéngs just nach ganz seele Gottesdéngscht gefeiert gëtt. * Den Oratoire am Diddelenger Spidol um éischte Stack * Bis an d'1990er Jore gouf et am [[Quartier Italien]] eng Kapell an engem Geschäftslokal vum engem Privathaus. Wéi dëst Haus de Proprietär gewiesselt huet, gouf de Bail mat der Kierchefabréck gekënnegt an d'Kapell huet missen zougemaach ginn. == Literatur == * Schnell Kunstführer N°2377: ''Katholische Pfarrkirche St. Martin Düdelingen'' * Die Düdelinger Kirche und ihre Stahlhuth-Orgel. Mit Beiträgen über Kirchenkunst, Orgelbau und Orgelmusik, sowie einer Monografie über die Orgelbauer Georg und Eduard Stahlhut, Diddeléng 2002, 510 Säiten. * [[Norbert Thill|Thill, Norbert]], ''Pfarrkirche Sankt Martin, Die "Düdelinger Sixtinische Kapelle" in Geschichte und Gegenwart'', [[Heimat und Mission]], Sonderheft 3, 1/2013 - Jahrgang 87, 44 S. == Film == * [[Claude Lahr]]: ''Les maîtres du vent'', Lëtzebuerg 2006. == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] *[[Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Martin Dudelange|Kierch Diddeleng}} * [http://web.cathol.lu/rubrique91 Websäit vum Parverband Diddeleng] *[https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_minette/dudelange.html D'Kierch vun Diddeleng op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2200/b2200.shtml D'Fënstere vun der Kierch vun Diddeleng op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} * [http://www.orgue-dudelange.lu/ D'Uergel vun Diddeleng] {{Referenzen}} [[Kategorie:Kierchen zu Lëtzebuerg|Diddeleng]] [[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Diddeleng]] [[Kategorie:Bauwierker 1900]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kierch Diddeleng]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Süden-Ost|Kierch Diddeleng]] dt71e0uj2nhu6m2v45aqchflfpn73v4 Angelsbierg 0 12462 2704400 2690804 2026-09-08T20:00:58Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704400 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Angelsbierg<br>''Angsber, Angsbreg'' | Bild = | Bildtext = | Numm (Franséisch) = Angelsberg | Numm (Däitsch) = Angelsberg | Kanton = {{Kanton Miersch}} | Gemeng = {{Fëschbech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fëschbech}} | Fläch = 376,2175 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref> | Koordinaten = {{Coor dms|49|45|51|N|06|09|39|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Kierch Aangelsbierg.JPG|thumb|240px|D'Angelsbierger Kierch]] '''Angelsbierg''' (lokal: '''Angsber, Angsbreg'''<ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>) ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Fëschbech]]. ==Geschicht<ref>Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.135-136.</ref>== Am 18. an am 19.Joerhonnert war déi haiteg ''Rue de l' Eglise ''d'Haaptstrooss vun der Uertschaft, déi iwwer e Landwee op [[Miersch]] gefouert huet. Do stinn déi eelst Haiser, déi bis haut erhale sinn (1770er Joren). Als nächst gouf d'''Rue de Mersch'' ugeluecht. D'[[Kierch Angelsbierg|Kierch]] ass vum [[Charles Arendt]] ëm 1885 am neoromanesche Stil gebaut ginn. Si ersetzt e Virgängerbau vun ëm 1570, dee wéinst Baufällegkeet huet missen 1883 ofgerappt ginn. == Literatur == * Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. ''100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.'' 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Angelsbierg: S. 224-251). == Kuckt och == * [[Kierch Angelsbierg]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Angelsberg (Luxembourg)|Angelsbierg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] 57izpw8fjvnxmu9vx3bnrvw6d402h5w Kéideng 0 12463 2704397 2690805 2026-09-08T20:00:54Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704397 wikitext text/x-wiki {{skizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Bild = Koedange.jpg | Bildtext = Vue op Kéideng | Numm (Franséisch) = Koedange | Numm (Däitsch) = Ködingen | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Miersch}} | Gemeng = {{Fëschbech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fëschbech}} | Fläch = 246,0329 [[Hektar|ha]] | Koordinaten = {{coor dms|49|44|06|N|06|12|31|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Koedange panneau lieu-dit F,14a (2).jpg|thumb|260px|Kéideng an der aler Schreifweis]] '''Kéideng''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Fëschbech]]. ==Geographie== Kéideng läit am Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Iernz]], op der Strooss vun [[Allënster]] op [[Iernzen]]. ==Geschicht== Am fréieren Duerfzentrum stoung eng Kapell an e puer Bauerenhaiser. Am Ufank vum 19. Joerhonnert huet den Industrielle [[Charles Joseph Collart (1726-1812)|Charles Joseph Collart]] d'[[Schlass Kéideng]], e Verwaltungsgebai fir d'Fëschbecher Schmelz, südlech vum fréieren Duerfzentrum opriichte gelooss. Nodeems d'Schmelz ëm 1850 opgehalen huet, si vill Leit vu Kéideng fortgeplënnert, an d'Kapell ass verschwonnen. D'Uertschaft besteet ewell just nach aus dem 'Schlass' an dräi Haiser.<ref>Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.145.</ref> ==Literatur== * Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. ''100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.'' 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Kéideng: S. 252-261). == Kuckt och == * [[Schlass Kéideng]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Koedange|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Keideng}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] pjiselh4hkr9yvwalx4gurz64l2q2bl Schiltzbierg 0 12464 2704398 2690806 2026-09-08T20:00:55Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704398 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Schiltzbierg | Bild = | Bildtext = | Numm (Franséisch) = Schiltzberg | Numm (Däitsch) = Schiltzberg | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Miersch}} | Gemeng = {{Fëschbech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fëschbech}} | Awunner = 16 | Awunnerdatum = 16.05.[[2006]] | Fläch = | Koordinaten = {{coor dms|49|44|18|N|06|13|16|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Schiltzbierg''' ass e [[Lieu-dit]] an der [[Gemeng Fëschbech]]. Et läit um [[CR130]] nordwestlech vu [[Guedber]]. E besteet aus sechs Gebaier. ==Geschicht== Am 18. Joerhonnert hu sech op där Plaz, wou nach keng Haiser stoungen, d'Stroosse vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] op [[Jonglënster]] an déi vu [[Kéideng]] op [[Hiefenech]] gekräizt. 1824 sinn déi zwee éischt Haiser kartographesch festgehale ginn. Deemools housch dee Flouer ''Auf Hoelzen'' an huet zu Kéideng gehéiert. Am 19. Joerhonnert sinn nach e Grappvoll Haiser bäikomm. E [[Weekräiz]] vun 1843 steet do, wou d'Strooss bei d'Haiser eraféiert.<ref>Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.145.</ref> ==Literatur== * Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. ''100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.'' 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Schiltzbierg: S. 262-273). == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] f7mtjwhfjhou0cdwj3bywmb0f5s608b Weyer (Uertschaft) 0 12467 2704394 2690809 2026-09-08T19:54:13Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704394 wikitext text/x-wiki {{skizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Bild = Panorama Weyer 01.jpg | Bildtext = Vue op Weyer (2014) | Numm (Franséisch) = Weyer | Numm (Däitsch) = Weyer | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Miersch}} | Gemeng = {{Fëschbech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fëschbech}} | Fläch = 262,6524 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref> | Koordinaten = {{coor dms|49|43|33|N|06|11|56|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Weyer (Fischbach) (101).jpg|thumb|280px]] '''Weyer''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Fëschbech]]. Se läit op hallwem Wee tëscht [[Allënster]] a [[Kéideng]], westlech vum [[CR119]], op enger Héicht vun 308 m. Duerch Weyer leeft den [[CR101]] dee vun der [[belsch]]er Grenz bei [[Kënzeg]] kënnt a kuerz hannert der Uertschaft op den CR119 stéisst an do zu Enn geet. ==Geschicht== Déi eelst schrëftlech Quell, an där Weyer als ''Wiwere'' ernimmt gëtt, ass vun [[960]]. Enger Legend no huet de Gerard von Schwarzenberg zu Weyer [[1612]] [[Kapell Weyer|eng Kapell]] opriichte gelooss, nodeems seng Schwëster an engem Weier e Bild mat der [[Muttergottes]] fonnt hätt. Eng aner Quell erzielt vu Baueren aus dem Duerf, déi do eng zimmlech schappeg Statu vun der Muttergottes aus dem Waasser gefëscht hätten. No an no hu sech aner Bauere ronderëm d'Kapell néiergelooss<ref>Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.145.</ref>. Bis haut sinn, nieft der Kapell, 3 Bauerenhäff aus dem [[18. Joerhonnert|18.]] a fréien [[19. Joerhonnert]] erhalen. Allen dräi, mat der Kapell, goufen den 2. Mäerz 2022 als [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fëschbech#Weyer|national Kulturierfschafte klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> ==Literatur== * Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. ''100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.'' 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Weier: S. 274-290). == Biller == <gallery mode="packed" heights="160"> Weyer (Fischbach) (103).jpg|Den CR101 zu Weyer, Weyer (Fischbach) (102).jpg|e Wunnhaus, Weyer (Fischbach) (107).jpg|de Groeknapp (321 m). </gallery> == Kuckt och == *[[Kapell Weyer|Kapell vu Weyer]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Weyer (Luxembourg)|Weyer}} * [http://www.acfischbach.lu/ Websäit vun der Gemeng Fëschbech (Miersch)] * Wou der Däiwel ass...? Weyer: Volker Bingenheimer, [https://www.wort.lu/luxemburg/stadaland/in-weyer-wird-auf-das-naechste-grand-prix-pferd-gesetzt/16035535.html In Weyer wird auf das nächste Grand-Prix-Pferd gesetzt], wort.lu [€], 17.07.2024, gekuckt den 28.10.2025 {{Referenzen}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] n9vt3nxthn8t5kc3491g183va881xy1 Paul-Henri Spaak 0 13889 2704450 2682631 2026-09-09T09:49:09Z Mobby 12 60927 2704450 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Paul-Henri Spaak''', gebuer de [[25. Januar]] [[1899]] zu [[Schaerbeek]], a gestuerwen den [[31. Juli]] [[1972]], war e belsche Politiker an zäitweis [[Premierminister]]. Vun [[1957]] bis [[1961]] war hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Navigatioun Premierministere vun der Belsch}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Spaak Paul-Henri}} [[Kategorie:Gebuer 1899]] [[Kategorie:Gestuerwen 1972]] [[Kategorie:Belsch Ministeren]] [[Kategorie:Premierministere vun der Belsch]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Karlspräis]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Membere vun der belscher sozialistescher Partei]] [[Kategorie:Grand Cordon vum Ordre de Léopold]] [[Kategorie:Grand-Croix vum Ordre de la Couronne]] [[Kategorie:Éieremembere vum Order of the Companions of Honour]] rk70q2k3fonzzo1c42xz3jr4rmts2jm FC Swift Hesper 0 17806 2704436 2674600 2026-09-09T09:26:07Z Makenzis 35893 2704436 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Swift Hesper | Logo = [[Fichier:Swift hesper emblem07.png|120px|Swift Hesper]] | Offiziellen Numm = Football Club Swift Hesper | Spëtznumm = | Grënnung = [[2. Juli]] [[1916]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Stade Alphonse Theis]] | Plazen = 4 100 | President = [[Fernand Laroche]] | Trainer = Serge Wolff | Aktuelle Championnat = National | Saison = [[BGL Ligue 2025/26|2025/26]] | Positioun = 12. Plaz | Websäit = {{fr}} [https://www.swifthesper.lu/home www.swifthesper.lu] | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FFFFFF|socks1=FF0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=0000FF|body2=0000FF|rightarm2=0000FF|shorts2=FFFFFF|socks2=0000FF| }} Den '''FC Swift Hesper''' (offiziell ''F.C. Swift Hesperange'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vun [[Hesper]]. E besteet zanter dem [[2. Juli]] [[1916]]. D'Veräinsfaarwe si [[rout]] a [[wäiss]]. 1984/85 war en Tournant<ref>Mëtt der 70er bis an d'Hallschent vun den 80er Joren "houng" de Swift reegelrecht tëscht den Divisiounen. Opstig an d'Éierepromotioun: 1976, 1978, 1981, 1983; Ofstig an d'éischt Divisioun: 1977, 1980 an 1982.</ref> an der Veräinsgeschicht vun Hesper. D'éischt Seniorsekipp ass no zwou Saisonen an der [[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] an d'[[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]] geklomm a konnt sech do bis 1991/92 behaapten. 1993/94 gléckt den Hesper zwar de Retour an d'iewescht Spillklass, dofir si se an den zwou Saisonen drop dunn awer direkt zweemol hannereneen, bis an d'éischt Divisioun, zeréckgefall. De Veräin erkritt sech séier a klëmmt 1996/97 an d'Éierepromotioun. Zanter der Saison 2001/02 ginn zu Hesper nees Nationaldivisiounsmatcher gespillt. De gréisste Succès vum Swift war d'Victoire géint d'[[AS Déifferdeng]] (3-3 n.V. 7-1) an der Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] 1989/1990. D'éischt Ekipp spillt hir Matcher am [[Stade Alphonse Theis]] zu Hesper. De Stade huet Plaz fir 4 100 Spectateuren. Dovu si 600 Sëtzplazen op der Tribün an 3 500 Stéiplazen op de Gradinsën a laanscht d'Clôture. Aner Terrainë sinn den alen ''Terrain um Holleschbierg'' an en drëtt, méi klengt Spillfeld mat syntheeteschem Wues. == Nationale Palmarès == '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Gewënner''' (1x): 1990 == Europäesch Kompetitiounen == {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1990/91 |[[Europapokal vun de Pokalgewënner (Foussball)|EP Pokalgewënner]] |VR |[[Fichier:Flag of Poland (bordered).svg|20px]] |[[Legia Warschau]] |0-3, 0-3 |- |} {{small|VR: Virronn}} {{Referenzen an Notten}} <div style="clear:both;"></div> {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Hesper]] [[Kategorie:Gemeng Hesper]] qd2yfufovuc976q0jtcpfqfocu1556m Organisatioun vum Nordatlantik-Traité 0 20044 2704476 2666749 2026-09-09T10:42:59Z Puscas 735 ........... 2704476 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable toptextcells infobox" style="width:20%; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#F9F9F9; border:1px solid #CCCCCC; font-size:90%;" cellpadding="2" cellspacing="0" |- class="hintergrundfarbe5" ! colspan="2"| <big>North Atlantic Treaty Organization (NATO)</big><br>Organisation du traité de l'Atlantique nord (OTAN) |- |style="text-align:center" colspan="2"|<br />[[Fichier:Flag of NATO.svg|200px|Fändel vun der NATO]]<br><small>[[Fändel vun der NATO]]</small> |- | colspan="2" style="text-align:center; background:#FFFFFF"|[[Fichier:NATO members (blue).svg|300px|NATO-Memberen]]<br><small>NATO-Memberen</small> |- | '''Generalsekretär''' | {{flagicon|NED}}<br>[[Mark Rutte]]<br>(zanter 2024) |- | '''SACEUR''' (Supreme Allied Commander Europe) | {{flagicon|USA}}<br>Generol [[Alexus G. Grynkewich]]<br>(zanter 2025) |- | '''SACT''' (Supreme Allied Commander Transformation) | {{flagicon|FRA}}<br>Admiral [[Pierre Vandier]]<br>(zanter 2024) |- | '''Grënnung''' | [[4. Abrëll]] [[1949]] |- | '''Amtssproochen''' | [[Englesch]]<br>[[Franséisch]] |- | '''Memberen''' | :{{ALB}} :{{BEL}} :{{BGR}} :{{DEU}} :{{DNK}} :{{EST}} :{{FIN}} :{{FRA}} :{{GRC}} :{{GBR}} :{{NLD}} :{{ISL}} :{{ITA}} :{{CAN}} :{{HRV}} :{{LVA}} :{{LTU}} :{{LUX}} :{{MNE}} :{{MKD}} :{{NOR}} :{{POL}} :{{PRT}} :{{ROU}} :{{SWE}} :{{SVK}} :{{SVN}} :{{ESP}} :{{TUR}} :{{CZE}} :{{HUN}} :{{USA}} '''Insgesamt: 32''' |- | '''NATO-Haaptquartier''' | [[Bréissel]], {{BEL}} |- | '''[[Websäit]]''' | [https://www.nato.int/ www.nato.int] |}[[Fichier:History of NATO enlargement.svg|thumb|Memberstaate vun der NATO an Europa]] Als '''NATO''' (''North Atlantic Treaty Organisation'', och: '''Organisatioun vum Nordatlantik-Traité''', op Franséisch ''l'Organisation du traité de l'Atlantique nord'' an op Spuenesch ''Organización del Tratado del Atlántico Norte'', ofgekierzt '''OTAN''') gëtt d'Institutioun bezeechent, déi den Nordatlantikvertrag, eng [[militär]]escht Allianz vun [[Europa (Kontinent)|europäeschen]] an [[nordamerika]]nesche Staaten, ëmsetzt. De Sëtz vum Nordatlantikrot, dem Haaptorgan vun der NATO, ass zanter 1967 zu [[Bréissel]]. == Memberstaaten == Zu de Grënnungsmemberen, déi zanter [[1949]] an der NATO sinn, zielen d'[[Belsch]], [[Dänemark]], [[Frankräich]], [[Island]], [[Italien]], [[Kanada]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], [[Holland]], [[Norwegen]], [[Portugal]], d'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. Am Joer [[1952]] sinn d'[[Tierkei]] a [[Griicheland]] der Organisatioun bäigetrueden, an zanter [[1955]] ass d'[[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]] Member vun der NATO. [[Spuenien]] ass der Allianz [[1982]] bäigetrueden an [[1990]] huet d'Ausbreedung vum NATO-Vertrag ganz [[Däitschland]] mat abezunn. Am Zuch vun der [[NATO-Osterweiderung]] sinn [[1999]] d'[[Tschechesch Republik]], [[Polen]], [[Ungarn]] an [[2004]] nach [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Bulgarien]], [[Rumänien]], d'[[Slowakei]], a [[Slowenien]] NATO-Membere ginn. [[2009]] koumen [[Albanien]] a [[Kroatien]] dobäi, [[2020]] [[Nordmazedonien]]. [[2023]] gouf [[Finnland]] Member an [[2024]] [[Schweden]]. [[Frankräich]] war, am Kontext vun der [[Charles de Gaulle|gaullistescher]] Onofhängegkeetspolitik, vun [[1966]] bis [[Mäerz]] [[2009]] net méi an de Militärstrukture vun der NATO integréiert. Geneesou ware [[Griicheland]] an der Zäit vun [[1974]] bis [[1981]] a [[Spuenien]] vun [[1986]] bis [[1999]] aus dëse Strukture kuerzfristeg ausgescheet. E Sonnerfall ass [[Island]], dat keng eegen Arméi huet a sech dofir awer zu medezinescher Hëllefsleeschtung verflicht huet. == Inhalt vum Nordatlantik-Traité == Den eigentlechen Nordatlantik-Traité gesäit eng [[Defensivallianz]] ouni automatesch [[militär]]esch Bäistandsflicht vun de Membere vir. Déi éischt Artikele vum Traité verflichten d'Memberen zur friddlecher Konfliktbäileeung a frëndschaftlecher Gestaltung vun internationale Relatiounen. Och d'Erhale vun der westlech-liberaler Gesellschaftsuerdnung mat politescher, ekonomescher, sozialer a kultureller Zesummenaarbecht an Unerkennung vun demokratesche Prinzipien ass Bestanddeel dovun. Fir de Fall vun engem bewaffenten Ugrëff op ee vun den NATO-Staate verflicht den Traité déi aner Memberen zu der sougenannter kollektiver [[Selbstverdeedegung]]. Fir d'Ëmsetze vun den duerch den Traité virgeschriwwene Mechanismen a Verflichtungen ass d'Grënnung vun der Organisatioun vum Nordatlantik-Traité, aus dem Nordatlantikrot an den nogelagerte Stellen, virgesinn. == Opbau an Organer == [[Fichier:NATO-2002-Summit.jpg|thumb|390px|Nato-Sommet 2002.]] D'NATO ass eng méistufeg a komplex Organisatioun, déi souwuel militäresch wéi och zivil Verwaltungsstrukturen huet. All Entscheedunge bannent der Organisatioun ginn nom [[Konsensprinzip]] getraff. Den ieweschte Gremium vun der NATO ass den [[Nordatlantikrot]] mat Sëtz zu [[Bréissel]], déi eenzeg Institutioun vun der NATO, déi explizit am Nordatlantik-Traité genannt gëtt. Dëse befaasst sech mat alle Beräicher vun der Büdnispolitik – mat Ausnam vun der Verdeedegungsplanung an der Nuklearpolitik. Den Nordatlantikrot kënnt wéinstens eemol pro Woch um Niveau vun de permanente Vertrieder, den [[Ambassadeur]]e vun alle Member-Staaten zesummen, all halleft Joer um Niveau vun den [[Minister|Aussen- a Verdeedegungsministeren]] an all dräi Joer um Niveau vun de [[Regierungschef|Staats- a Regierungsministeren]]. Autoritéit an Entscheedungsbefugnisser sinn awer onofhängeg vum Niveau, an de Rot huet ëmmer de selwechte Stellewäert an déi selwecht Gëltegkeet. Leedent [[Exekutive|Exekutivorgan]] ass de [[Generalsekretär]], dee vun de Regierunge vun de Member-Staaten ernannt gëtt. Hien ass President vum Nordatlantikrot a vun allen aneren héichrangege Comitéen, a verantwortlech fir d'Fërderung an d'Steiere vum [[Konsultatioun]]s- an Entscheedungsfindungsprozess an der Allianz. Aktuelle Generalsekretär ass zanter dem Januar Norweger [[Jens Stoltenberg]]. Déi wichtegst Comitéë sinn de [[Verdeedegungsplanungscomité]] an d'[[Nuklear Planungsgrupp]], déi all halleft Joer um Niveau vun de [[Verdeedegungsminister]]e beienee kommen. De [[Militärausschoss]] ass den ieweschte militäresche Gremium vun der NATO. En ënnersteet dem Nordatlantikrot, dem Verdeedegungsplanungsausschoss souwéi der Nuklearer Planungsgrupp a beréit déi a Froe vun der [[Militärpolitik]] a -strategie. En trëfft sech eemol an der Woch um Niveau vun den nationale militäresche Vertrieder, souwéi dräimol d'Joer um Niveau vun den [[État-major]]en. == Aufgaben == D'Ziler déi am Nordatlantik-Traité formuléiert sinn, hu sech am Laf vum sengem Bestoen net geännert an den Traité u sech ass a sengem Wuertlaut zanter 1949 onverännert. Allerdéngs goufen d'Aufgabe vun der NATO u verännert sécherheetspolitesch Situatiounen ugepasst a ginn aktuell anescht interpretéiert. Wärend der Zäit vum [[Kale Krich]] huet d'Haaptaufgab vun der NATO dora bestanen, d'Fräiheet an d'Sécherheet vun de Member-Staaten duerch Ofschreckung, [[Oprëschtung]] a stänneg Ofwierbereetschaft ze garantéieren. D'[[Vereenegung]] vun Däitschland, den Zerfall vum [[Warschauer Pakt]] a vun der [[UdSSR]] gradewéi d'Demokratiséierung vun den [[Ostblock]]-Länner waren d'Ausléiser vun enger grondleeënder Ännerung vum sécherheetspoliteschen Ëmfeld an Europa. D'Aufgabe vun der NATO goufen un déi nei Lag ugepasst a sou wéi et am Nordatlantik-Traité virgesinn ass, sinn d'Ofschreckung a Verdeedegung zwar Haaptaufgabe bliwwen, an dach sinn s'éischter an den Hannergrond geréckelt. Et gouf méi op [[Dialog]] an Zesummenaarbecht mat den ‘ale Géigner’ gesat a verschidde Partnerschaftsprogrammer si schliisslech op d'[[NATO-Osterweiderung]] erauskomm. Um [[Washington D.C.|Washingtoner]] Sommet de 24. Abrëll 1999 gouf dat däerzäitegt strateegescht Konzept ugeholl. Et beschreift Ziler an Aufgaben, analyséiert d'sécherheetspolitesch Lag a leet dovu strateegesch Perspektiven an Aufgaben of. Duerch d'Bestoen an Stäerkung vun der transatlantescher Bindung soll eng méiglechst enk transatlantesch Bindung d'Sécherheet vun Europa an Nordamerika verknäppen. Mam Oprechterhalen a Weiderentwécklung vun effektive militäresche Fäegkeete gëtt d'Verdeedegungsbereetschaft vun de Member-Staate séchergestallt. Wichtegst Ännerung ass awer d'Feststellung, datt fir Konfliktverhënnerung an d'Krisebewältegung och militäresch Operatioune “baussent dem NATO-Gebitt” zur prophylaktescher Geforenofwier méiglech si sollen (soug. „''Out-of-Area''-Asätz“). Des Weidere behält sech d'NATO vir, och ouni [[Mandat]] vun der [[UNO]] a Krisegebidder ze intervenéieren (soug. ''Out-of-United-Nations''-Asätz“, kuckt [[Kosovo]] [[1998]]). NATO-Agrëffer an international Konflikter, bei deene kee Member-Staat onmëttelbar als Konfliktpartei bedeelegt ass, ginn iwwer den urspréngleche Verdeedegungsoptrag eraus a ginn dohier och dacks als „''Out-of-defense''-Asätz” bezeechent. == Geschicht an Entwécklung == === Virgeschicht === Nom Enn vum [[Zweete Weltkrich|2. Weltkrich]] goufe séier d'Géigesätz tëscht de fréieren [[Alliéiert am Zweete Weltkrich|Alliéiert]]en, der [[UdSSR]] op der enger an de westleche Gewënnermuechte [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], geneesou wéi [[Frankräich]] op där anerer Säit, offekënneg. Zanter dem [[Bréisseler Vertrag]] vum 17. Mäerz 1948 hu sech déi westeuropäesch Länner wéi [[Frankräich]], [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]], [[Holland]], d'[[Belsch]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] zu enger Allianz fir wirtschaftlech, sozial a kulturell Zesummenaarbecht souwéi fir d'kollektiv Eegeverdeedegung zesumme gedoen. Nach wärend dëser Allianz, gouf mat der [[Berliner Blockad]] an dem [[Prager Fréijoer]] d'Siicht op d'sowjetesch Expansioun geleet. An der weiderer Entwécklung koum et amplaz zu enger eesäiteger Garantie vun den USA fir déi europäesch Alliéiert aus dem Zweete Weltkrich zu engem wiesselsäitegen Ofkommes, dem Nordatlantik-Traité, deen de 4. Abrëll 1949 vun de Grënnungsmemberen ënnerschriwwe gouf, an de 24. August dat selwecht Joer a Kraaft getrueden ass. === Entwécklung vun 1949 bis 1989 === An den éischte Jore steet d'Gemeinschaft ënner dem Androck vun der Berliner Blockad an dem [[Koreakrich]]; als Grondsaz gëllt an dëser Zäit d'Ofwier vun engem Ugrëff duerch d'[[Rout Arméi]] méiglechst wäit am Osten. Duerch d'Ënnerzeechnung vun de [[Paräis]]ser [[Traité]]en am Joer 1954 gouf d'[[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]] zum Bäitrëtt agelueden an de [[6. Mee]] 1955 Member an der NATO. Den 19. Mee 1955 gëtt wéinst dem Bäitrëtt vun der BRD an d'NATO de [[Warschauer Traité]] gegrënnt. Bei de Walen am Dezember 1965 gëtt a [[Frankräich]] de President [[Charles de Gaulle]] a sengem Amt bestätegt an huet mat enger Ännerung vu senger Verdeedegungspolitik ugefaangen. Mat der éischter franséischer Atomdetonatioun den 13. Februar 1960 ass d'Land an de Krees vun den Nuklearmuechte getrueden. Zanterhier war d'Selbstbewosstsinn vun der "[[Grande Nation]]" stänneg gewuess, déi zum Deel demütegend Behandlung duerch d'Alliéiert wärend dem [[Zweete Weltkrich]] erëm an d'Erënnerung zeréckgeruff ginn. Sou huet den de Gaulle, deen déi undauernd Dominanz vun den USA an der NATO net akzeptéiere wollt, verlaangt datt déi alliéiert Truppen (US-Amerikaner a Kanadier), déi a Frankräich stationéiert waren, ënner franséische Kommando komme sollten. Dat huet d'US Regierung awer aus dem bekannte Prinzip refuséiert. Dowéinst huet de franséische President am Februar 1966 den Ofzuch vun den alliéierten Truppen a vun den NATO-Haaptquartéiere gefuerdert, mat der Begrënnung, „Frankräich géif elo déi voll Ausübung vu senger Souveränitéit ustriewen, déi duerch d'Stationéiere vu frieme Sträitkräften op sengem Buedem net garantéiert wier“, an huet gläichzäiteg de Réckzuch vu sengen Truppen aus der militärescher Integratioun vun der NATO erkläert. 30.000 friem Zaldoten hu Frankräich verloosse missen, de [[Supreme Headquarters Allied Powers Europe|SHAPE]] gouf op [[Casteau]] an d'[[Belsch]], d'[[United States European Command|EUCOM]] op [[Stuttgart]] an d'[[AFCENT]] op [[Brunssum]] an [[Holland]] verluecht. De 16. Oktober 1966 hunn d'Membere vum NATO-Rot op Drock vun den USA och eestëmmeg d'Deplacement vun hirem ieweschte politeschen Organ op [[Bréissel]] decidéiert. Dat hat den de Gaulle net gefuerdert. Bis 1966 gëtt d'Strategie vun der massiver Vergeltung verfollegt; als Reaktioun op den Ofbau vum sowjeteschen Atomwaffepotential gëllt d'Premisse: Fir all ofgeschoss Sowjetesch-Rakéit äntwert d'NATO mat villfachen eegenen Atomrakéiten, déi op d'[[Sowjetunioun]] ofgeschoss ginn. Wéinst dem [[1967]] verëffentlechten [[Harmel-Bericht|''Harmel''-Bericht]] kënnt d'Strategie vun der ofgestuufter Reaktioun (''[[Flexible Response]]'') zur Uwennung. Och fir d'Verréngerung vun nukleare Risike gëllt net méi de Motto vun der massiver Vergeltung, mä d'NATO besënnt sech op hir konventionell Sträitkräften an déi nei entwéckelt taktesch Nuklearwaffen. An de Joren duerno baut d'NATO en neit Selbstverständnes op: D'Triade vu konventionellen, taktesch-nuklearen a strateegesch-nukleare Potentialer an d'Motto ''Sécherheet = Verdeedegung'' an Entspanung, féieren zu neien Usätz tëscht der NATO an dem Warschauer Pakt. Den [[1. August]] 1975 gouf de [[KSZE]]-Schlussakt ënnerschriwwen, deen en éischte Schrëtt zu partnerschaftlecher a friddlecher Zesummenaarbecht an Europa duerstellt. Den [[NATO-Duebelbeschloss]] aus dem Joer 1979 ass bis haut ëmstridden, well Norëschtung vu Mëttelstreckerakéiten an Europa an déi gläichzäiteg Verhandlungsoffer un d'[[UdSSR]] féieren net direkt zur erhoffter Entspanung. Den Duebelbeschloss gouf vu Friddensaktivisten a ganz Europa wärend den [[Ouschtermarsch|Ouschtermärsch]] schaarf kritiséiert. Op dës erneit Wettrëschten den Zesummebroch vum [[Ostblock]] matverursaacht huet oder op dës Länner och sou virum wirtschaftlechen [[Kollaps]] stoungen, ass bis haut ëmstridden. === Entwécklung vun 1990 bis 1999 === Mat de friddleche „Volleksrevolutiounen” um Gebitt vum [[Warschauer Pakt]] ass d'Haaptbedreeung fir d'NATO-Staaten ewechgefall. An der Iwwergangszäit duerno sinn nei Iddien a Strukturen entstanen, wéi zum Beispill d'[[Partnerschaft fir de Fridden]]. Mat dësem Programm deen [[1994]] zu [[Bréissel]] ausgehandelt gouf, huet d'NATO interesséierte mëttel- an osteuropäesche Staaten Zesummenaarbecht a militäreschen a sécherheetspolitesche Froen an am Hibléck op eng Bäitrëttsperspektiv opgemaach. Doraus ass bei engem Sommet [[1997]] zu [[Madrid]] d'Invitatioun fir den NATO-Bäitrëtt vu [[Polen]], [[Ungarn]] an der [[tschechesch Republik|Tschechescher Republik]] erfollegt. 1997 ass och zu [[Paräis]] d'Grondakt mat Russland vereenbart ginn, déi en Enn vun der Géignerschaft vun NATO a Russland virgesinn huet. Intern gouf beschloss, d'NATO vun enger militärescher an eng méi politesch Organisatioun ëmzewandelen. Zu den „neien Iddien“ zielt och déi [[1992]] vun der NATO vereenbaart Bereetschaft dir d'„''Out-of-Area-''Asätz“. No der Ermächtegung vum UN-Sécherheetsrot ware vun do un och Asätz baussent dem NATO-Territoire méiglech, zum Beispill a [[Jugoslawien]] oder an [[Afghanistan]]. Fir séier kënnen a Krisegebidder z'intervenéieren, well d'Iddi vun de [[bipolarismus|bipolare]] Bedreeungsgedanken net méi gi war, a well méi eng grouss Flexibilitéit néideg war, koum et zum Ëmbau an de Féierungsniveauen an den institutionellen Opbaute vun der NATO an zu der Grënnung vun enger Reaktiounstrupp (d'[[NATO Response Force]], NRF) mat Land-, Loft- an Séi-Sträitkräfte fir séier Asätz. D'Folleg vun dësem Beschloss waren déi aktiv Krichsasätz vun der NATO mat de Loftugrëffer géint [[Jugoslawien]] wärend dem [[Kosovo-Krich]]. === Entwécklung zanter 1999 === [[Fichier:NATO-Verteidigungsministerkonferenz Nice 2005.jpg|thumb|230px|right|Konferenz vun de Verdeedegungsministeren zu Nice, 2005]] Der Gefor duerch den internationalen Terrorismus zanter dem [[11. September]] [[2001]] huet d'NATO nach wéineg entgéintzesetze gehat. Traditionell huet sech d'Organisatioun als eng Allianz vu Staate géint d'Ugrëffer vun anere Staate verstanen. Domat gouf et schwéier dësen Terrorugrëff – dee vu wéinegen extremistesche Persounen ouni Krichserklärung vun engem ugräifende Land gemaach gouf – anzeuerdnen. Obwuel d'Memberen am Ugrëff op den [[World Trade Center]] e bewaffenten Ugrëff gesinn hunn, deen den Allianzfall ausgeléist huet, sou koum et zu deelweis ënnerschiddlechen Aschätzungen, wat fir Konsequenzen ze zéie wieren. D'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] hu vun de [[vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] d'Ermächtegung fir en Ugrëff op den Irak gefuerdert, mä dëst gouf vun den aneren NATO-Memberstaaten (ë.&nbsp;a. Frankräich an Däitschland), déi am [[UN-Sécherheetsrot]] vertruede waren, refuséiert. Am Kader vun de Virbereedunge vun den Irak-Invasiounspläng vun den USA koum et dann an der NATO zu enger schwéierer Kris: Bei der Fro, ob der [[Tierkei]] preventiv Ofwiersystemer (däitsch Patriot-Loftofwierrakéiten) bereet gestallt solle ginn, datt se sech, am Fall vun engem Ugrëff op den Irak, géint eventuell Géigen-Ugrëffer verdeedege kéint, hu [[Frankräich]] an d'[[Belsch]] e [[Veto]] ageluecht. [[Däitschland]] huet sech dem Veto spéider ugeschloss (dëst allerdéngs eréischt no Fristoflaf, reng formell gesinn ass dëse Veto dofir ongëlteg, politesch war et allerdéngs dofir net manner brisant). Dëst huet zu enger Verstäerkung vun den transatlantesche Verstëmmunge gefouert, déi et scho virdrun, tëscht dëse Länner a [[Russland]] op der enger Säit an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] op der anerer Säit gouf. Onkloer ass, wéi sech dëse Rëss duerch d'Allianz op seng laangfristeg Perspektiv, als aus Siicht vun den USA relevant Militärallianz, auswierkt. Den [[2. Abrëll]] [[2004]] sinn [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], der [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Bulgarien]] a [[Rumänien]] der NATO bäigetrueden. Den [[1. Abrëll]] [[2009]] goufen [[Albanien]] a [[Kroatien]] Memberen. De [[27. Mäerz]] [[2020]] gouf [[Nordmazedonien]] Member. De [[4. Abrëll]] [[2023]] gouf [[Finnland]] Member. De [[7. Mäerz]] [[2024]] gouf [[Schweden|Schwede]] Member. == Generalsekretären == {| class="wikitable |- ! ! Numm ! Land ! Zäitraum |- | 1 | [[Hastings Lionel Ismay]] | {{GBR}} | [[4. Abrëll]] [[1952]] – [[16. Mee]] [[1957]] |- | 2 | [[Paul-Henri Spaak]] | {{BEL}} | [[16. Mee]] [[1957]] – [[21. Abrëll]] [[1961]] |- | 3 | [[Dirk Stikker]] | {{NED}} | [[21. Abrëll]] [[1961]] – [[1. August]] [[1964]] |- | 4 | [[Manlio Giovanni Brosio]] | {{ITA}} | [[1. August]] [[1964]] – [[1. Oktober]] [[1971]] |- | 5 | [[Joseph Luns]] | {{NED}} | [[1. Oktober]] [[1971]] – [[25. Juni]] [[1984]] |- | 6 |[[Peter Carington]] | {{GBR}} | [[25. Juni]] [[1984]] – [[1. Juli]] [[1988]] |- | 7 | [[Manfred Wörner]] | {{DEU}} | [[1. Juli]] [[1988]] – [[13. August]] [[1994]] |- | - | [[Sergio Balanzino]] | {{ITA}} | [[13. August]] [[1994]] – [[17. Oktober]] [[1994]] ''(nëmme kommissaresch)'' |- | 8 | [[Willy Claes]] | {{BEL}} | [[17. Oktober]] [[1994]] – [[20. Oktober]] [[1995]] |- | - | [[Sergio Balanzino]] | {{ITA}} | [[20. Oktober]] [[1995]] – [[5. Dezember]] [[1995]] ''(nëmme kommissaresch)'' |- | 9 | [[Javier Solana]] | {{ESP}} | [[5. Dezember]] [[1995]] – [[6. Oktober]] [[1999]] |- | 10 | [[George Robertson]] | {{GBR}} | [[14. Oktober]] [[1999]] – [[1. Januar]] [[2004]] |- | - |''Alessandro Minuto-Rizzo'' |{{ITA}} |''[[17. Dezember]] [[2003]] - [[31. Dezember]] [[2003]]'' ''(nëmme kommissaresch)'' |- | 11 | [[Jaap de Hoop Scheffer]] | {{NED}} |[[1. Januar]] [[2004]] – [[31. Juli]] [[2009]] |- | 12 |[[Anders Fogh Rasmussen]] |{{DEN}} |[[1. August]] [[2009]] – [[30. September]] [[2014]] |- |13 |[[Jens Stoltenberg]] |{{NOR}} |[[1. Oktober]] [[2014]] – [[30. September]] [[2024]] |- |14 |[[Mark Rutte]] |{{NED}} |zanter dem [[1. Oktober]] [[2024]] |} == Lëtzebuerg an der NATO == === Geschicht === No der Ofschafung vum [[Militär|obligatoresche Militärdéngscht]] am Joer 1967, nodeem de “GTR” (''Groupement tactique régimentaire'', 1954-1959) an d'“Bataillon d'Artillerie” (1959-1967) an déi ”8. US-Infanterie Divisioun” déi zu [[Baumholder]] stationéiert war, integréiert ginn ass, ass doraus dat ”1. NATO Infanterie-Batailloun” entstanen. Dëst Batailloun, dat vum CIM (''Centre d'Instruction Militaire'') opbruecht ginn ass, huet sech zesummegesat aus enger Kommando- a Service-Unitéit, zwou Infanterieskompanien an enger Opklärkompanie, d.&nbsp;h. am Ganzen 366 Fräiwëlleger a Kader. Zanter 1968 ass dëst Batailloun en Deel vun der “ACE Mobile Force (LAND)” kuerz AMF(L) vun der NATO an huet am September 1969 fir d'éischt un engem Manöver an [[Dänemark]] deelgeholl. An de Joren duerno goufen ëmmer nees AMF-Manöveren an Dänemark, an [[Norwegen|Nordnorwegen]] an der Géigend vum [[Bardufoss Air Station|Loftstëtzpunkt Bardufoss]], an [[Griicheland|Nordostgriicheland]] an an der [[Tierkei|Westtierkei]] gemaach. D'AMF (L) war eng multinational, konventionell a mobil Sträitkraaft, déi direkt beim Optriede vu bewaffente Konfliktsymptomer an der bedreeter Regioun agesat konnt ginn. Dës Sträitkraaft huet dofir éischter eng, mat geziilt ofschreckender Wierkung, politesch Roll gespillt. Dës Roll kéint een als e “Show the Flag” bezeechnen. Am Joer [[2002]] huet d'AMF(L) sech opgeléist. === Aktuell === {{Kapitel Info feelt}}[[Fichier:A400m.png|thumb|Militär-Transportfliger A400M]] Zanter 1996 hëlt d'[[Lëtzebuerger Arméi]] un ënnerschiddlechen Operatioune vun der NATO deel, wéi [[SFOR]], [[KFOR]] oder [[ISAF]]. Lëtzebuerg bedeelegt sech och bei multinationale Programmer wéi den [[A400M]] (Airbus Militär-Transportfliger). D'Lëtzebuerger Arméi ass reegelméisseg mat Sträitkräften un der Schnell-Reaktiouns Initiativ, dem Readiness Action Plan [[Readiness Action Plan|RAP]] vun der NATO, der NATO Response Force [[NATO Response Force|NRF]] an der neier Very High Readiness Joint Task Force [[Very High Readiness Joint Task Force|VJTF]] bedeelegt.<ref>{{Citation|URL=https://www.armee.lu/historique/l-armee-de-nos-jours/la-contribution-otan|Titel=La contribution OTAN|Gekuckt=30 November 2021|Editeur=armee.lu|Sprooch=fr|Archiv-Datum=16 December 2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20211216012254/https://www.armee.lu/historique/l-armee-de-nos-jours/la-contribution-otan}}</ref> D'[[NATO Support and Procurement Agency|NSPA]], e logistesche Stëtzpunkt vun der NATO, besteet zanter 1958 zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] mat Sëtz zu [[Capellen]]. == Literatur == * Johannes Varwick / Wichard Woyke (Hg.), ''Die Zukunft der NATO. Transatlantische Sicherheit im Wandel.'' Opladen: Leske und Budrich 2000. * Johannes Varwick (Hg.), ''Die Beziehungen zwischen NATO und EU.'' Leverkusen: Budrich 2005. == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Arméi]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=fHdEmnxYlLU#action=share Presentatioun vu Lëtzebuerg am NATO-Publicitéitsfilm „Introducing Luxembourg“ vun 1954], op [[YouTube|youtube]] * [http://www.nato.int NATO-Homepage] (englesch) * [http://www.nato-pa.int NATO Parliamentary Assembly] (englesch) {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun NATO}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Referenzen}} [[Kategorie:NATO| ]] d36gql355nvoiq30eiqbd3qxm1irkvz Schabloun:Navigatioun NATO-Generalsekretären 10 20055 2704446 2652841 2026-09-09T09:46:54Z Mobby 12 60927 De(n) Mobby 12 huet d'Säit [[Schabloun:NATO-Generalsekretären]] op [[Schabloun:Navigatioun NATO-Generalsekretären]] geréckelt: wéi déi aner Navien 2652841 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= NATO-Generalsekretären |listclass = hlist |state=collapsed |image=[[Fichier:NATO flag.svg|50px|NATO]] |title=[[NATO]]-Generalsekretären |list1= * [[Hastings Lionel Ismay]] (1952-1957) * [[Paul-Henri Spaak]] (1957-1961) * [[Dirk Stikker]] (1961-1964) * [[Manlio Brosio]] (1964-1971) * [[Joseph Luns]] (1971-1984) * [[Peter Carington]] (1984-1988) * [[Manfred Wörner]] (1988-1994) * [[Sergio Balanzino]] (1994) * [[Willy Claes]] (1994-1995) * [[Javier Solana]] (1995-1999) * [[George Robertson]] (1999-2003) * [[Alessandro Minuto-Rizzo]] (2003-2004) * [[Jaap de Hoop Scheffer]] (2004-2009) * [[Anders Fogh Rasmussen]] (2009-2014) * [[Jens Stoltenberg]] (2014-2024) * [[Mark Rutte]] (zanter 2024) }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten|NATO-Generalsekretären]] </noinclude> p36spcgdsuguyeoklk8apby1ig3xizt 2704449 2704446 2026-09-09T09:48:40Z Mobby 12 60927 k 2704449 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= NATO-Generalsekretären |listclass = hlist |state=collapsed |image=[[Fichier:NATO flag.svg|50px|NATO]] |title=[[NATO]]-Generalsekretären |list1= * [[Hastings Lionel Ismay]] (1952–1957) * [[Paul-Henri Spaak]] (1957–1961) * [[Dirk Stikker]] (1961–1964) * [[Manlio Brosio]] (1964–1971) * [[Joseph Luns]] (1971–1984) * [[Peter Carington]] (1984–1988) * [[Manfred Wörner]] (1988–1994) * [[Sergio Balanzino]] (1994) * [[Willy Claes]] (1994–1995) * [[Javier Solana]] (1995–1999) * [[George Robertson]] (1999–2003) * [[Alessandro Minuto-Rizzo]] (2003–2004) * [[Jaap de Hoop Scheffer]] (2004–2009) * [[Anders Fogh Rasmussen]] (2009–2014) * [[Jens Stoltenberg]] (2014–2024) * [[Mark Rutte]] (zanter 2024) }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten|NATO-Generalsekretären]] 8rp1v821j4dan230qmgnaek3is81mck 2704464 2704449 2026-09-09T10:11:43Z Puscas 735 ......... 2704464 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun NATO-Generalsekretären |listclass = hlist |state=collapsed |image=[[Fichier:NATO flag.svg|50px|NATO]] |title=[[NATO]]-Generalsekretären |list1= * [[Hastings Lionel Ismay]] (1952–1957) * [[Paul-Henri Spaak]] (1957–1961) * [[Dirk Stikker]] (1961–1964) * [[Manlio Brosio]] (1964–1971) * [[Joseph Luns]] (1971–1984) * [[Peter Carington]] (1984–1988) * [[Manfred Wörner]] (1988–1994) * [[Sergio Balanzino]] (1994) * [[Willy Claes]] (1994–1995) * [[Javier Solana]] (1995–1999) * [[George Robertson]] (1999–2003) * [[Alessandro Minuto-Rizzo]] (2003–2004) * [[Jaap de Hoop Scheffer]] (2004–2009) * [[Anders Fogh Rasmussen]] (2009–2014) * [[Jens Stoltenberg]] (2014–2024) * [[Mark Rutte]] (zanter 2024) }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten|NATO-Generalsekretären]] b7sneeaxbuionhx2eip0haxnq6c3pcp F91 Diddeleng 0 20772 2704427 2648100 2026-09-09T08:15:46Z Makenzis 35893 2704427 wikitext text/x-wiki {{skizzSport}} {{update}} {{Infobox Foussballclub | Numm = F91 Diddeleng | Logo = [[Fichier:F91 diddeleng emblem.png|100px|F91 Diddeleng]] | Offiziellen Numm = F91 Dudelange | Grënnung = [[1991]] | Veräinsfaarwen = Giel-Rout | Stadion = [[Stade Jos Nosbaum]],<br> [[Diddeleng]] | Plazen = 2 600 | President = [[Flavio Becca]] | Trainer = [[Emilio Ferrera]] | Liga = [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 5. Plaz | pattern_b1 = _youngboys1819h | pattern_sh1 = _nikeblack | pattern_so1 = _nikeblack | leftarm1 = FFDD00 | body1 = FFDD00 | rightarm1 = FFDD00 | shorts1 = 0000BB | socks1 = FFDD00 | pattern_la2 = _youngboys1819a | pattern_b2 = _youngboys1819a | pattern_ra2 = _youngboys1819a | pattern_sh2 = _nikeblack | pattern_so2 = _nikeblack | leftarm2 = EEEEEE | body2 = EEEEEE | rightarm2 = EEEEEE | shorts2 = FFDD00 | socks2 = EEEEEE }} Den '''F91 Diddeleng''' ass e lëtzebuergesche Foussballclub aus der Stad [[Diddeleng]]. De Veräin ass [[1991]] aus der Fusioun vun den dräi Diddelenger Foussballveräiner, [[Stade Diddeleng]], [[US Diddeleng]] an [[CS Alliance Diddeleng]] entstanen. Ee vun den Haaptinitiateure vun där Fusioun war de fréiere Buergermeeschter a Stadesspiller [[Nicolas Birtz]]. E Supporter- a Fanclub vum F91 Diddeleng ass de Fanatics 04 Diddeleng. De 17. Juli 2012 huet den F91 Diddeleng an der zweeter Qualifikatiounsronn vun der [[UEFA Champions League]] 1:0 géint den éisträichesche Meeschter a Pokalgewënner [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] gewonnen. De 24. Juli hu se am Réckspill 3:4 verluer. Trotzdeem si se fir d'éischt Kéier an déi drëtt Qualifkatiounsronn vun der Champions League komm.<ref>[http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000344/match=2009431/postmatch/report/index.html#dudelange+stun+salzburg|titel=Defiant Dudelange hold on to shock Salzburg]</ref> Den 30. August 2018 huet den F91 Diddeleng sech, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert.<ref>[https://web.archive.org/web/20180901114139/https://www.wort.lu/de/sport/historisch-und-prost-5b88ddb2182b657ad3b9217a "Historisch und Prost."] wort.lu, 31. Augtust 2018.</ref> Den 13. Dezember 2012 ass den F91 Diddeleng zur [[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer|Sportsekipp vum Joer]] gewielt ginn.<ref>Wort.lu: [http://www.wort.lu/de/view/carnol-muller-und-f91-duedelingen-waren-2012-die-besten-50ca0c4ae4b0876371a72cb9 Carnol, Muller und F91 Düdelingen waren 2012 die Besten]</ref> ==Geschicht== {{Kapitel Info feelt}} [[Fichier:Entstehung F91 Dudelange.png|thumb|center|370px|Geschicht]] ... Vun den 1990er Jore bis 2020 huet de Bauentrepreneur [[Flavio Becca]] Milliounen an de Veräin investéiert, deem säi Budget Enn vun den 2010er Jore bei enger 3 Milliounen Euro am Joer läit. Dat erméiglecht et, 20 Spiller op Profi-Basis z'engagéieren.<ref>Pol Schock: "Jorelaang hu mir gewaart. Die Fußballschule und der Mäzen: Wi der luxemburgische Fußball sich schleichend professionalisiert." ''d'Lëtzebuerger land'' Nr.38, 20. September 2020, S.2-3.</ref> == Terraine vum Veräin == Den F91 Diddeleng huet dräi Terrainen: *Stade Jos Nosbaum, ''Um Däich'' de fréieren US-Terrain op deem déi éischt Ekipp hir Championnats- Coupe- an international Matcher spillt, benannt nom fréieren Diddelenger Jeeër a Cafésbësetzer [[Jos. Nosbaum]]. *Stade [[Aloyse Meyer]], de fréiere Stades-Terrain, deen als Trainingsterrain benotzt gëtt *Stade Amadéo Barozzi, de fréieren Alliance-Terrain am [[Italien (Diddeleng)|Quartier Italien]] == Nationale Palmarès == '''[[Foussball Nationaldivisioun#Lëtzebuerger Championen zënter 1910|Lëtzebuerger Championnat]]''': * '''Champion''' (16x): 1999-00, 2000-01, 2001-02, 2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2010-11, 2011-12, 2013-14, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19, 2021-22 '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Gewënner''' (7x): 2003-04, 2005-06, 2006-07, 2008-09, 2015-16, 2016-17, 2018-19 * '''Finalist''' (6x): 1992-93, 1993-94, 2001-02, 2010-11, 2014-15, 2021-22 == Europäesch Kompetitiounen == {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1993/94 |[[Europapokal vun de Pokalgewënner (Foussball)|EP Pokalgewënner]] |Q |[[Fichier:Flag of Israel.svg|border|20px]] |[[Maccabi Haifa]] |0-1, 1-6 |- style="background-color:#eee;" |1994/95 |EP Pokalgewënner |Q |{{Flagicon|HUN}} |[[Ferencvárosi TC]] |1-6, 1-6 |- |1999/00 |[[UEFA Cup]] |Q |{{Flagicon|HRV}} |[[Hajduk Split]] |1-1, 0-5 |- style="background-color:#eee;" |2000/01 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{Flagicon|BGR}} |[[Levski Sofia]] |0-4, 0-2 |- |2001/02 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{Flagicon|LVA}} |[[Skonto Riga]] |1-6, 1-0 |- style="background-color:#eee;" |2002/03 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{Flagicon|MKD}} |[[Vardar Skopje]] |2-3, 0-2 |- |2003/04 |UEFA Cup |1Q |{{Flagicon|SVK}} |[[Artmedia Bratislava]] |0-1, 0-1 |- style="background-color:#eee;" |2004/05 |UEFA Cup |1Q |{{Flagicon|LTU}} |[[Ekranas Panevėžys]] |0-1, 1-2 |- |rowspan="2"|2005/06 |rowspan="2"|UEFA Europa League |1Q |{{Flagicon|BIH}} |[[NK Zrinjski Mostar]] |0-1, 4-0 |- |2Q |{{Flagicon|AUT}} |[[Rapid Wien]] |1-6, 2-3 |- style="background-color:#eee;" |2006/07 |UEFA Europa League |1Q |{{Flagicon|MKD}} |[[Rabotnički Skopje]] |0-1, 0-0 |- |2007/08 |UEFA Europa League |1Q |{{Flagicon|SVK}} |[[MSK Žilina]] |1-2, 4-5 |- |2008–09 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|SVN}} |[[NK Domžale]] |0–1, 0–2 |- |2009–10 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Latvia}} |[[FK Ventspils]] |1–3, 0–3 |- |2010–11 |[[Europa League]] |1Q |{{flagicon|Denmark}} |[[Randers FC]] |2–1, 1–6 |- |rowspan="2"|2011–12 |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Andorra}} |[[FC Santa Coloma]] |2–0, 2–0 |- |2Q |{{flagicon|Slovenia}} |[[NK Maribor]] |1–3, 0–2 |- |rowspan="4"|2012–13 |rowspan="3"|[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|San Marino}} |[[S.P. Tre Penne]] |7–0, 4–0 |- |2Q |{{flagicon|Austria}} |[[FC Red Bull Salzburg]] |1–0, 3–4 |- |3Q |{{flagicon|Slovenia}} |[[NK Maribor]] |0–1, 1–4 |- |[[UEFA Europa League]] |PO |{{flagicon|Israel}} |[[Hapoel Tel Aviv F.C.]] |1–3, 0-4 |- |2013-14 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Moldova}} |[[FC Milsami Orhei]] |0-1, 0-0 |- |2014-15 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Bulgaria}} |[[Ludogorets Razgrad]] | 0-4, 1-1 |- |2015-16 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Ireland}} |[[University College Dublin]] |0-1, 2-1 |- |2016-17 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{AZE-f}} |[[Qarabag FK]] |0-2, 1-1 |- |2017-18 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Cyprus}} |[[APOEL Nicosia]] |0-1, 0-1 |- |rowspan="7"|2018-19 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Hungary}} |[[MOL Fehérvár FC]] |1-1, 1-2 |- |rowspan="6"|[[UEFA Europa League]] |2Q |{{flagicon|Kosovo}} |[[FC Drita]] |2-1, 1-1 |- |3Q |{{flagicon|Poland}} |[[Legia Warszawa]] |2-1, 2-2 |- |PO |{{flagicon|Romania}} |[[CFR Cluj]] |2-0, 3-2 |- |rowspan="3"|GP |{{flagicon|Italy}} |[[AC Milan]] |0-1, 2-5 |- |{{flagicon|Spain}} |[[Real Betis Sevilla]] |0-3, 0-0 |- |{{flagicon|Greece}} |[[Olympiakos]] |0-2, 1-5 |- |rowspan="7"|2019-20 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Malta}} |[[Valletta FC]] |2-2, 1-1 |- |rowspan="6"|[[UEFA Europa League]] |2Q |{{flagicon|North Macedonia}} |[[KF Shkëndija]] |1-2, 1-1 |- |3Q |{{flagicon|Estonia}} |[[Nõmme Kalju]] |3-1, 1-0 |- |PO |{{flagicon|Armenia}} |[[FC Ararat Armenia]] |1-2, 2-1(5-4 pen.) |- |rowspan="3"|GP |{{flagicon|Cyprus}} |[[APOEL Nicosia]] |4-3,0-2 |- |{{AZE-f}} |[[Qarabag FK]] |1-4, 1-1 |- |{{flagicon|Spain}} |[[Sevilla FC]] |0-3, 2-5 |- |2021-22 |[[UEFA Europa Conference League]] |2Q |{{flagicon|Ireland}} |[[Bohemian Dublin FC]] |0-1, 0-3 |- |rowspan="3"|2022-23 |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Albania}} |[[KF Tirana]] |1-0, 2-1 |- |2Q |{{flagicon|Armenia}} |[[Pyunik Yerevan]] |1-0, 1-4 |- |[[UEFA Europa League]] |3Q |{{flagicon|Sweden}} |[[Malmö FF]] | |} :{{small|Q: Qualifikatiounsronn; PO: Play-Off-Ronn; GP: Gruppephase}} == Kuckt och == Den zweefache [[Challenge Guy Greffrath|Foussballspiller vum Joer]] [[Joris Di Gregorio]] (2006, 2007) == Éierungen == {{Navigatioun Sportsekipp vum Joer (L) |Numm virdrun = [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Foussballnationalekipp]] |Joer = [[2012]] |Numm duerno = [[Handball Esch]] }} * Den F91 Diddeleng gouf 2019 vun der Vereenegung vun de Sportjournalisten mam „[[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer#Präis Fair-Play|Fair-Play-Präis]]“ ausgezeechent. == Um Spaweck == {{fr}} {{de}} [http://www.f91.lu/ Websäit vum F91 Diddeléng] {{Referenzen}} <div style="clear:both;"></div> {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Diddeleng]] [[Kategorie:Gemeng Diddeleng]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] eehbpohxd24gu0elvmowj5dvus6ns6t FC Mamer 32 0 20777 2704438 2520732 2026-09-09T09:33:02Z Makenzis 35893 2704438 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Mamer 32 | Logo = [[Fichier:FC Mamer 32 (logo).svg|120px|FC Mamer 32]] | Offiziellen Numm = Football Club Mamer 32 | Spëtznumm = | Grënnung = [[1932]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = Stade Francois Trausch,<br>[[Mamer]] | Plazen = 1 750 | President = [[Guy Dauphin]] | Trainer = | Liga = [[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 14. Plaz, BGL League | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=ff0000|body1=ff0000|rightarm1=ff0000|shorts1=ff0000|socks1=ff0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=ffff3f|body2=ffff3f|rightarm2=ffff3f|shorts2=ffff3f|socks2=ffff3f| }} Den '''FC Mamer 32''' (''F.C. Mamer 32'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Mamer]]. De Veräi gouf 1932 als ''Jeunesse Mamer'' gegrënnt. Den Numm gouf awer schonn d'Joer drop, 1933, op deen haitege geännert. Mamer huet nieft de Seniorsekippe vun de Männer och eng Fraenekipp. == Chronologeschen Iwwerbléck == * 1932: Den FC Mamer 32 gëtt gegrënnt * 1956: Avancement an d'Promotioun, déi zweethéchst Spillklass zu där Zäit * 1967: Grënnung vum Supporterclub 67 * 1968: Champion an der 3. Divisioun an Avancement an 2. Divisioun * 1971: Champion an der 2. Divisioun an Avancement an 1. Divisioun ënner dem Spillertrainer ''Roland Christen''. Erreeche vun der Siechzéngtelsfinall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] géint de Lëtzebuerger Rekordmeeschter [[Jeunesse Esch]]. * 1976: Aweiung vum neien Terrain mat engem Galamatch tëscht dem Bundesligist [[FC Saarbrécken]] an der [[FA Red Boys Déifferdeng|Red Boys Déifferdeng]]. Den Terrain gouf méi spéit op den Numm ''Stade Francois Trausch'', Grënnungsmember a fréiere [[Buergermeeschter]], gedeeft. * 1977: Champion an der 2. Divisioun an Avancement an 1. Divisioun, wou se sech dräi Joer hale konnten. * 1982: Fofzegjäregt Bestoe mat Fändelswei. Ofstig an 3. Divisioun * 1983: Erëm an 2. Divisioun geklommen. * 1986: Grënnung vun enger Veteranenekipp * 1987: Definitiv Grënnung vun enger Jugendkommissioun * 1992: Avancement an 1. Divisioun wou d'Ekipp sech etabléiere konnt * 1994: Aweiung vun der neier gedeckter Tribün * 1995: Trophée Fair-Play vun der 1. Divisioun * 1998: Grënnung vun der Dammenekipp * 2000: Champion an der 1. Divisioun an éischten Avancement an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]], aus där de Veräin no där Saison erëm gefall ass. * 2002: Trophée Fair-Play vun der 1. Divisioun * 2004: Aweiung vum neie syntheeteschen zweete [[Foussballsterrain]], deen op den Numm ''Georges Schumann'' gedeeft gouf * 2005: Champion an der 1. Divisioun an zweeten Avancement an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] * 2005: 1. Titel an der Veräinsgeschicht - D'Dammenekipp vum F.C. Mamer 32 gewënnt d'[[Coupe de Luxembourg (Dammefoussball)|Coupe de Luxembourg]] * 2006: Duerch e 4:3 beim Eelefmeterschéisse géint [[US Rëmeleng|Rëmeleng]] zu [[Schëffleng]] virun 1 000 Spectateure. Den FC Mamer spillt 2007 an der Nationaldivisioun. D'Dammenekipp mécht den [[Doublé (Foussball)|Doublé]] (Champion a Coupe) * 2007: D'éischt Seniorsekipp fält nees an d'Éierepromotioun; zweeten Doublé fir d'Dammen <div style="clear:both;"><br></div> [[Fichier:FC Mamer Terrain.jpg|thumb|center|700px|Den Terrain vum F.C. Mamer 32]] <div style="clear:both;"></div> == Dammenekipp == [[Fichier:FC Mamer Tribün.jpg|thumb|270px|right|Tribün vum F.C. Mamer]] D'Dammenekipp vu Mamer ass 2007 ouni Punktverloscht Champion ginn an huet anengems nach -scho fir drëtt Joer hannereneen- d'Coupe gewonnen. === Nationale Palmarès === '''[[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionnat|Lëtzebuerger Championnat]]''': * '''Champion''' (2x): 2006, 2007 '''[[Coupe de Luxembourg (Dammefoussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Gewënner''' (3x): 2005, 2006, 2007 == Um Spaweck == {{fr}} [https://web.archive.org/web/20060526082950/http://www.fcmamerdames.lu/ Websäit vun der Dammenekipp vum FC Mamer 32] {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Mamer]] [[Kategorie:Gemeng Mamer]] js52mbewr6c7tm5bsu3grgredxlfdkc Racing FC Union Lëtzebuerg 0 20829 2704429 2703775 2026-09-09T08:46:42Z Makenzis 35893 2704429 wikitext text/x-wiki {{skizzSport}} {{Infobox Foussballclub | Numm = Racing FC Union Lëtzebuerg | Logo = [[Fichier:Rfcul logo.png‎|150px|RFCU Lëtzebuerg]] | Offiziellen Numm = Racing FC Union Lëtzebuerg | Spëtznumm = Racing-Union | Grënnung = [[12. Mee]] [[2005]] | Veräinsfaarwen = Hellblo-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Stade Achille Hammerel]],<br> [[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]] | Plazen = 5 814 | President = {{LUX-f}} Karine Reuter | Trainer = Yannick Kakoko | Liga = [[BGL Ligue|Nationaldivisioun]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 7. Plaz | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = 8AD0FF | body1 = 8AD0FF | rightarm1 = 8AD0FF | shorts1 = ffffff | socks1 = ffffff | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | Leftarm2 = ffffff | body2 = FFC0CB | rightarm2 = FFC0CB | shorts2 = ffffff | socks2 = ffffff |leftarm2=FFC0CB|body3=32CD32|leftarm3=32CD32|rightarm3=32CD32}} De '''Racing F.C. Union Lëtzebuerg''' (kuerz: RFCUL / Spëtznumm: Racing-FC, d'Unioun) ass e Foussballclub aus der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. De Veräin ass den [[12. Mee]] [[2005]] aus der Fusioun vun den dräi Stater Stammveräiner [[CA Spora Lëtzebuerg]] (dofir steet den Numm ''Racing''), [[Union Lëtzebuerg]] (dofir steet ''Union'') an [[CS Alliance 01|CS Alliance 01 Lëtzebuerg]] (dee selwer eng Fusioun war vum [[FC Aris Bouneweg]] mam klenge [[CS Hollerech]]; dofir steet ''FC'' am Numm) entstanen. == Erfolleger == === Racing FC Union Lëtzebuerg === * Pokalgewënner: 2018, 2022 === [[C.A. Spora Lëtzebuerg|Spora Lëtzebuerg]] === * Meeschter: 1925, 1928, 1929, 1934, 1935, 1936, 1938, 1949, 1956, 1961, 1989 (1910 als Racing Lëtzebuerg, souwéi 1911 an 1919 als Sporting Club Lëtzebuerg) * Pokalgewënner: 1928, 1932, 1940, 1950, 1957, 1965, 1966, 1980 (1922 als Racing Luxemburg) === [[Union Lëtzebuerg]] === * Meeschter: 1927, 1962, 1971, 1990, 1991, 1992 (1912, 1914, 1915, 1916, 1917 als US Hollerich/Bouneweg) * Pokalgewënner: 1947, 1959, 1963, 1964, 1969, 1970, 1986, 1989, 1991, 1996 === [[FC Aris Bouneweg]] === * Meschter: 1964, 1966, 1972 * Pokalgewënner: 1967 Historesch gesinn huet de Racing FC Union Lëtzebuerg mat senge Virgängerveräiner domat 28-mol d'Lëtzebuergesch Meeschterschaft (geneesou dacks wéi d'[[Jeunesse Esch]]) an 22-mol d'[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] (véiermol méi dacks wéi den [[FC Déifferdeng 03]]) gewonnen. == Um Spaweck == {{fr}} [https://web.archive.org/web/20180717015255/https://www.racing-union.lu/ Websäit vum RFCUL] <div style="clear:both;"></div> {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Letzebuerg]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] rz4xy87y9cmsuaamai9t6pnsy4n0xs4 Jeunesse Esch 0 20834 2704428 2648094 2026-09-09T08:38:35Z Makenzis 35893 2704428 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Jeunesse Esch | Logo = [[Fichier:Jeunesse-Esch.png|115px|Jeunesse Esch]] | Offiziellen Numm = Association Sportive la<br>Jeunesse d'Esch/Alzette | Spëtznumm = | Grënnung = [[13. August]] [[1907]] | Veräinsfaarwen = Schwaarz-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = Stade de la Frontière,<br>[[Esch-Uelzecht]] | Plazen = 5 090 | President = [[Marc Theisen]] | Trainer = [[Marc Thomé]] | Aktuelle Championnat = [[Foussball Nationaldivisioun|BGL Ligue]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 6. Plaz | pattern_la1 =_black_stripes | pattern_b1 =_blackstripes | pattern_ra1 =_black_stripes | leftarm1 =fff | body1 =FFFFFF | rightarm1 =fff | shorts1 =000000 | socks1 =000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | leftarm2 = 000 | body2 = 000 | rightarm2 = 000 | shorts2 = 000 | socks2 = 000 }} D''''Jeunesse Esch''' (offiziell ''A.S. la Jeunesse d'Esch/Alzette'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vun [[Esch-Uelzecht]]. De Veräi gouf den [[13. August]] [[1907]] als ''Football and Lawntennis Club Jeunesse de la frontière Esch/Alzette'' gegrënnt. 1920 krut de Club säin haitegen Numm. D'Escher Jeunesse ass ee vun den eelsten, a mat ee vun de renomméiertste Lëtzebuerger Foussballclibb. D'Jeunesse war vun Ufank un am [[Foussball Nationaldivisioun|nationale Championnat]] mat dobäi (éischt Saison 1909/10) an huet bis op e puer seele Kéieren an der ieweschter Divisioun gespillt.<ref>1911 huet d'Jeunesse kee Championnat gespillt, d'Joer drop ass de Veräin du vun der ''Klass B'' aus gestart a koum op eng zweet Tabelleplaz. D'Ekipp konnt awer eréischt erëm 1914 iewescht Divisioun spillen, well d'Championnat 1913 ausgefall ass. Zweetklasseg waren déi Schwaarz-Wäiss nëmmen nach 1918, 1931 bis 1933, 1946, a fir d'lescht dunn 1949. Den zweete Weltkrich iwwer huet keen nationaalt Championnat däerfen organiséiert ginn, d'Jeunesse huet awer tëscht 1941-44 als ''SV Schwarz-Weiss 07 Esch'' an der ''Gauliga Moselland'' matgespillt a war 1943/44 éischt an der ''Staffel West''. Quell: [https://web.archive.org/web/20070223004622/http://webplaza.pt.lu/~funar58/] (2007)</ref> Zanter der Saison 1949/50 ass de Club ouni Ënnerbriechung éischtklasseg gewiescht a war zum dackste mat virbäi am Championnat. D'Jeunesse ass mat zolittem Virsprong Lëtzebuerger Rekordmeeschter.<ref>Hanner der Jeunesse läit, [[Foussball Nationaldivisioun#Championen der Zuel vun den Titelen no|der Zuel vun de Championstitelen no]], d'[[CA Spora Lëtzebuerg|Spora]] (zanter 2005 Deel vum [[Racing FC Union Lëtzebuerg|RFCUL]]) mat 11 éischte Plazen. Vun den aktiven, net zu neie Clibb fusionéierte Veräiner, waren den [[F91 Diddeleng]] an den [[Avenir Beggen]] allenzwee bis d'Saison 2006/07 matabegraff sechsmol Lëtzebuerger Champion.</ref> D'éischt Veräinsekipp war bis ewell 28-mol Champion a koum 12-mol op eng zweet Tabelleplaz. Déi Escher stoungen och 23-mol an der Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] an hu se dovun 12-mol gewonnen. Nëmmen de fréieren Déifferdenger Veräin d'[[FA Red Boys Déifferdeng|Red Boys]] huet d'Coupe nach méi dacks (15x) mat heem geholl. Am Ganzen huet d'Jeunesse aachtmol den [[Doublé (Foussball)|Doublé]] (Champion a Coupe) gemaach, och dat ass en nationale Rekord. Wéinst de sëllege Champions- a Coupetitelen huet de Club dacks a reegelméisseg op europäeschem Niveau gespillt an huet och do sou munnech gutt Resultater opweises. De Succès an der Zäit, déi formidabel sportlech Evolutioun déi de Veräin hanner sech huet, ass och den historesche Verdéngscht vun den italieenesche [[Schmelz]]aarbechter aus de Quartieren ''Hiehl'' a ''Grenz'' déi mat der Jeunesse, sief et als Supporter oder Spiller, hir kleng ''[[Juventus Turin|Juve]]'' zu Esch haten. Bei de Lokalmatcher géint d'[[CS Fola Esch|Fola Esch]], déi éischter dem Patronat no war -d'Fola ass de "Manchetteclub" genannt ginn- ass et an der Zäit dann och ëmmer ëm eppes méi wéi nëmmen de [[Foussball]] gaangen. 2007 huet d'Jeunesse hir honnert Joer gefeiert. Um sportleche Plang sollt d'Saison 2006/07 dunn awer éischter e Krisejoer ginn. Nodeem déi Escher 2005/06 nach Coupefinalist a Vizechampion waren, war d'Jeunesse géint Enn der Saison éischter um Wupp vun der Tabell ze fannen, drop an drun an d'Relegatioun géint den Drëttplazéierten aus der [[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] ze missen an domat ze riskéiere fir d'éischt Kéier zanter 1948 aus der Nationaldivisioun erauszetrëllen.<ref>Artikel: [http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=528824.html ''Esch get that sinking feeling''] op uefa.com</ref>. Et ass herno dunn awer nach fir eng 9. Plaz duergaangen, nodeem déi Schwaarz-Wäiss sech an der Schlussphas ferm erkritt haten (véier Victoiren, ee Remis an nëmmen eng Nidderlag an de leschte sechs Matcher). D'Jeunesse spillt am [[Stadion Op der Grenz]] (''Stade de la Frontière''). De Stade gouf 1920 gebaut an ass fir international Matcher zougelooss.[[Fichier:Jeunesse_Stadion_1.jpg|thumb|350px|De Stadion op der Grenz]] == Nationale Palmarès == '''[[Foussball Nationaldivisioun|Lëtzebuerger Championnat]]''': * '''Champion''' (28x): 1921, 1937, 1951, 1954, 1958, 1959, 1960, 1963, 1967, 1968, 1970, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1980, 1983, 1985, 1987, 1988, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2004, 2010 * '''Vizechampion''' (12x): 1915, 1936, 1938, 1953, 1957, 1961, 1969, 1978, 1986, 1989, 1991, 2006 '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Gewënner''' (13x): 1935, 1937, 1946, 1954, 1973, 1974, 1976, 1981, 1988, 1997, 1999, 2000, 2013 * '''Finalist''' (12x): 1922, 1927, 1965, 1966, 1971, 1975, 1985, 1991, 1995, 1996, 2006,2012 '''Doublé''' an de Joren: 1937, 1954, 1973, 1974, 1976, 1988, 1997, 1999. == Europäesch Kompetitiounen == Vun dem Grapp voll Lëtzebuerger Foussballclibb déi iwwerhaapt alt e Match op europäeschem Plang gewonnen hunn oder och nach en Tur viru komm sinn, huet d'Jeunesse bei wäitem déi bescht Resultater opweises - sief et och datt d'Zäit vun de grousse Succèse vun aus de siechzeger Jore schonn e gudde Strapp hier ass. An den Ufanksjore vum [[UEFA Champions League|Europapokal vun de Landesmeeschter]] ass Esch zweemol (1960 an 1964) bis an d'Aachtelsfinall komm: 1959/60 gouf d'Jeunesse géint den deemolege Champion aus [[Polen]], den [[ŁKS Łódź]] geloust. Deen éischte Match hunn déi Escher Lodsch mat 5-0 reegelrecht iwwerrannt. De Retoursmatch konnten d'Polen zwar fir sech entscheeden, mä d'Jeunesse koum wéinst der favorabeler Goldifferenz nawell en Tur virun. An der Aachtelsfinall ass et dunn awer géint e ganzt anert Kaliber gaangen, den deemools scho véierfachen europäesche Champion vun de Landesmeeschter [[Real Madrid]]. Real huet schonn am éischte Match mat engem 7-0 de Sak fréi zoumaache kënnen, an och an der zweeter Begéinung hat d'Jeunesse - obschonn zweemol konnt markéiert ginn - net vill ze radetten. Madrid stoung herno géint d'[[Eintracht Frankfurt]] an der Finall (7-3) an ass dat fënneft Joer hannerenee Champion ginn. Am Europapokal 1963/64 war d'Jeunesse den éischte Match dem [[Finnland|finnesche]] Champion [[FC Haka]] kloer ënnerleeën (1-4). Am Retoursmatch op der Grenz haten déi Schwaarz-Wäiss sech dunn awer ferm erkritt a konnte sech mat 4-0 géint d'Finnen duerchsetzen, e Resultat wat just duergaangen ass fir virun ze kommen. An der Aachtelsfinall huet de Géigner [[Partizan Belgrad]] geheescht. Esch huet den éischte Match mat 2-1 gewonnen, ass awer dunn am zweete mat 2-6 ënnergaangen a war domat och aus der Coupe eraus. Pech haten déi Escher am Europapokal vun de Landesmeeschter 1967/68. Nodeem den éischte Virronnematch doheem géint [[Valur Reykjavík]] mat engem Remis (1-1) op en Enn gaange war, an och am Retoursmatch zu [[Reykjavík]] no Verlängerung 3-3 gläichgespillt gouf, huet den deemolege Reegelen no d'Lous entscheet. Valur Reykjavík hat Chance a koum eng Ronn virun, déi Escher hunn däerfen heemfueren. Eng formidabel Leeschtung war den 1-1 doheem géint de [[Liverpool FC]] am EP Landesmeeschter 1973/74.<ref>D'Erënnerunge vum [[Denis Scuto]] un d'Matcher géint de Liverpool FC: [https://web.archive.org/web/20070527030201/http://www.jeunesse-esch.lu/opencms/opencms/jeunesse/fr/Historique/Liverpool/ ''Il y a trente ans, un match fou: Jeunesse Esch – F. C. Liverpool 1-1'']</ref> Den engleschen Traditiounsveräin hat d'Joer virdrun d'UEFA Cup gewonnen a war deemno eng vun den dichtegsten Ekippen an Europa. Och am Retoursmatch am [[Anfield|Anfield Stadion]] huet d'Jeunesse Liverpool virun 28 000 Spectateuren nach eng Hallschent laang de Bass gehalen (0-0). Zu gudder Lescht gouf du mat 0-2 verluer, e Resultat dat méi wéi respektabel war. Dee bis ewell <small>(Sept. 2017)</small> leschte Match deen d'Jeunesse international gewonnen huet, war an der [[Europa League 2016/17]]. Do ass de Retourmatch géint [[St. Patrick's Athletic Dublin]] op der Grenz mat 2-1 gewonne ginn. [[Fichier:Jeunesse Esch, 1935.jpg|thumb|D'Jeunesse, 1935.]] === All d'Matcher === {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1958/59 |[[UEFA Champions League]] |Q |{{flagicon|Sweden}} |[[IFK Göteborg]] |1-2, 1-0, 1-5 |- |rowspan="2"|1959/60 |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] |Q |{{flagicon|Poland}} |[[ŁKS Łódź]] |5-0, 1-2 |- |1R |{{flagicon|Spain}} |[[Real Madrid]] |0-7, 2-5 |- |1960/61 |[[UEFA Champions League]] |Q |{{flagicon|France}} |[[Stade de Reims]] |1-6, 0-5 |- |rowspan="2"|1963/64 |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] |Q |{{flagicon|Finland}} |[[Haka Valkeakoski]] |1-4, 4-0 |- |1R |{{flagicon|Yugoslavia}} |[[Partizan Belgrado]] |2-1, 2-6 |- |1967/68 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Iceland}} |[[Valur Reykjavík]] |1-1, 3-3 |- |1968/69 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Greece}} |[[AEK Athen]] |0-3, 3-2 |- |1969/70 |[[Coupe des villes de foires]] |1R |{{flagicon|Northern Ireland}} |[[Coleraine FC]] |3-2, 0-4 |- |1970/71 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Greece}} |[[Panathinaikos Athen]] |1-2, 0-5 |- |1973/74 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|England}} |[[Liverpool FC]] |1-1, 0-2 |- |1974-75 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Turkey}} |[[Fenerbahçe|Fenerbahçe SK]] |2-3, 0-2 |- |1975/76 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|West Germany}} |[[FC Bayern München]] |0-5, 1-3 |- |1976/77 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Hungary}} |[[Ferencvaros]] |1-5, 2-6 |- |1977/78 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Scotland}} |[[Celtic FC]] |0-5, 1-6 |- |1980/81 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Soviet Union}} |[[Spartak Moskau]] |0-5, 0-4 |- |1981/82 |[[Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|Yugoslavia}} |[[Velez Mostar]] |1-1, 1-6 |- |1983/84 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|East Germany}} |[[BFC Dynamo Berlin]] |1-4, 0-2 |- |1985/86 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Italy}} |[[Juventus Football Club|Juventus]] |0-5, 1-4 |- |1987/88 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Denmark}} |[[AGF Århus]] |1-4, 1-0 |- |1988/89 |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Poland}} |[[Górnik Zabrze]] |0-3, 1-4 |- |1997/98 |[[UEFA Champions League|Champions League]] |1Q |[[Fichier:Flag of Switzerland.svg|20px]] |[[FC Sion]] |0-4, 0-1 |- |1998/99 |Champions League |1Q |[[Fichier:Flag of Switzerland.svg|20px]] |[[Grasshoppers Zürich]] |0-6, 0-2 |- |1999/00 |Champions League |1Q |[[Fichier:Flag of Latvia.svg|20px]] |[[Skonto Riga]] |0-2, 0-8 |- |2004/05 |Champions League |1Q |[[Fichier:Flag of Moldova.svg|20px]] |[[Sheriff Tiraspol]] |0-2, 1-0 |- |2006/07 |[[UEFA Cup]] |1Q |[[Fichier:Flag of Latvia.svg|20px]] |[[Skonto Riga]] |0-2, 0-3 |- |2010/11 |Champions League |2Q |[[Fichier:Flag of Sweden.svg|20px]] |[[AIK Stockholm]] |0-1, 0-0 |- style="background-color:#eee;" |- |2012/13 |Europa League |1Q |[[Fichier:Flag of Slovenia.svg|20px]] |[[Olimpija Ljubljana]] |0-3, 0-3 |- style="background-color:#eee;" |- |rowspan="2"|2013/14 |rowspan="2"|Europa League |1Q |[[Fichier:Flag of Finland.svg|20px]] |[[TFS Turku]] |2-0, 1-2 |- |2Q |[[Fichier:Flag of Latvia.svg|20px]] |[[FK Ventspils]] |0-1, 1-4 |- |2014/15 |Europa League |1Q |[[Fichier:Flag of Ireland.svg|20px]] |[[Dundalk]] |0-2, 1-3 |- |2016/17 |Europa League |1Q |{{flagicon|Ireland}} |[[St.Patrick's Athletic Dublin]] |0-1, 2-1 |} ''Q = Qualifikatiounsronn, R = Ronn, 1/8 = Aachtelsfinal'' == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} * ''[[100 Joer Jeunesse Esch - E stoarkt Stéck Minett]]''. Dokumentarfilm, Lëtzebuerg 2007. Realiséiert vum [[Julie Schroell]] fir d'Feierlechkeete vum Centenaire 2007. == Fir ze liesen == *''1907-2007: 100 Joer Jeunesse Esch'', Éditions Binsfeld, 11. Dez. 2007, 280 Säiten, 300 Fotoen, ISBN 978-2-87954-186-0 == Éierungen == {{Navigatioun Sportsekipp vum Joer (L) |Numm virdrun = [[HB Diddeleng]]<br>Jeunesse Esch<br>[[HB Diddeleng]] |Joer = [[1968]]<br>[[1969]]<br>[[1986]] |Numm duerno = Jeunesse Esch<br>HB Diddeleng<br>[[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Foussballnationalekipp]] }} == Um Spaweck == *{{fr}} [http://www.jeunesse-esch.lu/ Offizielle Websäit vun der Jeunesse Esch] {{Referenzen}} {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] kxp0klbi5e6s572l0c3a1g67l2g19b0 Gare Lëtzebuerg 0 21240 2704384 2668885 2026-09-08T19:40:05Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704384 wikitext text/x-wiki {{Infobox Statioun |Gleiser = 13 (mat Quaien) |P.K. = {{small|16,65 (Linn 6 a Linn 1)<br>- 0,00 (5) - 0,00 (3) - 20,40 (7)}} |Positiounskaart = <mapframe latitude="49.600128" longitude="6.134161" lang="lb" zoom="14" align="center" width="260" height="300" text="Lag vun der {{PAGENAME}}"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.134161, 49.600128 ] } } ] } </mapframe>}} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 280 | Bild1 = Eingangsbereich Bahnhof Luxemburg.jpg | Text1 = D'Gare vu Lëtzebuerg, vun der Rue Joseph Junck aus gesinn | Bild2 = Fenster in der Bahnhofshalle von Luxemburg.jpg | Text2 = Fënster mam Motiv vu Lëtzebuerg an der Agankshal vun der Gare | Bild3 = 07184-Luxemburg-1906-Gare centrale-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg | Text3 = D'hëlzent Gebai vun 1859 | Bild4 = Pavillon Grand-ducal Gare Luxembourg A.jpg | Text4 = De Groussherzogleche Pavillon | Bild5 = Hallway Luxembourg railway station.jpg | Text5 = D'gliesen Hal vun 2012 }} D''''Gare vu Lëtzebuerg''' ass d'[[Gare|Haaptgare]] vun der [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|Lëtzebuerger Eisebunn]]. Se läit am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Wéinst der [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Gemengefusioun am Joer 1920]], läit se historesch gesinn, an der [[Kadastersektioun]] [[Bouneweg]] vun der fréierer [[Gemeng Hollerech]]. D'Gebai aus dem Joer 1913 ass eent vun den imposantste Gebaier vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an déi gréisst [[Gare]] vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Et gouf 1989 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/Quartier Gare|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-JL}}</ref> D'Gare Lëtzebuerg gehéiert zu alle Linne vum [[CFL-Zuchreseau]]: {{Small|Opgezielt am Sënn vun der Auer:}} * Lëtzebuerg - Ettelbréck - Ëlwen - (Gäilech) * Lëtzebuerg - Waasserbëlleg - (Tréier) * Lëtzebuerg - Diddenuewen - Metz * Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange * Rodange - Esch-Uelzecht - Lëtzebuerg - Ëlwen * Lëtzebuerg - Nidderkäerjeng-Suessem - Rodange - (Attem / Lonkech) * Lëtzebuerg - Klengbetten - Arel an hire jeeweilegen Niewelinnen. D'Nopeschgare sinn: [[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]], [[Gare Zens-Hamm|Zens-Hamm]], [[Gare Houwald|Houwald]], [[Gare Hollerech|Hollerech]] a [[Gare Bartreng-Stroossen|Bartreng-Stroossen]]. An der südlecher Verlängerung vun der Gare, parallel mat der Ramp fir op d'[[Jean-Pierre-Büchler-Bréck]], steet e [[Park & Rail-Parking|Park & Rail-Parkhaus]] mat 620 Plazen. Et gëtt ë. a. 13 speziell [[Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit|Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit]], 20 Plaze fir [[E-Autoen|Elektroautoen]], an 10 Plaze fir d'„[[Flex (Carsharing)|Flex]]“-[[Carsharing]]sautoen. Bei der Gare gëtt et och zwou [[Bikebox]]e fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen. No der Gare ass och d'Plaz virdrun – d'[[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]] – an de Quartier ronderëm – de [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] – benannt. Eng [[Foussgängerbréck]] iwwer d'Schinnen nieft der Gare verbënnt de Garer Quartier direkt mat [[Bouneweg]]. ==Geschicht== === Fro vum Standuert: strateegesch a politesch Komplikatiounen === Am [[19. Joerhonnert]] war d'Wiel vun engem passende Standuert fir d'Gare Lëtzebuerg eng grouss Erausfuerderung. D'Stad huet bis [[1866]] nach zum [[Däitsche Bond]] gehéiert an de Gouverneur vun der [[Festung Lëtzebuerg|Festung]] war dergéint, datt d'Befestegungsmauere sollten opgebrach ginn, fir Eisebunnsgleiser an d'Festung eranzeleeën. Do dernieft hunn och déi geographesch Gegebenheeten komplex bautechnesch a strateegesch Ufuerderunge mat sech bruecht. Déi nei “Centralstation” sollt net nëmmen de militäresche Sécherheetsinteressen entspriechen, mä och der Stater Gemeng a senge Geschäftsleit entgéintkommen. Et war wichteg, datt d'Gare net ze wäit vum Stadzentrum ewech leien dierft, fir der wirtschaftlecher Dynamik an der Uewerstad net ze schueden. Verschidde Projete goufen diskutéiert: Rheinsheim (beim haitege Konvikt), Fort Bourbon, [[Helleg-Geescht-Plateau]], Neipperg, a [[Clausen]] a souguer um [[Lampertsbierg]]. D'Verhandlunge waren extrem komplizéiert an hunn eng Rëtsch Joer gedauert, well strateegesch Interêten, geographesch Limitten an d'Erwaardunge vun de Bierger openee getraff sinn. === Verschidde Projeten === De Projet Fort Rheinsheim gouf séier verworf, well en hätt de kommerziellen Zentrum vun der Uewerstad a Richtung Hollerech gedréckt. Géint den Helleg-Geescht-Plateau hu geschwat, datt e 35 Meter héije Viadukt gebraucht gi wier, deen déi finanziell a bautechnesch Limitte gesprengt hätt. D'Regierung an d'Militärgouvernance hu Projeten am [[Péitruss]]dall (vun der [[Bourbonschleis]] aus a Richtung Hollerech), virum Fort Bourbon oder a Clausen proposéiert. All Plaz hat hir eegen enorm Käschten a militäresch Bedenken. Fir zu enger Konklusioun ze kommen, gouf de belsche Chefingenieur Maus beoptraagt fir eng Léisung ze fannen. Hien huet d'Iddi vun enger Gare a Clausen favoriséiert, wou eng Duerchgangsgare d'Verknëppung vun de véier Haaptstrecken hätt kënnen assuréieren. Schlussendlech waren déi héich Käschten, déi militäresch Ufuerderungen an déi komplizéiert Topographie d'Haaptgrënn, firwat kee vun de Projete sech duerchgesat huet. === Decisioun zu Gonschte vun Hollerech === No jorelaangen Diskussiounen huet sech d'Meenung ëmmer méi zu Gonschte vun enger Léisung an de Beräich Hollerech / Bouneweg verlagert. De Bau sollt baussent der Festung leien, fir déi militäresch Ufuerderungen ze respektéieren, awer nach no genuch bei der Stad bleiwen. Als Kompromëss tëscht den Interesse vum Festungsgouverneur an der Stad gouf de Standuert fir d'Gare an der Sektioun Bouneweg vun der deemoleger [[Gemeng Hollerech]] festgeluecht an d'Propos gouf 1858 vum Däitsche Bond ugeholl. === Bau an Ouverture vun der éischter Gare === D'Gebai huet missen aus Holz gebaut ginn, fir am Fall vun enger Belagerung kënnen ofgebrannt ze ginn, fir datt keng feindlech Truppe sech dra kéinte verstoppen. Et gouf sech entscheet fir d'Gebai am Stil vun engem Schwäizer Chalet ze bauen. De [[Grondsteen]] dofir gouf den 30. Oktober 1858 geluecht<ref>Artikel ''Die Grundsteinlegung'' am [[Luxemburger Wort]] Nr 101 vum 4. November 1858, S.1 ([https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/1d8dfk/pages/1/articles/DTL32?search=Grundsteinlegung Link])</ref><ref>Mike Stebens, [https://web.archive.org/web/20230225110901/https://www.wort.lu/de/lokales/vom-holzbau-zum-barocken-monument-63f39868de135b9236374bd1 Hauptbahnhof Luxemburg, Vom Holzbau zum barocken Monument], wort.lu [€] (25.2.2023); ''Luxemburgs Anbindung an Europa, Vor 165 Jahren wurde mit dem Bau des ersten Bahnhofs im Großherzogtum begonnen. Seither hat sich viel getan. Weitere Modernisierungen sind geplant.,'' Luxemburger Wort, 25.2.2023, S.18-19</ref> an no manner wéi engem Joer, de [[4. Oktober]] 1859, gouf se ageweit<ref>Artikel ''Die Inauguration unserer Eisenbahnen'' am Luxemburger Wort Nr 80 vum 6. Oktober 1859, S. 1 ([https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/wk2nzn/pages/1/articles/DTL37?search=Inauguration Link])</ref>. D'Gare war mat Fändele vu Lëtzebuerg, Holland, Frankräich, der Belsch a [[Preisen|Preise]] gerëscht an de [[Michel Lentz]] huet zu dëser Geleeënheet [[De Feierwon]] komponéiert. De [[Henri vun Oranien-Nassau|Prënz Hari]] an aner héich Perséinlechkeeten hunn un de Feierlechkeeten deelgeholl. De 4. a 5. Oktober sinn déi éischt Verbindung op Diddenuewen an Arel opgemaach ginn. Mat der Zäit ass d'Gare Lëtzebuerg e wichtegen Dréi- an Aangelpunkt fir den Handel a fir Reesen an déi wichtegst Stied an der Groussregioun ginn. === Schleefe vun der Festung an Neibau vun der Gare === Mam [[Traité vu London (1867)|Londoner]] [[Traité vu London (1867)|Traité vun 1867]] gouf Lëtzebuerg als [[Neutralitéit (International Politik)|neutral]] erkläert, huet dofir awer d'[[Festung Lëtzebuerg]] misse schleefen. Domat war och d'Bauverbuet opgehuewen an déi provisoresch hëlze Struktur vun der Gare war net méi ubruecht. Bis zum [[Franséisch-Preisesche Krich|Franséisch-Preisesche Krich vun 1870-1871]] huet d'Gebai (an d'Eisebunn) der [[Compagnie de l'Est]] gehéiert. Duerno ass d'Gestioun un d'[[Reichsbahn zu Lëtzebuerg#1871-1918|Elsass-Lothringische Reichsbahngesellschaft]] iwwergaangen. Den 1. August 1874 huet de Prënz Hari den Accord gi fir en neit, stengent Gebai ze bauen. Et huet awer nach ronn 30 Joer gedauert bis et mam baue lass goung. An den 1870er Joren ass d'Eisebunnsanlag a Richtung Bouneweg vergréissert ginn an déi zwou [[Rotonden|Rotonde]] goufe gebaut. Dat haitegt Gebai gouf tëscht 1907 an 1913 am [[neobarock]]e Stil, "Miseler Barock" genannt, gebaut. D'Pläng ware vum däitschen Architekt [[Alexander Rüdell]]. Si goufe vum ''Baurat'' [[Karl Jüsgen]] ausgefouert. 1908 gouf de Südfligel fäerdeg.<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/q92r7c/pages/2/articles/DTL65?search=Bahnhof|Titel=Bahnhof Luxemburg|Gekuckt=25.2.2023|Datum=8. 6. 1908|Editeur=Luxemburger Wort}}</ref> Den 13. Dezember 1910 goung déi nei Agangshal op.<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/q2f501/pages/2/articles/DTL70?search=Bahnhof|Titel=Das neue Empfangsgebäude auf Bahnhof Luxemburg|Gekuckt=27.2.2023|Datum=10.12.1910|Editeur=Luxemburger Wort}}</ref> Ursprénglech ware fir dësen Deel vum Gebai 860.000 Mark virgesinn, se huet awer um Enn 1.100.000 Mark kascht<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/q2f501/pages/2/articles/DTL70?search=Bahnhof|Titel=Das neue Empfangsgebäude auf Bahnhof Luxemburg|Gekuckt=25.2.2023|Datum=10.12.1910|Editeur=Luxemburger Wort}}</ref>, ë.&nbsp;a. wéinst de spezielle Wënsch vun der Lëtzebuerger Regierung: zousätzlech Ubauten ([[Administration des douanes et accises (Lëtzebuerg)|Douane]], Waardesäll fir d'éischt an d'zweet Klass, asw.), e méi héijen Tuerm, eng besser Ausstattung, asw. Enn 1913 war och den Nordfligel mam [[Pavillon (Architektur)|Pavillon]] – deen als [[groussherzog]]lech Salle d'attente benotzt gouf – fäerdeg. Deen Deel ass mat enger [[Arkad]] mam Haaptgebai verbonnen. Haut <!--(Mäerz 2010) --> ass e Bistro an deem Pavillon. Wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Krich]] ass d'Gebai awer ni ageweit ginn. === Éischte Weltkrich === Am [[Éischte Weltkrich]] war d'Gare en zentrale Punkt fir militäresch Transporter an huet ënner Bombardementer gelidden. Den 28. Mäerz 1918 hu brittesch Fligere versicht d'Gare ze bombardéieren. Déi 17 Bommen hunn d'Gare awer gréisstendeels verfeelt, mä Wunnhaiser getraff. Zéng Mënsche si bei dem Ugrëff ëm d'Liewe komm. Tëscht 1936 an 1938 goufen éischt Moderniséierungsaarbechten ausgeféiert. === Zweete Weltkrich === Och wärend dem [[Zweete Weltkrich]] gouf d'Gare massiv beschiedegt, besonnesch wärend den alliéierte Bombardementer. 1944 war d'Gebai d'Zil vun dräi Bombardementer vun alliéierte Fligerstaffele bei deenen 155 Mënschen ëm d'Liewe komm sinn. Um zentrale Gebai war nëmmen e klenge Schued entstanen, d'Atelieren op där anerer Säit waren awer komplett zerstéiert ginn. Vis-à-vis vun der Entrée ass eng grouss Fënster aus faarwegem Glas, op där, zënter der Zäit nom [[Zweete Weltkrich]], eng stiliséiert [[Panorama]]vue vun der Alstad, mam Tuerm vun der [[Spuerkeessgebai|Spuerkeess]] an der [[Nei Bréck|Neier Bréck]], ze gesinn ass<ref>{{Citation|URL=https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/industriel/conservation_mise_valeur/lux_gare.html |Titel=Service des Sites et monuments nationaux: Luxembourg: Gare |Gekuckt=23.05.2010 |Archiv-Datum=13.10.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20131013014741/https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/industriel/conservation_mise_valeur/lux_gare.html }}</ref>. === Nokrichszäit === Nodeems 1946 d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] gegrënnt gi war, ass an de Joren 1958 an 1959 d'[[CFL-Direktiounsgebai|Direktiounsgebai]] vun der CFL gebaut. 1963 ass d'Agankshal bei Geleeënheet vum Millenaire vun der Stad nei amenagéiert ginn. An de Joren 1974 bis 1978 goufen, nodeems d'[[Post Luxembourg|Postguicheten]] erausgeplënnert waren, déi fräi Fläche fir aner Zwecker benotzt (z.&nbsp;B. Empfang fir Expressfracht a Gepäcksconsigne). De Verkaf vun Ticketen ass an de Säitegank verluecht ginn. Déi éischt Geschäfter hu sech an der Agankshal etabléiert. Den 13. Januar 1989 gouf d'Gebai vun der Gare als [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/Quartier Gare|nationaalt Monument]] klasséiert. 1990/91 goufen d'Guichete fir den Ticketsverkaf mat engem méi moderne Verkafszentrum ersat. D'Molereien um Plaffong goufen, am Kader vu Renovéierungsaarbechten am Joer 1995, vum [[Armand Strainchamps]] entworf. === Renovéierungsaarbechte vun 2006 - 2012 === Vun 2006 bis 2012 goufe verschidde Renovéierungsaarbechte gemaach fir dem Opkommes vum Eisebunnsverkéier an dem Confort vun de Clienten nozekommen. Dozou gehéieren z.&nbsp;B. d'Aarbechten am Kader vum nërdlechen a [[Süden|südleche]] [[Souterrain]], d'Equipement op de Quaien, de Bau vun de Wartesäll op de Quaien 2 an 3, déi provisoresch Accèse vun de Quaien op d'Passerell fir op Bouneweg an de Bau vun engem iwwerdaachten Iwwergank tëscht der neier Hal an deem neie Parkhaus um südleche Wupp vun der Garer-Plaz<ref>[https://web.archive.org/web/20190224201223/http://www.cfl.lu/espaces/infrastructure/de/les-grands-projets/descriptif-des-projets/modernisation-de-la-gare-de-luxembourg Modernisierung des Bahnhofs Luxemburg] op cfl.lu, fir d'lescht gekuckt den 8. Dezember 2018</ref>. Den 21. September 2012 gouf, fir den 100. Anniversaire vun der Gare, de gliesenen ''Hall des voyageurs'', südlech vum Zentralgebai, vum Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] ageweit<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/316673.html "CFL: Neien "Hall des Voyageurs" um Freideg ageweit."] RTL.lu - 21.09.2012, 07:30 | Fir d'lescht aktualiséiert: 21.09.2012, 18:56.</ref>. == Ausbau vun der Gare == [[File:Luxembourg, Gare centrale - Grande vitesse (102).jpg|thumb|Den aktuelle Passage laanscht d'Gebai « Grande vitesse » ass ze schmuel fir als reguläre Passagéierquai ze déngen.]] De 5. Mäerz 2026 huet d'Chamber de Projet de loi 8668 eestëmmeg ugeholl, fir déi westlech Gleisanlagen an Deeler vun de Gebaier vun der Gare ëmzebauen. De Projet vum Ëmbau geet Hand an Hand mam Projet vun engem [[Pôle d'échange]] zu Hollerech, deen als Ersatz fir déi aktuell [[Gare Hollerech|Hollerecher Gare]] geplangt ass. De geplangten Ëmbau begräift haaptsächlech: * de Bau vun engem zousätzleche Gleis tëscht Hollerech an der Gare Lëtzebuerg fir d'[[Eisebunnsstreck Péiteng-Lëtzebuerg|Streck Péiteng – Lëtzebuerg]], déi aktuell op deem Deel nëmmen eegleiseg ass; * d'Verlängerung ëm 40&nbsp;m vum Quai 1 an de Bau vun engem zousätzlechen hallwe Quai mat enger Längt vun 265&nbsp;m. an der Gare Lëtzebuerg; * eng substantiell Ännerung vun de Gleiser um westleche Wupp vun der Gare, fir datt d'Péitenger Streck vun der zukünfteger neier Streck fir op [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg|Beetebuerg]] ka getrennt ginn a béid Linnen net iwwer déi selwecht Gleiser fuere mussen. De Projet ass als Fortsetzung vum Ëmbau um nërdlechen a südlechen Enn vun der Gare ze gesinn, dee vun 2006 u realiséiert gouf. De genannten hallwe Quai ass laanscht dem Gebai geplangt, dat als „Bâtiment grande vitesse“ bezeechent gëtt. Well de Passage vun 2,30&nbsp;m laanscht d'Gebai net duergeet fir als Passagéierquai kënne benotzt ze ginn, muss d'Baussemauer vum Gebai op der ganzer Héicht ofgerappt a mat enger neier ersat ginn. Fir de verluerene Volume ze kompenséieren, kritt d'Gebai dann en zousätzleche Stack drop. D'Aarbechte ginn an dräi Phase realiséiert; se sollen 2026 ufänken a bis 2031 daueren. De Projet de loi gouf mat engem Budget vun 138 Milliounen Euro ugeholl.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/Dossiers_parlementaires/8668/20251211_Depot.pdf|Titel=Projet de loi modifiant la loi modifiée du 6 juin 2019 relative à la gestion, à l'accès, à l'utilisation de l'infrastructure ferroviaire et à la régulation du marché ferroviaire|Gekuckt=06.03.2026|Datum=05.03.2026|Wierk=wdocs-pub.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Ronderëm d'Gare == Vum 21. Februar 1875 un ass de [[Fréiere Stater Tram#Bau vum Päerdstram|Päerdstram]] vun der Gare aus fortgefuer, deen du vun 1908 u mam elektreschen [[Fréiere Stater Tram#Elektreschen Tram - Tramways de la Ville de Luxembourg (TVL)|Tram]] ersat gouf. 1926 sinn an der Stad déi éischt Bussen ugeschaaft ginn an den Tramsterminus nieft der Gare gouf no an no zu enger Busgare. {{Méi Info 2|Fréiere Stater Tram|Autobus de la Ville de Luxembourg}} Vun 1882 bis 1955 war d'[[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Plaz virun der Gare]] och vun de [[Schmuelspuerbunn|Schmuelspuer]]-Bunne [[Jangli]] gepräägt a vun 1904 bis 1954 och nach vum [[De Charly|Charly]]. Zënter dem 13. Dezember 2020 gëtt et d'Busgare vun de Stater Bussen net méi niewent der Gare. Am Kader vum Bau vum [[Stater Tram|neie Stater Tram]], gouf déi Plaz fir aner Zwecker gebraucht. D'Busgare vun de regionalen [[Régime général des transports routiers|RGTR-Linnen]] am südlechen Deel ass an deem Kontext och reorganiséiert an ëmgebaut ginn.[[Fichier:LuxGare11.jpg|thumb|Vue iwwer d'Quaien]] [[Fichier:Luxembourg, démolition ateliers CFL 06-2017 (2).jpg|thumb|D'Ateliershalen op der Bouneweger Säit ginn ofgerappt (Juni 2017) fir zousätzlech 2 Quaien an 3 Gleiser kënnen ze bauen.]] [[Fichier:Luxembourg_City_train_station_platform_12_and_13_2022-12_---2.jpg|thumb|Nei Gleiser 12 an 13.]] ==Gleisanlagen== D'Stater Gare huet 13 [[Gleis]]er déi fir de Persounentrafic accessibel sinn. D'Gleiser 1 an 2 sinn den Terminus vun der [[CFL-Linn 5|Klengbettener Streck]]. Well d'Gleiser duerno weider an d'Belsch féieren, goufe se vun 1956 bis 2018 mat [[Gläichstroum]] vun 3 [[Volt|kV]] alimentéiert, grad sou wéi [[Infrabel-Linn 162|Streck Sterpenech-Namouer]]. D'Gleiser 3 a 4 konnten tëscht 3 kV an 25 kV ëmgeschalt ginn, wat virun allem fir den [[EuroCity]]betrib wichteg war. Dat fréiert Gleis 6, iwwer dat Gidderzich duerch d'Gare gefuer sinn, gouf am Kader vun de Renovatiounsaarbechte liquidéiert; d'Gleisnummer 6 gëtt zanter 2006 net méi benotzt<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/warum-es-kein-gleis-6-im-hauptstaedtischen-bahnhof-gibt/16442531.html|Titel=Warum es kein Gleis 6 im hauptstädtischen Bahnhof gibt|Gekuckt=23.07.2024|Datum=23.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>. An der zweeter Hallschecht vun 2017 goufen hannert der Gare, op der [[Bouneweg]]er Säit, déi 223 Meter laang a 60 Meter breet Halen, an deenen d'CFL hir Atelieren hat, ofgerappt, fir an d'Plaz [[zwee|zwéin]] zousätzlech Quaie mat 3 Gleiser ze bauen. Domat ass et méi einfach Zich, déi vu Süde kommen, riicht duerch bis op d'Nordstreck weiderfueren ze loossen<ref>[https://web.archive.org/web/20170822144709/https://www.wort.lu/de/lokales/hauptbahnhof-ein-stueck-eisenbahngeschichte-verschwindet-599bf619a5e74263e13c61ad "Ein Stück Eisenbahngeschichte verschwindet."] wort.lu, 22. August 2017 um 11:45.</ref><ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1277654.html Bis 2021 kommen nei Quaien a Gleiser bei Stater Gare dobäi] op rtl.lu de 7. Dezember 2018</ref>. De 17. Abrëll 2018 gouf an der Chamber de Gesetzprojet dofir eestëmmeg ugeholl<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1166376.html "Ausbau vu Stater Gare guttgeheescht - 2 nei Quaien."] rtl.lu, 18.04.2018, 06:34:44.?</ref>. D'Aarbechte goufen an zwou Phase realiséiert. De Quai 5 war bis Dezember 2019 fäerdeg, de Quai 6 am Dezember 2021. De Käschtepunkt war op 171 Milliounen Euro ugesat. Tëscht dem 14. Mee an dem 13. September 2021 gouf déi al Passerell op der Nordsäit mat enger neier ersat, déi iwwer 196 Meter de Garer Quartier mat Bouneweg verbënnt<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1115813.html "Gare an der Stad gëtt ausgebaut - Gesetzprojet ugeholl."] rtl.lu, 05.01.2018, 14:01:47.</ref><ref>[https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2021/05-mai/05-renouvellement-passerelle-gare.html "Renouvellement de la passerelle nord de la gare de Luxembourg."] Communiqué op fouvernement.lu, 05.05.2021.</ref>. Bis Dezember 2021 goufen och d'Weichen a Gleiser op der Nordsäit erneiert; 2022 war et un der Rei vun deenen op der Südsäit. Weider Aarbechte si bis 2031 op der Westsäit vun der Gare geplangt, déi dora bestinnn, de Quai 1 ze verlängeren, an d'Gleiser vun de Linne 50 a 70, do wou dat net de Fall ass, zweespuereg ze maachen sou wéi do, wou se sech déi vun der NBS Linn 60 deelen, en eegenen Tracé unzeleeën. De Finanzprojet dozou<ref>[https://www.chd.lu/fr/dossier/8668 Projet de loi modifiant la loi modifiée du 6 juin 2019 relative à la gestion, à l'accès, à l'utilisation de l'infrastructure ferroviaire et à la régulation du marché ferroviaire.] Nr. 8668. chd.lu.</ref>, deen 138&nbsp;Milliounen Euro dofir virgesäit, gouf de 5. Mäerz 2026 eestëmmeg an de Chamber guttgeheescht.<ref> Fanny Kinsch: [https://www.rtl.lu/news/national/chamber-stemmt-fir-finanzeierungsgesetz-fir-ausbau-vu-stater-gare-1336464672 " Chamber stëmmt fir Finanzéierungsgesetz fir Ausbau vu Stater Gare."] rtl.lu, 05.03.2026.</ref> === Opdeelung vun de Quaien a Gleiser<ref name=":0">kuckt och den [https://www.cfl.lu/getmedia/a8e93bc7-8940-4192-a585-ca38c7be24e0/JAN2025_Plan-Situation_Gare-Luxembourg.pdf Iwwersiichtsplang] op cfl.lu</ref> === {| class="wikitable" !Quai !Gleis !Linn / Streck <small>Richtung Süden (Gleisnummer + AB)</small> !Gleis !Linn / Streck <small>Richtung Norden (Gleisnummer + CD)</small> |- | rowspan="3" |'''1''' |'''1''' | rowspan="2" |[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten Grenz|Linn 5 Klengbetten]] an internationalen Trafic an d'[[Belsch]] ([[Arel]] / [[Bréissel]]) | | |- |'''2''' | | |- |'''3''' | rowspan="2" |[[Eisebunnsstreck Péiteng-Lëtzebuerg|Linn 7 Péiteng]] |'''3''' | rowspan="2" |[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|Linn 1 Ëlwen]] an internationalen Trafic an d'Belsch ([[Gouvy|Gäilech]] / [[Léck]]) |- | rowspan="2" |'''2''' |'''4''' |'''4''' |- |'''5''' | colspan="3" rowspan="3" |[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Linn 9 Beetebuerg]] an internationalen Trafic a [[Frankräich]] ([[Diddenuewen]], [[Metz]], [[Paräis]]) |- | rowspan="2" |'''3''' |'''7''' |- |'''8''' |- | rowspan="2" |'''4''' |'''9''' | colspan="3" rowspan="2" |Duerchgangsgleis [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|1 Ëlwen]] ↔ [[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Péiteng|6 Beetebuerg - Esch-Uelzecht - Péiteng]] |- |'''10''' |- | rowspan="2" |'''5''' |'''11''' | rowspan="4" |[[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Péiteng|Linn 6 Beetebuerg - Esch-Uelzecht - Péiteng]] |'''11''' | rowspan="2" |[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Linn 3 Waasserbëlleg]] an internationalen Trafic an [[Däitschland]] |- |'''12''' |'''12''' |- | rowspan="2" |'''6''' |'''13''' | | |- |'''14''' | | |} ==Zich, déi an der Gare halen== {{Small|(Stand: Abrëll 2025)}} === National / Regional === {| class="wikitable mw-collapsible centre" style="text-align:center; width:60%;" id="fn_table_back" ! scope="col" style="width: 20%" |''Aus Richtung'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Halt virdrun'' ! colspan="3" scope="col" style="width: 20%" |''Zuch'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Nächst Halt'' ! scope="col" style="width: 20%" |''A Richtung'' |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Ettelbréck ↔ Ëlwen ↔ (Gäilech) ==== |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#059BD4;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#059BD4|White|#059BD4}}]]<sup>[[#fn A|■]]</sup> [[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#059BD4|White|#059BD4}}]] | style="background:#059BD4;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |[[Gare Ëlwen|Ëlwen]] |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#059BD4;" |&nbsp; |[[InterCity|{{BoxArrondi|'''IC'''|#059BD4|White|#059BD4}}]] | style="background:#059BD4;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |[[Gare Gouvy|Gäilech]] - [[Gare Liège-Guillemins|Léck]] - ([[Gare Liers|Liers]]) |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Ettelbréck ↔ Dikrech ==== |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#059BD4;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#059BD4|White|#059BD4}}]] | style="background:#059BD4;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |[[Gare Dikrech|Dikrech]] |- | colspan="7" | ==== Rodange ↔ Esch-Uelzecht ↔ Lëtzebuerg ↔ Ëlwen ==== |- |[[Gare Péiteng|Péiteng]] |[[Gare Houwald|Howald]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#DF1370|White|#DF1370}}]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |[[Gare Miersch|Miersch]] |- |[[Gare Rodange|Rodange]] |[[Gare Houwald|Howald]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#DF1370|White|#DF1370}}]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |[[Gare Ëlwen|Ëlwen]] |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Waasserbëlleg ↔ Tréier ↔ (Wittlich) ==== |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#895DA7;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE11'''|#895DA7|White|#895DA7}}]] | style="background:#895DA7;" |&nbsp; |[[Gare Sandweiler-Conter|Sandweiler-Contern]] |[[Gare Koblenz|Koblenz]] <sup>[[#fn B|◆]]</sup> |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#895DA7;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE83'''|#895DA7|White|#895DA7}}]] | style="background:#895DA7;" |&nbsp; |[[Gare Zens-Hamm|Zens-Hamm]] |[[Gare Tréier|Tréier]] - [[Wittlich]] |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#895DA7;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#895DA7|White|#895DA7}}]] | style="background:#895DA7;" |&nbsp; |[[Gare Zens-Hamm|Zens-Hamm]] |[[Gare Waasserbëlleg|Waasserbëlleg]] |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Diddenuewen ↔ Metz ==== |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' |style="background:#5DA244;" |&nbsp; |[[Transport express régional|{{BoxArrondi|'''TER'''|#5DA244|White|#5DA244}}]] |style="background:#5DA244;" |&nbsp; |[[Gare Houwald|Houwald]] |[[Gare Metz-Ville|Metz]] oder [[Gare Nanzeg|Nanzeg]] |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Esch-Uelzecht ↔ Rodange ==== |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#333795|White|#333795}}]] | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Gare Houwald|Houwald]] | rowspan="2" |[[Gare Rodange|Rodange]] oder Péiteng |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#333795|White|#333795}}]] | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Gare Houwald|Houwald]] |- | colspan="7" | ==== Ëlwen ↔ Lëtzebuerg ↔ Esch-Uelzecht ↔ Rodange ==== |- |[[Gare Ëlwen|Ëlwen]] |[[Gare Houwald|Howald]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#DF1370|White|#DF1370}}]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |[[Gare Rodange|Rodange]] |- |[[Gare Miersch|Miersch]] |[[Gare Houwald|Howald]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#DF1370|White|#DF1370}}]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] |Péiteng |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Rodange ↔ (Attem/Lonkech) ==== |- | [[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | ''Terminus'' | style="background:#007468;" | &nbsp; | [[Regionalbunn|{{BoxArrondi|'''RB'''|#007468|White|#007468}}]] | style="background:#007468;" | &nbsp; | [[Gare Hollerech|Hollerech]] | [[Gare Attem|Attem]] |- | [[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | ''Terminus'' | style="background:#007468;" | &nbsp; | [[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#007468|White|#007468}}]] | style="background:#007468;" | &nbsp; | [[Gare Hollerech|Hollerech]] | [[Gare Lonkech|Lonkech]] |- | colspan="7" | ==== Lëtzebuerg ↔ Klengbetten ↔ (Arel - Libramont) ==== |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |''Terminus'' | style="background:#A04F24;" | &nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#A04F24|White|#A04F24}}]] | style="background:#A04F24;" | &nbsp; |[[Gare Bartreng-Stroossen|Bartreng-Stroossen]] |[[Gare Klengbetten|Klengbetten]] oder [[Gare Libramont|Libramont]] |} <cite id="fn_A">[[#fn_table_back|<sup>■</sup>]]</cite> <small>just zwéin Nuetszich de Weekend</small> <cite id="fn_B">[[#fn_table_back|<sup>◆</sup>]]</cite> <small>ee Muereszuch verlängert bis op [[Gare Düsseldorf|Düsseldorf Hbf]]</small> === International === Nieft den CFL-Linnen déi bis an d' Nopeschregiounen am Ausland fueren, gëtt et och e puer Verbindungen déi méi wäit féieren: {{BEL}} * [[InterCity|{{BoxArrondi|'''IC'''|FireBrick|White|FireBrick}}]] Lëtzebuerg - Arel - Bréissel * [[InterCity|{{BoxArrondi|'''IC'''|FireBrick|White|FireBrick}}]] Lëtzebuerg - Ëlwen - Léck {{FRA}} * [[TGV|{{BoxArrondi|'''TGV Est'''|SteelBlue|White|SteelBlue}}]] Lëtzebuerg - Metz - [[Paräis]] * [[TGV|{{BoxArrondi|'''TGV intersecteurs'''|SteelBlue|White|SteelBlue}}]] Lëtzebuerg - Metz - Stroossbuerg - Besançon - Lyon - Marseille * [[TGV|{{BoxArrondi|'''TGV intersecteurs'''|SteelBlue|White|SteelBlue}}]] Lëtzebuerg - Metz - Stroossbuerg - Besançon - Lyon - Montpellier * CFL-Zoubrénger-Buslinn Lëtzebuerg - [[Gare Lorraine TGV]] {{DEU}} * CFL-Zoubrénger-Buslinn Lëtzebuerg - [[Saarbrécken]] == Pôle d'échange == D'Gare Lëtzebuerg gehéiert zum [[Pôle d'échange]] [[Pôle d'échange Gare Centrale|Gare Centrale]]. Eng sëllege Buslinne vun de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] an aus dem [[RGTR]]s-Reseau hunn hiren Halt oder Terminus virun der Gare (Halt ''Gare Centrale'') resp. op der Bouneweger Säit (Halt ''Gare Rocade''). Situatioun Mäerz 2025<ref name=":0" />: {| class="wikitable" !Halt !AVL-Linnen !RGTR-Linnen |- |Gare Centrale |[[AVL-Linn 4|4]], [[AVL-Linn 7|7]], [[AVL-Linn 10|10]], [[AVL-Linn 13|13]], [[AVL-Linn 14|14]], [[AVL-Linn 18|18]], [[AVL-Linn 19|19]], [[AVL-Linn 20|20]], [[AVL-Linn 22|22]], [[AVL-Linn 23|23]], [[AVL-Linn 27|27]], [[AVL-Linn 29|29]], [[AVL-Linn 94|94]], [[AVL-Linn 95|95]], [[AVL-CN1|CN1]], [[AVL-CN2|CN2]], [[AVL-CN3|CN3]] |[[RGTR-Linn 412|412]], [[RGTR-Linn 413|413]], [[RGTR-Linn 414|414]], [[RGTR-Linn 423|423]], [[RGTR-Linn 424|424]], [[RGTR-Linn 603|603]], [[RGTR-Linn 611|611]], [[RGTR-Linn 612|612]], [[RGTR-Linn 622|622]], [[RGTR-Linn 623|623]] |- |Gare-Rocade |[[AVL-Linn 2|2]], [[AVL-Linn 9|9]], [[AVL-Linn 20|20]] |[[RGTR-Linn 223|223]], [[RGTR-Linn 402|402]], [[RGTR-Linn 411|411]], [[RGTR-Linn 421|421]], [[RGTR-Linn 422|422]], [[RGTR-Linn 461|461]], [[RGTR-Linn 502|502]], [[RGTR-Linn 506|506]], [[RGTR-Linn 511|511]], [[RGTR-Linn 512|512]], [[RGTR-Linn 513|513]], [[RGTR-Linn 601|601]] |} Zanter dem 13. Dezember 2020 huet och d'[[Luxtram-Linn T1|Linn T1]] vum [[Stater Tram]] eng Halt op der Garer Plaz, virun der Entrée an d'Gare; et war e provisoreschen Terminus, bis d'Streck am September 2022 a Richtung Süden, bis op d'[[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Halt Lycée Bouneweg]] verlängert gouf. Zanter dem 7. Juli 2024 geet se iwwer d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion vu Lëtzebuerg]]<ref name=":25">Diane Lecorsais: [https://web.archive.org/web/20230114181050/https://www.wort.lu/de/lokales/bonneweg-cloche-d-or-findel-die-naechste-station-im-blick-5fe0d605de135b92361cc0e8 "Bonneweg, Cloche d'Or, Findel: Die nächste Station im Blick."] wort.lu, 22.12.2020; och als "Auf den Bahnhof folgt Bonneweg", ''Luxemburger Wort'', 22.12.2020, S. 22-23.</ref> virun. A Richtung Norde fiert se duerch d'Uewerstad, iwwer de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] op de [[Kierchbierg]], an zanter dem 2. Mäerz 2025 bis op de [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]]. == Chef de Garen == * [[Jean-Philippe Eberhardt]] (1859-1860) * [[Franz-Max Dupont]] (1860-1871) * [[Pierre Palgen]] (1871-1875) * [[Joseph Junck]] (1875-1911) * [[Mathias Joseph Gehlen]] (1912-1920) * [[Pierre Watry]] (1921-1932) * [[Jules Emile Thiry]] (1932) * [[Nicolas Wagener]] (1933) * [[Paul Wilwers]] (1933-1939) * [[Henri Palgen]] (1939-1940) == Literatur == * CFL, 2012. ''100 Joer Gare Lëtzebuerg. 1912-2012: Eine einzigartige Zeitreise.'' Éditions Guy Binsfeld, 324 S. ISBN 978-2-87954-256-0 * Lobo, Paulo, 2011. ''12 Bemerkenswerte Gebäude in Luxemburg: 5. Der Hauptbahnhof Luxemburg''. S. 50-59, Luxédit, ISBN 978-99959-733-0-8 * Federmeyer, Ed, und Pierre Pasquali. ''Eisenbahnen in Luxemburg''. Gernrode: W. Herdam Fotoverl., 2007. Print. * Graas, Aloyse et al. ''Gares et haltes des chemins de fer luxembourgeois  = Bahnhöfe und Haltepunkte der luxemburger Eisenbahnen''. 2e éd. non modifiée. Luxembourg: Les cheminots-philatélistes 61, 1984. Print. * [[Karl Jüsgen|Jüsgen]], 1924. ''Deutsche Eisenbahnhochbauten in Luxemburg''. In: Zentralblatt der Bauverwaltung Nr 29 vum 16. Juli 1924, Verlag: Guido Hackebeil Akt.-Ges, Berlin, Ss. 241-244. ([http://130.73.102.69/eld/fedora/zbbv/ZBBauverw_1924_29.pdf Link op d'pdf-Dokument]) == Kuckt och == * [[Lëscht vun den CFL-Garen]] * [[CFL-Zuchreseau]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Luxembourg railway station|{{PAGENAME}}}} * [https://www.cfl.lu/fr-fr/search/stationboardresult?SearchStation=Luxembourg&departureBullets=departure#undefined Aktuell Departen an der {{PAGENAME}}] * [https://www.cfl.lu/fr-FR/network/station/Gare-de-Luxembourg Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Stad Lëtzebuerg op der CFL-Websäit] * [http://www.memotransfront.uni-saarland.de/bahnhof_luxemburg.shtml Baugeschicht vun der Gare vu Lëtzebuerg]{{de}} * [http://www.rail.lu/gareluxembourg.html D'Gare Stad Lëtzebuerg op der Websäit "rail.lu"] * [https://web.archive.org/web/20130517114708/http://www.spoorgroepluxemburg.nl/plaatsnaam/Luxemburg+station Luxemburg Station op der Websäit Spoorgroep Luxemburg] * [https://web.archive.org/web/20180630222045/http://www.ssmn.public.lu/fr/patrimoine/industriel/conservation_mise_valeur/lux_gare.html D'Gare vu Lëtzebuerg op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} {{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 1}} {{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 3}} {{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 5}} {{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 6}} {{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 7}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:CFL-Garen|Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Klasséiert Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Bauwierker 1859]] [[Kategorie:Bauwierker 1912]] [[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:CFL-Linn 1]] [[Kategorie:CFL-Linn 3]] [[Kategorie:CFL-Linn 5]] [[Kategorie:CFL-Linn 6]] [[Kategorie:CFL-Linn 7]] 979neesynijbx21djwub3holzqy0pg8 Kierch Simmer 0 21434 2704387 2691324 2026-09-08T19:44:00Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704387 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vu Simmer | Foto gewënscht = | Bild = Kirche Septfontaines 01.jpg | Bildtext = Kierch vu Simmer (2013) | Bild héich = | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Simmer]] | Par = [[Par Äischdall-Helpert Saint-Willibrord|Äischdall-Helpert<br>Saint-Willibrord]] | Dekanat = [[Dekanat Zentrum|Zentrum]] | Numm / Patréiner = [[Martin vun Tours|Hl. Mäerten]] | Konsekratiounsjoer = 1317 | Koordinaten = {{coor dms|49|43|37.0|N|05|59|07.2|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Bild ënnen = Südseite der Kirche von Septfontaines.jpg | Bildtext ënnen = }} [[Fichier:KIE SIM 6743.jpg|thumb|D'Kierch vu bannen]] [[Fichier:Septfontaines church.jpg|thumb|upright|D'Kierch vun Nordoste gesinn]] D''''Mäerteskierch zu Simmer''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Äischdall-Helpert Saint-Willibrord]], zum Dekanat Zentrum an zur [[Gemeng Habscht]] gehéiert. De [[Patréiner]] vun der Kierch ass den [[Martin vun Tours|hellege Mäerten]] deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt. Se huet als Niewepatréiner déi zwéin Helleg [[Rochus vu Montpellier|Rochus]] a [[Sebastian]]. Se steet am Kierchewee direkt nieft dem Gemengenhaus an der Schoul. Ronderëm d'Kierch ass de [[Kierfecht]] ugeluecht. == Geschicht == Enger Legend no ass de Keeser [[Heinrich VII. vu Lëtzebuerg|Heinrich VII]] am Joer 1313 zu Buonconvento (bei [[Siena]]) am Aarm vu sengem Frënd Thomas von Siebenborn gestuerwen. Den Thomas wier duerno op Simmer zeréckkomm an hätt do déi éischt Kierch baue gelooss, déi 1317 konsekréiert gouf. An de Jore 1516 a 1716 ass si ëmgebaut ginn. Déi lescht gréisser Restauratioun vun der Kierch war 1996-1997 ënner dem Architekt A. Leer. 1961 gouf d'Simmer Kierch zesumme mam [[Kierfecht]] als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|National Monument]] klasséiert.<ref>{{INPA-DH}}</ref> == Kierch vu Baussen == D'Simmer Kierch ass [[Kiercheschëff|dräischëffeg]]. D'Mëttelschëff huet déi duebel Breet vun de Säiteschëffer. Déi zwee éischt Jache vum Mëttelschëff si quadratesch, wärend dat drëtt eng rechteckeg Form huet. De massive romaneschen Tuerm stellt en Iwwerrescht vun enger warscheinlech eeschëffeger Kierch aus dem 12. oder fréien [[13. Joerhonnert]] duer, deen no 1315 an den dräischëffegen Neibau integréiert gouf. == Kierch vu Bannen == An der Kierch sinn eng Partie [[Barock]]statuen, an zwou [[Gotik|gotesch]] Grafplacken ze gesinn. Et sinn d'Grafplacke vun der Margareta († 1512) a Jean [[de Raville (Famill)|de Raville]] (†1540). Um Enn vum [[17. Joerhonnert]] gouf vum [[Nikolaus Koenen]] eng [[Pietà]] sculptéiert, déi fréier um [[Altor|Haaptaltor]] stoung ier se hir Plaz am Chouer vum südleche Säiteschëff, der fréierer Dafkapell, fonnt huet. Virun der Nordempore fënnt een eng fir Lëtzebuerg eenzegaarteg ''Grablegungsgrupp'' aus der Mëtt vum [[16. Joerhonnert]]. Déi grouss Figuren am Renaissance-Stil stellen den Nikodemus, d'Jongfra Maria, de Jünger Johannes, d'Maria Magdalena, d'Maria Kleophas, d'Maria Salome an de Jousef vun Arimathäa duer. De kënschtleresche Wäert läit an der realistescher Duerstellung vun de Gesiichter an de Geste vun de Fraen. D'Kierch huet zwou Klacken. Déi eeler ass aus dem Joer 1471 an et steet op hir geschriwwen: ''Osana heischen ich Clais van Echternach der gahs mich in de iarrr uns Hn MCCCCLXXI''. Déi zweet Klack koum 1947 an den Tuerm. Si huet d'Sebastiansklack aus dem Joer 1704 ersat. D'Klacke vu Simmer lauden am Schlagtoun Labémol (a') an La (as'). == Literatur == * [[Jean-Pierre Kunnert]]: ''Die Pfarrkirche Sankt Martin in Simmern-Septfontaines'', Lindenberg, Kunstverl. J. Fink, 2007, ISBN 978-3-89870-395-6 == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] *[[Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Habscht]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Martin Septfontaines|{{PAGENAME}}}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_centre/septfontaines.html D'Kierch vu Simmer op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2526/b2526.shtml D'Fënstere vun der Kierch vu Simmer op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} * [https://www.youtube.com/watch?v=U7DuhFtpeKE Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Mäerteskierch zu Simmer] {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Habscht|Kierch Simmer]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kierch Simmer]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Zentrum|Simmer]] e5ata9m692vgywtdwotoitqvk8on91l Bockfiels 0 21693 2704362 2678347 2026-09-08T19:03:18Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704362 wikitext text/x-wiki {{Infobox Strooss nei}} [[Fichier:Buerg um Bockfiels 15Jh (Hypothes).jpg|thumb|Hypothes um Stand vun 1895 wéi d'Buerg am fréie 15.Jh. hätt kënnen ausgesinn hunn]] [[Fichier:Luxembourg City Bock1.jpg|thumb|300px|Deelweis rekonstruéiert Buerg um Bock]] [[Fichier:De Bock 1867.jpg|thumb|300px|De Bockfiels 1867]] De '''Bockfiels''' dacks einfach '''um Bock''' genannt ass e ronn 500 Meter laangen a 50-80 Meter breede Fiels am [[Westen|Weste]] vu [[Clausen]], an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ëstlech vum [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]]. E stéisst op dräi Säiten un den [[Uelzecht]]dall, deen eng ronn 40 Meter méi déif läit. D'Héicht vum Fiels variéiert tëscht 285 an 260 Meter. Vum Fëschmaart aus kënnt een duerch d'[[Rue Sigefroi|Méchelstrooss]] an dann iwwer d'[[Schlassbréck (Stad Lëtzebuerg)|Schlassbréck]] dohin. Iwwer de ''Bock'' féiert d'[[Nationalstrooss 1|N1]] ([[Montée de Clausen|Clausener Bierg]]) a queesch derzou d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]]. == Geschicht == De [[Réimescht Räich|réimesche]] Keeser [[Gallienus]] soll do am [[3. Joerhonnert]] zum Schutz géint d'[[Franken (Vollek)|Franken]], [[Alemannen]] a [[Sueben]] e Kastell baue gelooss hunn. Am Joer [[963]] hat dunn de Grof [[Siegfried I. vu Lëtzebuerg|Siegfried]] mat der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Sankt Maximin]] vun [[Tréier]] en Tosch gemaach, andeems hie Lännereien zu [[Feelen]] ofginn huet, an dofir de Bockfiels mam réimesche Kastell ''Lucilinburhuc'' krut. Hien huet méi spéit niewendrun eng nei Buerg baue gelooss. Dem Siegfried säi Choix fir seng Buerg do bauen ze loosse war gutt iwwerluecht. Deemools bestoung an Europa eng gewëssen Onsécherheet duerch d'Gefor vu Privatkricher, dem Risk vum Muechtverloscht vun de [[Karolenger]] oder der Invasioun vun den [[Normannen]] oder [[Ungarn]]. Am Fall vun engem Ugrëff huet déi isoléiert Lag um Bock et erlaabt, sech géint eng Attack mat Belagerungsinstrumenter zeréckzezéien. Doriwwer eraus konnt ee vum Bock aus och déi zwéi fréier [[Kiem]]en ([[Reims]] - [[Tréier]] a [[Metz]] - [[Éislek]]) déi sech um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]] gekräizt hunn, gutt iwwerwaachen<ref>Savin, C., & Luxembourg Service des sites et monuments nationaux. (2007). « ''Luxembourg, histoire et mémoire d'une ville fortifiée. » - 2. Le château féodal du Xe siècle'', S. 10.</ref>. An der Ausernanersetzung tëscht dem Keeser [[Karl V. (HRR)|Karl V.]] an dem franséische Kinnek [[François I. vu Frankräich|François I.]] 1542 bis 1544 gouf d'Buerg beschiedegt oder souguer zerstéiert, entweeder duerch d'Fransousen oder duerch de Karl V. selwer aus strategesche Grënn<ref>[https://persist.lu/ark:70795/3qg8s1/pages/4/articles/DTL173 ''Am Anfang stand die Lützelburg'', Luxemburger Wort vum 23. Abrëll 1941, S. 4]</ref>. 1549 wieren dann ënner der Leedung vum Martin van Rossum, Marschall vu Geldern, d'Iwwerreschter ewechgeholl gi fir eng besser Befestegung dohinzesetzen<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9svh9p97k/pages/45/articles/DTL863 Paul Margue, ''Wallmauern, Plattformen und Bollwerke''], in: Hémecht, 1993, Heft 1, S. 43</ref>. Eng aner Source dogéint seet, d'Buerg wier 1542-1544 just liicht beschiedegt an duerno nees ausgebessert ginn, sou datt se och 1549 an duerno nach bestanen hätt, an eréischt méi spéit bis d'éischt Hallschent um 17. Joerhonnert lues a lues verfall wier<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wfw3qx/pages/4/articles/DTL123 ''Wann verschwand das Schloß auf dem Bockfelsen?'', Luxemburger Wort vum 9. Juli 1942, S. 4]</ref>. {{Méi Info 1|Buerg Lëtzebuerg}} An de [[1640]]er-Joren, ënner de Spuenier, huet de [[Schwäiz]]er Ingenieur [[Isaac von Treybach]] de Bockfiels mat dräi Forte befestege gelooss, wouduerch kaum méi eppes vun der Buerg iwwereg blouf. Déi Befestegungen haten awer och kee laangt Bestoen, si goufe [[Belagerung vun der Festung Lëtzebuerg (1684)|1684 bei der Belagerung]] vun der Festung vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] sengen Truppe komplett zerstéiert. De [[Sébastien Le Prestre de Vauban|Vauban]] huet d'strategesch Bedeitung vum Bock erkannt an e beim Erëmopbau zur Haaptkomponent vun der neier Festung gemaach. Bei déi iwwerierdesch Befestegunge koumen och nach [[Kasematte vun der Stad Lëtzebuerg|Kasematten]] derbäi. [[1644]] vun de Spuenier op Basis vun de mëttelalterleche Kelleren ugefaangen, vum Vauban opgewäert, goufe se [[1744]] an der Éisträicher Zäit vum [[Wilhelm Reinhard Grof vun Neipperg|Generol Neipperg]] ausgebaut fir 25 Kanounen an eng Garnisoun vun e puer honnert Zaldoten. Nom [[Traité vu London (1867)|Londoner Vertrag]] vun 1867 hunn d'Befestegungen um Bock misse geschleeft an d'Kanounelächer op déi haiteg Gréisst opgebrach ginn. Den [[Huelen Zant]] gouf iwwerierdesch preservéiert, an zanter [[1933]] sinn och d'Bockkasematte fir de Public zougänglech. == Kuckt och == * [[Festung Lëtzebuerg]] * [[Schlassbréck (Stad Lëtzebuerg)]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] * [[Jang-de-Blannen-Gedenkplack um Bock]] * [[Goethe-Gedenkplack um Bock]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Rocher du Boc / Bockfiels|Bockfiels}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/luxembourg.html D'Buerg um Bockfiels op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} == Fotosalbum == <gallery> Fichier:Bockfiels and Schlassbréck, Luxembourg City.JPG|Schlassbréck nieft dem Bockfiels Fichier:Kasematten Bockfelsen, Luxemburg.jpg|Haaptgank an de<br>Bockkasematten Fichier:Bockkasematten (Kanoun).jpg|Kanoun Fichier:Luxembourg Fortress 2007 13.JPG|Huelen Zant </gallery>{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Clausen]] [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Bockfiels]] [[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Archeologesch Plazen zu Lëtzebuerg]] e955d7j2oaf8hkbre5uy3w9ohmox8fr Lëtzebuergesch Euromënzen 0 21886 2704469 2685796 2026-09-09T10:18:56Z Mobby 12 60927 k 2704469 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun de '''[[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Euromënzen]]''': D'lëtzebuergesch Euromënze koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2025) == Den Entworf vun der nationaler Säit ass vun der lëtzebuergescher Sculptrice [[Yvette Gastauer-Claire]]. Ze gesinn ass de [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Luxembourg.jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Luxembourg.jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Luxembourg.jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Luxembourg.jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Luxembourg.jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Luxembourg.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Luxembourg.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Luxembourg.jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (zanter 2026) == Déi zweet Serie, déi vun der [[Chiara Principe]] entworf gouf, weist de [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Groussherzog Guillaume]] an dräi verschiddenen Ausféierungen (eng fir d'1- an 2-Euro-Mënzen, a jee eng fir déi 'rout' a fir déi 'giel' Cent-Mënzen).<ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/Billets-et-pieces/billets_pieces/car_pieces/pieces_lux-en-euros/nouvelles-faces/index.html|Titel=Banque centrale du Luxembourg - Les nouvelles faces nationales des pièces en euros du Luxembourg|Gekuckt=23.11.2025|Wierk=www.bcl.lu}}</ref> D'Mënze koume vum 13. Juli 2026 un an den Ëmlaf.<ref>[https://www.tageblatt.lu/Wirtschaft/Grossherzog-Guillaumes-Antlitz-ziert-Luxemburgs-neue-Euro-Serie-66345.html "Großherzog Guillaumes Antlitz ziert Luxemburgs neue Euro-Serie."] tageblatt.lu, 07.07.2026.</ref> <gallery> <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Luxembourg (Guillaume).jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Luxembourg (Guillaume).jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Luxembourg (Guillaume).jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Luxembourg (Guillaume).jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Luxembourg (Guillaume).jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Luxembourg (Guillaume).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Luxembourg (Guillaume).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Luxembourg (Guillaume).jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == 2-Euro-Gedenkmënzen == {{Méi Info 1|2-Euro-Gedenkmënzen}} Lëtzebuerg huet bis ewell <small>(Stand: 2023)</small> dës [[2-Euro-Gedenkmënzen]] erausbruecht:<ref>[https://www.bcl.lu/fr/Billets-et-pieces/billets_pieces/car_pieces/commemoratives/index.html Les pièdes de 2 euros émises par le Luxembourg.] bcl.lu (nogekuckt: 23.09.2025).</ref> * 2004: [[Monogramm]] vum Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] * 2005: 50. Gebuertsdag vum Groussherzog Henri, 5. Joresdag vu senger Vereedegung, 100-järegen Doudesdag vum Groussherzog [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Adolphe]]. * 2006: Groussherzog – 25. Gebuertsdag vum Ierfgroussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] * 2007: Groussherzog Henri – [[Groussherzogleche Palais]] * 2007: 50 Joer [[Traité fir d'Grënnung vun der Europäescher Wirtschaftsunioun|Traité vu Roum]] * 2008: Groussherzog Henri – [[Schlass Bierg]] * 2009: 10 Joer [[Europäesch Wirtschafts- a Wärungsunioun]] (WWU) * 2009: Groussherzog Henri – 90. Joresdag vun der Trounbesteigung vun der Groussherzogin [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Charlotte]] * 2010: Wope vum Groussherzog Henri * 2011: 50. Anniversaire vun der Ernennung vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] als Lieutenant-Représentant duerch d'Groussherzogin Charlotte * 2012: 10 Joer Euro-Borgeld * 2012: 100. Anniversaire vum Doud vum [[Wëllem IV. vu Lëtzebuerg|Wëllem&nbsp;IV.]] * 2012: Hochzäit vum [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Ierfgroussherzog Guillaume]] * 2013: ''[[Ons Heemecht]]'' * 2014: [[De Mythos vun der Onofhängegkeet 1839|175 Joer Onofhängegkeet]] * 2014: 50. Anniversaire vun der Trounbesteigung vum Groussherzog Jean * 2015: 15. Anniversaire vun der Trounbesteigung vum Groussherzog Henri * 2015: 125. Joer Lëtzebuerger Dynastie [[Nassau-Weilburg]] * 2015: 30. Anniversaire vum [[Europafändel]] * 2016: 50. Joresdag vun der Aweiung vun der [[Groussherzogin-Charlotte-Bréck]] * 2017: 50. Joresdag vum Aféiere vum fräiwëllegen [[Lëtzebuerger Arméi|Arméidéngscht]] * 2017: 200. Gebuertsdag vum [[Wëllem III. vun Holland|Groussherzog Wëllem III.]] * 2018: 150. Joresdag vun der [[Lëtzebuerger Verfassung]] * 2018: 175. Anniversaire vum Doudesdag vum [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Groussherzog Wëllem I.]] * 2019: 100. Anniversaire vun der Trounbesteigung vun der [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] * 2019: 100 Joer [[allgemengt Walrecht]] * 2020: 200. Gebuertsdag vum [[Henri vun Oranien-Nassau|Prënz Henri vun Oranien Nassau]] * 2020: Gebuert vum Prënz [[Charles vu Lëtzebuerg (2020)|Charles vu Lëtzebuerg]] * 2021: 40. Hochzäitsdag vum Groussherzog Henri mat der [[Maria Teresa Mestre]] * 2021: 100. Gebuertsdag vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]] * 2022: 35 Joer [[Erasmus-Programm]] * 2022: 10. Hochzäitsdag vun der Ierfgroussherzoglecher Koppel * 2022: 50. Joresdag vun der gesetzlecher Definitioun vum [[Lëtzebuerger Fändel]] * 2023: 25. Joresdag vum Groussherzog Henri senger Memberschaft am [[Internationalen Olympesche Comité]] * 2023: 175. Anniversaire vun der [[Chamber]] * 2024: 175. Doudesdag vum Groussherzog [[Wëllem II. vun Holland|Wëllem II.]] * 2024: 100 Joer ''[[Feierstëppeler]]'' * 2025: 25. Anniversaire vun der [[Trounwiessel|Trounbesteigung]] vu Groussherzog Henri * 2025: 75. Anniversaire vun der [[Schuman-Deklaratioun]] Ausserdeem ass den Henri och op enger belscher Gedenkmënz, zesumme mam [[Albert II. vun der Belsch|Albert II.]], fir un d'[[Union Economique Belgo-Luxembourgeoise|belsch-lëtzebuergesch Wärungsunioun]] z'erënneren. == Quantitéit vu Mënzen am Ëmlaf == <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:right;" id="fn_table_back" !Joer<ref>{{Citation|URL=https://forum.emuenzen.de/threads/gesamt%C3%BCbersicht-%C3%BCber-die-auflagezahlen-der-euro-m%C3%BCnzen-und-offiziellen-euro-kms-teil-2.85235/|Titel=Gesamtübersicht über die Auflagezahlen der Euro-Münzen und offiziellen Euro-KMS, Teil 2|Gekuckt=2025-09-27|Datum=2017-03-28|Wierk=Deutsches MünzenForum®|Sprooch=de}}</ref> !€ 0,01 !€ 0,02 !€ 0,05 !€ 0,10 !€ 0,20 !€ 0,50 !€ 1,00 !€ 2,00 !€ 2,00 GM1<sup>[[#fn A|◆]]</sup> !€ 2,00 GM2<sup>[[#fn A|◆]]</sup> !€ 2,00 GM3<sup>[[#fn A|◆]]</sup> |- |2002 |34.554.000 |35.954.000 |28.954.000 |25.154.000 |25.754.000 |21.954.000 |21.355.025 |18.554.000 |– |– |– |- |2003 |1.600.000 |1.600.000 |4.600.000 |1.600.000 |1.600.000 |2.600.000 |1.600.000 |3.600.000 |– |– |– |- |2004 |21.062.500 |20.062.500 |16.062.500 |12.062.500 |14.062.500 |10.062.500 |9.062.500 |7.614.700 |2.501.800 |– |– |- |2005 |7.041.500 |13.041.500 |6.041.500 |2.041.500 |6.041.500 |3.041.500 |2.041.500 |3.521.500 |2.774.000 |– |– |- |2006 |4.032.000 |4.032.000 |5.032.000 |4.032.000 |7.032.000 |3.032.000 |1.032.000 |2.017.000 |1.047.000 |– |– |- |2007 |6.028.500 |8.028.500 |5.028.500 |5.028.500 |8.028.500 |4.028.500 |508.500 |4.013.500 |1.031.000 |– |2.046.000 |- |2008 |10.024.500 |12.024.500 |9.024.500 |5.024.500 |6.024.500 |4.024.500 |504.500 |6.012.000 |1.042.000 |– |– |- |2009 |4.024.500 |3.024.500 |6.024.500 |4.024.500 |5.024.500 |2.024.500 |264.500 |252.000 |837.500 |– |825.000 |- |2010 |6.019.000 |8.019.000 |6.019.000 |4.019.000 |8.019.000 |5.019.000 |1.019.000 |3.509.000 |529.500 |– |– |- |2011 |7.619.000 |6.219.000 |6.719.000 |4.819.000 |5.319.000 |3.519.000 |1.539.000 |2.329.000 |729.500 |– |– |- |2012 |9.219.500 |7.219.500 |5.219.500 |2.219.500 |5.219.500 |2.619.500 |2.259.500 |3.769.500 |722.500 |512.000 |532.500 |- |2013 |5.117.000 |7.117.000 |7.117.000 |3.617.000 |7.117.000 |6.117.000 |3.337.000 |3.137.000 |722.000 |– |– |- |2014 |10.019.500 |10.019.500 |10.019.500 |5.019.500 |7.019.500 |7.019.500 |5.019.500 |9.019.500 |522.000 |514.500 |– |- |2015 |5.017.500 |7.017.500 |6.017.500 |4.017.500 |10.017.500 |5.017.500 |1.017.500 |4.017.500 |517.500 |511.500 |510.000 |- |2016 |5.017.500 |7.017.500 |6.017.500 |4.017.500 |10.017.500 |5.017.500 |1.017.500 |4.017.500 |517.500 |– |– |- |2017 |63.500 |63.500 |63.500 |63.500 |63.500 |63.500 |63.500 |63.500 |316.000 |311.000 |– |- |2018 |63.000 |63.000 |1.463.000 |1.063.000 |63.000 |63.000 |63.000 |63.000 |308.500 |303.500 |– |- |2019 |63.000 |63.000 |63.000 |63.000 |63.000 |63.000 |63.000 |63.000 |316.000 |311.000 |– |- |2020 |61.000 |61.000 |2.061.000 |1.561.000 |61.000 |61.000 |61.000 |61.000 |316.000 |333.500 |– |- |2021 |61.000 |61.000 |3.061.000 |61.000 |3.061.000 |61.000 |61.000 |61.000 |333.500 |333.500 |– |- |2022 |61.000 |61.000 |3.061.000 |2.061.000 |1.061.000 |61.000 |61.000 |61.000 |173.500 |173.500 |170.000 |- |2023 |6.261.000 |8.161.000 |5.961.000 |6.361.000 |7.287.400 |3.043.800 |61.000 |7.661.000 |133.500 |133.500 |– |- |2024 |59.500 |59.500 |2.059.500 |1.059.500 |3.059.500 |1.059.500 |59.500 |314.500 |128.500 |128.500 |– |} </div><cite id="fn_A">[[#fn_table_back|<sup>◆</sup>]]</cite> <small>GM = Gedenkmënz</small><br> == Um Spaweck == {{Commonscat|Euro coins of Luxembourg|{{PAGENAME}}}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuergesch Euromenzen}} [[Kategorie:Euromënzen no Land]] [[Kategorie:Lëtzebuerg|Euromenzen]] kb5w9gw7nwubkwz4yivv00rg7rzrz6k Belsch Euromënzen 0 21888 2704465 2657262 2026-09-09T10:13:32Z Mobby 12 60927 k 2704465 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun de '''[[belsch]]en [[Euromënzen]]''': D'belsch Euromënze koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2007) == All aacht Mënzen hunn de selwechte Sujet: De [[Albert II. vun der Belsch|Kinnek Albert II.]] a säi kinnekleche [[Monogramm]], ronderëm sinn déi 12 Stäre vun der EU an d'Joer, wou se geklappt goufen. Den Design ass vum Jan Alfons Keustermans. <gallery> Fichier:Belsch 1 eurocent.gif|1 Cent Fichier:Belsch 2 Eurocent.gif|2 Cent Fichier:Be 5cents.jpg|5 Cent Fichier:Be 10cents.jpg|10 Cent Fichier:Be 20cents.jpg|20 Cent Fichier:Be 50cents.jpg|50 Cent Fichier:Be 1euro.jpg|1 Euro Fichier:Be 2euro.jpg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (2008) == Déi Serie, déi vun 2008 un erauskoum, ënnerscheet sech just an Detailer vun där éischter: De Portrait vum Kinnek Albert ass liicht adaptéiert ginn, nei waren d'Buschtawe "BE" (fir d'Land) riets dovun, an och d'Monogramm an d'Joreszuel sinn elo am banenzegsten Deel vun der Mënz. == Drëtt Serie (2009–2013) == Fir déi drëtt Serie gouf de Porträt vu Kinnek Albert II. nach eng kéier geännert. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Belgium Albert II.jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Belgium Albert II.jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Belgium Albert II.jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Belgium Albert II.jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Belgium Albert II.jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Belgium Albert II.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Belgium Albert II.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Belgium Albert II.jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Véiert Serie (zanter 2014) == Zanter 2013 ass de [[Philippe vun der Belsch|Philippe]] Kinnek, dorophi goufen d'Euromënzen dunn geännert. <gallery> Fichier:1+2+5 Cents, Belgium.jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cents, Belgium.jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cents, Belgium.jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cents, Belgium.jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cents, Belgium.jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cents, Belgium.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Belgium.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Belgium.jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == 2-Euro-Gedenkmënzen == === 2005 === De 25. Mee 2005 koum an enger Oplo vu 6 Mio. Stéck déi éischt [[2-Euro-Gedenkmënzen|2-Euro-Gedenkmënz]] erausginn. Dorop ze gesinn sinn den Albert II. an de [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] fir un d'[[UEBL|Belsch-lëtzebuergesch Wirtschaftsunioun]] z'erënneren. === 2006 === Fir d'Enn vun der Renovatioun vum [[Atomium]] ze zelebréieren, ass am Abrëll 2006, an enger Oplo vu 5 Mio. Exemplairen eng Extramënz erauskomm. === 2007 === Wéi déi aner Memberstaate vun der [[Eurozon]] och, huet d'Belsch eng Mënze zum 50. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimeschen Traitéen]], de 25. Mäerz 2007, erausginn. D'Iwwerschrëft ass op [[Latäin]]: ''PACTVM ROMANVM QVINQVAGENARIVM'', Den Numm vum Land ass an allen 3 [[offiziell Sprooch|offizielle Sprooche]] vun der Belsch, nämlech op [[Däitsch]], [[Franséisch]] an [[Hollännesch]]. === 2008 === Wéi 3 aner Länner och gedenkt d'Belsch dem 60. Joresdag vun der [[Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter|Universaler Deklaratioun vun de Mënscherechter]]. === 2009 === D'Belsch gëtt 2 Gedenkmënzen eraus: Mat deenen anere 15 Eurolänner eng fir den 10. Anniversaire vun der europäescher Wirtschafts- a Wärungsunioun, an eng zum 200. Gebuertsdag vum [[Louis Braille]]. === 2010 === 2010 huet d'Belsch am 2. Semester d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]], dat dann och de Sujet vun der Gedenkmënz vun deem Joer ass. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Belsch]] [[Kategorie:Belsch]] ibvofghzcyi5lhjfoft4bjlq9u8iuy6 Spuenesch Euromënzen 0 21890 2704470 2646368 2026-09-09T10:20:49Z Mobby 12 60927 k 2704470 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun de '''[[Spuenien|spueneschen]] [[Euromënzen]]''': D'spuenesch Euromënze koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2013) == Op de 'roude' Mënze gesäit een d'[[Kathedral vu Santiago de Campostela]], op de 'giele' Mënzen de [[Miguel de Cervantes]], op der 1-Euro-Mënz an op der 2-Euro-Mënz de [[Juan Carlos I. vu Spuenien|Juan Carlos I.]]. <gallery> Fichier:Es 1cent.jpg|1 Cent Fichier:Es 2cents.jpg|2 Cent Fichier:Es 5cents.jpg|5 Cent Fichier:Es 10cents.jpg|10 Cent Fichier:Es 20cents.jpg|20 Cent Fichier:Es 50cents.jpg|50 Cent Fichier:Es 1euro.jpg|1 Euro Fichier:Es 2euro.jpg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (2014–2015) == Spuenien misst mat [[Holland]] an der [[Belsch]] d'Récksäit neigestalten, domat d'Euromënzen méi eenheetlech sinn. == Drëtt Serie (zanter 2015) == No der Ofdankung vu Kinnek [[Juan Carlos I.]], goufen d'Euromënzen geännert. Op de 'roude' Mënze gesäit een d'[[Kathedral vu Santiago de Campostela]], op de 'giele' Mënzen de [[Miguel de Cervantes]], op der 1-Euro-Mënz an op der 2-Euro-Mënz de [[Felipe vu Spuenien|Felipe]]. <gallery> Fichier:Es 1cent.jpg|1 Cent Fichier:Es 2cents.jpg|2 Cent Fichier:Es 5cents.jpg|5 Cent Fichier:Es 10cents.jpg|10 Cent Fichier:Es 20cents.jpg|20 Cent Fichier:Es 50cents.jpg|50 Cent Fichier:1 Euro, Spain (Felipe VI.).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Spain (Felipe VI.).jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == 2-Euro-Gedenkmënzen == Spuenien huet bis haut dës [[2-Euro-Gedenkmënzen]] erausginn: * [[2004]]: 400. Anniversaire vun der éischter Editioun vum [[Miguel de Cervantes]] sengem ''Don Quijote''. * [[2007]]: 50 Joer [[Réimesch Traitéen]] (wéi och déi aner Euro-Memberstaaten). == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Spuenien]] [[Kategorie:Spuenien]] dulzcs7pwqxxkmy674oq82xye8n728h Franséisch Euromënzen 0 21891 2704467 2646350 2026-09-09T10:16:03Z Mobby 12 60927 k 2704467 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun de '''[[Frankräich|franséischen]] [[Euromënzen]]''': D'franséisch Euromënze koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2022) == Op de 'roude' Mënze gesäit een d'[[Marianne]], op de 'giele' Mënzen eng [[Säerin]], op der 1-Euro-Mënz an op der 2-Euro-Mënz de [[Fräiheetsbam]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, France.jpg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, France.jpg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, France.jpg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, France.jpg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, France.jpg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, France.jpg|50 Cent Fichier:1 Euro, France.jpg|1 Euro Fichier:2 Euro, France.jpg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (zanter 2022) == Op de 'roude' Mënze gesäit een d'[[Marianne]], op der 10-Cent-Mënz d'[[Simone Veil]], op der 20-Cent-Mënz d'[[Josephine Baker]], op der 50-Cent-Mënz d'[[Marie Curie]], op der 1-Euro-Mënz an op der 2-Euro-Mënz de [[Fräiheetsbam]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, France.jpg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, France.jpg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, France.jpg|5 Cent Fichier:10 Cent, France 2024.jpeg|10 Cent Fichier:20 Cent, France 2024.jpeg|20 Cent Fichier:50 Cent, France 2024.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, France 2022.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, France 2022.jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == 2-Euro-Gedenkmënzen == {{Kapitel Info feelt}} * 2007: 50 Joer [[Réimesch Traitéen]] (wéi och déi aner Euro-Memberstaaten). * 2008: [[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]] am 2. Semester. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Frankräich]] [[Kategorie:Frankräich]] kdr1mgctkat0ezc98jq2cmtfr7gd5k9 Hollännesch Euromënzen 0 21894 2704468 2646353 2026-09-09T10:16:53Z Mobby 12 60927 k 2704468 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun den '''[[holland|hollänneschen]] [[Euromënzen]]''': D'hollännesch Euromënze koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2013) == Ze gesinn ass d'Kinnigin [[Beatrix I. vun Holland|Beatrix I.]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Netherlands.jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Netherlands.jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Netherlands.jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Netherlands.jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Netherlands.jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Netherlands.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Netherlands.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Netherlands.jpeg|2 Euro Fichier:Edge nederland s01.jpg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (zanter 2013) == No der Ofdankung vun der Kinnigin Beatrix gouf hire Bouf Kinnek. Ze gesinn ass de Kinnek [[Willem-Alexander vun Holland|Willem-Alexander]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Netherlands (Willem-Alexander).jpeg|2 Euro Fichier:Edge nederland s01.jpg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Holland]] [[Kategorie:Holland]] 561v7mdpc0snzytme1g0vxelsaynhbi Euromënze vu Monaco 0 21898 2704471 2646372 2026-09-09T10:21:50Z Mobby 12 60927 k 2704471 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun den '''[[Euromënzen|Euromënze]]''' vu '''[[Monaco]]''': D'Euromënze vu Monaco koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2005) == Op de 'roude' Mënze gesäit een de [[Wope vu Monaco|Wope vun der Fürstefamill Grimaldi]], op de 'giele' Mënzen de Sigel vun der Fürstefamill Grimaldi, op der 1-Euro-Mënz an op der 2-Euro-Mënz de [[Rainier III. vu Monaco|Rainier III.]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Monaco.jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Monaco.jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Monaco.jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Monaco.jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Monaco.jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Monaco.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Monaco.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Monaco.jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (zanter 2006) == Op de 'roude' Mënze gesäit een de [[Wope vu Monaco|Wope vun der Fürstefamill Grimaldi]], op de 'giele' Mënzen de Monogramm vum Albert II., op der 1-Euro-Mënz an op der 2-Euro-Mënz den [[Albert II. vu Monaco|Albert II.]]. Op der 1 an 2 Euromënz gesäit een de Fürst [[Albert II. vu Monaco|Albert II.]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Monaco (s2).jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Monaco (s2).jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Monaco (s2).jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Monaco (s2).jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Monaco (s2).jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Monaco (s2).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Monaco (s2).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Monaco (s2).jpeg|2 Euro Fichier:2€ edge inv2.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Monaco]] [[Kategorie:Monaco]] ecd1k3z72zsf1xxam1vshd85h3kd72x Euromënze vu San Marino 0 21899 2704472 2646373 2026-09-09T10:22:08Z Mobby 12 60927 k 2704472 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun den '''[[Euromënzen|Euromënze]]''' vu '''[[San Marino]]''': D'Euromënze vu San Marino koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2016) == Op der 1-Cent-Mënz gesäit een de [[Festungstuerm Montale]], op der 2-Cent-Mënz d'[[Fräiheetsstatu]] zu San Marino, op der 5-Cent-Mënz de [[Festungstuerm Guaita]], op der 10-Cent-Mënz d'[[Basilika vu San Marino]], op der 20-Cent-Mënz den [[Marinus (Hellegen)|Marinus]] op der 50-Cent Mënz d'dräi Tierm ''Guaita'', ''Cesta'' a ''Montale'', op der 1-Euro-Mënz de [[Wope vu San Marino]] an op der 2-Euro-Mënz de [[Palazzo Pubblico|Regierungssëtz]]. <gallery> Fichier:1 Cent, San Marino.jpeg|1 Cent Fichier:2 Cent, San Marino.jpeg|2 Cent Fichier:5 Cent, San Marino.jpeg|5 Cent Fichier:10 Cent, San Marino.jpeg|10 Cent Fichier:20 Cent, San Marino.jpeg|20 Cent Fichier:50 Cent, San Marino.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, San Marino.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, San Marino.jpeg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Zweet Serie (zanter 2017) == Op der 1-Cent-Mënz gesäit een de Wope vu San Marino, op der 2-Cent-Mënz d'[[Porta San Francesco]], op der 5-Cent-Mënz ''St. Quirino'', op der 10-Cent-Mënz d'[[Chiesa di San Francesco]], op der 20-Cent-Mënz d'Festungstierm „Il Montale“, „Cesta“ a „La Guaita“ op der 50-Cent Mënz den Hellege Marinus, op der 1-Euro-Mënz de Festungstuerm ''Cesta'' an op der 2-Euro-Mënz den Hellege Marinus. <gallery> Fichier:1 Cent, San Marino (s2).jpeg|1 Cent Fichier:2 Cent, San Marino (s2).jpeg|2 Cent Fichier:5 Cent, San Marino (s2).jpeg|5 Cent Fichier:10 Cent, San Marino (s2).jpeg|10 Cent Fichier:20 Cent, San Marino (s2).jpeg|20 Cent Fichier:50 Cent, San Marino (s2).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, San Marino (s2).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, San Marino (s2).jpeg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|San Marino]] [[Kategorie:San Marino]] 4lkxk5mtugyrah2ppbmibl9x6tlec1k Euromënze vum Vatikan 0 21900 2704473 2666924 2026-09-09T10:23:01Z Mobby 12 60927 k 2704473 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun den '''[[Euromënzen]]''' vum '''[[Vatikan]]''': D'Euromënze vum Vatikan koumen den [[1. Januar]] [[2002]] an Ëmlaf. == Éischt Serie (2002–2005) == Op all den aacht Mënze gesäit een de [[Jean-Paul II. (Poopst)|Jean-Paul II.]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s1).jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s1).jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s1).jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s1).jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s1).jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s1).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Vatikan (s1).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Vatikan (s1).jpeg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg </gallery> == Zweet Serie (2005) == Op all den aacht Mënzen gesäit een de [[Camerlengo]] wärend der [[Sedisvakanz]]. <gallery> Fichier:Va 1cent s2.jpg|1 Cent Fichier:Va 1cent s2.jpg|2 Cent Fichier:Va 1cent s2.jpg|5 Cent Fichier:Va 10cents s2.jpg|10 Cent Fichier:Va 10cents s2.jpg|20 Cent Fichier:Va 10cents s2.jpg|50 Cent Fichier:Va 1euro s2.jpg|1 Euro Fichier:Va 2euro s2.jpg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Drëtt Serie (2006–2013) == Op all den aacht Mënze gesäit een de [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]]. <gallery> Fichier:Va 1cent s3.jpg|1 Cent Fichier:Va 2cents s3.jpg|2 Cent Fichier:Va 5cents s3.jpg|5 Cent Fichier:Va 10cents s3.jpg|10 Cent Fichier:Va 20cents s3.jpg|20 Cent Fichier:Va 50cents s3.jpg|50 Cent Fichier:Va 1euro s3.jpg|1 Euro Fichier:Va 2euro s3.jpg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Véiert Serie (2014–2016) == Op all den aacht Mënze gesäit een de [[Franciscus (Poopst)|Franciscus]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s4).jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s4).jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s4).jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s4).jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s4).jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s4).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Vatikan (s4).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Vatikan (s4).jpeg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Fënneft Serie (2017–2025) == Op all den aacht Mënze gesäit een de Wope vum Franciscus. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s5).jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s5).jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Vatikan (s5).jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s5).jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s5).jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Vatikan (s5).jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Vatikan (s5).jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Vatikan (s5).jpeg|2 Euro Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Sechst Serie (zanter 2026) == De Wopen oder de Poopst [[Leo XIV.]] selwer, wäerten ze gesi sinn. <gallery> Fichier:2 standard euro edge inscription.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Vatikanstad]] [[Kategorie:Vatikanstad]] iuqxb52okemtlhq6xfb8vslcbsjfjsq Alzheimer 0 25978 2704404 2417977 2026-09-08T20:29:54Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704404 wikitext text/x-wiki {{Medezin}} D''''Alzheimer-Krankheet''' (''Morbus Alzheimer'') ass eng [[Demenz]]-Krankheet (lat. ''demens'', "duercherneen") vum [[Gehier]], déi sech virun entwéckelt an déi haaptsächlech am Alter optrëtt. Si mécht sech bemierkbar duerch d'Ofhuele vum Gediechtnes a vun der Gehieraktivitéit. D'Krankheet fänkt u mat enger Vergiesslechkeet déi ëmmer méi grouss gëtt, déi am Ufank zoufälleg schéngt, mä déi weider zouhëlt an zum Verloscht vum [[Verstand]] féiert. Virum Alter vu 65 geet vun enger preseniler Demenz (PDAT) rieds, nom 65. Liewensjoer vu seniler Demenz vum Alzheimer Typ (SDAT). [[1906]] huet den Dokter [[Alois Alzheimer]] bei der Patientin Auguste Deter fir d'éischt déi Krankheet diagnostizéiert an nogewisen datt se physiologesch an net psychologesch bedéngt ass. Ongeféier zur selwechter Zäit huet den Dokter [[Oskar Fischer (Psychiater)|Oskar Fischer]], deen an der psychiatrescher Klinick zu [[Prag]] praktizéiert huet, déi Krankheet beschriwwen. Den Numm ''Alzheimer-Krankheet'' huet hir den [[Emil Kraepelin]] a sengem ''Lehrbuch der Psychiatrie'' ([[1911]]) ginn. Et kënnt zur Degeneratioun vu bestëmmten Neuronen an doduerch zu enger Stéierung vun den normalen zerebrale Funktiounen, wat bei Patienten zu Stéierunge vun der Sprooch, vum Denkprozess a vum Gediechtnes féiert. D'Gehiermass hëlt am Verlaf vun der Krankheet of, dat heescht et kënnt zu enger ''Atrophie'' vum Gehier. == Symptomer == De Verlaf vun der Alzheimerkrankheet ass schlaïchend. Si fänkt normalerweis mat liichte Gediechtnesstéierungen un (z.&nbsp;B. de Patient vergësst Rendez-vousen oder seng Kommissiounen ze maachen). Duerno kommen Orientéierungsstéierungen (de Patient weess z.&nbsp;B. net méi wéi hien op déi Plaz komm ass, wou hie grad steet); ausserdeem ginn ëmmer méi Alldaagsfähegkeete vergiess (klassesch Symptomer sinn z.&nbsp;B. datt de Betraffenen net méi weess wéi een d'Tëlee umécht oder wéi ee mam Telefon ëmgeet, et kann awer och sinn datt hie seng Wäsch an de Bakuewen leet, etc...) Am leschte Stadium ass de Betraffenen total duercherneen, hie versteet zwar datt een eppes zu him seet, ma déi Informatiounen déi hie kritt, kënne vu sengem Gehier net méi verschafft ginn, ausserdeem erkennt de Patient d'Leit a senger Famill net méi erëm, oder hie gëtt hinnen Nimm vu Leit déi schonn laang dout sinn, z.&nbsp;B. de Patient rifft ee mam Numm vun sengem Papp - deen awer schonn virun 30 Joer gestuerwen ass, ma och d'Dag-Nuechtgefill ass net méi present. Degradatioun gëtt duerno ganz rapid; Harninkontinenz, de Patient kann net méi eleng iessen an drénken,... == Therapie == Bis haut gëtt et keng therapeutesch Method fir dës Krankheet ze heelen. Et ass awer méiglech de Verlaf vun der Krankheet méi lues ze maachen oder e fir eng Zäit stagnéieren ze loossen. Medikamenter déi fir d'Behandlung gutt sinn, sinn z.&nbsp;B.: Aricept® 5&nbsp;mg/10&nbsp;mg (Pfizer) Ebixa® 10&nbsp;mg pro compresso obducto uno oder 10&nbsp;mg/g (1g sinn 20 Drëpsen) an der sol. buvable (Lundbeck) Wann de Patient sedéiert soll ginn, kënne follgend Medikamenter hëllefen: Dës Pharmazeutika gehéieren zu der Grupp vun de Benzodiazepinen: LEXOTAN® (Principe actif BROMAZEPAM) (PFIZER) TEMESTA® (Principe actif LORAZEPAM) (WYETH) VALIUM®(Principe actif DIAZEPAM) (Lab. Hoffmann-LaRoche)5&nbsp;mg; 10&nbsp;mg XANAX® (Principe actif ALPRAZOLAM)(PFIZER) 0,25&nbsp;mg; 0,50&nbsp;mg; 1&nbsp;mg; 2&nbsp;mg; XANAX® RETARD (IDEM) 0,50&nbsp;mg; 1&nbsp;mg; 2&nbsp;mg Et kënnen awer och aner Medikamenter agesat ginn: THERALENE HALDOL ATARAX ... == Literatur == * Anne Eckert: ''Alois Alzheimer und die Alzheimer Krankheit''. An: Pharmazie in unserer Zeit 31(4), S. 356 - 360 (2002), ISSN 0048-3664 * Jochen Gust: ''Atlas der Demenz. Demenzerkrankungen von Aachen bis Zwickau''. BoD Norderstedt, ISBN 3-8334-2533-4 * Konrad und Ulrike Mauer: ''Alzheimer. Das Leben eines Arztes und die Karriere einer Krankheit''. Piper Verlag, München, ISBN 3-492-23220-5 * Martin Suter: ''Small World''. Diogenes Verlag, Zürich 1997, ISBN 3-257-23088-5. Roman, deen de Verlaf vun der Krankheet dokumentéiert == Um Spaweck == {{Commonscat|Alzheimer's disease|{{PAGENAME}}}} * [https://web.archive.org/web/20061004022305/http://alzheimer.lu/ Websäit vun der "Association Luxembourg Alzheimer" op Franséisch an op Däitsch] [[Kategorie:Krankheeten]] oq1xmuzgefmiccepbgav8ws5icmj01m Kierch Siren 0 26482 2704385 2691417 2026-09-08T19:41:06Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704385 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vu Siren | Bild = | Bildtext = | Bild héich = KierSiren1.JPG | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Siren]] | Par = [[Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs|Hesper–Réiser–Weiler<br>Disciples d'Emmaüs]] | Dekanat = [[Dekanat Süden-Ost|Süden-Ost]] | Numm / Patréiner = Hl. Laurentius | Architekt(en) = [[Henri Hartmann]] | Baujoer = | Ofgerappt = | Proprietär = | Konsekratiounsjoer = | Desakraliséiert = | Koordinaten = {{coor dms|49|33|51.3|N|06|13|11.0|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''Kierch zu Siren''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs]], zum [[Dekanat Süden-Ost]] an zu der [[Gemeng Weiler zum Tuer]] gehéiert. De [[Patréiner]] vun der Kierch ass den [[hellege Laurentius]] deem säi Fest den 10. August gefeiert gëtt. Se steet op der Kiercheplaz (''Place de lÉglise''). == Geschicht == Si gouf 1846 bis 1849 no Pläng vum Architket [[Charles Henri Hartmann]] gebaut. Virbild kéint de [[Liebfrauenkirche (Tréier)|Liebfrauendoum zu Tréier]] gewiescht sinn. Et war dëst eent vun deenen éischten nei-gotesche Gebaier zu Lëtzebuerg.<ref name=ssmn>{{Citation|URL=https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_centre/syren.html |Titel=D'Kierch vu Siren op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux'' |Gekuckt=23.05.2010 |Archiv-Datum=04.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160304235642/https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_centre/syren.html }}</ref><!--- cf Diskussioun 12. Mäerz 2013<ref>Beim SSMN ass iertimlech en "Henri" Hartmann als Architekt uginn.</ref>---> Besonnesch ass um Gebai de quasi quadratesche Grondrëss an den aachteckegen Tuerm, deen an der Mëtt dovun ass. D'Kierch gouf den 19. Abrëll 1991 als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|Nationaalt Monument]] klasséiert. 1996 bis 1998 gouf se duerch den Architekt Jean Petit restauréiert. == Mobiliar == [[Fichier:Kierch Siren Altor.jpg|thumb|upright]] Den Haaptretabel, d'Säitenaltär an d'Beichtstill sinn aus der Bauzäit, ëm 1860-1870. D'faarweg Fënstere goufen 1923 vum Atelier Simminger gemaach, d'[[Rosace]] ass vum [[Jakob Schwarzkopf]] (1926-2001). Déi barock Statu vum hellege Laurentius ass méi al, si kënnt aus der Kapell, déi ofgerappt gouf, wéi d'Kierch gebaut gouf. De Volleksaltor, an der Mëtt vum Gebai, ass vum [[Alex Reding]].<ref name=ssmn /> == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Weiler zum Tuer]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Laurent (Syren)|{{PAGENAME}}}} * [https://web.archive.org/web/20130503192138/http://web.cathol.lu/communautes-pastorales/weiler-zum-tur/ Websäit vum Parverband Weiler zum Tur] * [https://web.archive.org/web/20160304235642/https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_centre/syren.html D'Kierch vu Siren op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2531/b2531.shtml D'Fënstere vun der Kierch zu Siren op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} * [https://www.facebook.com/photo?fbid=2707354166150881&set=pcb.2611982155719738 D'Kierch Siren an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''] {{sic}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kierchen zu Lëtzebuerg|Siren]] [[Kategorie:Gemeng Weiler zum Tuer]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kierch Siren]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Süden-Ost]] ioaceapw497hceilfv2v6kk38ofbhas Buerg Veianen 0 27998 2704386 2699678 2026-09-08T19:43:09Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704386 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monument |Koordinaten = {{Coor dms|49|56|06.00|N|6|12|10.01|E|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Veianen Buerg 05.jpg|thumb|260px|Bild 1 – D'Veianer Buerg, Juni 2008.]] D''''Buerg Veianen''' (och ''Veianer Schlass'' oder lokal ''Veiner Schlooss'' genannt) ass eng Buerganlag zu [[Veianen]] am [[Kanton Veianen|Kanton mam selwechten Numm]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. ==Geographie== [[Fichier:Vianden Luxembourg Ferraris 1777.png|thumb|260px|Bild 2 – Veianen op der [[Ferrariskaart]], 1778.]] D'Buerg läit um Südrand vun den [[Ardennen]] op engem laanggezunne Fielsvirspronk op hallwer Héicht tëscht dem enken [[Our (Sauer)|Our]]dall an engem Héichplateau. ==Beschreiwung vun der Anlag== D'Buerg selwer ass e Gebaikomplex dee sech iwwer eng Längt vun 90 m zitt an dee vun enger Festungsmauer agegrenzt ass. Et muss een duerch 4 Paarte goen, éiert een am Bannenhaff bei d'Buerg kënnt. Vun der Buerganlag aus hu sech zwou Rankmauere ronderëm dee fréiere Stadkär bis erof bei d'Our gezunn (cf. Bild 2), vun deene gréisser Deeler bis haut erhale sinn. ==De Gebaierkomplex haut== [[Fichier:Plangbuergveianen1.png|thumb|260px|Plang vun der Buerg]] Follgend Raimlechkeete kann ee bei enger Visitt vum Schlass kucken<ref>Cf. den [https://web.archive.org/web/20170706001525/http://www.castle-vianden.lu/deutsch/rundgang/ detailléierte Rondgank] duerch d'Gebaier mat Beschreiwunge vun all Raum op der Websäit vun de Veianer Schlassfrënn.</ref>: {{Div col}} '''Um -1''': * De grousse Keller (eegenen Accès vu baussen) '''Um Rez-de-chaussée''': * Waffenhal * Ritterstuff * Archeologesch Krypta * Ënneschten Niveau vun der Kapell * Ursprénglech Kichen * Salle à manger * Grouss Kichen * Bur * Rittersall '''Um éischte Stack''': * Byzantinesch Galerie * Bannenhaff * Rondgank ronderëm d'Kapell * Ieweschte Niveau vun der Kapell * Bankettsall * Schlofkummer * Stammbamkummer * Festsall = Vic-Abens-Sall '''Um zweete Stack''': * Charles-Arendt-Sall * Jean-Pierre-Koltz-Sall {{Div col end}} ==Geschicht== [[Fichier:Vianden Luxembourg Merian 1643.png|thumb|260px|Bild 3 – [[Kofferstéch]] vum [[Mathias Merian]], 1643.]] [[Fichier:F-Clement chateau-de-vianden.png|thumb|260px|Bild 4 – [[Lithographie]] vum [[Frantz Clément (Moler)|Frantz Clément]], ~1834.]] [[Fichier:J-P-Schmit N-Liez ruines-du-chateau-de-vianden.png|thumb|260px|Bild 5 – [[Lithographie]] vum [[Jean-Pierre Schmit (Moler)|Jean-P. Schmit]] an [[Nicolas Liez (Moler)|Nicolas Liez]], ~1834.]] D'Veianer Buerg gouf vum [[11. Joerhonnert]] un op der Plaz vun engem fréiere [[Réimescht Räich|réimesche]] ([[4. Joerhonnert|4. Jh.]]) a [[Karolenger|karolengesche]] ([[9. Joerhonnert|9. Jh.]]) Kastell opgeriicht. Am Mëttelalter waren d'[[Grofschaft Veianen|Grofe vu Veianen]] direkt Vasale vum däitsche Keeser. Duerch e Familljesträit gouf de Philippe I. vu Veianen [[1264]] Vasal vun de [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg#Grofe vu Lëtzebuerg|Grofe vu Lëtzebuerg]]. D'Buerg war bis 1417 d'Staambuerg vun de Grofe vu Veianen, wéi se un d'Haus Nassau iwwergaangen ass. D'Grofschaft Veianen hat deemools ongeféier déi selwecht Gréisst wéi dat haitegt [[Groussherzogtum Lëtzebuerg|Groussherzogtum]]. 1820 huet de [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I. vun Holland]] déi bis dohin net zerstéiert Buerg fir 3.200 Gulden un de Veianer Geschäftsmann Wenzel Coster versteet, deen all d'Miwwelen an och de kompletten Daach verkaaft an d'Buerg selwer als Steebroch benotzt huet. 1938 ass d'Buerg op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''nationaalt Monument'' agedroe ginn<ref>{{INPA-SW}}</ref>. 1977 ass se a Staatsbesëtz komm a gëtt zanterhier restauréiert. ===Chronologie=== * 4. Jh.: op der Plaz steet e [[Réimescht Räich|réimesche]] Wuechtposten. * 9. Jh.: op der Plaz steet eng [[Karolenger|karolengesch]] Anlag. * 11. Jh.: héichmëttelalterlech Bauperiod. * 1090: den éischte Grof, Bertulf vu Veianen. * 12. Jh.: zweet Bauphas: klenge [[Palas]]. * Uganks 13. Jh.: d'Buergkapell an de grousse Palas ginn opgeriicht * 1417: den éischten Nassauer: Grof Engelbert I. vun Nassau. * Enn 15. Jh.: Héije vun de Giewelen, Bau vun den héije goteschen Diech. * Uganks 17. Jh.: d'Nassauer Haus gëtt opgeriicht. * 1820: d'Buerg gëtt verkaaft, Ofbroch vun den Diech fir Baumaterial. * 1885: D'Buerg ass am Besëtz vun der groussherzoglecher Famill. * 1910/11: Restauratiounen duerch den Architekt Bodo Ebhardt. * 1966/67: Opriichte vum verwëllefte Waffesall vum klenge Palas. * 1977: De Groussherzog Jean verkeeft d'Buerg un de Lëtzebuerger Staat. * Vun 1978 un: D'Buerg gëtt bis haut bestänneg weider opgebaut a restauréiert ënner der Supervisioun vum [[Institut national pour le patrimoine architectural|Service des sites et monuments]]. ===Chronologie vun den Herrscherhaiser=== ===D'Grofe vu Veianen=== {{Div col}} * 1090: Bertolphe (''comes de Vianne'') * 1096: Gérard Ier de Sponheim (et Vianden?) * 1124-1150: Frédéric Ier * 1154-1163: Sigefroid Ier * 1163-1184: Frédéric II * 1187-1217: Frédéric III * 1214-1252: Henri Ier * 1250-1271: Philippe Ier * 1278-1307: Godefroid Ier * 1307-1312: Philippe II * 1317-1337: Henri II * 1337-1400: Marie de Vianden * 1417: Elisabeth de Sponheim-Vianden {{Div col end}} ==D'Veianer Buerg an der Konscht== === Literatur === Dat wuel bekanntst Zitat iwwer Veianen a seng Buerg ass aus der Fieder vum [[Victor Hugo]] (''Discours aux Viandenois'', 20.07.1871): <blockquote>« ''Aujourd'hui, dans son paysage splendide que viendra visiter un jour toute l'Europe, Vianden se compose de deux choses également consolantes et magnifiques, l'une sinistre, une ruine, l'autre riante, un peuple.'' »</blockquote> ===Kino=== op der Veianer Buerg gi reegelméisseg Kinosfilmer gedréit, zum Deel mat bekannter internationaler Besetzung. {{Div col}} * Shadow of the Vampire (2000) {{Div col end}} [[Fichier:Vianden Chateau.jpg|thumb|500px|left|upright=4.0|Panorama vun der Buerg Veianen]] {{Clearboth}} ==Illustratiounen== ===Historesch Duerstellungen=== <gallery> Fichier:Vianden_Luxembourg_Merian_1643.png|[[Kofferstéch]]<br>[[Mathias Merian]], 1643. Fichier:F-Clement_chateau-de-vianden.png|Lithographie<br>[[Frantz Clément (Moler)|F. Clément]], ~1834. Fichier:J-P-Schmit_N-Liez_ruines-du-chateau-de-vianden.png|Lithographie<br>[[Jean-Pierre Schmit (Moler)|J.-P. Schmit]] & [[Nicolas Liez (Moler)|N. Liez]], ~1834. Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 13 Pl 2.5 Vianden.jpg|Foto vum [[Charles Bernhoeft]], 1891 </gallery> ===Fotoe vu baussen=== <gallery> Fichier:Veianen_Buerg_vun_uewen.jpg|Vue vum Roomebierg Fichier:Veianen Buerg 01.jpg|Vue vu Westen Fichier:Veianen Buerg 02.jpg|Vue vum Gaalgebierg Fichier:Burg_Vianden_bei_Nacht.jpg|D'Buerg an der Nuecht Fichier:Veianen Buerg 03.jpg|Vue vun der Veianer Schwämm Fichier:Veianen Buerg 04.jpg|Vue vun der Veianer Schwämm Fichier:Burg Vianden 015x.jpg|Vue aus der Loft Fichier:Burg Vianden 003xb.jpg|Vue aus der Loft </gallery> ===Fotoe vu bannen=== <gallery> Fichier:Burg_Vianden_2.JPG|Kamäin am Rittersall Fichier:Vianden_Castle_-_8.jpg|Bysantinesch Galerie Fichier:Vianden_Castle_-_9.jpg|Bankettsall Fichier:Burg_Vianden_4.JPG|Vic-Abens-Sall Fichier:Vianden_Castle_-_10.jpg|Schlofkummer Fichier:Vianden_Castle_-_12.jpg|Salle à manger </gallery> == Literatur == {{Div col}} * [[Charles Arendt|Arendt, Jean-Venceslas-Charles]], 1884. Monographie du château de Vianden. Luxembourg: Impr. de la Cour, 1984 [Facsimile vun der Originaleditioun vun 1884]. * Dunan, Marie Elisabeth, 1960. Les châteaux forts du Comté de Luxembourg et les progrès dans leur défense sous Jean l'Aveugle 1309-1346. Publ. de la Section historique 70, Luxembourg. * Du Fays, Dominique, 1987. La Maison de Vianden: des origines à 1337. 225 p. + XXVII. Thèse Mém. lic. hist. Liège. * Ebhardt, Bodo, 1939. Der Wehrbau Europas im Mittelalter. Bd. I. Berlin.{{small| [Veianen S. 536-537]}} * Frantzen-Heger, Gaby, 1998. Die Hofburg Vianden / Grand-Duché de Luxembourg - Domaine de l'Etat luxembourgeois. 40 p.&nbsp;Vianden: Les Amis du Château de Vianden. * [[Jean-Pierre Koltz|Koltz, Jean-Pierre]], 1964. Neue Betrachtungen über die bauliche Entwicklung der Hofburg Vianden. ''Luxemburger Marienkalender'' Jg. 83: 38-43. * Koltz, Jean-Pierre, 1971. Die grossen Restaurationsarbeiten auf Burg Vianden. ''Die Warte'' Année 24, n°22 (15.07.): 1 + 4. Luxembourg. * Koltz, Jean-Pierre, 1972. Nouvelle monographie du château-palais de Vianden. Luxembourg, Impr. Saint-Paul. 46 p. {{small|[Tiré-à-part revisé de: ''Hémecht'' Jg. 24, Nr. 2]}} * Koltz, Jean-Pierre, 1983. Le château-palais de Vianden. Vianden: Les Amis du Château de Vianden, Mersch: Impr. Fr. Faber. (6) p. [photos: [[Pol Holweck]], Jochen Herling] {{small|[Traduction en anglais, néerlandais et allemand du texte français, également paru in: Flydoscope: magazine de Luxair]}} * Koltz, Jean-Pierre, 1988. Nouvelle monographie du château-palais de Vianden. 2e éd. augmentée, 85 p.&nbsp;Vianden: Amis du château, Luxembourg, Impr. Saint-Paul. * [[Robert Krantz|Krantz, Robert]] & [[Norbert Quintus]], 1984. Das alte Luxemburg heute: ein kultureller Wegweiser von der Romanik zum Barock 800-1800 (Burgen, Schlösser, Kirchen, Friedhöfe, Dörfer). [layout Sonja Muller ; couv. Marcel Schroeder] Luxembourg: RTL Édition, 271 p. * Lobo, Paulo, 2011. 12 Bemerkenswerte Gebäude in Luxemburg: 1. Das Schloss Vianden. S. 10-19, Luxédit, ISBN 978-99959-733-0-8 * Milmeister, Jean, 1968. Le déclin et l'extinction de la Maison de Vianden. ''Hémecht'' Jg. 20, H. 1: 39-45. * Milmeister, Jean, 1969. Les débuts de la Maison de Vianden. ''Hémecht'' 21, H. 1: 57-61. * Milmeister, Jean, 1970. Le Comté de Vianden sous la Maison de Nassau. ''Hémecht'' Jg. 22, H. 2: 213-218. * Milmeister, Jean, & Frank Wilhelm, 2002. Victor Hugo et les châteaux luxembourgeois. Vianden: Maison de Victor Hugo: Ass. des châteaux luxembourgeois. ''Hémecht'' Jg. 54, H. 3: 337-367. * [[John Zimmer|Zimmer, John]], [zirka 1998]. Le château de Vianden. Carnets du patrimoine. 79 p.&nbsp;Luxembourg: Musée national d'histoire et d'art: Service des sites et monuments, Luxembourg, Impr. Saint-Paul. [éd. par le Musée national d'histoire et d'art et le Service des sites et monuments nationaux] ; [layout: Isabelle Clees ; composition photogr.: Conny Scheel]. * Zimmer, John, 1996. Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 1: Die archäologisch und bauhistorisch untersuchten Burge von Befort, Bourscheid, Fels, Luxemburg, Vianden. 442 S. Hrsg.: Les amis de l'ancien château de Beaufort, Les amis du château de Bourscheid, Les amis du château de Larochette, Les amis du château de Vianden. Éditions Saint-Paul, Luxembourg. ISBN 2-919883-07-0. * Zimmer, John, 2010. ''Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden.'' Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (cf. Ss. 96-241) {{Div col end}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Veianen]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] * [[Lëscht vun de Buergen a Schlässer am Ourdall]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Vianden castle|Buerg Veianen}} {{Commonscat|Chapel of Vianden castle|Schlasskapell}} * [http://www.castle-vianden.lu/ Offiziell Säit vun de Schlassfrënn] {{de}}, {{fr}}, {{en}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/vianden.html D'Buerg vu Veianen op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * [https://web.archive.org/web/20150515022305/http://unesco-vianden.eu/index.php La Ville et le Château de Vianden. Proposition d'inscription sur la liste du patrimoine mondial de L'UNESCO ] *[https://web.archive.org/web/20190808181545/https://www.wort.lu/de/lokales/cnn-setzt-schloss-vianden-das-kroenchen-auf-5d4c020bda2cc1784e3495c2 CNN setzt Schloss Vianden das Krönchen auf] op wort.lu den 8. August 2019 *Joe Yogerst, [https://edition.cnn.com/travel/article/most-beautiful-castles-world/index.html World's most beautiful castles] {{En}} op cnn.com de 7. August 2019 * [https://www.youtube.com/watch?v=W47I0vNQDVs Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Schlasskapell vu Veianen] * [https://play.rtl.lu/shows/lb/letzebuerger-buergen-a-schlaesser/episodes/r/3302355 Buergen a Schlässer am Land (1): D'Veianer Schlass], play.rtl.lu * Frederick Wember, Geschichte(n) und Gemäuer, [https://www.wort.lu/luxemburg/norden/vom-kreuzzug-zur-exkommunikation-die-wechselvolle-geschichte-der-viandener-grafen/159472257.html Vom Kreuzzug zur Exkommunikation: Die wechselvolle Geschichte der Viandener Grafen], wort.lu, 07.08.2026, gekuckt den 10.08.2026 {{Navigatioun Buergen a Schlässer am Ourdall}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Veianen]] [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Veianen Buerg]] [[Kategorie:Buergen a Schlässer am Ourdall|Veianen]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer|Buerg Veianen]] 4zu8609d0fs05f07fwv2otdo5dyj7gs Buerg Esch-Sauer 0 29288 2704364 2701083 2026-09-08T19:04:13Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704364 wikitext text/x-wiki {{SkizzBuerg}}{{Infobox Gebai}}[[Fichier:LUX Esch-Sauer 057 2016 - Schloss.jpg|thumb|D'Buerg vun Esch-Sauer|270x270px]] [[Fichier:F-Clement N-Liez ruines-du-chateau-d-esch-sur-sure.png|thumb|D'Buerg Esch-Sauer. Zeechnung vum [[Frantz Clément (Moler)|Frantz Clément]] an [[Nicolas Liez (Moler)|Nicolas Liez]].|270x270px]] D''''Buerg vun Esch-Sauer''' ass haut nëmmen nach eng [[Ruin]]. D'Haaptbuerg läit op engem grousse Fiels am Zentrum vum Duerf [[Esch-Sauer]]. Direkt nieft der Haaptbuerg, op engem méi héich geleeëne Fielsvirsprong steet e ronnen Tuerm. Zu der Haaptbuerg gehéiert e [[Buergfrid (Buerg)|Buergfrid]], eng [[Kapell]] an eng Kelleranlag, déi haut nach erhale sinn, resp. restauréiert goufen. De ronnen Tuerm um Plateau ass op der viischter Säit opgeschnidden. Am Duerfzentrum steet nach en zweete ronnen Tuerm, mat änlechen Dimensiounen. ==Geschicht== Den [[3. Juni]] [[927]] huet e gewësse Meginaud, resp. Meginold mat engem Tosch mat der [[Abtei Stavelot]] Esch-Sauer kritt an do en 8 × 8 m grousse Wunntuerm mat donieft Wirtschaftsgebaier opriichte gelooss. Ënner deenen zwéi leschte Grofe vun Esch am Lach gouf d'Buerg méi grouss gemaach. Nom [[Michel Margue]] handelt et sech bei dësem Esch awer net ëm Esch-Sauer, mä ëm [[Eschduerf]].<ref name=":02">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/das-dorf-das-juenger-ist-als-geglaubt/1773786.html|Titel=Esch/Sauer in der Geschichte, Das Dorf, das jünger ist als geglaubt|Gekuckt=29.06.2023|Auteur=Nadine Schartz|Datum=29.06.2023|Editeur=wort.lu [€]}} // Das Dorf, das jünger ist als gedacht, Luxemburger Wort, 29.06.2023, S. 14-15</ref> Wat en Dokument ugeet an deem d'Buerg op d'Joer 927 datéiert gëtt, sou ass d'Echtheet vun deem Dokument dacks ugezweiwelt ginn. Aus engem Rapport vun der [[Commission des sites et monuments nationaux]] (Cosimo) geet ervir, datt d'Experten sech mëttlerweil eens sinn, datt d'Buerg éischter op d'[[12. Joerhonnert]] ze datéieren ass<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/burg-esch-sauer-erhaelt-denkmalschutz-61b37327de135b9236ef40c2|Titel=Burg Esch/Sauer erhält Denkmalschutz|Gekuckt=13.12.2021|Datum=10.12.2021|Wierk=Luxemburger Wort - Deutsche Ausgabe|Sprooch=de|archivedate=2021-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211213221538/https://www.wort.lu/de/lokales/burg-esch-sauer-erhaelt-denkmalschutz-61b37327de135b9236ef40c2}}</ref><ref>De Rapport vun der Cosimo ass aktuell (Dezember 2021) nach net um Site vum [https://ssmn.public.lu/fr/patrimoine/patrimoine_bati_PAG/666.html INPA] disponibel</ref>. De Michel Margue datéiert den Bau vun der Buerg awer éischter an d'Enn vum 10., Ufank [[11. Joerhonnert]].<ref name=":02" /> Vum spéiden 11. bis d'Enn vum 13. Joerhonnert huet d'Buerg den Häre vun Esch gehéiert. [[1292]] ass d'Buerg nom Doud vum [[Godfroid IV.]] an de Besëtz vun de Famillje vun der [[Neierbuerg]], [[Ouren]] a [[Geroldseck]] gefall<ref name=":0" />. An der Mëtt vum [[14. Joerhonnert]] ass d'Buerg no Norden hin erweidert ginn an et sinn nach Iwwerreschter vu Wunn– an Niewegebaier a vun enger Kapell ze gesinn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/esch_sur_sure.html|Titel=Château fort d'Esch-sur-Sûre|Gekuckt=13.12.2021|Wierk=ssmn.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am [[15. Joerhonnert]] gouf ronderëm d'Duerf Esch eng Rankmauer mat zwéi Wuechttierm gebaut. Vum [[16. Joerhonnert]] un, bis an d'[[19. Joerhonnert]], ass et mat der Buerg biergof gaangen. An der Mëtt vum 19. Joerhonnert hu Leit aus dem Duerf d'Buerg - oder wat dovu Rescht war - opkaaft a sinn dra wunne gaangen. [[1893]] huet de Staat d'Ruin kaaft. Tëschen [[1903]] an [[1906]] goufen de Buergfrid an d'Kapell vun der Buerg restauréiert an [[1991]] goufe Stabiliséierungsaarbechte<ref name=":1" /> realiséiert. Wéinst hire speziellen [[Architektur|architektoneschen]], [[Archeologie|archeologeschen]] an [[Geschicht|historesche]] Spezifizitéiten huet d'Cosimo Enn 2021 proposéiert, d'Buerg als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument]] ze klasséieren. D'[[Gemeng Esch-Sauer]] huet doropshin den Accord gi fir d'Prozedur an d'Weeër ze leeden<ref name=":0" />. [[Fichier:Eschsauer1024.png|thumb|320px|left|Plang vun der Buerg]] {{clr}} == Kuckt och == * [[Muttergottesstatu vun Esch-Sauer]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Esch-sur-Sûre Castle|Buerg Esch-Sauer }} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/esch_sur_sure.html D'Buerg vun Esch-Sauer op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * Frederik Wember, [https://www.wort.lu/luxemburg/norden/heute-ruine-einst-sitz-des-regenten-von-luxemburg-die-burg-eschsauer/159861732.html Geschichte(n) und Gemäuer, Heute Ruine, einst Sitz des Regenten von Luxemburg: die Burg Esch/Sauer], wort.lu, 14.08.2026, gekuckt de 14.08.2026, Luxemburger Wort, 14.08.2026, S. 16-17. {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Esch Sauer}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Esch-Sauer]] 3hib61joh3sx2wourmu17g8q6hdnvtv 2704392 2704364 2026-09-08T19:49:07Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704392 wikitext text/x-wiki {{SkizzBuerg}}{{Infobox Gebai}}[[Fichier:LUX Esch-Sauer 057 2016 - Schloss.jpg|thumb|D'Buerg vun Esch-Sauer|270x270px]] [[Fichier:F-Clement N-Liez ruines-du-chateau-d-esch-sur-sure.png|thumb|D'Buerg Esch-Sauer. Zeechnung vum [[Frantz Clément (Moler)|Frantz Clément]] an [[Nicolas Liez (Moler)|Nicolas Liez]].|270x270px]] D''''Buerg vun Esch-Sauer''' ass haut nëmmen nach eng [[Ruin]]. D'Haaptbuerg läit op engem grousse Fiels am Zentrum vum Duerf [[Esch-Sauer]]. Direkt nieft der Haaptbuerg, op engem méi héich geleeëne Fielsvirsprong steet e ronnen Tuerm. Zu der Haaptbuerg gehéiert e [[Buergfrid (Buerg)|Buergfrid]], eng [[Kapell]] an eng Kelleranlag, déi haut nach erhale sinn, resp. restauréiert goufen. De ronnen Tuerm um Plateau ass op der viischter Säit opgeschnidden. Am Duerfzentrum steet nach en zweete ronnen Tuerm, mat änlechen Dimensiounen. ==Geschicht== Den [[3. Juni]] [[927]] huet e gewësse Meginaud, resp. Meginold mat engem Tosch mat der [[Abtei Stavelot]] Esch-Sauer kritt an do en 8 × 8 m grousse Wunntuerm mat donieft Wirtschaftsgebaier opriichte gelooss. Ënner deenen zwéi leschte Grofe vun Esch am Lach gouf d'Buerg méi grouss gemaach. Nom [[Michel Margue]] handelt et sech bei dësem Esch awer net ëm Esch-Sauer, mä ëm [[Eschduerf]].<ref name=":02">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/das-dorf-das-juenger-ist-als-geglaubt/1773786.html|Titel=Esch/Sauer in der Geschichte, Das Dorf, das jünger ist als geglaubt|Gekuckt=29.06.2023|Auteur=Nadine Schartz|Datum=29.06.2023|Editeur=wort.lu [€]}} // Das Dorf, das jünger ist als gedacht, Luxemburger Wort, 29.06.2023, S. 14-15</ref> Wat en Dokument ugeet an deem d'Buerg op d'Joer 927 datéiert gëtt, sou ass d'Echtheet vun deem Dokument dacks ugezweiwelt ginn. Aus engem Rapport vun der [[Commission des sites et monuments nationaux]] (Cosimo) geet ervir, datt d'Experten sech mëttlerweil eens sinn, datt d'Buerg éischter op d'[[12. Joerhonnert]] ze datéieren ass<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/burg-esch-sauer-erhaelt-denkmalschutz-61b37327de135b9236ef40c2|Titel=Burg Esch/Sauer erhält Denkmalschutz|Gekuckt=13.12.2021|Datum=10.12.2021|Wierk=Luxemburger Wort - Deutsche Ausgabe|Sprooch=de|archivedate=2021-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211213221538/https://www.wort.lu/de/lokales/burg-esch-sauer-erhaelt-denkmalschutz-61b37327de135b9236ef40c2}}</ref><ref>De Rapport vun der Cosimo ass aktuell (Dezember 2021) nach net um Site vum [https://web.archive.org/web/20211222123752/https://ssmn.public.lu/fr/patrimoine/patrimoine_bati_PAG/666.html INPA] disponibel</ref>. De Michel Margue datéiert den Bau vun der Buerg awer éischter an d'Enn vum 10., Ufank [[11. Joerhonnert]].<ref name=":02" /> Vum spéiden 11. bis d'Enn vum 13. Joerhonnert huet d'Buerg den Häre vun Esch gehéiert. [[1292]] ass d'Buerg nom Doud vum [[Godfroid IV.]] an de Besëtz vun de Famillje vun der [[Neierbuerg]], [[Ouren]] a [[Geroldseck]] gefall<ref name=":0" />. An der Mëtt vum [[14. Joerhonnert]] ass d'Buerg no Norden hin erweidert ginn an et sinn nach Iwwerreschter vu Wunn– an Niewegebaier a vun enger Kapell ze gesinn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/esch_sur_sure.html|Titel=Château fort d'Esch-sur-Sûre|Gekuckt=13.12.2021|Wierk=ssmn.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am [[15. Joerhonnert]] gouf ronderëm d'Duerf Esch eng Rankmauer mat zwéi Wuechttierm gebaut. Vum [[16. Joerhonnert]] un, bis an d'[[19. Joerhonnert]], ass et mat der Buerg biergof gaangen. An der Mëtt vum 19. Joerhonnert hu Leit aus dem Duerf d'Buerg - oder wat dovu Rescht war - opkaaft a sinn dra wunne gaangen. [[1893]] huet de Staat d'Ruin kaaft. Tëschen [[1903]] an [[1906]] goufen de Buergfrid an d'Kapell vun der Buerg restauréiert an [[1991]] goufe Stabiliséierungsaarbechte<ref name=":1" /> realiséiert. Wéinst hire speziellen [[Architektur|architektoneschen]], [[Archeologie|archeologeschen]] an [[Geschicht|historesche]] Spezifizitéiten huet d'Cosimo Enn 2021 proposéiert, d'Buerg als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument]] ze klasséieren. D'[[Gemeng Esch-Sauer]] huet doropshin den Accord gi fir d'Prozedur an d'Weeër ze leeden<ref name=":0" />. [[Fichier:Eschsauer1024.png|thumb|320px|left|Plang vun der Buerg]] {{clr}} == Kuckt och == * [[Muttergottesstatu vun Esch-Sauer]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Esch-sur-Sûre Castle|Buerg Esch-Sauer }} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/esch_sur_sure.html D'Buerg vun Esch-Sauer op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * Frederik Wember, [https://www.wort.lu/luxemburg/norden/heute-ruine-einst-sitz-des-regenten-von-luxemburg-die-burg-eschsauer/159861732.html Geschichte(n) und Gemäuer, Heute Ruine, einst Sitz des Regenten von Luxemburg: die Burg Esch/Sauer], wort.lu, 14.08.2026, gekuckt de 14.08.2026, Luxemburger Wort, 14.08.2026, S. 16-17. {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Esch Sauer}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Esch-Sauer]] q61lz6am1wnotfleu60mjuh2db5uynr US Feelen 0 34484 2704501 2473554 2026-09-09T11:34:31Z Makenzis 35893 2704501 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Foussballclub | Numm = US Feelen | Logo = | Offiziellen Numm = Union Sportive Feulen | Spëtznumm = | Grënnung = 1947 | Veräinsfaarwen = Rout-Schwaarz(Wäiss)/Giel | Opgeléist = | Stadion = | Plazen = | President = Jean-Pol Schintgen | Trainer = Bernd Krajczy | Liga = | Saison = 2025/26 | Positioun = 7. | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=FFFF3F|body2=FFFF3F|rightarm2=FFFF3F|shorts2=FFFF3F|socks2=FFFF3F| }} D''''Union Sportive Feelen''', kuerz '''US Feelen''', ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Feelen]]. De Veräi gouf [[1947]] gegrënnt a spillt seng Matcher zu [[Nidderfeelen]] um Terrain ''A Bertzent''. == Geschicht == * 1947: Grënnung vun der Union Sportive Feelen == Palmarès == == Supporterclub "Allez Feelen" == *Presidentin ass d'Viviane Mathay *Sekretär de René Anthon *Tresorier de René Anthon == Um Spaweck == {{lb}} [https://web.archive.org/web/20070930093409/http://www.usfeulen.lu/ Websäit vun der US Feelen] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Feelen]] [[Kategorie:Gemeng Feelen]] fvkahi2hm9v9lrbrm936w5udlhbl21o 2704502 2704501 2026-09-09T11:35:51Z Makenzis 35893 2704502 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Foussballclub | Numm = US Feelen | Logo = | Offiziellen Numm = Union Sportive Feulen | Spëtznumm = | Grënnung = 1947 | Veräinsfaarwen = Rout-Schwaarz(Wäiss)/Giel | Opgeléist = | Stadion = | Plazen = | President = Jean-Pol Schintgen | Trainer = Bernd Krajczy | Liga = Ehrenpromotion | Saison = 2025/26 | Positioun = 7. | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=FFFF3F|body2=FFFF3F|rightarm2=FFFF3F|shorts2=FFFF3F|socks2=FFFF3F| }} D''''Union Sportive Feelen''', kuerz '''US Feelen''', ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Feelen]]. De Veräi gouf [[1947]] gegrënnt a spillt seng Matcher zu [[Nidderfeelen]] um Terrain ''A Bertzent''. == Geschicht == * 1947: Grënnung vun der Union Sportive Feelen == Palmarès == == Supporterclub "Allez Feelen" == *Presidentin ass d'Viviane Mathay *Sekretär de René Anthon *Tresorier de René Anthon == Um Spaweck == {{lb}} [https://web.archive.org/web/20070930093409/http://www.usfeulen.lu/ Websäit vun der US Feelen] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Feelen]] [[Kategorie:Gemeng Feelen]] jh4kitmxjjx84rcuh8vjqubhtj3k8aj Michel Gloesener 0 35225 2704389 2701032 2026-09-08T19:45:30Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704389 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Michel Gloesener''', gebuer den [[2. Mäerz]] [[1792]]<ref>Arendt 1972, S. 463; Muller 1997, S. 144; Tomsin 1998, S. 145; Hilbert 2000, Wolter 2003, Tomsin 2005; Archives nationales de Luxembourg, Registre de la paroisse de Hautcharage, année 1792, fol. 302-303 (microfilm R.P. 99). De Gebuertsakt ass beim Wolter (2003), S. 80, reproduzéiert. — D'Literatur wimmelt nëmme sou vu falsche Gebuertsdaten: "22. Mäerz 1792" (Friedrich 1981, S. 204), ''2. Mäerz 1794'' (Blum 1981, Milmeister 1976), "3. Mäerz 1794" (Folie 1878, S. 277), "4. Mäerz 1794" (Le Roy 1869, col. 666; Folie 1878, S. 287; Gloden 1950; Gengler 1935; Fischbach 1986, etc.).</ref> am ''Péiteschhaus'' zu [[Uewerkäerjeng]], a gestuerwen den [[11. Juli]] [[1876]]<ref>Iwwer den Dag vum Gloesener sengem Doud sinn sech d'Auteuren eens!</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Physiker]] a Fuerscher. Hien huet zu [[Léck]] studéiert, a goung dann op [[Paräis]], wou en ënner anerem beim [[André-Marie Ampère]] säi Studium perfektionéiert huet. A senger Dokterthees vun [[1824]] huet hie sech mam kontroversen Theema vun de cheemeschen Affinitéiten auserneegesat. Säin Haaptgebitt war den [[Elektromagnetismus]], wou en d'Fuerschungsresultater vum Ampère, vum [[Claude Louis Berthollet]] a vun der ''Société d'Arcueil'' mam [[John Dalton]] senger Atom-Hypothees verbonnen huet. De Gloesener huet ënner anerem elektresch [[Auer]]en an [[Telegraphie|Telegraphe]] gebaut. Hie war Lecteur, a vun [[1825]] bis [[1830]], ''Professeur extraordinaire'' op der Universitéit zu [[Louvain]]. [[1830]] koum hien op d'Uni vu [[Léck]], wou e [[Physik]], Experimentalphysik, physesch [[Astronomie]] a physesch Mathematik enseignéiert huet. Wärend senger Zäit zu Léck war hien dräimol President vun der [[Société royale des sciences de Liège]]. Als Erënnerung u seng Aktivitéiten zu Léck gouf, nieft dem [[Pont Gramme]] am Quartier [[Fetinne]], e Boulevard no him genannt, de ''Boulevard Gloesener''. ==Member vu wëssenschaftlechen Akademien a Gesellschaften== De Michel Gloesener war Member vu ville wëssenschaftlechen Akademien a Gesellschaften, dorënner och d'''[[Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg|Société des sciences naturelles de Luxembourg]]'', an déi hien den 18. Februar 1864 als Éieremember opgeholl ginn ass<ref>Le Roy 1869, col. 680.</ref>. ==D'Gebuertshaus== Duerch den Arrêté vum [[Regierungsrot]] vum 31. Juli 2009 ass d'Péiteschhaus zu Uewerkäerjeng, dem Gloesener säi Gebuertshaus, dat an der [[Jean-Pierre Origer|Jean-Pierre-Origer]]-Strooss op Nummer 10 steet, als nationaalt Monument klasséiert ginn<ref>Service des sites et monuments nationaux du Grand-Duché de Luxembourg: ''Liste des immeubles et objets classés monuments nationaux ou inscrits à l'inventaire supplémentaire.'' [https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/liste-immeubles-objets-proteges.pdf]</ref>, eng Decisioun, déi net onëmstridde war, wéi d'Diskussiounen, déi an der Sitzung vum Gemengerot vu [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] vum 16. Januar 2002 dat scho gewisen haten. Do stoung de Bréif vun der Kulturministesch [[Erna Hennicot-Schoepges]] vum 8. November 2001, an deem an enger éischter Phas proposéiert gouf, dat Haus op den [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|"inventaire supplémentaire"]] ze setzen. Den "avis favorable" vum Gemengerot war deemools mat 7 Stëmme géint 5 éischter knapps ausgefall<ref>Bulletin communal (Bascharage). ''Séance N° 1/2002 du 16 janvier 2002.'' [https://web.archive.org/web/20110428005157/http://www.bascharage.lu/conseil/bulletins/pdf/BUL_020116_FRANCAIS.pdf]</ref>. == Publikatiounen == (Auswiel) * 1853: ''Recherches sur la télégraphie électrique''. 124 S. H. Dessain, Liège. * 1861: ''Traité général des applications de l'électricité: tome premier''. 520 S. E. Noblet, Paris, Liège. * 1873: ''Études sur l'électro-dynamique et l'électro-magnétisme: importance du principe du renversement alternatif du courant dans les électro-aimants''<ref>Note: La 1ère éd. a paru sous le titre: ''De l'importance du renversement alternatif du courant dans les électro-aimants; de sa théorie et de ses applications scientifiques et industrielles: avantages du système à armature aimantée''.</ref>. 2<sup>de</sup> éd. considérablement augm., F. Hayez, Bruxelles, 111 p. == Literatur == * [[Charles Arendt|Arendt, Karl]], 1972. ''Porträt-Galerie hervorragender Persönlichkeiten aus der Geschichte des Luxemburger Landes''. Neuauflage. Éd. Kutter, Luxemburg, 514 S. (Michael Gloesener, S. 463). * [[Martin Blum|Blum, M.]], 1981. ''Bibliographie luxembourgeoise ou catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires publiés par des Luxembourgeois ou dans le Grand-Duché actuel de Luxembourg. Première partie: Les auteurs connus.'' Nouvelle édition, complétée, avec introduction et index analytique, par Carlo Hury. First published 1902-1932. Reprinted 1981. Vol. 1: A-L. Kraus International Publications, München, XXXIII, 756 S. (Gloesener Michel: S. 344-347). * Fischbach, Henri, 1986. ''Genealogische Notizen über die Familien Gloesener und Knepper.'' Kehlen: H. Fischbach, Luxembourg, Rapid Press, n.p. * Folie, François, 1878. ''Notice sur Michel Gloesener, membre de l'Académie.'' In: Annuaire de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, 44e année, 1878, p.&nbsp;277-344. [https://web.archive.org/web/20120111062647/http://www2.academieroyale.be/academie/documents/GLOESENERMichelARB_18788658.pdf] * [[Evy Friedrich|Friedrich, Evy]], 1981. ''Kalennerblieder.'' Bd. 3. Lëtzebuerg, J.P. Krippler, 395 S. (Mich Gloesener, S. 204). * Gengler, Th., 1935/36. ''Michel Gloesener, Universitätsprofessor in Lüttich.'' In: Die Rundschau 1935, 3. Jg., Nr. 26 (17. Dezember), S. 2 [Beilage zu: Luxemburger Wort 1935, Nr. 351 (17. Dezember)] [https://web.archive.org/web/20210922021855/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1249322&search_terms=#issue:1249322]; Die Rundschau 1935, 3. Jg., Nr. 27 (31. Dezember), S. 2 [Beilage zu: Luxemburger Wort 1935, Nr. 365 (31. Dezember)] [https://web.archive.org/web/20210922014505/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1250094&search_terms=#issue:1250094]; Die Rundschau 1936, 4. Jg., Nr. 3 (11. Februar), S. 2 [Beilage zu: Luxemburger Wort 1936, Nr. 42 (11. Februar)] [https://web.archive.org/web/20210922012658/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1251656&search_terms=#issue:1251656]. * [[Albert Gloden|Gloden, Albert]], 1950. ''Un éminent physicien luxembourgeois: Michel Gloesener (1794-1876).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois, 54 (1949), S. 255-257. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1950_054_255_257.pdf] * [[Roland Hilbert|Hilbert, Roland]], 2000. ''Michel Gloesener: l'inventeur luxembourgeois du moteur électrique et génie méconnu.'' Die Warte 2000 (39/19426 (14. Dezember), S. 1. * Le Roy, Alphonse, 1869. Gloesener (Michel). In: A. Le Roy: ''Liber memorialis: l'université de Liège depuis sa fondation.'' Liège, Imprimerie de J.-G. Carmanne, col. 666-696. [http://books.google.es/books/download/Liber_memoralis.pdf?id=pUYBAAAAYAAJ&hl=fr&capid=AFLRE70DYzH9gvQGVSDEmey8ZS1oUq6ZfGGe5zChIuxR8L2Yn5IP_DZJT0jdI3KTl2hfqmggrzUTEK99Eo_X_AMw9NRmqaEVYQ&continue=http://books.google.es/books/download/Liber_memoralis.pdf%3Fid%3DpUYBAAAAYAAJ%26hl%3Dfr%26output%3Dpdf] * [[Jean Milmeister|Milmeister, Jean]], 1976. ''Erfand der Luxemburger Michel Gloesener den Elektromotor ?'' Revue Jg. 31, Nr. 14 (April), S. 40-43. Luxemburg. * [[Jean-Claude Muller|Muller, Jean-Claude]], 1997. ''Bilder Luxemburger Gelehrter.'' In: Hüttel, Richard (Hrsg.): Bilder von Gelehrten. Eine Ausstellung der Graphischen Sammlung an der Universität Trier in Zusammenarbeit mit der Universitätsbibliothek Trier, Stadtbibliothek Trier und Bibliothèque Nationale Luxembourg. Ausstellungskataloge Trierer Bibliotheken, 30, S. 128-151. * Tomsin, Philippe, 1998. ''Michel Gloesener et les débuts des recherches sur l'électrormagnétisme en Belgique.'' Scientiarum Historia, 24 (2): 145-188. * Tomsin, Philippe, 2005. ''Gloesener, Michel''. In: Nouvelle Biographie Nationale, t. 8. Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, Bruxelles, p.&nbsp;173-176. [http://www2.academieroyale.be/academie/documents/FichierPDFNouvelleBiographieNational2110.pdf#page=179] * Tomsin, Philippe, 2014 "Un fonds privé d’archives inédites, relatives au physicien luxembourgeois Michel Gloesener", in Hémecht. Revue d’histoire luxembourgeoise - Zeitschrift für Luxemburger Geschichte, vol. 66, n° 2, 2014, p. 155-171. * [[Michel Wolter|Wolter, Michel]], 2003. ''Michel Gloesener, cet 'illustre inconnu' de Hautcharage.'' In: ''U.N. Käerjéng '97: 5e anniversaire: inauguration du 1er drapeau.'' Imprimerie Heintz, Péiteng, S. 80-95. {{Referenzen}} == Um Spaweck == *[http://wiki.arts.kuleuven.be/wiki/index.php/Gloesener,_Michel_(1794-1876) Bestor (Belgian Science and Technology On line Resources): Gloesener, Michel (1794-1876)] {{fr}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Gloesener Michel}} [[Kategorie:Gebuer 1792]] [[Kategorie:Gestuerwen 1876]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Physiker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Erfinder]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fuerscher]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Lëtzebuerger, no deenen eng Struktur am Ausland genannt gouf]] t9fvg6jaov7uy2g0x2llb5nxwwqtalz UN Käerjéng 97 0 36309 2704430 2520739 2026-09-09T08:52:30Z Makenzis 35893 2704430 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = UN Käerjeng '97 | Logo = | Offiziellen Numm = U.N. Käerjeng '97<br>(U=Uewer / N=Nidder) | Grënnung = [[1997]] | Veräinsfaarwen = Rout-Blo | Stadion = ''Käerjenger Dribbel'',<br>[[Nidderkäerjeng]] | Plazen = 2 400 (400 Sëtzplazen) | President = [[Jim Thomes]] | Sekretär = [[Christian Bour]] | Trainer = [[Franck Rinaldo]] | Liga = [[BGL League]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 8. Plaz | pattern_la1=_jakostrike1920nw|pattern_b1=_jakostrike1920nw|pattern_ra1=_jakostrike1920nw| | leftarm1=000066|body1=000066|rightarm1=000066|shorts1=000066|socks1=ffffff| | pattern_la2=_jakostrike1920rw|pattern_b2=_jakostrike1920rw|pattern_ra2=_jakostrike1920rw| | leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FF0000| |Aktuelle Championnat=[[BGL League]]|Websäit=http://www.un-kaerjeng.lu}} [[Fichier:TerrKäerj97.JPG|300px|thumb|De fréieren Terrain "um Bëchel" an der Schuller Strooss zu Uewerkäerjeng]] Den '''UN Käerjeng '97''' ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]. == Geschicht == De Veräin ass [[1997]] aus der Fusioun vun de Clibb aus der Käerjenger Gemeng, dem FC Jeunesse Uewerkäerjeng (''FC Jeunesse Hautcharage'') an der US Nidderkäerjeng (''US Bascharage'') entstanen. D'Union Sportive Bascharage, 1928 gegrënnt, huet an hirer leschter Saison 1996/97 drëtt Divisioun gespillt, den 1919 gegrënnte Football Club Jeunesse Hautcharage dogéint, hat deemools nëmme just knapps den Opstig aus der éischter Divisioun an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] verpasst. Uewerkäerjeng huet am Laf vun der Zäit meeschtens an der éischter Divisioun oder an der Éierepromotioun gepillt. An der Saison 1981/82 ware s'an der Nationaldivisioun. Den neie Veräin UN Käerjéng ass 1997/98 dunn amplaz vun der Uewerkäerjenger Jeunesse vun der éischter Divisioun aus an d'Championnat gestart an nach d'selwecht Saison an déi zweethéchst Spillklass geklommen. No siwe Joer Éierepromotioun ass Käerjeng 2004/05 an d'[[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]] geklommen. Gréissten nationale Succès an der Veräinsgeschicht war d'Erreeche vun der Coupefinale 2006/07. D'Finall goung dunn awer mat 1-2 géint den [[F91 Diddeleng|F91]] verluer. Trotz dëser Néierlag duerft den U.N. Käerjéng d'Qualifikatiounsronn fir d'UEFA Coupe spillen (den F91 war als Champion scho fir d'Qualifikatioun vun der Champions League qualifizéiert). Als Amateursveräin konnt Käerjéng den norwegesche Profisklub Lillestrøm SK eliminéieren an ass an der zweeter Ronn op de [[Standard Léck|Standard vu Léck]] gefall, wou no zwéi respektabele Matcher Schluss war fir d'Lëtzebuerger. Bis Mëtt 2011 huet den UN Käerjéng 97 seng Championnatsmatcher um Terrain ''um Bëchel'' zu [[Uewerkäerjeng]] (Tribün mat 150 iwwerdeckte Stéiplazen) gespillt. Zanter der Saison 2011/12 gëtt um nei gebaute "Käerjenger Dribbel" zu [[Nidderkäerjeng]] gespillt, dee Plaz fir 2 400 Zuschauer bitt (dovu 400 iwwerdaacht Sëtzplazen op der Haapttribün). == Nationale Palmarès == === UN Käerjéng 97 === '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Finalist''' (2x): 2007, 2009 === FC Jeunesse Uewerkäerjeng === '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Gewënner''' (1x): 1971 == Europäesch Kompetitiounen == === UN Käerjéng 97 === Als Coupefinalist 2006/07 ass den UN Käerjéng automatesch fir d'éischt Qualifikatiounsronn am [[UEFA Cup]] 2007/08 zougelooss, eng Première fir de Fusiounsveräin. {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |2007/08||UEFA Cup||1Q||[[Fichier:Flag of Norway.svg|20px]]||[[Lillestrøm SK]]||1-2, 1-0 |- |||UEFA Cup||2Q||[[Fichier:Flag of Belgium.svg|20px]]||[[Royal Standard de Liège|Standard Léck]]||0-3, 0-1 |} :{{small|Q = Qualifikatiounsronn}} === FC Jeunesse Uewerkäerjeng === D'Jeunesse vun Uewerkäerjeng huet nëmmen eng Kéier europäesch gespillt. Am [[Europapokal vun de Pokalgewënner (Foussball)|Europapokal vun de Pokalgewënner]] 1971/72 sinn d'Käerjenger zweemol elle géint [[Chelsea F.C.|Chelsea]] ewechgefuer, fir d'éischt mat 0-8 doheem, du mat 0-13 am Stadion vu [[Stamford Bridge (Stadion)|Stamford Bridge]]. D'[[Gol]]differenz vun 0-21 an nëmmen enger Ronn ass bis haut trauregen Negativrekord vun enger Veräinsekipp bei europäesche Kompetitiounen. {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1971/72 |[[Europapokal vun de Pokalgewënner (Foussball)|EP Pokalgewënner]] |VR |[[Fichier:Flag of England (bordered).svg|20px]] |[[Chelsea F.C.]] |0-8, 0-13 |- |} {{small|VR = Virronn}} == Um Spaweck == * [http://www.un-kaerjeng.lu/ Offiziell Websäit vun UN Käerjéng 97] * [https://web.archive.org/web/20170703201248/http://www.kaerjeng.lu/2008_4_Bascharage_10-12-2008.pdf?FileID=publications%2f2008_4_bascharage_10-12-2008.pdf Artikel iwwer d'UN Käerjeng 97 an "Eise Magazin" vun der Gemeng Käerjeng] (2008, Säite 14-15) {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Käerjeng]] [[Kategorie:Gemeng Käerjeng]] jd56od47hvimmt38cbo4j9vty7841en FC Monnerech 0 36366 2704494 2678383 2026-09-09T11:16:18Z Makenzis 35893 2704494 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Monnerech | Logo = [[Fichier:FC Mondercange (logo).svg|120px|FC Monnerech]] | Offiziellen Numm = Football Club<br>Mondercange | Spëtznumm = | Grënnung = [[1933]] | Veräinsfaarwen = | Opgeléist = | Stadion = Stade Communal,<br>[[Monnerech]] | Plazen = 3 304 | President = [[José Dhur]] | Trainer = [[Dinis De Sousa]] <br>{{small|(zanter August 2022)}} | Liga = [[Foussball BGL League]] | Saison = 2025/2026 | Positioun = 11. Plaz | pattern_la1=_black_stripes|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_black_stripes| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000| pattern_la2=_black_stripes|pattern_b2=_blackstripes|pattern_ra2=_black_stripes| leftarm2=EEEE00|body2=EEEE00|rightarm2=EEEE00|shorts2=000000|socks2=EEEE00| }} Den '''FC Monnerech''' (offiziell ''F.C. Mondercange'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Monnerech]] a gouf [[1933]] gegrënnt. De Veräi spillt seng Matcher am ''Stade Communal'' zu Monnerech. De Stade huet Plaz fir 3 304 Leit dovu sinn 254 Sëtzplazen a 50 Stéiplaze gedeckt. == Éischt Seniorsekipp == D'éischt Seniorsekipp vu Monnerech huet an den [[1980|80]]er-Joren nach an der zweeter, 1985/86 souguer nach drëtter Divisioun gespillt. Vun uganks der [[1990|90]]er un ass et dunn -mat e puer Réckschléi- de Bierg op gaangen. Nodeem den Opstig 1989/90 an d'éischt Divisioun gepackt war, klemmt Monnerech schonn an der Saison drop (1990/91) an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]], ka sech do awer net behaapten a fält direkt erëm eraus. Tëscht 1994/95 an 1997/98 sinn déi Monnerecher nees an der Éierepromotioun a vun 1998/99 bis 2003/04 spillt de Club fir d'éischt Kéier an der Veräinsgeschicht an der [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]]. Enn der Saison 2005/06 gewënnt Monnerech als Drëttplazéierten aus der Éierepromotioun de Barragematch géint de Leschten aus der Nationaldivisioun, den [[Avenir Beggen]], mat 3-2 (no Verlängerung) an ass domat avancéiert. Monnerech konnt sech awer net halen a spillt 2007/08 nees zweetklassesch. 2009/10 war den FC Monnerech du nees éischtklassëg, konnt awer um Enn vun der Saison d'Klass leider net halen. === Nationale Palmarès === '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Finalist''' (2x): 1999, 2000 === Europäesch Kompetitiounen === {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1999/00 |[[UEFA Cup]] |Q |[[Fichier:Flag of Romania.svg|20px]] |[[Dinamo Bukarest]] |2-6, 0-7 |- |} {{small|Q = Qualifikatioun}} == Dammenekipp == Monnerech war ee vun den éischte Veräiner am Land déi eng Dammenekipp hat. D'Ekipp gouf 1975/76 Champion am [[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Dammechampionat]]. Am Ament (Abrëll 2007) huet de Club keng Dammenekipp ugemellt. === Nationale Palmarès === '''[[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Lëtzebuerger Champion]]''': * '''Champion''' (1x): 1976 * '''Vizechampion''' (1x): 1985 {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Monnerech]] 6l75gsuwxpigtjdo3fly9y075ela6a1 2704495 2704494 2026-09-09T11:16:48Z Makenzis 35893 Foussball Éierepromotioun 2704495 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Monnerech | Logo = [[Fichier:FC Mondercange (logo).svg|120px|FC Monnerech]] | Offiziellen Numm = Football Club<br>Mondercange | Spëtznumm = | Grënnung = [[1933]] | Veräinsfaarwen = | Opgeléist = | Stadion = Stade Communal,<br>[[Monnerech]] | Plazen = 3 304 | President = [[José Dhur]] | Trainer = [[Dinis De Sousa]] <br>{{small|(zanter August 2022)}} | Liga = [[Foussball Éierepromotioun]] | Saison = 2025/2026 | Positioun = 11. Plaz | pattern_la1=_black_stripes|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_black_stripes| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000| pattern_la2=_black_stripes|pattern_b2=_blackstripes|pattern_ra2=_black_stripes| leftarm2=EEEE00|body2=EEEE00|rightarm2=EEEE00|shorts2=000000|socks2=EEEE00| }} Den '''FC Monnerech''' (offiziell ''F.C. Mondercange'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Monnerech]] a gouf [[1933]] gegrënnt. De Veräi spillt seng Matcher am ''Stade Communal'' zu Monnerech. De Stade huet Plaz fir 3 304 Leit dovu sinn 254 Sëtzplazen a 50 Stéiplaze gedeckt. == Éischt Seniorsekipp == D'éischt Seniorsekipp vu Monnerech huet an den [[1980|80]]er-Joren nach an der zweeter, 1985/86 souguer nach drëtter Divisioun gespillt. Vun uganks der [[1990|90]]er un ass et dunn -mat e puer Réckschléi- de Bierg op gaangen. Nodeem den Opstig 1989/90 an d'éischt Divisioun gepackt war, klemmt Monnerech schonn an der Saison drop (1990/91) an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]], ka sech do awer net behaapten a fält direkt erëm eraus. Tëscht 1994/95 an 1997/98 sinn déi Monnerecher nees an der Éierepromotioun a vun 1998/99 bis 2003/04 spillt de Club fir d'éischt Kéier an der Veräinsgeschicht an der [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]]. Enn der Saison 2005/06 gewënnt Monnerech als Drëttplazéierten aus der Éierepromotioun de Barragematch géint de Leschten aus der Nationaldivisioun, den [[Avenir Beggen]], mat 3-2 (no Verlängerung) an ass domat avancéiert. Monnerech konnt sech awer net halen a spillt 2007/08 nees zweetklassesch. 2009/10 war den FC Monnerech du nees éischtklassëg, konnt awer um Enn vun der Saison d'Klass leider net halen. === Nationale Palmarès === '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Finalist''' (2x): 1999, 2000 === Europäesch Kompetitiounen === {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1999/00 |[[UEFA Cup]] |Q |[[Fichier:Flag of Romania.svg|20px]] |[[Dinamo Bukarest]] |2-6, 0-7 |- |} {{small|Q = Qualifikatioun}} == Dammenekipp == Monnerech war ee vun den éischte Veräiner am Land déi eng Dammenekipp hat. D'Ekipp gouf 1975/76 Champion am [[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Dammechampionat]]. Am Ament (Abrëll 2007) huet de Club keng Dammenekipp ugemellt. === Nationale Palmarès === '''[[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Lëtzebuerger Champion]]''': * '''Champion''' (1x): 1976 * '''Vizechampion''' (1x): 1985 {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Monnerech]] 2yomkoqazhdiie3oh1vvwn3uhl4txl1 2704496 2704495 2026-09-09T11:20:39Z Makenzis 35893 2704496 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Monnerech | Logo = [[Fichier:FC Mondercange (logo).svg|120px|FC Monnerech]] | Offiziellen Numm = Football Club<br>Mondercange | Spëtznumm = | Grënnung = [[1933]] | Veräinsfaarwen = | Opgeléist = | Stadion = Stade Communal,<br>[[Monnerech]] | Plazen = 3 304 | President = [[José Dhur]] | Trainer = [[Dinis De Sousa]] <br>{{small|(zanter August 2022)}} | Liga = [[Foussball Éierepromotioun]] | Saison = 2025/2026 | Positioun = 9. Plaz | pattern_la1=_black_stripes|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_black_stripes| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000| pattern_la2=_black_stripes|pattern_b2=_blackstripes|pattern_ra2=_black_stripes| leftarm2=EEEE00|body2=EEEE00|rightarm2=EEEE00|shorts2=000000|socks2=EEEE00| }} Den '''FC Monnerech''' (offiziell ''F.C. Mondercange'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Monnerech]] a gouf [[1933]] gegrënnt. De Veräi spillt seng Matcher am ''Stade Communal'' zu Monnerech. De Stade huet Plaz fir 3 304 Leit dovu sinn 254 Sëtzplazen a 50 Stéiplaze gedeckt. == Éischt Seniorsekipp == D'éischt Seniorsekipp vu Monnerech huet an den [[1980|80]]er-Joren nach an der zweeter, 1985/86 souguer nach drëtter Divisioun gespillt. Vun uganks der [[1990|90]]er un ass et dunn -mat e puer Réckschléi- de Bierg op gaangen. Nodeem den Opstig 1989/90 an d'éischt Divisioun gepackt war, klemmt Monnerech schonn an der Saison drop (1990/91) an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]], ka sech do awer net behaapten a fält direkt erëm eraus. Tëscht 1994/95 an 1997/98 sinn déi Monnerecher nees an der Éierepromotioun a vun 1998/99 bis 2003/04 spillt de Club fir d'éischt Kéier an der Veräinsgeschicht an der [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]]. Enn der Saison 2005/06 gewënnt Monnerech als Drëttplazéierten aus der Éierepromotioun de Barragematch géint de Leschten aus der Nationaldivisioun, den [[Avenir Beggen]], mat 3-2 (no Verlängerung) an ass domat avancéiert. Monnerech konnt sech awer net halen a spillt 2007/08 nees zweetklassesch. 2009/10 war den FC Monnerech du nees éischtklassëg, konnt awer um Enn vun der Saison d'Klass leider net halen. === Nationale Palmarès === '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Finalist''' (2x): 1999, 2000 === Europäesch Kompetitiounen === {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1999/00 |[[UEFA Cup]] |Q |[[Fichier:Flag of Romania.svg|20px]] |[[Dinamo Bukarest]] |2-6, 0-7 |- |} {{small|Q = Qualifikatioun}} == Dammenekipp == Monnerech war ee vun den éischte Veräiner am Land déi eng Dammenekipp hat. D'Ekipp gouf 1975/76 Champion am [[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Dammechampionat]]. Am Ament (Abrëll 2007) huet de Club keng Dammenekipp ugemellt. === Nationale Palmarès === '''[[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Lëtzebuerger Champion]]''': * '''Champion''' (1x): 1976 * '''Vizechampion''' (1x): 1985 {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Monnerech]] 20rr84ocdcl8aqvg0gmqgy94e0atop2 FC Victoria Rouspert 0 37645 2704434 2676562 2026-09-09T09:09:01Z Makenzis 35893 2704434 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Victoria Rouspert | Logo = [[Fichier:Victoria Rosport.png|Victoria Rouspert]] | Offiziellen Numm = Football Club<br>Victoria Rosport | Spëtznumm = | Grënnung = [[1. Oktober]] [[1928]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Party-Rent-Arena]],<br>[[Rouspert]] | Plazen = 1 500 | President = Jean-Paul Kolbusch | Trainer = [[Martin Forkel]] | Aktuelle Championnat = [[Foussball Nationaldivisioun|BGL-Ligue]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 10. | pattern_la1=_redshoulders|pattern_b1=|pattern_ra1=_redshoulders| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }} Den '''FC Victoria Rouspert''' (offiziell ''F.C. Victoria Rosport'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Rouspert]]. De Veräi gouf den 1. Oktober 1928 gegrënnt an ass am Februar 1930 Member bei der [[Fédération luxembourgeoise de football|Foussballfederatioun]] ginn. Nieft zwou Seniorsekippen an de Jugendekippen huet Victoria zanter der Saison 2006/07 och eng Dammenekipp. == Terraine vum Veräin == D'éischt Seniorsekipp spillt hir Championnatsmatcher zu Rouspert an der Party-Rent-Arena. Och zu Rouspert, mä net fir d'Championnat zougelooss ass en zweeten, klengen Trainingsterrain mat syntheeteschem Wues (Dimensiounen: 60x40 Meter). En drëtten, vun der FLF unerkannten Terrain, läit baussent der Grenz zu [[Godendorf]] an der [[Däitschland|däitscher]] Nopeschgemeng vu Rouspert, [[Ralingen]]. D'''Internationales Sport-, Kultur- und Freizeitzentrum Ralingen-Rosport'' ass e Gemeinschaftsprojet vu Victoria Rouspert an der [[Spielgemeinschaft Sauertal Ralingen]]. == Éischt Seniorsekipp == D'éischt Ekipp ass 1986/87 an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] gestigen. Rouspert ass bis ewell dräimol, 1991/92, 1993/94 an 1998/99 an d'éischt Divisioun zeréckgefall, huet et awer all Kéier nees fäerdeg bruecht d'Saison drop direkt erëm ze klammen. Zanter 2002/03 spillt Victoria an der [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]]. Trainer ass den [[Däitschland|däitschen]] Ex-Profi [[Rainer Brinsa]], deen 2006/07 scho seng 14. Saison zu Rouspert war. 2006/07 huet Rouspert als drëttleschten an der Nationaldivisioun missen e Barragematch géint den drëttplazéierten aus der Éierepromotioun, d'[[CS Fola Esch|Fola Esch]] spillen, konnt sech do awer mat 2-0 duerchsetzen a bleift domat an der ieweschter Divisioun. [[Fichier:Victoria Rosport UI-Cup Squad 2005.jpg|thumb|250px|De Rousperter Kader 2005/06 am Stadion zu Göteborg]] === Europäesch Kompetitiounen === An der Saison 2004/05 huet Rouspert sech mat enger véierter Plaz am Championnat fir d'éischt Kéier an der Veräinsgeschicht fir eng europäesch Clubkompetitioun kënne qualifizéieren. Am [[Intertoto-Cup]] (och UI-Cup) gouf Victoria géint de [[Schweden|schweedesche]] Champion vu [[Göteborg]] geloust an huet sech mat engem 1-2 doheem an engem 1-3 auswäerts relativ gutt aus der Affär gezunn. {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |2005/06 |[[UI Cup]] |1R |[[Fichier:Flag of Sweden.svg|20px]] |[[IFK Göteborg]] |1-2, 1-3 |- |} {{small|* 1R = Éischt Ronn}} == Dammenekipp == {| class="toccolours" style="float: left; clear: both; margin: 0 1em 0.5em 0; font-size: 90%; text-align:left;" |- |class="toccolours" style="padding: 0; background: #ffffff; text-align: center;"| {| style="width:100%; text-align:center;" |{{Football kit | pattern_la =_redshoulders | pattern_b = | pattern_ra =_redshoulders | leftarm = FF0000| body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = ff0000 | socks = ff0000 | title = Éischt Uniform<br> Dammenekipp | }} |} |} D'Dammenekipp vu Rouspert huet 2006/07 hir éischt Saison am [[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionnat|lëtzebuergesche Dammechampionnat]] gespillt. Trainer war de Claude Bermes. Zanter 2008 ass de Claude Grünewald neien Trainer vun den Dammen. <div style="clear:both;"></div> == Um Spaweck == {{Commonscat|Victoria Rosport|Victoria Rouspert}} * {{de}} [https://web.archive.org/web/20080428131001/http://www.fcvictoriarosport.lu/ Offiziell Websäit vu Victoria Rouspert] {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} <div style="clear:both;"></div> [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Rouspert]] [[Kategorie:Gemeng Rouspert-Mompech]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] 31jdpa6ujz8luiqb6gk9r0ikt9qz763 FC Progrès Nidderkuer 0 38552 2704435 2674597 2026-09-09T09:14:30Z Makenzis 35893 2704435 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Progrès Nidderkuer | Logo = [[Fichier:Progres nidderkuer.png|150px|Progrès Nidderkuer]] | Offiziellen Numm = Football Club<br>Progrès Niedercorn | Spëtznumm = | Grënnung = [[1919]] | Veräinsfaarwen = | Opgeléist = | Stadion = [[Stade Jos-Haupert]],<br>[[Nidderkuer]] | Plazen = 2 800 | President = [[Marcel Bossi]] | Trainer = [[Henri Bossi]] | Liga = [[Foussball Nationaldivisioun|BGL Ligue]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 11. Plaz | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=EEEE00|body1=EEEE00|rightarm1=EEEE00|shorts1=000000|socks1=EEEE00| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=33a02c|body2=33a02c|rightarm2=33a02c|shorts2=ffffff|socks2=33a02c| }} De ''' Progrès Nidderkuer''' (offiziell ''F.C. Progrès Niedercorn'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vun [[Nidderkuer]]. De Veräi gouf 1919 gegrënnt an zielt 2007 ëm déi 650 Memberen. Championnat spillt de Progrès um Haapterrain vum [[Stade Jos-Haupert]] zu Nidderkuer. De Stade ass fir 2 800 Leit zougelooss, 800 Plazen dovu si Sëtzplazen op der Tribün. == Éischt Seniorsekipp == Hir éischt Saison am Lëtzebuerger Championnat hunn d'Nidderkuerer Foussballisten 1919/20 gespillt. 1922/23 ass de Progrès an d'zweethéchst Klass, déi haiteg [[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] geklommen an huet et zanterhier fäerdeg bruecht ni méi eng Divisioun drënner ze falen. 1926/27 war d'Ekipp eng éischt Kéier an der [[Foussball Nationaldivisioun|ieweschter Divisioun]]. Bis op d'Joer drop (1928) an dunn nach eng Kéier 1936 huet Nidderkuer sech bis 1960 an der Nationaldivisioun gehalen. An där Zäit sinn och déi éischt Titele gewonne ginn: 1933 d'Coupe de Luxembourg an 1953 -zwanzeg Joer méi spéit- d'Championnat. Staark war de Progrès apaart an de Joren 1977-1982. An deene sechs Saisone gouf Nidderkuer zweemol Champion (1978 an 1981), dräimol Vizechampion a stoung och nach dräimol an der Coupefinall (Victoire 1977 an 1978). Héichpunkt war d'Saison 1977/78 an där déi Schwaarz-Giel den Doublé (Champion a Coupe) gepackt hunn. Et war och déi Zäit wou de Club an Europa gespillt huet (5 Participatiounen). 1989 an dunn nach eng Kéier 1991 ass Nidderkuer aus der Nationaldivisioun erausgefall an huet fir de Rescht vum Joerdausend Éierepromotioun gespillt. Mat Ausnam vun zwou Saisonen um Wupp vun der Nationaldivisioun (2002 an 2003), ass de Progrès och duerno nach zweetklassesch bliwwen ier et du mam Opstig 2005/06 erëm de Bierg op gaangen ass. Zanter 2006/07 spillt Nidderkuer nees an der Nationaldivisioun, wou se als Opsteiger mat enger 7ter Plaz d'Saison op en Enn bruecht huet. Dat war allerdéngs eng Saison wou ganzer 5 Traineren am Asaz waren. === Saison 2007/08 === Fir d'Saison 2007/08 an der Fortis League huet den Ex-Trainer [[Serge Thill]], deen et op 14 Asätz an der [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Nationalekipp]] bruecht hat, op eng méi jonk Ekipp gesat, mat net manner wéi 6 Spiller déi am Veräi grouss gi sinn. Den Altersduerchschnëtt läit bei 23 Joer. Hiert Zil ass, net aus der Fortis Leage erauszefalen. No der Virronn steet de Progrès mat 17 Punkten op der 8. Plaz vum Championnat. Nom Match géint den RFCUL huet de Serge Thill als Trainer demissionéiert fir sech erëm op d'Jugendaarbecht ze konzentréieren. Säi Posten iwwerhëlt virleefeg de [[Jean-Paul Defrang.]] Am Laf vun der Preparatioun war de Jean-Paul Defrang net méi mat der Aarbecht an der Ekipp zefridden an huet doropshin demissionéiert. Den Interim iwwerhëlt de Wilhelm Lex === Nationale Palmarès === '''[[Foussball Nationaldivisioun|Lëtzebuerger Championnat]]''': * '''Champion''' (3x): 1953, 1978, 1981 * '''Vizechampion''' (5x): 1932, 1937, 1977, 1979, 1982 '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Gewënner''' (4x): 1933, 1945, 1977, 1978 * '''Finalist''' (3x): 1946, 1956, 1980 === Europäesch Kompetitiounen === {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Club ! Resultat |- |1977/78 |[[Europapokal vun de Pokalgewënner (Foussball)|EP Pokalgewënner]] |VR |[[Fichier:Flag of Denmark.svg|20px]] |[[Vejle BK]] |0-1, 0-9 |- style="background-color:#eee;" |1978/79 |[[UEFA Champions League|EP Landesmeeschter]] |VR |[[Fichier:Flag of Spain (1977-1981).svg|20px]] |[[Real Madrid]] |0-5, 0-7 |- |1979/80 |[[UEFA Cup]] |1R |[[Fichier:Flag of Switzerland.svg|20px]] |[[Grasshopper-Club Zürich]] |0-2, 0-4 |- style="background-color:#eee;" |1981/82 |EP Landesmeeschter |VR |[[Fichier:Flag of Northern Ireland.svg|20px]] |[[Glentoran FC]] |1-1, 0-4 |- |1982/83 |UEFA Cup |1R |[[Fichier:Flag of Switzerland.svg|20px]] |[[Servette Genève]] |0-1, 0-3 |- |}{{small|VR: Virronn, 1R: Éischt Ronn}} == Dammenekipp == D'Dammenekipp vum Progrès Nidderkuer (''FC Progrès Dames'') gouf [[1972]] gegrënnt an ass net nëmmen eng vun den éischten am Land gewiescht, mä och déi bei wäitem erfollegräichsten an der Geschicht vum [[Fraefoussball]] zu Lëtzebuerg. Nidderkuer war bis ewell fofzéngmol [[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Lëtzebuerger Champion]] an huet d'[[Coupe de Luxembourg (Dammefoussball)|Coupe de Luxembourg]] zweemol däerfe matheemhuelen (Stand: 2007). Tëscht 1978 an 1984 hunn d'Nidderkuererinnen am belsche Championnat a vun 1991 bis 1998 an deem vum [[Saarland]] gespillt. 2001/02 huet Nidderkuer beim [[UEFA Women's Cup]] participéiert, hat awer géint déi staark auslännesch Ekippen näischt zegutt an ass ouni [[Gol]] an ouni Punkt direkt an der éischter Ronn erausgeflunn. Fir d'Saison 2006/07 hat de Progrès keng Dammenekipp fir d'Championnat ugemellt. === Nationale Palmarès === ==== [[Lëtzebuergescht Dammefoussballchampionat|Lëtzebuerger Championnat]] ==== * '''Champion''' (15x): 1975, 1977, 1978, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 ==== [[Coupe de Luxembourg (Dammefoussball)|Coupe de Luxembourg]] ==== * '''Gewënner''' (2x): 2002, 2003 * '''Finalist''' (2x): 2004, 2005 {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Nidderkuer]] [[Kategorie:Gemeng Déifferdeng]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] t6kahb6cpvlpsvs7ezp39z248md4lk3 FC Luxembourg City 0 40820 2704507 2515186 2026-09-09T11:39:57Z Makenzis 35893 2704507 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Luxembourg City | Logo = | Offiziellen Numm = Football Club Luxembourg City | Spëtznumm = | Grënnung = [[26. Mäerz]] [[2004]]<br>als FC RM Hamm | Veräinsfaarwen = | Opgeléist = | Stadion = [[Luxembourg-Cents|Terrain de Football Cents]],<br>[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Fetschenhaff-Cents]] | Plazen = 2 800 | President = Cyril Cayez | Trainer = [[Thomas Gilles]] | Aktuelle Championnat = '''[[Foussball Éierepromotioun|Éirepromotioun]] (II)''' | Saison = 2025/26 | Positioun = 6. ''[[Foussball Éierepromotioun|Éirepromotioun]] (II)'' |pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=ff0000|body1=ff0000|rightarm1=ff0000|shorts1=ffffff|socks1=ff0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=E3D5B9|body2=E3D5B9|rightarm2=E3D5B9|shorts2=000000|socks2=000000| }} Den '''FC Luxembourg City''' (''Football Club Luxembourg City'') ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Foussballclub aus der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. De Veräi gouf de [[26. Mäerz]] [[2004]] als FC RM Hamm gegrënnt an ass d'Resultat vun der Fusioun tëscht de Stater Clibb FC Hamm 37 an FC RM 86. D'historesch Wuerzele vum Veräi leien am Oste vun der Stad, an de Quartieren [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]], [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Neiduerf/Weimeschhaff|Neiduerf]] a [[Clausen]]. Nëmmen eng gutt 2 Joer no der Fusioun gouf decidéiert den Numm an de Logo vum Club z'änneren. Zanter dem 10. Mee 2006 heescht de Veräin offiziell FC RM Hamm Benfica. Domat war een am Gespréich, d'Ännerung huet awer virop dofir gesuergt datt d'Zuel vun de Supporteren aus der portugisescher Communautéit zanterhier staark an d'Luucht gaangen ass.<ref>Quell: Artikel [https://web.archive.org/web/20070928103123/http://www.rmhamm.lu/Archives/PDF/J10_LQ_20061027.pdf ''RM Hamm Benfica, carton de saison''] am ''[[Le Quotidien]]'' vum 27. Oktober 2006. Gekroopt op rmhamm.lu (Juni 2007)</ref> Den RM Hamm Benfica huet zwéi Championnatsterrainen: de ''Stade Hans Sowa'' zu Hamm an den Terrain um Fetschenhaff-Zens. D'éischt Seniorsekipp vum RMHB huet 2004/05 fir d'éischt Championnat gespillt. No 3 Joer [[Éierepromotioun]] ass de Veräi fir 2007/08 fir d'éischt Kéier an der [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]]. == Veräiner an der Zäit == === RM 86 === Den ''F.C. Rapid Mansfeldia 86 Luxembourg'', kuerz RM 86, ass den 22. Mee 1986 als Fusiounsveräin tëscht de Stater Clibb ''F.C. Mansfeldia Clausen-Cents'' an ''F.C. Rapid Neudorf'' gegrënnt ginn. Den RM 86 huet um Zens Championnat gespillt an am Neiduerf trainéiert. D'Hoffnungen datt den neie Veräi spilleresch gestäerkt an d'Championnat géif goen an d'Relève vu Rapid Neiduerf vun aus de fréien 1980er Joren iwwerhuele kéint, sinn direkt an der éischter Saison enttäuscht ginn; 1987 ass d'éischt Ekipp an d'zweet Divisioun gefall. Mä schonn nëmmen e Joer drop ass de Club nees geklommen, an 1990/91 ass fir d'éischt Éierepromotioun gespillt ginn. Den RM 86 war an der Zäit wou et e gouf zum gréissten Deel an der éischter Divisioun doheem (11 vun 18 Saisonen). Nieft 1987 war Rapid Mansfeldia nach just eng Kéier, dunn awer direkt fir dräi Joer hannereneen (1994 bis 1996) an der zweeter Divisioun. 1991, 2000 an 2002 gouf Éierepromotioun gespillt, all Kéier just fir eng Saison. A senger leschter Saison, 2003/04, ass den RM 86 am zweete Bezierk vun der éischter Divisioun op d'zweet Plaz komm a wier domat fir de Play-Off qualifizéiert gewiescht. Well dunn awer mat Hamm fusionéiert gouf an déi schonn an der Éierepromotioun gespillt hunn, war kee Play-Off méi néideg. ==== Mansfeldia Clausen ==== De Foussballclub a [[Clausen]] war ee vun deenen éischte Foussballsveräiner am Lëtzebuerger Land a gouf den 22. Mee 1908 als ''Football Club Clausen'' gegrënnt. Nëmmen e puer Méint drop, den 9. Dezember 1908, ass den Numm op ''F.C. Mansfeldia Clausen'' geännert ginn, eng Referenz un de [[Péiter Ernest I. vu Mansfeld|Péiter Ernest vu Mansfeld]]. Clausen war ee vun deem Grapp voll Veräiner déi schonn an der éischter Saison vum Lëtzebuerger Championnat 1909/10 mat derbäi waren. No der zweeter Saison 1911 war dunn awer scho Schluss an de Veräin ass nach am selwechte Joer opgeléist ginn. Jore méi spéit, de 6. Mee 1919 ass de Club op en Neits gegrënnt ginn. Vun 1921-1931 hat Mansfeldia nieft dem Foussball eng eege Sektioun fir [[Liichtathleetik]]. D'Athlete waren erfollegräich (40 individuell Championstitelen), mä well den Ënnerhalt an déi néideg Moderniséierung vun den Infrastrukture mat der Zäit ze deier gi wieren, huet d'Liichtathleetik nees musse fale gelooss ginn. Mansfeldia Clausen huet am Laf vun der Zäit op verschiddenen Terraine gespillt. Nom Zweete Weltkrich<ref name="Krichsjoren">Nimm vun de Veräiner vun 1940-44: ''Sportverein 09 Neudorf'', ''FK Mansfeldia Klausen'' an ''FK Hamm''</ref> krut de Veräin 1948 mam ''Stade Prince Charles'' um [[Neiduerf/Weimeschhaff|Weimeschhaff]] modern Infrastrukture mat Vestiairen, Duschen a Beliichtung. De Stade huet dunn awer ufanks der 1970er Joren den neie Gebaier vun der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Privatschoul Sainte-Sophie]] Plaz misse maachen a gouf ofgerappt. Mansfeldia ass op de [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Fetschenhaff-Zens]] geplënnert, wat och Ursaach genuch war de Veräinsnumm op ''F.C. Mansfeldia Clausen-Cents'' z'änneren. Deen neien Terrain gouf den 19. August 1973 ageweit an ass och nach no der Fusioun 1986 den Haaptterrain vum RM 86 bliwwen. An hirer leschter Saison, 1985/86, huet d'éischt Seniorsekipp vu Clausen zweet Divisioun gespillt a koum op eng drëtt Tabelleplaz. ==== Rapid Neiduerf ==== [[Fichier:Rapid Neiduerf.png|thumb|120px|Rapid Neiduerf]] De ''Football Club Rapid Neudorf'' gouf 1909 am [[Neiduerf/Weimeschhaff|Neiduerf]] gegrënnt an huet fir d'éischt 1911/12 Lëtzebuerger Championnat gespillt. Duerno gouf eng Partie Saisonen ausgesat an de Club war eréischt zanter den 1920er Joren erëm am Championnat aktiv. Fir vill Kappzerbrieches huet an den Ufanksjoren d'Sich no enger anstänneger Plaz fir e feste Foussballsterrain gesuergt. Rapid huet emol hei, emol do misse spillen, am Neiduerf, um Zens an och alt um Findel. 1931 huet den deemolege Veräinspresident, de [[Brasserie Henri Funck|Brasseur]] [[Henri Funck]] d'Saach an d'Hand geholl an en Terrain ''op [[Grohans]]'' am Neiduerf kaaft. De Stade, deen herno ''Stade Henri Funck'' sollt genannt ginn, ass bis zu der Fusioun 1986 den Terrain vu Rapid bliwwen.<ref>No 1986 war de ''Stade Henri Funck'' just nach als Trainingsterrain am Gebrauch. Den Terrain ass haut (2007) net méi op der Héicht vun den FLF-Normen an dowéinst och net méi als Federatiounsterrain ugemellt.</ref> Eng éischt erfollegräich Zäit hat d'Neiduerf an de Joren just virum [[Zweete Weltkrich]]. 1935, 1936 an 1937 ass Rapid dräimol hannerenee gestigen a koum domat 1938 bis an d'zweethéchster Spillklass (déi haiteg Éierepromotioun). Nom Krich<ref name="Krichsjoren" /> huet d'Neiduerf bis Enn der 1960er Jore zum dacksten Éierepromotioun gespillt. 1965 an 1967 ass de Club -all Kéier just fir eng Saison- an der Nationaldivisioun gewiescht. An de Joren drop ass et dunn awer ellen de Bierg a gaangen, an et huet fir e gudde Strapp an den ënneschten Divisioune gekickt misse ginn. E leschten Hoff mécht d'Neiduerf 1982 mam Champion an der éischter Divisioun an dem Opstig an d'Éierepromotioun. 1983 a 1984 gouf Rapid déi drëtt, an et hätt net vill fir en Avancement an d'Nationaldivisioun gefeelt. 1985 ass et nach fir eng fënneft Plaz duergaangen, ier d'Neiduerf dunn an der leschter Saison 1985/86 lescht an der Éierepromotioun sollt ginn. Deem neie Veräin RM 86 war domat nëmme méi en Neistart vun der éischter Divisioun aus ze vermaachen. === FC Hamm 37 === De ''Football Club Hamm 37'' ass den 20. November 1937 zu [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]] gegrënnt ginn a gouf de 16. Dezember 1937 Member an der [[Fédération luxembourgeoise de football|FLF]]. Deen éischte Foussballsterrain zu Hamm (''op den Erzkaulen'') ass 1938 ageweit ginn an d'selwecht Joer (Saison 1938/39) ass de Club fir d'éischt Kéier mat enger Ekipp am FLF-Championnat ugetrueden (3. Divisioun). An der Zäit nom Zweet Weltkrich<ref name="Krichsjoren" /> hat den FC Hamm an de fofzeger Joren eng éischt relativ erfollegräich Period. De Club ass an nëmmen e puer Saisone vun der drëtter Divisioun (1949/50) bis an d'zweethéchst Spillklass gestigen; Avancement an de Saisonen: 1949/50, 1950/51 an 1952/53. Hamm konnt sech bis 1959/60 an der Éierepromotioun halen. D'Joren duerno waren dogéint scho méi batter, bis uganks der 1990er huet d'éischt Ekipp nëmme méi an den ënneschten Divisioune gespillt. 1986 ass en neie Veräinsterrain hanner der Primärschoul zu Hamm geleeën- ageweit ginn. De Stade krut herno zu Éiere vum laangjäregen an 1993 verscheete Clubpresident Hans Sowa, den Numm ''Stade Hans Sowa''. Den Opstig an d'éischt Divisioun 1991/92 war en Tournant an der Geschicht vum FC Hamm, well schonn nëmmen zwou Saisonen drop, 1993/94, ass d'Ekipp an d'Éierepromotioun geklommen a sollt bis zu der Fusioun mam RM 86 zweetklassesch bleiwen. 2000 war eng Fusioun mat der [[Aris Bouneweg|Aris]] an [[CS Hollerech]] am Gespréich, aus där dunn awer ni eppes ginn ass.<ref>D'Aris ass 2001 mat Hollerech fir de Fusiounsveräin [[Alliance 01 Lëtzebuerg]] zesummegaangen, dee sech du selwer nees 2005 am "grousse" Stater Fusiounsclub [[Racing FC Union Lëtzebuerg|RFCU Lëtzebuerg]] opgeléist huet.</ref> Eng ganz gutt Saison hat Hamm 2001/02. Den ''FC BHW Hamm 37'', de Veräin huet mam Numm vum neien Haaptsponsor, der [[BHW Bausparkasse|BHW Bausparkasse AG]] gespillt, war dem Opstig an d'Natiounaldivisioun op e Spéngelskapp no. Hamm huet et déi Saison och nach bis an d'Halleffinale vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] gepackt, de Match ass dunn awer géint de spéidere Coupegewënner [[F91 Diddeleng]] verluer ginn. A senger leschter Saison 2003/04 koum den FC Hamm 37 op eng 4. Plaz am Schlussklassement vun der Éierepromotioun. == Saison 2021/22 == An der Saison 2021/22 huet sech den RM Hamm Benfica an FC Luxembourg City ëmbenannt. == Um Spaweck == {{fr}} {{de}} [https://fclcity.lu/ Offiziell Websäit FC Luxembourg City] {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Hamm]] [[Kategorie:Hamm (Stad Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] eub6l16d1yjl6z50c9q4wla01ap1nvo Javier Solana 0 41738 2704451 2605687 2026-09-09T09:50:40Z Mobby 12 60927 k 2704451 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Javier Solana de Madariaga''', gebuer de [[14. Juli]] [[1942]] zu [[Madrid]], ass e [[Spuenien|spuenesche]] [[Politiker]]. Zanter 1999 ass hie Generalsekretär vum [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] an [[Héije Vertrieder fir déi Gemeinsam Aussen- a Sécherheetspolitik|Héije Vertrieder]] fir déi [[Gemeinsam Aussen- a Sécherheetspolitik]] (GASP) vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]]. De 25. November 1999 gouf de Solana och nach Generalsekretär vun der [[Westeuropäesch Unioun|Westeuropäescher Unioun]] (WEU). == Säi Liewen == De Javier Solana gouf de 14. Juli 1942 zu Madrid gebuer. Säi Grousspapp war de bekannten Diplomat a Schrëftsteller [[Salvador de Madariaga]]. Vun 1959 bis 1963 huet hien op der [[Universitéit Complutense Madrid]] [[Physik]] studéiert. 1963 gouf e, well e sech an der Oppositiounsbeweegung géint den [[Diktator]] [[Francisco Franco]] engagéiert hat, vun der Uni gehäit, a goung duerno an [[Holland]]. Säi Studium huet en [[1965]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] ofgeschloss; duerno huet e bis 1968 an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] op der [[University of Virginia]] en Doktorat gemaach a bis 1971 do gefuerscht a Course gehalen. 1971 goung en hannescht a Spuenien, fir do [[Festkierperphysik]] z'enseignéieren. 1977, nom Enn vun der Franco-Diktatur, gouf e vun der [[Sozialistesch Aarbechterpartei Spuenien|Sozialistescher Aarbechterpartei Spuenien]], vun där en zanter 1964 Member war, an d'Assemblée constituante delegéiert. Méi spéit war hien Deputéierten an an der Enseignantsgewerkschaft bannent der ''Unión General de Trabajadores'' aktiv. 1982 gouf de Solana Kulturminister an der Regierung vum [[Felipe González]], 1988 gouf e Minister fir Wëssenschaft a Kultus an 1992 Ausseminister. Hie war och 3 Joer laang Porte-parole vun der spuenescher Regierung. Den 30. November 1995 gouf de Solana zum [[NATO]]-Generalsekretär ernannt, an dëst, obwuel e Jore virdru géint eng NATO-Memberschaft vu Spuenie war. Enn 1999 gouf de Solana Héije Vertrieder fir Gemeinsam Aussen- a Sécherheetspolitik (kuerz „Monsieur PESC, respektiv „Mr. CFSP“ oder „Här GASP“). Gläichzäiteg gouf en och Generalsekretär vum Conseil vun der Europäescher Unioun. Den 20. November 1999 gouf de Solana dann och nach vun der Westeuropäescher Unioun (WEU) zu där hirem Generalsekretär ernannt. De [[17. Mee]] [[2007]] huet de Javier Solana zu [[Oochen]] de [[Karlspräis]] iwwerreecht kritt. De Solana ass bestuet a Papp vun 2 erwuessene Kanner. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Wikiquote}} * [https://web.archive.org/web/20070701135549/http://www.consilium.europa.eu/cms3_applications/applications/solana/index.asp?lang=DE&cmsid=358 Offiziell Homepage op der Websäit vum Conseil vun der EU] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Solana Javier}} [[Kategorie:Karlspräis]] [[Kategorie:Spuenesch Ministeren]] [[Kategorie:Politiker (Europäesch Unioun)]] [[Kategorie:Gebuer 1942]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Vision for Europe Präis]] 3as9ynzbb1umwo45aqoehu6m58yopx8 FC Déifferdeng 03 0 42763 2704424 2654196 2026-09-09T07:53:50Z Makenzis 35893 2704424 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Déifferdeng 03 | Logo = [[Fichier:Logo fcd grand.svg|100px|Logo vum FCD03]] | Offiziellen Numm = fr: Football Club Differdange 03<br>lb: Football Club Déifferdeng 03 | Spëtznumm = FCD03 | Homepage = www.fcd03.lu | Grënnung = 2003 | Veräinsfaarwen = Rout, Schwaarz, Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Stade Municipal de la Ville de Differdange|Stade Municipal de la Ville <br>de Differdange]], [[Déifferdeng]] | Plazen = 3 800 | President = [[Fabrizio Bei]] | Trainer = [[Pascal Carzaniga]] | Liga = [[Foussball Nationaldivisioun|BGL Ligue]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 2. | pattern_la1=_whiteborder|pattern_b1=_thinwhitesides|pattern_ra1=_whiteborder| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=_whiteborder|pattern_b2=_thinwhitesides|pattern_ra2=_whiteborder| leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000}} Den '''FC Déifferdeng 03''' ass e lëtzebuergesche Foussballclub vun [[Déifferdeng]]. De Veräin ass 2003 aus der Fusioun vun den Déifferdenger Clibb [[FA Red Boys Déifferdeng]] an AS Déifferdeng entstanen. == Veräiner an der Zäit == === Red Boys Déifferdeng === [[Fichier:FA Red Boys.png|left|60px|Red Boys Déifferdeng]] D'[[FA Red Boys Déifferdeng|F.A. Red Boys Differdange]] gouf 1907 als ''Sporting Club Differdange'' gegrënnt a war ee vun den erfollegräichste Foussballclibb zu Lëtzebuerg. D'Red Boys war véieranzwangegmol an der Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] an huet se fofzéngmol gewonnen. De Veräi war sechsmol [[Foussball Nationaldivisioun|Lëtzebuerger Champion]] an eelefmol Vizechampion. {{Clearleft}} === AS Déifferdeng === [[Fichier:As deifferdeng logo.png|left|60px|AS Déifferdeng]] D'A.S. Déifferdeng (''Association Sportive Differdange'') gouf 1921 gegrënnt an huet hir éischt Saison 1922/23 gespillt. 1940 huet de Veräi den Numm op ''FK Rotstern Differdingen'' missen änneren. D'Joer drop (1941) gouf de Club du vun den [[Nationalsozialismus|Nationalsozialiste]] ganz verbueden an opgeléist. 1944 ass d'AS Déifferdeng nei gegrënnt ginn. An hirer leschter Saison 2002/03 koum d'éischt Seniorsekipp op eng sechst Plaz an der éischter Divisioun. == Stadien == * Stade Municipal de la Ville de Differdange: De [[Stade Municipal de la Ville de Differdange]] zu Déifferdeng ass den Heemstadion vum FC Déifferdeng 03 an huet Plaz fir 2.400 Leit, dovu sinn 1.800 Sëtzplazen op der Tribün. Nieft dem Haaptterrain sinn op dësem Site nach e weidere Wues- an ee syntheeteschen Trainingsterrain. * Stade Thillebierg: E weidere Stadion ass de [[Stade du Thillenberg]], wou den FC Déifferdeng bis 2012 seng Heemmatcher ausgedroen huet. == Erfolleger == * Gewënner vun der Coupe de Luxembourg 2010 (1-0 géint den [[CS Gréiwemaacher]]) * Gewënner vun der Coupe de Luxembourg 2011 (1-0 géint den [[F91 Diddeleng]]) * Gewënner vun der Coupe de Luxembourg 2014 (2-0 géint den [[F91 Diddeleng]])<ref>http://www.rtl.lu/sport/football/538214.html</ref> * Gewënner vun der Coupe de Luxembourg 2015 (4-3 n.E. (1-1) géint den [[F91 Diddeleng]])<ref>http://www.rtl.lu/sport/football/637310.html</ref> == Europäesch Kompetitiounen == Zanter der Saison 07/08 huet den FC Déifferdeng 03 mat deels gudde Resultater un europäesche Kompetitiounen deelgeholl. Nom éischten Optrëtt am UI-Cup geint [[Slovan Bratislava]] gouf et de 16. Juli 2009 déi éischt Victoire op internationaler Bün geint d'Kroate vun [[HNK Rijeka]] am [[Stade Josy Barthel]]. Ab der Saison 11/12 huet den FCD dunn Historesches erreecht. Als éischte lëtzebuergesche Veräin huet d'Ekipp aus der Cité du fer et fäerdeg bruecht, sech dräi Joer hannerenee fir eng weider Ronn an der Europa League ze qualifizéieren. Héichpunkt waren no der Disqualifikatioun vun Olympiakos Volos déi zwéi Matcher géint [[Paris Saint-Germain Football Club|Paris Saint-Germain]] (18.08.2011 an 25.08.2011) an der Play-Off Ronn vun der Europa League. De gréissten Erfolleg war awer d'Weiderkomme geint d'Profie vum [[FC Utrecht]] an der Saison 13/14.<ref>http://www.wort.lu/fr/sport/europa-league-differdange-s-offre-le-scalp-du-fc-utrecht-51f17b5ce4b0866b3401cda2</ref><ref>http://www.transfermarkt.de/de/fc-differdange-03/startseite/verein_11914.html</ref> {| class="wikitable" |- ! Saison !! Kompetitioun !! Ronn !! Géigner !! Land !! Resultat |- | 2017/18 || Europa League Quali || 1R || [[Zirə FK]] || [[Aserbaidjan]] || 0-2, 1-2 |- | 2016/17 || Europa League Quali || 1R || [[Cliftonville FC]] || [[Nordirland]] || 1-1, 0-2 |- | 2015/16 || Europa League Quali || 2R || [[Trabzonspor]] || [[Tierkei]] || 0-1, 1-2 |- | 2015/16 || Europa League Quali || 1R || [[Bala Town FC]] || [[Wales]] || 3-1, 1-2 |- | 2014/15 || Europa League Quali || 1R || [[Atlantas Klaipeda]] || [[Litauen]] || 1-0, 1-3 |- | 2013/14 || Europa League Quali || 3R || [[Tromsø IL]] || [[Norwegen]] || 0-1, 3-4 n.E. |- | 2013/14 || Europa League Quali || 2R || [[FC Utrecht]] || [[Holland]] || 2-1, 3-3 |- | 2013/14 || Europa League Quali || 1R || [[KF Laçi]] || [[Albanien]] || 1-0, 2-1 |- | 2012/13 || Europa League Quali || 2R || [[KAA Gent]] || [[Belsch]] || 0-1, 2-3 |- | 2012/13 || Europa League Quali || 1R || [[NSI Runavik]] || [[Färöer]] || 3-0, 3-0 |- | 2011/12 || Europa League || Play-Off || [[Paris Saint Germain]] || [[Frankräich]] || 0-4, 0-2 |- | 2011/12 || Europa League Quali || 3R || [[Olympiakos Volos]] || [[Griicheland]] || 0-3, 0-3* |- | 2011/12 || Europa League Quali || 2R || [[Levadia Tallinn]] || [[Estland]] || 0-0, 1-0 |- | 2010/11 || Europa League Quali || 2R || [[FK Spartak Zlatibor]] || [[Serbien]] || 3-3, 0-2 |- | 2009/10 || Europa League Quali || 2R || [[HNK Rijeka]] || [[Kroatien]] || 1-0, 0-3 |- | 2007/08 || UI-Cup || 1R || [[Slovan Bratislava]] || [[Slowakei]] || 0-2, 0-3 |} {{small|* Duerch d'Disqualifikatioun vun Olympiakos Volos ass Déifferdeng 03 an d'Play-Off Ronn komm}} == Trainer == * [[Fichier:Flag of France.svg|16px|border|Fransous]] [[Pascal Carzaniga]] 2016 - * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Marc Thomé]] 2014 - 2016 * [[Fichier:Flag of France.svg|16px|border|Fransous]] [[Michel Leflochmoan]] 2012 - 2014 * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Paolo Amodio]] 2011 - 2012 * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Maurice Spitoni]] 2011 * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Dan Theis]] 2009 - 2011 * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Roland Schaack]] 2008 - 2009 * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Maurice Spitoni]] 2006 - 2008 * [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|16px|border|Lëtzebuerger]] [[Dan Theis]] 2003 - 2006 == Futsal == Säit 2014 gëtt et och eng FC Déifferdeng 03 Futsalekipp. D'Heemmatcher gi gespillt an der Haal vum Centre sportif Parc des Sports direkt nieft dem Stade Municipal. Den FCD03 war 2015 éischte lëtzebuergesche Landesmeeschter am Futsal. ==Kuckt och== {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20150909231232/http://www.d03.lu/ Offiziell Websäit vun Déifferdeng 03] {{Referenzen}} <div style="clear:both;"></div> {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Déifferdeng]] [[Kategorie:Gemeng Déifferdeng]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] af3vmrimfqi74bl1n6rxbhj9sh12gpy Kierch Feelen 0 46315 2704372 2692634 2026-09-08T19:04:22Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704372 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vu Feelen | Bild héich = K-Feelen.jpg | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Uewerfeelen]] | Par = [[Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul|Ettelbréck<br>Saints-Pierre-et-Paul]] | Dekanat = [[Dekanat Zentrum]] | Numm / Patréiner = [[Johannes den Deefer]] | Architekt(en) = | Baujoer = 1864 | Konsekratiounsjoer = | Koordinaten = {{coor dms|49|50|52|N|06|02|33|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Fee-Medaillon--w.jpg|thumb|280px|De Rokoko-Medaillon ganz uewen um Haaptaltor]] [[Fichier:Feelen Haltor w.jpg|thumb|280px|Den Haaptaltor]] D''''Kierch zu Uewerfeelen''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul]], zum [[Dekanat Zentrum]] an zu der [[Gemeng Feelen]] gehéiert. Se ass dem hellege Johannes dem Deefer geweit, deem säi Fest de 24. Juni gefeiert gëtt. D'Kierch läit, wat zimmlech ongewéinlech ass, baussen der Uertschaft, an zwar op der Strooss fir op Colmer-Bierg [[CR314]]. Se läit matzen an de Felder an ass zanter 1961, zesumme mam [[Ale Kierfecht vu Feelen|ale Kierfecht]], op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationalmonument'' klasséiert.<ref>{{INPA-DH}}</ref> == Geographesches == D'Gebai steet op enger Héicht vun 310 Meter am Hank vu ''Kochert'' erof. Dowéinst ware bei der grousser Restauratioun vill [[Drainage]]-Aarbechten néideg, fir d'Gebai virun der Fiichtegkeet ze protegéieren, déi ënner dem Buedem den Hank erofzitt. D'Kierch steet 200 Meter vun der [[Waark]] ewech, net wäit ewech vum Uertschaftsschëld vun [[Uewerfeelen]] an der enker Kéier vum [[CR314]], deen op de [[Carelshaff]] féiert. == Geschichtleches == Wéi de Grof [[Siegfried I. vu Lëtzebuerg]] am Joer 963 der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Räichsabtei St. Maximin]] vun [[Tréier]] de Bockfiels mam Réimerkastell Lucilinburhuc zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] ofgehandelt huet, huet en hinne senger Lännereien zu Feelen an den Tosch ginn. Den eelsten Deel vum Gebai ass de [[Romanesche Stil|romaneschen]] Tuerm a geet wuel bis op d'Joer 1140 zeréck. D'[[Kiercheschëff]] ass 1725/26 gebaut ginn a gouf ëm 1880 no Osten hi verlängert. == Restauratiounen == Déi lescht Restauratioune goufen 2001 ofgeschloss. == D'Tuermhal == An der Tuermhal hänken zwee Klackeseeler duerch de Plaffong erof, déi haut nach gebraucht gi fir ze lauden. Weider stinn do dräi [[Weekräiz]]er an en [[Holz (Material)|hëlze]] Monument, dat un d'Rebellioun vu 1794 vun de Baueren aus der Géigend géint d'franséisch Besatzungstruppen erënnere soll. == Klacken == D'Klacke vu Feele lauden am Schlagtoun ais' (la) an gis' (sol). == D'Altär == Déi dräi Altär goufe 1730 vum [[Jean-Georges Scholtus]], deen zu [[Baaschtnech]] säin Atelier hat, fäerdeggestallt a 1733 vum [[Weibëschof]] [[Lother Friedrich von Nalbach]] vun Tréier konsekréiert. An de Joren 1989 an 1990 goufe se vum [[Carlo Bettendorf]] nei [[Polychromie|polychroméiert]] a mat [[Blatgold]] dekoréiert. Der Form no sinn déi béid Säitenaltär d'selwecht. De rietse Säitenaltor ass dem [[hellegen Celsus]] gewidmet, deen an der Haaptnisch am Bëschofsornat ze gesinn ass. == D'Beichtstill == D'Auszich iwwer de Beichtstill stame vum [[Michel Weiler]], deen 1805 gestuerwen ass. == D'Uergel == Widder der lénkser Säitewand steet d'Uergel, déi am Joer 2002 vun der [[Uergelmanufaktur Georg Westenfelder]] opgeriicht gouf. D'Dispositioun: *1er clavier C-f<nowiki>'''</nowiki> **Principal 8' **Bourdon à cheminée 8' **Octave 4 **Flûte conique 4' **Octave 2' **Mixture 4 rangs 1 1/3' **Trompette 8' **Trompette 8' *Pédale C-f **Soubasse 16' **Octave 8' **Octave 4' **Trompette 8' *2e clavier C-f<nowiki>'''</nowiki> **Bourdon 8' **Flûte à cheminée 4' **Nasard 2 2/3' **Flûte 2' **Tierce 1 3/5' **Quinte 1 1/3' **Voix humaine 8<nowiki>''</nowiki> **Tremblant *Tirasses et accouplements **I/P, II/P II/I **Traction mécanique **Buffet en chêne massif **Sommier à coulisses Organistin ass d'Sylvie Schartz-Kips. == Literatur == * [[Alex Langini|Langini, Alex]], [https://web.archive.org/web/20190424205800/https://www.feulen.lu/fr/tourisme/eglises/eglise-paroissiale-feulen Die Pfarrkirche von Feulen] == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Feelen]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Jean-Baptiste (Oberfeulen)|{{PAGENAME}}}} * [https://web.cathol.lu/1/paroisses/par-ettelbreck-saints-pierre-et-paul-news/annuaire.html?lang=lb Websäit vum Parverband Ettelbréck] * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_oesling/feulen.html D'Kierch vu Feelen op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2055/b2055.shtml D'Fënstere vun der Kierch vu Feelen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] (de) * [http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=169:feulen&catid=84&Itemid=471 D'Uergel op der Websäit ''Orgues.lu''] * [https://web.archive.org/web/20140903062944/http://www.aod.lu/cms/index.php?page=79 D'Kierch an d'Uergel op der Säit vun den ''Amis de l'Orgues Diekirch''] {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Feelen]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kierch Feelen]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Zentrum|Feelen]] 4fcsjvi4swfqkjgwqaj940euuf5emwe Al Kierch Dikrech 0 49402 2704388 2657679 2026-09-08T19:44:38Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704388 wikitext text/x-wiki {{Infobox Archeologesch Plaz}} [[Fichier:Diekirch Old Laurentius.jpg|thumb]] Déi '''Al Kierch''', och nach '''St. Laurenz Kierch''', zu [[Dikrech]] , teet am Staddeel ''Al Dikrech''. Se ass aus dem [[6. Joerhonnert]]. D'Kierch ass zanter 1978 als Nationaalt Monument klasséiert.<ref>{{INPA-DH}}</ref> == Geschicht == D'Kierch vum [[Laurentius vu Roum|hellege Laurenz]] huet sech a siwe Phasen entwéckelt. Am Laf vum [[6. Joerhonnert|6.]] oder [[7. Joerhonnert]] gouf op de Reschter vun enger fréierer [[Réimescht Räich|réimescher]] Hal e [[Chrëschtentum|chrëschtlecht]] Gebai opgeriicht. Déi rechteckeg Hal war 16 op 10 Meter grouss a gouf mat engem [[Hypokaustum]] gehëtzt, dee waarm Loft a symmetresche Kanäl ënner de Buedem an a Réier an der Mauer no uewe geleet huet. Se goufe mat Huelzille gebaut, déi ee bannen an der Kierch an an der Krypta gesi kann. D'Holzkuele goufen an engem Heizraum verbrannt, dee baussent der Hal louch, do wou haut den Tuerm steet. Wéi d'Hellegtum do drop opgebaut gouf, do stoungen nach d'West- an d'Südsäit mat enger Héicht vu 7 m, wat ongeféier der Héicht vun de Peiler entsprécht. Den ieweschten Deel vun der Rumm vun der Agangspaart vun 2,9&nbsp;m Héicht an 2,5&nbsp;m Breet kann een nach haut an der Mëtt vun der südlecher Mauer gesinn. Riets nieft där Paart verstoppt haut e gotesche Peiler eng réimesch Fënster, vun där et der virdru jee 4 oder 5 op der Nord- an der Südsäit gouf. Zu engem Zäitpunkt deen net méi bestëmmt ka ginn, gouf op der Nordsäit nach e méi klenge Raum ugebaut. An enger drëtter Phas gouf déi réimesch Paart zougemauert an eng nei vun 1,35&nbsp;m Breet an d'Westsäit gebrach. D'Mauere vun dëser pre-romanescher Kierch goufen ëm 2,5&nbsp;m gehéicht a krute fënnef kleng [[Fënster (Gebai)|Fënsteren]]. Op der Baussesäit vum Westgiewel gouf e Kräiz aus de réimeschen Huelzille gebaut. Well Buedem vum [[Härebierg]] erofgespullt gouf, louch ëm d'Joer 1000 de baussenzege Buedemniveau 1,6&nbsp;m iwwer deem bannenzegen, wat dunn deelweis ausgeglach gouf andeems de Buedem vun der Kierch 1&nbsp;m gehuewe gouf a kleng Träppleker an d'Kierch erofgefouert hunn. Op der Ostsäit koum e ronne Chouer bäi. Ronderëm d'Kierch louch e [[Kierfecht]], dee vum [[10. Joerhonnert|10.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]] a Gebrauch war. An eng [[Krypta]] ënner der Kierch gesäit ee vu baussen duerch eng ënnerierdesch Fënster vum [[Musée d'histoire(s) Diekirch|Musée]], deen direkt vis-à-vis vun der Kierch ass. Am [[12. Joerhonnert]] gouf e [[Romanik|romanesche]] Klackentuerm op der Westsäit ugebaut. An enger sechster Phas huet d'[[Gotik]] méi grouss Verännerunge mat sech bruecht. 1467 gouf d'Kierch no Norden hin erweidert, soudatt d'Aganksdier net méi an der Mëtt louch, an déi nei 12&nbsp;m breet zwee Schëffer erlaabt huet. Déi ronn [[Aspis|Apsis]] gouf mat engem quadratesche Chouer ersat, den hëlzene Plaffong krut e spéitgotescht Kräizrëppeverwëllef an amplaz vun de fënnef klenge Fënsteren, koumen dräi grousser. De Buedem bannena krut säin haitegen Niveau a bausse si Stäipmaueren aus roudelzegem [[Kalleksteen]] ugebaut ginn. Aus dem [[15. Joerhonnert]] sinn och de [[Freskemolerei|Fresko]] am Haaptschëff, deen den hellegen Eligius weist, gradewéi och d'Fresken am Chouer, déi als Haaptmotiv Zeenen aus dem Liewe vum hellege Laurentius hunn. D'Fresken um Plaffong mat hire Planzemotiver sinn eréischt am 16. a 17. Joerhonnert entstanen. 1754 huet e Feier d'Kierch uerg gerëselt. Am Kader vum Erëmopbau gouf de Peiler op der lénkser Säit vum Chouer ewechgeholl, fir de Gleewegen eng besser Siicht op den [[Altor]] z'erméiglechen. D'Statu vum [[hellege Rochus]] staamt och aus dem 18. Joerhonnert. Bis an d'Joer 1868 war se Parkierch, wéi se du vun der haiteger [[Kierch Dikrech|Dekanatskierch]] nieft der ''Kluuster'' (Place Guillaume) ofgeléist gouf. De [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] hat 1879 an duerno nach eng Kéier 1897 decidéiert fir déi Al Kierch ewechrappen ze loossen, mä et ass net dozou komm. D'Kierch, déi ëmmer méi zu enger Ruin degradéiert ass, gouf schliisslech 1912 ënner der Leedung vum Staatsarchitekt [[Charles Arendt]] eng éischt Kéier restauréiert. Dobäi gouf och de ronnen Tiermchen um Nord-westlechen Eck bäigebaut. Déi [[barock]] Holzstatue vun zwéi [[Bëschof|Bëscheef]] sinn e Kaddo vum [[Joseph Bech]], Bierger vun der Stad Dikrech a fréiere lëtzebuergesche [[Ministère d'État|Staatsminister]]. 1978 gouf d'Kierch op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationalmonument'' klasséiert. D'Krypta mat ë.&nbsp;a. enger Rei renovéierte Sarkophagen a Griewer kann iwwer den Dikrecher Musée besicht ginn. == D'Uergel == D'[[Uergel]] vun 1999 ass aus der [[Uergelmanufaktur Romanus Seifert & Sohn]] vu [[Kevelaer]]. {{Méi Info 1|Uergel Al Kierch Dikrech}} ==Poleemik ëm den Iesel um Kierchtuerm== [[Fichier:Diekirch ancienne église St-Laurent donkey.jpg|thumb|Den Iesel um Kierchtuerm (August 2013).]] 2013 goufe Renovatiounsaarbechten um Tuerm vun der Kierch gemaach an dobäi gouf am Mee de [[Kierchhinnchen]] erofgeholl an duerch een [[Iesel]] ersat.<ref>{{Citation |URL=http://www.wort.lu/de/view/esel-statt-gockel-519625c0e4b0d9545be9dd3b |Titel=Esel statt Gockel op wort.lu de 17. Mee 2013 |Gekuckt=2013-05-18 |archivedate=2013-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130608002727/http://www.wort.lu/de/view/esel-statt-gockel-519625c0e4b0d9545be9dd3b }}</ref><ref>NiM, 2013. ''Wenn aus einem Hahn ein Esel wird...'' Luxemburger Wort vum 18. Mee 2013, S. 42.</ref> Am August 2013 huet de [[Ministère de la Culture|Kulturministère]] der Gemeng matgedeelt, datt den Iesel muss erofgeholl ginn, dat well bei Renovéierungsaarbechten näischt un engem klasséierte Gebai däerf verännert ginn, datt also och den Hinnchen um Tuerm muss erhale bleiwen.<ref>(NiM), 2013. ''Diekirch: Der Esel muß weg. Brief des Kulturministeriums an die Gemeideverwaltung''. Luxemburger Wort vum 6. August 2013, S. 17.</ref><ref>Lamberty, J., 2013. ''Nach Debatte um Wetteresel an der Turmspitze der "al Kierch" in Diekirch. Humor, Historie, Hysterie... Kulturministerin Oktavie Modert warnt vor Polemik und mahnt zu Respekt vor Denkmalschutz.'' Luxemburger Wort vum 9. August 2013, S. 17.</ref> D'Nofollgerin vun der [[Octavie Modert]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]) am Kulturministère, d'[[Maggy Nagel]] ([[Demokratesch Partei|DP]]), huet déi Saach net sou enk gesinn an huet dem [[Lëtzebuerger Wort]] no erkläert datt .„..''si sech net mat sou onwichtege Saache wéilt ophalen. Wann d'[[Gemeng Dikrech]] géif mengen datt deen Iesel gutt a wichteg uewen um Tuerm wier, da soll en och do bleiwen, mat oder ouni Autorisatioun''“.<ref>''Auf Anfrage liess die DP-Politikerin nun nämlich wissen, dass sie sich nicht mit solch,"unwichtigen Dingen" aufhalten möchte. Wenn die Gemeinde Diekirch meine, der Esel sei gut und wichtig da oben an der Turmspitze, dann solle dieser doch da bleiben, mit oder ohne Genehmigung.'' [http://www.wort.lu/de/view/esel-darf-auf-turm-der-alten-kirche-in-diekirch-bleiben-52f20958e4b04bdada0d3676 Esel darf auf Turm der Alten Kirche in Diekirch bleiben], wort.lu 5.Februar 2014.</ref> == Literatur == * [[André Bauler|Bauler, André]], 2010. ''Als der Diekircher Stadtrat die "Al Kierch" abreißen wollte - Zu einer Polemik aus dem 19. Jahrhundert'', [[récré]] 25, S. 129-145. * S.I. Diekirch, 2002.''Diekirch, Eglise St. Laurent.'' (Broschür a 4 Sproochen, 16 S.) * Matthias Paulke, Jean Krier, und Raymond Waringo. Archäologischer Rundgang durch Luxemburg. Luxembourg: Centre national de recherches archéologiques, 2019. Print. ISBN 978-2-87985-535-6, S. 54-57 ==Biller== <gallery> Old St Laurentius church Diekirch Luxembourg interior general view.JPG|Bannenan Old St Laurentius Church Diekirch Luxembourg interior detail.jpg|Bannenan, Detail Diekirch Old St Laurentius church pipe organ.JPG|D'[[Uergel Al Kierch Dikrech|Uergel]] Diekirch wayside cross Old Laurentius.jpg|[[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg|Weekräiz]] an der Fassad </gallery> == Kuckt och == * [[Lëscht vun den Ausgruewungen an archeologesche Plazen zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Dikrech]] * [[Kierch Dikrech|Déi nei Kierch, Dekanatskierch Saint Laurent]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Ancienne église Saint-Laurent (Diekirch)|{{PAGENAME}}}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/eglises/region_oesling/diekirch.html Déi al Kierch vun Dikrech op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * [https://web.archive.org/web/20160405142717/http://web.cathol.lu/990/paroisses/porverband-dikrich/historisches/article/geschichte-der-pfarrei Déi al Kierch vun Dikrech op der Websäit vum Parverband Dikrech] * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b1939/b1939.shtml D'Fënstere vun der aler Dikrecher Kierch op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] (de) {{Referenzen}} [[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Dikrech]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kierch Dikrech]] [[Kategorie:Entweit Kierchen a Kapellen|Dikkrech]] 91ebx56z7mz0xqudm6xdlnihtgb6r9t Karriären an der Police grand-ducale 0 50559 2704416 2500703 2026-09-09T06:50:56Z Puscas 735 entweder alles franséisch oder näischt 2704416 wikitext text/x-wiki {{Update}} D'[[Police grand-ducale]] ass eng Verwaltung, an där d'Polizisten nach de [[Militär]]statut<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1979/04/16/n5/jo Loi du 16 avril 1979 ayant pour objet la discipline dans la Force Publique.]</ref> hunn. Dëse soll hinnen allerdéngs mam Projet de loi N° 7040 oferkannt ginn, deen d'Aféierung vun engem eegenen disziplinaresche Regime fir d'Beamte vum ''cadre policier'' virgesäit<ref>[http://chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=7040 7040 - Projet de loi relatif au statut disciplinaire du personnel du cadre policier de la Police grand-ducale]</ref>. Et gëtt 3 verschidde Karriären: * Cadre supérieur (virdrun Offizéier) * Inspecteur (virdrun Ënneroffizéier) * Brigadier (virdrun Agent/Gendarm) D'Déngschtgrade sinn déi follgend (an de Klameren déi al Denominatioun vun de Grade vu Police a Gendarmerie grand-ducale): == Carrière supérieure == * Directeur général (Generol): 2 Zweig & 1 Stär * Directeur général adjoint (Colonel): 1 Zweig & 1 Stär * 1<sup>er</sup> commissaire divisionnaire (Lieutenant colonel): 2 Strécher & 2 Stären * Commissaire divisionnaire (Major): 2 Strécher & 1 Stär * Commissaire divisionnaire adjoint (Capitaine): 1 Stréch & 3 Stären * 1<sup>er</sup> commissaire principal (Lieutenant en premier): 1 Stréch & 2 Stären * Commissaire principal (Lieutenant): 1 Stréch & 1 Stär == Carrière de l'inspecteur == * Commissaire en chef (Commissaire / Adjudant-chef): 1 Wénkel & 3 Stären * Commissaire (Inspecteur-chef / Adjudant): 1 Wénkel & 2 Stären * Inspecteur chef (Inspecteur / Maréchal des logis chef): 1 Wénkel & 1 Stär * 1<sup>er</sup> inspecteur (Brigadier chef / Maréchal des logis): 3 Wénkelen * Inspecteur (1<sup>er</sup> brigadier): 2 Wénkelen * Inspecteur adjoint (Brigadier): 1 Wénkel D'Ofzeeche vun den Déngschtgrade si sëlwer op donkelbloem Fong fir d'Carrière supérieure an d'Inspecteuren. Fir d'Brigadiere sinn d'Graden hellblo op donkelbloem Fong. == Carrière du brigadier == * Brigadier chef (1<sup>er</sup> agent en chef / 1<sup>er</sup> gendarme en chef): 4 Wénkelen * Brigadier principal (Agent en chef / Gendarme en chef): 3 Wénkelen * 1<sup>er</sup> brigadier (1<sup>er</sup> agent / 1<sup>er</sup> gendarme): 2 Wénkelen * Brigadier (Agent / Gendarme): 1 Wénkel Dobäi kommen d'Déngschgrade vun de Policestagiären: * Fir de Stagiär aus dem Cadre supérieur gëtt de selwechte Grad wéi dee vum Commissaire principal benotzt. * Fir d'Inspekteren ass et jeeweils 1 oder 2 giel Wénkelen (no ënnen) oder 1 giele Wénkël (no uewen) fir d'Stagiären aus der Arméi. * Fir d'Brigadieren ass et e méi dënne giele Wénkel. D'Stagiärswénkele fir Inspekter a Brigadier hunn d'Opschrëft ''ECOLE''. == Um Spaweck == *[https://web.archive.org/web/20171225025617/https://police.public.lu/fr/votre-police/recrutement/grades-uniformes.html D'Déngschtgrade vun den dräi Karriären op der Websäit vun der Police] {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] hdc8d6ut28ndcgyta5ua5a74t86bk80 2704417 2704416 2026-09-09T06:58:13Z Puscas 735 méi direkt 2704417 wikitext text/x-wiki {{Update}} D'[[Police grand-ducale]] ass eng Verwaltung, an där d'Polizisten nach de [[Militär]]statut<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1979/04/16/n5/jo Loi du 16 avril 1979 ayant pour objet la discipline dans la Force Publique.]</ref> hunn. Dëse soll hinnen allerdéngs mam Projet de loi N° 7040 oferkannt ginn, deen d'Aféierung vun engem eegenen disziplinaresche Regime fir d'Beamte vum ''cadre policier'' virgesäit<ref>[https://www.chd.lu/fr/dossier/7040 Projet de loi relatif au statut disciplinaire du personnel du cadre policier de la Police grand-ducale]</ref>. Et gëtt 3 verschidde Karriären: * Cadre supérieur (virdrun Offizéier) * Inspecteur (virdrun Ënneroffizéier) * Brigadier (virdrun Agent/Gendarm) D'Déngschtgrade sinn déi follgend (an de Klameren déi al Denominatioun vun de Grade vu Police a Gendarmerie grand-ducale): == Carrière supérieure == * Directeur général (Generol): 2 Zweig & 1 Stär * Directeur général adjoint (Colonel): 1 Zweig & 1 Stär * 1<sup>er</sup> commissaire divisionnaire (Lieutenant colonel): 2 Strécher & 2 Stären * Commissaire divisionnaire (Major): 2 Strécher & 1 Stär * Commissaire divisionnaire adjoint (Capitaine): 1 Stréch & 3 Stären * 1<sup>er</sup> commissaire principal (Lieutenant en premier): 1 Stréch & 2 Stären * Commissaire principal (Lieutenant): 1 Stréch & 1 Stär == Carrière de l'inspecteur == * Commissaire en chef (Commissaire / Adjudant-chef): 1 Wénkel & 3 Stären * Commissaire (Inspecteur-chef / Adjudant): 1 Wénkel & 2 Stären * Inspecteur chef (Inspecteur / Maréchal des logis chef): 1 Wénkel & 1 Stär * 1<sup>er</sup> inspecteur (Brigadier chef / Maréchal des logis): 3 Wénkelen * Inspecteur (1<sup>er</sup> brigadier): 2 Wénkelen * Inspecteur adjoint (Brigadier): 1 Wénkel D'Ofzeeche vun den Déngschtgrade si sëlwer op donkelbloem Fong fir d'Carrière supérieure an d'Inspecteuren. Fir d'Brigadiere sinn d'Graden hellblo op donkelbloem Fong. == Carrière du brigadier == * Brigadier chef (1<sup>er</sup> agent en chef / 1<sup>er</sup> gendarme en chef): 4 Wénkelen * Brigadier principal (Agent en chef / Gendarme en chef): 3 Wénkelen * 1<sup>er</sup> brigadier (1<sup>er</sup> agent / 1<sup>er</sup> gendarme): 2 Wénkelen * Brigadier (Agent / Gendarme): 1 Wénkel Dobäi kommen d'Déngschgrade vun de Policestagiären: * Fir de Stagiär aus dem Cadre supérieur gëtt de selwechte Grad wéi dee vum Commissaire principal benotzt. * Fir d'Inspekteren ass et jeeweils 1 oder 2 giel Wénkelen (no ënnen) oder 1 giele Wénkël (no uewen) fir d'Stagiären aus der Arméi. * Fir d'Brigadieren ass et e méi dënne giele Wénkel. D'Stagiärswénkele fir Inspekter a Brigadier hunn d'Opschrëft ''ECOLE''. == Um Spaweck == *[https://web.archive.org/web/20171225025617/https://police.public.lu/fr/votre-police/recrutement/grades-uniformes.html D'Déngschtgrade vun den dräi Karriären op der Websäit vun der Police] {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] olu2qiu927wslo55tz8pfpd6lteei7w Police grand-ducale 0 51844 2704439 2687279 2026-09-09T09:34:55Z Mobby 12 60927 +Info 2704439 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} [[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>. D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Missiounen == === Missioune vun der administrativer Police === [[File:Luxembourg, Police grand-ducale - bodycam Motorola V500 (101).jpg|thumb|150px|upright|Zënter dem 1. Juli 2025 sinn d'Poliziste mat [[Bodycam]]men equipéiert|lénks]] Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>. === Missioune vun der Police judiciaire === Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>: * Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn; * Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren; * déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn. === Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> === * D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft; * se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten; * s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben; * se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen; * Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren; * D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen; * Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn. === Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung === Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>. == Organisatioun vun der Police == === Direktioun === D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt. {| class="wikitable" !vu(n) !bis !Generaldirekter !Adjoint |- |2000 |2001 |[[Charles Bourg]] | |- |2001 |2008 |[[Pierre Reuland]] | |- |2008 |2015 |[[Romain Nettgen]] | |- |2015 |2024 |[[Philippe Schrantz]] |[[Donat Donven]] |- |01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |[[Pascal Peters]] |[[Alain Engelhardt]] |} === Servicer an Unitéiten === {{Tree list}} * Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren ** Direktioun Kommunikatioun ** Direktioun International Relatiounen ** Juristesche Service ** Psychologesche Service ** Service vum Finanzaudit ** Generalsekretariat * 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'') **'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))''' ***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'') ***4 National Unitéiten ****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]] ****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]] ****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]] ****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]] ***4 Policeregiounen ****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit **'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))''' ***Direktioun ***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn ***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost **'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))''' ***Direktioun Ressources humaines ***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul ***Direktioun Finanzen ***Direktioun Logistik ***Direktioun polizeilech Technologien **'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))''' ***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf ***Direktioun Organisatioun a Verbesserung ***Direktioun Informatiounsveraarbechtung ***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun {{Tree list/end}} === Territorial Opdeelung === [[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]] {| class="wikitable" |+ Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art.&nbsp;1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref> ! Regioun !! zoustänneg fir |- |style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad |Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]] |- |style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost |[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] |- |style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord |[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |- |style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West |[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]] |} == Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten == D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten. === Gemengen === ==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ==== An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë.&nbsp;a. follgend Punkte begräifen: * Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen; * allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen; ==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ==== Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten. ==== Lokal Police ==== [[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]] Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>. Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> === Justiz === ==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ==== Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns: * d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën; * d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen; * déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen; * déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren. === Militär === Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref> === International Zesummenaarbecht === [[File:Luxembourg, Knuedler - police patrouille conjointe LUX-ROU.jpg|thumb|260px|Eng lëtzebuergesch-rumänesch Patrull um Knuedler (Juli 2026)]] Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/2142|Titel=Des patrouilles de police mixtes françaises et luxembourgeoises {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Mäerz 2026 huet Lëtzebuerg en administratiivt Ofkommes mat [[Rumänien]] ënnerschriwwen, op Basis vun deem rumänesch Polizisten hir lëtzebuergesch Kolleegen absënns am Kampf géint [[Mënschenhandel]] an dat organiséiert [[Heeschen]] ënnerstëtzen. Dës Zesummenaarbecht ass provisoresch op sechs Méint ausgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://police.public.lu/fr/actualites/2026/05/semaine-19/patrouilles-conjointes-lux-rou.html|Titel=Patrouilles policières conjointes luxembourgeoises et roumaines|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-05-08|Wierk=police.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+03-mars+05-collaboration-police-maint.html|Titel=Signature d'un arrangement de coopération policière entre le Luxembourg et la Roumanie|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-03-05|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]] deen ë.&nbsp;a. zoustänneg ass fir Informatiounen ze sammelen, z'analyséieren an auszetauschen an d'Missioune vun der Police an der Douane déi iwwer d'Grenzen erausginn, ze koordinéieren an ze vereinfachen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/gouvernement/luc-frieden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2008+10-octobre+24-frieden.html|Titel=Signature d'un Accord de coopération policière et douanière entre l'Allemagne, la Belgique, la France et le Luxembourg|Gekuckt=21.07.2026|Datum=23.10.2008#Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Personalkader == Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}} == Uniform == D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. {{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}} == Déngschtgrader == D'Police huet verschidden Déngschtgrader. {{Méi Info 1|Déngschtgrade vun der Police grand-ducale}} == Billergalerie == <gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…"> Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo, Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad, Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto, Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot, Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee. </gallery> == Kuckt och == * [[Police (Lëtzebuerg)]] * [[Gendarmerie grand-ducale]] * [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale] * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale] {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] 1w4ouja43hkxbvczahxnnj6np0ikp1d 2704440 2704439 2026-09-09T09:35:51Z Mobby 12 60927 /* Déngschtgrader */ 2704440 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} [[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>. D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Missiounen == === Missioune vun der administrativer Police === [[File:Luxembourg, Police grand-ducale - bodycam Motorola V500 (101).jpg|thumb|150px|upright|Zënter dem 1. Juli 2025 sinn d'Poliziste mat [[Bodycam]]men equipéiert|lénks]] Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>. === Missioune vun der Police judiciaire === Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>: * Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn; * Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren; * déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn. === Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> === * D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft; * se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten; * s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben; * se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen; * Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren; * D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen; * Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn. === Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung === Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>. == Organisatioun vun der Police == === Direktioun === D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt. {| class="wikitable" !vu(n) !bis !Generaldirekter !Adjoint |- |2000 |2001 |[[Charles Bourg]] | |- |2001 |2008 |[[Pierre Reuland]] | |- |2008 |2015 |[[Romain Nettgen]] | |- |2015 |2024 |[[Philippe Schrantz]] |[[Donat Donven]] |- |01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |[[Pascal Peters]] |[[Alain Engelhardt]] |} === Servicer an Unitéiten === {{Tree list}} * Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren ** Direktioun Kommunikatioun ** Direktioun International Relatiounen ** Juristesche Service ** Psychologesche Service ** Service vum Finanzaudit ** Generalsekretariat * 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'') **'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))''' ***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'') ***4 National Unitéiten ****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]] ****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]] ****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]] ****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]] ***4 Policeregiounen ****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit **'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))''' ***Direktioun ***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn ***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost **'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))''' ***Direktioun Ressources humaines ***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul ***Direktioun Finanzen ***Direktioun Logistik ***Direktioun polizeilech Technologien **'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))''' ***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf ***Direktioun Organisatioun a Verbesserung ***Direktioun Informatiounsveraarbechtung ***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun {{Tree list/end}} === Territorial Opdeelung === [[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]] {| class="wikitable" |+ Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art.&nbsp;1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref> ! Regioun !! zoustänneg fir |- |style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad |Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]] |- |style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost |[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] |- |style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord |[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |- |style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West |[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]] |} == Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten == D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten. === Gemengen === ==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ==== An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë.&nbsp;a. follgend Punkte begräifen: * Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen; * allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen; ==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ==== Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten. ==== Lokal Police ==== [[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]] Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>. Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> === Justiz === ==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ==== Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns: * d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën; * d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen; * déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen; * déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren. === Militär === Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref> === International Zesummenaarbecht === [[File:Luxembourg, Knuedler - police patrouille conjointe LUX-ROU.jpg|thumb|260px|Eng lëtzebuergesch-rumänesch Patrull um Knuedler (Juli 2026)]] Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/2142|Titel=Des patrouilles de police mixtes françaises et luxembourgeoises {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Mäerz 2026 huet Lëtzebuerg en administratiivt Ofkommes mat [[Rumänien]] ënnerschriwwen, op Basis vun deem rumänesch Polizisten hir lëtzebuergesch Kolleegen absënns am Kampf géint [[Mënschenhandel]] an dat organiséiert [[Heeschen]] ënnerstëtzen. Dës Zesummenaarbecht ass provisoresch op sechs Méint ausgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://police.public.lu/fr/actualites/2026/05/semaine-19/patrouilles-conjointes-lux-rou.html|Titel=Patrouilles policières conjointes luxembourgeoises et roumaines|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-05-08|Wierk=police.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+03-mars+05-collaboration-police-maint.html|Titel=Signature d'un arrangement de coopération policière entre le Luxembourg et la Roumanie|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-03-05|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]] deen ë.&nbsp;a. zoustänneg ass fir Informatiounen ze sammelen, z'analyséieren an auszetauschen an d'Missioune vun der Police an der Douane déi iwwer d'Grenzen erausginn, ze koordinéieren an ze vereinfachen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/gouvernement/luc-frieden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2008+10-octobre+24-frieden.html|Titel=Signature d'un Accord de coopération policière et douanière entre l'Allemagne, la Belgique, la France et le Luxembourg|Gekuckt=21.07.2026|Datum=23.10.2008#Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Personalkader == Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}} == Uniform == D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. {{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}} == Déngschtgrader == D'Police huet verschidden Déngschtgrader.<ref name="grades">{{Citation|URL=https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf|Titel=Les grades policiers|Gekuckt=08.09.2026|Datum=2023|Editeur=Police grand-ducale|Sprooch=fr}}</ref> {{Méi Info 1|Déngschtgrade vun der Police grand-ducale}} == Billergalerie == <gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…"> Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo, Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad, Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto, Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot, Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee. </gallery> == Kuckt och == * [[Police (Lëtzebuerg)]] * [[Gendarmerie grand-ducale]] * [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale] * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale] {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] l9bxpi8gr0iuchen4lxz3i3jkxrs3bd 2704448 2704440 2026-09-09T09:48:31Z Puscas 735 ... 2704448 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} [[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>. D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Missiounen == === Missioune vun der administrativer Police === [[File:Luxembourg, Police grand-ducale - bodycam Motorola V500 (101).jpg|thumb|150px|upright|Zënter dem 1. Juli 2025 sinn d'Poliziste mat [[Bodycam]]men equipéiert|lénks]] Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>. === Missioune vun der Police judiciaire === Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>: * Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn; * Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren; * déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn. === Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> === * D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft; * se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten; * s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben; * se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen; * Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren; * D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen; * Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn. === Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung === Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>. == Organisatioun vun der Police == === Direktioun === D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt. {| class="wikitable" !vu(n) !bis !Generaldirekter !Adjoint |- |2000 |2001 |[[Charles Bourg]] | |- |2001 |2008 |[[Pierre Reuland]] | |- |2008 |2015 |[[Romain Nettgen]] | |- |2015 |2024 |[[Philippe Schrantz]] |[[Donat Donven]] |- |01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |[[Pascal Peters]] |[[Alain Engelhardt]] |} === Servicer an Unitéiten === {{Tree list}} * Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren ** Direktioun Kommunikatioun ** Direktioun International Relatiounen ** Juristesche Service ** Psychologesche Service ** Service vum Finanzaudit ** Generalsekretariat * 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'') **'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))''' ***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'') ***4 National Unitéiten ****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]] ****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]] ****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]] ****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]] ***4 Policeregiounen ****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit **'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))''' ***Direktioun ***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn ***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost **'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))''' ***Direktioun Ressources humaines ***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul ***Direktioun Finanzen ***Direktioun Logistik ***Direktioun polizeilech Technologien **'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))''' ***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf ***Direktioun Organisatioun a Verbesserung ***Direktioun Informatiounsveraarbechtung ***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun {{Tree list/end}} === Territorial Opdeelung === [[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]] {| class="wikitable" |+ Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art.&nbsp;1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref> ! Regioun !! zoustänneg fir |- |style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad |Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]] |- |style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost |[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] |- |style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord |[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |- |style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West |[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]] |} == Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten == D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten. === Gemengen === ==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ==== An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë.&nbsp;a. follgend Punkte begräifen: * Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen; * allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen; ==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ==== Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten. ==== Lokal Police ==== [[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]] Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>. Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> === Justiz === ==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ==== Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns: * d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën; * d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen; * déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen; * déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren. === Militär === Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref> === International Zesummenaarbecht === [[File:Luxembourg, Knuedler - police patrouille conjointe LUX-ROU.jpg|thumb|260px|Eng lëtzebuergesch-rumänesch Patrull um Knuedler (Juli 2026)]] Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/2142|Titel=Des patrouilles de police mixtes françaises et luxembourgeoises {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Mäerz 2026 huet Lëtzebuerg en administratiivt Ofkommes mat [[Rumänien]] ënnerschriwwen, op Basis vun deem rumänesch Polizisten hir lëtzebuergesch Kolleegen absënns am Kampf géint [[Mënschenhandel]] an dat organiséiert [[Heeschen]] ënnerstëtzen. Dës Zesummenaarbecht ass provisoresch op sechs Méint ausgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://police.public.lu/fr/actualites/2026/05/semaine-19/patrouilles-conjointes-lux-rou.html|Titel=Patrouilles policières conjointes luxembourgeoises et roumaines|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-05-08|Wierk=police.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+03-mars+05-collaboration-police-maint.html|Titel=Signature d'un arrangement de coopération policière entre le Luxembourg et la Roumanie|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-03-05|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]] deen ë.&nbsp;a. zoustänneg ass fir Informatiounen ze sammelen, z'analyséieren an auszetauschen an d'Missioune vun der Police an der Douane déi iwwer d'Grenzen erausginn, ze koordinéieren an ze vereinfachen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/gouvernement/luc-frieden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2008+10-octobre+24-frieden.html|Titel=Signature d'un Accord de coopération policière et douanière entre l'Allemagne, la Belgique, la France et le Luxembourg|Gekuckt=21.07.2026|Datum=23.10.2008|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Personalkader == Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}} == Uniform == D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. {{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}} == Déngschtgrader == D'Police huet verschidden Déngschtgrader.<ref name="grades">{{Citation|URL=https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf|Titel=Les grades policiers|Gekuckt=08.09.2026|Datum=2023|Editeur=Police grand-ducale|Sprooch=fr}}</ref> {{Méi Info 1|Déngschtgrade vun der Police grand-ducale}} == Billergalerie == <gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…"> Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo, Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad, Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto, Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot, Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee. </gallery> == Kuckt och == * [[Police (Lëtzebuerg)]] * [[Gendarmerie grand-ducale]] * [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale] * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale] {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] 0ond9v4oe63ossyf9ntk006fpwmpatn 2704463 2704448 2026-09-09T10:06:14Z Mobby 12 60927 /* Déngschtgrader */ 2704463 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} [[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>. D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Missiounen == === Missioune vun der administrativer Police === [[File:Luxembourg, Police grand-ducale - bodycam Motorola V500 (101).jpg|thumb|150px|upright|Zënter dem 1. Juli 2025 sinn d'Poliziste mat [[Bodycam]]men equipéiert|lénks]] Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>. === Missioune vun der Police judiciaire === Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>: * Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn; * Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren; * déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn; * de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn. === Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> === * D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft; * se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten; * s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben; * se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen; * Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren; * D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen; * Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn. === Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung === Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>. == Organisatioun vun der Police == === Direktioun === D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt. {| class="wikitable" !vu(n) !bis !Generaldirekter !Adjoint |- |2000 |2001 |[[Charles Bourg]] | |- |2001 |2008 |[[Pierre Reuland]] | |- |2008 |2015 |[[Romain Nettgen]] | |- |2015 |2024 |[[Philippe Schrantz]] |[[Donat Donven]] |- |01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |[[Pascal Peters]] |[[Alain Engelhardt]] |} === Servicer an Unitéiten === {{Tree list}} * Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren ** Direktioun Kommunikatioun ** Direktioun International Relatiounen ** Juristesche Service ** Psychologesche Service ** Service vum Finanzaudit ** Generalsekretariat * 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'') **'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))''' ***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'') ***4 National Unitéiten ****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]] ****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]] ****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]] ****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]] ***4 Policeregiounen ****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit ****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]] *****Direktioun *****Kommissariater *****Regional Verkéierspolice *****Regional Spezialunitéit **'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))''' ***Direktioun ***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn ***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost **'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))''' ***Direktioun Ressources humaines ***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul ***Direktioun Finanzen ***Direktioun Logistik ***Direktioun polizeilech Technologien **'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))''' ***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf ***Direktioun Organisatioun a Verbesserung ***Direktioun Informatiounsveraarbechtung ***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun {{Tree list/end}} === Territorial Opdeelung === [[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]] {| class="wikitable" |+ Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art.&nbsp;1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref> ! Regioun !! zoustänneg fir |- |style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad |Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]] |- |style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost |[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] |- |style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord |[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |- |style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West |[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]] |} == Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten == D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten. === Gemengen === ==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ==== An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë.&nbsp;a. follgend Punkte begräifen: * Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen; * allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen; ==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ==== Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten. ==== Lokal Police ==== [[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]] Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>. Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> === Justiz === ==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ==== Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns: * d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën; * d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen; * déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen; * déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren. === Militär === Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref> === International Zesummenaarbecht === [[File:Luxembourg, Knuedler - police patrouille conjointe LUX-ROU.jpg|thumb|260px|Eng lëtzebuergesch-rumänesch Patrull um Knuedler (Juli 2026)]] Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/2142|Titel=Des patrouilles de police mixtes françaises et luxembourgeoises {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Mäerz 2026 huet Lëtzebuerg en administratiivt Ofkommes mat [[Rumänien]] ënnerschriwwen, op Basis vun deem rumänesch Polizisten hir lëtzebuergesch Kolleegen absënns am Kampf géint [[Mënschenhandel]] an dat organiséiert [[Heeschen]] ënnerstëtzen. Dës Zesummenaarbecht ass provisoresch op sechs Méint ausgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://police.public.lu/fr/actualites/2026/05/semaine-19/patrouilles-conjointes-lux-rou.html|Titel=Patrouilles policières conjointes luxembourgeoises et roumaines|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-05-08|Wierk=police.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+03-mars+05-collaboration-police-maint.html|Titel=Signature d'un arrangement de coopération policière entre le Luxembourg et la Roumanie|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-03-05|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]] deen ë.&nbsp;a. zoustänneg ass fir Informatiounen ze sammelen, z'analyséieren an auszetauschen an d'Missioune vun der Police an der Douane déi iwwer d'Grenzen erausginn, ze koordinéieren an ze vereinfachen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/gouvernement/luc-frieden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2008+10-octobre+24-frieden.html|Titel=Signature d'un Accord de coopération policière et douanière entre l'Allemagne, la Belgique, la France et le Luxembourg|Gekuckt=21.07.2026|Datum=23.10.2008|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Personalkader == Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}} == Uniform == D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. {{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}} == Déngschtgraden == D'Police huet verschidden Déngschtgraden.<ref name="grades">{{Citation|URL=https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf|Titel=Les grades policiers|Gekuckt=08.09.2026|Datum=2023|Editeur=Police grand-ducale|Sprooch=fr}}</ref> {{Méi Info 1|Déngschtgrade vun der Police grand-ducale}} == Billergalerie == <gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…"> Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo, Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad, Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto, Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot, Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee. </gallery> == Kuckt och == * [[Police (Lëtzebuerg)]] * [[Gendarmerie grand-ducale]] * [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale] * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale] {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] 3hcei2j0j4w0y0kgj594fydy6034936 Buerg Useldeng 0 52101 2704365 2688874 2026-09-08T19:04:14Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704365 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} D''''Buerg vun Useldeng''' ass eng [[Buerg]] zu [[Useldeng]]. Et ass e Rescht vun enger mëttelalterlecher Buerganlag a steet op engem Hiwwel (250 m iwwer dem Mier) um Uwänner vun der [[Atert (Floss)|Atert]]. == Geschicht == Den éischte Besëtzer, dee bekannt ass, war den Theobald vun Useldeng. Haut si just nach Iwwerreschter dervun erhalen, dorënner e groussen Deel vun der Rankmauer an en Tuerm. Ronderëm ass en 10 m breede Gruef, iwwer deen een iwwer eng Bréck an d'Buerg kënnt. An der Buerganlag steet e véiereckegen, 25 m héije [[Buergfrid (Buerg)|Buergfrid]] an et gëtt do en 2 m déiwe [[Pëtz]]. Ausserdeem sinn Deeler vun engem rechteckege Gebai, am nordëstlechen Deel vun der Rankmauer, erhalen. De 14. November 1980 gouf d'Buerg op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationaalt Monument'' agedroen.<ref>{{INPA-SW}}</ref> Tëscht 2002 an 2006 goufen archeologesch Ausgruewunge gemaach déi et erméiglecht hunn, déi wichtegst Etappe vun der Baugeschicht festzestellen. De [[Institut national pour le patrimoine architectural|Service des sites et monuments nationaux]] huet d'Buerg vun der Mëtt vun den 1990er Jore bis 2008 restauréiert a se sou amenagéiert, datt [[Behënnerung|behënnert Leit]] se kënne besichen. Mat groussem Opwand goufe sou z.&nbsp;B. Maquettë produzéiere gelooss, déi et [[Blann]]en erméiglechen, ze [[Taaschtsënn|taaschte]] wat beschriwwe gëtt. D'Käschte vun der Restauratioun an dem Amenagement vun deem Circuit hu sech op 7.464.000 Euro belaf.<ref>Nathalie Oberweis: [https://web.archive.org/web/20101207090840/http://www.land.lu/index.php/archive/items/un-chateau-au-prix-fort.24945.html "Un château (au prix) fort."] ''Lëtzebuerger Land'', 09.07.2010.</ref> ==Biller== <gallery perrow="4" widths="160"> Fichier:Chateau d'Useldange, Useldange, Luxembourg.jpg|D'Buerg vun Useldeng Fichier:Buerg Tuerm Useldeng.jpg|En Tuerm vun der Buerg Fichier:Buerg Useldeng.JPG|Vue op d'Buerg </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|Useldange castle}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/useldange.html D'Buerg vun Useldeng op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''] {{fr}} * Frederik Wember [https://www.wort.lu/luxemburg/norden/die-gespaltene-burg-die-kriegstreiber-und-einen-seligen-beherbergte/158763667.html Geschichte(n) und Gemäuer – Die „gespaltene“ Burg, die Kriegstreiber und einen Seligen beherbergte], wort.lu 02.08.2026 {{Referenzen}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Useldeng]] [[Kategorie:Gemeng Useldeng]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer|Buerg Useldeng]] [[Kategorie:Märeien zu Lëtzebuerg]] g29ujoneed123eadyndr91pmg9bxksv Buerg Branebuerg 0 58684 2704363 2624109 2026-09-08T19:03:20Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704363 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monument}} [[Fichier:Brandenbourg Castle 06 Luxembourg.jpg|thumb|Zeechnung vum [[Martinus-Antonius Kuytenbrower]] (1821-1897)]] [[Fichier:Branebuerg.JPG|thumb|Branebuerg géint 1857, Teller vun der [[Villeroy & Boch|Faïencerie vu Septfontaines]] no enger Zeechnung vum [[Jean-Baptiste Fresez]]]] D''''Buerg Branebuerg''' steet um ''Buergbierg'' [[Norden|nërdlech]] iwwert der Uertschaft [[Branebuerg]] am Dall vun der [[Blees]], tëscht der Blees am Süden, der [[Hämechtbaach]] am Westen an der [[Millebaach (Blees)|Millebaach]] am Osten. Si steet op hallwem Wee tëscht [[Veianen]] a [[Buerschent]]. D'Buerg ass vun Abrëll bis Oktober fir d'Ëffentlechkeet op. == Geschicht == Déi éischt Spuere stame vun engem réimesche Kastell aus Holz. Bei den Ausgruewungen an de leschte Jore goufen Iwwerreschter vun Holz a Lächer, déi warscheinlech als Verankerung vu Pottoe benotzt goufen, fonnt. Ier déi nei stenge Buerg gebaut gouf ass déi hëlze verbrannt ginn, wat dunn den neien Hären an dem Uert den Numm ginn huet. D'Buerg staamt aus dem [[10. Joerhonnert]]. Am [[13. Joerhonnert]] koum d'Buerg déi den [[Haus Branebuerg|Häre vu Branebuerg]] gehéiert huet un d'[[Haus Neierbuerg]]. Mat dem leschte männlechen Nokomme vun de Branebuerger dem Henri Théodore François vu Branebuerg, Bouf vum Florent vu Branebuerg an deem senger Fra der Madeleine vu Montmorency ass d'Dynastie, [[1685]], op en Enn gaangen, well den Henri Théodore dat Joer [[Kapuziner]]pater gouf<ref>« Sambre-et-Meuse » Organe officiel du Cercle des XV 3ème série n°2 Janvier 1937</ref>. D'Buerg huet duerno follgenden Häre gehéiert: [[Haraucourt]], [[Salm]], [[Kitzingen]], [[Stassin]] a [[Blochausen]]. Am [[17. Joerhonnert]] war Buerg vun den Truppe vum [[Louis François de Boufflers|de Boufflers]] an e Koup geschoss, an deelweis ofgerappt ginn. D'Buerg ass dunn net méi ënnerhale ginn an ass zur [[Ruin]] degradéiert. Zanter gehéiert d'Buerg der Famill du Fays - van Delft<ref>Die Gemeinden Bastendorf, Fouhren, Tandel, Buch 1 (2019), Kapitel 1, Le château de Brandenbourg, pages 73, 122-123, 192.</ref>, déi se 1997 dem Staat verpacht huet. De 14. Abrëll 1936 gouf se op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationaalt Monument'' klasséiert<ref>{{INPA-SW}}</ref>. 1998 gouf se restauréiert an duerno nees fir de Public zougänglech gemaach andeems e gesécherte Fousswee an der Ruin amenagéiert gouf. == Ausgruewungen == Gläichzäiteg mat der Restauratioun goufen och ëmfangräich Ausgruewunge gemaach. Dobäi goufe vill interessant an onerwaart Saache fonnt, wéi zum Beispill e Pëtz an eng Kanoun. == Kuckeswäertes == * E massiven dräistäckege [[Buergfrid (Buerg)|Buergfrid]]; * d'Ruin vun enger gotescher [[Kapell]]; * verschidden Tierm; * grouss Kelleren; * e réimesche Steen, dee riets vun der Haaptpaart agebaut ass. == Literatur == * [[John Zimmer|Zimmer, John]], 2010. ''Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden.'' Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (cf. Ss. 12-35) == Biller == <gallery widths="200" perrow="4"> Brandenbourg_Castle_02_Luxembourg.jpg|Vue vun Nordosten Brandenbourg.jpg|Vue vun Osten Brandenbourg_Castle_03_Luxembourg.jpg|Vue vu Süden Brandenbourg_Castle_05_Luxembourg.jpg|Vue vu Südwesten Tandel, Château Brandenbourg (101).jpg|Visitt vun der Buerg… Tandel, Château Brandenbourg (103).jpg Tandel, Château Brandenbourg (104).jpg Tandel, Château Brandenbourg (116).jpg </gallery> <gallery widths="200" caption="D'Wope vun den Hären"> Armoiries de Brandenbourg.svg|Wope&nbsp;vun&nbsp;de Branebuerger Armoiries de Brandenbourg-Clervaux.svg|Wope vun de Klierfer a Meesebuerger Armoiries de Falkenstein 1.svg|Wope vun de Falkesteener Armoiries de Dalstein.svg|Wope vun den Dalsteiner </gallery> == Kuckt och == * [[Gemeng Tandel]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Tandel]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Brandenbourg Castle|{{PAGENAME}}}} * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/brandenbourg.html D'Buerg vu Branebuerg op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Branebuerg}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Tandel]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer|Buerg Branebuerg]] 3yv0p7g83delcldo4up63qyj00g1nh3 Monogramm 0 59368 2704441 1939077 2026-09-09T09:41:23Z Mobby 12 60927 k 2704441 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Mongr Serv 01.jpg|thumb|300px|Brodéierte Monogramm op enger Zerwéit]] E '''Monogramm''' sinn d'Initiale vun engem [[Numm]], déi op eng kënschtleresch Aart a Weis anenee verwieft sinn. Dat kënnen d'Initiale vun engem sengem Numm a [[Virnumm]] sinn, awer och vun zwou Persounen, deenen hir Verbonnenheet duerch de Monogramm symboliséiert soll ginn, asw. Monogrammer fënnt een z.&nbsp;B. op [[Chevalière]]n oder [[Medaillon]]en, op Bréifpabeier oder soss Objeten, deenen hir Verbindung mat der Persoun, där hire Monogramm et ass, ervirgestach soll ginn. Sou fënnt een z.&nbsp;B. op villen historesche Bauwierker de Monogramm vum Herrscher, ënner deem se gebaut goufen. Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass de Monogramm vum [[Groussherzog]] op den [[Uniform]]e vun [[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] a [[Police grand-ducale|Police]] ze fannen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Schrëften]] [[Kategorie:Diplomatik]] 1cgcybl5exupyjd5eeyc0d32qptd0sg Anders Fogh Rasmussen 0 67806 2704454 2677406 2026-09-09T09:53:31Z Mobby 12 60927 2704454 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Anders Fogh Rasmussen''' [{{IPA|ˈanɐs fɔ ˈʁasmusn̩}}], gebuer de [[26. Januar]] [[1953]] zu Ginnerup, [[Jütland]], ass en [[dänemark|dänesche]] Politiker. De Rasmussen gouf mat 25 Joer fir d'éischt an de ''Folketing'', d'dänescht Parlament, gewielt. Vun 1987 bis 1990 war e Minister fir Steieren an der Regierung vum [[Poul Schlüter]], vun 1990 un zousätzlech Wirtschaftsminister. 1992 huet en als Minister, wéinst "Dysfonctionementer" an der Comptabilitéit vu sengem Ministère zerécktriede missen. Hie war vun [[1998]] bis [[2009]] President vun der rietsliberaler [[Venstre]]-Partei a vun [[2001]] bis 2009 Premierminister vun Dänemark. Vum [[1. August]] [[2009]] bis den [[30. September]] [[2014]] war hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. Den 1. Oktober 2014 gouf hie vum [[Jens Stoltenberg]] ofgeléist. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20061108062226/http://www.andersfogh.dk/ Homepage] {{da}} * [https://web.archive.org/web/20090408111620/http://www.folketinget.dk/BAGGRUND/Biografier_english/Anders_Fogh_Rasmussen.htm Biographie] {{en}} * Gunnar Herrmann: [http://www.sueddeutsche.de/politik/199/460830/text/ Rasmussen im Potrait. Der Bündnis-Experte"]; Süddeutsche Zeitung vum 7. Mäerz 2009 {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Navigatioun Premierministere vun Dänemark}} {{DEFAULTSORT:Rasmussen Anders Fogh}} [[Kategorie:Politiker (Dänemark)]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Gebuer 1953]] 9nux7i7q4nmyz07gqfknpqoj36gd353 2704466 2704454 2026-09-09T10:15:00Z Puscas 735 .......... 2704466 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Anders Fogh Rasmussen''' [{{IPA|ˈanɐs fɔ ˈʁasmusn̩}}], gebuer de [[26. Januar]] [[1953]] zu Ginnerup op [[Jütland]], ass en [[Dänemark|dänesche]] Politiker. De Rasmussen gouf mat 25 Joer fir d'éischt an de ''Folketing'', d'dänescht Parlament, gewielt. Vun 1987 bis 1990 war e Minister fir Steieren an der Regierung vum [[Poul Schlüter]], vun 1990 un zousätzlech Wirtschaftsminister. 1992 huet en als Minister, wéinst "Dysfonctionnementer" an der Comptabilitéit vu sengem Ministère zerécktriede missen. Hie war vun [[1998]] bis [[2009]] President vun der rietsliberaler [[Venstre]]-Partei a vun [[2001]] bis 2009 Premierminister vun Dänemark. Vum [[1. August]] [[2009]] bis den [[30. September]] [[2014]] war hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. Den 1. Oktober 2014 gouf hie vum [[Jens Stoltenberg]] ofgeléist. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20061108062226/http://www.andersfogh.dk/ Homepage] {{da}} * [https://web.archive.org/web/20090408111620/http://www.folketinget.dk/BAGGRUND/Biografier_english/Anders_Fogh_Rasmussen.htm Biographie] {{en}} * Gunnar Herrmann: [http://www.sueddeutsche.de/politik/199/460830/text/ Rasmussen im Potrait. Der Bündnis-Experte"]; Süddeutsche Zeitung vum 7. Mäerz 2009 {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Navigatioun Premierministere vun Dänemark}} {{DEFAULTSORT:Rasmussen Anders Fogh}} [[Kategorie:Politiker (Dänemark)]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Gebuer 1953]] phm0p0te6kcj8inn3mz61mszc4i9q79 Jens Stoltenberg 0 69075 2704444 2605173 2026-09-09T09:45:00Z Mobby 12 60927 Klengegkeeten 2704444 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jens Stoltenberg''', gebuer de [[16. Mäerz]] [[1959]] zu [[Oslo]], ass en [[Norwegen|norwegeschen]] Ekonomist a [[Politiker]] vun der sozialdemokratescher [[Arbeiderpartiet|Aarbechterpartei]]. Vum 1. Oktober 2014 bis den 30. September 2024 war hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. == Karriär == De Stoltenberg huet Ekonomie studéiert a war eng Zäit laang Journalist. 1993 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Storting]] (Parlament) gewielt. Hie war vun 1990-2001 Staatssekretär am Ëmweltschutzministère, 1993-1996 Wirtschafts- an Energieminister, an da bis 1997 Finanzminister. Vum Mäerz 2000 bis 2001 war e Ministerpresident vun Norwegen. 2002 gouf e President vu senger Partei. De 17. Oktober 2005 gouf hien eng zweet Kéier Premierminister. Bei de Parlamentswalen am September [[2009]] gouf seng ''Arbeiderpartiet'' mat 35,4 Prozent vun de Stëmmen nees déi stäerkst Partei, an hie blouf weiderhi Premier. Am September 2013 huet sech no de Parlamentswalen eng Koalitioun ouni d'''Arbeiderpartiet'' gebilt, an d'[[Erna Solberg]] gouf Premierministesch. Den 28. Mäerz 2014 gouf de Stoltenberg, als Nofollger vum [[Anders Fogh Rasmussen]], zum [[NATO]]-Generalsekretär ernannt. Hien huet säin Amt den 1. Oktober 2014 ugetrueden. Enn Mäerz 2022 krut hien, wéinst dem [[Krich an der Ukrain]] säi Mandat ëm ee Joer verlängert, dat am Fong Enn September 2022 op en Enn hätt solle goen.<ref>[https://www.rtl.lu/news/international/a/1886796.html "De Jens Stoltenberg bleift awer Generalsekretär vun der Nato."] rtl.lu, 24.03.2022.</ref> Den 1. Oktober 2024 gouf de [[Mark Rutte]] säin Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{NATO-Generalsekretären}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Stoltenberg Jens}} [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] [[Kategorie:Gebuer 1959]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Norwegesch Premierministeren]] hsl5uq57jt8jdhw3dmh5iynpp17rbm4 2704445 2704444 2026-09-09T09:45:36Z Mobby 12 60927 2704445 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jens Stoltenberg''', gebuer de [[16. Mäerz]] [[1959]] zu [[Oslo]], ass en [[Norwegen|norwegeschen]] Ekonomist a [[Politiker]] vun der sozialdemokratescher [[Arbeiderpartiet|Aarbechterpartei]]. Vum 1. Oktober 2014 bis den 30. September 2024 war hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. == Karriär == De Stoltenberg huet Ekonomie studéiert a war eng Zäit laang Journalist. 1993 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Storting]] (Parlament) gewielt. Hie war vun 1990 bis 2001 Staatssekretär am Ëmweltschutzministère, 1993 bis 1996 Wirtschafts- an Energieminister, an da bis 1997 Finanzminister. Vum Mäerz 2000 bis 2001 war e Ministerpresident vun Norwegen. 2002 gouf e President vu senger Partei. De 17. Oktober 2005 gouf hien eng zweet Kéier Premierminister. Bei de Parlamentswalen am September [[2009]] gouf seng ''Arbeiderpartiet'' mat 35,4 Prozent vun de Stëmmen nees déi stäerkst Partei, an hie blouf weiderhi Premier. Am September 2013 huet sech no de Parlamentswalen eng Koalitioun ouni d'''Arbeiderpartiet'' gebilt, an d'[[Erna Solberg]] gouf Premierministesch. Den 28. Mäerz 2014 gouf de Stoltenberg, als Nofollger vum [[Anders Fogh Rasmussen]], zum [[NATO]]-Generalsekretär ernannt. Hien huet säin Amt den 1. Oktober 2014 ugetrueden. Enn Mäerz 2022 krut hien, wéinst dem [[Krich an der Ukrain]] säi Mandat ëm ee Joer verlängert, dat am Fong Enn September 2022 op en Enn hätt solle goen.<ref>[https://www.rtl.lu/news/international/a/1886796.html "De Jens Stoltenberg bleift awer Generalsekretär vun der Nato."] rtl.lu, 24.03.2022.</ref> Den 1. Oktober 2024 gouf de [[Mark Rutte]] säin Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{NATO-Generalsekretären}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Stoltenberg Jens}} [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] [[Kategorie:Gebuer 1959]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Norwegesch Premierministeren]] f9azqykfl4boo73i2duyxudozzr31xb 2704508 2704445 2026-09-09T11:52:27Z Puscas 735 ...... 2704508 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jens Stoltenberg''', gebuer de [[16. Mäerz]] [[1959]] zu [[Oslo]], ass en [[Norwegen|norwegeschen]] Ekonomist a [[Politiker]] vun der sozialdemokratescher [[Arbeiderpartiet|Aarbechterpartei]]. Vum 1. Oktober 2014 bis den 30. September 2024 war hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. == Karriär == De Stoltenberg huet Ekonomie studéiert a war eng Zäit laang Journalist. 1993 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Storting]] (Parlament) gewielt. Hie war vun 1990 bis 2001 Staatssekretär am Ëmweltschutzministère, 1993 bis 1996 Wirtschafts- an Energieminister, an da bis 1997 Finanzminister. Vum Mäerz 2000 bis 2001 war e Ministerpresident vun Norwegen. 2002 gouf e President vu senger Partei. De 17. Oktober 2005 gouf hien eng zweet Kéier Premierminister. Bei de Parlamentswalen am September [[2009]] gouf seng ''Arbeiderpartiet'' mat 35,4 Prozent vun de Stëmmen nees déi stäerkst Partei, an hie blouf weiderhi Premier. Am September 2013 huet sech no de Parlamentswalen eng Koalitioun ouni d'''Arbeiderpartiet'' gebilt, an d'[[Erna Solberg]] gouf Premierministesch. Den 28. Mäerz 2014 gouf de Stoltenberg, als Nofollger vum [[Anders Fogh Rasmussen]], zum [[NATO]]-Generalsekretär ernannt. Hien huet säin Amt den 1. Oktober 2014 ugetrueden. Enn Mäerz 2022 krut hien, wéinst dem [[Krich an der Ukrain]] säi Mandat ëm ee Joer verlängert, dat am Fong Enn September 2022 op en Enn hätt solle goen.<ref>[https://www.rtl.lu/news/international/a/1886796.html "De Jens Stoltenberg bleift awer Generalsekretär vun der Nato."] rtl.lu, 24.03.2022.</ref> Den 1. Oktober 2024 gouf de [[Mark Rutte]] säin Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Stoltenberg Jens}} [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] [[Kategorie:Gebuer 1959]] [[Kategorie:Generalsekretäre vun der NATO]] [[Kategorie:Norwegesch Premierministeren]] 3bbz6s9mcc8okns3oo9gq4qrvi6wtm6 Schlass Käerch 0 69104 2704376 2701570 2026-09-08T19:04:27Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704376 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monument |Koordinaten = {{Coor dms|49|40|10|N|05|57|00.80|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D'[[Ruin]] vum '''Käercher Schlass''' (oder ''Gréiweschlass'') ass dat eenzegt, vun de sengerzäit zwou [[mëttelalter]]leche Buergen zu [[Käerch]], dat iwwereg bliwwen ass. Käerch hat am Mëttelalter zwou Buergen an zwou Herrschaften. Nieft dem Gréiweschlass gouf et och nach dat haut komplett verschwonnent [[Fockeschlass]] (och ''Nassauer Schlass''). An der Hierarchie vu béiden Herrschaften zu Käerch, war d'<nowiki/>''Rollenger Herrschaft'', déi enk Verbindungen mat [[Buerg Simmer|Simmer]] an [[Buerg Aansebuerg|Aansebuerg]] ([[De Raville (Famill)|Famill de Raville]]) hat, fir déi héich Geriichtsbarkeet zoustänneg, iwwerdeems d'''Fockenherrschaft'' fir déi nidder Geriichtsbarkeet zoustänneg war. D'[[Waasserbuerg]] hat eng eege [[Bannmillen]] (''ënnescht Mille'', spéider passend zum Schlass och [[Gréiwemillen]] genannt), déi net wäit ewech vun der [[Fockemillen]] och op der [[Äisch]] stoung, mä déi awer haut komplett verschwonnen ass. Den [[Toponym]]m ''Millebierg'' erënnert haut nach un déi Zäit, wou d'Käercher Leit op d'Bannmille muele goungen. D'{{PAGENAME}} gehéiert zu de [[Äischdall#Dall vun de siwe Schlässer|Siwe Schlässer]] am Äischdall<ref>{{Citation|URL=https://www.visitguttland.lu/fr/tour/circuit-vallee-des-sept-chateaux-27-km|Titel=Circuit Vallée des Sept Châteaux - 25 km|Gekuckt=2026-06-18|Wierk=www.visitguttland.lu|Sprooch=fr-LU}}</ref>. == Lag == [[Fichier:Käerch Lidar.png|thumb|Kaart mat der Lag vu béide Käercher Schlässer an hire respektive Bannmillen. De benotzten Hannergronn kombinéiert zwou Schichte: Toponymes cadastraux a Modèle numérique de terrain 2019 (survol LiDAR). On-line: [https://map.geoportail.lu/theme/main?zoom=17&X=662390&Y=6389058&crosshair=false&version=3&lang=fr&layers=320-1795-173&opacities=1-0.5-0&bgLayer=blank&3dtiles_visible=false ACT/Geoportail.lu]]] D'Ruine vun der Waasserbuerg stinn an der Uertschaft [[Käerch]] nieft der Gemeng, um rietsen Uwänner vun der [[Gieweler Baach]] (och nach ''Käercher Baach''), déi fréier de Waassergruef gefëllt huet. == Bauphasen == De [[Robert Krantz]] an de [[Norbert Quintus]] haten an den 1980er Joren hir Hypotheesen dozou verëffentlecht. Duerch Ausgruewungen ënner Matwierkung vum [[John Zimmer]] koumen am neie Joerdausend nei Erkenntnesser derbäi. === Waassergruef === De Gruef vun der Buerg ass haut zum gréissten Deel zougeschott. E gouf vun der Baach gefiddert, a war op der Nordsäit ganz aus dem Fiels erausgehae ginn. Hautdesdaags ass nach just eng Partie am Südosten ze gesinn. E war eng 11 - 12 Meter breet. Geologesch Opnamen hunn erginn, datt et praktesch onméiglech war, datt de Gruef ëmmer ënner Waasser stoung. Dat kënnt doduerch datt d'Baach besonnesch am Summer net ëmmer genuch Waasser konnt liwweren, an d'Waasser um poröse Sandsteen méi séier versickert a verdonst ass wéi d'Baach et noliwwere konnt. Et gëtt dofir ugeholl datt de Gruef am Summer meeschtens dréche war, a just am Wanter e méi oder manner suppegt Hënnernes war. Aner Waasserbuergen zu Lëtzebuerg ware [[Waasserbuerg Pëtten|Pëtten]] (Ruinen an engem vergläichbaren Zoustand) a [[Waasserbuerg Keel|Keel]] (haut verschwonnen). == Geschicht == Dat éischt Dokument dat bekannt ass, an deem d'Buerg vu Käerch ernimmt gëtt ass vum [[6. Februar]] [[1295]]. An deem erkläert de Ritter Johann vun Aansebuerg dat hie säi Besëtz zu Käerch dem Här vun [[Useldeng]] als ierfleche Buergfief géif iwwerginn<ref>Lëtzebuerger Staatsarchiv AXLIX 798; C. Wampach, Urkunden & Quellenbuch (UQB) VI, N°621.</ref>. Wéi de Johann vun Aansebuerg an de Besëtz vun der Buerg koum kann net méi novollzu ginn. D'Dokumentatioun iwwer déi Aansebuerger kann nëmme bis [[1238]] zeréckverfollegt ginn. Am Joer 1580 gouf de [[Jacques de Raville]] Schlasshär. Den Numm Gréiweschlass, krut d'Gebai, wéi de Lambert-Joseph de Marchant, Här vun Aansebuerg d'Buerg ëm [[1738]] kaaft huet. Den [[1. Oktober]] [[1749]], gouf hie vun der [[Maria Theresia vun Éisträich|Keeserin Maria Theresia]] als Grof ernannt. Vun do u krut d'Buerg den Numm ''Gräfen-'' oder och ''Grevenschloss''<ref>Majerus, Nic., Luxemburger Gemeinden (Lux., 1959/1960)</ref>. {{Méi Info 1|Fockeschlass#Fräihär Lambert Joseph vu Marchant, spéider Grof vun Aansebuerg (Period 1738 - 1768){{!}}Fockeschlass (Period 1738 - 1768)}} == Erënnerung == [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.svg|thumb|De [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen#K|Wope vun der Gemeng Käerch]] vun 1980, vereent Elementer vun de Schëlter vun den zwou fréiere Seigneurerien.|196x196px]] Den 22. November 1938 gouf d'Schlass op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''nationaalt Monument'' agedroen<ref>{{INPA-JL}}</ref>. De Veräi [[Käercher Schlassfrënn]] ass 1993 gegrënnt gi mat den Ziler, d'Schlassruin z'erhalen a Fester am a ronderëm d'Gréiweschlass z'organiséieren. == Literatur == * [[Nicolas Gengler|Gengler, Nicolas]], 1939. Die alten Schlossherrschaften von Körich. P. 215-217 in: Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939. Capellen. * [[Robert Krantz|Krantz, Robert]] & [[Norbert Quintus]], 1984. Untersuchungen über die zwei Burgen zu Koerich. [mit Beiträgen von René Klein und Robert Leer]. 43 p. Monuments en péril n°4. Société des antiquités nationales, Luxembourg. * [[Jean Milmeister|Milmeister, Jean]], 1979. Die Nassauer von Koerich. Revue Jg. 34, Nr. 34: 32-35, Luxemburg. * Schmitt, Edmond, 2003. Käercher Schlassfrënn: Gréiveschlass bald regionales Kulturzentrum?, in: {{Nos cahiers}}, Joer 24, N° 3/4: 405-411. * [[John Zimmer|Zimmer, John]], 2010. ''Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden.'' Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (cf. Ss. 44-75) == Um Spaweck == {{Commonscat|Koerich Castle|Schlass Käerch}} * [https://web.archive.org/web/20050305235428/http://www.ksf.lu/ Websäit vun de Käercher Schlassfrënn] * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/feodal_fortifie/koerich.html D'Schlass vu Käerch op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} * [https://web.archive.org/web/20160304190013/http://www.associationchateaux.lu/francais/koerich/ D'Waasserbuerg Käerch op associationchateaux.lu] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kaerch}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Kaerch]] [[Kategorie:Gemeng Käerch]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer|Schlass Kaerch]] 0of7qp8prfb5zlqmboey4nhv62ru0qz Jan Peter Balkenende 0 70305 2704460 2605680 2026-09-09T09:58:45Z Mobby 12 60927 k 2704460 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jan Peter Balkenende''', gebuer de [[7. Mee]] [[1956]] zu [[Biezelinge]], ass e fréieren [[Holland|hollännesche]] [[Politiker]] vum ''Chrëschlech-Demokrateschen Appel'' ([[CDA]]). Hie war vum 22. Juli 2002 bis de 14. Oktober 2010 Ministerpresident vun Holland. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Ministerpresidente vun Holland}} {{DEFAULTSORT:Balkenende Jan Peter}} [[Kategorie:Ministerpresidente vun Holland]] [[Kategorie:Gebuer 1956]] 9kx4764dobyruxkcihabv9v062dyd7z Helleg Kräiz-Kapell um Kuelebierg 0 72297 2704390 2693124 2026-09-08T19:47:07Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704390 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kapell vum Kuelebierg | Foto gewënscht = | Bild = Jobskapell.jpg | Bildtext = D'Kapell vum Kuelebierg (2007) | Bild héich = | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Kuelebierg (Biekerech)|Kuelebierg]] | Par = [[Par Atertdall Sainte-Claire|Atertdall<br>Sainte-Claire]] | Dekanat = [[Dekanat Zentrum|Zentrum]] | Numm / Patréiner = Hl. Kräiz | Architekt(en) = | Baujoer = | Konsekratiounsjoer = | Koordinaten = {{coor dms|49|43|39.4|N|05|53|14.0|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Jobskapell Altor.JPG|thumb|Banneraum vun der Kapell mat den Altär (2014)]] [[Fichier:Biekerech Jobskapell Skulptur.jpg|thumb|upright|Skulptur iwwer der Aganksdier]] D''''Helleg Kräiz-Kapell um Kuelebierg''' zu [[Biekerech]], och nach Jobskapell genannt, ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kapell]], déi zur [[Par Atertdall Sainte-Claire]], zum [[Dekanat Zentrum]] an zu der [[Gemeng Biekerech]] gehéiert. D'Kapell ass dem [[Hellegt Kräiz|hellege Kräiz]] geweit. Den Numm Jobskapell huet se well virun der Kapell e Kräiz steet, dat zu de [[Kräizwee]]statioune gehéiert, déi vun der [[Kierch Biekerech|Kierch vu Biekerech]] erop op d'Kopp féieren, an op deem den [[Job vu Pochayiv|hellege Job]] duergestallt ass. D'Kapell gouf den 20. Mäerz 2019 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Biekerech|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-AC}}</ref> Zur fréierer Par [[Biekerech]] hunn ausser der Kapell um Kuelebierg och nach d'[[Kierch Biekerech|Kierch vu Biekerech]], d'[[Kapell Hitten|Kapell vun Hitten]] an d'[[Kapell Liewel|Kapell vu Liewel]] gehéiert. == Geschicht == Se gouf 1373 als ''Chapelle de la Ste. Croix'' ernimmt a war de Sëtz vun enger Brudderschaft mat dem selwechten Numm. Virdru war de Sanctuaire dem [[Lambert vu Léck|hellege Lambert]] geweit. Den eelsten erhalenen Deel, de Chouer, ass vum Ufank vum 16. Joerhonnert. D'Schëff ass vu 1746, déi polygonal Sakristei vun 1857. ==Mobiliar== Bis haut erhale si Reschter vu Freskemolereie aus dem 16. Joerhonnert, D'Säitenaltär si vu 1671. Och den Haaptaltoer ass aus dem 17. Joerhonnert, op deem en Tableau aus dem 18. Joerhonnert, vum Areler Moler [[Jean-Pierre Huttert]] ass. Vir op der Kapell ass eng Statu vum hellege Job vu 1762. D'Fënstere si vu Coucke Frères vu Bruges, aus dem Joer 1929.<ref>[https://web.archive.org/web/20190406205907/https://ssmn.public.lu/dam-assets/fr/publications/A-C.pdf Fiche "Chapelle de Kahlenberg"]; Annexe vun der ''Liste consultative des immeubles et objets protégés par l'État''. op ssmn.public.lu.</ref> ==Kräizwee== De Kräizwee huet 7 Statiounen a fänkt ronn 150 Meter vun der Kierch ewech un a féiert bis bei d'Jobskapell um Kuelebierg. D'Statioune stinn all am Fräien a sinn aus [[Lëtzebuerger Sandsteen]]. Mëttlerweil sinn déi eenzel Statiounen alleguer Kopien, vu datt d'Originaler scho viru 1600 gebaut goufen. == Literatur == * [[Nicolas Bosseler|Bosseler, Nic]], 1975: ''Beckerich, Hüttingen und Levelingen, in ihrer schicksalhaften Geschichte im Wandel der Jahrhunderte'', Krippler & Cie, 332 S., S. 127-136 == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] *[[Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix (Beckerich)|{{PAGENAME}}}} * [http://web.cathol.lu/rubrique22 Websäit vum Parverband Biekerech-Useldeng] * [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/chapelle/beckerich.html D'Kapell op der Websäit vum Service des Sites et Monuments] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kapell Kuelebierg}} [[Kategorie:Gemeng Biekerech]] [[Kategorie:Kapellen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Zentrum]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen]] 2edn94z3liz7wmzs13omtacdxtqu475 Gemeng Fëschbech 0 72695 2704396 2693138 2026-09-08T20:00:51Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704396 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Fischbach | Numm (Däitsch) = Fischbach | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fëschbech}} | Koordinaten = {{coor dms|49|44|45|N|06|11|10|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''Gemeng Fëschbech''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} lëtzebuergesche [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en a läit am [[Kanton Miersch]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == {{Kapitel Info feelt}} === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Fëschbech | nord =[[Gemeng Fiels|Fiels]] | nord-est = [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] | est = | sud-est = [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] | sud= [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] | sud-ouest = [[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]] | ouest = [[Gemeng Miersch|Miersch]] | nord-ouest = [[Gemeng Noumer|Noumer]] }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === {{Div col|cols=2}} * [[Angelsbierg]] * [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] * [[Kéideng]] * [[Schiltzbierg]] * [[Schous]] * [[Stuppecht]] * [[Weyer (Uertschaft)|Weyer]] {{Div col end}} === Häff a Lieu-diten === * [[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Wopen === {| class="wikitable" | align="center" |[[Fichier:Logo fischbach gros HS fisch weiss GIF format.png|123x123px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 105}}</ref>:<br> ''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== === Buergermeeschteren === {{Kapitel Info feelt}} *... * 1844: Jean-Pierre Sinner<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * ..... * 1976 - 1999: Charles Thilgen * 2000 - 2003: Fernand Braun * Abr.2004 - Nov. 2005: Charles Thilgen * 2005 - 2017: [[Marianne Brosius-Kolber]] * 2017 - 2023: [[Fränk Daems]] * zanter 2023: [[Lucien Brosius]] ===Fusiounspläng=== Eng méiglech Fusioun tëscht de Gemengen [[Gemeng Noumer|Noumer]], [[Gemeng Fiels|Fiels]] a Fëschbech gouf den 9. November 2014 an engem [[Gemengereferendum zu Lëtzebuerg|Gemengereferendum]] refuséiert: Zwar waren an der Fiels 66,53&nbsp;% vun de Wieler fir sou eng Fusioun, mä zu Noumer ware 70,05&nbsp;% dogéint, an zu Fëschbech souguer 76,02&nbsp;%.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/581324.html "Noumer a Fëschbech soen Neen, nëmmen d'Fiels wielt Jo."] rtl.lu, Leschten Update: 10.11.2014, 07:09:09.</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Fëschbech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: * [[FILANO]] * Maintien à domicile-Medernach * [[SICEC]] * [[SIDEC]] * [[SIDERO]] * [[Syndicat pour la création d'un Parc Naturel dans la région du Mullerthal|Syndicat Mullerthal]] * [[SYVICOL]] == Literatur == * Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. ''100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.'' 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. * Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments : ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018. == Kuckt och == * [[Kierch Fëschbech (Miersch)|Kierch Fëschbech]] * [[Schlass Fëschbech]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.acfischbach.lu/ Websäit vun der Gemeng Fëschbech (Miersch)] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/mersch/fischbach D'Gemeng Fëschbech op der Websäit vum Syvicol] {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Miersch}} {{DEFAULTSORT:Feschbech Miersch}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Fëschbech| ]] 10yjwjkbytoct76rc2zysdq7okir5c8 Parc municipal (Stad Lëtzebuerg) 0 75761 2704374 2687590 2026-09-08T19:04:25Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704374 wikitext text/x-wiki {{Infobox Park}} De '''Parc municipal vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]''', am allgemenge Sproochgebrauch '''Stater Park,''' gouf am Zäitraum vun [[1871]] bis [[1878]] op der Plaz vu fréiere Festungswierker vun der [[Festung Lëtzebuerg]], déi ofgerappt, planéiert oder zougetippt gi waren, no de Pläng vum [[Frankräich|franséische]] Landschaftsarchitekt a Botaniker [[Edouard André]] ugeluecht. De Park läit an der [[Uewerstad]], ass 19,03 [[Ar (Flächemooss)|ha]] grouss<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/document/VDL_brochure_arbres_en_ville_PROD_DE_BD.pdf|Titel=Die Bäume in der Stadt – Geschichte, Arten und Pflege|Gekuckt=2026-07-25|Auteur=Service Parcs / Ville de Luxembourg|Datum=Summer 2024|Sprooch=de|Säiten=88-93}}</ref> a verdeelt sech op véier Deeler tëscht der [[Avenue Marie-Thérèse]] am Süden an dem [[Eecher Bierg]] am Nordosten. En an ass dat ganzt Joer iwwer fräi zougänglech. == Park Edmond-Klein == De [[Süden|südlechsten]] Deel vum Stater Park<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel III” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref> ass de Park Edmond-Klein, tëscht der Avenue Marie-Thérèse an der [[Avenue Monterey]]. En huet eng Fläch vun ongeféier 3,32 ha. Am [[Osten|Oste]] gëtt e vum [[Boulevard Prince-Henri (Stad Lëtzebuerg)|Prënzeréng]] ofgegrenzt an am [[Westen|Weste]] vun de private Parzelle vum [[Boulevard Joseph-II]]. An dësem Deel vum Park gëtt et zwéi [[Weier (Waasserfläch)|Weieren]] an um Bord vun der Avenue Monterey d'Iwwerreschter vum [[Fort Lambert]], engem [[Reduit]] dee 1685 vum [[Sébastien Le Prestre de Vauban|Vauban]] gebaut gouf. De Fort gouf nom [[Henri de Lambert]] genannt, dee vu [[1684]] bis [[1688]] 1. Gouverneur a Generolleutnant vun der Stad a vum [[Herzogtum Lëtzebuerg]] war. Do dernieft, och laanscht d'Avenue Monterey, steet d'[[Synagog Stad Lëtzebuerg|Stater Synagog]], déi 1953 do gebaut gouf, nodeems hire Virgänger an der Zäit vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] vun den [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazi-Besatzer]] ofrappe gelooss gi war. An dësem Deel vum Park stoungen 2024 224 Beem (1991 waren et der 319)<ref name=":0" />. === Monumenter a Skulpturen === * [[Stirner Prothese]] vum [[Bert Theis]] * [[L'Onde]] vum [[Jean-Bernard Métais]] === Biller === <gallery> Fichier:Luxembourg, parc Edmond Klein(101).jpg| Am Edmond-Klein Park Fichier:Luxembourg, parc Edmond Klein(103).jpg| Ee vun den zwéi Weieren File:Gallinula chloropus juv – Parc Edmond Klein, Luxembourg-ville.jpg|E Waasserhéngchen am Park Edmond-Klein Fichier:Luxembourg, parc Edmond Klein(106).jpg| ''Stirner Prothese'' vum Bert Theis Fichier:Fortress Luxembourg - panoramio.jpg| ''L'Onde'' vum Jean-Bernard Métais </gallery> == Louvigny-Park == Den zentralen Deel vum Park<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel II” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref> läit mat enger Fläch vun ca. 5,11&nbsp;ha tëscht der Avenue Monterey an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]]. Am Ufank vum Park läit eng grouss [[Spillplaz]] mat engem [[Piraten|Pirateschëff]]. Bei der Spillplaz steet d'[[Krombach-Eech]], déi ëm [[1875]] geplanzt gouf. Nërdlech dovun, op der Plaz vum fréiere [[Reduit Louvigny]], steet d'[[Villa Louvigny]], déi dem Park den Numm gëtt. De Reduit war [[1672]] gebaut an nom Festungskommandant [[Jean Charles de Landas|Jean Charles de Landas, Grof vu Louvigny]] genannt ginn. An dësem Deel vum Park stoungen 2024 351 Beem (1991 waren et der 467)<ref name=":0" />. === Monumenter a Skulpturen === *Buste [[Buste vum Mahatma Gandhi am Stadpark zu Lëtzebuerg|Mahatma Gandhi]] vum [[Amar Nath Sehgal]] * Buste [[Buste vum Victor Hugo am Stadpark zu Lëtzebuerg|Victor Hugo]], Kopie vum [[David d'Angers]] sengem Wierk *[[Batty Weber Erënnerungsplack|Erënnerungsplack un de Batty Weber]] === Biller === <gallery> Fichier:Luxembourg, parc Louvigny Pirateschëff (105).jpg| D'Pirateschëff op der Spillplaz Fichier:Luxembourg, parc Louvigny (103).jpg| D'Spillplaz; am Hannergrond de Prënzeréng Fichier:Luxembourg, parc Louvigny (105).jpg| E Gedrénkskiosk mam Tuerm vun der Villa Louvigny am Hannergrond Fichier:Luxembourg, parc Louvigny (104).jpg| D'Buste vum Victor Hugo an am Hannergrond d'Villa Louvigny </gallery> == Amaliapark == Den Amaliapark, och nach Édouard-André-Park oder ''Ieweschte Park'' genannt<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel I” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref>, ass mat 8,99&nbsp;ha de gréissten Deel vum Park a geet vun der Arsenalstrooss aus a Richtung Norden, dréint dann a Richtung Osten a stéisst op d'[[Neipuertsgaass]]. Am Ufank vum Park, um Bord vun der Arsenalstrooss, läit d'[[Villa Vauban]], d'Konschtgalerie vun der Stad Lëtzebuerg. D'Villa gouf [[1873]] vum Industrielle [[Gabriel Mayer]] op der Plaz vum fréiere [[Reduit|Reduit Vauban]] gebaut. Nërdlech heivu läit de Siège vum [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Roude Kräiz]]. Südwestlech dovu steet d'[[Amalia-Monument|Monument]] vun der [[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], der Fra vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]]. D'Monument gëtt dem Park säin Numm. Bei Monument stinn och zwou [[Sequoiaen am Amaliepark|Sequoiaen]], déi zu de [[Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg|bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg]] gehéieren. E puer Meter virdru gouf den [[Amaliabuer]] ugeluecht. Virun der Neipuertsgaass ass eng grouss fräi Fläch, d'[[Kinnekswiss]], op där ee raschten oder spille kann, ma wou awer och Fester oder Concerten organiséiert ginn. Um südleche Bord vun der Kinnekswiss stinn d'Iwwerreschter vun enger [[Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg|Hobuch]], déi och zu de bemierkenswäerte Beem gehéiert huet, awer zanter 2016 dout ass. An dësem Deel vum Park stoungen 2024 624 Beem (1991 waren et der 769)<ref name=":0" />. === Monumenter a Skulpturen === * [[Monument Amalia|Amalia-Monument]] *Buste [[Buste vum Siggy vu Lëtzebuerg am Stadpark zu Lëtzebuerg|Siggy vu Lëtzebuerg]] vum [[Lucien Wercollier]] *[[Centaure (Lalanne)|Centaure]] vum [[Claude Lalanne|Claude]] an [[François-Xavier Lalanne]] *[[L'Enlacement]] vum Lucien Wercollier *[[Erënnerungsplacken u Lëtzebuerger Cyclisten|Erënnerungsplacke fir déi lëtzebuergesch Cyclisten]] **[[François Faber]] **[[Nicolas Frantz]] **[[Charly Gaul]] vun der [[Yvette Gastauer-Claire]] **[[Elsy Jacobs]] vun der Yvette Gastauer-Claire *[[Jang-de-Blannen-Gedenkplack am Stater Park|Gedenkplack un de Jang de Blannen]] vum [[Fernand Hoeltgen]] *[[Aline-Mayrisch Erënnerungsplack|Gedenkplack un d'Aline-Mayrisch]] === Biller === <gallery> Fichier:L-Luxembourg03.JPG| Vue vum Amalia-Denkmal a Richtung vun der Stad Fichier:Fountain - Parc Ed. Klein - Luxembourg City - DSC06342.JPG| De [[Amaliabuer|Sprangbuer virum Amalia-Denkmal]] Fichier:Kinnekswiss loves...D'Pierle Vum Da (104).jpg|Concert op der Kinnekswiss </gallery> == Pescatore-Park == De leschten Deel vum Park<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel IV” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref> geet vun der Neipuertsgaass aus no Oste bis op d'''Contregarde'' [[Fort Berlaimont|Berlaimont]], iwwer dem Eecher Bierg. Am Norden ass en ofgegrenzt vum Beréng vun der [[Fondation Pescatore|Fondatioun Pescatore]] an a Süde vum Prënzeréng. Dësem Deel vum Park huet eng Fläch vun 1,61&nbsp;ha an 2024 stoungen do 100 Beem<ref name=":0" />. Ëstlech vun der [[Avenue Jean-Pierre-Pescatore|Avenue Pescatore]], déi als Stéchstrooss an de Park féiert, steet de [[Bam vum Prënz Jean|Käschtebam vum Prënz Jean]] deen [[1921]], bei der Geleeënheet vun der Gebuert vum [[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Prënz Jean]], geplanzt gouf. Net wäit dovun ewech, steet en aneren Ërennerungsbam, deen am September 2020 zu Éiere vun der Gebuert vum [[Charles vu Lëtzebuerg (2020)|Prënz Charel]] geplanzt gouf. Vum Park aus huet een och Accès an de [[Lift Pafendall-Uewerstad|Lift fir an de Pafendall]]. === Monumenter a Skulpturen === *[[Le passe-muraille (Skulptur)|Le passe-muraille]] vum Jean-Bernard Métais *[[Triumph of Courage - The Battle of the Bulge]] *[[Joseph-Kutter-Stèle]] vum Lucien Wercollier == Monumenter a Skulpturen == * === Biller === <gallery> Fichier:Luxembourg - panoramio (50).jpg| De Park nieft der Fondatioun Pescatore Fichier:Luxembourg, piste cyclable parc Pescatore (2).jpg| De Vëloswee tëscht dem Park an der Rouder Bréck Fichier:Luxembourg, fontaine parc Pescatore (5).jpg| De Sprangbuer virun der Fondatioun Pescatore Fichier:Monument «Triumph of Courage - The Battle of the Bulge», Parc Pescatore-101.jpg| Erënnerungsmonument un d'[[Ardennenoffensiv|Ardennen-Offensive]] </gallery> == Bambestand == Bei den éischte Beem déi am Wanter 1872/73 geplanzt goufen, ass haaptsächlech op Gattunge wéi de [[Spatzahorn]] (''Acer platanoides'') an den [[Biergahorn|Aaschtert]] (oder Biergahorn, ''Acer pseudoplatanus'') zeréckgegraff ginn. Den éischte [[Bamkadaster]] ass 1991 opgestallt ginn an deemools sinn 1.555 Beem gezielt ginn. Am Joer 2024 goufe just 1.299 Beem opgelëscht. De Minus vun 256 Beem huet e puer Grënn: 1991 war d'Beplanzung esou dicht, datt et op ville Plaze guer net méi méiglech war de Bestand opzefrëschen oder nei Beem ze planzen. Fir d'Fräileeë vum Reduit Lambert an d'Amenagement vum [[Weier (Waasserfläch)|Weier]] am Edmond-Klein-Park hu missen 30 Beem gehae ginn. Eng Rëtsch Beem si wéinst dem sougenannten [[Ulmestierwen]] ewechgefall an anerer goufen no den extreem waarme [[Summer|Summeren]] (2003, 2013 an 2018&nbsp;–&nbsp;2022) vun engem Pilz befall a konnte sech net méi dovun erhuelen. Well et nees eng Rëtsch fräi Plaze gouf, konnten nees nei Beem ugeplanzt ginn, sou datt all Joer nees tëscht 20 a 25 nei Beem, haaptsächlech [[Solitärbam|Solitärbeem]], geplanzt ginn. == Literatur == * [[Henri Luja|Luja, Henri]], ''Monographie du parc public de la Ville de Luxembourg'' [http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1951_055_107_120.pdf (Link op d'Dokument op der Websäit vun der ''Société des naturalistes luxembourgeois'')] == Um Spaweck == {{Commonscat|Municipal Park (Luxembourg City)|{{PAGENAME}}}} *[https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/paysager/parcs/luxembourg.html De Parc municipal vun der Stad Lëtzebuerg op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} *[https://www.vdl.lu/fr/visiter/loisirs-et-nature/parcs De Stater Park op der Websäit vun der Stad Lëtzebuerg] {{Fr}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stadpark Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] 0svejx3qxjdmuowrens6ok0rchovw34 Tréierer Paart 0 76170 2704382 2657834 2026-09-08T19:04:37Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704382 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Luxembourg, les 3 Portes de Trèves.jpg|thumb|upright|Lag vun den 3 Tréierer Paarten:<br>[1]: Krudelspaart 14. Jh.<br>[2]: 1. Tréierer Paart ëm 1393<br>[3]: 2. Tréierer Paart ëm 1590.]] D''''{{PAGENAME}}''' ass eng fréier [[Stadpaart]] fir an d'[[Festung Lëtzebuerg]]. Et gëtt verschidde Paarten déi „{{PAGENAME}}“ genannt goufen an déi op der fréier Haaptverbindung tëscht der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] an [[Tréier]] louchen. == Krudelspaart == D''''Krudelspaart''' (och nach ''Kruedelspaart'' oder ''Crudelspaart'') gëtt fir d'éischt [[1395]] ernimmt. Et war eng Paart an der drëtter Stadmauer, der sougenannter [[Wenzelsmauer]], déi am [[14. Joerhonnert]] gebaut gouf fir d'Ënnerstad ze schützen. Se stoung op der Héicht vum haiteg sougenannten „Tutesall“ vum fréiere [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|grënnesche]] Prisong, haut ''Robert-Krieps Sall'' vun [[Neimënster]]. Vun der Krudelspaart aus ass eng [[Holz (Material)|hëlze]] Bréck iwwer en Niewenaarm vun der [[Uelzecht]] gaangen. Reschter vun dëser Bréck goufen uganks den 1990er Jore bei Ausgruewungen entdeckt. Den Numm staamt - gradewéi dee vum fréiere [[Krudelsbuer]] tëscht dem Gronn a Clausen - vum räiche grënnesche Béierbrauer [[Michel Krudel]]<ref>René Clesse, [https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_50-1995_14-16.pdf Krudelsgaass, Schelmergaass, Spidailsgaass, Mënstergaass..] an: [[Ons stad|Ons Stad]], Nr. 50/1995, S. 14*-16</ref>. <gallery widths="220" perrow="2" mode="packed" heights="220"> Blaeu Luxembourg 1649 (cropped).jpg|Extrait vun enger Kaart vum [[Joan Blaeu]] mat der Krudelspaart (1649) Luxembourg, emplacement Krudelspaart.jpg|Plaz wou d'Krudelspaart stoung </gallery> {{Commonscat|Kudelspaart}} == Éischt Tréierer Paart == Déi '''éischt Tréierer Paart''' (och nach ''Al Tréierer Paar''t, ''Dënsel(s)paart'', ''Dinsel(s)paart'' oder ''Jakobstuerm'') ass ëm 1393 gebaut ginn, nodeems d'Krudelspaart zougemaach gi war. Se war vun do un bis géint [[1600]] d'Haaptpaart fir vun [[Osten]] hier an d'Stad eran ze kommen. Baussent der Paart ass an engem klengen Haus „Porthus“ den [[Octroi]] opgehuewe ginn. Vun do aus ass een am Dag iwwer eng hëlze Bréck an duerch eng verwëlleft Paart an d'Stad era komm. Nuets war d'Paart zou. Fir d'Paart ze schützen an absënns well se keng Zuchbréck hat, hat se dräi verschidde Paarten: eng baussenzeg Paart, en eisent Gitter mat enger zweeter Paart hannert dem Bou an zousätzlech nach eng bannenzeg Paart op der Stadsäit. Am Joer [[1443]], wéi d'Stad vun de [[Haus Burgund|Burgunder]] ugegraff gouf, ass d'Paart deelweis verbrannt. Méi spéit, [[1684]], gouf se staark beschiedegt wéi déi franséisch Truppen ugegraff hunn. D'Paart ass duerno awer nees opgeriicht ginn. Déi Plaz wou d'Paart steet, daucht a Quelle virum [[15. Joerhonnert]] als „Dënsel“ oder „Dinsel“ op, wat sech warscheinlech vum [[Latäin|laténgeschen]] ''insula'' (= Insel) ofleede léisst, vu datt de Plateau op dräi Säite vun der Uelzecht ëmginn ass, an dowéinst eng Zort [[Hallefinsel]] mécht. Aus deem Grond huet d'Tréierer Paart op dësem Plateau och de Bäinumm „Dënselspaart“ oder „Dinselspaart“. Tëscht [[1815]] an [[1867]] war den Tuerm e Prisong vun der Festungsgarnisoun an e gouf ''Jakobstuerm'' genannt, als Referenz op den Numm vun engem bekannten oder berüchtegten Tuermwiechter. D'Strooss, déi vu [[Clausen]] bis bei d'[[Rue de Trèves (Stad Lëtzebuerg)|Tréierer Strooss]] féiert, ass nom Tuerm genannt: [[Rue de la Tour-Jacob|Rue de la Tour Jacob]]. {{Commonscat|Tour Jacob|Éischt Tréierer Paart}} <gallery widths="220" perrow="2" mode="packed" heights="220"> The town Luxembourg.jpg|D'Dinselpaart ganz lénks, iwwert dem [[Pafendaller Viaduc]] (ëm 1890/1900) Luxembourg, 1re Porte de Trèves - Dinselpaart (côté Est).jpg|Déi éischt Tréierer Paart (''Dinselpaart'') </gallery> == Zweet Tréierer Paart == Déi '''zweet Tréierer Paart''' (och nach ''bannenzeg'' ''Tréierer Paart)'' gouf 1590 - warscheinlech vum [[Péiter Ernest I. vu Mansfeld|Péiter Ernest vu Mansfeld]] - gebaut a stoung an der haiteger Tréierer Strooss, uewenzeg vun der Mauer vun der [[Abtei Neimënster]]. Eng [[Pietà]] déi bis 1867 dra stoung, gëtt dem Lëtzebuerger [[Spéitgotik|spéitgotesche]] Kënschtler [[Clais Bildhauwer]] zougeschriwwen. D'Paart gouf 1868 beim Schleefe vun der [[Festung Lëtzebuerg|Festung]] nees ofgerappt. Haut steet op där Plaz eng ugedeit Paart a Form vun enger [[Stol]]konstruktioun déi iwwer d'Strooss féiert an d'Pietà gouf 1995 nees dran integréiert. <gallery widths="220" perrow="2" mode="packed" heights="220"> Luxembourg, 2e Porte de Trèves (plan de profil).jpg|Profilplang vun der zweeter Tréierer Paart. Luxembourg, 2e Porte de Trèves (côté Est).jpg|Déi ugedeit zweet Tréierer Paart mat der Pietà. </gallery> == Um Spaweck == * [https://inpa.public.lu/fr/itineraires_culturels/itineraire_culturel_forteresse/wenzel/tour_jacob.html Tour Jacob (ou Dinselpforte)] op der Websäit vum [[Service des sites et monuments nationaux]], gekuckt den 9. Februar 2020 * [[Joseph Hanck|Josef Hanck]] (J.H.), [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp%7Cissue:781700%7Carticle:DTL76 Straßennamen erzählen die Geschichte der Stadt] an: [[Luxemburger Wort]] vum 7. Januar 1943, S. 3 {{Referenzen}} {{Wierker Festung Lëtzebuerg 1867}} [[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gronn (Stad Lëtzebuerg)]] 7bqg10n6huxrdjduqg29xshd5pb29n5 Đồng Hới 0 77972 2704406 2472258 2026-09-08T20:42:11Z Zinneke 34 2704406 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoAsien}} {{Infobox Uertschaft}} [[Fichier:Donghoi3.jpg|thumb|Đồng Hới]] '''Đồng Hới''' oder '''Động Hải''', ass d'[[Haaptstad]] vun der Provënz [[Quảng Bình]] am [[Vietnam]] an huet eng 103.988 Awunner <small>(Stand 1. August 2009)</small>. == Um Spaweck == {{Commonscat|Dong Hoi|Đồng Hới}} * [https://web.archive.org/web/20170505104955/http://www.donghoi.gov.vn/ Offiziell Websäit] {{DEFAULTSORT:Dong Hoi}} [[Kategorie:Stied am Vietnam]] [[Kategorie:Hafestied an Asien]] sj0heiexpssp6lja5vkmi6durell6h2 Mark Rutte 0 79453 2704455 2665297 2026-09-09T09:54:13Z Mobby 12 60927 k 2704455 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Mark Rutte''', gebuer de [[14. Februar]] [[1967]] zu [[Den Haag]], ass en [[Holland|hollännesche]] Politiker ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]). Zanter dem 1. Oktober 2024 ass hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. == Liewen a Karriär == De Mark Rutte, deen aus enger chrëschtlecher Famill kënnt, huet vun 1984 bis 1992 Geschicht studéiert. No sengem Geschichtsstudium zu [[Leyden]] huet de Mark Rutte bei [[Unilever]] geschafft, wou e Gestionnaire a méi spéit Direkter vum Personalservice war. Vun 1988 bis 1991 war de Mark Rutte President vun der liberaler Jugendorganisatioun JOVD. Vun 1993 bis 1997 war hie Kommiteesmember vu senger Partei. [[2002]] gouf hie Staatssekretär fir Aarbecht a Sozialversécherung an der éischter Regierung vum [[Jan Peter Balkenende]]. [[2003]], no virgezunnen Neiwalen, huet hien déi selwecht Funktioun behalen, gouf dann awer [[2004]] Staatssekretär fir Beruffsausbildung an Héichschoulen. [[2006]] gouf hien zum politesche Chef vu senger Partei, der rietsliberaler VVD, gewielt a gouf kuerz duerno, nodeem en d'Regierung verlooss hat, hire Fraktiounschef an der Zweeter Chamber. [[2006]] gouf et nees fréizäiteg Neiwalen, an d'VVD koum an d'Oppositioun. Bei de Parlamentswale vun 2010 huet d'VVD, där hire Spëtzekandidat de Rutte war, Campagne mat den Theemen 'Erofsetze vun der Staatsschold' a 'méi streng Immigratiounsreegele' gemaach a gouf déi stäerkst Partei. === Premierminister vun Holland === Véier Méint no de Wale koum et zu enger Koalitiounsregierung mat der chrëschtlech-sozialer Partei [[Christen-demokratische Appel|CDA]], déi awer keng Majoritéit am Parlament hat an op d'Ënnerstëtzung vum [[Geert Wilders]] senger [[Partij voor de Vrijheed|PVV]] ugewise war. Am Abrëll 2012 huet d'PVV hir Ënnerstëtzung wéinst Meenungsverschiddenheeten zu Spuermoossname beim Staatsbudget refuséiert, an dem Rutte seng Regierung huet missen hire Récktrëtt ubidden. Bei de virgezunnen Neiwalen am September 2012 krut dem Rutte seng VVD déi meescht Stëmmen, zweetstäerkst Partei war d'Partij van de Arbeid. De 5. November 2012 koum et zu enger Regierung vun enger grousser Koalitioun tëscht deenen zwou Parteien, de Rutte gouf nees Ministerpresident. Insgesamt war hie vun [[2010]] bis [[2024]] Ministerpresident (Premierminister) vun Holland. === NATO-Generalsekretär === Am Juni 2024 gouf hien zum [[NATO-Generalsekretär]] ernannt. Den 1. Oktober gouf hie dem [[Jens Stoltenberg]] säin Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * {{nl}} [https://web.archive.org/web/20150216201234/http://www.markrutte.nl/ Internetsite vum Mark Rutte] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Navigatioun Ministerpresidente vun Holland}} {{DEFAULTSORT:Rutte Mark}} [[Kategorie:Ministerpresidente vun Holland]] [[Kategorie:Gebuer 1967]] [[Kategorie:Grand-Croix vum Ordre de la Couronne]] i196c0f572tuerudmzvkvlk8mpunp3y 2704457 2704455 2026-09-09T09:55:32Z Mobby 12 60927 ass eeben den offiziellen Numm 2704457 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Mark Rutte''', gebuer de [[14. Februar]] [[1967]] zu [[Den Haag]], ass en [[Holland|hollännesche]] Politiker ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]). Zanter dem 1. Oktober 2024 ass hie Generalsekretär vun der [[NATO]]. == Liewen a Karriär == De Mark Rutte, deen aus enger chrëschtlecher Famill kënnt, huet vun 1984 bis 1992 Geschicht studéiert. No sengem Geschichtsstudium zu [[Leyden]] huet de Mark Rutte bei [[Unilever]] geschafft, wou e Gestionnaire a méi spéit Direkter vum Personalservice war. Vun 1988 bis 1991 war de Mark Rutte President vun der liberaler Jugendorganisatioun JOVD. Vun 1993 bis 1997 war hie Kommiteesmember vu senger Partei. [[2002]] gouf hie Staatssekretär fir Aarbecht a Sozialversécherung an der éischter Regierung vum [[Jan Peter Balkenende]]. [[2003]], no virgezunnen Neiwalen, huet hien déi selwecht Funktioun behalen, gouf dann awer [[2004]] Staatssekretär fir Beruffsausbildung an Héichschoulen. [[2006]] gouf hien zum politesche Chef vu senger Partei, der rietsliberaler VVD, gewielt a gouf kuerz duerno, nodeem en d'Regierung verlooss hat, hire Fraktiounschef an der Zweeter Chamber. [[2006]] gouf et nees fréizäiteg Neiwalen, an d'VVD koum an d'Oppositioun. Bei de Parlamentswale vun 2010 huet d'VVD, där hire Spëtzekandidat de Rutte war, Campagne mat den Theemen 'Erofsetze vun der Staatsschold' a 'méi streng Immigratiounsreegele' gemaach a gouf déi stäerkst Partei. === Ministerpresident vun Holland === Véier Méint no de Wale koum et zu enger Koalitiounsregierung mat der chrëschtlech-sozialer Partei [[Christen-demokratische Appel|CDA]], déi awer keng Majoritéit am Parlament hat an op d'Ënnerstëtzung vum [[Geert Wilders]] senger [[Partij voor de Vrijheed|PVV]] ugewise war. Am Abrëll 2012 huet d'PVV hir Ënnerstëtzung wéinst Meenungsverschiddenheeten zu Spuermoossname beim Staatsbudget refuséiert, an dem Rutte seng Regierung huet missen hire Récktrëtt ubidden. Bei de virgezunnen Neiwalen am September 2012 krut dem Rutte seng VVD déi meescht Stëmmen, zweetstäerkst Partei war d'Partij van de Arbeid. De 5. November 2012 koum et zu enger Regierung vun enger grousser Koalitioun tëscht deenen zwou Parteien, de Rutte gouf nees Ministerpresident. Insgesamt war hie vun [[2010]] bis [[2024]] Ministerpresident (Premierminister) vun Holland. === NATO-Generalsekretär === Am Juni 2024 gouf hien zum [[NATO-Generalsekretär]] ernannt. Den 1. Oktober gouf hie dem [[Jens Stoltenberg]] säin Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * {{nl}} [https://web.archive.org/web/20150216201234/http://www.markrutte.nl/ Internetsite vum Mark Rutte] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun NATO-Generalsekretären}} {{Navigatioun Ministerpresidente vun Holland}} {{DEFAULTSORT:Rutte Mark}} [[Kategorie:Ministerpresidente vun Holland]] [[Kategorie:Gebuer 1967]] [[Kategorie:Grand-Croix vum Ordre de la Couronne]] 4pvbnm6v9guhocjury2qvlyv0saqfvz Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fëschbech 0 82570 2704395 2555634 2026-09-08T19:56:12Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704395 wikitext text/x-wiki An dëser '''Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fëschbech''' sinn all [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|national Monumenter]] opgezielt, déi an der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Gemeng Fëschbech]] ze fanne sinn (Stand: {{Datum MAJ Lëscht SSMN}}). == National Monumenter no Uertschaft== === [[Angelsbierg]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id=28-1a |Lag= Kadaster-Nr. 300/890, 300/891, 301/771, 315/1088 |lon= 6.17034 |lat= 49.76532 |Uertschaft= Angelsbierg |Offiziellen Numm=Terrainen déi Deel vum Site vum Schlass Meesebuerg sinn |Beschreiwung= Bëscher op béid Säit laanscht den [[CR117]] |Niveau= MN |Klasséiert zënter=27. Juni 2008 |Bild= CR117 Angelsberg-Meysembourg 01.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-1b |Lag= Kadaster-Nr. 307/1237 |lon= 6.17398 |lat= 49.76392 |Uertschaft= Angelsbierg |Offiziellen Numm=Terrainen déi Deel vum Site vum Schlass Meesebuerg sinn |Beschreiwung= Terrain zirka 200 m südlech vum CR117 |Niveau= MN |Klasséiert zënter=27. Juni 2008 |Bild= Kad-Nr. 307-1237 Angelsberg 01.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-9 |Lag= 6, rue de l'Eglise,<br>Kadastersekt. E vun Angelsbierg, Parzell-Nr. 26/1597 |lon= 6.16003 |lat= 49.76452 |Uertschaft= Angelsbierg |Offiziellen Numm=Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. Aug. 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Angelsberg 6 rue de l'Eglise 01. jpg.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-34 |Lag= 24, rue de l'Eglise,<br>Kadastersekt. E vun Angelsbierg, Parzell-Nr. 9/1594 |lon= 6.15871 |lat= 49.76372 |Uertschaft= Angelsbierg |Offiziellen Numm=Kierch Saint-Corneille |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Kierch Angelsbierg}} |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild= Kirche Angelsberg 01.jpg }} |} === [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id=28-2 |Lag=2, rue du Moulin |lon= 6.18502 |lat= 49.74577 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= fréiert ''Husshaus'' |Niveau= MN |Klasséiert zënter=15. Juni 2007 |Bild=Fischbach 2 rue du Moulin 2013-08 --2.JPG}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-3 |Lag=10, rue Grande-Duchesse Charlotte |lon= 6.18718 |lat= 49.7461 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Gebaier |Beschreiwung= Wénkelhaff ''A Mären'' |Niveau= MN |Klasséiert zënter=21. Nov. 2008 |Bild=Fischbach 10 rue Grande Duchesse Charlotte 2013-08 --2.JPG}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-7 |Lag= Ca. 1,5 km ëstlech vu Fëschbech beim [[CR119]]<br>Kadasterparz. 335, 340/2, 340/4, 340/611, 342, 343/3, 343/220, 343/925, 345/627, 350, 350/6, 350/330, 351/548, 354/331 |lon= 6.21311 |lat= 49.74957 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Iwwerreschter vun der fréierer Schmelz vu Fëschbech an der Kadastersektioun A vu Fëschbech |Beschreiwung= |Niveau= MN |Klasséiert zënter= 16. Dez. 2015 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-8 |Lag=Lieu-dit "Schéiferei",<br> Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 371/926 |lon= 6.20432 |lat= 49.74766 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= archeologesch Ausgruewungsplaz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=18. Mäerz 2021<br>10. Dez. 2021 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-10 |Lag=3, rue Grande-Duchesse Charlotte,<br> Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 51/850 |lon= 6.18636 |lat= 49.74621 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Wegkreuz Fischbach (Mersch), 3 rue Grande-Duchesse Charlotte 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-11 |Lag=12, rue Grande-Duchesse Charlotte,<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 79/1061 |lon= 6.18736 |lat= 49.74623 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Gebai |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Fischbach 12 rue Grande-Duchesse Charlotte 01.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-12 |Lag=3, rue de l'Eglise,<br> Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 46/191 an 46/192 |lon= 6.18541 |lat= 49.74631 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Gebai |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Fischbach 3 rue de l'Église 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-13 |Lag=2, rue du Lavoir,<br> Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 94/1012 |lon= 6.18590 |lat= 49.74585 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= Fischbach 2 Rue du Lavoir 2021-07.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-14 |Lag=1, rue du Moulin,<br> Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 156/305, 151/630, 156/306 an 145/2 |lon= 6.18691 |lat= 49.74318 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Bauerenhaff a fréier Schmelz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= Fischbach (Mersch), 1 Rue du Moulin.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-15 |Lag= rue Saint-Nicolas,<br> Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 23/284 |lon= 6.18664 |lat= 49.74684 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-16 |Lag=Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 2/809, 2/810, 2/811, 2/812, 7/704, 9/0, 10/2 an 10/813 |lon= 6.18678 |lat= 49.74760 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Schlass Fëschbech |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Schlass Fëschbech}} |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Château de Fischbach 2021-07.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-17 |Lag=Lieu-dit ''Fiissen''<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 299/320 |lon= 6.20457 |lat= 49.75158 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Al Schmëdd |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Fischbach, Schmëdd (101).jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-18 |Lag=Lieu-dit ''Nei Schmelz''<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 325/999, 326/250, 329/16 an 331/748 |lon= 6.20870 |lat= 49.75568 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= fréier Schmelz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-19 |Lag= rue Grande-Duchesse Charlotte, géigeniwwer dem Haus 38,<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 1/967 |lon= 6.19032 |lat= 49.74701 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-20 |Lag=rue de l'Eglise<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 21/1362 |lon= 6.1857 |lat= 49.7465 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Kierfecht |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Fëschbech Kierfecht.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-35 |Lag= 7, rue de l'Eglise<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 43/819 |lon= 6.18528 |lat= 49.74682 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Gebai |Beschreiwung= |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-36 |Lag= Lieu-dit "Grauebuesch"<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 445/728 |lon= 6.18524 |lat= 49.73739 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-37 |Lag= 1, rue Grande-Duchesse Charlotte<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 48/1403 |lon= 6.18560 |lat= 49.74607 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild=Wegkreuz Fischbach 1 rue Grande-Duchesse Charlotte 02.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-38 |Lag= rue de l'Eglise<br>Kadastersekt. A vu Fëschbech, Parzell-Nr. 21/1361 |lon= 6.18560 |lat= 49.74607 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Kierch Saint-Georges |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Kierch Fëschbech (Miersch)}} |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild=Fischbach church.jpg }} <!-- IS --> {{National Monumenter Rei|Id=28-4 |Lag=14, rue Grande-Duchesse Charlotte |lon= 6.18746 |lat= 49.7464 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Gebaier |Beschreiwung= Wunnhaus ''An Zieden/Finnchen'' |Niveau= IS |Klasséiert zënter=23. Mäerz 2011 |Bild=Fischbach 14 rue Grande Duchesse Charlotte 2013-08.JPG}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-6 |Lag=6, rue Grande-Duchesse Charlotte <br>Kadasterparzell 88/1063 |lon= 6.18678 |lat= 49.74594 |Uertschaft= Fëschbech (Miersch) |Offiziellen Numm= Bauerenhaff an der Kadastersektioun A vu Fëschbech |Beschreiwung= Dräikanthaf ''A Meesch'' |Niveau= IS |Klasséiert zënter=8. Sept. 2015 |Bild= Fischbach 6 rue Grande-Duchesse Charlotte 01.jpg}} |} === [[Kéideng]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id=28-21a |Lag=Kadastersekt. B vu Kéideng, Parzell-Nr. 1/577, 221/325 an 221/326 |lon= 6.20824 |lat= 49.73286 |Uertschaft= Kéideng |Offiziellen Numm= Schlass Kéideng |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Schlass Kéideng}} |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Building 1 on CR119 in Koedange 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-21b |Lag=Kadastersekt. B vu Kéideng, Parzell-Nr. 1/577, 221/325 an 221/326 |lon= 6.20834 |lat= 49.73368 |Uertschaft= Kéideng |Offiziellen Numm= Schlass Kéideng |Beschreiwung= fréiert Wirtschaftsgebai, separat vum Schlass gebaut |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Building 2 on CR119 in Koedange 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-22 |Lag=Kadastersekt. B vu Kéideng, Parzell-Nr. 16/409 |lon= 6.20925 |lat= 49.73465 |Uertschaft= Kéideng |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Wegkreuz Koedange 02.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=28-42 |Lag=Maison 3,<br>Kadastersekt. B vu Kéideng, Parzell-Nr. 160/544, 159/403 an 9/530 |lon= 6.20878 |lat= 49.73620 |Uertschaft= Kéideng |Offiziellen Numm=Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= ICPCN<br>PCN |Klasséiert zënter=7. Okt. 2022<br>22. Feb. 2023 |Bild=House in Koedange, Fischbach 2021-07.jpg }} <!-- IS --> {{National Monumenter Rei|Id=28-5 |Lag=Reimeschbierg |lon= 6.20515 |lat= 49.7309 |Uertschaft= Kéideng |Offiziellen Numm= Wakelter (Juniperus communis) |Beschreiwung= |Niveau= IS | Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974 |Bild=}} |} === [[Schiltzbierg]]=== {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id=28-23 |Lag=Kadastersekt. B vu Kéideng, Parzell-Nr. 102/587 |lon= 6.22246 |lat= 49.73760 |Uertschaft= Schiltzbierg |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=}} |} === [[Schous]]=== {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id=28-24 |Lag=8, rue de l'Ecole<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 46/796 |lon= 6.17049 |lat= 49.74880 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-25 |Lag=10, Haaptstrooss<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 4/552 |lon= 6.16893 |lat= 49.75208 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Gebai |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Schoos 10 Haaptstrooss 01.jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-26 |Lag=29, Haaptstrooss<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 64/729 |lon= 6.17051 |lat= 49.75061 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Fischbach, Schoos (103).jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-27 |Lag=1, rue du Puits<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 207/616 |lon= 6.16775 |lat= 49.75011 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= }} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-28 |Lag=Lieu-dit ''Oller Grund''<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 244/130 |lon= 6.16260 |lat= 49.75213 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Wegkreuz Schoos Ollergrund 02.jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-29 |Lag=Lieu-dit ''Daebecht''<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 396/0 |lon= 6.18027 |lat= 49.74887 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2.Mäerz 2022 |Bild=}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-39 |Lag= rue de Rollingen,<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 31/852 |lon= 6.17017 |lat= 49.74992 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm=Kierch Saint-Jean |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Kierch Schous}} |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild= Kirche Schoos 01.jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-40 |Lag= Haaptstrooss,<br>Kadastersekt. D vu Schous, Parzell-Nr. 64/727 |lon= 6.17011 |lat= 49.75149 |Uertschaft= Schous |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= MN |Klasséiert zënter=11. Febr. 2022 |Bild=Wegkreuz Schoos Haaptstrooss 02.jpg}} |} === [[Weyer (Uertschaft)|Weyer]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id=28-30 |Lag=Haus Nr.1<br>Kadastersekt. C vu Weyer, Parzell-Nr. 7/260 |lon= 6.19928 |lat= 49.72639 |Uertschaft= Weyer |Offiziellen Numm= Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild= Maison 1 Weyer 01.jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-31 |Lag=Haus Nr.2<br>Kadastersekt. C vu Weyer, Parzell-Nr. 10/326 |lon= 6.19948 |lat= 49.72566 |Uertschaft= Weyer |Offiziellen Numm= Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Maison 2 Weyer 01.jpg }} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-32 |Lag=Haus Nr.3<br>Kadastersekt. C vu Weyer, Parzell-Nr. 21/363 |lon= 6.19850 |lat= 49.72508 |Uertschaft= Weyer |Offiziellen Numm= Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Weyer (Fischbach) (102).jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-33 |Lag=''Auf dem Gehr''<br>Kadastersekt. C vu Weyer, Parzell-Nr. 134/226 |lon= 6.19619 |lat= 49.7258 |Uertschaft= Weyer |Offiziellen Numm= Weekapell mat Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau= PMN<br>MN |Klasséiert zënter=30. August 2021<br>2. Mäerz 2022 |Bild=Wegkapelle und Wegkreuz Weyer 01.jpg}} <!---------> {{National Monumenter Rei|Id=28-41 |Lag=Kadastersekt. C vu Weyer, Parzell-Nr. 8/394 |lon= 6.19972 |lat= 49.72599 |Uertschaft= Weyer |Offiziellen Numm= Kapell Notre-Dame |Beschreiwung= Kapell mat Weekräizer déi dra versuergt ginn.<br>{{Méi Info 1|Kapell Weyer}} |Niveau= MN |Klasséiert zënter= 11. Febr. 2022 |Bild=Kapelle Weyer 02.jpg}} |} {{Legend National Monumenter}} ===Quell=== {{INPA-DH}} ==Literatur== * [https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Service des sites et monuments nationaux: ''Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg. Kanton Mersch | Gemeinde Fischbach.''] Luxembourg 2018. == Um Spaweck == {{Commonscat| Cultural heritage monuments in Fischbach (Luxembourg)}} {{Navigatioun National Monumenter no Gemeng}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëschten (National Monumenter)|Feschbech]] [[Kategorie:Gemeng Fëschbech]] hlkry2t4shcn5mg2e7urpr71kq1b79r Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fiels 0 82581 2704375 2701868 2026-09-08T19:04:25Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704375 wikitext text/x-wiki An dëser '''Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fiels''' sinn all [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|national Monumenter]] opgezielt, déi an der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Gemeng Fiels]] ze fanne sinn (Stand: {{Datum MAJ Lëscht SSMN}}). == National Monumenter no Uertschaft== === [[Fiels]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-1 |Lag= 17, rue de Medernach|Uertschaft=Fiels |lon=6.22007 |lat= 49.78538 |Offiziellen Numm=Gebaier, mat Park a Barrage vun der fréierer Millen |Beschreiwung= [[Weyderter Millen]], erbaut 1797 vun der Koppel Jean-Baptiste Weydert an Elisabetha Gemen. |Niveau=MN | Klasséiert zënter=21. Dez. 2007 |Bild=Millen Weydert Gemen.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-35 |Lag=rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A, Nr. 12/529 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22061 |lat=49.78403 |Offiziellen Numm=Parkierch vun der Fiels mat hirem historesche Mobiliar|Beschreiwung=Gebaut 1860–63 ; Architekt: [[Charles Arendt]]. {{Méi Info 1|Kierch Fiels}} |Niveau=MN |Klasséiert zënter=2. Mäerz 2018|Bild=Kirche Larochette 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-36 |Lag=Lieu-dit "Nommerlayen",<br>Kadastersekt. A, Parzell-Nr. 683/1392 |Uertschaft=Fiels |lon=6.16850 |lat=49.78102 |Offiziellen Numm=Archeologesch Ausgruewungsplaz |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter=6. Sept. 2018 |Bild= Larochette, Nommerleeën (104).jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-37 |Lag=Lieu-dit "Albuerg, in den Leinen",<br>Parzell-Nr. 681/2304 |Uertschaft=Fiels |lon=6.17664 |lat=49.78378 |Offiziellen Numm=Archeologesch Ausgruewungsplaz |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter=14. Sept. 2018 |Bild=Fliehburg Aalburg.jpg | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-25 |Lag= 11, An der Bleech,<br>Kadastersekt. A, Nr. 251/2454 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22029 |lat=49.78304 |Offiziellen Numm=Haaptgebai vum Grand-Hôtel de la Poste |Beschreiwung= |Niveau=<br>MN |Klasséiert zënter=26. Feb. 2018<br>16. Nov. 2018 |Bild=Hôtel de la Poste Larochette 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-40 |Lag= 1, rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 226/1780 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22001 |lat=49.78428 |Offiziellen Numm=Hôtel du Château |Beschreiwung= Gebaut an den 1960er Joren. |Niveau=MN |Klasséiert zënter=15. Juli 2020 |Bild=Larochette 1 rue de Medernach 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-41 |Lag= rue de Mersch,<br>Kadastersekt. A, Parzell-Nr. 644/0 |Uertschaft=Fiels |lon=6.20853 |lat=49.78802 |Offiziellen Numm=Kapell |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Rochuskapell an der Fiels}}|Niveau=MN |Klasséiert zënter= 6. Nov. 2020 |Bild=Rochuskapell Larochette rue de Mersch 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-76 |Lag= rue Michel Rodange,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 199/1620 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21882 |lat=49.7836 |Offiziellen Numm=Transformator |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Transformateur Larochette rue Michel Rodange 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-77a |Lag= 20 a 25, chemin J.-A. Zinnen,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 208/1625 an 206/1624 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21943 |lat=49.78402 |Offiziellen Numm=Gebaier |Beschreiwung=20, chemin J.-A. Zinnen |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Larochette 20 chemin J-A. Zinnen 01.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-77b |Lag= 20 a 25, chemin J.-A. Zinnen,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 208/1625 an 206/1624 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21915 |lat=49.78402 |Offiziellen Numm=Gebaier |Beschreiwung=25, chemin J.-A. Zinnen; fréier Gare. {{Méi Info 1|Gare Fiels}} |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Larochette, 25 Chemin J-A Zinnen (101).jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-78 |Lag= rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 439/1890 a 406/2345 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21982 |lat=49.78924 |Offiziellen Numm=Kierfecht |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Cimetière de Larochette 02.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-79a |Lag= Place Bleech,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 229/878 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21969 |lat=49.78364 |Offiziellen Numm=D'Plaz Bleech mat dem Geriichtskräiz, dem Kiosk an de Beem |Beschreiwung=Geriichtskräiz; {{Méi Info 1|Justizkräiz (Fiels)}} |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Croix de justice Larochette place Bleech 02.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-79b |Lag= Place Bleech,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 229/878 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21969 |lat=49.78364 |Offiziellen Numm=D'Plaz Bleech mat dem Geriichtskräiz, dem Kiosk an de Beem |Beschreiwung=Kiosk |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Kiosk Larochette Place Bleech 01.jpg}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-79c |Lag= Place Bleech,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 229/878 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21969 |lat=49.78364 |Offiziellen Numm=D'Plaz Bleech mat dem Geriichtskräiz, dem Kiosk an de Beem |Beschreiwung=Beem op der Place Bleech |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=3 Lime trees on Bleech-Plaz Larochette Luxembourg 2011-08.JPG }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-80a |Lag=33, 35, 37, 39 et 41, rue Osterbour,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 497/1823, 497/1824, 497/1825 a 497/1826 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21769 |lat=49.78860 |Offiziellen Numm=Gebaier |Beschreiwung=Haiserblock am selwechte Stil gebaut |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Larochette 33-41 rue Osterbour 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-80b |Lag=33, 35, 37, 39 et 41, rue Osterbour,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 497/1823, 497/1824, 497/1825 a 497/1826 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21775 |lat=49.78876 |Offiziellen Numm=Gebaier |Beschreiwung=Police-Gebai (Parzell-Nr. 497/1826) als Bestanddeel vum Haiserblock |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Larochette, bureau de police 39-41 rue Osterbour 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-81 |Lag= 25, Place Bleech,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 229/1911 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21966 |lat=49.78395 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-82 |Lag=19A, rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 218/2102 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22042 |lat=49.78576 |Offiziellen Numm=Kulturzentrum |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Juni 2021 |Bild=Larochette Centre culturel 19A rue de Medernach 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-83 |Lag=Lieu-dit "Felzerhoecht"<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 663/1500 |Uertschaft=Fiels |lon=6.20079 |lat=49.79327 |Offiziellen Numm=Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 20. Okt. 2021 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-42 |Lag= 1, Place Bleech<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 232/1306 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22054 |lat=49.78373 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Elterenhaus vum [[Jean-Antoine Zinnen]]; |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 1 Place Bleech 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-43 |Lag= 2, Place Bleech<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 233/1307 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22049 |lat=49.78366 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Wunn- a Geschäftshaus; phaseweis Enn 19./uganks 20. Jh. gebaut |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 2 Place Bleech 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-44 |Lag= 5, Place Bleech<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 238/0 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22029 |lat=49.78348 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Entworf vum a gebaut vir den Ernst Dasburg, 1888. ''Café de la Place''|Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild= | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-45 |Lag= 18, Place Bleech<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 261/2338 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21934 |lat=49.78338 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Gebaut 1906, Wunnhaus zu der fréierer Lieder- a Schongfabrik Lutgen |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 18 Place Bleech 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-46 |Lag= 23, Place Bleech<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 229/844 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21951 |lat=49.78373 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Gebaut tëscht 1845 an 1865; Wunn- a Geschäftshaus; |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild= | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-47 |Lag= 1, rue d'Ernzen<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 329/1980 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21826 |lat=49.78134 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Villa, gebaut fréit 20. Jh. |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 1 rue d'Ernzen 02.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-48 |Lag= 30, rue de Medernach<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 429/3 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22051 |lat=49.78636 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild= | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-49 |Lag= 38, rue de Medernach<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 435/1821 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21959 |lat=49.7870 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 38 rue de Medernach 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-50 |Lag= 46, rue de Medernach<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 438/1855 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21938 |lat=49.78752 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 46 rue de Medernach 01.jpg | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-51 |Lag= 15, rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 176/1376 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21769 |lat=49.78444 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Fréier Apdikt, haut Wunnhaus. |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 15 rue de Mersch 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-52 |Lag= Weyderterhaff<br>Kadastersekt. A vu Weydert, Parzell-Nr. 726/1388, 726/1385 an 726/1387 |Uertschaft=Fiels |lon=6.20008 |lat=49.78339 |Offiziellen Numm=Haff mam Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild= | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-53 |Lag= 22, rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 119/2557 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21761 |lat=49.78466 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Ateliergebai|Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 22 rue de Mersch 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-54 |Lag= 38, rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 60/0 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21658 |lat=49.78490 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= 1764 iwwer der Dier|Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 38 rue de Mersch 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-55 |Lag= rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 577/2570 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21494 |lat=49.78531 |Offiziellen Numm=Weekräiz |Beschreiwung= Opschrëft: DIESES/ KREVZIST/ AVFGERICH/ ZVEHREN/ JESVS/ MA- RIAVND/ JOSEPH/ DVRCHJOAN/ ADAMKNAF /VNDMARGA/ RETABREDI/ MVS |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Wegkreuz Larochette rue de Mersch 02.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-56 |Lag= 7A-9, rue du Moulin<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 276/1896 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21902 |lat=49.78212 |Offiziellen Numm=Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Wegkreuz Larochette 7A-9 rue du Moulin 02.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-57 |Lag= 8, rue du Pain<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 90/1616 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21861 |lat=49.78497 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette, 8 rue du Pain 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-58 |Lag= 1, rue Scheerbach<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 289/2460 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22070 |lat=49.78274 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 1 rue Scheerbach 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-59 |Lag= 7, rue Scheerbach<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 296/2397 an 296/2168 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22128 |lat=49.78250 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 7 rue Scheerbach 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-60 |Lag= 35, rue Scheerbach<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 307/2478 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22368 |lat=49.78226 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 35 rue Scheerbach 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-61 |Lag= 29, chemin J.-A. Zinnen<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 197/1562 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21919 |lat=49.78420 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 29 chemin J-A. Zinnen 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-62 |Lag= 49, chemin J.-A. Zinnen<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 433/2605 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21894 |lat=49.78674 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 49 chemin J.-A. Zinnen 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-63 |Lag= 53, chemin J.-A. Zinnen<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 433/1531 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21883 |lat=49.78695 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 53 chemin J.-A. Zinnen 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-64 |Lag= 7, rue Michel Rodange<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 185/695 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21844 |lat=49.78421 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 7 rue Michel Rodange 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-65 |Lag= 1A, rue du Moulin<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 282/1311 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21977 |lat=49.78261 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= 1786 iwwer der Dier |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 1A rue du Moulin 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-66 |Lag= 10 an 12, rue du Moulin<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 324/2589 an 324/2591 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21874 |lat=49.78227 |Offiziellen Numm=Gebaier |Beschreiwung=Duebelhaus, gebaut 1946-1948 |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 10-12 rue du Moulin 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-67 |Lag= 14, rue du Moulin<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 328/2609. |Uertschaft=Fiels |lon=6.21870 |lat=49.78202 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= fréier Schräinerei; Wunnhaus mat Atelier (Mëtt 19. Jh.) |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Larochette 14 rue du Moulin 01.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-68a |Lag= rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 539/390 an 672/99 |Uertschaft=Fiels |lon= 6.20898 |lat=49.78809 |Offiziellen Numm=Grott a Weekräiz |Beschreiwung= Lourdes-Grott, Parzell-Nr. 539/390.<br>Gebaut als Dankbarkeet bei der Rundstedtoffensiv verschount bliwwen ze sinn; ageweit den 9. Juli 1950 |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild= Lourdes-Grotte Larochette 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-68b |Lag= rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 539/390 an 672/99 |Uertschaft=Fiels |lon=6.20852 |lat=49.7880 |Offiziellen Numm=Grott a Weekräiz |Beschreiwung= Weekräiz, Parzell-Nr. 672/99. |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sep. 2021 |Bild=Wegkreuzgruppe Larochette rue de Mersch 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-84 |Lag=Lieu-dit "auf Delsenbett" (Deel)<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 513/1967 |Uertschaft=Fiels |lon=6.20564 |lat=49.79160 |Offiziellen Numm=Archeologesch Ausgruewungsplaz (Deel) |Beschreiwung= |Niveau=PMN |Klasséiert zënter= 18. Nov. 2021<br>'''net méi op der Lëscht vum 6. Mee 2022''' |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-85 |Lag=Lieu-dit "auf Delsenbett" (Deel)<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 514/1968, 518/0, 519/0, 532/1356, 526/0, 527/0, 528/0, 529/0, 530/0, 531/0, 525/386, 525/387, 524/12, 524/518, 524/11, 524/884, 524/883, 524/1459, 524/1302 et 524/1458. |Uertschaft=Fiels |lon=6.21206 |lat=49.78889 |Offiziellen Numm=Archeologesch Ausgruewungsplaz |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter= 11. Feb. 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-86 |Lag= Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 53/1394, 53/1303, 53/1305 a 538/0 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21747 |lat=49.78544 |Offiziellen Numm=Buerg Fiels |Beschreiwung={{Méi Info 1|Buerg Fiels}} |Niveau=MN |Klasséiert zënter=11. Feb. 2022 |Bild=Larochette, château fort (101).jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-87 |Lag= rue d'Ernzen,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 690/1254 a 711/769 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21632 |lat=49.77961 |Offiziellen Numm=Äisgrotte laanscht d'rue d'Ernzen |Beschreiwung= |Niveau=ICMN<br>PCN |Klasséiert zënter=6. Mee 2022<br>5. Sept. 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-88 |Lag= Leidebaacherhaff<br>Kadastersekt. E vu Leidebaach, Parzell-Nr. 394/0 an 401/0 |Uertschaft=Fiels |lon= 6.23199 |lat=49.79327 |Offiziellen Numm=De Leidebaacherhaff, mat Weekräiz |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Leidebaacherhaff}} |Niveau=ICMN<br>PCN |Klasséiert zënter=15. Juni 2022<br>27. Okt. 2022 |Bild= }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-89 |Lag= Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 691/2287 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21061 |lat=49.78455 |Offiziellen Numm=Schwämm "Tournesol" |Beschreiwung= Gebaut 1975. Déi eenzeg vun 3 vun där Zort zu Lëtzebuerg, déi nach besteet. {{Méi Info 1|Piscine Tournesol}} |Niveau=ICMN<br>PCN |Klasséiert zënter=1. Aug. 2022<br>14. Dez. 2022 |Bild=Swimming pool, Camping Birkelt - panoramio.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-90 |Lag= Lieu-dit Huelewee,<br>Kadastersekt. E vu Leidenbach, Parzell-Nr. 388/1350, 389/0 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22621 |lat=49.78915 |Offiziellen Numm=Archeologesch Iwwerreschter |Beschreiwung= |Niveau=ICPCN |Klasséiert zënter=30. Jan. 2026 |Bild= }} <!-- IS --> {{National Monumenter Rei|Id= 29-2a |Lag=2, 6, 10, 12, rue du Pain<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Nr. 93/4, 93/5, 92, 90/1617, 84/1614, 83/1219, 109/1221 |lon=6.21929 |lat=49.78515 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebaier, mat alem Wäschbuer |Beschreiwung= Gebai op 2, rue du Pain, Kadaster-Nr. 93/4, aktuell de Parbüro |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 2. Okt. 1989,<br> 19. Sept. 1989 an <br>8. Aug. 1989 |Bild=Larochette, 2 rue du Pain 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-2b |Lag=2, 6, 10, 12, rue du Pain<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Nr. 93/4, 93/5, 92, 90/1617, 84/1614, 83/1219, 109/1221 |lon=6.21906 |lat=49.78500 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebaier, mat alem Wäschbuer |Beschreiwung= Gebai op 4, rue du Pain (Nr. 6 gëtt et net), Kadaster-Nr. 93/5, aktuell d'Jugendhaus vun der Fiels |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 2. Okt. 1989,<br> 19. Sept. 1989 an <br>8. Aug. 1989 |Bild=Larochette, 4 rue du Pain 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-2c |Lag=2, 6, 10, 12, rue du Pain<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Nr. 93/4, 93/5, 92, 90/1617, 84/1614, 83/1219, 109/1221 |lon=6.21841 |lat=49.78500 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebaier, mat alem Wäschbuer |Beschreiwung= Gebai op 10, rue du Pain, Kadaster-Nr. 84/1614 |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 2. Okt. 1989,<br> 19. Sept. 1989 an <br>8. Aug. 1989 |Bild=Larochette, 10 rue du Pain 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-2d |Lag=2, 6, 10, 12, rue du Pain<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Nr. 93/4, 93/5, 92, 90/1617, 84/1614, 83/1219, 109/1221 |lon=6.21825 |lat=49.78487 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebaier, mat alem Wäschbuer |Beschreiwung= Gebai op 12, rue du Pain, Kadaster-Nr. 83/1219 |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 2. Okt. 1989,<br> 19. Sept. 1989 an <br>8. Aug. 1989 |Bild=Larochette, 12 rue du Pain 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-2e |Lag=2, 6, 10, 12, rue du Pain<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Nr. 93/4, 93/5, 92, 90/1617, 84/1614, 83/1219, 109/1221 |lon=6.21826 |lat=49.78486 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebaier, mat alem Wäschbuer |Beschreiwung= Ale Wäschbuer, rue du Pain, Kadaster-Nr. 109/1221 |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 2. Okt. 1989,<br> 19. Sept. 1989 an <br>8. Aug. 1989 |Bild=Rue du Pain fountain Larochette Luxembourg 2011-08.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-3 |Lag= 20 (fréier 16), rue d'Ernzen |lon=6.21709|lat= 49.77986 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebai, mat Gaart |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 4. Jan. 1989 |Bild=16 rue d'Ernzen Larochette Luxembourg 2011-08.JPG | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-4 |Lag=33, Chemin J.-A. Zinnen, (fréier 2, rue de Mersch) |lon=6.21936 |lat= 49.78449 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebai |Beschreiwung=Sougenannt De Roebé-Schlass. 1725 gebaut, haut Sëtz vun der Gemengeverwaltung. <br>{{Méi Info 1|De Roebé-Schlass}} |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 17. Jan. 1987 |Bild= 2 rue de Mersch Larochette Luxembourg 2011-08.JPG| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-5 |Lag= 26, rue de Mersch|lon=6.21731|lat= 49.78474 |Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm= Gebai, mat Trap, déi vun 2 Säiten eropgeet an hire gossene Parapet |Beschreiwung= gebaut am 18. Jh.; Wunnhaus; 1872-1878 an 1949-1953 als Gebai vun der Gendarmerie benotzt. Parapet aus dem spéiden 19. Jh. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 11. Febr. 1999 |Bild=26 rue de Mersch Larochette Luxembourg 2011-08.JPG | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-7 |Lag=19, rue de Medernach |Uertschaft=Fiels |lon=6.22049 |lat=49.78562 |Offiziellen Numm= Gebaier |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 12. Jan. 2007 |Bild=19 rue de Medernach Larochette Luxembourg 2011-08.JPG | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-24 |Lag=35, rue Michel Rodange,<br>Kadasterparzellen 146 an 147 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21618 |lat=49.78459 |Offiziellen Numm= Wunnhaus |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 9. Sept. 2015 |Bild= Larochette 35 rue Michel Rodange 01.jpg|}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-26 |Lag=44, rue de Mersch,<br>Kadasterparzell 55/2100 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22029 |lat=49.78304 |Offiziellen Numm= Wunnhaus |Beschreiwung= gebaut warscheinlech an der 1. Hallschent vum 17. Joerhonnert fir d'Famill Dhame; 1788 gouf d'Fassad verännert (Schlosssteen); 1868 an zwee gedeelt. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 16. Dez. 2016 |Bild= Larochette 44 rue de Mersch 01.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-28 |Lag=4, rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 17/917 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22080 |lat=49.78451 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Gebaut 1869 als Gemengen- Musekschoul- a Schoulhaus; Architekt: [[Charles Arendt]]. Herno just nach Gemengenhaus; haut Musekschoul. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 22. Sept. 2017 |Bild=Larochette, 4 rue de Medernach 01.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-29 |Lag=6-8, rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 19/1681 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22087 |lat=49.78467 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= 1845 bis 1875 gebaut. Ufanks Bauerenhaus, 1960/61 ëmgebaut als Postfilial. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 12. Sept. 2017 |Bild=Larochette, 6-8 rue de Medernach 01.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-30 |Lag=10, rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 21/1874 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22091 |lat=49.78481 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= 1872 gebaut. Fréiert Wunnhaus, haut si Büroen dran. Gutt erhalen/restauréiert historistesch Bannendekoatiounen. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 8. Nov. 2017 |Bild=Larochette, 10 rue de Medernach 01.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-31 |Lag=24, rue de Medernach,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 417/1541 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22090 |lat=49.78579 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung=gebaut an den 1920er/30er Jore fir en [[Nottär]]; gutt erhale spéit-historistesch-Art-deco Dekoratioune bannenan. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 17. Nov. 2017 |Bild=Larochette, 24 rue de Medernach 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-32 |Lag=32, 32A-C, rue de Mersch,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 70/1335 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21715 |lat=49.78477 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= Fréiert Wunn- a Geschäftshaus|Niveau=IS |Klasséiert zënter= 1. Febr. 2018 |Bild=Larochette, 32 A-C rue de Mersch 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-33 |Lag=20, rue Osterbour,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 466/1931 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21779 |lat=49.78754 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= 1875 gebaut; den éischte Proprietär, Nicolas Ludovicy (1823-1898; Papp vum [[Nicolas Ludovicy]]), huet do fir d'éischt eng kleng Duchindustire, dono eng Schlakemille bedriwwen. |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 26. Febr. 2018 |Bild=Larochette, 20 rue Osterbour 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-34 |Lag=17, Place Bleech,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 256/1763 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21946 |lat=49.78335 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung=Wunn- a Geschäftshaus, gebaut 1946 (Architekt: [[Jacques Haal]]) |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 26. Febr. 2018 |Bild=Larochette, 17 Place Bleech 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-38 |Lag=50, rue de Mersch,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels,<br>Parzell-Nr. 568/2055 a 570/2541 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21543 |lat=49.78529 |Offiziellen Numm=Gebai an d'Mauer laanscht den Terrain |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter= 14. Mee 2019 |Bild=Larochette 50 rue de Mersch 01.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-39 |Lag= 11, An der Bleech,<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Nr. 251/2454 |Uertschaft=Fiels |lon=6.22029 |lat=49.78304 |Offiziellen Numm=Annexe vum Grand-Hotel de la Poste |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter=26. Feb. 2018 |Bild=Annexe Hôtel de la Poste Larochette 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-73 |Lag= 42, rue de Mersch<br>Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell-Nr. 57/1828 |Uertschaft=Fiels |lon=6.21625 |lat=49.78509 |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020 |Bild=Larochette 42 rue de Mersch 01.jpg }} |} === [[Iernzen]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-75 |Lag= rue d'Ernzen,<br> Kadastersekt. B vun Iernzen, Parzell-Nr. 2/1726 |Uertschaft=Iernzen |lon=6.21874 |lat=49.77772 |Offiziellen Numm=Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter=11. Juni 2021 |Bild=Wegkreuz Ernzen rue d'Ernzen 02.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-69 |Lag= rue de Larochette, nieft dem Haus Nr. 26, Kadastersekt. B vun Iernzen, Parzell-Nr. 48/1527 |Uertschaft=Iernzen |lon=6.22111 |lat=49.77301 |Offiziellen Numm=Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sept. 2021 |Bild=Wegkreuz Ernzen 26 rue de Larochette 02.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-70 |Lag= beim Haus 1, montée d'Ernzen<br>Kadastersekt. B vun Iernzen, Parzell-Nr. 83/1628 |Uertschaft=Iernzen |lon=6.22062 |lat=49.77271 |Offiziellen Numm=Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020<br>1. Sept. 2021 |Bild=Wegkreuz Ernzen 1 Montée d'Ernzen 02.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-8 |Lag=rue de Larochette,<br>Kadastersekt. B vun Iernzen, Parzell-Nr. 81/661 (haut 81/1847) |lon=6.22069 |lat=49.77244|Uertschaft=Iernzen |Offiziellen Numm=D'Kapell vun Iernzen|Beschreiwung={{Méi Info 1|Kapell Iernzen}} |Niveau=IS |Klasséiert zënter=12. Januar 1989 |Bild=Church Ernzen Luxembourg 2011-08.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-27 |Lag=27, Montée d'Ernzen<br>Kadastersekt. B vun Iernzen, Parzell-Nr. 165/1843 |lon=6.21524 |lat=49.77159 |Uertschaft=Iernzen |Offiziellen Numm=Gebai |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter=22. Sept. 2017 |Bild=Ernzen, 27 Montée d'Ernzen 01.jpg }} |} === [[Kéngertsbësch]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-74 |Lag= Kadastersekt. A vun der Fiels, Parzell Nr. 658/1457.|lon=|lat=|Uertschaft=Fiels |Offiziellen Numm=Weekräiz um Lieu-dit ''Kengertbusch'' |Beschreiwung=|Niveau=PMN |Klasséiert zënter=11. Feb. 2021 |Bild=| }} |} === [[Meesebuerg]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-9 |Lag=Kadastersekt. C vu Meesebuerg, 34 Parzellen |lon=6.18887 |lat=49.77048 |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Schlass Meesebuerg, mat Dépendencen a Landschaftspark ronderëm. |Beschreiwung={{Méi Info 1|Schlass Meesebuerg}} |Niveau=MN |Klasséiert zënter=7. Mäerz 2008 |Bild=Schlass Meesebuerg 2.JPG| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-10 |Lag=Kadastersekt. C vu Meesebuerg, Parzell-Nr. 471/2 a 471/3 |lon=6.18778 |lat=49.76755 |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Kierch Meesebuerg, mam Mobiliar a Kierfecht ronderëm. |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Kierch Meesebuerg}} |Niveau=MN |Klasséiert zënter=13. Abrëll 2012 |Bild=Meysembourg.jpg| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-71 |Lag=Gudelterhaff,<br>Kadastersekt. C vu Meesebuerg, Parzell-Nr. 732/1098 et 732/1097 |Uertschaft=Meesebuerg |lon=6.18174 |lat=49.77995 |Offiziellen Numm=Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau=PMN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020 |Bild= | }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-72 |Lag=Kadastersekt. C vu Meesebuerg, Parzell-Nr. 336/1075 |Uertschaft=Meesebuerg |lon=6.18747 |lat=49.76787 |Offiziellen Numm=Paschtoueschhaus |Beschreiwung= |Niveau=PMN |Klasséiert zënter=17. Nov. 2020 |Bild=Presbytère de Meysembourg 01.jpg }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-91 |Lag=ënnert dem Meesebuerger Schlass, (LUREF : 81544 E / 92917 N) |Uertschaft=Meesebuerg |lon=6.189558 |lat=49.770731 |Offiziellen Numm=Historesch Bréck |Beschreiwung= |Niveau=ICPCN<br>PCN |Klasséiert zënter=21. Abr. 2026<br>21. Juli 2026 |Bild= }} <!-- IS --> {{National Monumenter Rei|Id= 29-16 |Lag=Haff vum [[Schlass Meesebuerg]] |lon=6.18816 |lat=49.77027 |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Douglasdännen |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974 |Bild= Douglasie im Hof von Schloss Meysembourg 01.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-17 |Lag=Schlassgaart, lénks vum Wee bei de Baurenhaff, 20m vun der Mauer ewech |lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm= Fiicht am Park vum Meesebuerger Schlass |Beschreiwung= [[Abies nobilis]] |Niveau=IS |Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974|Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-18 |Lag= Net wäit ewech vum Schlass |lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Risentuja beim Meesebuerger Schlass |Beschreiwung= [[Thuja plicata]] |Niveau=IS |Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974 |Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-19 |Lag=Beim Drippebur, lénks vun der Baach an enger Wiss, déi als Park amenagéiert ass; resp. 1, 2, 3, 10, 12 m vum Wee ewech <br>Kadasternr. 435/757 |lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=5 Douglasdänne beim Meesebuerger Schlass |Beschreiwung= |Niveau=IS | Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974 |Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-20 |Lag=Beim Drippebur, lénks vun der Baach an enger Wiss, déi als Park amenagéiert ass<br>Kadasternr. 435/757 |lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Nordmanndänn beim Meesebuerger Schlass |Beschreiwung= |Niveau=IS |Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974 |Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-23 |Lag= Lieu-dit Saitert um rietsen Uwänner vun der Manzebaach,<br> Kadasternr. 144 |lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Eng Buch mat 11 Äscht |Beschreiwung=Eng ''Mudderbuch'' vun der Spezies ''Fagus sylvatica''; steet och op der Lëscht vun de [[Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg|bemierkenswäerte Beem]] {{Méi Info 1|Buch zu Meesebuerg}} |Niveau=IS |Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974 |Bild=| }} |} '''''Beim Schlassweier''''' {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-11 |Lag= No beim Schlass, ënne beim Weier um lénksen Uwänner vun der Manzenbaach,<br> Kadasternr. 602/968|lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Bich beim Meesebuerger Schlass |Beschreiwung= [[Fagus sylvatica]] |Niveau=IS | Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974|Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-12 |Lag= Rietserhand vum Kutschewee<br>Kadasternr. 602/968|lon= |lat= |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Bich laanscht de Kutschewee |Beschreiwung= [[Fagus sylvatica]] |Niveau=IS | Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974|Bild=| }} |} '''''Kéngertsbësch''''' {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= 29-14 |Lag=Strooss vun der Fiels op Kéngert<br>Kadasternr. 658/1709. |lon=6.19323 |lat=49.79525|Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=Bich am Kéngertsbësch |Beschreiwung= [[Fagus sylvatica]], laanscht den [[CR119]] |Niveau=IS | Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974|Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= 29-15 |Lag=Kadasternr. 720.|lon=6.19457 |lat=49.78213 |Uertschaft=Meesebuerg |Offiziellen Numm=dräi [[Spierebam|Spierebeem]] op Schwaarzfelder |Beschreiwung= |Niveau=IS | Klasséiert zënter=29. Mäerz 1974|Bild=| }} |} == Nees vun der Lëscht erofgeholl == === ''[[Fiels]]'' === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= ''29-6'' |Lag= ''Bleechplaz'' |Uertschaft=''Fiels'' |lon=6.21954 |lat= 49.78348|Offiziellen Numm= ''Dräi Lannen'' |Beschreiwung= ''Lannen, déi ronderëm d'[[Justizkräiz (Fiels)|Justizkräiz]] stoungen. Goufen duerch jonker ersat.''|Niveau=IS |Klasséiert zënter=''29. Mäerz 1974'' |Bild= | }} |} === ''[[Meesebuerg]]'' === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= ''29-21'' |Lag=''Lieu-dit Kaalwerdanz; um rietsen Uwänner vun der Manzebaach um Bord vum Wee a vun der Véipersch''<br>''Kadasternr. 577/768.'' |lon= |lat= |Uertschaft=''Meesebuerg'' |Offiziellen Numm=''Bich'' |Beschreiwung=''Fagus sylvatica'' |Niveau=''IS'' | Klasséiert zënter=''29. Mäerz 1974''|Bild=| }} <!----> {{National Monumenter Rei|Id= ''29-22'' |Lag=''Lieu-dit Kéissgrond, um rietsen Uwänner vun der Baach, 50 m vum Wee an 12 m vun der Baach ewech,<br>Kadasternr. 396/750 ''|lon= |lat= |Uertschaft=''Meesebuerg'' |Offiziellen Numm= ''Dänn'' |Beschreiwung= ''Abies sp.'' |Niveau=''IS'' | Klasséiert zënter=''29. Mäerz 1974''|Bild=| }} |} '''''Beim Schlassweier''''' {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}} {{National Monumenter Rei|Id= ''29-13'' |Lag= ''Ganz no beim Schlass<br>Kadasternr. 602/968''|lon= 6.18924|lat= 49.77055|Uertschaft=''Meesebuerg'' |Offiziellen Numm=''Kanada-Tsuga beim Meesebuerger Schlass'' |Beschreiwung= ''[[Tsuga canadensis]] (Kanadesch "Hemlocktanne")'' |Niveau=''IS'' | Klasséiert zënter=''29. Mäerz 1974''|Bild= Picea abies vor Schloss Meysembourg 01.jpg |}} |} {{Legend National Monumenter}} == Quell == *{{INPA-JL}} ==Literatur== * [https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-LAR-20170925-Int2.pdf Service national des sites et monuments: ''Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg. Kanton Mersch | Gemeinde Larochette.''] Luxembourg 2017. == Um Spaweck == {{Commonscat| Cultural heritage monuments in Larochette}} {{Navigatioun National Monumenter no Gemeng}} [[Kategorie:Lëschten (National Monumenter)|Fiels]] [[Kategorie:Gemeng Fiels]] dw07xcfnt5e8f7az1lmdvarzb97g5ao Andrus Ansip 0 83217 2704418 2682609 2026-09-09T07:02:15Z Zinneke 34 aktu (no 7 Joer) an dowéinst ëmgebaut 2704418 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. Den Ansip ass vun Haus aus e Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Da war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hine a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. == Um Spaweck == {{Commonscat|Andrus Ansip}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] b1gau1wz2mkrl4kvxwvga9iykhhvj3p 2704419 2704418 2026-09-09T07:03:38Z Zinneke 34 2704419 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. Den Ansip ass vun Haus aus e Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Da war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hine a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. Dono war hie bis 2024 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Um Spaweck == {{Commonscat|Andrus Ansip}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] kre0pkj2k68vbwve921wtp53ssnh3xa 2704420 2704419 2026-09-09T07:04:06Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Membere vum Europäesche Parlament]] derbäigesat 2704420 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. Den Ansip ass vun Haus aus e Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Da war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hine a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. Dono war hie bis 2024 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Um Spaweck == {{Commonscat|Andrus Ansip}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Membere vum Europäesche Parlament]] 4bq2dw6rc9mp7pjiokdst3j8i88xl5r 2704421 2704420 2026-09-09T07:04:30Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Membere vum Europäesche Parlament]] ewechgeholl; [[Kategorie:Estnesch Europadeputéiert]] derbäigesat 2704421 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. Den Ansip ass vun Haus aus e Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Da war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hine a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. Dono war hie bis 2024 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Um Spaweck == {{Commonscat|Andrus Ansip}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Estnesch Europadeputéiert]] 5fnqtgapuu0ppdd6bzw4rnvjlefwdu5 2704422 2704421 2026-09-09T07:05:36Z Puscas 735 .... 2704422 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. Den Ansip ass vun Haus aus Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Du war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hien a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. Dono war hie bis 2024 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Um Spaweck == {{Commonscat|Andrus Ansip}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Estnesch Europadeputéiert]] 39fbtzkgca9j1tyaffhsx0jslqwl9oa Stierchen 0 83526 2704380 2253663 2026-09-08T19:04:33Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704380 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} [[Fichier:Stierchen.jpg|thumb|350px|De Stierchen am Gronn]] De '''Stierchen''' ass eng stenge Bréck iwwer d'[[Uelzecht]] aus der Mëtt vum 15. Joerhonnert. Si ass en Deel vun der [[Wenzelsmauer]], déi de [[Gronn]] an d'[[Rumm-Befestegungen|Rumm]] mat an de Verdeedegungsrank vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] erageholl huet. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://inpa.public.lu/fr/itineraires_culturels/itineraire_culturel_forteresse/wenzel/mur_wenceslas.html {{Fr}} Mauer a Bréck vum Stierchen op der Websäit vum SSMN] {{Referenzen an Notten}} {{Wierker Festung Lëtzebuerg 1867}}<br> {{Navigatioun Brécken an der Stad Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Brécken an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Brécken iwwer d'Uelzecht]] [[Kategorie:Boubrécken]] [[Kategorie:Gronn (Stad Lëtzebuerg)]] r0x5fdvhr22kl6hq8yhtf9f9xacbyhp Đà Lạt 0 86370 2704408 2472257 2026-09-08T20:43:39Z Zinneke 34 2704408 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoAsien}} {{Infobox Uertschaft}} [[Fichier:Pedagogical College of Da Lat 18.jpg|thumb|De Pedagogesche Kolléisch Đà Lạt]] [[Fichier:Cathedral of Da Lat 05.jpg|thumb|D'Kathedral vun Đà Lạt]] '''Đà Lạt''' ass d'[[Haaptstad]] vun der Provënz [[Lâm Đồng]] am [[Vietnam]] an huet 206.988 Awunner <small>(Stand 1. August 2009)</small>. De [[Fluchhafe Lien Khuong]] läit ongeféier 26&nbsp;km am Süde vun Đà Lạt. == Um Spaweck == {{Commonscat|Da Lat|Đà Lạt}} * [https://web.archive.org/web/20150201063016/http://www.dalat.gov.vn/ Offiziell Websäit] {{DEFAULTSORT:Da Lat}} [[Kategorie:Stied am Vietnam]] mnhnfnl02myapnu9pc8dpg8319xzhgs FC UNA Stroossen 0 88337 2704426 2656718 2026-09-09T08:06:48Z Makenzis 35893 2704426 wikitext text/x-wiki {{skizzSport}} {{Infobox Foussballclub | Numm = FC UNA Stroossen | Logo = | Offiziellen Numm = Football Club Union <br>Athlétique Strassen | Spëtznumm = | Grënnung = [[1922]] | Veräinsfaarwen = Rout a Schwaarz | Opgeléist = | Stadion = Complexe Sportif Jean Wirtz,<br>[[Stroossen]] | Plazen = 2000 | President = Luc Hilger | Trainer = Stefano Bensi | Liga = [[BGL Ligue|Nationaldivisioun]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 4. Plaz |pattern_la1=_red_stripes|pattern_b1=_red_stripes|pattern_ra1=_red_stripes| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000|pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=0000FF|body2=0000FF|rightarm2=0000FF|shorts2=000000|socks2=0000FF |Sekretär=Mathis Pundel|Meescht Goler=Mickaël Jager (76)|Websäit=https://www.fcuna-strassen.lu|Spiller mat de meeschte Optrëtter=Kevin Lourenco (171)}} Den '''FC UNA Stroossen''' (''F.C. Union Athlétique Strassen'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Stroossen]] a gouf [[1922]] gegrënnt. President ass de Luc Hilger, an d'Sekretariat gëtt gefouert vum Mathis Pundel {{small|(Stand Januar 2026)}}. D'Éischt Ekipp huet 2011 déi éischt Plaz an der 1. Divisioun, 2. Serie erreecht. Zanter der Saison 2011/12 spillt Stroossen deemno an der Éierepromotioun, seng bis ewell bescht Plaz war déi drëtt am Joer 2012. De Barragematch huet Stroossen géint de [[Progrès Nidderkuer]] verluer (0-1), an huet deemno den Opstig an d'[[BGL Ligue]] verpasst. An der Saison 2014/15 war den UNA nach eng Kéier op der drëtter Plaz vun der Éierepromotioun. De Barragematch huet Stroossen géint den [[UN Käerjéng 97]] gewonnen (3-0), vun der Saison 2015/16 un, spillt Stroossen an der BGL Ligue. Zanter [[1963]] spillt de Veräi seng Heemspiller um Jean-Wirtz-Terrain, benannt nom fréiere Buergermeeschter vu Stroossen [[Jean Wirtz]]. == Um Spaweck == * [http://www.fcuna-strassen.lu/ Offiziell Websäit vum FC UNA Stroossen] {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Stroossen]] [[Kategorie:Gemeng Stroossen]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] lse0mvbgfnpo3vumjxltj4i2j20yfcw Comité Alstad 0 90234 2704353 2640867 2026-09-08T14:18:40Z Sultan Edijingo 1468 Comitésmemberen aktualiséiert no Info vum aktuelle President 2704353 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin | President = [[Jean-Marie Majerus (Historiker)|Jean-Marie Majerus]] | Éierepresident = Guy Jourdain | Generalsekretär = Claude Esch | Sekretär = Christian Bintener | Tresorier = André Kirsch }} De '''Comité Alstad''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] déi sech an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] fir d'Organisatioun vu kulturellen Aktivitéiten an der [[Uewerstad]], ronderëm de [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]] asetzt. Haaptaktivitéit vum Veräin ass all Joer, op [[Ouschterméindeg]], d'Organisatioun vun der [[Éimaischen]] um Fëschmaart. Aner Aktivitéite sinn d'Organisatioun vu Concerten, besonnesch an der [[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Méchelskierch]], Ausstellungen, a Publikatiounen iwwer d'Geschicht vun der Stad. De Veräin ass am Besëtz vun engem Fotosarchiv vun iwwer 6000 Biller.<ref name="LW 4/2/12">Luxemburger Wort vum 4. Februar 2012, S. 2-3</ref> De ''Comité Alstad'', dee säi Sëtz am ''[[Konschthaus Beim Engel]]'' an der [[rue de la Loge (Stad Lëtzebuerg)|rue de la Loge]] um Fëschmaart hat, gouf 1937 ënner dem Numm '''''Comité pour l'organisation de l'Éimaischen''''' gegrënnt. ==Historique== Nom [[Éischte Weltkrich]] huet d'Éimaischen, déi fir d'éischt aus dem Joer 1827 dokumentéiert ass, am Laf vun de Joren ëmmer manner Zoulaf fonnt. Fir deem entgéint ze wierken, hunn am Joer 1937 de [[Lambert Schaus]], deemools Member vum Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg, an de [[Georges Schmitt]], Conservateur am [[Nationalmusée fir Geschicht a Konscht|Staatsmusée]] de ''Comité pour l'organisation de l'Éimaischen'' gegrënnt. Wéi den Numm et seet, huet de ''Comité'' sech d'Aufgab ginn, d'Éimaischen erëm attraktiv fir e breede Public ze maachen. Éischte President war de Lambert Schaus. Membere vum éischte Comité waren nach de [[Jean-Pierre Koltz|Jean-Pierre (Jemmy) Koltz]], Historiker, de Pierre Feidert, Industriebesëtzer, de Jos Parmentier, Staatsbeamten, an de Gust Hoffmann, Wiert am Lokal ''[[Ënnert de Stäiler]]'' um Fëschmaart. Wéini genee de Veräi säin Numm a ''Comité Alstad'' geännert huet, ass net bekannt, dat well keng Archive méi doriwwer bestinn.<ref name="LW 4/2/12"/> Den 1. Juni 1984 gouf de ''Comité Alstad'' gegrënnt an d'Statute goufen den 12. September 1984 am [[Mémorial]] publizéiert. ==Wichteg Datumer== * 08.03.1937: Offiziell Virstellung am Stater Gemengenhaus vum nei gegrënnte Veräin "Organisatiounscomité fir d'Éimaischen" aus deem méi spéit de Comité Alstad gëtt. * 29.03.1937: Déi éischt Éimaischen um Fëschmaart mat dem "Organisatiounscomité fir d'Éimaischen". * 18.04.1938: Den "Organisatiounscomité fir d'Éimaischen" verkeeft fir d'éischt Kéier en Objet fir e gudden Zweck. * 1941 – 1944: Keng Éimaischen um Fëschmaart. Den "Organisatiounscomité fir d'Éimaischen" huet missen eng Zwangspaus aleeën. * 02.04.1945: Den "Organisatiounscomité fir d'Éimaischen" verkeeft op der Éimaischen (och wa se dat Joer nach um Knuedler war) eng Farde "Déi éischt Éimaischen am freie Lëtzebuerg" mat Zeechnunge vum [[Joseph Probst]]. == Kuckt och == * Plazen an der Stad Lëtzebuerg ** [[Knuedler]] ** [[Plëss d'Arem]] ** [[Clairefontaine-Plaz]] == Um Spaweck == *[http://www.comitealstad.lu/ Websäit vum Comité Alstad ] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] iuol9vi7xb2fvezu4l72c72m7q40b7h Sodalitéitskapell zu Veianen 0 90543 2704379 2694755 2026-09-08T19:04:31Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704379 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Sodalitéitskapell<br>vu Veianen | Foto gewënscht = | Bild = Chapelle de la sodalité mariale Vianden Cropped.jpg | Bildtext = D'Sodalitéitskapell | Bild héich = | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Veianen]] | Par = [[Par Parc Our Saint-Nicolas|Parc Our<br>Saint-Nicolas]] | Dekanat = [[Dekanat Norden|Norden]] | Numm / Patréiner = | Architekt(en) = Johannes Hell | Baujoer = 1761 | Konsekratiounsjoer = | Koordinaten = {{coor dms|49|55|58|N|6|12|18|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''Sodalitéitskapell zu Veianen''' ass eng [[Kapell]] nieft dem Klouschter vun der [[Trinitarierkierch vu Veianen|Trinitarierkierch]] zu [[Veianen]]. Am Joer 1736 gouf vun den [[Trinitarier]] d'[[Confrérie de la sodalité mariale]] gegrënnt, eng [[Sodalitéit]] (''Komerodschaft'') fir d'Verdéiwe vum spirituellen Liewe vun de Männer an de jonke Leit. 1761 huet den [[Tirol]]er Baumeeschter Johannes Hell am Optrag vun der Stad Veianen an der Brudderschaft, d'Kapell opgeriicht. D'Kapell steet zanter dem 20. November 1937 op der Lëscht vum [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter]]<ref>{{INPA-SW}}</ref>. ===Biller=== <gallery> PM 140501 LUX Vianden.jpg PM 140502 LUX Vianden.jpg PM 140504 LUX Vianden.jpg </gallery> ==Literatur== * Anonym, 1966. Gebete und Gesänge in der Sodalitäts Kapelle in Vianden für abgestorbene Sodalen. Marianische Mannersodalität Vianden. 15 S. * Milmeister, Jean, 1986. Die Sodalität wird 250 Jahre alt. ''Ous der Veiner Geschicht'' 4: 29-41. Veiner Geschichtsfrënn, Vianden. == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Veianen]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Chapelle de la Sodalité Mariale (Vianden)|{{PAGENAME}}}} *[https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/religieux/chapelle/vianden_chapelle_sodalite_mariale.html# Websäit iwwer d'Sodalitéitskapell] vum Service des sites et monuments nationaux. * [https://www.youtube.com/watch?v=hCsxGGwyRyY Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Sodalitéitskapell vu Veianen] {{Referenzen}} [[Kategorie:Kapellen zu Lëtzebuerg|Veianen (Sodaliteitskapell)]] [[Kategorie:Gemeng Veianen|Kapell (Sodaliteitskapell)]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen|Kapell Veianen]] [[Kategorie:Bauwierker 1761]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Norden|Veianen (Sodaliteitskapell)]] mivcd9vfyagu3qnaz5wpqb42wxjsitl HaaptsäitBléck/Reserv 0 91074 2704415 2704230 2026-09-09T06:39:23Z Zinneke 34 /* Kategorie 'Alles Méigleches' */ 2704415 wikitext text/x-wiki Hei kënne Virschléi fir Biller agedroe ginn, déi dann, [[HaaptsäitBléck/Archiver|via eng Schabloun]], spéider op der [[Haaptsäit]] als "Bild vun der Woch" gewise kënne ginn. ===Kategorie 'Alles Méigleches'=== <gallery mode="packed" heights="120"> <!-- Konscht --> "The School of Athens" by Raffaello Sanzio da Urbino.jpg File:The Conjurer, ca. 1502.jpg File:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne.jpg File:Vincent van Gogh - Irises (1889).jpg File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg File:Edgar Degas - Ballet (L'Étoile).jpg File:Bewegungsstudie (Movement Study) 1925, black and white photograph by Rudolf Koppitz.jpg <!-- Musek --> <!-- Astronomie --> Fichier:Pedra Azul Milky Way.jpg Fichier:Hickson Compact Group 40 - Flickr - geckzilla.png Fichier:Cartwheel_Galaxy_(NIRCam_and_MIRI_Composite_Image)_(weic2211a).jpeg Fichier:PIA22946-Jupiter-RedSpot-JunoSpacecraft-20190212.jpg Fichier:Space Shuttle Columbia launching.jpg <!-- Technik --> Fichier:Soldering_a_0805.jpg Fichier:Emirates Airbus A380-861 A6-EER MUC 2015 04.jpg File:Vienna U-Bahn - U4 metro line-Type V arriving far ar 16to10 PNr°1177.jpg <!-- Skizzen --> Fichier:Change in Average Temperature.svg Fichier:Lateral head anatomy detail.jpg Fichier:Structure_volcano_numbered.svg <!-- Elementer, Mineralien --> Fichier:Tantalum single crystal and 1cm3 cube.jpg File:Molybdenum crystaline fragment and 1cm3 cube.jpg File:Kobalt electrolytic and 1cm3 cube.jpg Fichier:Ambre Moustique.jpg <!-- Déieren --> Fichier:Glaucus atlanticus 1 cropped.jpg Fichier:Haeckel Arachnida.jpg Fichier:Yellow mite (Tydeidae), Lorryia formosa.jpg Fichier:Wegerich Scheckenfalter Duo auf Rotklee.jpg File:Close wing Basking of Athyma perius (Linnaeus, 1758) - Common Sergeant (4) WLB.jpg Fichier:Gemeine Goldwespe.jpg European_praying_mantis_%28Mantis_religiosa%29_green_female_Dobruja.jpg Fichier:Sitting_Asian_elephant_(Elephas_maximus)_bathing_in_Tad_Lo_river,_Laos.jpg File:014 Baby cape fur seal sleeping at Cape cross Photo by Giles Laurent.jpg File:003 Cheetah hissing after a meal in Kalahari Desert Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Mikadotrochus hirasei 01.jpg Fichier:Haliotis clathrata 01.JPG Fichier:Guildfordia triumphans 01.JPG File:Angaria melanacantha 01.JPG <!-- Tonne Gemuschels: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Llez/Shells_by_H._Zell --> Fichier:2017.07.06.-48-Wendisch Rietz--Zauneidechse-Weibchen.jpg File:Himalayan Monal at Sagarmatha National Park, Nepal.jpg File:007a European bee-eater chasing an Aglais butterfly in flight in Pfyn-Finges Photo by Giles Laurent.jpg File:Toco Toucan (Ramphastos toco) - 48153967707.jpg Fichier:Jabirú africano (Ephippiorhynchus senegalensis), delta del Okavango, Botsuana, 2018-07-31, DD 10.jpg Fichier:זריחה באגמון חולה בזמן נדידת העגורים.jpg Fichier:Sword-billed hummingbird (male) at Guango Lodge, Ecuador (21310837273).jpg Fichier:Gallina de Guinea (Numida meleagris), parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-25, DD 42.jpg File:Upupa epops (057A2126).jpg Fichier:Petirrojo europeo (Erithacus rubecula), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 02 Crop.JPG <!-- Pilzen --> File:Tintenfischpilz 1a.JPG <!-- Planzen --> Fichier:Mangrove Reflection Wide Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01464.jpg File:Dragonblood tree in Socotra 2.jpg Fichier:Two Arecaceae in the fields viewed through a hole in a tree stump in Laos at sunrise.jpg File:Pineapple 'Victoria' with slice.jpg Fichier:Garlic_bulbs_and_cloves.jpg Fichier:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg File:Ковила, Тарутинський степ, Україна.jpg <!-- Landschaften --> Fichier:Afternoon at Tennfjorden, Raftsundet, Hinnøya, Norway, 2015 September (02).jpg File:006 Dune 45 in Sossusvlei at sunrise Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Sommet de la Dune du Pilat.jpg Fichier:Water reflection of sunset with gray and orange clouds and pirogues moored to the bank in Don Det Laos.jpg Fichier:Water reflection of stringy gray and white clouds in a pond on a sand beach of Don Khon at sunrise in Laos.jpg File:Кызылкуп на рассвете.jpg Fichier:Озеро Дус-Холь вечером. Тес-Хемский кожуун.jpg Fichier:Taal Volcano eruption on January 12, 2020.jpg Fichier:AralSea1989 2014.jpg Fichier:Flysch%20formation%20at%20Sakoneta%20Beach.jpg File:Val Montanaia.jpg Fichier:Khone Phapheng Falls, Si Phan Don, Laos, widest waterfall in the world.jpg <!-- Uertschaften, Gebaier, Brécken --> File:دماوند و دیر گلین.jpg Fichier:Porta Nigra morgens (100MP).jpg Fichier:Blenheim Palace south view 2016.jpg File:Val Castle (15).jpg Fichier:Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg File:Albarracín, Teruel, España, 2014-01-10, DD 051.JPG Fichier:Atomium, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 148-150 HDR.jpg Fichier:Fishing huts reflected in the ice at Fisketången, Kungshamn.jpg Fichier:Skyline of the Central Business District of Singapore with Esplanade Bridge.jpg File:Basilica di San Marco at night-msu-2021-6406-6406.jpg Fichier:Manarola_NW_Cinque_Terre_Sep23_A7C_07233.jpg Fichier:วัดพระศรีรัตนศาสดาราม_8_(edited).jpg File:Медресе Баракхан,Ташкент (Barakhan Madrasah, Baroqxon madrasasi).jpg Fichier:Aerial_View_-_Landschaft_Markgr%C3%A4flerland1.jpg Fichier:Jukung Pasar Terapung.jpg File:Paro Taktsang, Bhutan (edited).jpg File:Узор на потолке мечети Баланд 6.jpg Fichier:Iglesia de Entoto Maryam, Adís Abeba, Etiopía, 2024-01-19, DD 02.jpg Fichier:Museo Nacional de Bellas Artes, Manila, Filipinas, 2023-08-27, DD 53.jpg File:Museum of contemporary art, Belgrade (Музеј савремене уметности Београд).jpg File:Jinwan Arts Center dllu 01.jpg Fichier:Castillo de Praga, Praga, República Checa, 2022-07-01, DD 23-25 HDR.jpg Fichier:Plaza Mayor, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 41.jpg Fichier:Krakow - Wawel from Vistula - 4.jpg File:Belcastel 4.jpg <!-- Geschicht --> Fichier:Flickr - DVIDSHUB - Giant standing Buddhas of Bamiyan still cast shadows (Image 2 of 8).jpg Fichier:Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg|15. Juni Fichier:Crécy - Grandes Chroniques de France.jpg|26. August Fichier:Sitting Leo Belgicus - Visscher.jpg Fichier:Trier_500_Millionen_Mark_Fritz_Quant.jpg File:Hindenburg disaster, 1937.jpg Fichier:Karte westwall.png|10. Mee Fichier:Crowds_of_French_patriots_line_the_Champs_Elysees-edit2.jpg|26. Aug. 1944 Fichier:Raising the Flag on Iwo Jima, larger.jpeg|23.2.45 <!-- Literatur Film--> File:Clementinum baroque library 2.jpg File:Amazing Stories, November 1928.jpg File:Jaws movie poster.jpg <!-- Persounen --> Fichier:Julia Margaret Cameron - John Herschel (Metropolitan Museum of Art copy, restored) levels.jpg Fichier:Ansambel SkaMeika´.jpg Fichier:Agence Rol, L’éclipse, gare Saint-Lazare, 1921.jpg File:The Umbrella Workshop.jpg Fichier:Masks in the rain.jpg Fichier:Supreme Federal Court - Statue.jpg <!--Soss--> Fichier:Mycene gold mask 1 NAMA Athens Greece.jpg Fichier:Ingredienti per il pesto Genovese (Ingridients for Pesto Genovese).jpg File:Wooden spools of sewing thread in different colors 6.jpg Fichier:Bicycle crankset Shimano 105 R7000 (chainring 50-34, length 172.5mm, 11 speed).jpg Fichier:Dieselrainbow.jpg File:Waldenbuch - Innenstadt - Stadtfriedhof - Parkplatz - Pflaster (1).jpg </gallery> ===Dëst an dat vu Lëtzebuerg=== <gallery mode="packed" heights="130"> Fichier:Esch-Alzette, Gare Belval Université et P+R.jpg File:Belval, Héichuewen A (110).jpg Fichier:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---31.jpg Fichier:Grund, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 155-157 HDR.jpg Fichier:Bahnhof Luxemburg.jpg Fichier:Dusk in Luxembourg Grund (28998138111).jpg File:Luxembourg, vue sur pont Adolphe (103).jpg Fichier:Stierchen Bridge 2019-03-21.jpg Fichier:Valley of Alzette river in Luxembourg City 02.jpg File:Luxembourg, ravelin Beck-Jost (Paschtéitchen) (101).jpg Fichier:2 Rue de la Boucherie in Luxembourg City.jpg Fichier:Luxemburg BW 2016-09-15 11-46-49 stitch.jpg Fichier:Hospicio de San Juan, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 26.jpg Fichier:Rokoko Pavillon Echternach 2013-08 -- 5.JPG Fichier:Schloss Weilerbach 16.jpg File:Wellenstein, CR151 (103).jpg Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (115).jpg|1929 - 100 Joer Radio Letzebuerg Fichier:Philharmonie, Großer Konzertsaal.jpg Fichier:Boulaide – Monument seconde guerre mondiale et morgue.jpg Fichier:Meder-Haus Esch-sur-Alzette 2014-12 --1.jpg Fichier:Portail Banque et caisse d'épargne de l'Etat place de Metz.jpg Fichier:Luxembourg cimetière Notre-Dame platanes 01.jpg Fichier:Kirche Goesdorf 02.jpg Fichier:Ansembourg, Hinterer Schlosseingang 01.jpg Fichier:CFL 212 Wiltz 01.jpg Fichier:CFL 3608 Gare Luxembourg 01.jpg Fichier:CFL 2400 Alstom Coradia Max.jpg File:Bettembourg, gare CFL Bettembourg (116).jpg Fichier:Luxembourg - CFL network 2025.svg Fichier:Mondorf Thionville Railway Bellwald 696.jpg Fichier:Traditional photo point on PC 12 near Eischen (47362529722).jpg File:Wappen Peter Ernst von Mansfeld.jpg|2029 Fichier:Jan Brueghel le Jeune Bouquet de fleurs MNHA.jpg Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png Fichier:Michel Engels - 13 Les portes du Bock..jpg Fichier:Paintings_-_Cathédrale_Notre-Dame_de_Luxembourg_-_DSC06046.JPG Fichier:Vase with frogs, water lilies and dragonflies designed by Pierre Blanc for Villeroy & Boch.jpg File:Les filles de Loth.jpg Fichier:Pg034 Antiquités romaines trouvées au camp de Dahlheim.jpg Fichier:Remerschen, Op Mecheren (106).png Fichier:Mosaik cweber entzerrt.jpg Fichier:Diekirch Roman Necropolis and City Museum.jpg Fichier:Wenceslaus johana.png|Wope vum [[Wenzel I. vu Lëtzebuerg]] a senger Fra [[Jeanne vu Brabant]]. Fichier:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|27.11.1308 Fichier:Tod Heinrichs VII..jpg|24. August 1313 File:Arrigo-VII-monument-parts-museo-opera-pisa.jpg Fichier:CrownBohemia1.jpg File:Charles V accueillant Charles IV - Français 2813.jpg Fichier:Wenceslaus IV, Charles IV, Jobst of Moravia.jpg Fichier:Pisanello 024b.jpg|Sigismund vu Lëtzebuerg/HRR 15.2.1368 – 9.12.1437 Fichier:Portret van de heraut Nassau-Vianden - Portrait of the herald of Nassau-Vianden - Wapenboek Nassau-Vianden - KB 1900 A 016, folium 01v.jpg Fichier:Duché de-Luxembourg Jean-Janson-1637-1693-Amsterdam.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0006.jpg Fichier:De_Fer_Trier_1692.jpg Fichier:Ducatus Lutzenburgi novissima et accuratissima delineatio - CBT 6611267.jpg|vum [[Nicolaes Visscher (1649–1702)|Nicolaes Visscher]]. Fichier:Van der Meulen Prise de Luxembourg.jpg|3.6.1684 Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0850.jpg Fichier:Sol (1786) mnha53830 66387.jpeg Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|175 Joer 2031 Fichier:Compagnie des chemins de fer Prince-Henri (Aktie).jpg|1869 File:Reichs-Eisenbahnen in Elsass-Lothringen und Wilhelm-Luxemburg-Bahn. Personen und Gueter-Verkehr im Etats-Jahre 1878-79 - btv1b10224023c Lux.webp Fichier:Luxembourg- Gendarmerie (NYPL b14896507-92751).jpg File:Paul de Pidoll, Ruines du Château de Bourscheid, mnha11423 68789.jpg Fichier:'Gare de Luxembourg', TEKA0112603.jpg Fichier:05266-Luxemburg-1904-Pfaffenthal, Siechengas-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg File:Luxembourg - Au Glacis by Charles Bernhoeft.jpg Fichier:Luxembourg - Les 3 Glands - Die 3 Eicheln - PC Schoren.jpg Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg Fichier:Consdorf, portail cimetière Aujourd'hui nous... (102).jpg Fichier:Luxembourg, place de la Constitution (016675) vers 1930.jpg Fichier:Grand Duke boards PH-TGD, Schiphol, 11JUN56-102.jpg File:Schleuse Grevenmacher-Mosel im Bau 1961-11 HB03673.jpg Fichier:Einweihung des Mosel-Schifffahrtsweges 1964-HB9890 RGB.jpg Fichier:De abdicatie en opvolging in Luxemburg, de hertogelijke familie, Bestanddeelnr 917-1168.jpg File:Charly Gaul c1961-1963.jpg|2032 Fichier:Hinzert Memorial Nazi Concentration Camp 01.jpg|25. Februar Fichier:Luxembourg City monument Guillaume II statue 2011.jpg|5. Nov. 1884 ageweit Fichier:Larochette, Nommerleeën, Draachelee (104).jpg Fichier:Zone protégée Brucherbierg-Lallengerbierg (113).jpg Fichier:Bettembourg Bongert Altenhoven.jpg Fichier:Kockelscheuer pond parking a.jpg Fichier:DECEMBER AFTERNOON in Bech-Kleinmacher, LU.jpg Fichier:SAINT DONAT CHAPEL in WORMELDANGE KOEPPCHEN, Luxembourg.jpg </gallery> [[Kategorie:Haaptsäit Bléck]] age73djnnul0xee0rrh2ozley4vtu6n Mady Nurenberg-Reuter 0 91223 2704342 2537131 2026-09-08T12:37:37Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat 2704342 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Mady Nurenberg-Reuter''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1925]] zu [[Déifferdeng]], a gestuerwen den [[10. Januar]] [[2012]] zu [[Péiteng]], war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Lokalpolitikerin. Am August 1977 ass d'Mady Nurenberg-Reuter nom Doud vum Schäffe Léon Eichhorn an de [[Gemengerot]] vun Déifferdeng nogerutscht, wou si bis 1990 bliwwen ass, als Conseiller a vun 1988 bis 1990 als Schäffen. Si war déi éischt Fra, déi an der Stad Déifferdeng Member vum Gemenge- respektiv vum [[Schäfferot]] gouf. Am [[Zweete Weltkrich]] hat si sech aktiv an der [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenz]] engagéiert. == Literatur == * [[Roby Zenner|Zenner, R.]], 2012. ''À la mémoire de Mady Nurenberg-Reuter de Niederkorn.'' In: Elan, d'Stëmm vun de Senioren, Nr. 30, März 2012, S. 4 [http://express.lu/portfolio/elan/2012/elan_030.pdf PDF]. * Zenner, R., 2012. ''À la mémoire de Mady Nurenberg-Reuter de Niederkorn.'' Luxemburger Wort 2012, Nr. 52 (1. März), S. 47. * Zenner, R., 2012. ''À la mémoire de Mady Nurenberg-Reuter de Niederkorn.'' Tageblatt 2012, Nr. 76 (29. März), S. 21. {{DEFAULTSORT:Nurenberg-Reuter Mady}} [[Kategorie:Gebuer 1925]] [[Kategorie:Gestuerwen 2012]] [[Kategorie:Politiker (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 2g8vy20av2e5c687zolu0w2yfaucd9p 2704343 2704342 2026-09-08T12:42:03Z Zinneke 34 strooss 2704343 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Mady Nurenberg-Reuter''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1925]] zu [[Déifferdeng]], a gestuerwen den [[10. Januar]] [[2012]] zu [[Péiteng]], war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Lokalpolitikerin. Am August 1977 ass d'Mady Nurenberg-Reuter nom Doud vum Schäffe Léon Eichhorn an de [[Gemengerot]] vun Déifferdeng nogerutscht, wou si bis 1990 bliwwen ass, als Conseiller a vun 1988 bis 1990 als Schäffen. Si war déi éischt Fra, déi an der Stad Déifferdeng Member vum Gemenge- respektiv vum [[Schäfferot]] gouf. Am [[Zweete Weltkrich]] hat si sech aktiv an der [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenz]] engagéiert. Fir u si z'erënneren, gouf zu [[Nidderkuer]] am ''Mattendall'' eng Strooss no hir genannt. == Literatur == * [[Roby Zenner|Zenner, R.]], 2012. ''À la mémoire de Mady Nurenberg-Reuter de Niederkorn.'' In: Elan, d'Stëmm vun de Senioren, Nr. 30, März 2012, S. 4 [http://express.lu/portfolio/elan/2012/elan_030.pdf PDF]. * Zenner, R., 2012. ''À la mémoire de Mady Nurenberg-Reuter de Niederkorn.'' Luxemburger Wort 2012, Nr. 52 (1. März), S. 47. * Zenner, R., 2012. ''À la mémoire de Mady Nurenberg-Reuter de Niederkorn.'' Tageblatt 2012, Nr. 76 (29. März), S. 21. {{DEFAULTSORT:Nurenberg-Reuter Mady}} [[Kategorie:Gebuer 1925]] [[Kategorie:Gestuerwen 2012]] [[Kategorie:Politiker (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] e6jqblt1mpetnyfke7fk2bxjbroclan Schlass Meesebuerg 0 93601 2704377 2651684 2026-09-08T19:04:27Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704377 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monument}} [[Fichier:Meysembourg Castle 2016-08-30.jpg|miniatur|360x360px]] D''''Schlass vu Meesebuerg''' steet zu [[Meesebuerg]], 2&nbsp;km ëstlech vun [[Angelsbierg]], respektiv eng 3&nbsp;km südwestlech vun der [[Fiels]] (Loftlinn). Zanter dem [[12. Joerhonnert]] ass do eng Adelsfamill nogewisen. Dat haitegt Schlass am [[Neo-Renaissance]]-Stil ass vun 1880. Et ass a Privatbesëtz an ass amgaang (Stand 2016) komplett renovéiert ze ginn<ref name="LW 3.8.16">Luxemburger Wort vum 3. August 2016, S. 17</ref>. ==Geschicht== D'Famill vu Meesebuerg gouf eng éischt Kéier am 12. Joerhonnert ernimmt, wou eng Dame vu Meesebuerg am Déngscht vun der Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg]] war. 1176 war de Walter vu Meesebuerg Proprietär vun enger Buerg do, an 1296 den Eberhart vu Meesebuerg. 1453 huet dem [[Philippe de Gudden|Philippe dem Gudde]] seng Arméi d'Buerg zerstéiert, se gouf awer erëm viru 1500 nees opgebaut. 1683-84 gouf et op en Neits vum [[Louis François de Boufflers|Maréchal de Boufflers]] sengen Truppen zerstéiert. Vun der aler Buerg gouf just eng Kapell, e Gruef an Deeler vun der aler Mauer erhalen. Am fréien [[18. Joerhonnert]] huet d'Famill Arnoult de Soleuvre d'Buerg deelweis op den ale Grondmaueren als fënnefachsege Bau nees opriichte gelooss. De Custine vu Wolz, dee leschten Ierwe vun der Buerg, ass 1794 virun den Truppe vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] geflücht. Doropshi gouf se 1797 versteet, an den [[Ignace-Antoine de Cassal]] vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] huet se kaaft. Hien huet fir seng [[Schmelz]]e vill [[Holzkuel]] gebraucht an dofir an de grousse Bëscher zu Meesebuerg eng gréisser Zuel Aarbechter fir d'Produktioun vun Holzkuel beschäftegt, déi zum Deel an aarmséilegen Haiser ënnerzeg vum Schlass gewunnt hunn. Vun 11 Feierplazen am Joer 1770 ass d'Duerf Meesebuerg doduerch bis 1843 op 40 Feierplaze gewuess. Kuerz drop huet en d'Schmelze missen zoumaachen an d'Ierwen de Cassal hu Meesebuerg 1843 un de Jean-François Reuter, de Piechter vum [[Weyderterhaff]], verkaaft<ref>[http://www.campinglarochette.eu/fr/100-culture?item=333 "Le Château de Meysembourg - Larochette"], ''Larochette: Syndicat d'initiative et de tourisme'' {{Fr}}</ref><ref name=darkplaces>[http://www.darkplaces.org/Luxemburg/Festungen/Chateau_de_Meysemburg/Chateau_de_Meysembourg_FR.html "Le château de Meysembourg"], ''www.darkplaces.org''. {{Fr}}</ref>. Deen neie Proprietär huet d'Bewunner vum Duerf mat alle legalen an illegale Mëttelen aus hiren Haiser verdriwwen déi doropshin zum gréissten Deel an [[Nordamerika]] ausgewandert sinn. Hien huet, als experimentéierfreedege Member vun der Groussherzoglecher Akerbaukommissioun versicht, mat neie landwirtschaftleche Methode säin neie Besëtz ze rentabiliséieren, wat awer net gelongen ass<ref>D'Geschicht vum Schlass op der Websäit vum [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/paysager/parcs/meysembourg.html Service des sites et monuments nationaux]</ref>. [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 10 Pl 2.2 Ch Meysembourg.jpg|thumb|[[Charles Bernhoeft]]: Historesch Foto vum Schlass (1891)|270x270px]] 1855 huet de Prënz Karl von Arenberg d'Buerg mam Terrain kaaft an de Besëtz bannent 20 Joer zu engem Landsëtz mat Park ëmännere gelooss. De Staatsarchitekt [[Charles Arendt]] huet d'Pläng dozou gemaach. D'Schlass aus dem 18. Joerhonnert krut dobäi 1880 eng nei Fassad an engem historistesche Mëschstil a gouf duerch e weidere véiereckegen Tuerm komplettéiert. D'Niewegebaier an d'Schlasskapell goufe komplett erneiert. D'Reschter vun de fréieren Duerfhaiser goufen ofgerappt an am Wisegronn ënner dem Schlass en neie Weier ugeluecht, dee mat deelweis seelene Planzen, dorënner déi éischt [[Douglasdännen|Douglasien]] vu Lëtzebuerg, dekoréiert gouf. Déi 450 ha Terrain déi zum Schlass gehéiert hunn, goufe vum Schlasshär duerch Ukeef nach vergréissert. D'Schlass war no der Renovéierung nëmme fir kuerz Openthalter virgesinn, gouf awer ëm 1900 fir méi laang Wunnzwecker méi kamoud ageriicht. Nom [[zweete Weltkrich]] krut d'Famill von Arenberg de staark beschiedegte Besëtz nëmmen deelweis zeréck. 1971 huet d'Wittfra vum 1948 verstuerwene Prënz Karl-Prosper von Arenberg de Besëtz un den Alphonse Spiegelburg verkaaft<ref name=darkplaces/>. Ufanks vum [[21. Joerhonnert]] gouf et Projeten, d'Schlass mam Park an e [[Golf (Sport)|Golf]]-, respektiv e [[Polo]]terrain z'integréieren, aus deenen awer, well de Park a sengem ursprénglechen Zoustand hätt missen dru gleewen, näischt gouf. Net zulescht dowéinst gouf d'Schlass Meesebuerg, mat sengen Niewegebaier a sengem Landschaftspark ronderëm, de 7. Mäerz 2008 als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument klasséiert]]. Och eenzel Beem am Park vum Schlass sti schonn zanter dem 29. Mäerz 1974 um ''Inventaire supplémentaire'' vun de klasséierte Monumenter<ref>{{INPA-DH}}</ref>. 2011 gouf den 135 ha grousse Besëtz vun der Famill vum Christophe Clasen kaaft<ref>memorial.lu [http://www.etat.lu/memorial/2011/C/Html/1354/2011052984.html Domaine de Meysembourg S.C.I.]</ref>, déi virun allem un de Lännereien intresséiert war. Aus dem Schlass, dat zur Zäit (2014-2016) komplett renovéiert gëtt, soll en Hotel entstoen<ref name="LW 3.8.16"/>. De Weier beim Schlass ass ee vun de wéinegen am Land, déi ageriicht ware, fir d'Päerd dran ze wäschen. == Literatur == * Weyrich, F., 2016. ''Meysemburg erwacht aus dem Dornröschenschlaf. In einem Jahr sollen die Außenarbeiten an den verschiedenen Gebäuden abgeschlossen sein.'' [[Luxemburger Wort]] vum 3. August 2016, S. 17. * [[Marc Schoellen|Schoellen, M.]], 2014. ''Von Meisen und Mispelblüten - Schloss Meysemburg: ein Ort der Geschichte und Geschichten.'' Luxemburger Wort vum 6. August 2014, S.2-3. * Andonovic, V., 2014. '' Schlossherr in Spe - Christophe Clasen lässt das Schloss Meysembourg derzeit restaurieren''. Luxemburger Wort vum 6. August 2014, S. 2-3. == Kuckt och == * [[Kierch Meesebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fiels]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Meysembourg castle|{{PAGENAME}}}} * ''Meysembourg eine Kulturlandschaft kämpft ums Uberleben'' - Artikel am [https://persist.lu/ark:70795/d9zhsw0wj/pages/30/articles/DTL1124 Kéiseker 2-3/2003]. * De Schlasspark op der Websäit vum [https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/paysager/parcs/meysembourg.html Service des sites et monuments nationaux]. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Meesebuerg]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer|Schlass Meesebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Fiels]] b36hxl1xc5w633t1rfhdjkm80qqdjyo Vũng Tàu 0 94096 2704407 2231918 2026-09-08T20:42:50Z Zinneke 34 2704407 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoAsien}} {{Infobox Uertschaft}} [[Fichier:Statue of Jesus in Vung Tau.jpg|thumb|320px|Eng 28 Meter héich [[Jesus-Statu (Vũng Tàu)|Jesus-Statu]] als [[Landmaark]] vu Vũng Tàu.]] '''Vũng Tàu''', op [[Vietnameesesch]] ''Thành phố Vũng Tàu'', ass d'[[Haaptstad]] vun der Provënz [[Bà Rịa-Vũng Tàu]] am südleche [[Vietnam]] an huet 303.244 Awunner <small>(Stand 1. August 2011)</small>. De [[Fluchhafe Vũng Tàu]] läit ongeféier 2&nbsp;km am Süde vun der Stad. == Um Spaweck == {{Commonscat|Vung Tau|Vũng Tàu}} {{DEFAULTSORT:Vung Tau}} [[Kategorie:Stied am Vietnam]] pnneekjn0264vubzme7bl5q16679bgd Erna Solberg 0 101194 2704442 2454219 2026-09-09T09:43:06Z Mobby 12 60927 k 2704442 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Erna Solberg''', gebuer de [[24. Februar]] [[1961]] zu [[Bergen (Norwegen)|Bergen]], ass eng [[Norwegen|norwegesch]] [[Politiker]]in. Si war vun 2004 bis 2026 Presidentin vun der konservativer Partei ''Høyre'' a vum 16. Oktober 2013 bis den 13. Oktober 2021 Premierministerin vun hirem Land. D'Erna Solberg ass zanter 1989 Deputéiert am norwegesche Parlament (''Storting''). Vum 19. Oktober 2001 bis de 17. Oktober 2005 war si an der Regierung Bondevik II Kommunal- a Regionalministerin. No de Parlamentswale vum September 2013 huet si eng Minoritéitsregierung aus Konservativen an der Fortschrëttspartei op d'Bee gesat. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=ES&tab=Biography Biographie beim Storting] (Norwegesch) * [http://www.hoyre.no/Erna+Solberg.F93RzU5CSwtznF6B3RfQXL.ips D'Erna Solberg] op der Websäit vun hirer Partei {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Solberg Erna}} [[Kategorie:Gebuer 1961]] [[Kategorie:Norwegesch Premierministeren]] [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] 84nqe1lrlzvvaum2p0f6wwp8iuan738 2704462 2704442 2026-09-09T10:02:55Z Mobby 12 60927 ... 2704462 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Erna Solberg''', gebuer de [[24. Februar]] [[1961]] zu [[Bergen (Norwegen)|Bergen]], ass eng [[Norwegen|norwegesch]] [[Politiker]]in. Si war vun 2004 bis 2026 Presidentin vun der konservativer Partei ''Høyre'' a vum 16. Oktober 2013 bis den 13. Oktober 2021 Premierministesch vun hirem Land. D'Erna Solberg ass zanter 1989 Deputéiert am norwegesche Parlament (''Storting''). Vum 19. Oktober 2001 bis de 17. Oktober 2005 war si an der Regierung Bondevik II Kommunal- a Regionalministerin. No de Parlamentswale vum September 2013 huet si eng Minoritéitsregierung aus Konservativen an der Fortschrëttspartei op d'Bee gesat. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=ES&tab=Biography Biographie beim Storting] (Norwegesch) * [http://www.hoyre.no/Erna+Solberg.F93RzU5CSwtznF6B3RfQXL.ips D'Erna Solberg] op der Websäit vun hirer Partei {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Solberg Erna}} [[Kategorie:Gebuer 1961]] [[Kategorie:Norwegesch Premierministeren]] [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] m2cdyjmiqry9wvhmjxcj89nro767i9g Kierch Angelsbierg 0 102304 2704401 2695165 2026-09-08T20:00:59Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704401 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vun Angelsbierg | Foto gewënscht = | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Kirche Angelsberg 02.jpg | Bildtext héich = Kierch vun Angelsbierg (2023) | Uertschaft = [[Angelsbierg]] | Par = [[Par Miersch Saint-François|Miersch<br> Saint-François]] | Dekanat = [[Dekanat Zentrum|Zentrum]] | Numm / Patréiner = Hl. Cornelius | Architekt(en) = [[Charles Arendt]] | Baujoer = ëm 1885 | Konsekratiounsjoer = | Koordinaten = {{coor dms|49|45|49.4|N|6|9|31.3|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Bild ënnen = | Bildtext ënnen = }} D''''Corneliuskierch zu Angelsbierg''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Miersch Saint-François]], zum [[Dekanat Zentrum]] an zu der [[Gemeng Fëschbech]] gehéiert. De [[Patréiner]] vun der Kierch ass den [[hellege Cornelius]], deem säi Fest de 16. September gefeiert gëtt. D'Kierch steet an der ''rue de l'Église'' net wäit vun der Kräizung mam [[CR120]] (''rue de Beringerberg'') ewech. Den 11. Februar 2022 gouf s'[[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fëschbech|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> == Geschicht == D'Kierch zu Angelsbierg ass vum [[Charles Arendt]] ëm 1885 am neoromanesche Stil gebaut ginn. Si ersetzt e Virgängerbau vun ëm 1570, dee wéinst Baufällegkeet huet missen 1883 ofgerappt ginn. 1955/1956 an 1991–1994 gouf et gréisser Ëmbauaarbechten. D'barock Altär si warscheinlech aus dem Virgängerbau.<ref>{{Citation|URL=https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf|Titel=Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach. Luxemburg 2018, S.135-136.|Gekuckt=25.12.2025|Datum=2018|Wierk=Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.|Editeur=Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments|Säiten=S. 135-136|Sprooch=de}}</ref> Bis zum 7. Mee. 2017 huet d'Kierch zur [[Par]] Meesebuerg gehéiert, déi zum Parverband Miersch, zu der Pastoralregioun Zentrum an zum Dekanat Miersch gehéiert huet. Zur fréierer Par Meesebuerg huet ausser der Filialkierch vun Angelsbierg och nach d'[[Kierch Meesebuerg|Parkierch vu Meesebuerg]] gehéiert. D'Fënsteren an der Kierch si vum [[Gustave Zanter]]. Virun der Kierch steet en aalt [[Weekräiz]] ouni Opschrëft. == Uergel == Um [[Duxall]] steet eng [[Uergel]] déi 1996 vum [[Uergelmanufaktur Georg Westenfelder|Georg Westenfelder]] gebaut gouf. S'ersetzt en [[Harmonium]], deen am [[19. Joerhonnert]] vun der Famill vun Arenberg gestëft gi war.<ref name="Baukultur">Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.135-136.</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=373:angelsberg&catid=79:luxemburger-land-orgeln&Itemid=471|Titel=Angelsberg, Aangelsbierg|Gekuckt=2025-11-07|Wierk=www.orgues.lu}}</ref> {{Méi Info 1|Uergel an der Kierch vun Angelsbierg}} == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] * [[Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren]] * [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg|Lëscht vun de Weekräizer]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Corneille (Angelsberg)|{{PAGENAME}}}} * [https://web.cathol.lu/rubrique35 Websäit vun der Par Miersch Saint-François] * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b1821/b1821.shtml D'Fënstere vun der Kierch vun Angelsbierg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} * [http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=373:angelsberg&catid=89&Itemid=471 D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''] * [https://www.facebook.com/photo?fbid=2658875407665424&set=pcb.2564618003789487 D'Kierch Angelsbierg an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''] {{sic}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Fëschbech|Kierch Angelsbierg]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Zentrum|Angelsbierg]] [[Kategorie:Kierchen zu Lëtzebuerg no Uertschaft|Angelsbierg]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen]] g88k7ey7p7tj8ex326977g1kgyrjcyp 2019 0 102622 2704477 2703665 2026-09-09T10:51:10Z Mobby 12 60927 2704477 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2019''' huet op engem [[Dënschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Rumänien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * [[23. Januar]]: De [[Krišjānis Kariņš]] gëtt neie Premierminister a [[Lettland]]. * [[12. Februar]]: Aus der Republik Mazedonie gëtt offiziell [[Nordmazedonien]]. * {{3. Mäerz}}: Parlamentswalen an [[Estland]]. * [[31. Mäerz]]: D'[[Zuzana Čaputová]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentschaftswalen an der [[Slowakei]]. * {{4. Abrëll}}: Den [[George Vella]] gëtt neie Staatspresident a [[Malta]]. * [[14. Abrëll]]: D'Sozialdemokratesch SDP mat un der Spëtzt dem [[Antti Rinne]] gewënnt knapps d'Parlamentswalen a [[Finnland]], virun de ''Basisfinnen''. * [[21. Abrëll]]: De [[Wolodymyr Selenskyj]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen an der [[Ukrain]], hie gëtt den [[20. Mee]] vereedegt. * {{4. Mee}}: De [[Stevo Pendarovski]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an Nordmazedonien. * [[16. Mee]]: De [[Xavier Espot Zamora]] gëtt neie Premierminister an [[Andorra]]. * [[23. Mee|23.]] bis [[26. Mee]]: [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019|Wale fir d'Europäescht Parlament]]. * 26. Mee: Wale fir dat Federaalt Parlament an der [[Belsch]]. * 26. Mee: De [[Gitanas Nausėda]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Litauen]]; hie gëtt den 12. Juli vereedegt. * {{3. Juni}}: Nom Mësstrauensvott géint de [[Sebastian Kurz]] gëtt d'[[Brigitte Bierlein]] Bundeskanzlerin an [[Éisträich]]. * {{5. Juni}}: Bei de Parlamentswalen an [[Dänemark]] kritt déi sozialdemokratesch Partei déi meescht Stëmmen. Hir Presidentin, d'[[Mette Frederiksen]] gëtt de [[27. Juni]] als nei Premierministesch vereedegt. * {{6. Juni}}: Den [[Antti Rinne]] gëtt neie Premierminister a Finnland. * {{1. Juli}}: [[Finnland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{7. Juli}}: D'Oppositiounspartei Nea Dimokratia vum [[Kyriakos Mitsotakis]] gewënnt déi virgezunne Parlamentswalen a [[Griicheland]]; dëse gëtt deen Dag drop zum neie Premierminister ernannt. * {{8. Juli}}: Den [[Egils Levits]] gëtt nei Staatspresident vun der Republik [[Lettland]]. * [[24. Juli]]: Nom Récktrëtt vun der [[Theresa May]], well se fir dat mat der EU ausgehandelt Ofkommes iwwer den [[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Austrëtt aus der Europäescher Unioun]] am House of Commons keng Majoritéit fonnt huet, gëtt de [[Boris Johnson]] zum neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ernannt. * [[29. August]]: Den [[Oleksij Hontscharuk]] gëtt neie Premierminister an der Ukrain. * [[29. September]]: Bei de virgezunnene Parlamentswalen an [[Éisträich]] kritt d'[[ÖVP]] vum [[Sebastian Kurz]] déi meeschte Stëmmen. * {{6. Oktober}}: D'Sozialisten ënnert dem [[António Costa]] gi stäerkst Partei bei de Parlamentswalen a [[Portugal]]. * [[13. Oktober]]: Parlamentswalen a [[Polen]], d'[[PiS]] bleift stäerkst Partei. * [[15. Oktober]]: De [[Ludovic Orban]] gëtt zum neie Premierminister a [[Rumänien]] ernannt. * [[27. Oktober]]: D'[[Sophie Wilmès]] gëtt zur neier Interims-Premierministesch an der [[Belsch]] ernannt. * [[10. November]]: Nei Parlamentswalen a Spuenien, nodeems bei deene vum [[28. Abrëll]] keng Regierungskoalitioun fonnt konnt ginn. * [[24. November]]: De [[Klaus Iohannis]] gëtt am 2. Tour als President vu [[Rumänien]] erëmgewielt. * [[10. Dezember]]: Nom Récktrëtt vum Antti Rinne gëtt d'[[Sanna Marin]] nei Premierministesch a Finnland. * 10. Dezember: Bei de virgezunnene Parlamentswalen am Vereenegte Kinnekräich, déi de Premier Boris Johnson ausgeruff hat, nodeems och hie keng Majoritéit am Parlament fonnt hat, fir den Austrëttsaccord aus der EU, deen en ausgehandelt hat, duerchzezéien, kritt d'Conservative Party mat 365 Sëtz déi absolut Majoritéit. ==== Lëtzebuerg ==== * [[26. Mee]]: Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawale]] gi vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 2 (-1), der [[Demokratesch Partei|DP]] 2 (+1), an deene [[déi gréng|Gréngen]] an der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] jee 1 Deputéierten an d'Europaparlament gewielt. Am Ganzen hate jee 6 Kandidaten aus 10 Parteie kandidéiert. * [[25. Juli]]: Mat 40,8&nbsp;[[Grad Celsius|°C]] gëtt déi héchst jee zu Lëtzebuerg gemoossen [[Temperatur]] registréiert. * {{9. August}}: En [[Tornado vu Péiteng|Tornado]] zitt iwwer d'Gemenge [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] a [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] ewech; 160 Gebaier ginn zum Deel schwéier beschiedegt, 19 Leit blesséiert, dovun 2 schwéier. * {{1. Oktober}}: D'[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] mécht hir Dieren an hirem [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik (Gebai)|neie Gebai um Kierchbierg]] op. <gallery> Fichier:European Parliament election 2019 in Luxembourg, Ballot paper.jpg|Stëmmziedel Europawalen File:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (105).jpg|Neit Gebai vun der Nationalbibliothéik </gallery> === Afrika === * [[10. Januar]]: Nom Ausziele vun de Wale vum [[30. Dezember]] [[2018]], gëtt bekannt, datt de [[Félix Tshisekedi]] als President vun der [[Demokratesch Republik Kongo|Demokratescher Republik Kongo]] gewielt gouf. * [[23. Februar]]: De [[Muhammadu Buhari]] gëtt als President vun [[Nigeria]] erëmgewielt. * [[24. Februar]]: De [[Macky Sall]] gëtt als President vum [[Senegal]] erëmgewielt. * [[2. Abrëll]]: Den [[Algerien|algeeresche]] President [[Abd al-Aziz Bouteflika]] trëtt zeréck. * [[18. Abrëll]]: De Premierminister vum [[Mali]] [[Soumeylou Boubèye Maïga]] demissionéiert an d'Regierung gëtt deemno opgeléist. * [[14. Mee]]: D'Plaz vum Premierminister gëtt am [[Senegal]] ofgeschaaft.<ref>lefigaro.fr: [http://www.lefigaro.fr/flash-actu/senegal-le-poste-de-premier-ministre-officiellement-supprime-20190514 ''Sénégal: le poste de premier ministre officiellement supprimé''] (14. Mee 2019)</ref> De leschte Premierminister war de [[Mahammed Boun Abdallah Dionne|Mahammed Dionne]]. * [[13. Oktober]]: De [[Kaïs Saïed]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an [[Tunesien]]. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[23. Januar]]: De Parlamentspresident [[Juan Guaidó]] ernennt sech selwer zum Interimspresident vu [[Venezuela]], a Konkurrenz zum gewielte President [[Nicolás Maduro]]. * [[3. Februar]]: Den [[Nayib Bukele]] gëtt zum neie President vun [[El Salvador]] gewielt. * {{4. Mee}}: De [[Laurentino Cortizo]] gewënnt d'Presidentschaftswalen am [[Panama]]. * [[11. August]]: Den [[Alejandro Giammattei]] gewënnt d'Presidentschaftswalen am [[Guatemala]]. * [[10. Dezember]]: Den [[Alberto Ángel Fernández]] gëtt als neie President an [[Argentinien|Argentinie]] vereedegt. === Asien === * {{6. Januar}}: De [[Muhammad V. vu Kelantan|Muhammad V.]], Kinnek vu [[Malaysia]], trëtt zeréck. * [[25. Februar]]: Den [[Asqar Mamin]] gëtt neie Premierminister a [[Kasachstan]]. * [[19. Mäerz]]: Nom Récktrëtt vum kasachesche Staatspresident [[Nursultan Nasarbajew]] gëtt den Dag drop de [[Qassym-Schomart Toqajew]] als säin Nofollger vereedegt. * [[17. Abrëll]]: De [[Joko Widodo]] gëtt bei de Presidentschaftswalen an [[Indonesien]] erëmgewielt. * {{1. Mee}}: Den [[Naruhito]] gëtt neie Keeser vu [[Japan]]. * [[16. November]]: De [[Gotabaya Rajapaksa]] gëtt zum President vu [[Sri Lanka]] gewielt. === Ozeanien === * [[18. Mee]]: D'Koalitioun ënner dem Premierminister [[Scott Morrison]] gewënnt d'Parlamentswalen an [[Australien]]. === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == * [[Matera]] (Italien) a [[Plovdiv]] (Bulgarien) sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied 2019]]. === Molerei === * November: De [[Franz Ruf]] kritt de [[Prix Grand-Duc Adolphe]] === Literatur === * {{2. Juli}}: D'[[Elise Schmit]] kritt de [[Servais-Präis]] fir hir Kuerzgeschichten ''Stürze aus unterschiedlichen Fallhöhen''. * {{4. Dezember}}: De [[Samuel Hamen]] gewënnt den éischte Präis beim [[Concours littéraire national 2019|Nationale Literaturconcours 2019]] fir säi Roman ''I.L.E.'' === Musek === * [[16. Mee]]: Den [[Duncan Laurence]] gewënnt mat ''[[Arcade (Lidd)|Arcade]]'' d'Finall vum [[Eurovision Song Contest 2019]] zu [[Tel Aviv]]. === Kino === * [[César]] fir dee beschte Film: ''[[Jusqu'à la garde]]'' vum [[Xavier Legrand]] * [[Oscar]] fir dee beschte Film: ''[[Green Book]]'' vum [[Peter Farrelly]] * [[Gëlle Palm]] fir dee beschte Film: ''[[Parasite (Film)|Parasite]]'' vum [[Bong Joon-Ho]] ====Lëtzebuerg==== Première vun: ''[[Péitruss (Film)|Péitruss]]'' (12.3.), ''[[Sawah]]'' (20.3.), ''[[Lost in the 80s]]'' (9.10.), ''[[De Buttek]]'' (27.11.),... == Ekonomie == * [[28. Juni]]: D'[[EU]] an d'[[Mercosur]]-Länner ([[Argentinien]], [[Brasilien]], [[Paraguay]], [[Uruguay]]) ënnerschreiwen en Handelsaccord. * [[30. Juni]]: D'EU an de [[Vietnam]] ënnerschreiwen en Handelsaccord. == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Central black hole of M87.tif|thumb|Éischt Foto vun engem Schwaarze Lach]] * {{1. Januar}}: D'US-amerikanesch [[Raumsond]] [[New Horizons]] flitt op ongeféier 3.500&nbsp;km laanscht den transneptuneschen Objet [[(486958) Arrokoth]], deen Objet am wäitste vun eis ewech, dee vun enger Sond ënnersicht gouf. * {{3. Januar}}: Déi chineesesch Raumsond [[Chang'e-4]], déi de 7. Dezember 2018 gestart war, lant um 3:26 Auer MEZ als éischt op der [[Hënnescht Säit vum Mound|hënneschter Säit vum Mound]]. * {{9. Abrëll}}: E Mineral, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf, kritt offiziell den Numm [[Luxembourgit]]. * [[11. Abrëll]]: Déi éischt Foto vun engem [[Schwaarzt Lach|Schwaarze Lach]], opgeholl vum [[Event Horizon Telescope]] an der Galaxie [[Messier 87]], gëtt publizéiert. * {{6. September}}: De Modul vun der indescher Moundmissioun [[Chandrayaan-2]], deen um [[Äerdmound|Mound]] lande sollt, fält erof. Den Orbiter, mat deem en den 22. Juli 2019 gestart ass, funktionéiert normal. == Sport == * [[26. Januar]]: D'[[Naomi Osaka]] gewënnt d'[[Australian Open]] bei den Dammen. * [[27. Januar]]: Den [[Novak Djokovic]] gewënnt d'Australian Open bei den Hären. * {{3. Mäerz}}: De [[Bob Jungels]] gewënnt [[Kuurne-Brussel-Kuurne 2019]]. * [[22. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt am Stater Josy-Barthel-Stadion an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2:1 géint Litauen. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Gerson Rodrigues]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss<ref>https://www.rtl.lu/sport/news/a/1324097.html</ref>. * [[25. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Josy-Barthel-Stadion an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1:2 géint d'Ukrain. Den [[David Turpel|Dave Turpel]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss, an an der 93. Spillminutt war de [[Gerson Rodrigues]] den "Auteur" vum Selbstgol<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/news/a/1325149.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=25.03.2019 |Archiv-Datum=25.03.2019 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20190325214253/https://www.rtl.lu/sport/news/a/1325149.html }}</ref>. * [[11. Mee]]–[[2. Juni]]: [[Giro d'Italia 2019]]; den Ecuadorianer [[Richard Carapaz]] gewënnt d'Course. * [[27. Mee]]–[[1. Juni]]: [[Spiller vun de klenge Länner 2019]] a [[Montenegro]]. * [[2. Juni]]: D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp huet am Josy-Barthel-Stadion an engem Frëndschaftsmatch 3:3 mat Madagaskar gläichgespillt. De [[Vincent Thill]] (an der zweeter Minutt), de [[Vahid Selimovic]] (90') an de [[Laurent Jans]] (och an der 90') hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss. Fir de Selimovic war et den éischte Match am Kader vun de Roude Léiwen. Et war och den Debutmatch fir de [[Kevin Holtz]]<ref>https://www.rtl.lu/sport/news/a/1356890.html</ref>, an et war de leschte Match an der Nationalekippkarriär vum [[Mario Mutsch]]<ref>http://www.tageblatt.lu/meinung/kommentar/ein-vorbild-mario-mutsch-beendet-karriere/</ref>. * [[7. Juni]]: D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp huet a litauesche Vilnius an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1:1 mat Litaue gläichgespillt. De Gerson Rodrigues huet an der 21. Minutt den eenzege Gol fir Lëtzebuerg geschoss<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/news/a/1359238.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=07.06.2019 |Archiv-Datum=07.06.2019 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20190607204704/https://www.rtl.lu/sport/news/a/1359238.html }}</ref>. * [[10. Juni]]: D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Arena-Lwiw-Stadion zu Lwiw (Ukrain) an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1:0 géint d'Ukrain<ref>https://www.rtl.lu/sport/news/a/1359412.html</ref>. * {{5. September}}: D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Belfast]] an engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint Nordirland. De Gol fir Nordirland war de Selbstgol vum Lëtzebuerger Verdeedeger [[Kevin Malget]]<ref>https://www.rtl.lu/sport/news/a/1399444.html</ref>. * [[12. Oktober]]: Den [[Eliud Kipchoge]] leeft, mat 1h 59min 40sec, als Éischten de [[Marathon (Course)|Marathon]] ënner 2 Stonnen. == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Bruno Ganz 2011.jpg | Text1 = Bruno Ganz | Bild2 = Karl Lagerfeld 2014 (cropped).jpg | Text2 = Karl Lagerdfeld | Bild3 = Agnès Varda (Guadalajara) 18 cropped.jpg | Text3 = Agnès Varda | Bild4= Bibi Andersson (1961).jpg | Text4= Bibi Andersson | Bild5= GD Jean 1994 (cropped).jpg | Text5= Jean vu Lëtzebuerg | Bild6=Jean-Pierre Marielle Cannes 2006.jpg | Text6=J.-Pierre Marielle | Bild7=Doris Day - 1957.JPG | Text7=Doris Day | Bild8=I.M. Pei.JPG | Text8=I. M. Pei | Bild9=Lauda at 1982 Dutch Grand Prix.jpg | Text9=Niki Lauda | Bild10 = Béji Caïd Essebsi 2015-05-20.jpg | Text10 = Béji Caïd Essebsi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Toni Morrison.jpg | Text1 = Toni Morrison | Bild2 = PeterFonda10TIFF.jpg | Text2 = Peter Fonda | Bild3= Sigmund Jahn cropped.jpg | Text3= Sigmund Jähn | Bild4= Jacques Chirac (1997) (cropped).jpg | Text4= Jacques Chirac | Bild5=Jessye Norman- In Conversation with Tom Hall (15977754135) (cropped).jpg | Text5=Jessye Norman | Bild6=K Gott Praha 2015 (3).JPG | Text6=Karel Gott | Bild7=Marie-Josée Nat Cannes 2014.jpg | Text7=Marie-Josée Nat | Bild8=Raymond Poulidor (1973).jpg | Text8=Raymond Poulidor | Bild9=Marcel Mart 1984.jpg | Text9=Marcel Mart | Bild10=Nicolas Estgen 1989.jpg | Text10=Nicolas Estgen }} == Gestuerwen == * {{2. Januar}}: [[Bob Einstein]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. Januar}}: [[Christine de Rivoyre]], franséisch Schrëftstellerin. * {{9. Januar}}: [[Verna Bloom]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[15. Januar]]: [[Carol Channing]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[24. Januar]]: [[Fernand Weber]], lëtzebuergesche Politiker. * [[26. Januar]]: [[Jean Guillou]], franséische Komponist a Pianist. * 26. Januar: [[Michel Legrand]], franséische Museker a Komponist. * {{3. Februar}}: [[Julie Adams]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{6. Februar}}: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * {{0}}6. Februar: [[Manfred Eigen]], däitsche Cheemiker. * {{0}}6. Februar: [[Rosamunde Pilcher]], englesch Schrëftstellerin. * {{8. Februar}}: [[Albert Finney]], brittesche Schauspiller. * {{9. Februar}}: [[Tomi Ungerer]], franséischen Zeechner. * {{0}}9. Februar: [[André Scheuer]], lëtzebuergesche Mathematiker a Lycéesprofesser. * [[10. Februar]]: [[Maximilian Reinelt]], däitsche Rudderer. * [[11. Februar]]: [[Alix vu Lëtzebuerg]], Duechter vun der Groussherzogin Charlotte an dem Prënz Felix. * [[13. Februar]]: [[Marisa Solinas]], italieenesch Schauspillerin a Sängerin. * [[16. Februar]]: [[Bruno Ganz]], Schwäizer Schauspiller. * [[19. Februar]]: [[Karl Lagerfeld]], däitsche Couturier. * [[20. Februar]]: [[Chelo Alonso]], kubanesch Dänzerin a Filmschauspillerin. * 20. Februar: [[Claude Goretta]], Schwäizer Filmregisseur. * [[21. Februar]]: [[Gus Backus]], US-amerikanesche Popsänger a Filmschauspiller. * 21. Februar: [[Benny Berg]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 21. Februar: [[Triny Bourkel]], lëtzebuergesch Liichtathleetin. * 21. Februar: [[Ben Hecker]], däitsche Schauspiller. * [[23. Februar]]: [[Stanley Donen]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[28. Februar]]: [[André Previn]], däitsch-US-amerikanesche Pianist, Dirigent a Komponist. * {{1. Mäerz}}: [[Jores Iwanowitsch Alfjorow|Jores Alfjorow]], russesche Physiker. * {{4. Mäerz}}: [[Keith Flint]], brittesche Sänger an Dänzer. * {{0}}4. Mäerz: [[Klaus Kinkel]], däitsche Politiker. * {{0}}4. Mäerz: [[Luke Perry]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{5. Mäerz}}: [[Jacques Loussier]], franséische Pianist. * [[11. Mäerz]]: [[Carlo Gausché]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Lokalpolitiker. * [[14. Mäerz]]: [[Godfried Danneels]], belsche Kardinol. * [[22. Mäerz]]: [[Frans Andriessen]], hollännesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Larry Cohen]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 23. Mäerz: [[Ferd Lahur]], fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[26. Mäerz]]: [[Nicolas Plein]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[29. Mäerz]]: [[Agnès Varda]], franséisch Filmregisseurin. * [[30. Mäerz]]: [[Tania Mallet]], brittesche Mannequin a Schauspillerin. * {{3. Abrëll}}: [[Albertine Biermann]], lëtzebuergesch Botanikerin. * {{4. Abrëll}}: [[Jean Goedert (Dokter)|Jean Goedert]], lëtzebuergesche Politiker an Dokter. * {{6. Abrëll}}: [[David J. Thouless]], brittesche Physiker. * [[14. Abrëll]]: [[Bibi Andersson]], schweedesch Schauspillerin. * [[19. Abrëll]]: [[Martin Böttcher]], däitsche Filmkomponist. * [[21. Abrëll]]: [[Hannelore Elsner]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Abrëll]]: [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]], Groussherzog vu Lëtzebuerg 1964-2000. * [[24. Abrëll]]: [[Jean-Pierre Marielle]], franséische Schauspiller. * [[26. Abrëll]]: [[Ellen Schwiers]], däitsch Schauspillerin. * [[29. Abrëll]]: [[John Llewellyn Moxey]], brittesche Filmregisseur. * [[30. Abrëll]]: [[Anémone (Schauspillerin)|Anémone]], franséisch Schauspillerin. * 30. Abrëll: [[Peter Mayhew]], englesch-US-amerikanesche Schauspiller. * {{1. Mee}}: [[Alessandra Panaro]], italieenesch Schauspillerin. * {{0}}1. Mee: [[Pierre Berchem]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[10. Mee]]: [[Nicolas Eickmann]], lëtzebuergesche Politiker, Buergermeeschter vun Déifferdeng. * [[11. Mee]]: [[Jean-Claude Brisseau]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[13. Mee]]: [[Doris Day]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Ieoh Ming Pei]], taiwaneschen-amerikaneschen Architekt. * [[20. Mee]]: [[Niki Lauda]], éisträichesche Formel-1-Weltmeeschter an Entreprener. * [[24. Mee]]: [[Murray Gell-Mann]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[27. Mee]]: [[François Weyergans]], belsche Schrëftsteller a Filmregisseur. *{{2. Juni}}: [[Yannick Bellon]], franséisch Filmediteurin. * {{6. Juni}}: [[Carl Schell]], Schwäizer Schauspiller. * [[15. Juni]]: [[Franco Zeffirelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[16. Juni]]: [[Rolf von Sydow]], däitsche Filmregisseur. * [[17. Juni]]: [[Mohammed Mursi]], egyptesche Politiker. * [[21. Juni]]: [[Dimitris Christofias]], zypriotesche Politiker. * [[23. Juni]]: [[Menn Bodson]], lëtzebuergeschen Televisiounsregisseur a -produzent. * [[26. Juni]]: [[Edith Scob]], franséisch Schauspillerin. * [[29. Juni]]: [[Guillermo Mordillo]], argentineschen Zeechner. * {{3. Juli}}: [[Pol Cruchten]], lëtzebuergesche Filmproduzent, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{5. Juli}}: [[Nelly Wies]], lëtzebuergesch Sportlerin am Bouschéissen an Olympionickin. * {{6. Juli}}: [[João Gilberto]] brasilianesche Gittarist, Sänger a Komponist. * {{7. Juli}}: [[Artur Brauner]], polnesch-däitsche Filmproduzent. * {{9. Juli}}: [[Fernando de la Rúa]], argentinesche Politiker. * [[10. Juli]]: [[Valentina Cortese]], italieenesch Schauspillerin. * [[16. Juli]]: [[Johnny Clegg]], südafrikanesche Museker an Anthropolog. * [[17. Juli]]: [[Andrea Camilleri]], italieenesche Schrëftsteller. * [[19. Juli]]: [[Rutger Hauer]], hollännesche Schauspiller. * [[22. Juli]]: [[Li Peng]], chineesesche Politiker. * 22. Juli: [[Brigitte Kronauer]], däitsch Schrëftstellerin. * [[25. Juli]]: [[Beji Caid Essebsi]], tuneesesche Politiker. * [[28. Juli]]: [[George Hilton]], uruguayesche Schauspiller. * {{5. August}}: [[Josef Kadraba]], tschechoslowakesch-éisträichesche Foussballstiermer. * {{0}}5. August: [[Bjorg Lambrecht]], belsche Vëlossportler. * {{0}}5. August: [[Toni Morrison]], US-amerikanesch Schrëftstellerin a Literaturnobelpräisdréierin. * {{8. August}}: [[Jean-Pierre Mocky]], franséische Filmregisseur a Schauspiller. * [[16. August]]: [[Peter Fonda]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * 16. August: [[Felice Gimondi]], italieenesche Vëlossportler. * [[22. August]]: [[Jochen Pützenbacher]], däitsche Radiosspeaker. * [[26. August]]: [[Pál Benkő]], ungaresche Schachgroussmeeschter. * [[28. August]]: [[Michel Aumont]], franséische Schauspiller. * {{3. September}}: [[Peter Lindbergh]], däitsche Fotograf a Filmmécher. * {{6. September}}: [[Robert Mugabe]], simbabwesche President a Politiker. * {{9. September}}: [[René Hemmer (Museker)|René Hemmer]], lëtzebuergesche Komponist a Museker. * [[11. September]]: [[Bacharuddin Jusuf Habibie]], indoneesesche Politiker a Staatspresident. * [[13. September]]: [[György Konrád]], ongresche Schrëftsteller. * [[15. September]]: [[Ric Ocasek]], US-amerikanesche Museker. * [[16. September]]: [[Luigi Colani]], däitschen Designer. * [[19. September]]: [[Zine el-Abidine Ben Ali]], tuneesesche Politiker. * 19. September: [[Charles Gérard (Regisseur)|Charles Gérard]], franséische Regisseur a Schauspiller. * [[21. September]]: [[Sigmund Jähn]], däitsche Kosmonaut. * [[26. September]]: [[Jacques Chirac]], franséische Politiker. * [[30. September]]: [[Jessye Norman]], US-amerikanesch Sopranistin. * {{1. Oktober}}: [[Karel Gott]], tschechesche Sänger. * {{2. Oktober}}: [[Giya Kancheli]], sowjetesch-georgesche Komponist * {{3. Oktober}}: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * {{5. Oktober}}: [[François Decker]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[10. Oktober]]: [[Marie-José Nat]], franséisch Schauspillerin. * [[11. Oktober]]: [[Alexei Archipowitsch Leonow]], sowjetesche Kosmonaut. * [[12. Oktober]]: [[Carlo Croccolo]], italieenesche Schauspiller. * [[26. Oktober]]: [[Pascale Roberts]], franséisch Schauspillerin. * [[27. Oktober]]: [[Paul Margue]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Editeur. * [[31. Oktober]]: [[Florence Giorgetti]], franséisch Schauspillerin. * {{1. November}}: [[Johannes Schaaf]], däitsche Regisseur a Schauspiller. * {{2. November}}: [[Marie Laforêt]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. *{{6. November}}: [[René Hoffmann (1942)|René Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. November]]: [[Raymond Poulidor]], franséische Cyclist. * [[14. November]]: [[Jean Milmeister]], lëtzebuergesche Regionalhistoriker, Literaturwëssenschaftler a Schoulmeeschter. * [[15. November]]: [[Marcel Mart]], lëtzebuergesche Politiker. * [[20. November]]: [[Michael J. Pollard]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[25. November]]: [[Joseph Wagener]], lëtzebuergesche Beruffsoffizéier. * 25. November: [[Jean-Pierre Fandel]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{9. Dezember}}: [[René Auberjonois]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{9. Dezember}}: [[Marie Fredriksson]], schweedesch Musekerin. * [[14. Dezember]]: [[Anna Karina]], dänesch-franséisch Schauspillerin. * 14. Dezember: [[Bernard Lavalette]], franséische Schauspiller a Chansonnier. * [[18. Dezember]]: [[Claudine Auger]], franséisch Schauspillerin. * 18. Dezember: [[Alain Barrière]], franséische Sänger a Schauspiller. * 18. Dezember: [[François Schaack]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. Dezember]]: [[Emanuel Ungaro]], franséische Moudendesigner. * [[26. Dezember]]: [[Nicolas Estgen]], lëtzebuergesche Politiker. * 26. Dezember: [[Sue Lyon]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Dezember]]: [[Jan Fedder]], däitsche Schauspiller. * {{Eidelt Joer}}[[Lou Kreintz]], lëtzebuergesch Molerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} e6v85v1105vkf2i6m0ghp4r39dydgpv FC Jeunesse Kanech 0 102652 2704437 2520731 2026-09-09T09:31:01Z Makenzis 35893 2704437 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Jeunesse Kanech | Logo = [[Fichier:FC Jeunesse Kanech Logo.png|190px]] | Offiziellen Numm = FC Jeunesse Canach | Spëtznumm = | Grënnung = [[27. Februar]] [[1957]] | Veräinsfaarwen = blo | Opgeléist = | Stadion =Terrain rue de Lenningen | Plazen = | President =Manuel Schumacher | Trainer = Franck Rinaldo | Liga =Éierepromotioun | Saison = 2025/26 | Positioun = 13. BGL League | pattern_la1=_blueborder|pattern_b1=_bluecollar|pattern_ra1=_blueborder| leftarm1=ffffff|body1=ffffff|rightarm1=ffffff|shorts1=ffffff|socks1=ffffff| pattern_la2=_whiteborder|pattern_b2=|pattern_ra2=_whiteborder| leftarm2=0000ff|body2=0000ff|rightarm2=0000ff|shorts2=0000ff|socks2=0000ff| }} D''''FC Jeunesse Kanech''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Foussball]]club vu [[Kanech]]. ==Geschicht== En éischte Club gouf 1930 ënner dem Numm FC Fortuna Canach gegrënnt. Mam Ufank vum [[2. Weltkrich]] huet e sech opgeléist. Obwuel en 1946 nei gegrënnt gouf, huet e sech siwe Joer méi spéit nees opgeléist. 1957 ass de Club ënner sengem aktuellen Numm gegrënnt ginn. Aktuell Liga: Éierepromotioun (2.Liga) (Stand: 29.10.2018) == Personal == President: Manuel Schumacher Trainer: Olivier Ciancanelli (Stand: 29.10.2018) == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20150414080532/http://www.fccanach.lu/index.htm Websäit vum Veräin] {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Kanech]] [[Kategorie:Gemeng Lenneng]] bvyw9707d2lome4vx8fn7s96bznev8v Association Luxembourg Alzheimer 0 103761 2704409 1789741 2026-09-08T21:17:23Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704409 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} D'Association Luxembourg Alzheimer (ALA) gouf 1987 op Initiativ vun der [[Association Luxembourgeoise de Gérontologie/Gériatrie]] gegrënnt. Si gëtt haaptsächlech vun de Famillje vu Betraffene gedroen. Haut huet d'ALA 6 Foyeren déi am Dag opsinn an ee Wunnheem. == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20061004022305/http://alzheimer.lu/ Websäit vun der "Association Luxembourg Alzheimer" op Franséisch an op Däitsch] lhmngjyb8rm3iqaso4jb8at3zaqs72p Kapell Weyer 0 113201 2704370 2695321 2026-09-08T19:04:20Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704370 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kapell vu Weyer | Foto gewënscht = | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Kapelle Weyer 02.jpg | Bildtext héich = Kapell vu Weyer (2014) | Uertschaft = [[Weyer (Uertschaft)|Weyer]] | Par = | Dekanat = | Numm / Patréiner = | Architekt(en) = | Baujoer = 1612 | Konsekratiounsjoer = | Desakraliséiert = Mee 2019 | Koordinaten = {{coor dms|49|43|33.6|N|06|11|59.1|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} [[Fichier:Kapelle Weyer 01.jpg|thumb|D'Kapell vu Weste gesinn]] D''''Kapell zu Weyer''' ass eng fréier [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kapell]] zu [[Weyer (Uertschaft)|Weyer]] an der [[Gemeng Fëschbech]]. 2019 gouf se entweit.<ref>Äerzbëscheeflechen Dekreet vum 16.05.2019</ref> Si steet matzen an der Uertschaft net wäit vum [[CR101]] a gëtt net méi benotzt. ==Geschicht<ref>Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-LAR-20170925-Int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.196-235.</ref>== Enger Legend no gouf d'Kapell vum Gerard vu Schwarzenberg, dem Besëtzer vu Fëschbech, opriichte gelooss, nodeems seng Schwëster an (oder bei) engem Weier eng Statu vun der [[Muttergottes]] fonnt hätt. Warscheinlech stoung virdrun och schonn eng Kapell do. E Wopen an eng Opschrëft leeën no, datt se [[1612]] vum Gerard vu Schwarzenberg a senger Fra Dorothée vun Naves baue gelooss gouf. Fréi koum et zu Pressessioune bei d'Muttergottesstatu. Vu [[1629]] u goufe Wochemassen do gehalen a [[1671]] gouf op der [[Norden|nërdlecher]] Säit eng [[Sakristei]] ugebaut. Vu [[1748]] ass en eegene [[Kaploun]] attestéiert. Tëscht [[1720]] an [[1726]] gouf d'Kapell restauréiert, Fënstere koume bäi a se gouf mat Säitenaltär an Hellegebiller gerëscht. Méi spéit am Joerhonnert gouf den Daach vum Schëff verännert. Am [[19. Joerhonnert]] huet de Bau sech lues a lues verschlechtert. <!--(ausgeklamert wéinst chronologeschem Duercherneen) 1897 war d'Verwëllef vun der Sakristei zum Deel delabréiert a s'ass 1933 ganz an ee Koup gefall.--> [[1904]] an [[1905]] gouf jee ee [[Chouer (Kierch)|Chouerpult]] verkaf, fir kleng Reparaturen ze finanzéieren. Nom [[Éischte Weltkrich]] gouf d'Kapell als Lager benotzt. Den Daach war ondicht, an et huet era gereent. Zwou Muttergottesstatuen, eng [[Gotik|gotesch]] an eng aus dem 18. oder 19. Joerhonnert, koumen 1941 an de [[MNHA|Staatsmusée]]. Wärend der [[Ardennenoffensiv]], 1944/45 waren Zaldoten do aquartéiert; si hunn d'[[Beichtstull|Beichtstill]], d'Kierchebänken an d'Säitenaltär zu Brennholz verschafft. Nom [[Zweete Weltkrich]] war d'Kapell sou baufälleg datt se bal ofgerappt gi wier. 1960 gouf d'Verwëllef mat engem flaache Plaffong ersat an de [[Botz (Baustoff)|Botz]] op de Mauere gouf ewechgemaach, sou datt d'Molereie vum [[Ignaz Millim]] zerstéiert goufen. 2005 gouf se restauréiert. Zanter 2013 ginn ë.&nbsp;a. eng 40 [[Weekräiz]]er dra versuergt, déi vu verschiddene Plazen dohi bruecht goufen. Op enger Pressekonferenz am Juni 2019 hunn d'Administrateure vum Kierchefong bekannt ginn datt d'Kapell entweit gouf<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=TX8tWLn255c Video op youtube]</ref>. == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] *[[Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Weyer (Luxembourg)|{{PAGENAME}}}} * [http://web.cathol.lu/rubrique35 Websäit vum Parverband Miersch op cathol.lu] * [https://web.archive.org/web/20131228100728/http://www.parverband-miersch.lu/por-miersch.html Websäit vum Parverband Miersch] {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Fëschbech|Kapell Weyer]] [[Kategorie:Bauwierker 1612]] [[Kategorie:Entweit Kierchen a Kapellen|Weyer]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen]] hu0x1gz0fndk0e3q9rfsui5f15rjpmp Kierch Schous 0 113568 2704399 2695328 2026-09-08T20:00:56Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704399 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vu Schous | Foto gewënscht = | Bild = Kirche Schoos 01.jpg | Bildtext = Filialkierch vu Schous (2014) | Bild héich = | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Schous]] | Par = [[Par Miersch Saint-François|Par Miersch<br> Saint-François]] | Dekanat = [[Dekanat Zentrum|Zentrum]] | Numm / Patréiner = Hl. Johannes | Architekt(en) = | Baujoer = 1823 | Konsekratiounsjoer = | Koordinaten = {{coor dms|49|44|59.7|N|06|10|12.6|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''Kierch zu Schous''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Miersch Saint-François]], zum [[Dekanat Zentrum]] an zu der [[Gemeng Fëschbech]] gehéiert. De [[Patréiner]] vun der Kierch ass den hellege [[Johannes den Deefer]], deem säi Fest de 24. Juni gefeiert gëtt. Si steet an der Rollengerstrooss ([[CR120]]) net wäit vun der Kräizung mat der Haaptstrooss (CR120, respektiv [[CR120A]]). Den 11. Februar 2022 gouf s'[[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fëschbech|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> Zur fréierer Par [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] gehéieren ausser der Filialkierch vu Schous och nach d'[[Kierch Fëschbech (Miersch)|Parkierch vu Fëschbech]] an d'[[Kapell Weyer|Kapell vu Weyer]]. ==Geschicht== D'Kierch gouf 1823 gebaut. Iwwer dem Kiercheportal ass eng Skulptur vum Jang dem Deefer vu 1470, déi aus enger Virgängerkapell hierkënnt, a vun engem Här vu Meesebuerg gestëft gewiescht soll sinn. Och vun enger fréierer Klaus goufen Elementer mat verbaut. Den spéitbarocken Altor aus dem spéiden 18. Joerhonnert ass och aus enger anerer Kierch. 1962 gouf de [[Verbotz]] op der Säit vum Portal ewechgemaach a bannenan e Verbotz opgedroen. Den Daach gouf gehéicht a verlängert, d'Entrée méi breet gemaach an d'Fläch tëscht dem Tuerm an dem Portal gouf ervirgehuewen a krut en Ustrach.<ref>Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.186-189.</ref> ==Biller== <gallery> Fichier:Kirche Schoos 02.jpg|D'Kierch vun der Rollengerstrooss aus gesinn Fichier:Kirche Schoos 03.jpg|D'Kierch vun der Schoulstrooss aus gesinn Fichier:Kirche Schoos 04.jpg|Den Agank vun der Kierch op der Ostsäit vum Tuerm </gallery> == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] *[[Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Jean-Baptiste (Schoos)|{{PAGENAME}}}} * [https://web.archive.org/web/20140508100347/http://web.cathol.lu/990/paroisses/porverband-miersch/ Websäit vum Parverband Miersch op cathol.lu] * [https://web.archive.org/web/20131228100728/http://www.parverband-miersch.lu/por-miersch.html Websäit vum Parverband Miersch] * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2532/b2532.shtml D'Fënstere vun der Kierch vu Schous op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] (de) * [https://www.facebook.com/photo?fbid=2658863057666659&set=pcb.2564608487123772 D'Kierch Schous an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''] {{sic}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Zentrum|Schous]] [[Kategorie:Gemeng Fëschbech|Kierch Schous]] [[Kategorie:Bauwierker 1823]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen]] al347u9dsme9tfmjfscmxutwc1h1yso US Hueschtert 0 115129 2704431 2452522 2026-09-09T09:01:15Z Makenzis 35893 2704431 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = US Hueschtert | Logo = [[Fichier:US Hueschtert Logo.gif|110px|US Hueschtert]] | Offiziellen Numm = FC Union Sportive Hostert | Spëtznumm = | Grënnung = [[24. Mäerz]] [[1946]] | Veräinsfaarwen = Gréng-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = Stade Jos Becker | Plazen = 120 gedeckt Sëtzplazen<ref>http://www.football.lu/clubs/club.php?club_id=500059</ref> | President = Jacques Wolter | Sekretär = Jean-Paul Hoffmann | Trainer = | Liga = [[BGL league]] | Saison = [[BGL Ligue 2025/26|2025/26]] | Positioun = 9. | pattern_la1 = _white hoops | pattern_b1 = _whitehoops | pattern_ra1 = _white hoops | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ccffcc | body1 = ccffcc | rightarm1 = ccffcc | shorts1 = FFFFFF | socks1 = ffffff |pattern_la2 = |pattern_b2 = _blackstripes2 |pattern_ra2 = |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = ffff00 |body2 = FFFF00 |rightarm2 = FFfF00 |shorts2 = 000000 |socks2 = 000000 }} Den '''FC Union Sportive Hueschtert''' ass e [[Foussball]]club an der [[Gemeng Nidderaanwen]]. ==Kuckt och== {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [http://www.ushostert.lu/ Websäit vun der US Hueschtert] {{Referenzen}} {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Hueschtert]] [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] d44efbmjcn0txbwjipmh7o6ydv21fip 2704432 2704431 2026-09-09T09:01:26Z Makenzis 35893 2704432 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = US Hueschtert | Logo = [[Fichier:US Hueschtert Logo.gif|110px|US Hueschtert]] | Offiziellen Numm = FC Union Sportive Hostert | Spëtznumm = | Grënnung = [[24. Mäerz]] [[1946]] | Veräinsfaarwen = Gréng-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = Stade Jos Becker | Plazen = 120 gedeckt Sëtzplazen<ref>http://www.football.lu/clubs/club.php?club_id=500059</ref> | President = Jacques Wolter | Sekretär = | Trainer = | Liga = [[BGL League]] | Saison = [[BGL Ligue 2025/26|2025/26]] | Positioun = 9. | pattern_la1 = _white hoops | pattern_b1 = _whitehoops | pattern_ra1 = _white hoops | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ccffcc | body1 = ccffcc | rightarm1 = ccffcc | shorts1 = FFFFFF | socks1 = ffffff |pattern_la2 = |pattern_b2 = _blackstripes2 |pattern_ra2 = |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = ffff00 |body2 = FFFF00 |rightarm2 = FFfF00 |shorts2 = 000000 |socks2 = 000000 }} Den '''FC Union Sportive Hueschtert''' ass e [[Foussball]]club an der [[Gemeng Nidderaanwen]]. ==Kuckt och== {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [http://www.ushostert.lu/ Websäit vun der US Hueschtert] {{Referenzen}} {{Foussball Éierepromotioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Hueschtert]] [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] rp5pazeiexy2m85x867t07fricmc4xa 2704433 2704432 2026-09-09T09:01:47Z Makenzis 35893 2704433 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = US Hueschtert | Logo = [[Fichier:US Hueschtert Logo.gif|110px|US Hueschtert]] | Offiziellen Numm = FC Union Sportive Hostert | Spëtznumm = | Grënnung = [[24. Mäerz]] [[1946]] | Veräinsfaarwen = Gréng-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = Stade Jos Becker | Plazen = 120 gedeckt Sëtzplazen<ref>http://www.football.lu/clubs/club.php?club_id=500059</ref> | President = Jacques Wolter | Sekretär = | Trainer = | Liga = [[BGL League]] | Saison = [[BGL Ligue 2025/26|2025/26]] | Positioun = 9. | pattern_la1 = _white hoops | pattern_b1 = _whitehoops | pattern_ra1 = _white hoops | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ccffcc | body1 = ccffcc | rightarm1 = ccffcc | shorts1 = FFFFFF | socks1 = ffffff |pattern_la2 = |pattern_b2 = _blackstripes2 |pattern_ra2 = |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = ffff00 |body2 = FFFF00 |rightarm2 = FFfF00 |shorts2 = 000000 |socks2 = 000000 }} Den '''FC Union Sportive Hueschtert''' ass e [[Foussball]]club an der [[Gemeng Nidderaanwen]]. ==Kuckt och== {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [http://www.ushostert.lu/ Websäit vun der US Hueschtert] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Hueschtert]] [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] fdqu1qg5jqp8a4v5kqoj3bn2c7qyyj4 CS Fola Esch 0 115132 2704500 2599165 2026-09-09T11:30:48Z Makenzis 35893 2704500 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = CS Fola Esch | Logo = [[Fichier:CS Fola Esch Logo.png|150px|CS Fola Esch]] | Offiziellen Numm = Cercle Sportif Fola Esch | Spëtznumm = | Grënnung = [[9. Dezember]] [[1906]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Stade Émile-Mayrisch]] | Plazen = 826 gedeckt Sëtzplazen<br>3000 ongedeckt Stéiplazen<ref>http://www.football.lu/clubs/club.php?club_id=500039</ref> | President = | Sekretär = | Trainer = | Liga = [[]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 8. | pattern_la1=_redshoulders|pattern_b1=_whitestripes|pattern_ra1=_redshoulders | leftarm1=FFffff|body1=ff0000|rightarm1=FFffff|shorts1=0000ff|socks1=0000ff | pattern_la2=_redborder|pattern_b2=_thinredsides|pattern_ra2=_redborder | leftarm2=ffffff|body2=ffffff|rightarm2=ffffff|shorts2=ffffff|socks2=ffffff }} [[File:Fola - DWS Amsterdam, 9. Juni 1935, A-Z Nr 25-103.jpg|thumb|Spiller vun der Fola (mat engem ''Groupie''), 1935.]] De '''CS Fola Esch''' ass e [[Foussball]]club zu [[Esch-Uelzecht]]. E gouf am Joer [[1906]] als ''Football and Lawntennis Club'' gegrënnt an ass domat den eelste Foussballclub am Land. == Geschicht == {{Kapitel Info feelt}} ==Europäesch Kompetitiounen== {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Klub ! Resultat |- |1973-74 |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|Bulgaria}} |[[PFC Beroe Stara Zagora]] |0-7, 1-4 |- |2011-12 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Sweden}} |[[Elfsborg]] |0-4, 1-1 |- |2013-14 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Croatia}} |[[Dinamo Zagreb]] |0-5, 0-1 |- |2014-15 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Sweden}} |[[IFK Göteborg]] |0-0, 0-2 |- |2015-16 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Croatia}} |[[Dinamo Zagreb]] |1-1, 0-3 |- |2016-17 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Scotland}} |[[Aberdeen]] |1-3, 1-0 |- |rowspan="3"|2017-18 |rowspan="3"|[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Moldova}} |[[FC Milsami Orhei]] |2-1, 1-1 |- |2Q |{{flagicon|Azerbaijan}} |[[Inter Baku]] |0-1, 4-1 |- |3Q |{{flagicon|Sweden}} |[[Östersund]] |0-1,1-2 |- |rowspan="2"|2018-19 |rowspan="2"|[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Kosovo}} |[[FC Prishtina]] |0-0, 0-0(5-4 pen.) |- |2Q |{{flagicon|Belgium}} |[[KRC Genk]] |0-5, 1-4 |- |2019-20 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Georgia}} |[[Chikhura Sachkhere]] |1-2, 1-2 |- |rowspan="2"|2020-21 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Moldova}} |[[Sheriff Tiraspol]] |0-2 |- |[[UEFA Europa League]] |2Q |{{flagicon|Armenia}} |[[Ararat Armenia]] |3-4 n.V. |- |rowspan="4"|2021-22 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Gibraltar}} |[[Lincoln Red Imps]] |2-2, 0-5 |- |rowspan="3"|[[UEFA Europa Conference League]] |2Q |{{flagicon|Belarus}} |[[Shakhtyor Soligorsk]] |2-1, 1-0 |- |3Q |{{flagicon|Northern Ireland}} |[[Linfield FC]] |2-1, 2-1 |- |PO |{{flagicon|Kazakhstan}} |[[Kairat Almaty]] |1-4, 1-3 |- |2022-23 |[[UEFA Europa Conference League]] |1Q |{{flagicon|San Marino}} |[[Tre Fiori]] |0-1, 1-3 |} Q=Qualifikatiounsronn, n.V.=no Verlängerung, PO=Play-Off-Ronn, R=Ronn [[File:Stade municipal Emile Mayrisch Esch-sur-Alzette 2024-12 ---1.jpg|thumb|Entréespaart vum Stade Emile Mayrisch]] == Stadion == Den CS Fola spillt seng Doheemmatcher am [[Stade Emile-Mayrisch]] um [[Gaalgebierg (Esch-Uelzecht)|Escher Gaalgebierg]]. ==Bekannt Spiller== * [[Louis Pilot]], gebuer 1940 ==Kuckt och== * [[CA Fola Esch]], Liichtathleetikclub zu Esch {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [http://www.csfola.lu/?q=content/cs-fola/historique Websäit vun der Fola] {{Referenzen}} {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Esch]] [[Kategorie:Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] 1l8x5j1nmsrj4w0r8esmcn4490bsldo 2704503 2704500 2026-09-09T11:36:04Z Makenzis 35893 2704503 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = CS Fola Esch | Logo = [[Fichier:CS Fola Esch Logo.png|150px|CS Fola Esch]] | Offiziellen Numm = Cercle Sportif Fola Esch | Spëtznumm = | Grënnung = [[9. Dezember]] [[1906]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Stade Émile-Mayrisch]] | Plazen = 826 gedeckt Sëtzplazen<br>3000 ongedeckt Stéiplazen<ref>http://www.football.lu/clubs/club.php?club_id=500039</ref> | President = | Sekretär = | Trainer = | Liga = Ehrenpromotion | Saison = 2025/26 | Positioun = 8. | pattern_la1=_redshoulders|pattern_b1=_whitestripes|pattern_ra1=_redshoulders | leftarm1=FFffff|body1=ff0000|rightarm1=FFffff|shorts1=0000ff|socks1=0000ff | pattern_la2=_redborder|pattern_b2=_thinredsides|pattern_ra2=_redborder | leftarm2=ffffff|body2=ffffff|rightarm2=ffffff|shorts2=ffffff|socks2=ffffff }} [[File:Fola - DWS Amsterdam, 9. Juni 1935, A-Z Nr 25-103.jpg|thumb|Spiller vun der Fola (mat engem ''Groupie''), 1935.]] De '''CS Fola Esch''' ass e [[Foussball]]club zu [[Esch-Uelzecht]]. E gouf am Joer [[1906]] als ''Football and Lawntennis Club'' gegrënnt an ass domat den eelste Foussballclub am Land. == Geschicht == {{Kapitel Info feelt}} ==Europäesch Kompetitiounen== {| {{prettytable}} |- bgcolor="#DFDFDF" ! Saison ! Kompetitioun ! Ronn ! Land ! Klub ! Resultat |- |1973-74 |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|Bulgaria}} |[[PFC Beroe Stara Zagora]] |0-7, 1-4 |- |2011-12 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Sweden}} |[[Elfsborg]] |0-4, 1-1 |- |2013-14 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Croatia}} |[[Dinamo Zagreb]] |0-5, 0-1 |- |2014-15 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Sweden}} |[[IFK Göteborg]] |0-0, 0-2 |- |2015-16 |[[UEFA Champions League]] |2Q |{{flagicon|Croatia}} |[[Dinamo Zagreb]] |1-1, 0-3 |- |2016-17 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Scotland}} |[[Aberdeen]] |1-3, 1-0 |- |rowspan="3"|2017-18 |rowspan="3"|[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Moldova}} |[[FC Milsami Orhei]] |2-1, 1-1 |- |2Q |{{flagicon|Azerbaijan}} |[[Inter Baku]] |0-1, 4-1 |- |3Q |{{flagicon|Sweden}} |[[Östersund]] |0-1,1-2 |- |rowspan="2"|2018-19 |rowspan="2"|[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Kosovo}} |[[FC Prishtina]] |0-0, 0-0(5-4 pen.) |- |2Q |{{flagicon|Belgium}} |[[KRC Genk]] |0-5, 1-4 |- |2019-20 |[[UEFA Europa League]] |1Q |{{flagicon|Georgia}} |[[Chikhura Sachkhere]] |1-2, 1-2 |- |rowspan="2"|2020-21 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Moldova}} |[[Sheriff Tiraspol]] |0-2 |- |[[UEFA Europa League]] |2Q |{{flagicon|Armenia}} |[[Ararat Armenia]] |3-4 n.V. |- |rowspan="4"|2021-22 |[[UEFA Champions League]] |1Q |{{flagicon|Gibraltar}} |[[Lincoln Red Imps]] |2-2, 0-5 |- |rowspan="3"|[[UEFA Europa Conference League]] |2Q |{{flagicon|Belarus}} |[[Shakhtyor Soligorsk]] |2-1, 1-0 |- |3Q |{{flagicon|Northern Ireland}} |[[Linfield FC]] |2-1, 2-1 |- |PO |{{flagicon|Kazakhstan}} |[[Kairat Almaty]] |1-4, 1-3 |- |2022-23 |[[UEFA Europa Conference League]] |1Q |{{flagicon|San Marino}} |[[Tre Fiori]] |0-1, 1-3 |} Q=Qualifikatiounsronn, n.V.=no Verlängerung, PO=Play-Off-Ronn, R=Ronn [[File:Stade municipal Emile Mayrisch Esch-sur-Alzette 2024-12 ---1.jpg|thumb|Entréespaart vum Stade Emile Mayrisch]] == Stadion == Den CS Fola spillt seng Doheemmatcher am [[Stade Emile-Mayrisch]] um [[Gaalgebierg (Esch-Uelzecht)|Escher Gaalgebierg]]. ==Bekannt Spiller== * [[Louis Pilot]], gebuer 1940 ==Kuckt och== * [[CA Fola Esch]], Liichtathleetikclub zu Esch {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [http://www.csfola.lu/?q=content/cs-fola/historique Websäit vun der Fola] {{Referenzen}} {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Esch]] [[Kategorie:Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] hdooheem1x8m6th4el2whga67pg8brb US Munneref 0 115134 2704425 2520745 2026-09-09T08:01:24Z Makenzis 35893 2704425 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Foussballclub | Numm = US Munneref | Logo = [[Fichier:US Munneref Logo.png|270px|US Munneref]] | Offiziellen Numm = U.S. Mondorf-les-Bains | Spëtznumm = | Grënnung = [[1915]]<ref>http://www.fussball-lux.lu/</ref> | Veräinsfaarwen = Gréng-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = Stade John Grün | Plazen = 600 ongedeckt Sëtzplazen<br>3000 ongedeckt Stéiplazen<ref>http://www.football.lu/clubs/club.php?club_id=500084</ref> | President = Lull Strasser | Sekretär = Lull Strasser | Trainer = | Liga = [[BGL Ligue (Lëtzebuerg)|BGL Ligue]] | Saison = 2025/26 | Positioun = 3. | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | }} D''''US Munneref''' ass e [[Foussball]]club zu [[Munneref]]. ==Kuckt och== {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * [http://www.usmondorf.lu/ Websäit vun der US Munneref] {{Referenzen}} {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Munneref]] [[Kategorie:Gemeng Munneref]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] sbhvs9zdtdx3le4ed1uez8sv5tilmda Ekologesche Foussofdrock 0 117316 2704412 2494372 2026-09-09T02:51:04Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704412 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Ökologischer Fußabdruck.png|thumb|400px|Ekologesche Foussofdrock an Hektar pro Awunner (2007): {{legend|#b10026| 5,4 - 10,7}}{{legend|#e31a1c| 4,7 - 5,4}}{{legend|#fc4e2a| 4,0 - 4,7}}{{legend|#fd8d3c| 3,2 - 4,0}}{{legend|#feb24c| 2,5 - 3,2}}{{legend|#fed976| 1,8 - 2,5}}{{legend|#ffeda0| 1,1 - 1,8}}{{legend|#ffffcc| 0,4 - 1,1}}{{legend|#cccccc| keng Donnéeën}}]] Den '''ekologesche Foussofdrock''' (op Englesch: ''ecological footprint'') ass en [[Indicateur]], deen et erlaabt den Impakt vum [[Mënsch]] op de weltwäiten [[Ekosystem]] ze moossen. Konkreet ass et deen Deel vu Fläch op der [[Äerd]], deen néideg ass, fir de Liewensstil oder -standard vun engem Mënsch op laang Dauer ze garantéieren, an dat ënner den aktuelle Produktiounskonditiounen. Déi Fläch gëtt an Hektare gemooss an a sougenannt ''global Hektaren'' ëmgewandelt. Duerfir ginn ënner anerem d'Fläche consideréiert, déi ee brauch fir [[Kleeder]], [[Liewensmëttel]] an [[Energie]] ze produzéieren, mä och fir Offall z'entsuergen. Den Indicateur gouf an den 1990er vum Schwäizer [[Mathis Wackernagel]] a vum Kanadier [[William Rees]] entwéckelt, mat enger éischter akadeemescher Publikatioun vum Rees am Joer 1992<ref>Rees, William E. (Oktobre 1992), "Ecological footprints and appropriated carrying capacity: what urban economics leaves out", Environment and Urbanisation, Vol. 4, Nr., pp. 121–130</ref> an dem Wackernagel senger Doktoratsthes (ënner Direktioun vum Rees) tëscht 1990 an 1994 op der [[Universitéit vu British-Colombia]].<ref>Wackernagel, Mathis (1994), "Ecological Footprint and Appropriated Carrying Capacity: A Tool for Planning Toward Sustainability", Doktoratsthes, University of British Columbia, Vancouver, Kanada</ref> De Wackernagel huet 2003 d'''[[Global Footprint Network]]'' gegrënnt, e [[Think Tank]] deen a [[Kalifornien]] baséiert ass, an an der Recherche iwwer [[Nohalteg Entwécklung]] aktiv ass a Methoden elaboréiert, mat deenen [[Nohaltegkeet]] a Ressourceconsommatioun gemooss ka ginn.<ref>Global Footprint Network, "En un seul coup d'œil", URL: https://web.archive.org/web/20150502103630/http://footprintnetwork.org/fr/index.php/GFN/page/at_a_glance/ (lescht Aktualiséierung: 12. Abrëll 2014)</ref> ==Beschreiwung a Methodologie== Den ekologesche Foussofdrock vergläicht déi mënschlech Demande vun natierleche Ressourcë mat der Capacitéit vun der [[Biosphär]], déi Ressourcen ze regeneréieren. Duerfir muss fir d'éischt d'Aërd- an d'Mieresfläch gemooss ginn, déi néideg ass fir déi Ressourcen ze produzéieren, déi vun engem Individuum oder enger Gesellschaft verbraucht ginn, a fir säin/hiren Offall z'absorbéieren. Déi Mesure beschränkt sech awer op déi biologesch produktiv Flächen (Felder, Bëscher, Waasserflächen déi fir d'Fëscherei benotzt ginn), wëll déi Flächen, déi net produktiv exploitéiert ginn (zum Beispill bebaut Flächen, Wüsten, héich Bierger) als neutral ugesi ginn. D'Resultat gëtt a ''global Hektaren'' ëmgewandelt. Dofir gëtt e Standardhektar, deem seng [[Produktivitéit]] der Weltmoyenne vun der Produktivitéit vun engem Hektar entsprécht, als gemeinsam Moosseenheet benotzt. De globalen Hektar erlaabt et also, komplett ënnerschiddlech Surfacen op der Welt mateneen ze vergläichen, an och Schätzungen iwwer den ekologesche Foussofdrock an der Vergaangenheet (bis an d'Joer 1960) ze maachen.<ref>Global Footprint Network, "What is a global hectare?", URL: https://web.archive.org/web/20131029220310/http://www.footprintnetwork.org/de/index.php/GFN/page/frequently_asked_technical_questions/#gen6 (lescht Aktualiséierung: 30. Oktober 2014)</ref> No der Quantifikatioun ginn déi verschidde Wäerter vum ekologesche Foussofdrock a verschidde Kategorien agedeelt: [[CO2-Bilanz]], Liewensmëttelproduktioun, Logement, Produkter an Zerwisser. Den ekologesche Foussofdrock mécht och eng Schätzung, wéi vill Planéite wéi d'Äerd néideg wieren, wann all Mënsch op der Welt de selwechte Liewensstil géif féiere wéi den Individuum oder d'Gesellschaft, déi analyséiert goufen. Den Indicateur kann op Individuen, Gesellschaften, mä och op Aktivitéite wéi [[Transport]] oder Produktioun vun engem Produit applizéiert ginn. Den ekologesche Foussofdrock gëtt awer och kritiséiert.<ref>Global Footprint Network, "Interpretation and Criticism", URL: https://web.archive.org/web/20161016073642/http://www.footprintnetwork.org/en/index.php/GFN/page/frequently_asked_technical_questions/#ic (lescht Aktualiséierung: 30. Oktober 2014)</ref> Ënner anerem gëtt him virgehäit, e wier ze simplistesch an e géif déi technologesch Entwécklung an d'Wuelerginn vun der Gesellschaft ignoréieren. Eng aner Reproche ass datt en net fir all Land op der Welt ausgerechent gëtt, mä nëmme fir eng Rei dovun. Donieft huet den Indicateur awer och technesch Limitten: En hëlt zum Beispill Rücksicht op d'Absorptioun vum [[Kuelendioxid]] (CO<sub>2</sub>) an den [[Ozean]]en, mä e consideréiert net d'[[Versauerung vun den Ozeanen]]. ==Resultater an Informatioune vum ekologesche Foussofdrock== Den Indicateur weist eng generell Tendenz zu engem ëmmer méi staarke mënschlechen Impakt op d'Ëmwelt. 2007 huet de Foussofdrock d'Biokapazitéit vun der Äerd, (dat heescht d'Capacitéit vun der Äerd, hir Ressourcen z'erneieren an den Offall z'absorbéieren, deen duerch de Konsum vun de Ressourcen entsteet) ëm 50% iwwerschratt. Dat bedeit, datt d'Mënschheet, wa si mat hirem aktuelle Liewensstil weiderfiert, eng an eng Hallef Äerd wäert brauchen, fir hir Besoinen op laang Siicht ze erfëllen. Zënter 1966 huet sech den ekologesche Foussofdrock verduebelt, haaptsächlech well sech den CO<sub>2</sub>-Ausstouss zënter 1961 mat 11 multiplizéiert huet. Wéinst ënnerschiddlechen Entwécklungsstadie gëtt et awer grouss Disparitéiten tëscht de verschiddene Regiounen op der Welt.<ref>WWF (2014), "Rapport Planète Vivante 2014: Des hommes, des espèces, des espaces, et des écosystèmes", p. 33</ref> De gréisste Foussofdrock hat 2014 de [[Kuwait]] (méi wéi 10 Hektar pro Awunner, respektiv 4,8 Planéiten), virun dem [[Katar]], de [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]], [[Dänemark]] an der [[Belsch]].<ref>ibidem, p. 36</ref> Fir Lëtzebuerg gouf keen ekologesche Foussofdrock erreecht. Global gesinn hunn d'Länner mat engem héijen Akommes vill méi e groussen Impakt wéi d'Länner mat engem niddregen Akommes. 2007 hunn déi 31 (räich) Memberlänner vun der [[OECD]] 37 % zum weltwäiten ekologesche Foussofdrock bäigedroen, wärend déi 10 Länner vun der [[ASEAN]] an déi 53 Länner vun der [[Afrikanesch Unioun|Afrikanescher Unioun]] zesummen nëmmen 12% representéiert hunn. Wéinst hirer grousser Bevëlkerung ass den Impakt vun de [[BRIC]]-Staate bal geneesou héich wéi dee vun der OECD, mä pro Kapp gesinn ass déi Empreinte vill méi niddreg. Trotzdeem ass de Wuesstemstaux vun individuellen Ofdrock an de Schwellelänner am héchsten. Sou huet sech den CO<sub>2</sub>-Ausstouss vun den ASEAN-Memberstaaten zënter 1961 verhonnertfacht.<ref>WWF (2010), "WWF Living Planet Report 2010: Biodiversität, Biokapazität und Entwickung", p. 38-40</ref> {{Referenzen}} [[Kategorie:Nohalteg Entwécklung]] [[Kategorie:Indicateuren]] nvo632w9ryhm8ppvpg6a5igoqgtxnxu Eecher Paart 0 121233 2704366 2253677 2026-09-08T19:04:15Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704366 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} [[Fichier:Porte d'Eich ravelin 2015-07.JPG|thumb|260px|Gruef a Reschter vum Ravelin, déi nees fräi geluecht goufen.]] D''''Eecher Paart''' ass eng fréier Paart fir an d'[[Festung Lëtzebuerg]], am [[Pafendall]]. Si steet um lénksen Uwänner vun der [[Uelzecht]] an ass iwwer eng Bréck, [[Béinchen]] genannt, mat hirer "Sëschter", der [[Sichepaart]], verbonnen. D'Eecher Paart gouf no Pläng vum [[Vauban]] gebaut, deen de Pafendall mat an d'Festung abanne wollt, a sou nei Verdeedegungsanlagen am Uelzechtdall bäibaue gelooss huet.<ref>Quell, wou net anescht uginn: Panneau bei der Paart.</ref> D'Eecher Paart hat eng Zuchbréck, déi bei Gefor eropgeklappt konnt ginn. Um éischte Stack war e Quartéier mat Feldbetter fir d'Wiechter amenagéiert, déi do permanent present waren. 1743 hunn d'Éisträicher zousätzlech e [[kasematten|kasemattéierte]] [[Ravelin]] virun d'Paart gebaut, an e Gruef ugeluecht, fir se nach besser kënnen ze schützen. Dëse gouf, wéi d'Festung 1868-1872 geschleeft gouf, planéiert, an d'hëlze Bréck duerch eng stengen ersat. Den Tuerm ass hautdesdaags bewunnt. == Literatur == *[https://inpa.public.lu/fr/itineraires_culturels/itineraire_culturel_forteresse/vauban/tours_vauban.html "Tours Vauban: Les portes d'Eich et des Bons Malades et le mur Vauban."] ssmn.public.lu, gekuckt den 9. Februar 2020. == Um Spaweck == {{Commonscat|Porte d'Eich|{{PAGENAME}}}} {{Wierker Festung Lëtzebuerg 1867}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Pafendall]] [[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]] qhrqhqqosjioozm9f14y7wtd7yp8pho Sichepaart 0 124427 2704378 2499402 2026-09-08T19:04:29Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704378 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} D''''Sichepaart''' (och nach '''Siichepaart''') ass eng fréier Paart fir an d'[[Festung Lëtzebuerg]], am [[Pafendall]]. Si steet um rietsen Uwänner vun der [[Uelzecht]] an ass iwwer eng Bréck, [[Béinchen]] genannt, mat hirer "Sëschter", der [[Eecher Paart]], verbonnen. Déi haiteg Sichepaart gouf 1684/85, no Pläng vum [[Vauban]] gebaut, deen de Pafendall mat an d'Festung abanne wollt, a sou nei Verdeedegungsanlagen am Uelzechtdall bäibaue gelooss huet. Ma scho virdru gouf et do eng mëttelalterlech Stadpaart, déi 1338 eng éischt Kéier ernimmt gouf, an dono als ''Siecherludeporte'' (1444), ''Sicherporte'' (1472), ''Paffendaler Porten'' (1479), ''Sichenleuth Pfordt'' (1659) an Texter opdaucht. Méi spéit Nimm sinn och ''Porte des lépreux'' (1717) a ''Porte des Bons Malades''<ref>[https://web.archive.org/web/20160910101236/https://inpa.public.lu/itineraires_culturels/itineraire_culturel_forteresse/vauban/tours_vauban/index.html "Tours Vauban: Les portes d'Eich et des Bons Malades et le mur Vauban."] ssmn.public.lu, 11-03-2014.</ref>. Den Numm kënnt vun der [[Leproserie]], dem ''Sichenhaus'', dat baussent der Stadmauer war. {{Méi Info 1|Sichenhaff}} Um éischte Stack vun der Sichepaart ass e klenge Sall amenagéiert, wou een e Film iwwer d'Festungsgeschicht kucke kann. == Literatur == * [https://inpa.public.lu/fr/itineraires_culturels/itineraire_culturel_forteresse/vauban/tours_vauban.html "Tours Vauban: Les portes d'Eich et des Bons Malades et le mur Vauban."] ssmn.public.lu, gekuckt den 9. Februar 2020. == Um Spaweck == {{Commonscat|Porte des Bons-Malades}} {{Wierker Festung Lëtzebuerg 1867}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Pafendall]] r2oe7brj4un4pohwcaw3jb2mmbgykrd 2020 0 124649 2704480 2683381 2026-09-09T10:54:36Z Mobby 12 60927 k 2704480 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:SARS-CoV-2 (CDC-23312).png|thumb|De [[SARS-CoV-2]] verursaacht eng [[Pandemie]] mat weltwäit schwéiere Repercussiounen op Gesondheet, Gesellschaft an Ekonomie.]] D'Joer '''2020''' huet op engem [[Mëttwoch]] ungefaangen. Et war e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * [[11. Mäerz]]: D'[[Weltgesondheetsorganisatioun]] deklaréiert d'Epidemie vum [[COVID-19]] zu enger [[COVID-19-Pandemie|Pandemie.]] === Europa === * {{1. Januar}}: [[Kroatien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{5. Januar}}: De [[Zoran Milanovic]] gewënnt d'Presidentewalen a Kroatien. * {{7. Januar}}: Als Folleg vun de Parlamentswale vum 29. September 2019 gëtt de [[Sebastian Kurz]] op en Neits Kanzler vun der Republik Éisträich. * {{7. Januar}}: De [[Pedro Sánchez]] gëtt op en Neits Ministerpresident a Spuenien, un der Spëtzt vun enger Koalitioun vu PSOE a Podemos. * [[13. Januar]]: De [[Robert Abela]] gëtt neie Premierminister a [[Malta]]. * [[31. Januar]]: D'[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Vereenegt Kinnekräich trëtt aus der Europäescher Unioun aus]]. Wéi am Austrëttsaccord virgesinn, gëtt et eng Iwwergangsperiod bis Enn 2020, an där de legale Kader, wéi e bis ewell mat der EU gegollt huet, virun a Kraaft bleift, a wärend där en neien Handels- a Kooperatiounsaccord mat der EU ausgehandelt gëtt. * {{3. Mäerz}}: Nom Récktrëtt vum [[Marjan Šarec]] gëtt de [[Janez Janša]] neie Ministerpresident vu Slowenien. * {{4. Mäerz}}: Den [[Denys Schmyhal]] gëtt neie Ministerpresident vun der [[Ukrain]]. * [[13. Mäerz]]: D'[[Katerina Sakellaropoulou]] gëtt als nei Staatspresidentin vu [[Griicheland]] vereedegt. * [[21. Mäerz]]: No de Parlamentswalen an der [[Slowakei]] gëtt den [[Igor Matovič]] neie Premierminister. * [[27. Mäerz]]: [[Nordmazedonien]] gëtt Member vun der [[NATO]]. * [[27. Juni]]: De [[Micheál Martin]] gëtt vum [[Irland|iresche]] Parlament zum neie Premierminister gewielt. * 27. Juni: De [[Guðni Th. Jóhannesson]] gëtt zum President vun [[Island]] erëmgewielt. * {{1. Juli}}: [[Däitschland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{3. Juli}}: De [[Jean Castex]] gëtt neie Premierminister a [[Frankräich]]. * [[12. Juli]]: Den aktuelle President [[Andrzej Duda]] gëtt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Polen]] erëmgewielt. * {{9. August}}: Der [[Wäissrussland|wäissrussesche]] President [[Aljaksandr Lukaschenka]] gëtt bei de Presidentschaftswale mat offiziell 80&nbsp;% erëmgewielt. D'Oppositioun kontestéiert déi Zuelen; et kënnt wochelaang zu Protestdemonstratioune vun Honnertdausende vu Leit. * {{1. Oktober}}: Den [[Alexander De Croo]] gëtt neie Regierungschef an der [[Belsch]], gedroe vun enger Koalitioun vu 7 Parteien ("Vivaldi" genannt). * [[30. Oktober]]: Bei engem [[Äerdbiewen|Äerdbiewe]] viru [[Samos]], an der [[Ägeis]], kommen iwwer 70 Leit ëm d'Liewen, déi meescht zu a ronderëm [[Izmir]]. * [[31. Oktober]]: De [[Willy-Brandt-Fluchhafe Berlin-Brandenburg]] (BER) geet 9 Joer méi spéit a 4 Milliarden Euro méi deier wéi geplangt, a Betrib. * [[15. November]]: D'[[Maia Sandu]] gewënnt d'Presidenschaftswalen a [[Moldawien]]; si gëtt de [[24. Dezember]] vereedegt. * [[11. Dezember]]: D'[[Ingrida Šimonytė]] gëtt nei Premierministesch a [[Litauen]], un der Spëtzt vun enger Dräiparteiekoalitioun. * [[23. Dezember]]: De [[Florin Cîțu]] gëtt neie Premierminister a [[Rumänien]]. * [[24. Dezember]]: D'EU an d'Vereenegt Kinnekräich eenege sech op en neit Handels- a Kooperatiounsofkommes, dat hir Bezéiunge vum 1. Januar 2021 u reegele soll. ==== Lëtzebuerg ==== * [[29. Februar]]: Den [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|ëffentlechen Transport gëtt am ganze Land gratis]] fir d'Passagéier (ausser 1. Klass an international Zich). * 29. Februar: Déi éischt Persoun am Land gëtt positiv op de [[SARS-CoV-2]] Virus getest. * [[16. Mäerz]]: Fir der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|COVID-19-Pandemie]] entgéint ze wierken, bleiwen op Uerder vun der Regierung Schoulen, Crèchen, Restauranten, Caféen, Concerts- an Theatersäll, Kinoen, Sportplazen an all Geschäfter, ausser Liewensmëttel-, Zeitungs- a Brëllebutteker an Apdikten, zou. D'Leit solle sech sou wäit et geet vun aneren ewechhalen. Dës Restriktioune gi vu Mee u phaseweis nees opgehuewen, fir dann awer vun Enn November un nees unzezéien, well d'Zuel vun den Neiinfektioune vu September un nees an d'Luucht gaange ass. * [[18. Mäerz]]: D'Regierung rifft den [[État de crise]] aus (Art. 32 (4) vun der deemoleger [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]]), deen den 21. Mäerz vun der Chamber mat engem Gesetz op dräi Méint verlängert gëtt. * [[13. Dezember]]: D'Verlängerung vun der [[Stater Tram|Tramslinn T1]] vun der [[Stäreplaz (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] gëtt a Betrib geholl. * [[28. Dezember]]: Ufank vun der [[Impfung|Impfcampagne]] géint de [[SARS-CoV-2]]-Virus. <gallery> Fichier:Mobilité gratuite au Luxembourg.jpg|Gratis ëffentlechen Transoprt. File:Junglinster, panneau Covid-19 (102).jpg|[[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg]]: ''Drive-through''-Testsite. File:Luxembourg, place de la Gare 11-2020 (101).jpg|Verlängerung vum Stater Tram bis op d'Gare. </gallery> === Afrika === * [[22. Februar]]: De [[Faure Gnassingbé]] gëtt als President vun [[Togo]] erëmgewielt. * [[23. Juni]]: De [[Lazarus Chakwera]] gewënnt d'Presidentschaftswalen am [[Malawi]]. * [[25. September]]: No engem Putsch gëtt de [[Bah Ndaw]] Interimspresident am [[Mali]]. * [[18. Oktober]]: Den [[Alpha Condé]] gëtt bei de Presidentschaftswalen a [[Guinea]] erëmgewielt. * [[28. Oktober]]: Den [[John Magufuli]] gëtt als President vun [[Tansania]] erëmgewielt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== * {{3. November}}: Den [[Joe Biden]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an den USA géint den aktuelle President [[Donald Trump]]. ==== Südamerika ==== * {{8. November}}: De [[Luis Arce]] gëtt als neie President vu [[Bolivien]] vereedegt. * [[10. November]]: De [[Manuel Merino]] gëtt vum Parlament zum neie President vum [[Peru]] gewielt; no Protester gëtt hien de 17. November vum [[Francisco Sagasti]] ofgeléist. === Asien === * [[11. Januar]]: D'[[Tsai Ing-wen]] gëtt bei de Presidentewalen an [[Taiwan]] erëmgewielt. * [[22. Juni]]: Den [[Taneti Maamau]] gëtt zum President vu [[Kiribati]] erëmgewielt. * [[15. September]]: De [[Yoshihide Suga]] gëtt neie Premierminister a [[Japan]]. * [[27. September]] - [[10. November]]: Bei engem Krich a [[Biergkarabach]] tëscht [[Armenien]] an [[Azerbaidschan]] kommen eng 8.000 Leit ëm d'Liewen an eng 30.000 Armeenier gi verdriwwen. ==== Arabesch Welt an Noen Osten==== * [[11. Januar]]: Den [[Haitham ibn Tariq]], gëtt, non Doud vum [[Qabus ibn Said]], neie Sultan vum [[Oman]]. * [[4. August]]: Bei der Explosioun vun 2750 Tonnen [[Ammoniumnitrat]] am Hafe vu [[Beirut]] kommen iwwer 130 Mënschen ëm d'Liewen an iwwer 5.000 ginn der blesséiert. * [[29. September]]: Den [[Nawaf al-Ahmad al-Jabir al-Sabah]] gëtt nom Doud vu sengem Hallefbrudder [[Sabah al-Ahmad al-Jabir al-Sabah]] Emir vum [[Kuwait]]. * [[11. Oktober]]: Den [[Emomali Rahmon]] gëtt op en Neits zum President vun [[Tadjikistan]] gewielt. ===Australien an Ozeanien=== * [[17. Oktober]]: An [[Neiséiland]] gewënnt der Premierministesch [[Jacinda Ardern]] hir Labour Party d'Legislativwale mat absolutter Majoritéit. == Konscht a Kultur == * [[Galway]] a [[Rijeka]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied]]. === Molerei === === Literatur === * De [[Pierre Joris]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]] fir säi Gesamtwierk. * De [[Francis Kirps]] kritt de [[Servais-Präis]] 2020 fir säi Wierk ''Die Mutationen. 7 Geschichten & 1 Gedicht.'' * D'[[Ulrike Bail]] gewënnt den éischte Präis am [[Concours littéraire national 2020|nationale Literaturconcours]] fir ''statt einer ankunft''. === Musek === === Kino === == Ekonomie == * [[20. Abrëll]]: Wéinst der niddereger Nofro, bedéngt duerch d'[[COVID-19-Pandemie]], gëtt fir d'éischt Kéier iwwerhaapt de Präis vum [[Barrel]] [[Äerdueleg|Pëtrol]] negativ gehandelt: fir kuerz Zäit gouf e fir -38 USD verkaaft. == Wëssenschaft an Technik == ===Raumfaart=== * [[30. Juli]]: De [[Mars (Planéit)|Mars]]-[[Rover (Raumfaart)|Rover]] ''[[Perseverance]]'' vun der [[NASA]] start mat enger [[Atlas-V]]-Rakéit vu [[Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]]; e soll am Februar 2021 am [[Jezero Krater]] um Mars landen. ===Coronavirus=== * [[21. Dezember]]: Nodeems d'[[Europäesch Agence fir Medikamenter]] (EMA) gréng Luucht ginn huet, erlaabt d'[[Europäesch Kommissioun]], ënner Konditiounen, den EU-wäite Gebrauch vum éischte [[Vaccin]] géint de [[COVID-19]]-Virus, dee vu BioNTech-Pfizer. De Vacccin gouf zesumme kaaft a gëtt, proportional zu der Bevëlkerungszuel, un all Memberlänner (plus déi vum [[Europäesche Wirtschaftsraum]]) verdeelt. Vum [[27. Dezember]] u ginn an de Memberlänner [[Impfung]]e gemaach. D'Logistik an d'Prioritiséierung no Vulnerabilitéit gëtt op nationalem Plang organiséiert. [[2021]] gi weider Impfstoffer zougelooss, an d'Zuel vun de Geimpfte bannent der Bevëlkerung wiisst. ===Wëssenschaftspräisser=== ====Nobelpräis==== * [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Physiologie oder Medezin]]: [[Harvey J. Alter]], [[Michael Houghton]] an [[Charles M. Rice]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2020'']. In: nobelprize.org, 5. Oktober 2020.</ref> * [[Nobelpräis fir Physik|Physik]]: [[Roger Penrose]], [[Reinhard Genzel]] an [[Andrea Ghez]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Physics 2020'']. In: nobelprize.org, 6. Oktober 2020.</ref> * [[Nobelpräis fir Chimie|Chimie]]: [[Emmanuelle Charpentier]] an [[Jennifer A. Doudna|Jennifer Doudna]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Chemistry 2020'']. In: nobelprize.org, 7. Oktober 2020.</ref> * [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur]]: [[Louise Glück]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Literature 2020'']. In: nobelprize.org, 8. Oktober 2020.</ref> * [[Friddensnobelpräis|Fridden]]: [[Welternährungsprogramm der Vereinten Nationen]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2020/summary/ ''The Nobel Peace Prize 2020'']. In: nobelprize.org, 9. Oktober 2020.</ref> * [[Präis vun der Schweedescher Räichsbank fir Ekonomie|Ekonomie]]: [[Paul Milgrom|Paul R. Milgrom]] a [[Robert B. Wilson]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2020/summary/ The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2020]</ref> ==== Turing Award ==== * [[Alfred V. Aho]] und [[Jeffrey Ullman]] fir fundamental Algorithmen an [[Theoretesch Informatik|Theorien]], déi Basis bilde fir d'Implementiere vu Programméiersproochen, a fir d'Synthees dovun an och vun anere Resultater an hire Bicher mat deene Generatiounen vun Informatiker ausgebilt goufen. == Sport == Wéinst der COVID-19 Pandemie si vill sportlech Evenementer, Championnater oder Turnéiere verréckelt ginn oder ganz ausgefall. * [[29. August]] bis [[20. September]]: [[Tour de France 2020]]. ===Foussball=== * {{5. September}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt am Olympiastadion zu [[Baku]] an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 2:1 géint Azerbaidjan.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16961|Titel=Azerbaijan vs Luxembourg, 5 September 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am [[Stade Josy-Barthel]] an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]] an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 0:1 géint Montenegro.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16998|Titel=Luxembourg vs Montenegro, 8 September 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> *{{7. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalequipe verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Frëndschaftsmatch 1:2 géin Liechtenstein.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16905|Titel=Luxembourg vs Liechtenstein, 7 October 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[10. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Stade Josy-Barthel an der Stad an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 2:0 géint Zypern.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17015|Titel=Luxembourg vs Cyprus, 10 October 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Gradski Stadion zu [[Podgorica]] an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 1:2 géint Montenegro.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17041|Titel=Montenegro vs Luxembourg, 13 October 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Frëndschaftsmatch 0:3 géint Éisträich.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16817|Titel=Luxembourg vs Austria, 11 November 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[14. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am GSP Stadion zu Nikosia an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 1:2 géint Zypern.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17056|Titel=Cyprus vs Luxembourg, 14 November 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp an déi aserbaidjanesch spillen am Stade Josy-Barthel an der Stad an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 0:0 gläich.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17081|Titel=Luxembourg vs Azerbaijan, 17 November 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == * [[10. Mee]]: [[Charles vu Lëtzebuerg (2020)|Prënz Charel]], Jong vum Ierfgroussherzog Guillaume vu Lëtzebuerg. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Journée de la commémoration nationale 2016, Eugène Berger-101.jpg | Text1 = Eugène Berger | Bild2 = Kirk Douglas (2011).jpg | Text2 = Kirk Douglas | Bild3 = Jean-Pierre Junius.JPG | Text3 = Jean-Pierre Junius | Bild4= Aankomst op Schiphol van secretaris-generaal VN, Perez de Cuellar , Perez de Cue, Bestanddeelnr 932-2443.jpg | Text4= Javier Pérez de Cuéllar | Bild5= Tonie Marshall 2012.jpg | Text5= Tonie Marshall | Bild6=Albert Uderzo 2012.jpg | Text6=Albert Uderzo | Bild7=Little Richard in 2007 (cropped) (2).jpg | Text7=Little Richard | Bild8=Michel Piccoli Cannes.jpg | Text8=Michel Piccoli | Bild9=Jay Schiltz, «Aschengänger»-102.jpg | Text9=Jay Schiltz }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Ennio Morricone 2013 (cropped2).jpg | Text1 = Ennio Mordicone | Bild2 = Olivia de Havilland Publicity Photo 1938.jpg | Text2 = Olivia de Havilland | Bild3 = Chadwick Boseman (28017825484) (cropped 2).jpg | Text3 = Chadwick Boseman | Bild4= Annie Cordy Cannes.jpg | Text4= Annie Cordy | Bild5= Diana Rigg 1973 Cropped.jpg | Text5= Diana Rigg | Bild6=Juliette Greco voor het programma Domino in de Cinebone Studio in Duivendrecht, Bestanddeelnr 914-9574 (cropped).jpg | Text6=Juliette Greco | Bild7=SeanConneryJune08.jpg | Text7=Sean Connery | Bild8=Argentina celebrando copa (cropped).jpg | Text8=Diego Maradona | Bild9=Valéry Giscard d'Estaing (1975).jpg | Text9=Valéry Giscard d'Estaing | Bild10 = Pamela Tiffin 1965.JPG | Text10 = Pamela Tiffin }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=John le Carré cropped.jpg | Text1=John Le Carré | Bild2 = Claude Brasseur Deauville 2011 2.jpg | Text2 = Claude Brasseur }} * {{2. Januar}}: [[Mésy Faber]], lëtzebuergesch Operettesängerin a Schauspillerin. * [[10. Januar]]: [[Wolfgang Dauner]], däitschen Jazzmuseker. * 10. Januar: [[Qabus ibn Said]], Sultan vum Oman. * [[16. Januar]]: [[René Hoffmann (1926)|René Hoffmann]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. Januar]]: [[Eugène Berger]], lëtzebuergesche Politiker an Alpinist. * 21. Januar: [[Terry Jones]], englesche Komiker, Regisseur an Auteur. * [[25. Januar]]: [[Monique van Vooren]], belsch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[26. Januar]]: [[Jos Bernard]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[31. Januar]]: [[Mary Higgins Clark]], amerikanesch Schrëftstellerin. * {{4. Februar}}: [[Daniel arap Moi]], kenianesche Politiker. * {{5. Februar}}: [[Stanley Cohen]], amerikanesche Biochemiker. * {{0}}5. Februar: [[Kirk Douglas]], amerikanesche Schauspiller. * {{7. Februar}}: [[Ann E. Todd]], amerikanesch Schauspillerin. * {{8. Februar}}: [[Armande Navarre]], franséisch Schauspillerin * [[10. Februar]]: [[Claire Bretécher]], franséisch Comicsauteurin an -zeechnerin. * [[17. Februar]]: [[Sonja Ziemann]], däitsch Schauspillerin. * [[18. Februar]]: [[Gust Graas]], lëtzebuergesche Moler a Manager. * [[21. Februar]]: [[Jean-Pierre Junius]], lëtzebuergesche Moler. * [[25. Februar]]: [[Husni Mubarak]], egypteschen Offizéier a Politiker. * [[29. Februar]]: [[Avraham Barkai]],däitsch-israeeleschen Historiker an Ekonomist. * {{4. Mäerz}}: [[Javier Pérez de Cuéllar]], peruaneschen Diplomat a Politiker, UN-Generalsekretär. * {{6. Mäerz}}: [[Remo Raffaelli]], lëtzebuergesche Moler. * {{0}}6. Mäerz: [[McCoy Tyner]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * {{8. Mäerz}}: [[Max von Sydow]], schweedesch-franséische Schauspiller. * [[12. Mäerz]]: [[Tonie Marshall]], franséisch Filmregisseurin, Dréibuchautorin a Schauspillerin. * [[15. Mäerz]]: [[Suzy Delair]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[16. Mäerz]]: [[Stuart Whitman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Kenny Rogers]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller. * [[24. Mäerz]]: [[Manu Dibango]], kamerunesche Museker. * 24. Mäerz: [[Stuart Gordon]], US-amerikanesche Regisseur. * 24. Mäerz: [[Albert Uderzo]], franséische Comiczeechner. * [[28. Mäerz]]: [[Ger Maas]], lëtzebuergesch Molerin. * 28. Mäerz: [[Barbara Rütting]], däitsch Schauspillerin, Autorin a Politikerin. * [[29. Mäerz]]: [[Krzysztof Penderecki]], polnesche Komponist. * [[30. Mäerz]]: [[Bill Withers]], US-amerikanesche Komponist a Sänger. * {{3. Abrëll}}: [[Henri Dillenburg]], lëtzebuergesche Moler. * {{4. Abrëll}}: [[Hans Meyer]], südafrikanesche Schauspiller. * {{5. Abrëll}}: [[Margaret Burbidge]], brittesch Astrophysikerin. * {{8. Abrëll}}: [[Madeleine Fischer]], Schwäizer Filmschauspillerin. * [[12. Abrëll]]: [[Stirling Moss]], brittesche Formel-1-Pilot. * 12. Abrëll: [[Maurice Barrier]], franséische Schauspiller. * 12. Abrëll: [[Joseph Strotz]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[14. Abrëll]]: [[Théo Adam]], lëtzebuergesche Moler. * [[15. Abrëll]]: [[Brian Dennehy]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Abrëll: [[Bruce Myers]], englesche Schauspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Christophe (Sänger)|Christophe]], franséische Museker a Sänger. * [[17. Abrëll]]: [[Sergio Fantoni]], italieenesche Schauspiller. * [[22. Abrëll]]: [[Shirley Knight]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[23. Abrëll]]: [[Norbert Blüm]], däitsche Politiker * [[29. Abrëll]]: [[Maj Sjöwall]], schweedesch Schrëftstellerin * {{8. Mee}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{9. Mee}}: [[Little Richard]], US-amerikanesche Rock 'n' Roll-Sänger. * [[12. Mee]]: [[Adrien Meisch]], lëtzebuergeschen Diplomat. * 12. Mee: [[Michel Piccoli]], franséische Schauspiller. * [[17. Mee]]: [[Marco Thewes]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[19. Mee]]: [[Norman G. Thomas]], US-amerikaneschen Astronom. * [[20. Mee]]: [[Jay Schiltz]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Kabarettist. * [[26. Mee]]: [[Irm Hermann]], däitsch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Jules Wilhelm (Politiker)|Jules Wilhelm]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[28. Mee]]: [[Guy Bedos]], franséische Schauspiller. * [[31. Mee]]: [[Christo]], bulgaresch-amerikanesche Kënschtler. *31. Mee: [[Jean-Pierre Kraemer]], lëtzebuergeschen Enseignant a Schrëftsteller. * {{2. Juni}}: [[Werner Böhm]], däitsche Sänger a Museker. * {{4. Juni}}: [[Jean Link]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Fechter. * {{8. Juni}}: [[Marion Hänsel]], belsch Filmregisseurin. * {{0}}8. Juni: [[Pierre Nkurunziza]], Politiker aus dem Burundi. * [[18. Juni]]: [[Claus Biederstaedt]], däitsche Schauspiller. * 18. Juni: [[Vera Lynn]], brittesch Sängerin. * [[19. Juni]]: [[Ian Holm]], brittesche Schauspiller. * 19. Juni: [[Carlos Ruiz Zafón]], spuenesche Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Joel Schumacher]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[26. Juni]]: [[Fred Hammer]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik. * [[29. Juni]]: [[Carl Reiner]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[30. Juni]]: [[Prosper Kayser]], lëtzebuergeschen Anästhesist, Genealog an Auteur. * {{2. Juli}}: [[Tilo Prückner]], däitsche Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Earl Cameron]], brittesche Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[Ennio Morricone]], italieenesche Komponist an Dirigent. * [[17. Juli]]: [[Zizi Jeanmaire]], franséisch Balletsdänzerin, Schauspillerin a Chansonsängerin. * [[23. Juli]]: [[Luigi De Marchi]], italieenesche Filmregisseur. * [[24. Juli]]: [[Benjamin Mkapa]], tansanesche Politiker. * [[25. Juli]]: [[Olivia de Havilland]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * 25. Juli: [[Peter Green]], brittesche Gittarist a Sänger. * 25. Juli: [[John Saxon]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[31. Juli]]: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * {{3. August}}: [[John Hume]], nordiresche Politiker a Friddensnobelpräislaureat. * {{0}}3. August: [[Isabelle Weingarten]], franséisch Schauspillerin a Fotografin. * {{5. August}}: [[Gust Altzinger]], lëtzebuergesche Cheemiker. * [[14. August]]: [[Linda Manz]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[18. August]]: [[Ben Cross]], englesche Schauspiller. * [[19. August]]: [[Andrea Neumann]], däitsch Molerin. * [[28. August]]: [[Chadwick Boseman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[31. August]]: [[Pranab Mukherjee]], indesche Politiker. * {{2. September}}: [[Adrianus Simonis]], hollännesche Kardinol. * {{3. September}}: [[Birol Ünel]], däitsche Schauspiller. * {{4. September}}:[[Annie Cordy]], belsch Sängerin a Schauspillerin. * {{5. September}}: [[Malka Ribowska]], franséisch Schauspillerin. * {{0}}5. September: [[Jiří Menzel]], tschechesche Filmregisseur a Schauspiller. * {{7. September}}: [[André Reichling]], lëtzebuergesche Komponist an Dirigent. * {{9. September}}: [[Shere Hite]], US-amerikanesch-däitsch Sexualwëssenschaftlerin. * [[10. September]]: [[Diana Rigg]], brittesch Schauspillerin. * 10. September: [[Marco Vicario]], italieenesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. September]]: [[Roger Carel]], franséische Schauspiller. * [[15. September]]: [[Moussa Traoré]], malesche Generol a President. * [[18. September]]: [[Ruth Bader Ginsburg]], US-amerikanesch Juristin * [[21. September]]: [[Nicolas Kohl]], lëtzebuergeschen Amateur-Archeolog. * 21. September: [[Michael Lonsdale]], brittesch-franséische Schauspiller. * [[22. September]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller. * [[23. September]]: [[François Diederich]], lëtzebuergesche Cheemiker. * 23. September: [[Juliette Gréco]], franséisch Sängerin a Schauspillerin. * [[30. September]]: [[Quino]], argentinesch-spuenesche Comicsauteur an -zeechner. * {{4. Oktober}}: [[Kenzō Takada]], japanesche Moudendesigner. * {{5. Oktober}}: [[Steve Kaspar]], lëtzebuergesche Kënschtler. * {{6. Oktober}}: [[Herbert Feuerstein]], däitsche Journalist a Kabarettist. * {{0}}6. Oktober: [[Johnny Nash]], US-amerikanesche Pop- a Reggaemuseker. * {{0}}6. Oktober: [[Eddie Van Halen]], hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist. * [[12. Oktober]]: [[Conchata Ferrell]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[13. Oktober]]: [[Jean Cardot]], franséische Sculpteur. * [[14. Oktober]]: [[Rhonda Fleming]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. Oktober]]: [[Spencer Davis]], brittesche Rockmuseker. * [[21. Oktober]]: [[Marge Champion]], US-amerikanesch Schauspillerin an Dänzerin. * [[23. Oktober]]: [[Alphonse Pelles]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher. * [[25. Oktober]]: [[Henri Roemer]], lëtzebuergesche Foussballspiller a -fonctionnaire. * [[27. Oktober]]: [[Jean-Jacques Grand-Jouan]], franséische Filmregisseur a Schauspiller. * [[31. Oktober]]: [[Sean Connery]], schottesche Schauspiller. * {{2. November}}: [[Gigi Proietti]], italieenesche Schauspiller. * {{3. November}}: [[Claude Giraud]], franséische Schauspiller a Synchronspriecher. * {{4. November}}: [[Camille Studer]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * {{7. November}}: [[John Fraser]], schottesche Schauspiller. * [[10. November]]: [[Amadou Toumani Touré]], Politiker a Staatschef aus dem Mali. * [[12. November]]: [[Nelly Kaplan]], franséisch Schrëftstellerin, Dréibuchauteurin a Filmregisseurin. * 12. November: [[Gernot Roll]], däitsche Kameramann a Filmregisseur. * [[18. November]]: [[Michel Robin]], franséische Schauspiller. * [[22. November]]: [[Geert Müller-Gerbes]], däitsche Journalist an Tëleesmoderator. * [[23. November]]: [[Karl Dall]], däitschen Entertainer. * 23. November: [[Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi]], mauretanesche Politiker. * [[25. November]]: [[Diego Maradona]], argentinesche Foussballspiller an -trainer. * [[26. November]]: [[Tevita Momoedonu]], fidschianesche Politiker. * [[28. November]]: [[David Prowse]], brittesche Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Valéry Giscard d'Estaing]], franséische Politiker. * {{0}}2. Dezember: [[Pamela Tiffin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}2. Dezember: [[Franco Giraldi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Dezember}}: [[François Leterrier]], franséische Filmregisseur. * {{6. Dezember}}: [[Colette Richard]], franséisch Schauspillerin. * {{7. Dezember}}: [[Chuck Yeager]], US-amerikanesche Militär a Pilot. * [[10. Dezember]]: [[Paolo Rossi]], italieenesche Foussballspiller. * [[11. Dezember]]: [[Gotthilf Fischer]], däitsche Chouerleeder. * [[12. Dezember]]: [[John le Carré]], brittesche Schrëftsteller. * [[15. Dezember]]: [[Caroline Cellier]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Dezember]]: [[Claude Brasseur]], franséische Schauspiller. * [[26. Dezember]]: [[Peter Schmidhuber]], däitsche Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Pierre Cardin]], franséische Moudendesigner. * [[31. Dezember]]: [[Robert Hossein]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 0z30axc3ovwl1zb79jw1u42xfxp43e2 2021 0 124650 2704479 2669950 2026-09-09T10:53:51Z Mobby 12 60927 + 2704479 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2021''' huet op engem [[Freideg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. [[Fichier:Pfizer-BioNTech COVID-19 vaccine (2020) G.jpg|thumb|A ville Staate sinn [[impfung|Impfcampagnen]] am Gaang, fir der [[COVID-19-Pandemie]] meeschter ze ginn. Dobäi kommen d'[[Vaccin]]e vun ë.&nbsp;a. Biontech/Pfizer (Bild), Moderna, AstraZeneca/Oxford an Johnson & Johnson zum Asaz.]] [[Fichier:Dikrech Flood Direction Angelduerf 2021.jpg|thumb|14.-15.7.: Iwwerschwemmungen no Schloreen ë.&nbsp;a. an der Belsch, Lëtzebuerg, Rheinland-Pfalz an Nordrhein-Westfalen; hei: d'[[Sauer]] bei Dikrech.]] == Evenementer == ''uechtert d'Joer an uechter d'Welt:'' D'[[COVID-19-Pandemie]], mat hire gesondheetlechen a sozio-ekonomesche Konsequenzen, déi uganks 2020 ausgebrach ass, hält weider un. Ufanks des Joers gouf ugefaangen, groussflächeg d'Leit ze [[Impfung|impfen]], d'Impfcampagnë wäerte méintelaang daueren. === Europa === * {{1. Januar}}: [[Portugal]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * [[24. Januar]]: De [[Marcelo Rebelo de Sousa]] gëtt bei de Presidentschaftswalen a [[Portugal]] erëmgewielt. * [[26. Januar]]: D'[[Kaja Kallas]] gëtt nei Premierministesch an [[Estland]]. * [[13. Februar]]: De [[Mario Draghi]] gëtt neie Premierminister an [[Italien]]. * [[17. Mäerz]]: Dem Premierminister [[Mark Rutte]] seng liberal Partei VVD kritt déi meescht Stëmme bei de Legislativwalen an [[Holland]]. * [[28. Mäerz]]: Legislativwalen a [[Bulgarien]]. * {{1. Abrëll}}: Den [[Eduard Heger]] gëtt neie Premierminister an der [[Slowakei]]. * {{4. Abrëll}}: D'[[Vjosa Osmani]] gëtt vum kosovaresche Parlament zur Staatspresidentin vum [[Kosovo]] gewielt. * {{1. Juli}}: [[Slowenien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli|14.]]-[[15. Juli]]: Bei Iwwerschwemmungen no laangem Schloreen a Westeuropa stierwen tëscht [[Meuse (Floss)|Meuse]] a [[Rhäin]], bis eriwwer an d'[[Sauerland]], iwwer 220 Leit an et entsteet Schued an -zeg-Milliardenhéicht un Immobilien an Infrastruktur. Absënns betraff sinn Uertschaften op der [[Ahr]] (D), sou wéi der [[Vesdre]] an der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]] (B). Zu Lëtzebuerg gëtt et keng Doudesaffer, ma deels héije Schued laanscht d'Ënner[[sauer]] an hir Nieweflëss. * [[23. Juli]]: D'[[Natalia Gavrilița]] gëtt nei Premierministesch a [[Moldawien]]. * [[31. August]]: Den [[Alar Karis]] gëtt zum neie President vun [[Estland]] gewielt; hien trëtt seng Funktioun den 11. Oktober un. * [[13. September]]: Bei de Parlamentswalen an [[Norwegen]] geet dem [[Jonas Gahr Støre]] seng Aarbechterpartei (''Arbeidarpartiet'') als Gewënner ervir; hie gëtt de [[14. Oktober]] als neie Ministerpresident vereedegt. * [[25. September]]: Bei de Parlamentswalen an [[Island]] behalen déi dräi Koalitiounsparteien (''Onofhängegkeetspartei, Progressiv Partei'' a ''Lénks-Gréng Beweegung'' eng Majoritéit vu 37 op 63 Sëtz am [[Althing]]; si bleiwe weider an der Regierung; d'[[Katrín Jakobsdóttir]] bleift Premierministesch. * [[26. September]]: Bei de Wale fir den [[Däitsche Bundestag]] kritt d'[[SPD]] 25.7&nbsp;%, d'[[CDU]] 24.1&nbsp;%, [[Bündnis 90/Die Grünen|Grüne]] 14,8&nbsp;%, [[FDP]] 11.5&nbsp;%, [[AfD]] 10,3&nbsp;%, [[die Linke]] 4.9, a soss Parteien 8.7&nbsp;% vun de Stëmmen. * [[8. Oktober|8.]]-[[9. Oktober]]: Parlamentswalen an [[Tschechien]], aus deenen eng vu [[Spolu]] gefouert Koalitioun, mam [[Petr Fiala]] als neie Premierminister, ervirgeet. Dës gëtt den [[29. November]] vereedegt. * [[11. Oktober]]: Den [[Alexander Schallenberg]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Sebastian Kurz]], neie Kanzler an [[Éisträich]]. Hien trëtt nees den 2. Dezember zeréck. * [[30. November]]: D'[[Magdalena Andersson]] gëtt als nei Ministerpresidentin a [[Schweden]] vereedegt, nodeems se 5 Deeg éischter schonn eng Kéier dozou gewielt gi war, mee op hir éischt Prise de fonctioun huet misse verzichten. * {{6. Dezember}}: De [[Karl Nehammer]] gëtt neie [[Bundeskanzler (Éisträich)|Bundeskanzler]] an Éisträich. * {{8. Dezember}}: Den [[Olaf Scholz]] gëtt an Däitschland als neie [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]], un der Spëtzt vun enger SPD-FDP-Grüne-Regierung, vereedegt. ==== Lëtzebuerg ==== * Och zu [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerg bestëmmt d'COVID-19 Pandemie]] uechter d'Joer zu méi oder manner groussen Deeler den Alldag. D'Impfcampagne géint de [[SARS-CoV-2]]-Virus huet d'ganz Joer duerch gedauert, am Dezember gouf mat enger ''Booster''-Impfcampagne ugefaangen. * {{1. Juli}}: Éischt Servicer vum [[CGDIS]] plënneren an den neie [[Centre national d'incendie et de secours]]; den 12. September ass et un de Rettungsdéngschter vum [[Beruffspompjeeën|Stater CIS]] an de 16. November un der [[Noutruff]]zentral [[112 (Europäeschen Noutruff)|112]]. * {{1. September}}: Éischten offizielle Foussballmatch (Lëtzebuerg - Aserbaidjan) am neie [[Stade de Luxembourg]]; d'offiziell Aweiung ass de [[25. September]]. * {{8. November}}: [[Volleks- a Wunnengszielung]] 2021. <gallery> Fichier:Luxembourg, Pop-Up vaccination 70 Grand-Rue.jpg|[[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|COVID-19-Pandemie]]: ''Pop-up''-Impfstatioun an der Stater Groussgaass. File:Luxembourg, CNIS (100).jpg|De [[Centre national d'incendie et de secours]] gëtt a Betrib geholl. File:Stade de Luxembourg, Luxembourg vs Azebaidjan 2021-09-01 (101).jpg|Éischten offizielle Match am [[Stade de Luxembourg]]. File:RP2021 LU menage prive (106).png|[[Volleks- a Wunnengszielung]]. </gallery> === Afrika === * [[14. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt fir e sechst Mandat als President vun [[Uganda]] erëmgewielt. * [[21. Januar]]: D'Verfassungsgeriicht vun der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]] confirméiert, datt de [[Faustin-Archange Touadéra]] zum President erëmgewielt gouf. * [[19. Mäerz]]: D'[[Samia Suluhu Hassan]] gëtt als nei Presidentin vun [[Tansania]] vereedegt. * [[18. Abrëll]]: De ''Movimento para Democracia'' (MpD) ënnert dem Premierminister [[Ulisses Correia e Silva]] gewënnt d'Parlamentswalen am [[Cap Vert]]. * [[24. August]]: Den [[Hakainde Hichilema]] gëtt neie President a [[Sambia]]. * {{5. September}}: De [[Carlos Vila Nova]] gëtt zum President vu [[São Tomé a Príncipe]] gewielt. * {{9. November}}: De [[José Maria Neves]] gëtt neie President vum [[Cap Vert]]. === Amerika === [[Fichier:Joe Biden presidential portrait.jpg|thumb|110px|Den Joe Biden]] ==== Nordamerika ==== * {{6. Januar}}: Honnerte vun Adepte vum Nach-President [[Donald Trump]] stiermen de [[Capitol (Washington)|Kapitol]] zu [[Washington D.C.]], fir ze verhënneren, datt d'Walresultat vum November 2020, bei deem den<!--[dən_d͡ʒəu] > N virun D --> [[Joe Biden]] als Gewënner ervirgoung, formell confirméiert géif ginn. * [[20. Januar]]: Den [[Joe Biden]] gëtt als 46. [[President vun de Vereenegte Staaten|President vun de Vereenegte Staate]] vereedegt. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[12. Abrëll]]: De [[Guillermo Lasso]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentschaftswalen an [[Ecuador]]. * {{6. Juni}}: De [[Pedro Castillo]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Peru]]. * [[20. Oktober]]: D'[[Sandra Mason]] gëtt zur éischter Presidentin vun der neier Republik [[Barbados]] gewielt; den 30. November gëtt si vereedegt. * [[19. Dezember]]: De [[Gabriel Boric]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen am [[Chile]]; hien trëtt den 11. Mäerz 2022 säin Amt un. === Asien === * [[10. Januar]]: De [[Sadyr Djaparow]] gëtt zum neie President vu [[Kirgistan]] gewielt. * {{1. Februar}}: Bei engem Militärputsch am [[Myanmar]] gëtt der [[Aung San Suu Kyi]] hir Regierung gestierzt. * {{9. Juni}}: An der [[Mongolei]] gëtt den [[Ukhnaagiin Khürelsükh]] zum neie President gewielt. * [[18. Juni]]: Den [[Ebrahim Raisi]] gëtt zum neie Staatspresident vum [[Iran]] gewielt, an den 3. August vereedegt. * [[15. August]]: Am [[Afghanistan]] huelen d'[[Taliban]] d'Haaptstad [[Kabul]] an a riichten nees d'[[Islamescht Emirat Afghanistan]] an; de President [[Ashraf Ghani]] verléisst d'Land. Déi international Truppen, virop d'Amerikaner, zéie sech zeréck. D'Taliban hunn domat faktesch de Krich, deen 20 Joer gedauert huet, gewonnen. * [[4. Oktober]]: De [[Fumio Kishida]] gëtt neie Premierminister a [[Japan]]. * [[24. Oktober]]: De [[Shavkat Mirziyoyev]] gëtt als President vun [[Usbekistan]] erëmgewielt. ===Noen Osten=== * [[13. Juni]]: Den [[Naftali Bennett]] gëtt neie Premierminister vun [[Israel]]. * [[9. Juli]]: De [[Jitzchak Herzog]] gëtt als 11. Staatspresident vun Israel vereedegt. == Konscht a Kultur == === Molerei === * [[Prix Grand-Duc Adolphe]] 2021 fir d'[[Catherine Lorent]]. === Literatur === * [[Prix Servais]] fir d'[[Ulrike Bail]], fir hiert Wierk ''wie viele faden tief''. * Am [[Concours littéraire national 2021]] ginn d'éischt Präisser un de [[Marc Weydert]] an d'[[Marie-Isabelle Callier]] (Kategorie Kannerliteratur) an d'[[Claudine Muno]] (Jugendliteratur). === Musek === === Kino === * Oscar fir de beschte Film: ''[[Nomadland]]'' vun der [[Chloé Zhao]]. * César fir de beschte Film: ''[[Adieu les cons]]'' vum [[Albert Dupontel]]. * Gëlle Palm fir ''[[Titane]]'' vun der [[Julia Ducournau]]. * [[Lëtzebuerger Filmpräis 2021|Lëtzebuerger Filmpräis]]: Bescht Fiktioun (laang): ''[[De Superjhemp retörns]]''; beschten Docu (laang): ''[[An zéro - Comment le Luxembourg a disparu]].'' == Ekonomie == * [[15. Oktober]]: D'Fluchgesellschaft [[Alitalia]] gëtt no 74-järeger Existenz zougemaach; Nofollgergesellschaft gëtt d'[[ITA]]. [[Fichier:PIA23962-Mars2020-Rover&Helicopter-20200714.jpg|thumb|130px|''Perseverance'']] == Wëssenschaft an Technik == * [[21. Februar]]: De [[Rover (Raumfaart)|Rover]] ''[[Perseverance Rover)|Perseverance]]'' lant um [[Mars (Planéit)|Mars]]. * [[25. Dezember]]: Den [[James-Webb-Weltraumteleskop]] gëtt op Orbit geschéckt. ==Sport == * [[11. Juni]] bis [[11. Juli]]: D'[[Foussball-Europameeschterschaft 2020]] (wéinst der [[COVID-19-Pandemie]] ëm ee Joer verréckelt) gëtt an 11 europäesche Stied ausgedroen. Déi [[italieenesch Foussballnationalekipp]] gewënnt an der Finall géint déi [[englesch Foussballnationalekipp|englesch]] beim 11-Meter-Schéissen. * [[26. Juni]] bis [[18. Juli]]: [[Tour de France 2021]] am Vëlossport; Gewënner am Generalklassement ass den [[Tadej Pogačar]]. * [[24. Juli]] bis [[8. August]]: [[Olympesch Summerspiller 2020]] zu [[Tokio]] (wéinst der COVID-19-Pandemie ëm ee Joer no hanne verréckelt). Vun den 12 [[Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken|Lëtzebuerger Olympionicke]] gewënnt keen eng Medail. == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Jean-Pierre Bacri 20070411 Fnac 6.jpg | Text1 = J.-Pierre Bacri | Bild2 = Cicely Tyson.jpg | Text2 = Cicely Tyson | Bild3 = Chick Corea 1976.JPG | Text3 = Chick Corea | Bild4= Menem con banda presidencial (recortada).jpg | Text4= Carlos Menem | Bild5= FaustinoCima.jpg | Text5= Fausti | Bild6=Bertrand Tavernier 20100330 Salon du livre de Paris 1.jpg | Text6=Betrand Tavernier | Bild7=Duke of Edinburgh 33 Allan Warren.jpg | Text7=Philip, Duke of Edinburgh | Bild8=Milva in Pistoia 31-01-09 04.JPG | Text8=Milva | Bild9=Bill Ramsey by Steschke.jpg | Text9=Bill Ramsey }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Charlie Watts Berlinale 2008 cropped.jpg | Text1 = Charlie Waltts | Bild2 = Mikis Theodorakis Fabrik 070004.jpg | Text2 = M. Theodorakis | Bild3= Belmondo 1960.jpg | Text3= J.-Paul Belmondo | Bild4=Willy Kemp (1952).jpg | Text4=Willy Kemp | Bild5=Frederik Willem de Klerk, 1990.jpg | Text5=F. W. de Klerk | Bild6=Lina Wertmüller.jpg | Text6=Lina Wertmüller | Bild7=Anne Rice.jpg | Text7=Anne Rice | Bild8 = Henri Losch.jpg | Text8 = Henri Losch | Bild9= Archbishop-Tutu-medium.jpg | Text9= Desmond Tutu }} * {{4. Januar}}: [[Tanya Roberts]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}4. Januar: [[Barbara Shelley]], englesche Schauspillerin. * {{5. Januar}}: [[John Richardson (Schauspiller)|John Richardson]], englesche Schauspiller. * {{7. Januar}}: [[Michael Apted]], brittesche Filmregisseur. * {{8. Januar}}: [[Steve Carver]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{0}}8. Januar: [[Emile Hemmen]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[13. Januar]]: [[Siegfried Fischbacher]], US-amerikaneschen Zauberkënschtler. * [[18. Januar]]: [[Jean-Pierre Bacri]], franséische Schauspiller an Dréibuchauteur. * 18. Januar: [[Aimé Knepper]], lëtzebuergesche Resistenzler, Sportsprofesser a Liichtathleet. * 18. Januar: [[Catherine Rich]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Pierre Nimax Sr.]], lëtzebuergesche Musekspedagog, Militärmuseksdirigent a Komponist. * [[21. Januar]]: [[Nathalie Delon]], franséisch Schauspillerin. * 21. Januar: [[Jean Graton]], franséische Comicsauteur. * 21. Januar: [[Rémy Julienne]], franséische Cascadeur. * [[23. Januar]]: [[Alberto Grimaldi]], italieenesche Filmproduzent. * 23. Januar: [[Hal Holbrook]], US-amerikanesche Schauspiller. * 23. Januar: [[Larry King]], US-amerikanesche Journalist an Talkmaster. * 23. Januar: [[Geronimo Meynier]], italieenesche Schauspiller. * [[24. Januar]]: [[António Cardoso e Cunha]], portugisesche Politiker. * 24. Januar: [[Gunnel Lindblom]], schweedesch Schauspillerin a Filmregisseurin. * [[26. Januar]]: [[Cloris Leachman]], US-amerikanesche Schauspillerin. * [[28. Januar]]: [[Paul Crutzen]], hollännesche Meteorolog a Cheemiker. * 28. Januar: [[Cicely Tyson]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{3. Februar}}: [[Haya Harareet]], israeelesch Schauspillerin. * {{0}}5. Februar: [[Christopher Plummer]], kanadesche Schauspiller. * {{9. Februar}}: [[Chick Corea]], US-amerikaneschen Jazzmuseker. * [[10. Februar]]: [[Larry Flynt]], US-amerikaneschen Editeur. * [[12. Februar]]: [[Carlo Wagner]], lëtzebuergesche Politiker. * [[14. Februar]]: [[Carlos Menem]], argentinesche Politiker a Staatspresident. * [[20. Februar]]: [[Fausti]], lëtzebuergesche Museker an Entertainer. * [[21. Februar]]: [[André Dufraisse]], franséische Vëlossportler. * {{7. Mäerz}}: [[Olivier Dassault]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * {{9. Mäerz}}: [[Josy Stoffel]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[11. Mäerz]]: [[Peter Patzak]], éisträichesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[14. Mäerz]]: [[Henry Darrow]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Yaphet Kotto]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. Mäerz]]: [[John Magufuli]], tansanesche Politiker. * [[18. Mäerz]]: [[Roby Zenner]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[23. Mäerz]]: [[George Segal]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[25. Mäerz]]: [[Bertrand Tavernier]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{1. Abrëll}}: [[Patrick Juvet]], Schwäizer Sänger a Lidderschreiwer. * {{6. Abrëll}}: [[Hans Küng]], Schwäizer Theolog. * {{8. Abrëll}}: [[Théophile Steffen]], lëtzebuergesche Moler. * {{9. Abrëll}}: Prënz [[Philip, Duke of Edinburgh]]. * [[14. Abrëll]]: [[Bernard L. Madoff]], US-amerikanesche Finanzcourtier a Bedréier. * [[16. Abrëll]]: [[Paul Helminger]], lëtzebuergesche Politiker. * [[19. Abrëll]]: [[Walter Mondale]], US-amerikanesche Politiker a Jurist. * [[20. Abrëll]]: [[Idriss Déby]], President vum Tschad. * [[20. Abrëll]]: [[Monte Hellman]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[21. Abrëll]]: [[Thomas Fritsch]], däitsche Schauspiller. * [[23. Abrëll]]: [[Milva]], italieenesch Sängerin. * [[26. Abrëll]]: [[John Zimmer]], lëtzebuergesche Spezialist vu Buergen a Schlässer. * [[28. Abrëll]]: [[Michael Collins (Astronaut)|Michael Collins]], US-amerikaneschen Astronaut. * {{1. Mee}}: [[Olympia Dukakis]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. Mee]]: [[Buddy Van Horn]], US-amerikanesche Cascadeur. * [[23. Mee]]: [[Eric Carle]], däitsch-US-amerikanesche Kannerbuchauteur. * 23. Mee: [[Ally Doerfel]], lëtzebuergesche Fechter. * [[27. Mee]]: [[Poul Schlüter]], dänesche Politiker. * [[29. Mee]]: [[B. J. Thomas]], US-amerikanesche Sänger. * [[31. Mee]]: [[Peter Del Monte]], italieenesche Filmregisseur. * {{4. Juni}}: [[Richard R. Ernst]], Schwäizer Cheemiker. * {{6. Juni}}: [[Ei-ichi Negishi]], japanesche Cheemiker. * {{9. Juni}}: [[Gottfried Böhm]], däitschen Architekt a Sculpteur. * {{0}}9. Juni: [[Libuše Šafránková]], tschechesch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Ned Beatty]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[16. Juni]]: [[Paul Leesch]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * [[24. Juni]]: [[Benigno Aquino III.]], philippinnesche Politiker. * [[28. Juni]]: [[Wil Lofy]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler. * [[29. Juni]]: [[Donald Rumsfeld]], US-amerikanesche Politiker. * {{2. Juli}}: [[Bill Ramsey (Sänger)|Bill Ramsey]], däitsch-US-amerikanesche Museker, Sänger a Schauspiller. * {{5. Juli}}: [[Raffaella Carrà]], italieenesch Schauspillerin an Televisiounsmoderateurin. * {{0}}5. Juli: [[Richard Donner]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{0}}5. Juli: [[Ender Frings]], däitsche Schauspiller. * {{7. Juli}}: [[Jovenel Moïse]], haitianesche Politiker. * {{0}}7. Juli: [[Romain Urhausen]], lëtzebuergesche Fotograf, Designer, Sculpteur, Architekt a Filmregisseur. * [[15. Juli]]: [[Peter R. de Vries]], hollännesche Journalist. * [[17. Juli]]: [[Jacqueline Sassard]], franséisch Schauspillerin. * [[20. Juli]]: [[Françoise Arnoul]], franséisch Schauspillerin. * [[23. Juli]]: [[Alfred Biolek]], däitschen Tëleesmoderator, Auteur an Tëleesproduzent. * 23. Juli: [[F. C. Gundlach]], däitsche Fotograf. * 23. Juli: [[Toshihide Masukawa]], japanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * 23. Juli: [[Steven Weinberg (Physiker)|Steven Weinberg]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[27. Juli]]: [[Saginaw Grant]], US-amerikanesche Schauspiller. * 27. Juli: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * {{0}}9. August: [[Alex Cord]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. August]]: [[Peter Fleischmann]], däitsche Filmregisseur. * [[13. August]]: [[Carolyn Shoemaker]], US-amerikanesch Astronomin. * [[15. August]]: [[Gerd Müller]], däitsche Foussballspiller. * [[16. August]]: [[Wolfgang U. Eckart]], däitsche Medezinhistoriker. * [[24. August]]: [[Hissène Habré]], Politiker aus dem Tschad. * 24. August: [[Mady Schaffner]], lëtzebuergesch Politikerin. * 24. August: [[Charlie Watts]], brittesche Batteur. * {{2. September}}: [[Mikis Theodorakis]], griichesche Komponist, Schrëftsteller a Politiker. * {{6. September}}: [[Jean-Paul Belmondo]], franséische Schauspiller. * {{0}}6. September: [[Nino Castelnuovo]] italieenesche Schauspiller. * {{0}}6. September: [[Michael K. Williams]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. September]]: [[Jorge Sampaio]], portugisesche Politiker. * [[11. September]]: [[María Mendiola]], spuenesch Sängerin. * [[14. September]]: [[Hubert de Lapparent]], franséische Schauspiller. * [[15. September]]: [[Marthe Mercadier]], franséisch Schauspillerin. *[[16. September]]: [[Fernand Emmel]], lëtzebuergeschen Archivist, Historiker a Genealogist. * [[17. September]]: [[Abdelaziz Bouteflika]], algeeresche Politiker. * [[18. September]]: [[Chris Anker Sørensen]], dänesche Vëlossportler. * 18. September: [[Mario Camus]], spuenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[20. Dezember]]: [[Aloys Jousten]], belsche Geeschtlechen. * [[25. September]]: [[Henri Cirelli]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. September]]: [[Barry Ryan]], brittesche Sänger. * {{2. Oktober}}: [[Herta Staal]], éisträichesch Schauspillerin. * {{3. Oktober}}: [[Bernard Tapie]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * {{0}}3. Oktober: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Schauspiller. * {{5. Oktober}}: [[Jürgen Goslar]], däitsche Schauspiller a Regisseur. * {{8. Oktober}}: [[Jup Weber]], lëtzebuergesche Politiker. * [[15. Oktober]]: [[Gerd Ruge]], däitsche Journalist. * [[18. Oktober]]: [[Colin Powell]], US-amerikanesche Generol a Politiker. * [[19. Oktober]]: [[Willy Kemp]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[21. Oktober]]: [[Bernard Haitink]], hollänneschen Dirigent. * [[23. Oktober]]: [[Marcel Bluwal]], franséische Schauspiller a Regisseur. * {{4. November}}: [[Michel Braun]], lëtzebuergesche Schéisser. * {{7. November}}: [[Dean Stockwell]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. November}}: [[Sabine Bethmann]], däitsch Schauspillerin. * [[11. November]]: [[Frederik Willem de Klerk]], südafrikanesche Politiker. * [[20. November]]: [[Ted Herold]], däitsche Schlager- a Rocksänger. * [[22. November]]: [[Noah Gordon]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 22. November: [[Volker Lechtenbrink]], däitsche Schauspiller a Sänger. * 22. November: [[Marie Versini]], franséisch Schauspillerin. * [[26. November]]: [[Roger Fritz]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur. * [[28. November]]: [[Jacqueline Danno]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[29. November]]: [[Arlene Dahl]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{1. Dezember}}: [[Grand Jojo]], belsche Sänger. * {{5. Dezember}}: [[John Miles]], brittesche Museker. * {{9. Dezember}}: [[Lina Wertmüller]], italieenesch Filmregisseurin. * {{0}}9. Dezember: [[Gertraud Jesserer]], éisträichesch Schauspillerin. * [[11. Dezember]]: [[Anne Rice]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[15. Dezember]]: [[bell hooks]]<!-- sic; express kleng -->, US-amerikanesch Literaturwëssenschaftlerin a Schrëftstellerin. * [[18. Dezember]]: [[Richard Rogers]], britteschen Architekt. * [[25. Dezember]]: [[Guy Linster]], lëtzebuergesche Politiker. * [[26. Dezember]]: [[Henri Losch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * 26. Dezember: [[Desmond Tutu]], südafrikanesche Bëschof a Biergerrechtler. * [[27. Dezember]]: [[April Ashley]], brittesche Mannequin. * 27. Dezember: [[Jochen Herling]], däitsch-lëtzebuergesche Fotograf. * [[28. Dezember]]: [[Sabine Weiss]], schwäizer-franséisch Fotografin. * {{0}}[[Al Estgen]], lëtzebuergeschen Historiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} svm5ilr7lnfn2enjd0t28p7ao9e0vkc Schabloun:Navigatioun Ministerpresidente vun Holland 10 131834 2704456 2663528 2026-09-09T09:55:02Z Mobby 12 60927 2704456 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Ministerpresidente vun Holland |listclass = hlist |state=collapsed |title=Lëscht vun den hollännesche Ministerpresidenten zanter 1848 |image=[[Fichier:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg|50px|Wope vun Holland]] |group1= |list1= *[[Gerrit Schimmelpenninck]] *[[Dirk Donker Curtius]] *[[Jacob de Kempenaer]] *[[Johan Rudolf Thorbecke]] *[[Floris Adriaan van Hall]] *[[Justinus van der Brugghen]] *[[Jan Jacob Rochussen]] *[[Floris Adriaan van Hall]] *[[Jacob van Zuylen van Nijevelt]] *[[Schelto van Heemstra]] *[[Johan Rudolf Thorbecke]] *[[Isaäc Dignus Fransen van de Putte]] *[[Julius van Zuylen van Nijevelt]] *[[Pieter Philip van Bosse]] *[[Johan Rudolf Thorbecke]] *[[Gerrit de Vries]] *[[Jan Heemskerk]] *[[Joannes Kappeyne van de Coppello]] *[[Constantijn Theodoor van Lynden van Sandenburg]] *[[Jan Heemskerk]] *[[Æneas Mackay der Jüngere|Æneas Mackay]] *[[Gijsbert van Tienhoven]] *[[Joan Röell]] *[[Nicolaas Pierson]] *[[Abraham Kuyper]] *[[Theo de Meester]] *[[Theo Heemskerk]] *[[Pieter Cort van der Linden]] *[[Charles Ruijs de Beerenbrouck]] *[[Hendrikus Colijn|Hendrik Colijn]] *[[Dirk Jan de Geer]] *[[Charles Ruijs de Beerenbrouck]] *[[Hendrikus Colijn|Hendrik Colijn]] *[[Dirk Jan de Geer]] *[[Pieter Sjoerds Gerbrandy]] *[[Willem Schermerhorn|Wim Schermerhorn]] *[[Louis Beel]] *[[Willem Drees]] *[[Louis Beel]] *[[Jan de Quay]] *[[Victor Marijnen]] *[[Jo Cals]] *[[Jelle Zijlstra]] *[[Piet de Jong]] *[[Barend Biesheuvel]] *[[Joop den Uyl]] *[[Dries van Agt]] *[[Ruud Lubbers]] *[[Wim Kok]] *[[Jan Peter Balkenende]] *[[Mark Rutte]] *[[Dick Schoof]] *[[Rob Jetten]] }}<noinclude> [[Kategorie:Ministerpresidente vun Holland|*]] </noinclude> exgmnhjx7w0txioz1ukkqxjl3choy6u 2022 0 133276 2704481 2685136 2026-09-09T10:56:06Z Mobby 12 60927 + 2704481 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2022''' huet op engem [[Samschdeg]] ungefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Luxembourg, manifestation contre la crise en Ukraine 05.03.2022 (116).jpg|thumb|Manifestatioun géint de Krich an der Ukrain, 5. Mäerz.]] * {{1. Januar}}: [[Frankräich]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * [[30. Januar]]: Bei virgezunnene Parlamentswalen a [[Portugal]] gewënnt dem Premierminister [[António Costa]] seng Sozialistesch Partei mat 117 vun 230 Sëtz d'absolutt Majoritéit. * [[13. Februar]]: De [[Frank-Walter Steinmeier]] gëtt zum däitsche Bundespresident erëmgewielt. * [[24. Februar]]: Russland fänkt mat engem [[Russesch-Ukrainesche Krich|Ugrëffskrich op d'Ukrain]] un, nodeems et 2 Deeg virdrun d'Onofhängegkeet vun de vu russesche Rebelle kontrolléierte sougenannte "Volleksrepubliken" [[Oblast Luhansk|Luhansk]] an [[Oblast Donezk|Donezk]] eesäiteg unerkannt huet. Iwwer 4 Milliounen Ukrainer sinn an d'westlech Nopeschlänner an aner EU Staate geflücht; weltwäit kënnt et zu Protester, a vu Säite vu ville Länner zu Sanktioune géint Russland an Hëllefsliwwerungen (zivil wéi militäresch) un d'Ukrain. Nodeems Russland am Ufank séier a vill Terrain eruewere konnt, gëtt et an de Wochen a Méint dono nees zeréckgeworf, an d'Front huet sech am Summer am Süden an am Oste quasi stabiliséiert. Russland ass dunn dozou iwwergaangen, zivil Infrastrukturen (haaptsächlech Energie- a Waaserversuergung) uechtert d'ganzt Land mat Rakéiten z'attackéieren. Bis zum Joresenn gëtt et wäit iwwer Honnertdausend Doudeger op béide Säiten, dorënner vill ukrainesch zivil Affer. * {{3. Abrëll}}: Dem aktuelle Premierminister [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]]-Partei gewënnt bei de Parlamentswalen an [[Ungarn]], mat 135 vun den 199 Sëtz, déi absolutt Majoritéit. * {{0}}3. Abrëll: Den [[Aleksandar Vučić]] gëtt a [[Serbien]] bei de Presidentschaftswalen erëmgewielt. Bei de Parlamentswalen dee selwechten Dag bleift seng Walallianz stäerkst Partei, verléiert awer hir absolut Majoritéit. * [[24. Abrëll]]: Beim zweeten Tour vun de Presidentewalen a [[Frankräich]] gewënnt den amtéierende President [[Emmanuel Macron]] géint d'[[Marine Le Pen]]. * [[10. Mee]]: D'[[Katalin Novák]] gëtt zu der neier Presidentin vun [[Ungarn]] gewielt. * [[16. Mee]]: D'[[Elisabeth Borne]] gëtt zu der neier Premierministesch a [[Frankräich]] ernannt. * [[25. Mee]]: No de Parlamentswale vum 24. Abrëll a [[Slowenien]] gëtt de [[Robert Golob]] vun der Fräiheetsbeweegung (GS) neie Premierminister. * [[19. Juni]]: Beim 2. Tour vun de Parlamentswalen a Frankräich verléiert ''Ensemble pour la majorité présidentielle'' déi absolut Majoritéit a kënnt op 245 vu 577 Sëtz, d<nowiki>'</nowiki>''Nouvelle Union Populaire écologique et sociale'' kritt der 131, de ''Rassemblement National'' der 89 an d'''Union de Droite et du Centre'' der 64. * [[23. Juni]]: Um [[Europäesche Conseil]] zu Bréissel kréien d'[[Ukrain]] a [[Moldawien]] de Status vun engem Kandidat fir der EU bäizetrieden. * {{1. Juli}}: [[Tschechien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{5. September}}: Nom [[Boris Johnson]] sengem Récktrëtt gëtt d'[[Liz Truss]] als nei Presidentin vun der [[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]] an domat als nei Premierministesch vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gewielt. * {{8. September}}: Nom Doud vu senger Mamm, der Kinnigin [[Elisabeth II.]], gëtt den [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich. * {{9. Oktober}}: Den [[Alexander Van der Bellen]] gëtt am éischten Tour vun de Presidentschaftswalen an [[Éisträich]] erëmgewielt. * [[17. Oktober]]: No de Parlamentswale vum [[11. September]] a Schweden, bei deenen d'Schwedendemokraten, déi Moderat, d'Chrëschtdemokraten an déi Liberal eng Majoritéit vu Sëtz am ''Riksdag'' gewonnen hunn, gëtt den [[Ulf Kristersson]] neie Premiermnister. * [[22. Oktober]]: No de Parlamanetswale vum [[25. September]] an Italien, gëtt d'[[Giorgia Meloni]] (''Fratelli d'Italia'') Premiermnistesch vun enger rietspopulistescher Regierung. * [[25. Oktober]]: No der Liz Truss hirem Récktrëtt gëtt de [[Rishi Sunak]] als neie Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich ernannt, nodeems en een Dag éischter neie President vun der Conservative Party gouf. * [[1. November]]: Bei de virgezunnene Parlamentswalen an [[Dänemark]] kréien d'Sozialdemokrate vun der [[Mette Frederiksen]] déi meescht Stëmmen, an d'Parteien am lénke Spektrum eng Majoritéit. * [[13. November]]: D'[[Nataša Pirc Musar]] gëtt zur Presidentin vun der Republik [[Slowenien]] gewielt. * [[17. Dezember]]: De [[Leo Varadkar]] iwwerhëlt fir déi zweet Hallschecht vun der Legislaturperiod vum [[Micheál Martin]] d'Amt vum Premierminister an [[Irland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * {{5. Januar}}: D'[[Regierung Bettel-Lenert-Bausch]] trëtt, mat 3 neie Ministeren, hir Fonctioun un. * {{2. Juni}}: Den ukrainesche President [[Wolodymyr Selenskyj]] adresséiert déi Lëtzebuerger [[Chamber]] via Videolink. * [[11. September]]: Verlängerung vun der [[Luxtram-Linn T1|Tramslinn T1]] bis op [[Bouneweg]]. * [[30. November]]: De [[Prisong Uerschterhaff]] gëtt a Betrib geholl. <gallery> File:Luxembourg, inauguration tram phase 4 (111).jpg|Tramstatioun Lycée Bouneweg Fichier:Sanem, Centre pénitentiaire Uerschterhaff 01.jpg|Prisong Uerschterhaff </gallery> === Afrika === * [[23. Januar]]: Militärputsch am [[Burkina Faso]]. * [[15. Mee]]: Den [[Hassan Sheikh Mohamud]] gëtt zum neie President vu [[Somalia]] gewielt. * [[25. Juni]]: [[Gabun]] an [[Togo]] gi Member vum [[Commonwealth of Nations|Commonwealth]]. * [[15. August]]: De [[William Ruto]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Kenia]]. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[27. Januar]]: D'[[Xiomara Castro]] gëtt nei Presidentin vum [[Honduras]]. * [[19. Juni]]: De [[Gustavo Petro]] gëtt zum neie President vu [[Kolumbien]] gewielt. * [[30. Oktober]]: Den [[Luiz Inácio Lula da Silva|Ignazio Lula]] gewënnt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Brasilien]] géint de [[Jair Bolsonaro]]. * {{7. Dezember}}: D'[[Dina Boluarte]] gëtt als nei Presidentin vum [[Peru]] vereedegt, nodeems hire Virgänger, de [[Pedro Castillo]], ofgesat gi war. === Asien === * {{2. Januar}}: Ausbroch vu schwéieren Onrouen am [[Kasachstan]], wou bannent e puer Deeg 225 Leit ëm d'Liewe koumen an der bal 5.000 blesséiert goufen. * {{9. Mäerz}}: De [[Yoon Seok-youl]] gëtt zum neie President vu [[Südkorea]] gewielt. * [[12. Mäerz]]: De [[Serdar Berdimuhamedow]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Turkmenistan]], hie gëtt den 19. Mäerz vereedegt. * [[19. Abrëll]]: De [[José Ramos-Horta]] gëtt zum neie President vun [[Timor-Leste]] gewielt, nodeems en dat schonn eng Kéier virun 10 Joer war. * [[21. Juni]]: Iwwer 1.000 Doudeger bei engem schwéieren Äerdbiewen am Oste vum [[Afghanistan]]. * [[30. Juni]]: De [[Ferdinand Marcos Jr.]] gëtt neie President op de [[Philippinnen]]. * [[21. Juli]]: Den [[Ranil Wickremesinghe]] gëtt neie President vu [[Sri Lanka]], nodeems säi Virgänger [[Gotabaya Rajapaksa]] no Protester zeréckgetruede war. * [[25. Juli]]: D'[[Draupadi Murmu]] gëtt als nei Presidentin vun [[Indien]] vereedegt. * [[16. September]]: Nom Doud vun der Jina Mahsa Amini, veruersaacht duerch Polizeigewalt, kënnt et zu méintelaange Protester am [[Iran]]. * [[22. Oktober]]: De [[Xi Jinping]] gëtt fir d'Drëtt zum Partei- a Staatschef vu [[China]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * [[14. Mee]]: De [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]], Emir vun [[Abu Dhabi]], gëtt neie President vun de [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]]. * [[1. November]]: E Block, deen de fréiere Premierminister [[Benjamin Netanyahu]] ënnerstëtzt, gewënnt mat enger absoluter Majoritéit déi virgezunnene Parlamentswalen an [[Israel]]. === Ozeanien & Pazifik === == Konscht a Kultur == [[Fichier:Esch22 - Remix Opening Esch-Centre (105).jpg|thumb|130px|Logo Esch 2022]] * [[Esch-Uelzecht]] ass, zesumme mam [[litauen|litauesche]] [[Kaunas]] an dem [[Serbien|serbesche]] [[Novi Sad]], [[Europäesch Kulturhaaptstad]] (kuckt: [[Esch 2022]]). === Molerei === === Literatur === * [[Prix de la fondation Servais|Servais-Präis]]: [[Guy Helminger]] fir ''Lärm''. * Den [[John-Paul Gomez]] gewënnt den [[Concours littéraire national 2022|nationale Literaturpräis 2022]] fir ''The Idiot of St. Benedict''. === Musek === * [[14. Mee]]: de [[Kalush Orchestra]] aus der Ukraine gewënnt den [[Eurovision Song Contest 2022]] mam Lidd ''Stefania''. === Kino === * [[Academy Awards|Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Coda (Film)|Coda]]'' vun der [[Sian Heder]]. * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film: ''[[Illusions perdues]]'' vum [[Xavier Giannol]]. * [[Palme d'or|Gëlle Palm]] fir ''[[Triangle of Sadness]]'' vm [[Ruben Östlund]]. == Ekonomie == * {{1. Januar}}: D'[[Regional Comprehensive Economic Partnership]], dat gréisst Fräihandelsofkommes vun der Welt, trëtt a Kraaft. [[Fichier:Webb's_First_Deep_Field.jpg|mini|upright|SMACS J0723.3-7327 am ''Webb's First Deep Field'', der éischter publizéierter Opnam vum [[James-Webb-Weltraumteleskop]].]] == Wëssenschaft an Technik == * De Summer 2022 war zu Lëtzebuerg deen dréchensten, sonnegsten an zweetwäermsten zanter dem Ufank vun den Opzeechnungen (1947). <!-- Quell: https://www.rtl.lu/news/national/a/1960492.html --> * [[18. Mäerz]]: D'[[Çanakkale-1915-Bréck]] an der Tierkei, déi Hänkbréck mat der gréisster Spanwäit op der Welt, gëtt ageweit. *[[11. Juli|11.]]/[[12. Juli]]: Den [[James-Webb-Weltraumteleskop]] schéckt seng éischt Biller op d'Äerd. * [[30. November]]: [[OpenAI]] mécht [[ChatGPT]], op Basis vun GPT-3.5, gratis fir d'Ëffentlechkeet zougänglech. == Sport == * [[4. Februar|4.]] bis [[20. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2022|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Beijing]]. * [[1. Juli|1.]] bis [[24. Juli]]: [[Tour de France 2022]]; de [[Jonas Vingegaard]] gëtt Gewënner am Generalklassement. * [[21. November|21. Nov.]] bis [[18. Dezember|18. Dez.]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2022|22. Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären am [[Katar]]. An der Finall gewënnt déi [[Argentinesch Foussballnationalekipp|argentinesch]] géint déi [[Franséisch Foussballnationalekipp|franséisch Nationalekipp]] mat 7 zu 5 beim Eelefmeterschéissen. == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Sidney Poitier 1968.jpg | Text1 = Sidney Poitier | Bild2 = Official portrait of David Sassoli, president of the European Parliament.jpg | Text2 = David Sassoli | Bild3 = Yvette Mimieux - still.jpg | Text3 = Yvette Mimieux | Bild4= Pressekonferenz Hardy Krüger -Gemeinsam gegen rechte Gewalt-, Köln-7724.jpg | Text4= Hardy Krüger | Bild5= Meat Loaf (headshot).jpg | Text5= Meat Loaf | Bild6= Monica Vitti.jpg | Text6= Monica Vitti | Bild7= Jacques Poos 1999.jpg | Text7= Jacques Poos | Bild8= Albrightmadeleine.jpg | Text8= Madeleine Albright | Bild9= Jean-Louis Trintignant.jpg | Text9= J.-Louis Trinitgnant | Bild10 = Shinzō Abe 20120501.jpg | Text10 = Shinzō Abe }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Nichelle Nichols Uhura Star Trek.JPG | Text1 = Nichelle Nichols | Bild2 = Anne Heche July 14, 2014 (cropped).jpg | Text2 = Anne Heche | Bild3= Olivia Newton John op Schiphol, Bestanddeelnr 930-0131 (cropped).jpg | Text3= Olivia Newton John | Bild4= Salon du livre de Paris 2011 - Jean-Jacques Sempé - 009.jpg | Text4= Jean-Jacques Sempé | Bild5= Akbar Hashemi Rafsanjani in Moscow to hold talks with the Soviet leader Mikhail Gorbachev in 1989 (cropped).jpg | Text5= Mikhail Gorbatschow | Bild6= Queen Elizabeth II in March 2015.jpg | Text6= Elizabeth II. | Bild7= Jerry Lee Lewis 1950s publicity photo cropped retouched.jpg | Text7= Jerry Lee Lewis | Bild8= Jiang Zemin 2002.jpg | Text8= Jiang Zemin | Bild9= Pele_by_John_Mathew_Smith.jpg | Text9= Pelé | Bild10= Benedykt XVI (2010-10-17) 4.jpg | Text10= Benoît XVI. }} * {{2. Januar}}: [[Dorothy McGowan]], US-amerikanesche Mannequin a Schauspillerin. * {{3. Januar}}: [[Mario Lanfranchi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Januar}}: [[Mario Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * {{6. Januar}}: [[Peter Bogdanovich]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{0}}6. Januar: [[Sidney Poitier]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Januar}}: [[Mark Forest]], US-amerikanesche Bodybuilder a Schauspiller. * [[11. Januar]]: [[David Sassoli]], italieenesche Politiker. * [[12. Januar]]: [[Guy W. Stoos]], lëtzebuergesche Graphiker, Karikaturist a Politiker. *12. Januar: [[Victor Fenigstein]], schwäizeresch-lëtzebuergesche Pianist a Komponist. *12. Januar: [[Joseph Zangerle]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Januar]]: [[Jean-Jacques Beineix]], franséische Filmregisseur. * [[14. Januar]]: [[Ricardo Bofill]], spueneschen Architekt. * [[15. Januar]]: [[Sophie Proost]], lëtzebuergesch Theaterschauspillerin. * [[16. Januar]]: [[Ibrahim Boubacar Keïta]], malesche Politiker. * 16. Januar: [[Ota Nalezinek]], tschechesch-lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[17. Januar]]: [[Yvette Mimieux]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 17. Januar: [[Michel Subor]], franséische Schauspiller. * [[19. Januar]]: [[Hardy Krüger]], däitsche Schauspiller. * 19. Januar: [[Gaspard Ulliel]], franséische Schauspiller. * [[20. Januar]]: [[Meat Loaf]], US-amerikanesche Rocksänger. * [[23. Januar]]: [[Serge Korber]], franséische Filmregisseur. * 23. Januar: [[Jean-Claude Mézières]], franséische Comiczeechner. * [[25. Januar]]: [[Etchika Choureau]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Januar]]: [[Ernst Stankovski]], éisträichesche Schauspiller. * {{2. Februar}}: [[Monica Vitti]], italieenesch Schauspillerin. * {{8. Februar}}: [[Luc Montagnier]], franséische Virolog. * {{9. Februar}}: [[André Wilms]], franséische Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Ivan Reitman]], kanadesche Regisseur * [[19. Februar]]: [[Jacques Poos]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Februar]]: [[Claudine Junck]], lëtzebuergesch Diplombiologin. * [[23. Februar]]: [[Henri Kugener]], lëtzebuergeschen Dokter, Medezinhistoriker an Auteur. * [[24. Februar]]: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * {{9. Mäerz}}: [[Jean Bichel]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[13. Mäerz]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Ann Savo]], finnesch Schauspillerin. * [[21. Mäerz]]: [[Eva-Ingeborg Scholz]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Madeleine Albright]], US-amerikanesch Politikerin. * [[25. Mäerz]]: [[Taylor Hawkins]], US-amerikanesche Museker. * {{0}}? Abrëll: [[Raymond Weiller]], lëtzebuergeschen Numismatiker an Historiker. * {{2. Abrëll}}: [[Paul Lenert]], lëtzebuergesche Journalist a Manager. * {{5. Abrëll}}: [[Sidney Altman]], kanadesch-US-amerikanesche Molekularbiolog. * {{0}}5. Abrëll: [[Nehemiah Persoff]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Abrëll}}: [[David McKee]], brittesche Kannerbuchauteur an Illustrateur. * {{9. Abrëll}}: [[Michael Degen]], däitsch-israeelesche Schauspiller. * [[13. Abrëll]]: [[Michel Bouquet]], franséische Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Catherine Spaak]], franséisch Schauspillerin a Moderatorin. * [[21. Abrëll]]: [[Renate Holm]], däitsch Operesängerin a Schauspillerin. * 21. Abrëll: [[Jacques Perrin]], franséische Schauspiller a Filmproduzent. * [[23. Abrëll]]: [[Arno (Sänger)|Arno]], belsche Museker. * [[30. Abrëll]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergesche Jurist. * {{3. Mee}}: [[Lino Capolicchio]], italieenesche Schauspiller. * {{8. Mee}}: [[Fred Ward]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}8. Mee: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[17. Mee]]: [[Édouard Kutter (1934)|Édouard Kutter]], lëtzebuergesche Fotograf, Editeur. * 17. Mee: [[Vangelis]], griichesche Museker. * [[23. Mee]]: [[Anita Gradin]], schweedesch Politikerin. * [[26. Mee]]: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker. * 26. Mee: [[Ray Liotta]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Mee]]: [[Nicole Castan]], franséisch Kënschtlerin. * [[28. Mee]]: [[Adolphe Deville]], lëtzebuergesche Moler. * 28. Mee: [[Bujar Nishani]], albanesche Politiker. * {{8. Juni}}: [[Carmen Welter-Jander]], lëtzebuergesch Sopranistin a Gesankspedagogin. * [[17. Juni]]: [[Jean-Louis Trintignant]], franséische Schauspiller. * [[28. Juni]]: [[Martin Bangemann]], däitsche Politiker. * {{1. Juli}}: [[Maurizio Pradeaux]], italieenesche Filmregisseur. * {{2. Juli}}: [[Peter Brook]], engleschen Auteur, Film- an Theaterregisseur. * {{0}}2. Juli: [[Edward Meeks]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. Juli}}: [[Hubert Erang]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{0}}4. Juli: [[Robert Hoffmann]], éisträichesche Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[James Caan]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Juli}}: [[Shinzō Abe]], japanesche Politiker. * {{0}}8. Juli: [[José Eduardo dos Santos]], angolanesche Politiker. * [[12. Juli]]: [[Bramwell Tovey]], britteschen Dirigent a Komponist. * [[15. Juli]]: [[Albert Nerini]], lëtzebuergesche Schlagersänger. * [[18. Juli]]: [[Claes Oldenburg]], schweedesch-US-amerikanesche Kënschtler. * [[19. Juli]]: [[André Link]], lëtzebuergeschen Auteur an Dolmetscher. * [[21. Juli]]: [[Uwe Seeler]], däitsche Foussballspiller. * [[23. Juli]]: [[Bob Rafelson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[24. Juli]]: [[David Warner]], englesche Schauspiller. * [[25. Juli]]: [[Paul Sorvino]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Juli]]: [[Jean Bobet]], franséische Vëlossportler. * 27. Juli: [[Bernard Cribbins]], englesche Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Nichelle Nichols]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller. * [[31. Juli]]: [[Fidel Ramos]], philippinnesche Militär a Politiker * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller * {{5. August}}: [[Clu Gulager]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}5. August: [[Issey Miyake]], japanesche Moudendesigner. * {{8. August}}: [[Olivia Newton-John]], brittesch-australesch Sängerin a Schauspillerin. * [[11. August]]: [[Anne Heche]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 11. August: [[Jean-Jacques Sempé]], franséischen Zeechner. * [[12. August]]: [[Wolfgang Petersen]], däitsche Filmregisseur. * [[13. August]]: [[Josy Mosar]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. August]]: [[Eva-Maria Hagen]], däitsch Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Thillen]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[25. August]]: [[Herman Van Springel]], belsche Vëlossportler. * [[30. August]]: [[Michail Gorbatschow]], sowjetesche resp. russesche Politiker. * {{2. September}}: [[Frank Drake]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker. * {{3. September}}: [[Conny Scheel]], lëtzebuergesche Fotograf, Schauspiller an Theaterregisseur. * {{4. September}}: [[Robert Bintz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{6. September}}: [[Marie-Thérèse Boever]], lëtzebuergesch Politikerin * {{0}}6. September: [[Just Jaeckin]], franséische Filmregisseur a Fotograf. * {{8. September}}: [[Elizabeth II.]], brittesch Kinnigin. * [[10. September]]: [[William Klein]], franséisch-US-amerikanesche Filmregisseur, Moler a Fotograf. * [[11. September]]: [[Javier Marías]], spuenesche Schrëftsteller. * 11. September: [[Alain Tanner]], Schwäizer Filmregisseur. * [[12. September]]: [[Ramsey Lewis]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * [[13. September]]: [[Jean-Luc Godard]], franséische Filmregisseur. * [[14. September]]: [[Irene Papas]], griichesch Schauspillerin. * 14. September: [[Henry Silva]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. September]]: [[Francescantonio Nolè]], italieenesche Geeschtlechen. * [[16. September]]: [[Emile Seiler]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen, Enseignant, Historiker an Auteur. * [[20. September]]: [[Sergei Witauto Puskepalis]], russesche Schauspiller. * [[23. September]]: [[Louise Fletcher]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[28. September]]: [[Coolio]], US-amerikanesche Rapper. * [[29. September]]: [[Paul Veyne]], franséischen Historiker. * {{4. Oktober}}: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Bruno Latour]], franséische Soziolog a Philosoph. * [[11. Oktober]]: [[Angela Lansbury]], brittesch Schauspillerin. * [[12. Oktober]]: [[Abbes Hever]], lëtzebuergesche Graphiker. * [[14. Oktober]]: [[Robbie Coltrane]], brittesche Schauspiller. * 14. Oktober: [[Ralf Wolter]], däitsche Schauspiller. * [[20. Oktober]]: [[Joseph Kinsch]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[28. Oktober]]: [[Jerry Lee Lewis]], US-amerikanesche Rocksänger a Pianist. * {{5. November}}: [[Valère Gustin]], belsche Moler. * {{7. November}}: [[Leslie Phillips]], englesche Schauspiller. * {{8. November}}: [[Pierre Kartner]], hollännesche Komponist a Sänger. * [[14. November]]: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin. * [[24. November]]: [[Hans Magnus Enzensberger]], däitsche Schrëftsteller. * [[25. November]]: [[Irene Cara]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[30. November]]: [[Christiane Hörbiger]], éisträichesch Schauspillerin. * 30. November: [[Christine McVie]], brittesch Sängerin. * 30. November: [[Davide Rebellin]], italieenesche Vëlossportler. * 30. November: [[Jiang Zemin]], chineesesche Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Mylène Demongeot]], franséisch Schauspillerin. * {{5. Dezember}}: [[Kirstie Alley]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. Dezember]]: [[Angelo Badalamenti]], US-amerikanesche Komponist. * [[18. Dezember]]: [[Lando Buzzanca]], italieeneschs Schauspiller. * 18. Dezember: [[Daniela Giordano]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Diane McBain]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 21. Dezember: [[Victor De Bourcy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Dezember]]: [[Franco Frattini]], italieenesche Politiker. * [[26. Dezember]]: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[28. Dezember]]: [[Linda de Suza]], franco-portugisesch Sängerin. * 28. Dezember: [[Tony Vaccaro]], US-amerikanesche Fotograf. * [[29. Dezember]]: [[Pelé]], brasilianesche Foussballspiller a Politiker. * 29. Dezember: [[Dan Theis]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * 29. Dezember: [[Vivienne Westwood]], brittesch Modendesignerin. * [[31. Dezember]]: [[Joseph Ratzinger]], däitsche kathoulesche Geeschtlechen, emeritéierte Poopst [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} 8e9zqbhi33o0lcr9oboskmd9ey6qxjf FC Koeppchen Wuermer 0 134041 2704478 2520734 2026-09-09T10:53:35Z Makenzis 35893 2704478 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Foussballclub | Numm = FC Koeppchen Wuermer | Logo = | Offiziellen Numm = FC Koeppchen Wormeldange | Spëtznumm = | Grënnung = 1919 | Veräinsfaarwen = schwaarz, wäiss | Opgeléist = | Stadion = Terrain "Am Ga"<br>Terrain "Dreiborn" | Plazen = ? | President = | Sekretär = | Trainer = | Liga = Division of Honour (II) | Saison = 2025/26 | Positioun = 14. | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | }} Den '''FC Koeppchen Wuermer''' ass e [[Foussball]]club zu [[Wuermer]] aus der [[1. Divisioun (Lëtzebuerg)|1. Divisioun]], deen et zënter [[1919]] gëtt. == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20171001095941/http://www.fckoeppchen.com/ www.fckoeppchen.com] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Wuermer]] [[Kategorie:Gemeng Wuermer]] hgmlfokjdeebwrd0mslyz4vgtvxb73f 2023 0 137065 2704482 2704315 2026-09-09T10:57:28Z Mobby 12 60927 + 2704482 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2023''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:2 Euro, Croatia.jpeg|thumb|130px|Kroatesch 2-Euro-Mënz (Revers)]] * ''Krich an der Ukrain'': An den éischte Méint gouf et besonnesch an der Géigend ronderëm [[Bachmut]] erbattert Kämpf, mat héije Verloschter fir déi zwou Krichsparteien, ouni datt, bis Enn Juni, en eendeitegt Resultat derbäi erauskomm ass. De 6. Juni provozéiert d'Sprengung vum [[Kachowka-Staudam]] grouss Iwwerschwemmungen. De 24. Juni mécht e "Marsch op Moskau" vum [[Jewgeni Wiktorowitsch Prigojin]] senger [[Wagner-Grupp]], deen den Dag selwer nees ofgeblose gëtt, d'Divergenzen an der russescher Militärféierung däitlech. Den 23. August stierzt de Prigojin mat engem Fliger of. Bis Enn dës Joers ginn d'Kämpf laanscht d'Front am Süden an am Oste weider, ouni dass et zu gréissere Verännerunge kënnt. * {{1. Januar}}: [[Rumänien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * 1. Januar: [[Kroatien|Kroatie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an; ausserdeem trëtt et dem [[Schengen-Raum]] bäi. * [[28. Januar]]: De [[Petr Pavel]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen an [[Tschechien]]. * [[12. Februar]]: De [[Nikos Christodoulidis]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an [[Zypern]], hie gëtt den 1. Mäerz vereedegt. * [[21. Februar]]: Den [[Dorin Recean]] gëtt als neie Premierminister a [[Moldawien]] vereedegt. * {{5. Mäerz}}: Bei de Parlamentswalen an [[Estland]] kritt der Premierministesch [[Kaja Kallas]] hir Reformpartei déi meescht Stëmmen. * {{0}}2. Abrëll: De [[Jakov Milatović]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen am [[Montenegro]]. * {{4. Abrëll}}: [[Finnland]] gëtt den 31. [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]]-Member. * {{6. Mee}}: Kréinung vum Kinnek [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] * [[15. Mee]]: Nom Récktrëtt vum [[Eduard Heger]] gëtt de [[Ľudovít Ódor]] neie Premierminister ''faisant fonction'' an der [[Slowakei]]. * [[31. Mee]]: Den [[Edgars Rinkēvičs]] gëtt zum neie President vu [[Lettland]] gewielt; hie gëtt den 8. Juli vereedegt. * [[14. Juni]]: E Boot mat Flüchtlingen u Bord geet viru [[Griicheland]] ënner, honnerte vu Leit erdrénken. * [[20. Juni]]: An der Folleg vun de Parlamentswale vum 2. Abrëll gëtt de [[Petteri Orpo]] neie Premierminister a Finnland. * [[25. Juni]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Griicheland]] kritt d'Nea Dimokratia ënner dem [[Kyriakos Mitsotakis]] d'absolut Majoritéit vun de Sëtz. * {{1. Juli}}: [[Spuenien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[23. Juli]]: Virgezunne Parlamentswalen a [[Spuenien]]; de [[16. November]] gëtt d'Koalitiounsregierung vum [[Pedro Sánchez]] vereedegt. * [[4. September|4.]]-[[7. September]]: Schro Iwwerschwemmungen duerch d'Stuermdéif Daniel a Griicheland, Bulgarien an an der Tierkei; op d'mannst 26 Doudeger. * [[15. September]]: D'[[Evika Siliņa]] gëtt nei Premierministesch a [[Lettland]]. * [[19. September]]: [[Aserbaidjan]] fänkt de Krich géint d'Republik [[Biergkarabach]] un, déi da just een Dag méi spéit kapituléiert. * [[25. Oktober]]: De [[Robert Fico]] gëtt op en Neits Premierminister an der [[Slowakei]], vun enger Koalitiounsregierung aus Smer, Hlas an SNS. * [[22. November]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen an [[Holland]] kritt dem [[Geert Wilders]] seng ''Partij voor de Vrijheid'' mat 23,6 % déi meescht Stëmmen. * [[11. Dezember]]: Als Folleg vun de Parlamentswalen a [[Polen]], de [[15. Oktober]], gëtt den [[Donald Tusk]] vum Parlament zum neie Premierminister gewielt. * [[14. Dezember]]: Den [[Europäesche Conseil]] decidéiert, datt Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Ukrain]] a [[Moldawien]] zu der EU ufänke kënnen. ==== Lëtzebuerg ==== * [[29. Mee]]: D'[[Liaison Micheville]], eng Verlängerung vun der [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|Autobunn A4]] bis op d'franséisch Grenz, geet no 15 Joer Bauzäit op hirer ganzer Längt vun eppes iwwer 2&nbsp;km fir de Verkéier op. * [[11. Juni]]: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]]. * {{1. Juli}}: Déi [[Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023|nei Lëtzebuerger Constitutioun]] trëtt a Kraaft. * {{0}}1. Juli: De [[Conseil national de la justice]] hëlt seng Funktiounen op. * {{1. September}}: D'Fusioune vun de Gemenge [[Gemeng Groussbus|Groussbus]] a [[Gemeng Wal|Wal]] zu [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]], a vun de Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]] a [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]] trëtt a Kraaft. * {{8. Oktober}}: Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale]] kritt d'[[CSV]] 21 Sëtz, d'[[DP]] der 14, d'[[LSAP]] 11, d'[[ADR]] 5, [[déi gréng]] 4, d'[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]] 3, [[déi Lénk]] 2, a [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]], [[Volt Lëtzebuerg|Volt]], [[KPL]], [[Liberté - Fräiheet!|Liberté]] a [[Déi Konservativ|Konservativ]] 0. * [[17. November]]: D'[[Regierung Frieden-Bettel]], eng CSV-DP-Koalitiounsregierung, gëtt vereedegt. <gallery> File:Sanem, Liaison Micheville (2).jpg|B40 - Liaison Micheville File:Luxembourg municipal election (2023) poster display in Cessange.jpg|Walplakater Gemengewalen (hei: Stad Lëtzebuerg) File:Gedenktafel Verfassung 2023.jpg|Gedenktafel nei Verfassung Composition Chambre des députés du Luxembourg 8-10-2023.svg|Sëtzverdeelung no de Chamberwalen </gallery> === Afrika === * [[15. Abrëll]]: Ufank vum Krich am Sudan, tëscht rivaliséierende Fraktiounen vum Militär. * {{8. September}}: Op d'mannst 2.900 Doudeger bei engem Äerdbiewen a [[Marokko]]. * [[11. September]]: Bei Iwwerschwemmungen duerch d'Stuermdéif Daniel, bei deem ë.&nbsp;a. zwéi Staudämm gebascht sinn, sinn a [[Libyen]] iwwer 11.300 Leit ëm d'Liewe komm, ronn 10.100 ginn der nach vermësst. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[20. Januar]]: D'[[Christine Kangaloo]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an [[Trinidad an Tobago]]. * [[20. August]]: De [[Bernardo Arévalo]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen am [[Guatemala]]. * [[15. Oktober]]: Den [[Daniel Noboa]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Ecuador]]. * [[19. November]]: De [[Javier Milei]] wënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen an [[Argentinien]]. === Asien === * {{6. Februar}} an dono: Bei enger Serie vun Äerdbiewen an der [[Tierkei|Südtierkei]] an an Nord[[syrien]] stierwen iwwer 57.000 Leit, Zéngdausende ginn der blesséiert, Honnertdausende verléieren hiert Doheem. Dem Entwécklungsprogramm vun de Vereenten Natiounen (UNDP) no entsteet e Schued vun iwwer 100 Milliarden Dollar. * {{9. Mäerz}}: De [[Ram Chandra Poudel]] gëtt zum neie President vum [[Nepal]] gewielt. * [[10. Mäerz]]: De [[Xi Jinping]] gëtt fir d'drëtt hannereneen zum President vun der [[Volleksrepublik China]] gewielt. * [[28. Mee]]: De [[Recep Tayyip Erdoğan]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen an der [[Tierkei]]. * {{9. Juli}}: De [[Shavkat Mirziyoyev]] gëtt als President vum [[Usbekistan]] erëmgewielt. * {{7. Oktober}}: Bei engem Äerdbiewen am Weste vun [[Afghanistan]] kommen iwwer 2000 Mënschen ëm d'Liewen. ==== Arabesch Welt an Noen Osten==== * [[7. Oktober]]: Ugrëff vun der [[Hamas]] op [[Israel]]; [[Krich tëscht Hamas an Israel (2023)|dobäi an an der Folleg dovu]] kommen iwwer 70.000 Leit ëm d'Liewen. === Ozeanien === * [[27. November]]: De [[Christopher Luxon]] gëtt neie Premierminister an [[Neiséiland]]. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Batty-Weber-Präis]] fir d'[[Margret Steckel]]. * [[Prix de la fondation Servais|Servais-Präis]]: ''[[Tout devait disparaître]]'' vum [[Jérôme Quiqueret]]. * [[Concours littéraire national 2023|Nationale Literaturpräis]] ([[Dréibuch]]): ''Dead Woman Waltzing'' vun der Janine Horsburgh. === Musek === === Kino === * [[Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Everything Everywhere All at Once]]'' vum [[Daniel Scheinert]] an [[Daniel Kwan]]. * [[Gëlle Palm]] fir ''Anatomie d'une chute'' vun der [[Justine Triet]]. * [[César]] fir de beschte Film: ''La Nuit du 12 '' vum [[Dominik Moll]]. * Et koumen eraus: ''[[Little Duke]]'' (26.4.), ''[[Kommunioun (Film)|Kommunioun]]'' (20.9.), ''[[Läif a Séil]]'' (25.10) == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == * D'Raumsond [[OSIRIS-REx]] déi am Mäerz 2021 de Réckfluch op d'Äerd ugefaangen huet, wäert viraussiichtlech d'Retourkapsel am September 2023 bei der Äerd aussetzen. * [[13. Abrëll]]: Start vun der [[European Space Agency|ESA]]-Weltraummissioun [[Jupiter Icy Moons Explorer|JUICE]], bei där eng Raumsond dräi vun de véier [[Galiléiesch Mounden|Galiléiesche Mounden]] op eng méiglech Presenz vu Liewen hin ënnersiche soll. * [[14. Mäerz]]: GPT-4 koum offiziell eraus, woumat och d'Fäegkeete vun der Bezuelversioun vun [[ChatGPT]] erweidert goufen. * [[19. August]]: Déi russesch [[Moundsond]] [[Luna 25]] gëtt beim Versuch, um Mound ze landen, zerstéiert. * [[23. August]]: Déi indesch Moundsond [[Chandrayaan-3]] lant um Südpol vum Äerdmound. == Sport == * [[20. August]]: Déi spuenesch Fraefoussballnationalekipp klappt déi englesch mat 1:0 an der Finall vun der [[FIFA Fraefoussballweltmeeschterschaft]] an Australien. == Gebuer == * [[27. Mäerz]]: [[François vu Lëtzebuerg|Prënz François]], Jong vum [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]]. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Rosi Mittermaier 2 (cropped).jpg | Text1 = Rosi Mittermaier | Bild2 = Gina Lollobrigida (1960s).jpg | Text2 = Gina Lollobrigida | Bild3 = Premios Goya 2018 - Carlos Saura.jpg | Text3 = Carlos Saura | Bild4= RaquelWelchApr2010.jpg | Text4= Raquel Welch | Bild5= Paris - Salon du livre 2012 - Kenzaburō Ōe - 003.jpg | Text5= Kenzaburō Ōe | Bild6= Harry Belafonte 2011 Shankbone.JPG | Text6=Harry Belafonte | Bild7= Helmut Berger 1972.jpg | Text7= Helmut Berger | Bild8= Tina turner 21021985 01 350.jpg | Text8= Tina Turner | Bild9= Astrud Gilberto 1966 (cropped).jpg | Text9= Astrud Gilberto | Bild10 = Silvio Berlusconi 2018.jpg | Text10 = Silvio Berlusconi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Jane Birkin07.JPG | Text1 = Jane Birkin | Bild2 = Mario Hirsch, IEIS conference «Russia and the EU the question of trust»-103.jpg | Text2 = Mario Hirsch | Bild3 = Sinead O'Connor (14828633401) (cropped).jpg | Text3 = Sinead O'Connor | Bild4= Presidente Napolitano.jpg | Text4= Giorgio Napolitano | Bild5= FrancoisSchanen 2012 Teide.jpg | Text5= Francois Schanen | Bild6= Matthew Perry in support of Awareness on Drug Courts and Reduced Substance Abuse.jpg | Text6=Matthew Perry | Bild7= Michelpilz.jpg | Text7= Michel Pilz | Bild8= Marcel Schlechter 1994 (cropped).jpg | Text8= Marcel Schlechter | Bild9= Armand Strainchamps, Espace mediArt 2014 102 cropped.jpg | Text9= Armand Strainchamps | Bild10 = Arno J Mayer IEIS Conference Arno J Mayer cropped.jpg | Text10 =Arno J. Mayer | Bild11=Jacques Delors (cropped).jpg |Text11 = Jacques Delors }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=WSchaeuble.jpg | Text1=Wolfgang Schäuble | Bild2=Jacques Delors (cropped).jpg |Text2 = Jacques Delors }} * {{4. Januar}}: [[Rosi Mittermaier]], däitsch Schileeferin. * {{0}}4. Januar: [[Fay Weldon]], brittesch Schrëftstellerin. * {{5. Januar}}: [[Victor Schadeck]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Gerry O'Hara]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[10. Januar]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 10. Januar: [[Konstantinos II. vu Griicheland|Konstantinos II.]], tëscht 1964 an 1973 Kinnek vu Griicheland. * [[11. Januar]]: [[Tatjana Patitz]], däitsche Model a Filmschauspillerin * [[12. Januar]]: [[Lisa Marie Presley]], US-amerikanesch Sängerin. * [[16. Januar]]: [[Gina Lollobrigida]], italieenesch Schauspillerin. * [[18. Januar]]: [[David Crosby]], US-amerikanesche Museker. * [[21. Januar]]: [[Ritt Bjerregaard]], dänesch Politikerin. * [[24. Januar]]: [[Roger Krieps|Rosch Krieps]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * [[25. Januar]]: [[Cindy Williams]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Januar]]: [[Sylvia Syms]], brittesch Schauspillerin. * [[28. Januar]]: [[Lisa Loring]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{3. Februar}}: [[Paco Rabanne]], spuenesche Moudendesigner. * {{6. Februar}}: [[Pervez Musharraf]], pakistanesche Politiker. * {{8. Februar}}: [[Burt Bacharach]], US-amerikanesche Komponist. * [[10. Februar]]: [[Marie-Gabrielle vu Lëtzebuerg]]. * 10. Februar: [[Hugh Hudson]], englesche Filmregisseur. * 10. Februar: [[Carlos Saura]], spuenesche Filmregisseur. * [[11. Februar]]: [[Hans Modrow]], (ost)däitsche Politiker. * [[12. Februar]]: [[Mil Jung]], lëtzebuergesche Sportler a Staatsbeamten. * [[15. Februar]]: [[Raquel Welch]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. Februar]]: [[Michel Deville]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 16. Februar: [[Tony Marshall]], däitsche Schlagersänger. * [[17. Februar]]: [[Robert Cazala]], franséische Vëlossportler. * 17. Februar: [[Jenny Clève]], franséisch Schauspillerin. * 17. Februar: [[Stella Stevens]], US-amerikanesch Schauspillerin * [[21. Februar]]: [[Nadja Tiller]], éisträichesch Schauspillerin. * {{1. Mäerz}}: [[Anise Koltz]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * {{6. Mäerz}}: [[Georgina Beyer]], neiséilännesch Politikerin. * {{8. Mäerz}}: [[Bert I. Gordon]], amerikaneschen Dréibuchauteur, Filmproduzent a Filmregisseur. * {{0}}8. Mäerz: [[Jean-Marie Kieffer]], lëtzebuergesche Komponist, Organist a Lycéesprofesser. * [[13. Mäerz]]: [[Kenzaburō Ōe]], japanesche Schrëftsteller. * [[18. Mäerz]]: [[Pedro Solbes]], spuenesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Marion Game]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Mäerz]]: [[Karl-Josef Rauber]], däitsche Geeschtlechen an Diplomat. * [[27. Mäerz]]: [[Marc Eicher]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[28. Mäerz]]: [[Ryūichi Sakamoto]], japanesche Komponist. * [[30. Mäerz]]: [[Johan Leysen]], belsche Schauspiller. * {{4. Abrëll}}: [[Maria Sebaldt]], däitsch Schauspillerin. * [[14. Abrëll]]: [[Murray Melvin]], englesche Schauspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Ahmad Jamal]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist. * [[17. Abrëll]]: [[Henri Folmer]], lëtzebuergesche Sproocheprofesser an Direkter vum Kolléisch. * [[22. Abrëll]]: [[Ju Ming]], taiwanesche Sculpteur. * [[24. Abrëll]]: [[Ernst Huberty]], lëtzebuergesche Sportjournalist. * [[25. Abrëll]]: [[Harry Belafonte]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller. * [[26. Abrëll]]: [[Stina Rautelin]], schweedesch Schauspillerin. * [[10. Mee]]: [[Enrico Oldoini]], italieenesche Filmregisseur. * [[18. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Schauspiller. * [[24. Mee]]: [[Tina Turner]], US-amerikanesch-Schwäizer Sängerin a Schauspillerin. * [[28. Mee]]: [[Harald zur Hausen]], däitsche Virolog. * {{1. Juni}}: [[Margit Carstensen]], däitsch Schauspillerin. * {{5. Juni}}: [[Astrud Gilberto]], brasilianesch Sängerin. * [[11. Juni]]: [[Stanley Clinton-Davis]], brittesche Politiker. * [[12. Juni]]: [[Silvio Berlusconi]], italieenesche Politiker. * 12. Juni: [[Treat Williams]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Juni]]: [[Marc Haentges]], lëtzebuergesche Basketballspiller a Geschäftsmann. * [[15. Juni]]: [[Georges Fautsch]], lëtzebuergesche Cinematograph. * 15. Juni: [[Glenda Jackson]], brittesch Schauspillerin a Politikerin. * [[23. Juni]]: [[Frederic Forrest]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. Juni]]: [[Claude Barzotti]], franséische Sänger. * 24. Juni: [[André Bruns]], lëtzebuergesche Festungsspezialist. * [[27. Juni]]: [[Carmen Sevilla]], spuenesch Schauspillerin a Sängerin. * [[29. Juni]]: [[Alan Arkin]]. US-amerikanesche Schauspiller. * 29. Juni: [[Eric Grand]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[30. Juni]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{1. Juli}}: [[Dilano van 't Hoff]], hollänneschen Autoscoureur. * {{7. Juli}}: [[Ben Homan]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[10. Juli]]: [[Jean-Jacques Becker]], franséischen Historiker. * [[11. Juli]]: [[Milan Kundera]], tschechesch-franséische Schrëftsteller. * [[12. Juli]]: [[Heide Simonis]], däitsch Politikerin * [[16. Juli]]: [[Jane Birkin]], englesch-franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 16. Juli: [[Christian Quadflieg]], däitsche Schauspiller. * [[17. Juli]]: [[Nico Pleimling]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[21. Juli]]: [[Tony Bennett]], US-amerikaneschen Jazz-Sänger an Entertainer. * 21. Juli: [[Juliette Mayniel]], franséisch Schauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Mario Hirsch]], lëtzebuergesche Politikwëssenschaftler a Journalist. * [[26. Juli]]: [[Sinéad O'Connor]], iresch Sängerin. * [[28. Juli]]: [[Martin Walser]]: däitsche Schrëftsteller. * [[30. Juli]]: [[Paul Reubens]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[31. Juli]]: [[Angus Cloud]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. August}}: [[Mark Margolis]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}3. August: [[Gilles Perrault]], franséische Schrëftsteller. * {{4. August}}: [[Boniface Alexandre]], haitianesche Politiker. * {{7. August}}: [[William Friedkin]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{0}}7. August: [[Margit Saad]], franséisch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Federico Bahamontes]], spuenesche Vëlossportler. * {{9. August}}: [[Christian Franck]], lëtzebuergeschen Autoscoureur. * [[10. August]]: [[Antonella Lualdi]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. August]]: [[Edward L. G. Bowell]], amerikaneschen Astronom. * [[22. August]]: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * 22. August: [[René Weller]], däitsche Boxer. * [[23. August]]: [[Jewgeni Wiktorowitsch Prigojin]], russeschen Oligarch a Söldnerchef. * [[28. August]]: [[Roger Van Hool]], belsche Schauspiller. * [[31. August]]: [[Marc Henri Reckinger]], lëtzebuergesche Moler, Zeechner a Sculpteur. * {{7. September}}: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{9. September}}: [[Mangosuthu Gatsha Buthelezi]], südafrikanesche Politiker. * [[13. September]]: [[Mircea Ion Snegur]], moldawesche Politiker. * 13. September: [[Roger Whittaker]], brittesche Sänger. * [[15. September]]: [[Fernando Botero]], kolumbianesche Moler a Sculpteur. * 15. September: [[Ady Jung]], lëtzebuergesche Politiker. * 15. September: [[Christopher Miles]], englesche Filmregisseur. * [[16. September]]: [[Ernest Walerius]], lëtzebuergesche Politiker. * [[20. September]]: [[Camille Dimmer]], lëtzebuergesche Sportler a Politiker. * [[22. September]]: [[Giorgio Napolitano]], italieenesche Politiker. * 22. September: [[Bernard Toublanc-Michel]], franséische Filmregisseur. * [[25. September]]: [[David McCallum]], brittesche Schauspiller. * [[26. September]]: [[Claude Fritz]], lëtzebuergesche Sänger, Theaterschauspiller a -regisseur. * [[28. September]]: [[Michael Gambon]], iresche Schauspiller. * 28. September: [[Robert Reckinger]], lëtzebuergesche Banquier. * [[29. September]]: [[François Schanen]], franséische Linguist. * {{8. Oktober}}: [[Burt Young]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Henri Serre]], franséische Schauspiller. * [[13. Oktober]]: [[Louise Glück]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[14. Oktober]]: [[Piper Laurie]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. Oktober]]: [[Martti Ahtisaari]], finnesche Politiker. * [[21. Oktober]]: [[Natalie Zemon Davis]], kanadesch-US-amerikanesch Historikerin. * [[24. Oktober]]: [[Richard Roundtree]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Oktober]]: [[Li Keqiang]], chineesesche Politiker. * [[28. Oktober]]: [[Matthew Perry]], US-amerikanesch-kanadesche Schauspiller. * [[30. Oktober]]: [[Hans Meiser]], däitsche Journalist, Radios- an Televisiounsmoderator. * [[31. Oktober]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * {{1. November}}: [[Claude Michely]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{2. November}}: [[Michel Pilz]], lëtzebuergeschen Jazzmuseker. * {{6. November}}: [[Antoni Martí]], andorranesche Politiker. * {{7. November}}: [[Frank Borman]], US-amerikaneschen Astronaut. * [[10. November]]: [[Marcel Schlechter]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 10. November: [[Spiros Focás]], griichesche Schauspiller. * [[19. November]]: [[Joss Ackland]], englesche Schauspiller. * [[20. November]]: [[Rob Krier]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[22. November]]: [[Emmanuel Le Roy Ladurie]], franséischen Historiker. * 22. November: [[Armand Strainchamps]], Lëtzebuerger Moler, Dréibuchauteur a Realisateur. * [[24. November]]: [[Heidelinde Weis]], éisträichesch Schauspillerin. * [[25. November]]: [[Aldo Lado]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[28. November]]: [[Charlie Munger]], US-amerikanesche Geschäftsmann. * [[29. November]]: [[Henry Kissinger]], US-amerikanesche Politiker. * [[30. November]]: [[Shane MacGowan]], iresche Museker. * {{4. Dezember}}: [[Ferny Nicklaus-Faber]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{5. Dezember}}: [[Constantin vu Liechtenstein (1972)|Constantin vu Liechtenstein]], liechtensteineschen Adelegen. * {{6. Dezember}}: [[Marisa Pavan]], italieenesch-franséisch Schauspillerin. * {{8. Dezember}}: [[Ryan O'Neal]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. Dezember]]: [[Shirley Anne Field]], englesch Schauspillerin. * 10. Dezember: [[Roger Lorang]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. Dezember]]: [[Triny Beckius]], lëtzebuergesch Molerin. * [[13. Dezember]]: [[Ernest Rassel]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 13. Dezember: [[Wolfgang Glück]], éisträichesche Filmregisseur. * [[15. Dezember]]: [[Guy Marchand]], franséische Sänger a Schauspiller. * [[16. Dezember]]: [[Nawaf al-Ahmad al-Sabah]], Emir vum Kuwait. * [[17. Dezember]]: [[Arno J. Mayer]], lëtzebuergesch-US-amerikaneschen Historiker. * [[19. Dezember]]: [[Gunther Emmerlich]], däitsche Sänger a Moderator. * [[21. Dezember]]: [[Frank Feitler]], lëtzebuergeschen Theater- a Filmregisseur, Dramaturg an Dréibuchauteur. * [[22. Dezember]]: [[Frank Cassenti]], franséische Filmregisseur. * 22. Dezember: [[Ingrid Steeger]], däitsch Schauspillerin. * [[26. Dezember]]: [[Wolfgang Schäuble]], däitsche Politiker. * [[27. Dezember]]: [[Jacques Delors]], franséische Politiker. * 27. Dezember: [[Gaston Glock]], éisträichesche Geschäftsmann. * [[30. Dezember]]: [[Luboš Kohoutek]], tschecheschen Astronom. * 30. Dezember: [[Tom Wilkinson]], englesche Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} qkoaza575yla13zwl1bj5qvwkbwuwo5 2704483 2704482 2026-09-09T10:57:49Z Mobby 12 60927 2704483 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2023''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:2 Euro, Croatia.jpeg|thumb|130px|Kroatesch 2-Euro-Mënz (Revers)]] * ''Krich an der Ukrain'': An den éischte Méint gouf et besonnesch an der Géigend ronderëm [[Bachmut]] erbattert Kämpf, mat héije Verloschter fir déi zwou Krichsparteien, ouni datt, bis Enn Juni, en eendeitegt Resultat derbäi erauskomm ass. De 6. Juni provozéiert d'Sprengung vum [[Kachowka-Staudam]] grouss Iwwerschwemmungen. De 24. Juni mécht e "Marsch op Moskau" vum [[Jewgeni Wiktorowitsch Prigojin]] senger [[Wagner-Grupp]], deen den Dag selwer nees ofgeblose gëtt, d'Divergenzen an der russescher Militärféierung däitlech. Den 23. August stierzt de Prigojin mat engem Fliger of. Bis Enn dës Joers ginn d'Kämpf laanscht d'Front am Süden an am Oste weider, ouni dass et zu gréissere Verännerunge kënnt. * {{1. Januar}}: [[Schweden]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * 1. Januar: [[Kroatien|Kroatie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an; ausserdeem trëtt et dem [[Schengen-Raum]] bäi. * [[28. Januar]]: De [[Petr Pavel]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen an [[Tschechien]]. * [[12. Februar]]: De [[Nikos Christodoulidis]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an [[Zypern]], hie gëtt den 1. Mäerz vereedegt. * [[21. Februar]]: Den [[Dorin Recean]] gëtt als neie Premierminister a [[Moldawien]] vereedegt. * {{5. Mäerz}}: Bei de Parlamentswalen an [[Estland]] kritt der Premierministesch [[Kaja Kallas]] hir Reformpartei déi meescht Stëmmen. * {{0}}2. Abrëll: De [[Jakov Milatović]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen am [[Montenegro]]. * {{4. Abrëll}}: [[Finnland]] gëtt den 31. [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]]-Member. * {{6. Mee}}: Kréinung vum Kinnek [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] * [[15. Mee]]: Nom Récktrëtt vum [[Eduard Heger]] gëtt de [[Ľudovít Ódor]] neie Premierminister ''faisant fonction'' an der [[Slowakei]]. * [[31. Mee]]: Den [[Edgars Rinkēvičs]] gëtt zum neie President vu [[Lettland]] gewielt; hie gëtt den 8. Juli vereedegt. * [[14. Juni]]: E Boot mat Flüchtlingen u Bord geet viru [[Griicheland]] ënner, honnerte vu Leit erdrénken. * [[20. Juni]]: An der Folleg vun de Parlamentswale vum 2. Abrëll gëtt de [[Petteri Orpo]] neie Premierminister a Finnland. * [[25. Juni]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Griicheland]] kritt d'Nea Dimokratia ënner dem [[Kyriakos Mitsotakis]] d'absolut Majoritéit vun de Sëtz. * {{1. Juli}}: [[Spuenien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[23. Juli]]: Virgezunne Parlamentswalen a [[Spuenien]]; de [[16. November]] gëtt d'Koalitiounsregierung vum [[Pedro Sánchez]] vereedegt. * [[4. September|4.]]-[[7. September]]: Schro Iwwerschwemmungen duerch d'Stuermdéif Daniel a Griicheland, Bulgarien an an der Tierkei; op d'mannst 26 Doudeger. * [[15. September]]: D'[[Evika Siliņa]] gëtt nei Premierministesch a [[Lettland]]. * [[19. September]]: [[Aserbaidjan]] fänkt de Krich géint d'Republik [[Biergkarabach]] un, déi da just een Dag méi spéit kapituléiert. * [[25. Oktober]]: De [[Robert Fico]] gëtt op en Neits Premierminister an der [[Slowakei]], vun enger Koalitiounsregierung aus Smer, Hlas an SNS. * [[22. November]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen an [[Holland]] kritt dem [[Geert Wilders]] seng ''Partij voor de Vrijheid'' mat 23,6 % déi meescht Stëmmen. * [[11. Dezember]]: Als Folleg vun de Parlamentswalen a [[Polen]], de [[15. Oktober]], gëtt den [[Donald Tusk]] vum Parlament zum neie Premierminister gewielt. * [[14. Dezember]]: Den [[Europäesche Conseil]] decidéiert, datt Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Ukrain]] a [[Moldawien]] zu der EU ufänke kënnen. ==== Lëtzebuerg ==== * [[29. Mee]]: D'[[Liaison Micheville]], eng Verlängerung vun der [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|Autobunn A4]] bis op d'franséisch Grenz, geet no 15 Joer Bauzäit op hirer ganzer Längt vun eppes iwwer 2&nbsp;km fir de Verkéier op. * [[11. Juni]]: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]]. * {{1. Juli}}: Déi [[Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023|nei Lëtzebuerger Constitutioun]] trëtt a Kraaft. * {{0}}1. Juli: De [[Conseil national de la justice]] hëlt seng Funktiounen op. * {{1. September}}: D'Fusioune vun de Gemenge [[Gemeng Groussbus|Groussbus]] a [[Gemeng Wal|Wal]] zu [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]], a vun de Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]] a [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]] trëtt a Kraaft. * {{8. Oktober}}: Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale]] kritt d'[[CSV]] 21 Sëtz, d'[[DP]] der 14, d'[[LSAP]] 11, d'[[ADR]] 5, [[déi gréng]] 4, d'[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]] 3, [[déi Lénk]] 2, a [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]], [[Volt Lëtzebuerg|Volt]], [[KPL]], [[Liberté - Fräiheet!|Liberté]] a [[Déi Konservativ|Konservativ]] 0. * [[17. November]]: D'[[Regierung Frieden-Bettel]], eng CSV-DP-Koalitiounsregierung, gëtt vereedegt. <gallery> File:Sanem, Liaison Micheville (2).jpg|B40 - Liaison Micheville File:Luxembourg municipal election (2023) poster display in Cessange.jpg|Walplakater Gemengewalen (hei: Stad Lëtzebuerg) File:Gedenktafel Verfassung 2023.jpg|Gedenktafel nei Verfassung Composition Chambre des députés du Luxembourg 8-10-2023.svg|Sëtzverdeelung no de Chamberwalen </gallery> === Afrika === * [[15. Abrëll]]: Ufank vum Krich am Sudan, tëscht rivaliséierende Fraktiounen vum Militär. * {{8. September}}: Op d'mannst 2.900 Doudeger bei engem Äerdbiewen a [[Marokko]]. * [[11. September]]: Bei Iwwerschwemmungen duerch d'Stuermdéif Daniel, bei deem ë.&nbsp;a. zwéi Staudämm gebascht sinn, sinn a [[Libyen]] iwwer 11.300 Leit ëm d'Liewe komm, ronn 10.100 ginn der nach vermësst. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[20. Januar]]: D'[[Christine Kangaloo]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an [[Trinidad an Tobago]]. * [[20. August]]: De [[Bernardo Arévalo]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen am [[Guatemala]]. * [[15. Oktober]]: Den [[Daniel Noboa]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Ecuador]]. * [[19. November]]: De [[Javier Milei]] wënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen an [[Argentinien]]. === Asien === * {{6. Februar}} an dono: Bei enger Serie vun Äerdbiewen an der [[Tierkei|Südtierkei]] an an Nord[[syrien]] stierwen iwwer 57.000 Leit, Zéngdausende ginn der blesséiert, Honnertdausende verléieren hiert Doheem. Dem Entwécklungsprogramm vun de Vereenten Natiounen (UNDP) no entsteet e Schued vun iwwer 100 Milliarden Dollar. * {{9. Mäerz}}: De [[Ram Chandra Poudel]] gëtt zum neie President vum [[Nepal]] gewielt. * [[10. Mäerz]]: De [[Xi Jinping]] gëtt fir d'drëtt hannereneen zum President vun der [[Volleksrepublik China]] gewielt. * [[28. Mee]]: De [[Recep Tayyip Erdoğan]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen an der [[Tierkei]]. * {{9. Juli}}: De [[Shavkat Mirziyoyev]] gëtt als President vum [[Usbekistan]] erëmgewielt. * {{7. Oktober}}: Bei engem Äerdbiewen am Weste vun [[Afghanistan]] kommen iwwer 2000 Mënschen ëm d'Liewen. ==== Arabesch Welt an Noen Osten==== * [[7. Oktober]]: Ugrëff vun der [[Hamas]] op [[Israel]]; [[Krich tëscht Hamas an Israel (2023)|dobäi an an der Folleg dovu]] kommen iwwer 70.000 Leit ëm d'Liewen. === Ozeanien === * [[27. November]]: De [[Christopher Luxon]] gëtt neie Premierminister an [[Neiséiland]]. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Batty-Weber-Präis]] fir d'[[Margret Steckel]]. * [[Prix de la fondation Servais|Servais-Präis]]: ''[[Tout devait disparaître]]'' vum [[Jérôme Quiqueret]]. * [[Concours littéraire national 2023|Nationale Literaturpräis]] ([[Dréibuch]]): ''Dead Woman Waltzing'' vun der Janine Horsburgh. === Musek === === Kino === * [[Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Everything Everywhere All at Once]]'' vum [[Daniel Scheinert]] an [[Daniel Kwan]]. * [[Gëlle Palm]] fir ''Anatomie d'une chute'' vun der [[Justine Triet]]. * [[César]] fir de beschte Film: ''La Nuit du 12 '' vum [[Dominik Moll]]. * Et koumen eraus: ''[[Little Duke]]'' (26.4.), ''[[Kommunioun (Film)|Kommunioun]]'' (20.9.), ''[[Läif a Séil]]'' (25.10) == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == * D'Raumsond [[OSIRIS-REx]] déi am Mäerz 2021 de Réckfluch op d'Äerd ugefaangen huet, wäert viraussiichtlech d'Retourkapsel am September 2023 bei der Äerd aussetzen. * [[13. Abrëll]]: Start vun der [[European Space Agency|ESA]]-Weltraummissioun [[Jupiter Icy Moons Explorer|JUICE]], bei där eng Raumsond dräi vun de véier [[Galiléiesch Mounden|Galiléiesche Mounden]] op eng méiglech Presenz vu Liewen hin ënnersiche soll. * [[14. Mäerz]]: GPT-4 koum offiziell eraus, woumat och d'Fäegkeete vun der Bezuelversioun vun [[ChatGPT]] erweidert goufen. * [[19. August]]: Déi russesch [[Moundsond]] [[Luna 25]] gëtt beim Versuch, um Mound ze landen, zerstéiert. * [[23. August]]: Déi indesch Moundsond [[Chandrayaan-3]] lant um Südpol vum Äerdmound. == Sport == * [[20. August]]: Déi spuenesch Fraefoussballnationalekipp klappt déi englesch mat 1:0 an der Finall vun der [[FIFA Fraefoussballweltmeeschterschaft]] an Australien. == Gebuer == * [[27. Mäerz]]: [[François vu Lëtzebuerg|Prënz François]], Jong vum [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]]. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Rosi Mittermaier 2 (cropped).jpg | Text1 = Rosi Mittermaier | Bild2 = Gina Lollobrigida (1960s).jpg | Text2 = Gina Lollobrigida | Bild3 = Premios Goya 2018 - Carlos Saura.jpg | Text3 = Carlos Saura | Bild4= RaquelWelchApr2010.jpg | Text4= Raquel Welch | Bild5= Paris - Salon du livre 2012 - Kenzaburō Ōe - 003.jpg | Text5= Kenzaburō Ōe | Bild6= Harry Belafonte 2011 Shankbone.JPG | Text6=Harry Belafonte | Bild7= Helmut Berger 1972.jpg | Text7= Helmut Berger | Bild8= Tina turner 21021985 01 350.jpg | Text8= Tina Turner | Bild9= Astrud Gilberto 1966 (cropped).jpg | Text9= Astrud Gilberto | Bild10 = Silvio Berlusconi 2018.jpg | Text10 = Silvio Berlusconi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Jane Birkin07.JPG | Text1 = Jane Birkin | Bild2 = Mario Hirsch, IEIS conference «Russia and the EU the question of trust»-103.jpg | Text2 = Mario Hirsch | Bild3 = Sinead O'Connor (14828633401) (cropped).jpg | Text3 = Sinead O'Connor | Bild4= Presidente Napolitano.jpg | Text4= Giorgio Napolitano | Bild5= FrancoisSchanen 2012 Teide.jpg | Text5= Francois Schanen | Bild6= Matthew Perry in support of Awareness on Drug Courts and Reduced Substance Abuse.jpg | Text6=Matthew Perry | Bild7= Michelpilz.jpg | Text7= Michel Pilz | Bild8= Marcel Schlechter 1994 (cropped).jpg | Text8= Marcel Schlechter | Bild9= Armand Strainchamps, Espace mediArt 2014 102 cropped.jpg | Text9= Armand Strainchamps | Bild10 = Arno J Mayer IEIS Conference Arno J Mayer cropped.jpg | Text10 =Arno J. Mayer | Bild11=Jacques Delors (cropped).jpg |Text11 = Jacques Delors }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=WSchaeuble.jpg | Text1=Wolfgang Schäuble | Bild2=Jacques Delors (cropped).jpg |Text2 = Jacques Delors }} * {{4. Januar}}: [[Rosi Mittermaier]], däitsch Schileeferin. * {{0}}4. Januar: [[Fay Weldon]], brittesch Schrëftstellerin. * {{5. Januar}}: [[Victor Schadeck]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Gerry O'Hara]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[10. Januar]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 10. Januar: [[Konstantinos II. vu Griicheland|Konstantinos II.]], tëscht 1964 an 1973 Kinnek vu Griicheland. * [[11. Januar]]: [[Tatjana Patitz]], däitsche Model a Filmschauspillerin * [[12. Januar]]: [[Lisa Marie Presley]], US-amerikanesch Sängerin. * [[16. Januar]]: [[Gina Lollobrigida]], italieenesch Schauspillerin. * [[18. Januar]]: [[David Crosby]], US-amerikanesche Museker. * [[21. Januar]]: [[Ritt Bjerregaard]], dänesch Politikerin. * [[24. Januar]]: [[Roger Krieps|Rosch Krieps]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * [[25. Januar]]: [[Cindy Williams]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Januar]]: [[Sylvia Syms]], brittesch Schauspillerin. * [[28. Januar]]: [[Lisa Loring]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{3. Februar}}: [[Paco Rabanne]], spuenesche Moudendesigner. * {{6. Februar}}: [[Pervez Musharraf]], pakistanesche Politiker. * {{8. Februar}}: [[Burt Bacharach]], US-amerikanesche Komponist. * [[10. Februar]]: [[Marie-Gabrielle vu Lëtzebuerg]]. * 10. Februar: [[Hugh Hudson]], englesche Filmregisseur. * 10. Februar: [[Carlos Saura]], spuenesche Filmregisseur. * [[11. Februar]]: [[Hans Modrow]], (ost)däitsche Politiker. * [[12. Februar]]: [[Mil Jung]], lëtzebuergesche Sportler a Staatsbeamten. * [[15. Februar]]: [[Raquel Welch]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. Februar]]: [[Michel Deville]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 16. Februar: [[Tony Marshall]], däitsche Schlagersänger. * [[17. Februar]]: [[Robert Cazala]], franséische Vëlossportler. * 17. Februar: [[Jenny Clève]], franséisch Schauspillerin. * 17. Februar: [[Stella Stevens]], US-amerikanesch Schauspillerin * [[21. Februar]]: [[Nadja Tiller]], éisträichesch Schauspillerin. * {{1. Mäerz}}: [[Anise Koltz]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * {{6. Mäerz}}: [[Georgina Beyer]], neiséilännesch Politikerin. * {{8. Mäerz}}: [[Bert I. Gordon]], amerikaneschen Dréibuchauteur, Filmproduzent a Filmregisseur. * {{0}}8. Mäerz: [[Jean-Marie Kieffer]], lëtzebuergesche Komponist, Organist a Lycéesprofesser. * [[13. Mäerz]]: [[Kenzaburō Ōe]], japanesche Schrëftsteller. * [[18. Mäerz]]: [[Pedro Solbes]], spuenesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Marion Game]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Mäerz]]: [[Karl-Josef Rauber]], däitsche Geeschtlechen an Diplomat. * [[27. Mäerz]]: [[Marc Eicher]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[28. Mäerz]]: [[Ryūichi Sakamoto]], japanesche Komponist. * [[30. Mäerz]]: [[Johan Leysen]], belsche Schauspiller. * {{4. Abrëll}}: [[Maria Sebaldt]], däitsch Schauspillerin. * [[14. Abrëll]]: [[Murray Melvin]], englesche Schauspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Ahmad Jamal]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist. * [[17. Abrëll]]: [[Henri Folmer]], lëtzebuergesche Sproocheprofesser an Direkter vum Kolléisch. * [[22. Abrëll]]: [[Ju Ming]], taiwanesche Sculpteur. * [[24. Abrëll]]: [[Ernst Huberty]], lëtzebuergesche Sportjournalist. * [[25. Abrëll]]: [[Harry Belafonte]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller. * [[26. Abrëll]]: [[Stina Rautelin]], schweedesch Schauspillerin. * [[10. Mee]]: [[Enrico Oldoini]], italieenesche Filmregisseur. * [[18. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Schauspiller. * [[24. Mee]]: [[Tina Turner]], US-amerikanesch-Schwäizer Sängerin a Schauspillerin. * [[28. Mee]]: [[Harald zur Hausen]], däitsche Virolog. * {{1. Juni}}: [[Margit Carstensen]], däitsch Schauspillerin. * {{5. Juni}}: [[Astrud Gilberto]], brasilianesch Sängerin. * [[11. Juni]]: [[Stanley Clinton-Davis]], brittesche Politiker. * [[12. Juni]]: [[Silvio Berlusconi]], italieenesche Politiker. * 12. Juni: [[Treat Williams]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Juni]]: [[Marc Haentges]], lëtzebuergesche Basketballspiller a Geschäftsmann. * [[15. Juni]]: [[Georges Fautsch]], lëtzebuergesche Cinematograph. * 15. Juni: [[Glenda Jackson]], brittesch Schauspillerin a Politikerin. * [[23. Juni]]: [[Frederic Forrest]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. Juni]]: [[Claude Barzotti]], franséische Sänger. * 24. Juni: [[André Bruns]], lëtzebuergesche Festungsspezialist. * [[27. Juni]]: [[Carmen Sevilla]], spuenesch Schauspillerin a Sängerin. * [[29. Juni]]: [[Alan Arkin]]. US-amerikanesche Schauspiller. * 29. Juni: [[Eric Grand]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[30. Juni]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{1. Juli}}: [[Dilano van 't Hoff]], hollänneschen Autoscoureur. * {{7. Juli}}: [[Ben Homan]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[10. Juli]]: [[Jean-Jacques Becker]], franséischen Historiker. * [[11. Juli]]: [[Milan Kundera]], tschechesch-franséische Schrëftsteller. * [[12. Juli]]: [[Heide Simonis]], däitsch Politikerin * [[16. Juli]]: [[Jane Birkin]], englesch-franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 16. Juli: [[Christian Quadflieg]], däitsche Schauspiller. * [[17. Juli]]: [[Nico Pleimling]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[21. Juli]]: [[Tony Bennett]], US-amerikaneschen Jazz-Sänger an Entertainer. * 21. Juli: [[Juliette Mayniel]], franséisch Schauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Mario Hirsch]], lëtzebuergesche Politikwëssenschaftler a Journalist. * [[26. Juli]]: [[Sinéad O'Connor]], iresch Sängerin. * [[28. Juli]]: [[Martin Walser]]: däitsche Schrëftsteller. * [[30. Juli]]: [[Paul Reubens]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[31. Juli]]: [[Angus Cloud]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. August}}: [[Mark Margolis]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}3. August: [[Gilles Perrault]], franséische Schrëftsteller. * {{4. August}}: [[Boniface Alexandre]], haitianesche Politiker. * {{7. August}}: [[William Friedkin]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{0}}7. August: [[Margit Saad]], franséisch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Federico Bahamontes]], spuenesche Vëlossportler. * {{9. August}}: [[Christian Franck]], lëtzebuergeschen Autoscoureur. * [[10. August]]: [[Antonella Lualdi]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. August]]: [[Edward L. G. Bowell]], amerikaneschen Astronom. * [[22. August]]: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * 22. August: [[René Weller]], däitsche Boxer. * [[23. August]]: [[Jewgeni Wiktorowitsch Prigojin]], russeschen Oligarch a Söldnerchef. * [[28. August]]: [[Roger Van Hool]], belsche Schauspiller. * [[31. August]]: [[Marc Henri Reckinger]], lëtzebuergesche Moler, Zeechner a Sculpteur. * {{7. September}}: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{9. September}}: [[Mangosuthu Gatsha Buthelezi]], südafrikanesche Politiker. * [[13. September]]: [[Mircea Ion Snegur]], moldawesche Politiker. * 13. September: [[Roger Whittaker]], brittesche Sänger. * [[15. September]]: [[Fernando Botero]], kolumbianesche Moler a Sculpteur. * 15. September: [[Ady Jung]], lëtzebuergesche Politiker. * 15. September: [[Christopher Miles]], englesche Filmregisseur. * [[16. September]]: [[Ernest Walerius]], lëtzebuergesche Politiker. * [[20. September]]: [[Camille Dimmer]], lëtzebuergesche Sportler a Politiker. * [[22. September]]: [[Giorgio Napolitano]], italieenesche Politiker. * 22. September: [[Bernard Toublanc-Michel]], franséische Filmregisseur. * [[25. September]]: [[David McCallum]], brittesche Schauspiller. * [[26. September]]: [[Claude Fritz]], lëtzebuergesche Sänger, Theaterschauspiller a -regisseur. * [[28. September]]: [[Michael Gambon]], iresche Schauspiller. * 28. September: [[Robert Reckinger]], lëtzebuergesche Banquier. * [[29. September]]: [[François Schanen]], franséische Linguist. * {{8. Oktober}}: [[Burt Young]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Henri Serre]], franséische Schauspiller. * [[13. Oktober]]: [[Louise Glück]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[14. Oktober]]: [[Piper Laurie]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. Oktober]]: [[Martti Ahtisaari]], finnesche Politiker. * [[21. Oktober]]: [[Natalie Zemon Davis]], kanadesch-US-amerikanesch Historikerin. * [[24. Oktober]]: [[Richard Roundtree]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Oktober]]: [[Li Keqiang]], chineesesche Politiker. * [[28. Oktober]]: [[Matthew Perry]], US-amerikanesch-kanadesche Schauspiller. * [[30. Oktober]]: [[Hans Meiser]], däitsche Journalist, Radios- an Televisiounsmoderator. * [[31. Oktober]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * {{1. November}}: [[Claude Michely]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{2. November}}: [[Michel Pilz]], lëtzebuergeschen Jazzmuseker. * {{6. November}}: [[Antoni Martí]], andorranesche Politiker. * {{7. November}}: [[Frank Borman]], US-amerikaneschen Astronaut. * [[10. November]]: [[Marcel Schlechter]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 10. November: [[Spiros Focás]], griichesche Schauspiller. * [[19. November]]: [[Joss Ackland]], englesche Schauspiller. * [[20. November]]: [[Rob Krier]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[22. November]]: [[Emmanuel Le Roy Ladurie]], franséischen Historiker. * 22. November: [[Armand Strainchamps]], Lëtzebuerger Moler, Dréibuchauteur a Realisateur. * [[24. November]]: [[Heidelinde Weis]], éisträichesch Schauspillerin. * [[25. November]]: [[Aldo Lado]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[28. November]]: [[Charlie Munger]], US-amerikanesche Geschäftsmann. * [[29. November]]: [[Henry Kissinger]], US-amerikanesche Politiker. * [[30. November]]: [[Shane MacGowan]], iresche Museker. * {{4. Dezember}}: [[Ferny Nicklaus-Faber]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{5. Dezember}}: [[Constantin vu Liechtenstein (1972)|Constantin vu Liechtenstein]], liechtensteineschen Adelegen. * {{6. Dezember}}: [[Marisa Pavan]], italieenesch-franséisch Schauspillerin. * {{8. Dezember}}: [[Ryan O'Neal]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. Dezember]]: [[Shirley Anne Field]], englesch Schauspillerin. * 10. Dezember: [[Roger Lorang]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. Dezember]]: [[Triny Beckius]], lëtzebuergesch Molerin. * [[13. Dezember]]: [[Ernest Rassel]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 13. Dezember: [[Wolfgang Glück]], éisträichesche Filmregisseur. * [[15. Dezember]]: [[Guy Marchand]], franséische Sänger a Schauspiller. * [[16. Dezember]]: [[Nawaf al-Ahmad al-Sabah]], Emir vum Kuwait. * [[17. Dezember]]: [[Arno J. Mayer]], lëtzebuergesch-US-amerikaneschen Historiker. * [[19. Dezember]]: [[Gunther Emmerlich]], däitsche Sänger a Moderator. * [[21. Dezember]]: [[Frank Feitler]], lëtzebuergeschen Theater- a Filmregisseur, Dramaturg an Dréibuchauteur. * [[22. Dezember]]: [[Frank Cassenti]], franséische Filmregisseur. * 22. Dezember: [[Ingrid Steeger]], däitsch Schauspillerin. * [[26. Dezember]]: [[Wolfgang Schäuble]], däitsche Politiker. * [[27. Dezember]]: [[Jacques Delors]], franséische Politiker. * 27. Dezember: [[Gaston Glock]], éisträichesche Geschäftsmann. * [[30. Dezember]]: [[Luboš Kohoutek]], tschecheschen Astronom. * 30. Dezember: [[Tom Wilkinson]], englesche Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} 563cqe2hz39ugrsmlel86l69ejdtage 2024 0 137066 2704484 2703652 2026-09-09T11:01:22Z Mobby 12 60927 + 2704484 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2024''' huet op engem [[Méindeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Januar}}: [[Saudi-Arabien]], [[Egypten]], d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]], [[Ethiopien]] an den [[Iran]] gi Member vum [[BRICS]]. === Europa === * {{1. Januar}}: D'[[Belsch]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{9. Januar}}: Nom Récktrëtt vun der [[Elisabeth Borne]] gëtt de [[Gabriel Attal]] neie Premierminister a [[Frankräich]]. * [[14. Januar]]: D'Kinnigin [[Margrethe II. vun Dänemark]] trëtt zu Gonschte vun hirem Jong [[Frederik X. vun Dänemark|Frederik]] zeréck. * [[11. Februar]]: Den [[Alexander Stubb]] gewënnt d'Presidentewalen a [[Finnland]], hie gëtt den 1. Mäerz vereedegt. * {{5. Mäerz}}: Den [[Tamás Sulyok]] gëtt neie Staatspresident vun [[Ungarn]]. * {{7. Mäerz}}: [[Schweden|Schwede]] gëtt den 32. [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]]-Member. * [[11. Mäerz]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Portugal]] kritt d'''Aliança Democrática'' mam [[Luís Montenegro]] déi meescht Stëmmen. Dem Montenegro seng Regierung gëtt dem [[2. Abrëll]] vereedegt. * [[31. Mäerz]]: [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] triede partiell dem [[Schengener Ofkommes|Schengen-Raum]] bäi (Fluch- a Schëffsverkéier). * {{4. Abrëll}}: D'[[Myriam Spiteri Debono]] gëtt als nei Presidentin vu [[Malta]] vereedegt. * {{7. Abrëll}}: De [[Peter Pellegrini]] (Hlas) gewënnt am Zweeten Tour d'Presidentewalen an der [[Slowakei]]. * {{9. Abrëll}}: De [[Simon Harris]] gëtt neie Premierminister (''[[Taoiseach]]'') an [[Irland]], nodeems de [[Leo Varadkar]] ee Mount éischter iwwerraschend zeréckgetrueden ass. * [[10. Abrëll]]: De [[Bjarni Benediktsson (1970)|Bjarni Benediktsson]] gëtt zum neie Premierminister an [[Island]] ernannt. * [[12. Mee]]: D'[[Gordana Siljanovska-Davkova]] gëtt als nei Staatspresidentin vun [[Nordmazedonien]] vereedegt. * [[17. Mee]]: No de virgezunne Parlamentswale vum [[17. Abrëll]] a [[Kroatien]] gëtt den [[Andrej Plenković]] als Premierminister erëmernannt. * [[26. Mee]]: De [[Gitanas Nausėda]] gëtt am 2. Tour bei de Presidentschaftswalen a [[Litauen]] erëmgewielt. * {{1. Juni}}: D'[[Halla Tómasdóttir]] gewënnt d'Presidentewalen an [[Island]]. Si gëtt den [[1. August]] vereedegt. * [[6. Juni|6.]]-[[9. Juni]]: [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024|Wale fir d'Europäescht Parlament]]. * {{0}}9. Juni: Wale fir dat [[chambre des représentants (Belsch)|federaalt Parlament]] a fir déi regional Parlamenter an der [[Belsch]]. * {{1. Juli}}: [[Ungarn]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{2. Juli}}: Den [[Dick Schoof]] gëtt nei Ministerpresident an [[Holland]]. * {{4. Juli}}: D'[[Labour Party]] gewënnt déi virgezunne Parlamentswalen am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] mat 412 Sëtz ([[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]]: 121, [[Liberal Democrats]]: 71); de [[Keir Starmer]] gëtt neie Premierminister. * {{7. Juli}}: Beim 2. Tour vun de Virgezunne Parlamentswalen a [[Frankräich]] kritt den ''Nouveau Front Polpulaire'' 188 Sëtz (26,3 %), ''Ensemble'' der 161 (24,7%), de [[Rassemblement national]] der 142 (37,1%), [[Les Républicains]] der 48 (6,2%) an anerer 38 (5,6%). * [[23. Juli]]: De [[Kristen Michal]] gëtt neie Premierminister an [[Estland]]. * {{5. September}}: De [[Michel Barnier]] gëtt als neie Premierminister vu Frankräich ernannt. * [[29. September]]: Wale fir dat federaalt Parlament (''Nationalratswahl'') an [[Éisträich]]. * [[30. Oktober]]: Bei uergen Iwwerschwemmungen am Südoste vu [[Spuenien]] kommen iwwer 230 Leit ëm d'Liewen. * {{3. November}}: D'[[Maia Sandu]] gëtt am zweeten Tour als Presidentin vu [[Moldawien]] erëmgewielt. * {{6. November}}: Den däitsche Bundeskanzler [[Olaf Scholz]] huet dem Bundespresident proposéiert, de Bundesfinanzminister [[Christian Lindner]] vu senger Funktioun z'entbannen; doropshi gouf d'Dräierkoalitioun aus [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]], [[Freie Demokratische Partei|FDP]] a [[Bündnis 90/Die Grünen]] opgeléist. * {{1. Dezember}}: D'[[Kommissioun von der Leyen II]] hëlt hier Funktioun op. * [[13. Dezember]]: De [[François Bayrou]] gëtt zum neie Premierminister a Frankräich ernannt, nodeems de Michel Barnier de [[4. Dezember]] d'Vertaue vum Parlament entzu krut an zeréck huet missen trieden. * [[21. Dezember]]: No de virgezunnene Parlamentswalen vum 30. November an [[Island]], bei deenen d'Sozialdemokraten déi stäerkst Partei goufen, gëtt d'[[Kristrún Frostadóttir]] nei Regierungscheffin. ==== Lëtzebuerg ==== * {{9. Juni}}: [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Zu Lëtzebuerg kritt bei den Europawalen]] d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 2 Sëtz; d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], d'[[Demokratesch Partei|DP]], [[déi Gréng]] an d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] jee 1. * {{7. Juli}}: Verlängerung vun der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]] vum [[Stater Tram]] bis bei den [[Stadion (Tramshalt)|Nationalstadion]]. * [[19. Juli]]: E [[Caritas-Affär|Finanzbedruch bei der Caritas Lëtzebuerg]] vun iwwer 60 Milliounen Euro kënnt un d'Dagesliicht. * {{8. Oktober}}: Den [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Ierfgroussherzog Guillaume]] gëtt zum [[Lieutenant-Représentant]] ernannt. <gallery> Fichier:Ballot paper European Parliament elections 2024 in Luxembourg (specimen).jpg|Stëmmziedel Europawalen 2024 File:Bonnevoie Howald tram construction 2024-05 (115).jpg|Tramslinn T1 beim Stadion. Fichier:Caritas Luxembourg, Entrance Michel Welter Street, 2016.jpg|D'Caritas Lëtzebuerg am Mëttelpunkt vun engem Finanzbedruch </gallery> === Afrika === * [[24. Mäerz]]: De [[Bassirou Diomaye Faye]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Senegal]]. * [[14. Juni]]: Den [[Cyril Ramaphosa]] gëtt zum President vu [[Südafrika]] erëmgewielt. * [[29. Juni]]: De [[Mohamed Ould Ghazouani]] gëtt zum President vu [[Mauretanien]] erëmgewielt. * {{1. November}}: Den [[Duma Boko]] gëtt neie President am [[Botswana]]. === Amerika === ==== Nordamerika ==== * {{5. November}}: Den [[Donald Trump]] ([[Republican Party (USA)|Republikaner]]) gewënnt d'Presidentschaftswalen an den USA géint d'[[Kamala Harris]] ([[Democratic Party (USA)|Demokraten]]). ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{5. Mee}}: De [[José Raúl Mulino]] gëtt zum neie President vu [[Panama]] gewielt. * {{2. Juni}}: D'[[Claudia Sheinbaum]] gëtt zu der neier Presidentin vu [[Mexiko]] gewielt. * [[22. August]]: Dat Iewescht Geriicht vu [[Venezuela]] confirméiert dass den [[Nicolás Maduro]] bei de Presidentschaftswale vum [[28. Juli]], trotz Virwërf vu Gefuddels, déi meeschte Stëmme krut. === Asien === * [[13. Januar]]: De [[Lai Ching-te]] gewënnt d'Presidentschaftswalen am [[Taiwan]]. * [[14. Februar]]: De [[Prabowo Subianto]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an [[Indonesien]]; e gëtt den [[20. Oktober]] vereedegt. * [[15. Mäerz|15.]]-[[17. Mäerz]]: De [[Wladimir Putin]] léisst sech duerch eng Zort "elektoral Spezialoperatioun" als President vu [[Russland]] op 5 weider Joer confirméieren. * [[20. Mee]]: De [[Lai Ching-te]] gëtt als neie President vun [[Taiwan]] vereedegt. * [[22. Mee]]: Den [[Tô Lâm]] gëtt zum neie President vum [[Vietnam]] gewielt. *{{9. Juni}}: Den [[Narendra Modi]] gëtt op en Neits Premierminister an [[Indien]]. * {{5. Juli}}: De [[Massud Peseschkian]] gëtt zum neie President vum [[Iran]] gewielt. * [[16. August]]: D'[[Paethongtarn Shinawatra]] gëtt vum Parlament zur neier Premierministesch an [[Thailand]] gewielt, zwéin Deeg nodeems de [[Srettha Thavisin]] vum Verfassungsgeriicht ofgesat gi war. * [[17. August]]: [[Nusantara]] gëtt déi nei Haaptstad vun [[Indonesien]]. * {{3. Dezember}}: De [[Republik Korea|südkoreanesche]] President [[Yoon Suk-yeol]] rifft d'[[Krichsrecht]] aus, zitt et kuerz drop awer nees zeréck. * [[14. Dezember]]: De [[Micheil Kawelaschwili]] gëtt zum President vu [[Georgien]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * ''zanter uganks des Joers weiderhin: [[Krich an der Gazasträif]]'', dee sech op aner Länner ausbreet. * {{1. Oktober}}: [[Israel]] marschéiert no andauerndem Beschoss duerch d'[[Hisbollah]] an de Süd[[libanon]] an. * {{8. Dezember}}: A Syrien eruewert d'Rebellen-Arméi [[Damaskus]], de President [[Baschar al-Assad]] flücht a Russland. Israel zerstéiert doropshin duerch Loftattacken militäresch Waffelager a Syrien. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * De [[Prix Servais|Servais-Präis]] geet un de [[Samuel Hamen]] fir säi Roman ''[[Wie die Fliegen]]''. * Den 1. Präis vum [[Concours littéraire national 2024|nationale Literaturconcours]] geet un de [[Charles Meder]] fir ''Urd''. === Musek === [[File:Tali Golergant, Eurovision 2024 final rehearsal 01.jpg|thumb|100px|D'Tali Golergant]] * [[27. Januar]]: Finall vum [[Luxembourg Song Contest 2024]]. * [[11. Mee]]: Beim [[Eurovision Song Contest 2024]] zu Malmö gewënnt den [[Nemo (Sänger)|Nemo]] mat ''The Code'' fir d'Schwäiz. Lëtzebuerg ass zanter 30 Joer nees mat derbäi; d'[[Tali Golergant|Tali]] kënnt mat ''[[Fighter (Lidd)|Fighter]]'' op déi 13. Plaz. === Kino === * [[Academy Awards|Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Oppenheimer (Film)|Oppenheimer]]'' vum [[Christopher Nolan]]. * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film fir der [[Justine Triet]] hiren ''[[Anatomie d'une chute]]''. * [[Gëlle Palm]] zu Cannes fir dem [[Sean Baker]] säin ''Anora''. * Première vun: ''[[Jakobs Ross]]'' (02.03.), ''[[D'Land am Schiet]]'' (08.03), ''[[Operatioun Pauly]]'' (18.09), ''[[Marianengraben]]'' (23.10.), ''[[La fourchette à gauche]]'' (20.11), ''[[Hors d'haleine]]'' (13.11), ''[[Dany Cage: Histoire d'une émancipation]]'' (05.12.). == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == * [[8. Abrëll]]: Total [[Sonnendäischtert]] iwwer Mëttel- an Nordamerika. * {{1. Juni}}: Déi chineesesch Raumsond [[Chang'e 6]] lant um [[Äerdmound|Mound]], fir mat engem Rover Buedemprouwen ze huelen an dës op d'Äerd ze bréngen. == Sport == * [[Juni]] bis [[Juli]]: [[Foussball-Europameeschterschaft 2024|Foussball-Europameeschterschaft]] an Däitschland. * [[29. Juni]] bis [[21. Juli]]: 111. Editioun vum [[Tour de France 2024|Tour de France]]. * [[26. Juli]] bis [[11. August]]: [[Olympesch Summerspiller 2024|Olympesch Summerspiller]] zu [[Paräis]]. == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Franz Beckenbauer (1975).jpg | Text1 = Franz Beckenbauer | Bild2 = Henri Kraus 2017 (cropped).jpg | Text2 = Henri Kraus | Bild3 = Fritz Wepper cropped.jpg | Text3 = Fritz Wepper | Bild4= Oliver Mark - Richard Serra, Siegen 2005.jpg | Text4= Richard Serra | Bild5= Paul Auster BBF 2010 Shankbone small.jpg | Text5= Paul Auster | Bild6= Francoise Hardy (1969).jpg | Text6= Françoise Hardy | Bild7= Un-homme-et-une-femme-1.png | Text7= Anouk Aimée | Bild8= Donald-Sutherland.jpg | Text8= Donald Sutherland | Bild9= Gena Rowlands Tony Rome 1968.JPG | Text9= Gena Rowlands | Bild10 = L1004875.jpg | Text10 = Max Hengel }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Alain Delon 1961 (rotation).jpg | Text1 = Alain Delon | Bild2 = Guy de Muyser IEIS Conference Arno J Mayer cropped.jpg | Text2 = Guy de Muyser | Bild3 = Caterina Valente (1966) (cropped).jpg | Text3 = Caterina Valente | Bild4 = Fernand Fox.JPG | Text4 = Fernand Fox | Bild5 = Maggie Smith - Vintage (trim).jpg | Text5 = Maggie Smith | Bild6 = Gaston Vogel 6 w.jpg | Text6 = Gaston Vogel | Bild7 = Quincy jones 1980 (cropped).jpg | Text7 = Quincy Jones | Bild8 = Marie-Paule von Roesgen.jpg | Text8 = M.-Paule von Roesgen | Bild9 = JimmyCarterPortrait2.jpg | Text9 = Jimmy Carter | Bild10 = | Text10 = }} * {{4. Januar}}: [[Glynis Johns]], brittesch Schauspillerin. * {{0}}4. Januar: [[Christian Oliver]], däitsche Schauspiller. * {{0}}4. Januar: [[David Soul]], US-amerikanesche Schauspiller a Sänger. * {{5. Januar}}: [[Mário Zagallo]], brasilianesche Foussballspiller. * {{7. Januar}}: [[Franz Beckenbauer]], däitsche Foussballspiller. * [[11. Januar]]: [[Laurence Badie]], franséisch Schauspillerin. * [[13. Januar]]: [[Sigi Rothemund]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[20. Januar]]: [[Norman Jewison]], kanadesche Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Frank Farian]], däitsche Museksproduzent a Sänger. * [[24. Januar]]: [[Tony Schuster]], Museker a Komponist. * [[27. Januar]]: [[Edouard Kohl]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Filmpedagog, Theaterkritiker a Regisseur * [[28. Januar]]: [[Gino Santini]], italieenesche Realisateur an Fernseemoderator * [[29. Januar]]: [[Sandra Milo]], italieenesch Schauspillerin. * {{1. Februar}}: [[Jeannot Schaul]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{4. Februar}}: [[Hage Geingob]], namibesche Politiker. * {{6. Februar}}: [[Sebastián Piñera]], chileenesche Politiker. * {{7. Februar}}: [[Alfred Grosser]], franséische Soziolog. * {{9. Februar}}: [[Henri Kraus]], lëtzebuergesche Moler. * [[11. Februar]]: [[Kelvin Kiptum]], kenianesche Laangstreckeleefer. * 11. Februar: [[Georges Theves]], lëtzebuergesche Veterinär an Auteur. * [[13. Februar]]: [[Johanna von Koczian]], däitsch Schauspillerin. * [[15. Februar]]: [[Gérard Barray]], franséische Schauspiller. * [[16. Februar]]: [[Alexei Anatoljewitsch Nawalny|Alexei Nawalny]], russeschen Affekot, Blogger a politeschen Aktivist. * [[19. Februar]]: [[Ira von Fürstenberg]], italieenesch-däitsch Schauspillerin. * [[21. Februar]]: [[Micheline Presle]], franséisch Schauspillerin. * [[29. Februar]]: [[Paolo Taviani]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{1. Mäerz}}: [[Akira Toriyama]], japanesche Manga-Zeechner. * {{3. Mäerz}}: [[Christophe Klein|Chrëscht Klein]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[10. Mäerz]]: [[Percy Adlon]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 21. Mäerz: [[Frédéric Mitterrand]], franséische Politiker, Filmregisseur a Schauspiller. * [[25. Mäerz]]: [[Fritz Wepper]], däitsche Schauspiller. * [[26. Mäerz]]: [[Paul Lafontaine]], lëtzebuergeschen Historiker. * 26. Mäerz: [[Richard Serra]], US-amerikanesche Sculpteur. * [[29. Mäerz]]: [[Louis Gossett Jr.]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[31. Mäerz]]: [[Barbara Rush]], US-amerikanesche Schauspillerin. * 31. Mäerz: [[Aly Kridel]], lëtzebuergeschen Automobilsportler. * {{3. Abrëll}}: [[Vera Tschechowa]], däitsch Schauspillerin. * {{5. Abrëll}}: [[Furio Cardoni]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[10. Abrëll]]: [[O. J. Simpson]], U.S.-amerikaneschen American-Football-Spiller a Schauspiller. * [[12. Abrëll]]: [[Tito Mina]], philippinnesche Museker. * [[22. Abrëll]]: [[Michael Verhoeven]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur. * [[24. Abrëll]]: [[Margaret Lee]], brittesch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Paul Auster]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * {{4. Mee}}: [[Vanna Solofrizzo]], lëtzebuergesch Molerin. * {{6. Mee}}: [[Bernard Pivot]], franséische Journalist a Schrëftsteller. * {{9. Mee}}: [[Roger Corman]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[19. Mee]]: [[Ebrahim Raisi]], iranesche Politiker. * {{1. Juni}}: [[Ruth Maria Kubitschek]], däitsch-schwäizeresch Schauspillerin. * {{0}}1. Juni: [[Philippe Leroy (Schauspiller)|Philippe Leroy]], franséische Schauspiller. * {{3. Juni}}: [[Brigitte Bierlein]], éisträichesch Magistratin a Politikerin. * {{4. Juni}}: [[Jean Aniset]], lëtzebuergeschen Olympionik a Marathonleefer. * {{6. Juni}}: [[Jacques Insermini]], franséische Motorradcoureur a Cascadeur. * {{8. Juni}}: [[Klaus Töpfer]], däitsche Politiker. * {{9. Juni}}: [[Edward C. Stone]], US-amerikanesche Physiker, Planetolog a Weltraumfuerscher. * [[11. Juni]]: [[Françoise Hardy]], franséisch Sängerin. * [[18. Juni]]: [[Anouk Aimée]], franséisch Schauspillerin. * [[20. Juni]]: [[Donald Sutherland]], kanadesche Schauspiller. * 20. Juni: [[Claude Conter]], lëtzebuergesche Literat. * [[24. Juni]]: [[Guido Schiltz]], lëtzebuergeschen Offizéier. * {{1. Juli}}: [[Ismail Kadare]], franko-albanesche Schrëftsteller. * {{5. Juli}}: [[Yvonne Furneaux]], franséisch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Carlo Piticco]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[11. Juli]]: [[Shelley Duvall]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 11. Juli: [[Henri Nanquette]], lëtzebuergesche Politiker. * [[13. Juli]]: [[Shannen Doherty]], US-amerikanesch Schauspillerin an Aktivistin fir Déiererechter. * [[21. Juli]]: [[Germaine Hoffmann]], lëtzebuergesch Molerin. * [[22. Juli]]: [[Paul May (Foussballspiller)|Paul "Schnuck" May]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[23. Juli]]: [[Danilo Gauny]], lëtzebuergesche Museker. * [[25. Juli]]: [[Jean Schroeder]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[27. Juli]]: [[Mísia]], portugisesch Sängerin. * 27. Juli: [[Edna O'Brien]], iresch Schrëftstellerin. * [[14. August]]: [[Gena Rowlands]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Jean-Paul Endré]], lëtzebuergeschen Auteur a Museker. * 17. August: [[Max Hengel]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. August]]: [[Alain Delon]], franséische Schauspiller. * [[19. August]]: [[Guy de Muyser]], lëtzebuergeschen Diplomat, Ekonomist a Jurist. * [[20. August]]: [[Roger Theisen]], lëtzebuergesche Fechter. * [[24. August]]: [[Christoph Daum]], däitsche Foussballspiller an -trainer. * [[28. August]]: [[Léon Klares]], lëtzebuergesche Kanut. * [[29. August]]: [[Jean-Charles Tacchella]], franséische Filmregisseur. * [[31. August]]: [[Raymond Ruffini]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{2. September}}: [[James Darren]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{5. September}}: [[Sérgio Mendes]], brasilianesche Museker. * {{6. September}}: [[Max Dauphin]], lëtzebuergesche Kënschtler. * {{0}}6. September: [[Pim de la Parra]], hollännesche Filmregisseur. * {{9. September}}: [[James Earl Jones]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}9. September: [[Caterina Valente]], italieenesch Sängerin a Schauspillerin. * [[18. September]]: [[Michel Think]], lëtzebuergesche Schéisser. * 18. September: [[Rolf Wolfshohl]], däitsche Vëlossportler. * [[20. September]]: [[Kathryn Grant]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[23. September]]: [[Fernand Fox]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[27. September]]: [[Maggie Smith]], brittesch Schauspillerin. * 27. September: [[Hassan Nasrallah]], libaneesesche Kleriker a Politker. * [[28. September]]: [[Kris Kristofferson]], US-amerikanesche Country-Museker a Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. *{{0}}3. Oktober: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * {{4. Oktober}}: [[Michel Blanc]], franséische Schauspiller a Regisseur. * {{9. Oktober}}: [[Pierre Vernier]], franséische Schauspiller. * [[13. Oktober]]: [[Paul Bertemes]], lëtzebuergesche Journalist, Galerist a Curateur. * [[17. Oktober]]: [[Mitzi Gaynor]], US-amerikanesch Schauspillerin, Sängerin an Dänzerin. * [[18. Oktober]]: [[François Colling]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. Oktober]]: [[Christine Boisson]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Oktober]]: [[Gast Rollinger]], lëtzebuergesche Lycéesprofesser a Filmregisseur. * [[28. Oktober]]: [[Paul Morrissey]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[29. Oktober]]: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 29. Oktober: [[Georges Vuillermoz]], lëtzebuergesche Kiercherechtler a Geeschtlechen. * {{2. November}}: [[Gaston Vogel]], lëtzebuergeschen Affekot an Auteur. * {{3. November}}: [[Quincy Jones]], US-amerikaneschen Jazzmuseker, Komponist a Produzent. * {{4. November}}: [[Jim Penning]], lëtzebuergeschen Affekot an Auteur. * {{6. November}}: [[Romain Jean]], Trainer vun der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp. * {{8. November}}: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. * {{9. November}}: [[Ram Narayan]], indesche Museker. * [[20. November]]: [[Zénon Bernard (1944)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * 20. November: [[Marie-Paule von Roesgen]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * [[26. November]]: [[Karin Baal]], däitsch Schauspillerin. * {{1. Dezember}}: [[Niels Arestrup]], franséische Schauspiller. * [[12. Dezember]]: [[Wolfgang Becker (1954-2024)|Wolfgang Becker]], däitsche Filmregisseur a Schauspiller. * [[14. Dezember]]: [[Isak Ermay]], spuenesche Geschäftsmann. * [[18. Dezember]]: [[Rik Van Looy]], belsche Vëlossportler. * [[21. Dezember]]: [[Hannelore Hoger]], däitsch Schauspillerin. * ≤ 27. Dezember: [[Jean Hoss]], lëtzebuergeschen Affekot. * [[27. Dezember]]: [[Dayle Haddon]], kanadesch Schauspillerin. * 27. Dezember: [[Olivia Hussey]], brittesch Schauspillerin. * [[29. Dezember]]: [[Marie-Claude Beaud]], franséisch Ausstellungskommissärin a fréier Direktesch vum Mudam. * 29. Dezember: [[Jimmy Carter]], US-amerikanesche Politiker. * 29. Dezember: [[Arthur Unger]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. == Um Spaweck == {{Commonscat}} suiypfkmuupxeks1u5h9pku7kpn4qzo 2025 0 137071 2704485 2683448 2026-09-09T11:03:22Z Mobby 12 60927 + 2704485 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2025''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{6. Januar}}: [[Indonesien|Indonesie]] gëtt Member vum [[BRICS]]. === Europa === * {{1. Januar}}: [[Polen]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * 1. Januar: [[Bulgarien]] a [[Rumänien]] trieden dem [[Schengen-Raum]] op de Landgrenze bäi. * [[12. Januar]]: Den [[Zoran Milanović]] gëtt am zweeten Tour vun de Presidentewalen a [[Kroatien]] zum President vu sengem Land erëmgewielt. * [[23. Januar]]: De [[Micheál Martin]] gëtt an [[Irland]] fir d'zweet Kéier zum [[Taoiseach]] ernannt. * [[26. Januar]]: Dem [[wäissrussland|wäissrusseschen]] Autokrat [[Aljaksandr Lukaschenka]] seng Amtszäit vu bis ewell iwwer 30 Joer gëtt ëm weider 5 Joer verlängert. * {{3. Februar}}: De [[Bart De Wever]] ([[N-VA]]) gëtt als neie Premierminister an der [[Belsch]] vereedegt, un der Spëtzt vun enger Koalitiounsregierung aus N-VA, [[MR]], [[Les Engagés]], [[CD&V]] a [[Vooruit]]. * [[23. Februar]]: Bei de Wale fir den [[Däitschland|däitsche]] [[Bundestag]] kritt d'[[CDU]]/[[CSU]] 28,5%, d'[[AfD]] 20,8, d'[[SPD]] 16,4, [[Bündnis 90/Die Grünen|die Grünen]] 11,6, [[die Linke]] 8,8%; all aner ënner 5%. * {{3. Mäerz}}: De [[Christian Stocker]] ([[ÖVP]]) gëtt als neie Bundeskanzler an [[Éisträich]] vereedegt, un der Spëtzt vun enger Koalitioun aus ÖVP, [[SPÖ]] an [[NEOS]]. * [[20. Mäerz]]: D'[[Brigitte Haas]] (VU) gëtt als nei Regierungscheffin a [[Liechtenstein]] vereedegt. * {{6. Mee}}: De [[Friedrich Merz]] gëtt am zweeten Tour als neien [[Däitschland|däitsche]] [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] gewielt. * {{8. Mee}}: Am véierten Tour vum [[Konklav]] gëtt de Robert Francis Prevost als Poopst gewielt an hëlt de Poopstnumm [[Leo XIV.]] un. * [[18. Mee]]: Den [[Nicușor Dan]] gewënnt d'Presidentewalen a [[Rumänien]]. * {{1. Juni}}: De [[Karol Nawrocki]] (onofhängeg) gewënnt d'Presidentewalen a [[Polen]]. Hie gëtt de [[6. August]] vereedegt. * {{1. Juli}}: [[Dänemark]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{9. September}}: Nom Récktrëtt vum [[François Bayrou]], deen Dag virdrun, gëtt de [[Sébastien Lecornu]] zum neie Premierminister a Frankräich ernannt. * [[25. September]]: D'[[Inga Ruginienė]] gëtt nei Premierministesch a [[Litauen]]. * [[25. Oktober]]: D'[[Catherine Connolly]] gewënnt d'Presidentewalen an Irland; si gëtt den [[11. November]] vereedegt. * [[29. Oktober]]: Bei de Parlamentswahlen an Holland, gewannen déi sozialliberal [[Democraten 66]] mat 16,9 % knapps virun der [[Partij voor de Vrijheid]] vum [[Geert Wilders]] mat 16,7 %. * {{9. Dezember}}: No de Parlamentswale vum 3./4. Oktober gëtt den [[Andrej Babiš]] op en Neits zum Premierminister an [[Tschechien]] ernannt. * [[11. Dezember]]: A [[Bulgarien]] trëtt d'Regierung ënnert dem [[Rossen Scheljaskow]] wéinst Masseprotester géint Korruptioun zeréck. ==== Lëtzebuerg ==== * {{6. Februar}}: Déi am Land bis ewell gréisst Quantitéit un illegalen Droge gëtt saiséiert: 889 Kilo [[Kokain]], mat engem theoreetesche Maartwäert vun 80 bis 160 Milliounen Euro. * {{2. Mäerz}}: Dat lescht Deelstéck vun der [[Luxtram-Linn T1]] vun der [[Luxexpo]] bis bei de [[Fluchhafe Findel]] gëtt a Betrib geholl. * {{3. Oktober}}: Den [[Henri vu Lëtzebuerg]] [[Ofdankung|dankt]] als [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]] of; säi Fils [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] gëtt [[Trounwiessel (Lëtzebuerg)|Trounfollger]]. <gallery> Fichier:2025-03-02 Den Tram fierrt bis op de Findel - inauguration (114).jpg|Tram um Findel File:Luxembourg, Trounwiessel 2025 chd.lu (104).jpg|Vereedegung vum Guillaume zum Groussherzog </gallery> === Afrika === * [[21. Mäerz]]: D'[[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] gëtt als nei Staatspresidentin vun [[Namibia]] vereedegt. * [[13. Abrëll]]: De [[Brice Oligui Nguema]] gëtt zum President vum [[Gabun]] gewielt. * [[28. September]]: De [[Peter Mutharika]] gëtt op en Neits als President vu [[Malawi]] vereedegt. * [[14. Oktober]]: Nodeems den [[Andry Rajoelina]] duerch d'Protester geflücht ass, erkläert d'Militär vum [[Madagaskar]] d'Muechtiwwernam an d'Opléise vum Senat an dem Ieweschte Geriichtshaff. * 29. Oktober: Am [[Krich am Sudan]] gëtt d'Stad [[al-Fāschir]] vun de Rebellen eruewert, woubäi iwwer 460 Persounen an engem Spidol ermuert ginn. === Amerika === ==== Nordamerika ==== * [[20. Januar]]: Den [[Donald Trump]] gëtt fir d'zweet Kéier als [[President vun de Vereenegte Staaten|President vun de Vereenegte Staate]] vereedegt. * [[14. Mäerz]]: De [[Mark Carney]] gëtt neie Premierminister a [[Kanada]]. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[10. Januar]]: Den [[Nicolás Maduro]] gëtt fir eng drëtt Kéier als President vu [[Venezuela]] vereedegt. * [[13. Abrëll]]: Bei de Presidentewalen am [[Ecuador]] gëtt den [[Daniel Noboa]] am 2. Tour erëmgewielt. * [[16. Juli]]: D'[[Jennifer Geerlings-Simons]] gëtt als nei Presidentin vu [[Surinam]] vereedegt. * [[14. Dezember]]: De [[José Antonio Kast]] gewënnt Presidentschaftswalen am [[Chile]]; hie gëtt den 11. Mäerz [[2026]] vereedegt. === Asien === * {{3. Juni}}: De [[Lee Jae-myung]] gëtt zum neie President vu [[Südkorea]] gewielt. * [[1. Juli]]: D'thailännesch Ministerpresidentin [[Paetongtarn Shinawatra]] gouf am Zesummenhang mam Grenzkonflikt tëscht [[Kambodja]] an [[Thailand]] entlooss. * [[28. Juli]]: Kambodja an Thailand eenege sech no deeglaange Kämpf op eng Wafferou. * [[21. Oktober]]: D'[[Sanae Takaichi]] gëtt zur Premierministesch vu [[Japan]] gewielt. * [[26. Oktober]]: Den [[Timor-Leste]] trëtt der [[Associatioun vu Südostasiateschen Natiounen|ASEAN]] bäi. * 26. Oktober: Kambodja an Thailand ënnerschreiwen e Friddensofkommes. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: De Generol [[Joseph Khalil Aoun]] gëtt vum libaneesesche Parlament zum President vum [[Libanon]] gewielt. * [[27. Februar]]: No méi wéi 40 Joer Kampf géint den [[Tierkei|tierkesche Staat]], rifft de Parteigrënner [[Abdullah Öcalan]] seng Unhänger op, d'Waffen néierzeleeën a kënnegt d'Opléisung vun der Aarbechterpartei vu Kurdistan ([[Aarbechterpartei vu Kurdistan|PKK]]) un. Se gouf den [[12. Mee]] 2025 opgeléist. * [[13. Juni]]: Am Kader vun der ''[[Operation Rising Lion]]'' gräift [[Israel]] Ziler am [[Iran]] an. * [[22. Juni]]: D'[[USA]] gräifen an de Konflikt mat Loftugrëffer op Bunker vum iraneschen Atomprogramm mat an. * [[25. Juni]]: Tëscht Israel an dem Iran trëtt e Waffestëllstand a Kraaft. * [[13. Juli]]: D'Kämpf am [[Gouvernorat As-Suwayda|As-Suwayda]] am Süde vu [[Syrien]] tëscht den [[Drusen]], [[Beduinen]] an der syrescher Arméi eskaléieren. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir der [[Anne-Marie Reuter]] hiren ''[[M for Amnesia]]''. * Den 1. Präis vum [[Concours littéraire national 2024|nationale Literaturconcours]] geet un de [[Jhemp Hoscheit]] fir ''Den Impakt vu Klappentexter''. === Musek === * [[18. Mee]]: Den [[Johannes Pietsch|JJ]] gewënnt mat ''Wasted Love'' de [[Eurovision Song Contest 2025|Eurovision Song Contest zu Basel]]. === Kino === * ''[[Emilia Pérez]]'' vum [[Jacques Audiard]] gewënnt den [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film. * ''[[Anora]]'' vum [[Sean Baker]] gewënnt den [[Oscar]] fir de beschte Film. * ''[[Un simple accident]]'' vum [[Jafar Panahi]] gewënnt d'[[Gëlle Palm]]. * ''[[Hors d'haleine]]'' vum [[Eric Lamhène]] gewënnt de [[Lëtzebuerger Filmpräis 2025]] fir de beschte Film.<ref>Nora Schloesser, Marc Thill: [https://www.wort.lu/kultur/vierfacher-triumph-laeif-a-seil-dominiert-den-filmpraeis/106866560.html "Vierfacher Triumph: 'Läif a Séil' dominiert den 'Filmpräis'."] wort.lu, 22.11.2025.</ref> == Ekonomie == [[File:大阪・関西万博 ルクセンブルクパビリオン.jpg|thumb|130px|De Lëtzebuerger Pavillon]] * [[Weltausstellung]] zu [[Osaka]], a Japan. == Wëssenschaft an Technik == * [[15. Januar]]: U Bord vun zwou [[SpaceX]]-Rakéite ginn de Rover ''[[Tenacious (Rover)|Tenacious]]'' an den Nano-Satellit ''[[POQUITO]]'' an den All geschéckt; deen ee Richtung Mound, deen aneren op Orbit. Béid goufen zu Lëtzebuerg entworf a gebaut. ''Tenacious'' gouf de 6. Juni 2025, bei der mëssgléckter Landung um Mound, zerstéiert. * {{1. Dezember}}: Zu Lëtzebuerg geet den [[DAB+]] fir [[Radiossender]] offiziell a Betrib. == Sport == == Gebuer== == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Michel Medinger 15NOV10.JPG | Text1 = Michel Medinger | Bild2 = David Lynch (1990) (cropped).jpg | Text2 = David Lynch | Bild3 = Fanclub1966MarianneFaithfull3 (cropped).jpg | Text3 = Marianne Faithfull | Bild4= Horst Köhler.jpg | Text4= Horst Köhler | Bild5= GeneHackmanJun2108.jpg | Text5= Gene Hackman | Bild6= Moia1.jpg | Text6= Nelly Moia | Bild7= PJbyNPeyrafitte.jpg | Text7= Pierre Joris | Bild8= Mario Vargas Llosa (crop 2).jpg | Text8= Mario Vargas Llosa | Bild9= Pope Francis in March 2013 (cropped).jpg | Text9= Franciscus I. | Bild10 = Portrait of Leon Krier (cropped).jpg | Text10 = Léon Krier }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = 06 PL passphoto Kopie 2.jpg | Text1 = Petz Lahure | Bild2 = OzzyChangingHands02-20-2010.jpg | Text2 = Ozzy Osbourne | Bild3 = Robert Redford 2 (cropped).jpg | Text3 = Robert Redford | Bild4 = Claudia Cardinale 1963b.jpg | Text4 = Claudia Cardinale | Bild5 = Jane Goodall 2010 (cropped).jpg | Text5 = Jane Goodall | Bild6 = Diane Keaton by Firooz Zahedi 2.jpg | Text6 = Diane Keaton | Bild7 = Gemelle Kessler 1965 (cropped).jpg | Text7 = A. an E. Kessler | Bild8 = Empfang für Udo Kier zum 80. Geburtstag-5253.jpg | Text8 = Udo Kier | Bild9 = Frank Gehry, Viljo Revell Centenary reception, 2010 (S2311 fl2969 it0089) (cropped).jpg | Text9 = Frank Gehry | Bild10 = Brigitte Bardot 1958 Italy.jpg | Text10 = Brigitte Bardot }} * ?[[Mee|{{0}}Mee]]: [[Jean-Jacques Kasel (Organist)|Jean-Jacques Kasel]], lëtzebuergeschen Organist. * {{4. Januar}}: [[Paul Cloos]], lëtzebuergeschen Agrocheemiker. * {{5. Januar}}: [[Robert Hübner]], däitsche Schachspiller. * {{0}}5. Januar: [[Konstantinos Simitis]], griichesche Politiker. * {{7. Januar}}: [[Jean-Marie Le Pen]], franséische Politiker. * {{8. Januar}}: [[Camille Montaigu]], franséische Journalist. * {{9. Januar}}: [[Otto Schenk]], éisträichesche Schauspiller, Film- an Theaterregisseur. * [[13. Januar]]: [[Michel Medinger jun.|Michel Medinger]], lëtzebuergesche Liichtathleet a Fotograf. * 13. Januar: [[Oliviero Toscani]], italieenesche Fotograf. * [[14. Januar]]: [[Marie-Thérèse Tholl]], lëtzebuergesch Botanikerin a Mykologin. * [[16. Januar]]: [[David Lynch]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 16. Januar: [[Joan Plowright]], englesch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Horst Janson]], däitsche Schauspiller. * [[20. Januar]]: [[Bertrand Blier]], franséische Filmregisseur. * [[26. Januar]]: [[Fred Harles]], lëtzebuergesche Museker. * [[30. Januar]]: [[Marianne Faithfull]], brittesch Sängerin a Schauspillerin. * {{1. Februar}}: [[Horst Köhler]], däitsche Bundespresident. * {{8. Februar}}: [[Sam Nujoma]], namibesche Fräiheetskämpfer a Politiker. * [[10. Februar]]: [[Joseph Eyschen (Politiker)|Joseph Eyschen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[14. Februar]]: [[Geneviève Page]], franséisch Schauspillerin. * [[15. Februar]]: [[André Biver (Politiker)|André Biver]], lëtzebuergesche Politiker. * [[16. Februar]]: [[Julian Holloway]], brittesche Synchronspriecher a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Frits Bolkestein]], hollännesche Politiker. * [[18. Februar]]: [[Gene Hackman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[22. Februar]]: [[John Schummer]], lëtzebuergesche Politiker an Handballspiller. * [[23. Februar]]: [[Nelly Moia]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[26. Februar]]: [[Michelle Trachtenberg]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Pierre Joris]], lëtzebuergesche Schrëftsteller, Iwwersetzer a Kritiker. * {{3. Mäerz}}: [[Eleonora Giorgi]], italieenesch Schauspillerin. * [[13. Mäerz]]: [[Maria Grazia Spina]], italieenesch Schauspillerin. * [[14. Mäerz]]: [[Léon Mond]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Mäerz]]: [[Émilie Dequenne]], belsch Schauspillerin. * [[17. Mäerz]]: [[Alphonse Cruchten]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[21. Mäerz]]: [[George Foreman]], US-amerikanesche Boxer. * [[23. Mäerz]]: [[Marcel Glesener]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * [[29. Mäerz]]: [[Richard Chamberlain]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[31. Mäerz]]: [[Yves Boisset]], franséische Filmregisseur, Filmkritiker an Dréibuchauteur. * {{1. Abrëll}}: [[Val Kilmer]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. Abrëll}}: [[Friðrik Ólafsson]], islännesche Schachgroussmeeschter. * {{6. Abrëll}}: [[Jeremiah P. Ostriker]], US-amerikaneschen Astrophysiker. * [[10. Abrëll]]: [[Ted Kotcheff]], kanadesche Filmregisseur a Filmproduzent. * [[13. Abrëll]]: [[Mario Vargas Llosa]], peruanesche Schrëftsteller. * [[21. Abrëll]]: [[Franciscus (Poopst)|Jorge Mario Bergoglio]], als ''Franciscus'', Poopst vun 2013 bis 2025. * [[21. Abrëll]]: [[Johanna Matz]], éisträichesch Schauspillerin. * [[23. Abrëll]]: [[Waltraut Haas]], éisträichesch Schauspillerin. * [[28. Abrëll]]: [[Raymond Schaack]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * {{3. Mee}}: [[Helmut Thoma]], éisträichesche Mediemanager. * {{0}}3. Mee: [[Paul Van Hoeydonck]], belsche Kënschtler. * [[13. Mee]]: [[José Mujica]], uruguayesche Politiker. * 13. Mee: [[Manou Scheitler]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[20. Mee]]: [[Trần Đức Lương]], vietnameesesche Politiker. * 20 Mee: [[George Wendt]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[21. Mee]]: [[Romain Leick]], lëtzebuergesche Journalist. * [[23. Mee]]: [[Sebastião Salgado]], brasilianesche Fotograf. * [[24. Mee]]: [[Marcel Ophüls]], franséische Filmregisseur. * [[29. Mee]]: [[Ludo Dierckxsens]], belsche Vëlossportler. * [[30. Mee]]: [[Jürgen Overdick]], däitsche Journalist. * {{2. Juni}}: [[Pierre Nora]], franséischen Historiker. * {{4. Juni}}: [[Philippe Labro]], franséische Journalist an Auteur. * {{5. Juni}}: [[Tommy Kontz]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * {{9. Juni}}: [[Frederick Forsyth]], brittesche Schrëftsteller. * [[11. Juni]]: [[Brian Wilson]], US-amerikanesche Museker. * [[16. Juni]]: [[Loll Weber]], lëtzebuergesche Museksjournalist a -Kritiker. * [[17. Juni]]: [[Alfred Brendel]], éisträichesche Pianist. * 17. Juni: [[Léon Krier]], lëtzebuergeschen Architekt an Urbanist. * [[23. Juni]]: [[Lea Massari]], italieenesch Schauspillerin. * [[29. Juni]]: [[Lalo Schifrin]], argentinesche Pianist, Komponist, an Dirigent. * {{3. Juli}}: [[Diogo Jota]], portugisesche Foussballspiller. * {{0}}3. Juli: [[André Silva]], portugisesche Foussballspiller. * {{9. Juli}}: [[Petz Lahure]], lëtzebuergesche Sportjournalist. * [[13. Juli]]: [[Pascal Alff]], lëtzebuergesche Museker. * 13. Juli: [[Muhammadu Buhari]], nigerianesche Militär a Politiker. * 13. Juli: [[Pierre Simonis]], Lëtzebuerger Geschäftsmann. * [[14. Juli]]: [[Thierry Ardisson]], franséischen Televisiounsanimateur. * [[16. Juli]]: [[Connie Francis]], US-amerikanesch Sängerin. * [[18. Juli]]: [[Roger Norrington]], engleschen Dirigent. * 18. Juli: [[André Vingt-Trois]], franséische Geeschtlechen. * [[22. Juli]]: [[Ozzy Osbourne]], brittesche Rockmuseker. * [[24. Juli]]: [[Hulk Hogan]], US-amerikanesche Wrestler a Schauspiller. * [[28. Juli]]: [[Laura Dahlmeier]], däitsch Biathletin. * [[29. Juli]]: [[Lutz Niethammer]], fäitschen Historiker. * [[31. Juli]]: [[Adriana Asti]], italieenesch Schauspillerin. * {{5. August}}: [[Ion Iliescu]], rumänesche Politiker. * {{7. August}}: [[Jim Lovell]], US-amerikaneschen Astronaut. * [[12. August]]: [[Chris Belardi]], lëtzebuergesche Museker. * [[15. August]]: [[Rainer Holbe]], däitsche Fernseemoderator an Auteur. * [[17. August]]: [[Terence Stamp]], englesche Schauspiller. * [[29. August]]: [[Arthur Brauss]], däitsche Schauspiller. * {{1. September}}: [[Graham Greene (Schauspiller)|Graham Greene]], kanadesche Schauspiller. * {{4. September}}: [[Giorgio Armani]], italieenesche Moudendesigner. * [[16. September]]: [[Robert Redford]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[23. September]]: [[Claudia Cardinale]], italieenesch Schauspillerin. * {{1. Oktober}}: [[Jane Goodall]], brittesch Zoologin, Primatologin an Anthropologin. * {{5. Oktober}}: [[Lotte Ledl]], éisträichesch Schauspillerin. * [[10. Oktober]]: [[John Lodge (Museker)|John Lodge]], englesche Museker. * 10. Oktober: [[Hilda Rau-Scholtus]], lëtzebuergesch Politikerin. * 10. Oktober: [[Ernest Reiter]], lëtzebuergeschen Ingenieur an Auteur. * [[11. Oktober]]: [[Diane Keaton]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Oktober]]: [[Mathias Schiltz]], lëtzebuergeschen Theolog. * [[15. Oktober]]: [[Samantha Eggar]], englesch Schauspillerin. * [[18. Oktober]]: [[Martine Brochard]], franséisch-italieenesch Schauspillerin. * [[29. Oktober]]: [[Marcel Gillen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[31. Oktober]]: [[Tchéky Karyo]], tierkesch-franséische Schauspiller. * {{3. November}}: [[Dick Cheney]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. November}}: [[Pauline Collins]], brittesch Schauspillerin. * [[12. November]]: [[Marc Heinen]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[14. November]]: [[Hark Bohm]], däitsche Filmregisseur a -schauspiller. * [[17. November]]: Alice an Ellen Kessler (''"[[Kessler-Zwillingen]]"''), däitsch Sängerinnen a Dänzerinnen. * 17. November: [[Gérard Thill]], lëtzebuergeschen Auteur an Historiker. * [[22. November]]: [[Ben Schultheis]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[23. November]]: [[Udo Kier]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur. * [[24. November]]: [[Jimmy Cliff]], jamaikanesche Reggaemuseker. * [[28. November]]: [[Ingrid van Bergen]], däutsch Schauspillerin. * [[29. November]]: [[Tom Stoppard]], tschechesch-britteschen Theater- an Dréibuchauteur. * {{3. Dezember}}: [[Steve Cropper]], US-amerikanesche Komponist a Museker. * {{5. Dezember}}: [[Frank Gehry]], US-amerikanesch-kanadeschen Architekt. * {{6. Dezember}}: [[Martin Parr]], brittesche Fotograf. * {{0}}6. Dezember: [[Christian de Chalonge]], franséische Filmregisseur. * {{7. Dezember}}: [[Guy Kirsch]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Sozialwëssenschaftler. * [[12. Dezember]]: [[Françoise Brion]], franséisch Schauspillerin. * [[14. Dezember]]: [[Rob Reiner]], US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[15. Dezember]]: [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[17. Dezember]]: [[Rosa von Praunheim]], däitsche Filmregisseur a -produzent. * [[21. Dezember]]: [[Paul Kremer]], lëtzebuergesche Philosoph an Auteur. * [[22. Dezember]]: [[Chris Rea]], brittesche Rock- a Bluessänger. * [[28. Dezember]]: [[Brigitte Bardot]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[30. Dezember]]: [[Leo Folschette]], lëtzebuergesche Schauspiller an Televisiounsproduzent. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Referenzen an Notten}} p12v9kpq98d1624fxpajzihmw0lbrei 2026 0 137072 2704486 2703972 2026-09-09T11:04:45Z Mobby 12 60927 + 2704486 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * 1. Januar: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. == Um Spaweck == {{Commonscat}} nyajh6hrjyuzavdp015t19drjjq99yw Schlass Kéideng 0 145975 2704393 2698263 2026-09-08T19:54:10Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress oder eng Archivkopie ersat (via JWB) 2704393 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai |Numm = |Bild = Building 1 on CR119 in Koedange 01.jpg |Bildtext = D'Schlass zu Kéideng |Plaz = |Adress = |Koordinaten = {{coor dms|49|43|59.9|N|06|12|29.8|O|Haaptkoordinaten=jo}} |Baustil = |Architekt(en) = |Status = Wunneng |Datum vum Bau = 1812 oder virdrun |Proprietär = }} [[Fichier:Building 2 on CR119 in Koedange 01.jpg|thumb|D'Wirtschaftsgebai vum Schlass]] D''''Schlass vu Kéideng''' ass en Haus, dat südlech vu [[Kéideng]], an der [[Gemeng Fëschbech]], am Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Iernz]], laanscht den [[CR119]] steet. Zum 'Schlass' gehéiert och e virgelagert fréiert Wirtschaftsgebai, duerch dat eng Paart bei d'Schlass féiert. ==Geschicht== D'Gebai huet dräi Stäck a gouf spéitstens 1812 vum Schmelzhär [[Charles Joseph Collart (1726-1812)|Charles Joseph Collart]] baue gelooss. Hien hat kuerz virdrun d'[[Schlass Fëschbech|Fëschbecher Schlass]] an d'[[Fëschbecher Schmelz|Schmelz, déi dozou gehéiert huet]], kaaft. D'Gebai gläicht dem [[Schlass Schengen|Schengener Schlass]], dat dem Collart säi Jong [[Jean-Nicolas Collart|Jean Nicolas]] 1812 opriichte gelooss hat. Et war als Verwaltungsgebai vun der Schmelz geduecht. 1836 gouf d'Schlass un den Auguste Garner verkaaft, nodeems säi Proprietär, den Enkel vum Charles Joseph Collart, deen och [[Charles Joseph Collart (1801-1834)|Charles Joseph Collart]] housch, verschëlt gestuerwe war. Vun 1847 bis 1854 huet et dem Louis-René de Berthier vum [[Schlass La Grange]] gehéiert (un deen haut nach eng [[Tak]] am Haus erënnert). Vun 1863 un huet et der Famill von Arenberg gehéiert, déi et verpacht huet. Ufanks vum [[20. Joerhonnert]] waren de Léon Bernard-Servais an dono den Eduard Wolff-Majerus Proprietären.<ref>Quell, wou net anescht uginn: Ministère de la Culture, Service des Sites et Monuments: ''[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-FISC-20191127-int2.pdf Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Fischbach.]'' Luxemburg 2018, S.146 ss.</ref> Den 30. August 2021 gouf d'Schlass [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fëschbech#Kéideng|als nationaalt Monument ze klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> {{Referenzen}} [[Kategorie:Bauwierker 19. Joerhonnert]] [[Kategorie:Gemeng Fëschbech]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer]] [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Keideng]] r53ha3kw8ykzn80ixtdnv0jbjoa8wg6 FC Luerenzweiler 0 148153 2704497 2461214 2026-09-09T11:29:30Z Makenzis 35893 2704497 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub|Numm=FC Luerenzweiler|Offiziellen Numm=Football Club Lorentzweiler Asbl|Logo=|Stadion= [[Terrain rue de Hunsdorf]]|President=Jerome Entringer|Trainer= [[Christophe Diederich]]|Liga= [[]] 1. Bezierk|Saison=2025/26|Positioun=13.|Grënnung=1945|Plazen=500}} Den '''FC Luerenzweiler''' ass e Foussballclub vu [[Luerenzweiler]]. De Veräin ass 1945 gegrënnt ginn. == Bekannt Spiller == * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Jérôme Bigard]] (* 1985), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Christophe Diederich]] (* 1984), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Federspiel]] (* 1981), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Eric Hoffmann]] (* 1984), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Payal]] (* 1988), fréieren Nationalspiller [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb]] [[Kategorie:Gemeng Luerenzweiler]] nent4g6ha3cz5msk59wo9dp6kopb1zi 2704504 2704497 2026-09-09T11:36:32Z Makenzis 35893 2704504 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub|Numm=FC Luerenzweiler|Offiziellen Numm=Football Club Lorentzweiler Asbl|Logo=|Stadion= [[Terrain rue de Hunsdorf]]|President=Jerome Entringer|Trainer= [[Christophe Diederich]] |Liga= Ehrenpromotion |Saison=2025/26 |Positioun=13. |Grënnung=1945|Plazen=500 }} Den '''FC Luerenzweiler''' ass e Foussballclub vu [[Luerenzweiler]]. De Veräin ass 1945 gegrënnt ginn. == Bekannt Spiller == * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Jérôme Bigard]] (* 1985), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Christophe Diederich]] (* 1984), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Federspiel]] (* 1981), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Eric Hoffmann]] (* 1984), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Payal]] (* 1988), fréieren Nationalspiller [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb]] [[Kategorie:Gemeng Luerenzweiler]] obn8vysq6ztx0nus18bd8it8pdyxjiw 2704505 2704504 2026-09-09T11:36:59Z Makenzis 35893 2704505 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub|Numm=FC Luerenzweiler|Offiziellen Numm=Football Club Lorentzweiler Asbl|Logo= |Grënnung=1945|Plazen=500 |Stadion= [[Terrain rue de Hunsdorf]] |President=Jerome Entringer |Trainer= [[Christophe Diederich]] |Liga= Ehrenpromotion |Saison=2025/26 |Positioun=13. }} Den '''FC Luerenzweiler''' ass e Foussballclub vu [[Luerenzweiler]]. De Veräin ass 1945 gegrënnt ginn. == Bekannt Spiller == * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Jérôme Bigard]] (* 1985), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Christophe Diederich]] (* 1984), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Federspiel]] (* 1981), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Eric Hoffmann]] (* 1984), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Payal]] (* 1988), fréieren Nationalspiller [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb]] [[Kategorie:Gemeng Luerenzweiler]] qr39fqym3n18n6ghl6rhlbdbezn43ol 2704506 2704505 2026-09-09T11:37:27Z Makenzis 35893 2704506 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub|Numm=FC Luerenzweiler|Offiziellen Numm=Football Club Lorentzweiler Asbl|Logo= |Grënnung=1945|Plazen=500 |Stadion= [[Terrain rue de Hunsdorf]] |President=Jerome Entringer |Trainer= [[Christophe Diederich]] |Liga= Ehrenpromotion |Saison=2025/26 |Positioun=13. | pattern_la1=|pattern_b1=_uhlsport mythos bluelines|pattern_ra1= | leftarm1=FF7F00|body1=FF7F00|rightarm1=FF7F00|shorts1=FFFFFF|socks1=FF7F00 | pattern_la2=|pattern_b2=_uhlsport mythos whitelines|pattern_ra2= | leftarm2=003399|body2=003399|rightarm2=003399|shorts2=003399|socks2=003399 }} Den '''FC Luerenzweiler''' ass e Foussballclub vu [[Luerenzweiler]]. De Veräin ass 1945 gegrënnt ginn. == Bekannt Spiller == * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Jérôme Bigard]] (* 1985), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Christophe Diederich]] (* 1984), fréieren Nationalspiller an Trainer * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Federspiel]] (* 1981), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Eric Hoffmann]] (* 1984), fréieren Nationalspiller * [[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|verweis=https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20x20px]] [[Ben Payal]] (* 1988), fréieren Nationalspiller [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb]] [[Kategorie:Gemeng Luerenzweiler]] 4ugdkbrhfqsb8a5kpl69g506o2ub19z Biisserpaart 0 150382 2704361 2363443 2026-09-08T19:02:39Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704361 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng fréier Paart fir an d'[[Festung Lëtzebuerg]]. Se steet am [[Bisserweg|Biisserwee]] am Quartier [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]] vun der [[Stad Lëtzebuerg]]. == Geschicht == [[Fichier:Le 'Bisserwé' au Grund avec le pont sur l'Alzette, by Sosthène Weis, 1937, aquarelle - Villa Vauban - Luxembourg City - DSC06380.JPG|thumb|260px|D'Maierchen op engem Bild vum [[Sosthène Weis]] (1937)]] [[Fichier:Luxembourg, Maierchen (110).jpg|thumb|260px|D'Maierche mat der [[Biisserbréck]] am Hannergrond]] Vum [[Südosten|südëstleche]] Wupp vum [[Rumm-Befestegungen|Rumm-Plateau]] aus féiert eng Trap an den [[Uelzecht]]dall erof, déi um [[Wiergank]] vun enger [[mëttelalter]]lecher Mauer, genannt ''Maierchen'' erauskënnt. D'Maierchen huet zur drëtter Festungsmauer vun der [[Festung Lëtzebuerg]] gehéiert a gouf am [[15. Joerhonnert]] gebaut. Se sollt d'Festung a Richtung Osten zou maachen an ass vun de Fielsen ënnerzeg der Rumm, iwwer de Biisserwee an d'Uelzecht bis bei d'Fielsen um rietsen Uwänner ënnerzeg vum [[Fort Verluerekascht]] gaangen. Zesumme mat der Festungsmauer gouf och eng quadratesch Paart am Biisserwee gebaut, déi nom Numm vum Wee, Biisserpaart genannt gouf. D'Paart war just vun niewesächlecher Bedeitung, well se méi dacks zou wéi op war. Et kann ee se deemno éischter als eng [[Poterne]] bezeechnen. Vun hirem Bau bis zum Ufank vum [[20. Joerhonnert|20.Joerhonnert]] hat d'Biisserpaart hiert mëttelalterlecht Ausgesi behalen, ma se gouf [[1907]] aus Grënn vun der ëffentlecher Hygiène opgemaach an de baussenzegen Deel gouf zerstéiert. Aus de selwechte Grënn goufen d'Haiser am Biisserwee, déi widder dem Fiels ënner Rumm-Plateau stoungen, ofgerappt. Haut gesäit ee laanscht der [[Place Auguste-Engel|Auguste-Engel-Plaz]] nach d'Iwwerreschter vun dësen Haiser. == Literatur == * [https://inpa.public.lu/fr/itineraires_culturels/itineraire_culturel_forteresse/wenzel/enceinte_wenceslas.html "Enceinte Wenceslas près du Bisserwee."] op ssmn.public.lu, gekuckt den 9. Februar 2020. == Um Spaweck == {{Commonscat|Biisserpaart|{{PAGENAME}}}} {{Wierker Festung Lëtzebuerg 1867}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gronn (Stad Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]] gugtpewspm4ht7tqehowmcwavpzfte7 Heringerbuerg 0 154226 2704368 2575952 2026-09-08T19:04:18Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704368 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monument}} [[Fichier:Heringerburg wall with window.jpg|thumb|260px|Mauer vun der fréierer Heringerbuerg mat der eenzeger Fënster déi iwwreg bliwwen ass.]] D''''Heringerbuerg''' oder '''Hiergerbuerg'''<ref>{{Citation|URL=https://waldbillig.lu/media/heringer-oder-hierger/|Titel=HERINGER ODER HIERGER?|Gekuckt=27.11.2024|Auteur=Commune de Waldbillig|Datum=01.09.2021|Wierk=Commune de Waldbillig|Sprooch=lb}}</ref> ass eng Buergruin an der [[Gemeng Waldbëlleg]]. Si steet eppes nërdlech vun der Uertschaft [[Mëllerdall]], op engem Fielsvirsprong. Si gouf, zesumme mat der archeologesche Plaz ''Heringerbësch'', den 11. Juni 2021 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Waldbëlleg|als nationaalt Monument klasséiert]]<ref>{{INPA-SW}}</ref>. == Geschicht == D'Buerg ass géint Enn vum [[11. Joerhonnert]] vun de Häre vun Heringen um Fielsvirspronk gebaut ginn, wou warscheinlech virdru schonn e [[Réimescht Räich|réimescht]] Kastell stoung<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2cdcq3/pages/1/articles/DTL60?search=heringen|Titel=Die Burg Heringen.|Gekuckt=06.10.2021|Auteur=Obermosel-Zeitung, N° 70, S. 1.|Datum=02.09.1887|Editeur=Digitised by the National Library of Luxembourg|Sprooch=de}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/mqcs63/pages/1/articles/DTL44?search=heringen|Titel=Die Burgruine Heringen im Müllertal|Gekuckt=06.10.2021|Auteur=Obermosel-Zeitung, 38. Jg., N° 28, S. 1.|Datum=06.04.1917|Editeur=Digitised by the National Library of Luxembourg|Sprooch=de}}</ref>. D'Buerg gouf eng éischt Kéier 1393 an engem Dokument als „Sloss Heryngen“ ernimmt. Duerno gouf s'a [[Chronik]]en an, an Dokumenter aus dem [[16. Joerhonnert|16.]] a [[17. Joerhonnert]], am Zesummenhank mat den Herrschafte vu [[Beefort]] an aus der [[Fiels]], ernimmt. D'Buerg ass vum 17. Joerhonnert u lues a lues verfall. Den 2. Abrëll 1917 ass d'Buerg mat 16 ha Bësch ronderëm op enger [[Stee (Handel)|Stee]] fir 18.000 Frang vum „Justizrat Dr C. Schwartz“ vun Tréier un d'„Wittfra Letellier“ vu Konsdref verkaaft ginn<ref name=":0" />. 1995 gouf eng wëssenschaftlech Bestandsopnam vum Fielsvirsprong mat senge Mauerreschter gemaach<ref>[https://www.tageblatt.lu/headlines/die-einzigartige-felsenburg/ Das einzigartige Felsenschloss – Die Heringerburg bei Waldbillig."] tageblatt.lu, 20 . August 2019.</ref>. == Den Ursprong vum Numm == Den Numm „Hiergerbuerg“ geet op en Hierger, also e Member vun engem Hier ({{De}} Heer) zeréck<ref>cf. Colbach, Kieffer an der Literatur</ref>. == De Michel Rodange an d'Hiergerbuerg == A senger ''[[Epistel]] am Mëllerdaller Dialekt'' beschreift de [[Michel Rodange]] d'Hiergerbuerg am Juli 1857 follgendermoossen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x73c6n/pages/2/articles/DTL39?search=anhang|Titel=Anhang 1. Heringen und seine Umgebung. Eine Epistel im Müllerthal-Dialekt|Gekuckt=06.10.2021|Auteur=Luxemburger Wort, 1865. Nº 112, S. 2.|Datum=13.05.1865|Editeur=Digitised by the National Library of Luxembourg|Sprooch=de}}</ref><ref>Text an der Originalschreifweis</ref>: {{Div col|cols=2}} ''A wann es d'Hiérgerburg doïverhiér''<br> ''Nétt hètt gewénkt, mer sêtzen nach vleicht do.''<br> ''Se ass Ech och nétt mi vun hètt a gest,''<br> ''Dé schardech Móm! Se setzt do op der Lé,''<br> ''Se kuckt allt iwer Bésch, a Biérg a Feld,''<br> ''An an den Dall. Se kann et nét verstôn,''<br> ''Wi d'Béscher fordu gréng an emmer jonk''<br> ''Nach ronderemm op allen Hichte stinn :''<br> ''Soû stungen se, wi sì op d'Welt ass komm ;''<br> ''Nu ass se ahl, an dé senn emmer frésch.''<br> ''Ma wât s’anm mêste wonnert, awer ass,''<br> ''Datt d'Erenz nach su lestech trépple kann.''<br> {{Div col end}} ==Literatur== * [[Jemmy Koltz]]: ''Les Châteaux historiques du Luxembourg.'' * [[Jean-Marie Kreins|Kreins Jean-Marie]], [https://www-cairn-info.proxy.bnl.lu/histoire-du-luxembourg--9782715407350.htm Histoire du Luxembourg]. Presses Universitaires de France, « Que sais-je ? », 2021, 128 pages. ISBN 9782715407350 * *[[Jean Engling|Engling, Johann]]. ''Die Vormalige Burg und Herrschaft Heringen : Eine Topographischhistorische Skizze''. Luxemburger Wort (1865): Luxemburger Wort Jg. 18(1865), Nr. 103, 104, 105, 106, 107, 108, 110, 111, 112, (3. - 13. Mai). *[[Jean Milmeister|Milmeister, Jean]]. ''Notre patrimoine culturel méconnu : Le château de Heringen''. Luxemburger Wort (1975): Luxemburger Wort Jg. 128(1975), Nr. 205, P. 4, Ill. *[[Robert Krantz|Krantz, Robert]]. ''Die Felsenburg Heringen''. Luxembourg: Société des antiquités nationales, 1983. Print. Monuments En Péril Vol. 3 3 0003152. *[[Henri Adolphe Reuland|Reuland, Heinrich Adolph]], and [[Fern Weirich|Weirich, Fernand]]. ''Der Raubritter Von Heringen Und Der Kreuzfahrer Von Fels : Erzählung aus der Zeit des Limburger Erbfolgekrieges''. Christnach: Émile Borschette, 1998. Print. *[[Christina Mayer|Mayer, Christina]]. Kanton Echternach : Ein Katalog der erhaltenswerten Kulturgüter und Ensembles, (Topographie der Baukultur des Grossherzogtums Luxemburg Bd. I 1). Luxembourg: Service des sites et monuments nationaux. 2010 ([https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/topographie.pdf Inhaltsverzeechnes] online op ssmn.public.lu) *[[Joseph Colbach]], [[Rob Kieffer]], 2020, ''Alte Tante mit Zahnlücken'' an „Luxemburg : eine Zeitreise”, Luxembourg : Ernster éd., ISBN 978-2-919944-80-4, S. 54-57 ==Kuckt och== * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Waldbëlleg]] ==Um Spaweck== {{Commonscat|Heringerbuerg|Heringerbuerg}}{{Referenzen}} [[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Waldbëlleg]] [[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer]] cz77hox12xnswdbskrdxao9a7l1x769 Justizkräiz (Fiels) 0 154270 2704369 2700660 2026-09-08T19:04:19Z GilPeBot 65660 Alen SSMN-Link mat neier INPA-Adress ersat (via JWB) 2704369 wikitext text/x-wiki {{coor dms1 uewen|49|46|59.9|N|6|13|11.2|E|Haaptkoordinaten=jo}} [[Fichier:Croix de justice Larochette place Bleech 02.jpg|thumb|upright]] D''''Justizkräiz an der Fiels''' ass en aalt [[Justizkräiz]], dat haut, mat dräi [[Lannen|Lanne]] ronderëm, op der ''Bleech'' [[Fiels|an der Fiels]] steet. Zanter dem 11. Juni 2021 ass et [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fiels|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> ==Beschreiwung== D'Kräiz besteet haut aus engem Sockel aus zwéin Zylinderen (deen ënneschte méi grouss wéi deen ieweschten), mat drop enger iwwer 3 Meter héijer sechseckeger Sail. Uewendrop ass d'Kappstéck, dat dräi Säiten huet. Op der viischter Säit ass, am e stengent Relief vun der Kräizegungszeen ze gesinn, op der (vu vir drop gekuckt) rietser Säit ass d'Maria mam Jesuskand, déi op enger Moundséchel steet, ofgebilt, an op der lénkser den hellege [[Franz vun Assisi]], dee virun engem Kräiz knéit. Ënner dëse Bildtafele si vir a riets Wopen agemeesselt: Vir dee vun [[Homburg]] a riets dee vu Fiels-Räiland. Lénks ënner dem Bild ass en Engelskapp mat Flilleken. Iwwer dem Kappstéck ass e Kléiblatkräiz. Déi seckseckeg Sail krut d'Kräiz, no Pläng vum [[Charles Arendt]], wéi et 1882 restauréiert gouf. Virdru war se, zanter 1845, méi kuerz an éischter ronn, an nach virdrun just maanshéich, an ënne méi déck wéi uewen. Bis an d'Mëtt vum 19. Joerhonnert waren nach Spuere vun enger Vergoldung a vun enger Bemolung ze gesinn.<ref>Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: [https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/Booklet-Inv-LAR-20170925-Int2.pdf Service des sites et monuments nationaux: Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg: Kanton Mersch, Gemeinde Larochette.] Lëtzebuerg 2018, S. 60-63.</ref> ==Geschicht== [[Fichier:Croix de justice Larochette place Bleech 01.jpg|thumb|Standuert]] Et ass net genee gewosst, wéini d'Kräiz opgeriicht gouf. Nom [[Georges Schmitt]] misst dat kuerz no 1571 gewiescht sinn, iwwerdeems den [[Henri Adolphe Reuland]] unhëlt, dass et an der Mëtt vum 17. Joerhonnert, an zwar duerch de Bernard vu Méischtref, gewiescht wier. Et stoung net ëmmer op senger haiteger Plaz: Am Ufank stoung et nieft engem décke Steeblock, virun deem scho virdru Geriicht gehale gouf a wichteg administrativ Akte vollzu goufen. Sou gouf do z.B: 1793 en Doudesuerteel géint de Mathias Zimmer aus Holtzerath vollstreckt. Dee Steen ass zanter 1930 ënnert dem Buedem. 1845 gouf d'Staatsstrooss ugeluecht, an d'Kräiz koum virun d'Jongeschoul, a geschwënn dono virun d'Donatuskierch stoen. Vun do koum et dann{{wéini?}} op déi Plaz, wou et haut nach steet. Virum Kräiz geet all Joers eng Pressessioun zu Eiere vum [[Hellegen Donatus]] fort. Déi 3 Lannen (ma net d'Kräiz selwer) goufen 1974 op den Zousazinventaire vun de klasséierten nationale Monumenter agedroen; ma an der 2. Hallschecht vun den 2010er Joren nees erofgeholl, warscheinlech, well se duerch méi jonk Beem ersat goufen. ==Biller== <gallery> Fichier:Dorp en kasteel van La Rochette.PNG|Vue vun ëm 1822, vum [[Jean-Baptiste De Jhonge]], in: Dewasme (Ed.): ''Collection historique des principales vues de Pays Bas'', Tournai, 1822–1823, [S. 84]. Fichier:Larochette1835Berward.jpg|Vue vun 1835 vum [[Jean-Baptiste Fresez]] (d'Kräiz steet vir lénks) </gallery> ==Kuckt och== * [[Justizkräiz (Iechternach)]] * [[Justizkräiz (Wolz)]] {{Referenzen}} [[Kategorie:Justizkräizer]] [[Kategorie:Gemeng Fiels]] [[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg]] 1b9mi5wgjje56wo60gxcjdb79fgr44v Kategorie:Norwegesch Premierministeren 14 156982 2704461 2617284 2026-09-09T10:01:03Z Mobby 12 60927 k 2704461 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Premierministeren no Länner|Norwegen]] [[Kategorie:Norwegesch Ministeren]] [[Kategorie:Norwegesch Persounen no Aktivitéit|Premierministeren]] jypquxxchr96qcyy1g8h1lytjjiulc3 2027 0 165734 2704487 2640048 2026-09-09T11:05:50Z Mobby 12 60927 + 2704487 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2027''' fänkt op engem [[Freideg]] un. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Litauen]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Juli}}: [[Griicheland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. ==== Lëtzebuerg ==== === Afrika === === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== === Asien === ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == == Sport == == Gebuer == == Gestuerwen == == Um Spaweck == {{Commonscat}} 4sssmu4h6vl3tzcqjqj8jq6uq7ig560 2029 0 166353 2704489 2640049 2026-09-09T11:06:45Z Mobby 12 60927 + 2704489 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2029''' fänkt op engem [[Méindeg]] un. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Lëtzebuerg]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Juli}}: [[Holland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. ==== Lëtzebuerg ==== === Afrika === === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== === Asien === ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == == Sport == == Gebuer == == Gestuerwen == == Um Spaweck == {{Commonscat}} lbkvur4au5oxteukox7w7lkxmebs1pq 2704498 2704489 2026-09-09T11:30:32Z Mobby 12 60927 2704498 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2029''' fänkt op engem [[Méindeg]] un. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Lëtzebuerg Land)|Lëtzebuerg]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Juli}}: [[Holland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. ==== Lëtzebuerg ==== === Afrika === === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== === Asien === ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == == Sport == == Gebuer == == Gestuerwen == == Um Spaweck == {{Commonscat}} qptv2cdkvmbjmo99qxo9p0azohnt7g4 2704499 2704498 2026-09-09T11:30:41Z Mobby 12 60927 /* Europa */ 2704499 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2029''' fänkt op engem [[Méindeg]] un. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Juli}}: [[Holland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. ==== Lëtzebuerg ==== === Afrika === === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== === Asien === ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == == Sport == == Gebuer == == Gestuerwen == == Um Spaweck == {{Commonscat}} hdcyl8vwpndg2z4e2ctt5whpfpwlnxo 2028 0 166354 2704488 2622403 2026-09-09T11:06:13Z Mobby 12 60927 + 2704488 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2028''' fänkt op engem [[Samschdeg]] un. Et ass e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Italien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Juli}}: [[Lettland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. ==== Lëtzebuerg ==== === Afrika === === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== === Asien === ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[14. Juli|14.]] bis [[30. Juli]]: [[Olympesch Summerspiller 2028|Olympesch Summerspiller]] zu [[Los Angeles]]. == Gebuer == == Gestuerwen == == Um Spaweck == {{Commonscat}} p5d0ar1xx25pn1d2b53wdqpvuzsis70 2030 0 166355 2704490 2637383 2026-09-09T11:07:09Z Mobby 12 60927 + 2704490 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2030''' fänkt op engem [[Dënschdeg]] un. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: D'[[Slowakei]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Juli}}: [[Malta]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. ==== Lëtzebuerg ==== === Afrika === === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== === Asien === ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[1. Februar|1.]] bis [[17. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2030|Olympesch Wanterspiller]] an de [[Franséisch Alpen|franséischen Alpen]]. == Gebuer == == Gestuerwen == == Um Spaweck == {{Commonscat}} e2mhmn0kgbof2sxgw9j14mssrx8bpf7 Dick Schoof 0 166682 2704458 2663536 2026-09-09T09:56:57Z Mobby 12 60927 k 2704458 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Hendrikus Wilhelmus Maria''' ("'''Dick'''") '''Schoof''', gebuer den [[8. Mäerz]] [[1957]] zu [[Santpoort-Zuid]], ass en [[holland|hollänneschen]] héije [[Staatsbeamten]] a [[Politiker]] (ouni Partei). == Karriär == Vu Juli 2024 bis Februar 2026 war hie Ministerpresident vun Holland vun enger Regierung, déi aus 4 Parteie bestoung, an déi aus de Parlamentswale vum 22. November 2023 ervirgoung. Nom Zesummebroch vun där Koalitiounsregierung gouf de [[Rob Jetten]] säin Nofollger. Virdru war hie vun 2020 bis 2024 Generalsekretär am Ministère fir Justiz a Sécherheet (''Ministerie van Justitie en Veiligheid''), vun 2018 bis 2020 Generaldirekter vum Allgemengen Noriichten- a Sécherheetsdéngscht (AIVD) an 2013 bis 2018 Nationale Koordinator fir Terrorismusbekämpfung a Sécherheet (NCTV), souwéi an de fréien 2000er Joren, Generaldirekter fir Immigratioun, an da fir d'Police (uganks 2010er Joren). == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Ministerpresidente vun Holland}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schoof Dick}} [[Kategorie:Gebuer 1957]] [[Kategorie:Ministerpresidente vun Holland]] [[Kategorie:Fonctionnairen an Holland]] ox9hfrr5lpf3crgttg60vnbngtefaqx Schabloun:Navigatioun Premierministere vun der Belsch 10 170132 2704452 2597442 2026-09-09T09:52:35Z Mobby 12 60927 k 2704452 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Premierministere vun der Belsch |listclass = hlist |state=open |BILD=[[Fichier:State Coat of Arms of Belgium.svg|50px|Staaswope vum Kinnekräich vun der Belsch]] |title=[[Lëscht vun de belsche Premierministren|Premierministere vun der Belsch]] |list1= *[[Étienne Constantin de Gerlache|De Gerlache]] *[[Jean Louis Joseph Lebeau|Lebeau]] *[[Felix de Muelenaere|De Muelenaere]] *[[Albert Goblet d'Alviella|Goblet d'Alviella]] *[[Barthélémy de Theux de Meylandt|De Theux de Meylandt]] *[[Jean-Baptiste Nothomb|Nothomb]] *[[Sylvain van de Weyer|Van de Weyer]] *[[Charles Rogier|Rogier]] *[[Henri de Brouckère|De Brouckère]] *[[Pieter de Decker|De Decker]] *[[Walthère Frère-Orban|Frère-Orban]] *[[Jules Joseph d’Anethan|D’Anethan]] *[[Jules Malou|Malou]] *[[Auguste Beernaert|Beernaert]] *[[Jules de Burlet|De Burlet]] *[[Paul de Smet de Naeyer|De Smet de Naeyer]] *[[Jules Vandenpeereboom|Vandenpeereboom]] *[[Jules de Trooz|De Trooz]] *[[Frans Schollaert|Schollaert]] *[[Charles de Broqueville|De Broqueville]] *[[Gerhard Cooreman|Cooreman]] *[[Léon Delacroix|Delacroix]] *[[Henry Carton de Wiart|Carton de Wiart]] *[[Georges Theunis|Theunis]] *[[Aloys van de Vijvere|Van de Vyvere]] *[[Prosper Poullet|Poullet]] *[[Henri Jaspar|Jaspar]] *[[Jules Renkin|Renkin]] *[[Paul van Zeeland|van Zeeland]] *[[Paul-Émile Janson|Janson]] *[[Paul-Henri Spaak|Spaak]] *[[Hubert Pierlot|Pierlot]] *[[Achille Van Acker|Van Acker]] *[[Camille Huysmans|Huysmans]] *[[Gaston Eyskens|G. Eyskens]] *[[Jean Duvieusart|Duvieusart]] *[[Joseph Pholien|Pholien]] *[[Jean Van Houtte|Van Houtte]] *[[Théo Lefèvre|Lefèvre]] *[[Pierre Harmel|Harmel]] *[[Paul Vanden Boeynants|Boeynants]] *[[Edmond Leburton|Leburton]] *[[Leo Tindemans|Tindemans]] *[[Wilfried Martens|Martens]] *[[Mark Eyskens|M. Eyskens]] *[[Jean-Luc Dehaene|Dehaene]] *[[Guy Verhofstadt|Verhofstadt]] *[[Yves Leterme|Leterme]] *[[Herman Van Rompuy|Van Rompuy]] *[[Elio Di Rupo|Di Rupo]] *[[Charles Michel|Michel]] *[[Sophie Wilmès|Wilmès]] *[[Alexander De Croo|De Croo]] *[[Bart De Wever|De Wever]] }}<noinclude> [[Kategorie:Politiker (Belsch)| B]] [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Premierministeren|Belsch]] </noinclude> d49u0a084pw9ige08lixgg2llt31p83 2704453 2704452 2026-09-09T09:52:57Z Mobby 12 60927 2704453 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Premierministere vun der Belsch |listclass = hlist |state=collapsed |BILD=[[Fichier:State Coat of Arms of Belgium.svg|50px|Staaswope vum Kinnekräich vun der Belsch]] |title=[[Lëscht vun de belsche Premierministren|Premierministere vun der Belsch]] |list1= *[[Étienne Constantin de Gerlache|De Gerlache]] *[[Jean Louis Joseph Lebeau|Lebeau]] *[[Felix de Muelenaere|De Muelenaere]] *[[Albert Goblet d'Alviella|Goblet d'Alviella]] *[[Barthélémy de Theux de Meylandt|De Theux de Meylandt]] *[[Jean-Baptiste Nothomb|Nothomb]] *[[Sylvain van de Weyer|Van de Weyer]] *[[Charles Rogier|Rogier]] *[[Henri de Brouckère|De Brouckère]] *[[Pieter de Decker|De Decker]] *[[Walthère Frère-Orban|Frère-Orban]] *[[Jules Joseph d’Anethan|D’Anethan]] *[[Jules Malou|Malou]] *[[Auguste Beernaert|Beernaert]] *[[Jules de Burlet|De Burlet]] *[[Paul de Smet de Naeyer|De Smet de Naeyer]] *[[Jules Vandenpeereboom|Vandenpeereboom]] *[[Jules de Trooz|De Trooz]] *[[Frans Schollaert|Schollaert]] *[[Charles de Broqueville|De Broqueville]] *[[Gerhard Cooreman|Cooreman]] *[[Léon Delacroix|Delacroix]] *[[Henry Carton de Wiart|Carton de Wiart]] *[[Georges Theunis|Theunis]] *[[Aloys van de Vijvere|Van de Vyvere]] *[[Prosper Poullet|Poullet]] *[[Henri Jaspar|Jaspar]] *[[Jules Renkin|Renkin]] *[[Paul van Zeeland|van Zeeland]] *[[Paul-Émile Janson|Janson]] *[[Paul-Henri Spaak|Spaak]] *[[Hubert Pierlot|Pierlot]] *[[Achille Van Acker|Van Acker]] *[[Camille Huysmans|Huysmans]] *[[Gaston Eyskens|G. Eyskens]] *[[Jean Duvieusart|Duvieusart]] *[[Joseph Pholien|Pholien]] *[[Jean Van Houtte|Van Houtte]] *[[Théo Lefèvre|Lefèvre]] *[[Pierre Harmel|Harmel]] *[[Paul Vanden Boeynants|Boeynants]] *[[Edmond Leburton|Leburton]] *[[Leo Tindemans|Tindemans]] *[[Wilfried Martens|Martens]] *[[Mark Eyskens|M. Eyskens]] *[[Jean-Luc Dehaene|Dehaene]] *[[Guy Verhofstadt|Verhofstadt]] *[[Yves Leterme|Leterme]] *[[Herman Van Rompuy|Van Rompuy]] *[[Elio Di Rupo|Di Rupo]] *[[Charles Michel|Michel]] *[[Sophie Wilmès|Wilmès]] *[[Alexander De Croo|De Croo]] *[[Bart De Wever|De Wever]] }}<noinclude> [[Kategorie:Politiker (Belsch)| B]] [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Premierministeren|Belsch]] </noinclude> lvgr76mtvq1ab2yzbmpzxa2ejxdfrzf Schabloun:Bléck 2026 37 10 170921 2704403 2684890 2026-09-08T20:29:22Z Zinneke 34 2704403 wikitext text/x-wiki {{BléckBild |Bild=Meister des Evangeliars von Echternach 001.jpg |Bildgréisst=300px |Bildtext=Symbolbild vum [[Markus (Evangelist)|Evangelist Markus]] (e [[Léiw]]), am [[Evangeliar vum hellege Willibrord|Evangeliar vun Iechtenach]] (ëm 690)<br>{{small|haut: [[Bibliothèque nationale de France]]}}.}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2026|Bléck 2026 37]]</noinclude> 32t4ual9zx0rltmm63f077y6xjktbvm Rob Jetten 0 174611 2704459 2690270 2026-09-09T09:57:51Z Mobby 12 60927 k 2704459 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Rob Arnoldus Adrianus Jetten''', gebuer de [[25. Mäerz]] [[1987]] zu [[Veghel]], ass en [[Holland|hollännesche]] [[Politiker]] ([[Democraten 66|D66]]). Hien ass zanter dem 23. Februar 2026 Ministerpresident vun Holland. == Karriär == Hien ass och zanter dem 12. August 2023 President vun der lénksliberaler Partei D66 an zanter dem 6. Dezember 2023 Member vun der Zweeter Chamber vun de Generalstaaten. Vum 10. Januar 2022 bis den 2. Juli 2024 war hie Minister fir Klima an Energie an der Regierung [[Mark Rutte|Rutte V]] an am éischte Semester 2024 och Vizepremier. Virdru war hie vun 2017 bis 2022 Member vun der Zweeter Chamber. Vun 2010 bis 2017 war hie Gemengeconseiller zu [[Nijmegen]]. Bei den Neiwale fir d'hollännescht Parlament am Oktober 2025 war hie Spëtzekandidat vun D66, déi mat 26 vun 150 Sëtz déi meescht Stëmme krut<ref>[http://de.euronews.com/2025/10/30/rob-jetten Wer ist Rob Jetten, der Regierungschef der Niederlande werden könnte?] euronews.com, 30.10.2025.</ref>. Den 23. Februar 2026 gouf hien als Ministerpresident vereedegt<ref>Ludger Kazmierczak, Christian Feld: [https://www.tagesschau.de/ausland/europa/niederlande-minderheitsregierung-vereidigung-100.html "Neue Töne aus den Niederlanden."] tagesschau.de. 23.02.2026.</ref>. Hien ass dee jéngste Ministerpresident an der Geschicht vun Holland<ref>Thomas Kirchner: [https://www.sueddeutsche.de/politik/niederlande-regierung-rob-jetten-neue-staedte-li.3390986 "Der Mann, der neue Städte errichten will."] sueddeutsche.de, 22.02.2026.</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Ministerpresidente vun Holland}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Jetten Rob}} [[Kategorie:Gebuer 1987]] [[Kategorie:Ministerpresidente vun Holland]] [[Kategorie:Hollännesch Deputéiert]] [[Kategorie:Hollännesch Ministeren]] [[Kategorie:Officier vum Ordre d'Orange-Nassau]] 7u8ltm6nn96xexa833zmukewfbnus7x Schabloun:Bléck 2027 10 10 176053 2704411 2682790 2026-09-08T21:22:06Z Zinneke 34 2704411 wikitext text/x-wiki {{BléckBild |Bild=Colors of Bishwa Ijtema.jpg |Bildgréisst=400px |Bildtext= Zeltdiecher vu Pilgere beim [[Bishwa Ijtema]], am [[Bangladesch]].}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2027|Bléck 2027 10]]</noinclude> 2cwmr75gj9wl7jh3ni1sshbt66hc0rs 2704413 2704411 2026-09-09T06:06:59Z Zinneke 34 2704413 wikitext text/x-wiki {{BléckBild |Bild=Colors of Bishwa Ijtema.jpg |Bildgréisst=400px |Bildtext= Zeltdiecher vu Pilgere bei der [[Bishwa Ijtema]], am [[Bangladesch]].}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2027|Bléck 2027 10]]</noinclude> 7ha3qdugrun4s90s6urcx1pvb4p7ax0 Moserhaff 0 176426 2704358 2687466 2026-09-08T18:30:00Z Dewilda 51264 Schlosssteen 2704358 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = | Numm (Däitsch) = | Kanton = {{Kanton Dikrech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}} }} De '''Moserhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]]. == Geographie == Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 290 m an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Brücherhof et Moserhof'', op der ''Mosergriecht'', ronn 800 m nordëstlech vu [[Folkendeng]]. ==Geschicht== Iwwer der Aganksdier vum Haus ass um [[Schlosssteen]] als Baudatum d'Joer 1767 uginn. [[File:Schlosssteen Moserhaf 2026.jpg|thumb|Schlosssteen vum Moserhaf Foto vun 2026]] == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]] c748b08q1qin59qn6jpblhnr8xr405n 2704359 2704358 2026-09-08T18:32:00Z Dewilda 51264 /* Geschicht */ 2704359 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = | Numm (Däitsch) = | Kanton = {{Kanton Dikrech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}} }} De '''Moserhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]]. == Geographie == Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 290 m an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Brücherhof et Moserhof'', op der ''Mosergriecht'', ronn 800 m nordëstlech vu [[Folkendeng]]. ==Geschicht== Iwwer der Aganksdier vum Haus ass um [[Schlosssteen]] als Baudatum d'Joer 1767 uginn. [[File:Schlosssteen Moserhaf 2026.jpg|thumb|Schlosssteen vum Moserhaff Foto vun 2026]] == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]] 2xv2xhy14v5sm6aaslytqcej30fh0o5 2704360 2704359 2026-09-08T18:55:08Z GilPe 14980 2704360 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = | Numm (Däitsch) = | Kanton = {{Kanton Dikrech}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}} }} [[File:Schlosssteen Moserhaf 2026.jpg|thumb|260px|Schlosssteen vum Moserhaff Foto vun 2026]] De '''Moserhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]]. == Geographie == Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 290 m an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Brücherhof et Moserhof'', op der ''Mosergriecht'', ronn 800 m nordëstlech vu [[Folkendeng]]. ==Geschicht== Iwwer der Aganksdier vum Haus ass um [[Schlosssteen]] als Baudatum d'Joer 1767 uginn. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]] 22jesfenjgaj478esaqss016acdvpj9 Schabloun:Bléck 2027 28 10 177065 2704405 2704147 2026-09-08T20:38:10Z Zinneke 34 2704405 wikitext text/x-wiki {{BléckBild |Bild=Dolina-dolnej-wisly-2.jpg |Bildgréisst=400px |Bildtext= den Ënnerlaf vun der [[Wisła]], a [[Polen]].}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2027|Bléck 2027 28]]</noinclude> 3s856t2jfclivlalig5aghh2hdccan2 Christian Quadflieg 0 177084 2704346 2704309 2026-09-08T13:14:23Z Mobby 12 60927 k 2704346 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Christian Quadflieg''', gebuer den [[11. Abrëll]] [[1945]] zu [[Växjö]] a [[Schweden]], a gestuerwen de [[16. Juli]] [[2023]] zu [[Hamburg]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]] a Regisseur. Hie war de Jong vum Schauspiller [[Will Quadflieg]]. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1976: '' Sprich zu mir wie der Regen '' - (Kuerzfilm) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1971: ''Das Wunder '' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Lutz Mackensy]], [[Gustl Bayrhammer]] - (als Ritschi) * 1972: ''Sie hätten im Sommer kommen sollen '' - (TV-Film) - Regie: [[Hans Bachmüller]] - Haaptacteuren: [[Ruth-Maria Kubitschek]], [[Walter Taub]] - (als Paco) * 1975: ''Die unfreiwilligen Reisen des Moritz August Benjowski '' - (TV-Mini-Serie) - (4 Episoden) * 1975: ''Des Christoffel von Grimmelshausen abenteuerlicher Simplicissimus'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1976: ''Star Maidens '' - (TV-Serie) - (10 Episoden) * 1976: ''Der Winter, der ein Sommer war'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1976: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Zwei Flugkarten nach Rio'' - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Klaus Höhne]], [[Manfred Seipold]] - (als Harry Meyer) * 1976-1979: ''Derrick'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1977: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Reifezeugnis'' - Regie: [[Wolfgang Petersen]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Judy Winter]], [[Klaus Schwarzkopf]] - (als Helmut Fichte) * 1978-2007: ''Der Alte'' - (TV-Serie) - (39 Episoden) * 1979: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der King'' - Regie: [[Dietrich Haugk]] - Haaptacteuren: [[Klaus Höhne]], [[Frithjof Vierock]], [[Ingmar Zeisberg]] - (als Dr. Offenbach) * 1981: ''Dantons Tod'' - (TV-Film) - Regie: [[Rudolf Noelte]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Mathieu Carrière]], [[Senta Berger]] - (als Camille Desmoulins) * 1987-2013: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (39 Episoden) * 1992-1993: ''Mit Leib und Seele'' - (TV-Serie) - (9 Episoden) * 1994-1995: ''Sonntag & Partner'' - (TV-Serie) - (29 Episoden) * 1994-1995: ''Vater wider Willen'' - (TV-Serie) - (29 Episoden) * 1999-2005: ''Siska'' - (TV-Serie) - (39 Episoden) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Quadflieg Christian}} [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1945]] [[Kategorie:Gestuerwen 2023]] f49lqu67gmxgrohk9khl9scetvtq6uc 2704354 2704346 2026-09-08T17:46:36Z GilPe 14980 2704354 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Christian Quadflieg''', gebuer den [[11. Abrëll]] [[1945]] zu [[Växjö]] a [[Schweden]], a gestuerwen de [[16. Juli]] [[2023]] zu [[Hamburg]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]] a Regisseur. Hie war de Jong vum Schauspiller [[Will Quadflieg]]. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1976: ''Sprich zu mir wie der Regen'' - (Kuerzfilm) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1971: ''Das Wunder'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Lutz Mackensy]], [[Gustl Bayrhammer]] - (als Ritschi) * 1972: ''Sie hätten im Sommer kommen sollen'' - (TV-Film) - Regie: [[Hans Bachmüller]] - Haaptacteuren: [[Ruth-Maria Kubitschek]], [[Walter Taub]] - (als Paco) * 1975: ''Die unfreiwilligen Reisen des Moritz August Benjowski'' - (TV-Mini-Serie) - (4 Episoden) * 1975: ''Des Christoffel von Grimmelshausen abenteuerlicher Simplicissimus'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1976: ''Star Maidens'' - (TV-Serie) - (10 Episoden) * 1976: ''Der Winter, der ein Sommer war'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1976: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Zwei Flugkarten nach Rio'' - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Klaus Höhne]], [[Manfred Seipold]] - (als Harry Meyer) * 1976-1979: ''Derrick'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1977: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Reifezeugnis'' - Regie: [[Wolfgang Petersen]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Judy Winter]], [[Klaus Schwarzkopf]] - (als Helmut Fichte) * 1978-2007: ''Der Alte'' - (TV-Serie) - (39 Episoden) * 1979: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der King'' - Regie: [[Dietrich Haugk]] - Haaptacteuren: [[Klaus Höhne]], [[Frithjof Vierock]], [[Ingmar Zeisberg]] - (als Dr. Offenbach) * 1981: ''Dantons Tod'' - (TV-Film) - Regie: [[Rudolf Noelte]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Mathieu Carrière]], [[Senta Berger]] - (als Camille Desmoulins) * 1987-2013: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (39 Episoden) * 1992-1993: ''Mit Leib und Seele'' - (TV-Serie) - (9 Episoden) * 1994-1995: ''Sonntag & Partner'' - (TV-Serie) - (29 Episoden) * 1994-1995: ''Vater wider Willen'' - (TV-Serie) - (29 Episoden) * 1999-2005: ''Siska'' - (TV-Serie) - (39 Episoden) == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Quadflieg Christian}} [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1945]] [[Kategorie:Gestuerwen 2023]] 2o2p9kn7gry0v2m8yd674t827ljs0g1 Ernst Hauessermann 0 177085 2704347 2704320 2026-09-08T13:15:18Z Mobby 12 60927 2704347 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Ernst Haeussermann''', gebuer als ''Ernst Häussermann'' den [[3. Juni]] [[1916]] zu [[Leipzig]], a gestuerwen den [[11. Juni]] [[1984]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[Éisträich|éisträicheschen]] Theaterdirektor, [[Schauspiller]] a [[Filmregisseur]]. Den Ernst war de Jong vum Schauspiller [[Reinhold Häussermann]]. Als Judd ass hien 1938 aus [[Éisträich]] an d'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] emigréiert. Hien krut do kleng Rollen als Schauspiller beim Film. Hien huet och säin Numm geännert an ''Ernst Haeusserman'' oder och a verschiddene Filmer an ''Ernst Hausmann''. Nom [[Zweete Weltkrich|Krich]] koum hien erëm zréck an Éisträich an huet do d'Direktioun vun Theateren zu Wien iwwerholl. Spéider huet hien och Filmer fir d'Televisioun als Regisseur gedréit. Hie war vun 1954 bis zu sengem Doud am Joer 1984 mat der Schauspillerin [[Susi Nicoletti]] bestuet. == Filmographie == === Kino === === als Schauspiller === * 1934: ''Ein Stern fällt vom Himmel'' - Regie: [[Max Neufeld]] - Haaptacteuren: [[Joseph Schmidt]], [[Egon von Jordan]] * 1935: ''Címzett ismeretlen'' - Regie: [[Béla Gaál]] - Haaptacteuren: [[Irén Ágay]], [[Imre Ráday]] - (als Toni) * 1940: ''Dr. Ehrlich's Magic Bullet'' - Regie: [[William Dieterle]] - Haaptacteuren: [[Edward G. Robinson]], [[Ruth Gordon]] - (als Hans Weisgart) * 1940: ''Four Sons'' - Regie: [[Archie Mayo]] - Haaptacteuren: [[Don Ameche]], [[Eugenie Leontovich]] - (als Schmitt) * 1940: ''A Dispatch from Reuters'' - Regie: William Dieterle - Haaptacteuren: Edward G. Robinson, [[Edna Best]] - (als Heinrich) * 1941: ''Underground'' - Regie: [[Vincent Sherman]] - Haaptacteuren: [[Jeffrey Lynn]], [[Philip Dorn]] - (als Rudi) * 1942: ''The Pied Piper'' - Regie: [[Irving Pichel]] - Haaptacteuren: [[Monty Woolley]], [[Roddy McDowall]] - (als Zaldot) * 1942: ''Secret Enemies'' - Regie: [[Benjamin Stoloff]] - Haaptacteuren: [[Craig Stevens]], [[Faye Emerson]] * 1942: ''Once Upon a Honeymoon'' - Regie: [[Leo McCarey]] - Haaptacteuren: [[Cary Grant]], [[Ginger Rogers]] * 1943: ''The Fighting Guerrillas'' - Regie: [[Louis King]] - Haaptacteuren: [[Philip Dorn]], [[Anna Sten]] - (als däitschen Zaldot) * 1978: ''The Moon Is Down'' - Regie: [[Irving Pichel]] - Haaptacteuren: [[Cedric Hardwicke]], [[Lee J. Cobb]] - (als Moeller) * 1943: ''Tonight We Raid Calais'' - Regie: [[John Brahm]] - Haaptacteuren: [[Annabella]], [[John Sutton]] * 1943: ''Mission to Moscow'' - Regie: [[Michael Curtiz]] - Haaptacteuren: [[Walter Huston]], [[Ann Harding]] - (als Schëffsstewart) * 1943: ''Action in the North Atlantic'' - Regie: [[Lloyd Bacon]] - Haaptacteuren: [[Humphrey Bogart]], [[Raymond Massey]] * 1943: ''[[Hitler's Madman]]'' - Regie: [[Douglas Sirk]] - Haaptacteuren: [[John Carradine]], [[Patricia Morison]] * 1943: ''Background to Danger'' - Regie: [[Raoul Walsh]] - Haaptacteuren: [[George Raft]], [[Brenda Marshall]] * 1943: ''Hostages'' - Regie: [[Frank Tuttle]] - Haaptacteuren: [[Luise Rainer]], [[Arturo de Córdova]] ==== als Regisseur ==== * 1954: ''Pepi Columbus'' - Haaptacteuren: [[Josef Meinrad]] === Televisioun === ==== als Regisseur (Auswiel) ==== * 1972: ''Weh dem, der lügt'' - Haaptacteuren: [[Fred Liewehr]], [[Klaus Maria Brandauer]], [[Cornelia Froboess]] * 1974: ''Fräulein Else'' - Haaptacteuren: [[Marianne Nentwich]], [[Curd Jürgens]], [[Susi Nicoletti]] * 1975: ''Ein treuer Diener seines Herrn'' - Haaptacteuren: [[Sabine Sinjen]], [[Walther Reyer]], [[Sonja Sutter]] * 1976: ''Armut'' - Haaptacteuren: [[Karl Paryla]], Susi Nicoletti * 1976: ''Der Raub der Sabinerinnen'' - Haaptacteuren: Fred Liewehr, [[Paul Hoffmann (Schauspiller)|Paul Hoffmann]] * 1979: ''Berggasse 19'' - Haaptacteuren: Curd Jürgens, [[Eva Kerbler]] * 1981: ''Der Traum ein Leben'' - Haaptacteuren: Walther Reyer, [[Senta Berger]], Klaus Maria Brandauer == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Haeussermann Ernst}} [[Kategorie:Éisträichesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Éisträichesch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Gebuer 1916]] [[Kategorie:Gestuerwen 1984]] b22o9625gilop5ep18t6p7453wnp2ri 2704355 2704347 2026-09-08T17:48:36Z GilPe 14980 2704355 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Ernst Haeussermann''', gebuer als ''Ernst Häussermann'' den [[3. Juni]] [[1916]] zu [[Leipzig]], a gestuerwen den [[11. Juni]] [[1984]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[Éisträich|éisträicheschen]] Theaterdirekter, [[Schauspiller]] a [[Filmregisseur]]. Den Ernst war de Jong vum Schauspiller [[Reinhold Häussermann]]. Als [[Juddentum|Judd]] ass hien 1938 aus [[Éisträich]] an d'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] emigréiert. Hien krut do kleng Rollen als Schauspiller beim Film. Hien huet och säin Numm geännert an ''Ernst Haeusserman'' oder och a verschiddene Filmer an ''Ernst Hausmann''. Nom [[Zweete Weltkrich|Krich]] koum hien erëm zréck an Éisträich an huet do d'Direktioun vun Theateren zu Wien iwwerholl. Méi spéit huet hien och als Regisseur Filmer fir d'Televisioun gedréit. Hie war vun 1954 bis zu sengem Doud am Joer 1984 mat der Schauspillerin [[Susi Nicoletti]] bestuet. == Filmographie == === Kino === === als Schauspiller === * 1934: ''Ein Stern fällt vom Himmel'' - Regie: [[Max Neufeld]] - Haaptacteuren: [[Joseph Schmidt]], [[Egon von Jordan]] * 1935: ''Címzett ismeretlen'' - Regie: [[Béla Gaál]] - Haaptacteuren: [[Irén Ágay]], [[Imre Ráday]] - (als Toni) * 1940: ''Dr. Ehrlich's Magic Bullet'' - Regie: [[William Dieterle]] - Haaptacteuren: [[Edward G. Robinson]], [[Ruth Gordon]] - (als Hans Weisgart) * 1940: ''Four Sons'' - Regie: [[Archie Mayo]] - Haaptacteuren: [[Don Ameche]], [[Eugenie Leontovich]] - (als Schmitt) * 1940: ''A Dispatch from Reuters'' - Regie: William Dieterle - Haaptacteuren: Edward G. Robinson, [[Edna Best]] - (als Heinrich) * 1941: ''Underground'' - Regie: [[Vincent Sherman]] - Haaptacteuren: [[Jeffrey Lynn]], [[Philip Dorn]] - (als Rudi) * 1942: ''The Pied Piper'' - Regie: [[Irving Pichel]] - Haaptacteuren: [[Monty Woolley]], [[Roddy McDowall]] - (als Zaldot) * 1942: ''Secret Enemies'' - Regie: [[Benjamin Stoloff]] - Haaptacteuren: [[Craig Stevens]], [[Faye Emerson]] * 1942: ''Once Upon a Honeymoon'' - Regie: [[Leo McCarey]] - Haaptacteuren: [[Cary Grant]], [[Ginger Rogers]] * 1943: ''The Fighting Guerrillas'' - Regie: [[Louis King]] - Haaptacteuren: [[Philip Dorn]], [[Anna Sten]] - (als däitschen Zaldot) * 1978: ''The Moon Is Down'' - Regie: [[Irving Pichel]] - Haaptacteuren: [[Cedric Hardwicke]], [[Lee J. Cobb]] - (als Moeller) * 1943: ''Tonight We Raid Calais'' - Regie: [[John Brahm]] - Haaptacteuren: [[Annabella]], [[John Sutton]] * 1943: ''Mission to Moscow'' - Regie: [[Michael Curtiz]] - Haaptacteuren: [[Walter Huston]], [[Ann Harding]] - (als Schëffsstewart) * 1943: ''Action in the North Atlantic'' - Regie: [[Lloyd Bacon]] - Haaptacteuren: [[Humphrey Bogart]], [[Raymond Massey]] * 1943: ''[[Hitler's Madman]]'' - Regie: [[Douglas Sirk]] - Haaptacteuren: [[John Carradine]], [[Patricia Morison]] * 1943: ''Background to Danger'' - Regie: [[Raoul Walsh]] - Haaptacteuren: [[George Raft]], [[Brenda Marshall]] * 1943: ''Hostages'' - Regie: [[Frank Tuttle]] - Haaptacteuren: [[Luise Rainer]], [[Arturo de Córdova]] ==== als Regisseur ==== * 1954: ''Pepi Columbus'' - Haaptacteuren: [[Josef Meinrad]] === Televisioun === ==== als Regisseur (Auswiel) ==== * 1972: ''Weh dem, der lügt'' - Haaptacteuren: [[Fred Liewehr]], [[Klaus Maria Brandauer]], [[Cornelia Froboess]] * 1974: ''Fräulein Else'' - Haaptacteuren: [[Marianne Nentwich]], [[Curd Jürgens]], [[Susi Nicoletti]] * 1975: ''Ein treuer Diener seines Herrn'' - Haaptacteuren: [[Sabine Sinjen]], [[Walther Reyer]], [[Sonja Sutter]] * 1976: ''Armut'' - Haaptacteuren: [[Karl Paryla]], Susi Nicoletti * 1976: ''Der Raub der Sabinerinnen'' - Haaptacteuren: Fred Liewehr, [[Paul Hoffmann (Schauspiller)|Paul Hoffmann]] * 1979: ''Berggasse 19'' - Haaptacteuren: Curd Jürgens, [[Eva Kerbler]] * 1981: ''Der Traum ein Leben'' - Haaptacteuren: Walther Reyer, [[Senta Berger]], Klaus Maria Brandauer == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Haeussermann Ernst}} [[Kategorie:Éisträichesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Éisträichesch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Gebuer 1916]] [[Kategorie:Gestuerwen 1984]] o05s6orn9nogue79wt91tnorc2mp7u5 Walther Reyer 0 177086 2704348 2704330 2026-09-08T13:15:49Z Mobby 12 60927 k 2704348 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Walther Reyer''', gebuer de [[4. September]] [[1922]] zu [[Hall in Tirol]], a gestuerwen de [[5. September]] [[1999]] zu [[Innsbruck]], war en [[Éisträich|éisträichesche]] [[Schauspiller]]. Hien huet a bekannte Filmer wéi den historesche Filmer ''[[Sissi - Die junge Kaiserin]]'' a ''[[Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin]]'' alle béid vum [[Ernst Marischka]], sou wéi an den Abenteuerfilmer vum [[Fritz Lang]] ''[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]]'' an ''[[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]]'' matgespillt. Hie krut och eng Haaptroll am Filmdrama ''L'œil du malin'' vum [[Claude Chabrol]]. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1954: ''Der rote Prinz'' - Regie: [[Hans Schott-Schöbinger]] - Haaptacteuren: [[Inge Egger]], [[Peter Pasetti]] * 1954: ''Das sündige Dorf'' - Regie: [[Ferdinand Dörfler]] - Haaptacteuren: [[Joe Stöckel]], [[Günther Lüders]] - (als Sepp Stangassinger) * 1956: ''Kronprinz Rudolfs letzte Liebe'' - Regie: [[Rudolf Jugert]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Prack]], [[Christiane Hörbiger]] - (als Erzherzog Johann Salvator) * 1956: ''[[Sissi - Die junge Kaiserin]]'' - Regie: [[Ernst Marischka]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Karlheinz Böhm]] - (als Grof Andrassy) * 1957: ''[[Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin]]'' - Regie: Ernst Marischka - Haaptacteuren: Romy Schneider, Karlheinz Böhm - (als Grof ) * 1958: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O.E. Hasse]], [[Eva Bartok]] - (als Dr. Sellnow) * 1958: ''[[Hoch klingt der Radetzkymarsch]]'' - Regie: [[Géza von Bolváry]] - Haaptacteuren: [[Johanna Matz]], [[Winnie Markus]] - (als Stephan Fischbacher) * 1959: ''[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]]'' - Regie: [[Fritz Lang]] - Haaptacteuren: [[Debra Paget]], [[Paul Hubschmid]], [[René Deltgen]] - (als Maharadjaj Chandra) * 1959: ''[[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]]'' - Regie: Fritz Lang - Haaptacteuren: Debra Paget, Paul Hubschmid, René Deltgen - (als Maharadjaj Chandra) * 1959: ''[[Maria Stuart (Film 1959)|Maria Stuart]]'' - Regie: [[Alfred Stöger]] - Haaptacteuren: [[Judith Holzmeister]], [[Albin Skoda]] * 1959: ''[[Jacqueline (Film)| Jacqueline]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Johanna von Koczian]], [[Götz George]] - (als Paul Büttner) * 1960: ''Don Carlos'' - Regie: [[Alfred Stöger]] - Haaptacteuren: [[Ewald Balser]], [[Aglaja Schmid]] - (als Don Carlos) * 1960: ''Gustav Adolfs Page'' - Regie: [[Rolf Hansen]] - Haaptacteuren: [[Liselotte Pulver]], [[Curd Jürgens]] - (als Hauptmann Roland) * 1961: ''Jedermann'' - Regie: [[Gottfried Reinhardt]] - Haaptacteuren: [[Kurt Heintel]], [[Sonja Sutter]] - (als Jedermann) * 1962: ''L'œil du malin'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Jacques Charrier]], [[Stéphane Audran]] - (als Andreas Hartman) * 1962: ''Romanze in Venedig'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Ann Smyrner]], [[Willy Birgel]] - (als Stefan) * 1993: ''[[Ferien vom Ich (Film 1963)|Ferien vom Ich]]'' - Regie: [[Hans Grimm]] - Haaptacteuren: [[Geneviève Cluny]], [[Monika Dahlberg]] - (als Frank A. Stevenson) * 1964: ''Der Verschwender'' - Regie: [[Kurt Meisel]] - Haaptacteuren: Christiane Hörbiger, [[Wolfgang Gasser]] - (als Julius von Flottwell) * 1981: ''The Amateur'' - Regie: [[Charles Jarrott]] - Haaptacteuren: [[John Savage]], [[Christopher Plummer]], [[Marthe Keller]] * 1984: ''Ärztinnen'' - Regie: [[Horst Seemann]] - Haaptacteuren: [[Judy Winter]], [[Michael Gwisdek]] - (als Dr. Riemenschild) * 1998: ''Die Schuld der Liebe'' - Regie: [[Andreas Gruber]] - Haaptacteuren: [[Ruth Rieser]], [[Sandrine Bonnaire]] - (als Prälat Sippel) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Reyer Walther}} [[Kategorie:Éisträichesch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Gebuer 1922]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] trmlfxu92r7t2481yjhj2o8u9vt4su4 2704356 2704348 2026-09-08T17:49:30Z GilPe 14980 2704356 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Walther Reyer''', gebuer de [[4. September]] [[1922]] zu [[Hall in Tirol]], a gestuerwen de [[5. September]] [[1999]] zu [[Innsbruck]], war en [[Éisträich|éisträichesche]] [[Schauspiller]]. Hien huet a bekannte Filmer wéi den historesche Filmer ''[[Sissi - Die junge Kaiserin]]'' a ''[[Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin]]'' alle béid vum [[Ernst Marischka]], sou wéi an den Abenteuerfilmer vum [[Fritz Lang]] ''[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]]'' an ''[[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]]'' matgespillt. Hie krut och eng Haaptroll am Filmdrama ''L'œil du malin'' vum [[Claude Chabrol]]. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1954: ''Der rote Prinz'' - Regie: [[Hans Schott-Schöbinger]] - Haaptacteuren: [[Inge Egger]], [[Peter Pasetti]] * 1954: ''Das sündige Dorf'' - Regie: [[Ferdinand Dörfler]] - Haaptacteuren: [[Joe Stöckel]], [[Günther Lüders]] - (als Sepp Stangassinger) * 1956: ''Kronprinz Rudolfs letzte Liebe'' - Regie: [[Rudolf Jugert]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Prack]], [[Christiane Hörbiger]] - (als Erzherzog Johann Salvator) * 1956: ''[[Sissi - Die junge Kaiserin]]'' - Regie: [[Ernst Marischka]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Karlheinz Böhm]] - (als Grof Andrassy) * 1957: ''[[Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin]]'' - Regie: Ernst Marischka - Haaptacteuren: Romy Schneider, Karlheinz Böhm - (als Grof ) * 1958: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O.E. Hasse]], [[Eva Bartok]] - (als Dr. Sellnow) * 1958: ''[[Hoch klingt der Radetzkymarsch]]'' - Regie: [[Géza von Bolváry]] - Haaptacteuren: [[Johanna Matz]], [[Winnie Markus]] - (als Stephan Fischbacher) * 1959: ''[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]]'' - Regie: [[Fritz Lang]] - Haaptacteuren: [[Debra Paget]], [[Paul Hubschmid]], [[René Deltgen]] - (als Maharadjaj Chandra) * 1959: ''[[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]]'' - Regie: Fritz Lang - Haaptacteuren: Debra Paget, Paul Hubschmid, René Deltgen - (als Maharadjaj Chandra) * 1959: ''[[Maria Stuart (Film 1959)|Maria Stuart]]'' - Regie: [[Alfred Stöger]] - Haaptacteuren: [[Judith Holzmeister]], [[Albin Skoda]] * 1959: ''[[Jacqueline (Film)|Jacqueline]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Johanna von Koczian]], [[Götz George]] - (als Paul Büttner) * 1960: ''Don Carlos'' - Regie: [[Alfred Stöger]] - Haaptacteuren: [[Ewald Balser]], [[Aglaja Schmid]] - (als Don Carlos) * 1960: ''Gustav Adolfs Page'' - Regie: [[Rolf Hansen]] - Haaptacteuren: [[Liselotte Pulver]], [[Curd Jürgens]] - (als Hauptmann Roland) * 1961: ''Jedermann'' - Regie: [[Gottfried Reinhardt]] - Haaptacteuren: [[Kurt Heintel]], [[Sonja Sutter]] - (als Jedermann) * 1962: ''L'œil du malin'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Jacques Charrier]], [[Stéphane Audran]] - (als Andreas Hartman) * 1962: ''Romanze in Venedig'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Ann Smyrner]], [[Willy Birgel]] - (als Stefan) * 1993: ''[[Ferien vom Ich (Film 1963)|Ferien vom Ich]]'' - Regie: [[Hans Grimm]] - Haaptacteuren: [[Geneviève Cluny]], [[Monika Dahlberg]] - (als Frank A. Stevenson) * 1964: ''Der Verschwender'' - Regie: [[Kurt Meisel]] - Haaptacteuren: Christiane Hörbiger, [[Wolfgang Gasser]] - (als Julius von Flottwell) * 1981: ''The Amateur'' - Regie: [[Charles Jarrott]] - Haaptacteuren: [[John Savage]], [[Christopher Plummer]], [[Marthe Keller]] * 1984: ''Ärztinnen'' - Regie: [[Horst Seemann]] - Haaptacteuren: [[Judy Winter]], [[Michael Gwisdek]] - (als Dr. Riemenschild) * 1998: ''Die Schuld der Liebe'' - Regie: [[Andreas Gruber]] - Haaptacteuren: [[Ruth Rieser]], [[Sandrine Bonnaire]] - (als Prälat Sippel) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Reyer Walther}} [[Kategorie:Éisträichesch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Gebuer 1922]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] epnp0cbojdl07fe9gv1m7gi7kej74nv Jean-Pierre Gratia 0 177087 2704344 2026-09-08T13:02:13Z Zinneke 34 um Plang 2704344 wikitext text/x-wiki {{skizzWWII}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Pierre''' ("'''Jempy'''") '''Gratia''', gebuer ... a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]]. Hie war Wiechter vun der [[Minière Hondsbësch]]. An deene leschte Méint vum Zweete Weltkrich waren do dosende [[Refractaire]]n dra verstoppt. Hien huet hien dofir gesuergt, dass keen erakéim, deen do näischt verluer hat.<ref>Mami: [https://www.ardenneweb.eu/reportages/2009/les_refractaires_il_y_a_65_ans_au_grand_duche_de_luxembourg Les Réfractaires il y 65 ans - au Grand-duché de Luxembourg.] ardenneweb.eu, 16.02.2009.</ref> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Nidderkuer eng nei Strooss no him genannt. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gratia Jeanpierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen ?]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] na8ldbee1uofqh9sn0qzf69lpirowdu 2704345 2704344 2026-09-08T13:08:23Z Zinneke 34 2704345 wikitext text/x-wiki {{skizzWWII}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Pierre''' ("'''Jempy'''") '''Gratia''', gebuer ... a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]]. Hie war Wiechter vun der [[Bunker Hondsbësch|Minière Hondsbësch]]. An deene leschte Méint vum Zweete Weltkrich waren do dosende [[Refractaire]]n dra verstoppt. Hien huet hien dofir gesuergt, dass keen erakéim, deen do näischt verluer hat.<ref>Mami: [https://www.ardenneweb.eu/reportages/2009/les_refractaires_il_y_a_65_ans_au_grand_duche_de_luxembourg Les Réfractaires il y 65 ans - au Grand-duché de Luxembourg.] ardenneweb.eu, 16.02.2009.</ref> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Nidderkuer eng nei Strooss no him genannt. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gratia Jeanpierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen ?]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] gid7g8d1xwdcmenvrwgfw2foywcsbhe 2704349 2704345 2026-09-08T13:24:16Z Zinneke 34 doudesdatum 2704349 wikitext text/x-wiki {{skizzWWII}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Pierre''' ("'''Jempy'''" oder "'''Père'''") '''Gratia''', gebuer ... a gestuerwen Enn August [[1977]] (am Alter vu 87 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/ncn1gdz8r/pages/11/articles/DIVL1412 Avis de décès 4 Page 11.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 200 (01.09.1977), p. 11 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> , war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]]. Hie war Wiechter vun der [[Bunker Hondsbësch|Minière Hondsbësch]]. An deene leschte Méint vum Zweete Weltkrich waren do dosende [[Refractaire]]n dra verstoppt. Hien huet hien dofir gesuergt, dass keen erakéim, deen do näischt verluer hat.<ref>Mami: [https://www.ardenneweb.eu/reportages/2009/les_refractaires_il_y_a_65_ans_au_grand_duche_de_luxembourg Les Réfractaires il y 65 ans - au Grand-duché de Luxembourg.] ardenneweb.eu, 16.02.2009.</ref> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Nidderkuer eng nei Strooss no him genannt. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gratia Jeanpierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 1977]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 26qgsoceq35u51vbp4ldsnwq1hg9rge 2704350 2704349 2026-09-08T13:27:39Z Zinneke 34 2704350 wikitext text/x-wiki {{skizzWWII}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Pierre''' ("'''Jempy'''" oder "'''Père'''") '''Gratia''', gebuer ... a gestuerwen Enn August [[1977]] (am Alter vu 87 Joer) zu [[Nidderkuer]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/ncn1gdz8r/pages/11/articles/DIVL1412 Avis de décès 4 Page 11.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 200 (01.09.1977), p. 11 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> , war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]]. Hie war Wiechter vun der [[Bunker Hondsbësch|Minière Hondsbësch]]. An deene leschte Méint vum Zweete Weltkrich waren do dosende [[Refractaire]]n dra verstoppt. Hien huet hien dofir gesuergt, dass keen erakéim, deen do näischt verluer hat.<ref>Mami: [https://www.ardenneweb.eu/reportages/2009/les_refractaires_il_y_a_65_ans_au_grand_duche_de_luxembourg Les Réfractaires il y 65 ans - au Grand-duché de Luxembourg.] ardenneweb.eu, 16.02.2009.</ref> == Gielercher an Eierungen == * Médaille de la Résistance, Médaille de la Reconnaissance Nationale<ref name=rip/> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Nidderkuer eng nei Strooss no him genannt. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gratia Jeanpierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 1977]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] m3ebapivnnuu3cdrwjz2b9rfdal1esf 2704351 2704350 2026-09-08T13:32:05Z Zinneke 34 2704351 wikitext text/x-wiki {{skizzWWII}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Pierre''' ("'''Jempy'''" oder "'''Père'''") '''Gratia''', gebuer ... a gestuerwen Enn August [[1977]] (am Alter vu 87 Joer) zu [[Nidderkuer]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/ncn1gdz8r/pages/11/articles/DIVL1412 Avis de décès 4 Page 11.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 200 (01.09.1977), p. 11 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> , war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]]. Hie war Wiechter vun der [[Bunker Hondsbësch|Minière Hondsbësch]]. An deene leschte Méint vum Zweete Weltkrich waren do dosende [[Refractaire]]n dra verstoppt. Hien huet dofir gesuergt, dass keen erakéim, deen do näischt verluer hat, an och soss d'Logisitk ëm d'Veruergung vun de verstoppte Jonge mat Liewensmëttel asw. mat organiséiert.<ref>Mami: [https://www.ardenneweb.eu/reportages/2009/les_refractaires_il_y_a_65_ans_au_grand_duche_de_luxembourg Les Réfractaires il y 65 ans - au Grand-duché de Luxembourg.] ardenneweb.eu, 16.02.2009.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/rzgwpdjvqq/pages/6/articles/DIVL651 „Père“ J.P. Gratia ist tot!]. In: Tageblatt, nº 202 (03.09.1977), p. Seite 6 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> == Gielercher an Eierungen == * Médaille de la Résistance, Médaille de la Reconnaissance Nationale<ref name=rip/> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Nidderkuer eng nei Strooss no him genannt. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gratia Jeanpierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 1977]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 19u7e965zam8quhexlcrocak7vbga4a 2704357 2704351 2026-09-08T17:50:51Z GilPe 14980 2704357 wikitext text/x-wiki {{skizzWWII}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Pierre''' ("'''Jempy'''" oder "'''Père'''") '''Gratia''', gebuer ... a gestuerwen Enn August [[1977]] (am Alter vu 87 Joer) zu [[Nidderkuer]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/ncn1gdz8r/pages/11/articles/DIVL1412 Avis de décès 4 Page 11.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 200 (01.09.1977), p. 11 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> , war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]]. Hie war Wiechter vun der [[Bunker Hondsbësch|Minière Hondsbësch]]. An deene leschte Méint vum Zweete Weltkrich waren do Dosende [[Refractaire]]n dra verstoppt. Hien huet dofir gesuergt, dass keen erakéim, deen do näischt verluer hat, an och soss d'Logisitk ëm d'Versuergung vun de verstoppte Jonge mat Liewensmëttel asw. mat organiséiert.<ref>Mami: [https://www.ardenneweb.eu/reportages/2009/les_refractaires_il_y_a_65_ans_au_grand_duche_de_luxembourg Les Réfractaires il y 65 ans - au Grand-duché de Luxembourg.] ardenneweb.eu, 16.02.2009.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/rzgwpdjvqq/pages/6/articles/DIVL651 „Père“ J.P. Gratia ist tot!]. In: Tageblatt, nº 202 (03.09.1977), p. Seite 6 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> == Gielercher an Éierungen == * Médaille de la Résistance, Médaille de la Reconnaissance Nationale<ref name=rip/> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Nidderkuer eng nei Strooss no him genannt. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gratia Jeanpierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 1977]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] jtnsrrw1q787dbr20slffqv6k40xfig Déngschtgrade vun der Police grand-ducale 0 177088 2704383 2026-09-08T19:15:25Z StefanVIII 71833 Säit ugeluecht mat: 'D''''Déngschtgrade vun der Police grand-ducale''' weisen d'Positioun vun engem Policebeamten an der Hierarchie vun der [[Police grand-ducale|lëtzebuergescher Police]].<ref name="grades">{{Citation|URL=https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf|Titel=Les grades policiers|Gekuckt=08.09.2026|Datum=2023|Editeur=Police grand-ducale|Sprooch=fr}}</ref> == Cadre policier supérieur == === Fonctions dirigeantes === {| class="w…' 2704383 wikitext text/x-wiki D''''Déngschtgrade vun der Police grand-ducale''' weisen d'Positioun vun engem Policebeamten an der Hierarchie vun der [[Police grand-ducale|lëtzebuergescher Police]].<ref name="grades">{{Citation|URL=https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf|Titel=Les grades policiers|Gekuckt=08.09.2026|Datum=2023|Editeur=Police grand-ducale|Sprooch=fr}}</ref> == Cadre policier supérieur == === Fonctions dirigeantes === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="3" | ''Fonctions dirigeantes'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Directeur Général.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Directeur Général adjoint.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Directeur Central.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Directeur général'' | ''Directeur général adjoint'' | ''Directeur central'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Generaldirekter | Generaldirekter-Adjoint | Zentraldirekter |- | Quell: | colspan="3" | <ref name="grades" /> |} === Niveau « commissaire divisionnaire » === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="4" | ''Niveau « commissaire divisionnaire »'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier Commissaire divisionnaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire divisionnaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier Commissaire principal.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire principal.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Premier commissaire divisionnaire'' | ''Commissaire divisionnaire'' | ''Premier commissaire principal'' | ''Commissaire principal'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Éischte Divisiounskommissär | Divisiounskommissär | Éischten Haaptkommissär | Haaptkommissär |- | Quell: | colspan="4" | <ref name="grades" /> |} === Niveau « commissaire » === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="4" | ''Niveau « commissaire »'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire en chef.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier Commissaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire adjoint.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Commissaire en chef'' | ''Premier commissaire'' | ''Commissaire'' | ''Commissaire adjoint'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Chefkommissär | Éischte Kommissär | Kommissär | Kommissär-Adjoint |- | Quell: | colspan="4" | <ref name="grades" /> |} == Cadre policier == === Niveau « inspecteur » === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="4" | ''Niveau « inspecteur »'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Inspecteur chef.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier inspecteur.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Inspecteur.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Inspecteur adjoint.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Inspecteur chef'' | ''Premier inspecteur'' | ''Inspecteur'' | ''Inspecteur adjoint'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Chefinspekter | Éischten Inspekter | Inspekter | Inspekter-Adjoint |- | Quell: | colspan="4" | <ref name="grades" /> |} == Kuckt och == * [[Police grand-ducale]] * [[Karriären an der Police grand-ducale]] * [[Gendarmerie grand-ducale]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Police rank insignia of Luxembourg|Déngschtgrade vun der Police grand-ducale}} * [https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf ''Les grades policiers''] (Police grand-ducale, 2023) {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] qdphxapqbbvl67fvf5t4ru4tjb8arwh 2704402 2704383 2026-09-08T20:12:59Z GilPe 14980 2704402 wikitext text/x-wiki D''''Déngschtgrade vun der Police grand-ducale''' weisen d'Positioun vun engem Policebeamten an der Hierarchie vun der [[Police grand-ducale|lëtzebuergescher Police]].<ref name="grades">{{Citation|URL=https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf|Titel=Les grades policiers|Gekuckt=08.09.2026|Datum=2023|Editeur=Police grand-ducale|Sprooch=fr}}</ref> == Cadre policier supérieur == === Fonctions dirigeantes === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="3" | ''Fonctions dirigeantes'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Directeur Général.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Directeur Général adjoint.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Directeur Central.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Directeur général'' | ''Directeur général adjoint'' | ''Directeur central'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Generaldirekter | Generaldirekter-Adjoint | Zentraldirekter |- | Quell: | colspan="3" | <ref name="grades" /> |} === Niveau « commissaire divisionnaire » === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="4" | ''Niveau « commissaire divisionnaire »'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier Commissaire divisionnaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire divisionnaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier Commissaire principal.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire principal.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Premier commissaire divisionnaire'' | ''Commissaire divisionnaire'' | ''Premier commissaire principal'' | ''Commissaire principal'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Éischten Divisiounskommissär | Divisiounskommissär | Éischten Haaptkommissär | Haaptkommissär |- | Quell: | colspan="4" | <ref name="grades" /> |} === Niveau « commissaire » === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="4" | ''Niveau « commissaire »'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire en chef.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier Commissaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Commissaire adjoint.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Commissaire en chef'' | ''Premier commissaire'' | ''Commissaire'' | ''Commissaire adjoint'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Chefkommissär | Éischte Kommissär | Kommissär | Kommissär-Adjoint |- | Quell: | colspan="4" | <ref name="grades" /> |} == Cadre policier == === Niveau « inspecteur » === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! [[Police grand-ducale]] ! colspan="4" | ''Niveau « inspecteur »'' |- | ''Ofzeechen'' | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Inspecteur chef.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Premier inspecteur.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Inspecteur.svg|85px]] | [[Fichier:Luxembourg Grand Ducal Police rank – Inspecteur adjoint.svg|85px]] |- | ''Grad'' | ''Inspecteur chef'' | ''Premier inspecteur'' | ''Inspecteur'' | ''Inspecteur adjoint'' |- | ''op Lëtzebuergesch'' | Chefinspekter | Éischten Inspekter | Inspekter | Inspekter-Adjoint |- | Quell: | colspan="4" | <ref name="grades" /> |} == Kuckt och == * [[Police grand-ducale]] * [[Karriären an der Police grand-ducale]] * [[Gendarmerie grand-ducale]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Police rank insignia of Luxembourg|Déngschtgrade vun der Police grand-ducale}} * [https://police.public.lu/content/dam/police/fr/publications/2023/les-grades-policiers.pdf ''Les grades policiers''] (Police grand-ducale, 2023) {{Referenzen}} [[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]] 4pmos6lggo208a1n9csdiimg46ab66m Bishwa Ijtema 0 177089 2704410 2026-09-08T21:20:43Z Zinneke 34 adaptéiert vun de: 2704410 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Congregation of Muslim, Tongi, Bangladesh.jpg|mini|Grouss Zeltstad bei Tongi wärend der Bishwa Ijtema 2014.]] D''''Bishwa Ijtema'''<ref>och alt ''Vishwa Ijtema'' oder ''Viswa Ijtema'' transkribéiert</ref> ([[Bengalesch]]: বিশ্ব ইজতেমা}}, "Welt-Versammlung") ass eng muslimesch reliéis Versammlung zu [[Tongi]] am [[Bangladesch]], déi zanter ongeféier 1950 all Joers organiséiert gëtt. Et ass no der [[Haddsch]] déi zweetgréisste Versammlung vu Muslime weltwäit, gemooss un der Zuel vun de Leit (e puer Milliounen). == Geschicht == [[Fichier:Run to land of sacrifice(World congregation of muslim nation) 2012.jpg|mini|Versammlung 2012]] [[Fichier:Biswa Ijtema Dhaka Bangladesh 24012010.JPG|mini|upright|D'Participante kommen erbäi (2010)]] D'Bishwa Ijtema huet, anescht wéi d'Haddsch, déi zu de "[[Fënnef Saile vum Islam]]" gehéiert, keng Grondlag an de reliéise Schrëfte vum [[Islam]]. Si gouf eng éischt Kéier um Enn vun den 1940er oder an den 1950er Joeren duerch déi [[Ostpakistan|ostpakistanesch]] Branche vun den [[Tablighi Jamaat]], enger [[Sunniten|sunnitescher]] Frömmegkeetsbeweegung, organiséiert. Zil war et, Muslimen an enger iwwerregionaler Versammlung zesummenzebréngen.<ref>Nina Björkman: "The Biswa Ijtema". In: ''Scripta Instituti Donnerianis Aboensis'' Band 22, 2010. ISSN 0582-3226, S.9–23. |Online=https://ojs.abo.fi/index.php/scripta/article/view/347/462|Sprache=en}}</ref> Zanter 1967 si se op enger grousser Plaz bei Tongi um Fluss [[Turag]], déi vun der Regierung von Ostpakistan zur Verfügung gestallt gëtt. Traditionell ass d'Versammlung op dräi Deeg hannereneen am Januar. Héich Politiker wéi de Staatspresident oder de Premierminister halen do Begréissungsrieden. Iwwer 90 % vun de Particiopanten si Männer.Bis zu 5 Millioune Leit goufen an de leschte Joer gezielt. . Déi meescht Visiteure kommen aus Bangladesch. Wärend der Versammlung gëtt et reliéis Übungen, Priedegten a gemeinsam Gebieter. D'Priedegte ginn an e puer Sprooche gehalen (Bengalesch, [[Urdu]], [[Arabesch]]). Zanter en ettleche Joer gëtt, fir ze vill Leit op eng Kéier ze vermeiden, d'Versammlung op zwee Mol dräi Deeg organiséiert. Wie wéini komme kann, hänkt vun der Nummer vum Distrikt of, wou ee wunnt. Auslänner sinn do net dru gebonnen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=Q5a0lOlxO3k Trains from Biswa Ijtema, Tongi, Bangladesh ], Zich mat Pilger kommen op der Bishwa Ijtema 2013 un (YouTube-Video) {{Referenzen}} [[Kategorie:Islam]] [[Kategorie:Bangladesch]] cl3267ijdg3w4y7oiazqapgcypb5x9e 2704414 2704410 2026-09-09T06:38:03Z Puscas 735 ..... 2704414 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Congregation of Muslim, Tongi, Bangladesh.jpg|mini|Grouss Zeltstad bei Tongi wärend der Bishwa Ijtema 2014.]] D''''Bishwa Ijtema'''<ref>och alt ''Vishwa Ijtema'' oder ''Viswa Ijtema'' transkribéiert</ref> ([[Bengalesch]]: বিশ্ব ইজতেমা}}, "Welt-Versammlung") ass eng muslimesch reliéis Versammlung zu [[Tongi]] am [[Bangladesch]], déi zanter ongeféier 1950 all Joers organiséiert gëtt. Et ass no der [[Haddsch]] déi zweetgréisst Versammlung vu Muslime weltwäit, gemooss un der Zuel vun de Leit (e puer Milliounen). == Geschicht == [[Fichier:Run to land of sacrifice(World congregation of muslim nation) 2012.jpg|mini|Versammlung 2012]] [[Fichier:Biswa Ijtema Dhaka Bangladesh 24012010.JPG|mini|upright|D'Participante kommen erbäi (2010)]] D'Bishwa Ijtema huet, anescht wéi d'Haddsch, déi zu de "[[Fënnef Saile vum Islam]]" gehéiert, keng Grondlag an de reliéise Schrëfte vum [[Islam]]. Si gouf eng éischt Kéier um Enn vun den 1940er oder an den 1950er Jore vun der [[Ostpakistan|ostpakistanescher]] Branche vun den [[Tablighi Jamaat]], enger [[Sunniten|sunnitescher]] Frëmmegkeetsbeweegung, organiséiert. Hiert Zil war et, fir Muslimen an enger iwwerregionaler Versammlung zesummenzebréngen.<ref>Nina Björkman: "The Biswa Ijtema". In: ''Scripta Instituti Donnerianis Aboensis'' Band 22, 2010. ISSN 0582-3226, S.9–23. |Online=https://ojs.abo.fi/index.php/scripta/article/view/347/462|Sprache=en}}</ref> Zanter 1967 ass s'op enger grousser Plaz bei Tongi um Fluss [[Turag]], déi vun der Regierung vum Ostpakistan zur Verfügung gestallt gëtt. Traditionell ass d'Versammlung op dräi Deeg hannereneen am Januar. Héich Politiker wéi de Staatspresident oder de Premierminister halen do Begréissungsrieden. Iwwer 90 % vun de Participante si Männer. Bis zu 5 Millioune Leit goufen an de leschte Jore gezielt. . Déi meescht Visiteure kommen aus dem Bangladesch. Wärend der Versammlung gëtt et reliéis Riten, Priedegten a gemeinsam Gebieder. D'Priedegte ginn an e puer Sprooche gehalen (Bengalesch, [[Urdu]], [[Arabesch]]). Zanter en ettleche Jore gëtt, fir ze vill Leit op eng Kéier ze vermeiden, d'Versammlung op zweemol dräi Deeg organiséiert. Wie wéini komme kann, hänkt vun der Nummer vum Distrikt of, wou ee wunnt. Auslänner sinn do net dru gebonnen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=Q5a0lOlxO3k Trains from Biswa Ijtema, Tongi, Bangladesh ], Zich mat Pilger kommen op der Bishwa Ijtema 2013 un (YouTube-Video) {{Referenzen}} [[Kategorie:Islam]] [[Kategorie:Bangladesch]] bn7x6nmgyuwgoe4a82gz2mrqg51khvg Diskussioun:Déngschtgrade vun der Police grand-ducale 1 177090 2704423 2026-09-09T07:13:08Z Puscas 735 Säit ugeluecht mat: 'Moien, gëtt et doriwwer kee Gesetztext mat de Beschreiwungen.? --~~~~' 2704423 wikitext text/x-wiki Moien, gëtt et doriwwer kee Gesetztext mat de Beschreiwungen.? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:13, 9. Sep. 2026 (UTC) 007zuwuelclvabzaxv9q7iqjbuqsxn0 Schabloun:NATO-Generalsekretären 10 177091 2704447 2026-09-09T09:46:54Z Mobby 12 60927 De(n) Mobby 12 huet d'Säit [[Schabloun:NATO-Generalsekretären]] op [[Schabloun:Navigatioun NATO-Generalsekretären]] geréckelt: wéi déi aner Navien 2704447 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Schabloun:Navigatioun NATO-Generalsekretären]] mnkyy97sst0blq73mmlkihmyk54i12w