Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 24. Februar 0 1600 2704587 2680061 2026-09-09T16:24:28Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704587 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''24. [[Februar]]''' ass de 55. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1525]]: An der [[Schluecht vu Pavia]] gewannen d'Truppe vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]] an huelen de franséische Kinnek [[François Ier]] gefaangen. * [[1848]]: De franséische Kinnek Louis-Philippe vun Orleans gëtt an der [[Februarrevolutioun 1848|Februarrevolutioun]] ofgesat. * [[1896]]: De franséische Physiker [[Antoine-Henri Becquerel]] entdeckt d'radioaktiv Stralung vun [[Uran]]. * [[1918]]: [[Estland]] gëtt onofhängeg vu [[Russland]]. * [[1920]]: D'''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' (NSDAP) gëtt gegrënnt. * [[1949]]: Waffestëllstandsofkommes tëscht [[Israel]] an [[Egypten]] nom [[Palestinakrich]]. * [[1991]]: Ufank vum [[Zweete Golfkrich]] mat der ''Operatioun Wüsteschëld''. * [[2022]]: [[Krich an der Ukrain|Russland iwwerfällt d'Ukrain]]. '''Lëtzebuerg''' * [[1916]]: D'[[Regierung Thorn]] gëtt vereedegt. * [[1984]]: Gesetz iwwer de [[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Sproochegebrauch]] zu Lëtzebuerg: [[Lëtzebuergesch]] gëtt als "Nationalsprooch" definéiert a kritt de Status vun enger administrativer Sprooch (nieft Däitsch a Franséisch). ==Sport== * [[1971]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1972]], 0:6 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11665 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg de 24. Februar 1971 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[2004]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Jerez la Frontera]] 2:4 géint d'Färoer Inselen. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] an [[Daniel Huss]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=656 D'Detailer vum Foussballlännermatch Färoer Inselen-Lëtzebuerg de 24. Februar 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Karl V. (HRR).jpg|Karel V. Fichier:Emmanuelle Riva Cannes 2012.jpg|Emmanuelle Riva Fichier:Steve Jobs Headshot 2010-CROP2.jpg|Steve Jobs </gallery> * [[1304]]: [[Ibn Battūta]], muslimeschen Entdecker. * [[1500]]: [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], Keeser vum Hellege Réimesche Räich. * [[1557]]: [[Matthias (HRR)|Matthias]], réimesch-däitsche Keeser an Äerzherzog vun Éisträich (1612–1619), Kinnek vun Ungarn a vu Kroatien (1608-1619) a Kinnek vu Béimen (1611-1619). * [[1786]]: [[Wilhelm Grimm]], däitsche Sproochwëssenschaftler a Schrëftsteller. * [[1795]]: [[Mathias Lefort]], Iechternacher Postbeamten a Politiker. * [[1843]]: [[Teófilo Braga]], portugisesche Schrëftsteller a Politiker. * [[1871]]: [[Luc Housse]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[1855]]: [[Michel Fallize]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Missionnaire. * [[1880]]: [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1884]]: [[Eugène Becker]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1885]]: [[Chester W. Nimitz]], Admirol vun der [[United States Navy|US-Marinn]]. * [[1890]]: [[Edouard Loutsch]], lëtzebuergesche Veterinär a Politiker. * [[1896]]: [[Richard Thorpe]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[1902]]: [[Hary Haagen]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1906]]: [[Fritz Rasqué]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1909]]: [[Riccardo Freda]], italieenesche Filmregisseur, -produzent a -schauspiller. * 1909: [[Joseph Fischer (Foussballspiller)|Joseph Fischer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1915]]: [[Wilm ten Haaf]], däitsche Filmregisseur. * [[1917]]: [[Gusty Kemp]], lëtzebuergesche Foussballist * [[1923]]: [[Maurice Garrel]], franséische Schauspiller. * [[1927]]: [[Emmanuelle Riva]], franséisch Schauspillerin. * [[1929]]: [[Domenico Campana]], itlieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[1932]]: [[Michel Legrand]], franséische Komponist a Museker. * [[1933]]: [[Judah Folkman]], amerikaneschen Zellbiolog a Medezinner. * [[1934]]: [[Bingu wa Mutharika]], malawesche Politiker. * [[1939]]: [[Marisa Mell]], éisträichesch Schauspillerin. * [[1940]]: [[Blanche Weicherding-Goergen]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin, Restauratorin. * [[1942]]: [[Norbert Hastert]], lëtzebuergesche Moler. * [[1944]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[1946]]: [[Michael Radford]], brittesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1948]]: [[Rolf Tarrach]], spuenesche Physiker a Rekter vun der [[Université du Luxembourg]]. * 1948: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[1951]]: [[Monique Melsen]], lëtzebuergesch Sängerin a Kabarettistin. * 1951: [[Laimdota Straujuma]], lettesch Ekonomistin a Politikerin. * [[1955]]: [[Steve Jobs]], Matgrënner an CEO vun Apple. * [[1958]]: [[Plastic Bertrand]], belsche ''New-Wave''-Museker. * [[1960]]: [[Marc Angel (Kënschtler)|Marc Angel]], lëtzebuergesche Kënschtler. * [[1961]]: [[Erna Solberg]], norwegesch Politikerin. * [[1967]]: [[Mireille Weiten-de Waha]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[1972]]: [[Tina Gillen]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1976]]: [[Yuval Noah Harari]], israeeleschen Historiker an Auteur. * [[1988]]: [[Clayton De Sousa Moreira]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1995]]: [[Tim Schmit]], lëtzebuergesche Basketballspiller. == Gestuerwen == * [[1704]]: [[Marc-Antoine Charpentier]], franséische Komponist. * [[1875]]: [[Marc Seguin]], franséischen Ingenieur an Erfinder. * [[1892]]: [[Joseph Namur]], Apdikter zu Iechternach a Professer am Iechternacher Kolléisch. * [[1895]]: [[Anna Moes]], lëtzebuergesch Nonn a Priorin vum Dominikanerinneklouschter um Lampertsbierg. * [[1899]]: [[Emil Welti]], Schwäizer Politiker. * [[1926]]: [[Nicolas van Werveke]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1936]]: [[Albert C. Ritchie]], US-amerikanesche Politiker. * [[1941]]: [[Marie Hackin|Marie]] a [[Joseph Hackin]], lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel. * [[1953]]: [[Gerd von Rundstedt]], däitsche Generolfeldmarschall am Zweete Weltkrich. * [[1978]]: [[Jean Wagner (Liichtathleet)|Jean Wagner]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik. * [[1988]]: [[Memphis Slim]], US-amerikanesche Bluesmuseker. * [[1998]]: [[François Visine]], Grënner vun der [[Fondation du Mérite Européen]]. * [[2001]]: [[Joseph Moscardo]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[2010]]: [[Armand Blau]], lëtzebuergeschen Hotellier an Auteur. * [[2012]]: [[Pierre Sinibaldi]], franséische Foussballspiller an -trainer an Trainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp. * [[2014]]: [[Harold Ramis]] US-amerikanesche Regisseur, Schauspiller, Auteur. * [[2022]]: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|24 February|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Februar| 24]] e8znyfro1xpfsocao0toafbwybwkyo6 2704588 2704587 2026-09-09T16:25:09Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704588 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''24. [[Februar]]''' ass de 55. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1525]]: An der [[Schluecht vu Pavia]] gewannen d'Truppe vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]] an huelen de franséische Kinnek [[François Ier]] gefaangen. * [[1848]]: De franséische Kinnek Louis-Philippe vun Orleans gëtt an der [[Februarrevolutioun 1848|Februarrevolutioun]] ofgesat. * [[1896]]: De franséische Physiker [[Antoine-Henri Becquerel]] entdeckt d'radioaktiv Stralung vun [[Uran]]. * [[1918]]: [[Estland]] gëtt onofhängeg vu [[Russland]]. * [[1920]]: D'''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' (NSDAP) gëtt gegrënnt. * [[1949]]: Waffestëllstandsofkommes tëscht [[Israel]] an [[Egypten]] nom [[Palestinakrich]]. * [[1991]]: Ufank vum [[Zweete Golfkrich]] mat der ''Operatioun Wüsteschëld''. * [[2022]]: [[Krich an der Ukrain|Russland iwwerfällt d'Ukrain]]. '''Lëtzebuerg''' * [[1916]]: D'[[Regierung Thorn]] gëtt vereedegt. * [[1984]]: Gesetz iwwer de [[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Sproochegebrauch]] zu Lëtzebuerg: [[Lëtzebuergesch]] gëtt als "Nationalsprooch" definéiert a kritt de Status vun enger administrativer Sprooch (nieft Däitsch a Franséisch). ==Sport== * [[1971]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1972]], 0:6 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11665 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg de 24. Februar 1971 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[2004]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Jerez la Frontera]] 2:4 géint d'Färoer Inselen. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] an [[Daniel Huss]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=656 D'Detailer vum Foussballlännermatch Färoer Inselen-Lëtzebuerg de 24. Februar 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Karl V. (HRR).jpg|Karel V. Fichier:Emmanuelle Riva Cannes 2012.jpg|Emmanuelle Riva Fichier:Steve Jobs Headshot 2010-CROP2.jpg|Steve Jobs </gallery> * [[1304]]: [[Ibn Battūta]], muslimeschen Entdecker. * [[1500]]: [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], Keeser vum Hellege Réimesche Räich. * [[1557]]: [[Matthias (HRR)|Matthias]], réimesch-däitsche Keeser an Äerzherzog vun Éisträich (1612–1619), Kinnek vun Ungarn a vu Kroatien (1608-1619) a Kinnek vu Béimen (1611-1619). * [[1786]]: [[Wilhelm Grimm]], däitsche Sproochwëssenschaftler a Schrëftsteller. * [[1795]]: [[Mathias Lefort]], Iechternacher Postbeamten a Politiker. * [[1843]]: [[Teófilo Braga]], portugisesche Schrëftsteller a Politiker. * [[1871]]: [[Luc Housse]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[1855]]: [[Michel Fallize]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Missionnaire. * [[1880]]: [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1884]]: [[Eugène Becker]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1885]]: [[Chester W. Nimitz]], Admirol vun der [[United States Navy|US-Marinn]]. * [[1890]]: [[Edouard Loutsch]], lëtzebuergesche Veterinär a Politiker. * [[1896]]: [[Richard Thorpe]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[1902]]: [[Hary Haagen]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1906]]: [[Fritz Rasqué]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1909]]: [[Riccardo Freda]], italieenesche Filmregisseur, -produzent a -schauspiller. * 1909: [[Joseph Fischer (Foussballspiller)|Joseph Fischer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1915]]: [[Wilm ten Haaf]], däitsche Filmregisseur. * [[1917]]: [[Gusty Kemp]], lëtzebuergesche Foussballist * [[1923]]: [[Maurice Garrel]], franséische Schauspiller. * [[1927]]: [[Emmanuelle Riva]], franséisch Schauspillerin. * [[1929]]: [[Domenico Campana]], italieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[1932]]: [[Michel Legrand]], franséische Komponist a Museker. * [[1933]]: [[Judah Folkman]], amerikaneschen Zellbiolog a Medezinner. * [[1934]]: [[Bingu wa Mutharika]], malawesche Politiker. * [[1939]]: [[Marisa Mell]], éisträichesch Schauspillerin. * [[1940]]: [[Blanche Weicherding-Goergen]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin, Restauratorin. * [[1942]]: [[Norbert Hastert]], lëtzebuergesche Moler. * [[1944]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[1946]]: [[Michael Radford]], brittesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1948]]: [[Rolf Tarrach]], spuenesche Physiker a Rekter vun der [[Université du Luxembourg]]. * 1948: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[1951]]: [[Monique Melsen]], lëtzebuergesch Sängerin a Kabarettistin. * 1951: [[Laimdota Straujuma]], lettesch Ekonomistin a Politikerin. * [[1955]]: [[Steve Jobs]], Matgrënner an CEO vun Apple. * [[1958]]: [[Plastic Bertrand]], belsche ''New-Wave''-Museker. * [[1960]]: [[Marc Angel (Kënschtler)|Marc Angel]], lëtzebuergesche Kënschtler. * [[1961]]: [[Erna Solberg]], norwegesch Politikerin. * [[1967]]: [[Mireille Weiten-de Waha]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[1972]]: [[Tina Gillen]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1976]]: [[Yuval Noah Harari]], israeeleschen Historiker an Auteur. * [[1988]]: [[Clayton De Sousa Moreira]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1995]]: [[Tim Schmit]], lëtzebuergesche Basketballspiller. == Gestuerwen == * [[1704]]: [[Marc-Antoine Charpentier]], franséische Komponist. * [[1875]]: [[Marc Seguin]], franséischen Ingenieur an Erfinder. * [[1892]]: [[Joseph Namur]], Apdikter zu Iechternach a Professer am Iechternacher Kolléisch. * [[1895]]: [[Anna Moes]], lëtzebuergesch Nonn a Priorin vum Dominikanerinneklouschter um Lampertsbierg. * [[1899]]: [[Emil Welti]], Schwäizer Politiker. * [[1926]]: [[Nicolas van Werveke]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1936]]: [[Albert C. Ritchie]], US-amerikanesche Politiker. * [[1941]]: [[Marie Hackin|Marie]] a [[Joseph Hackin]], lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel. * [[1953]]: [[Gerd von Rundstedt]], däitsche Generolfeldmarschall am Zweete Weltkrich. * [[1978]]: [[Jean Wagner (Liichtathleet)|Jean Wagner]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik. * [[1988]]: [[Memphis Slim]], US-amerikanesche Bluesmuseker. * [[1998]]: [[François Visine]], Grënner vun der [[Fondation du Mérite Européen]]. * [[2001]]: [[Joseph Moscardo]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[2010]]: [[Armand Blau]], lëtzebuergeschen Hotellier an Auteur. * [[2012]]: [[Pierre Sinibaldi]], franséische Foussballspiller an -trainer an Trainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp. * [[2014]]: [[Harold Ramis]] US-amerikanesche Regisseur, Schauspiller, Auteur. * [[2022]]: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|24 February|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Februar| 24]] t1zxyxu7okpmnisdelmuhag3k54q3d6 20. Mäerz 0 1627 2704558 2668003 2026-09-09T15:24:30Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704558 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''20. [[Mäerz]]''' ass den 79. Dag vum Joer (80. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1413]]: Den [[Henry V. vun England|Henry V.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]]. * [[1916]]: Den [[Albert Einstein]] publizéiert seng [[Relativitéitstheorie]]. * [[1956]]: [[Tunesien]] gëtt vu [[Frankräich]] onofhängeg. * [[1986]]: De [[Jacques Chirac]] gëtt Premierminister a Frankräich. * [[1995]]: D'[[japan]]esch [[Aum-Sekt]] mécht mat gëftegem [[Sarin]]-Gas eng Attack op den Tokioer Metro. * [[2003]]: Ufank vum [[Drëtte Golfkrich]] am [[Irak]]. '''Lëtzebuerg''' * [[1925]]: D'[[Regierung Prüm]] gëtt vereedegt. * [[1974]]: Dat éischt Gesetz iwwer [[Landesplanung]] trëtt a Kraaft. ===Sport=== * [[1932]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt zu [[Déifferdeng]] 5:2 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Théo Logelin]], [[Jean Kremer]] (2), de [[Joseph Walthener]] an den [[Théophile Speicher]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=68 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 20. Mäerz 1932 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1938]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Wuppertal]] 1:2 géint Däitschland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Libar]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6133 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1938 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1949]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Linz]] 0:3 géint Éisträich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=121 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1949 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1957]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]], 1:4 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Johny Halsdorf]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14774 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1957 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1966]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:3 géint Italien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=205 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien, vum 20. Mäerz 1966 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:FK Hiemer - Friedrich Hölderlin (Pastell 1792).jpg|Friedrich Hölderlin Fichier:Henrik Ibsen.jpg|Henrik Ibsen Fichier:AmaliaSaxeWeimarEisenach.jpg|Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach Fichier:Baroness Ashton headshot.jpg|Catherine Ashton Fichier:Spike Lee (2012).jpg|Spike Lee Fichier:HollyHunter.jpg|Holly Hunter </gallery> * {{0}}[[43 v. Chr.]]: [[Ovid]], réimeschen Dichter. * [[1770]]: [[Friedrich Hölderlin]], däitschen Dichter. * [[1792]]: [[Joseph Baldauff]], Iechternacher Händler a Politiker. * [[1819]]: [[Joseph Servais]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1823]]: [[Hubert Brasseur]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1828]]: [[Henrik Ibsen]], norwegesche Schrëftsteller. * [[1829]]: [[Bernard Isidore Clasen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1830]]: [[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], Fra vum Prënz Henri, dem Läitnant-Gouverneur vu Lëtzebuerg. * [[1831]]: [[Charles-Joseph de Gargan]], loutrengesche Schmelzhär. * [[1841]]: [[Nicolas Meris]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker. * [[1862]]: [[Fritz Mersch]], lëtzebuergeschen Affekot, Politiker an Distriktskommissär. * [[1867]]: [[Charles Schaack]], lëtzebuergesche Jurist an Historiker. * [[1875]]: [[Eugène Dondelinger]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker. * [[1878]]: [[Léon Weirich]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * [[1882]]: [[René Coty]], President vun der [[Frankräich|franséischer Republik]]. * [[1885]]: [[Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * [[1886]]: [[Marcel Rau]], belsche Medailleur a Sculpteur. * [[1908]]: [[Michael Redgrave]], brittesche Schauspiller. * [[1909]]: [[Marie-Jeanne Bernard]], lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin. * [[1910]]: [[Roger Krier]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1911]]: [[Joseph-Émile Muller]], lëtzebuergeschen Auteur a Konschtkritiker. * [[1912]]: [[Arnold Schaack]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1913]]: [[Fons Hildgen]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 1913: [[Gottfried Reinhardt]], däitsch-US-amerikanesche Filmregisseur. * 1913: [[Pierre May]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Gerechten ënner den Natiounen. * [[1914]]: [[Victor Ewen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1915]]: [[Rudolf Kirchschläger]], éisträichesche Politiker a Bundespresident. * [[1916]]: [[Pierre Messmer]], franséische Politiker. * [[1917]]: [[Vera Lynn]], brittesch Sängerin. * [[1920]]: [[Jean Reiffers]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[1921]]: [[Charles Karpen]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 1921: [[Rudolf Noelte]], däitschen Theater- a Filmregisseur. * [[1922]]: [[Carl Reiner]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[1930]]: [[Nicolas Anzia]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1933]]: [[Nic Joosen]], belsch Molerin a Sculptrice. * 1933: [[Michael Pfleghar]], däitsche Filmregisseur. * 1933: [[Renato Salvatori]], italieenesche Schauspiller. * [[1934]]: [[Peter Berling]], däitsche Filmproduzent, Schrëftsteller a Schauspiller. * [[1935]]: [[Felix Heuertz]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik. * [[1936]]: [[Roland Baldauff]], lëtzebuergeschen Architekt. * 1936: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin. * [[1940]]: [[Silvia Solar]], franséisch Schauspillerin. * [[1943]]: [[Nico Stocklausen]], lëtzebuergesch Foussballspiller. * [[1944]]: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1949]]: [[Jeannot Metzler]], lëtzebuergeschen Archeolog. * [[1950]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1954]]: [[Sébastien Grall]], franséische Filmregisseur. * [[1956]]: [[Catherine Ashton]], brittesch Politikerin. * [[1957]]: [[Spike Lee]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 1957: [[Theresa Russell]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 1957: [[Élizabeth Bourgine]], franséisch Schauspillerin. * [[1958]]: [[Holly Hunter]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1960]]: [[Christian Stocker]], éisträichesche Politiker. * [[1963]]: [[Anouk Grinberg]], franséisch Schauspillerin. * [[1967]]: [[Xavier Beauvois]], franséische Regisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur. * [[1982]]: [[Roman Richtarik]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1985]]: [[Gintare Parulyte]], litauesch Schauspillerin. * [[1986]]: [[Sara Olivieri]], lëtzebuergesch Basketball- a Foussballspillerin. * [[1990]]: [[Pedro Zuidberg]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. == Gestuerwen == * [[1413]]: [[Henry IV. vun England|Henry IV.]], [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]]. * [[1619]]: [[Matthias (HRR)|Matthias]], réimesch-däitsche Keeser an Äerzherzog vun Éisträich (1612–1619), Kinnek vun Ungarn a vu Kroatien (1608-1619) a Kinnek vu Béimen (1611-1619). * [[1727]]: [[Isaac Newton]], englesche Wëssenschaftler. * [[1929]]: [[Ferdinand Foch]], franséischen Offizéier. * [[1934]]: [[Emma vu Waldeck-Pyrmont]], zweet Fra vum [[Wëllem III. vun Holland|Wëllem III.]], a Kinnigin vun Holland (1890-1898). * [[1936]]: [[Urbain Lambert (Jonglënster)|Urbain Lambert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1941]]: [[Jean-Pierre Koppes]], lëtzebuergesche Glaskënschtler. * [[1954]]: [[Léon Metzler (Politiker)|Léon Metzler]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist. * [[1964]]: [[Brendan Behan]], iresche Schrëftsteller. * [[1968]]: [[Carl Theodor Dreyer]], dänesche Filmregisseur. * [[1975]]: [[Weniamin Pawlowitsch Jechowski]], russesch-franséischen Astronom. * [[1981]]: [[Edith Schultze-Westrum]], däitsch Schauspillerin. * [[1988]]: [[Gil Evans]], kanadeschen Jazzmuseker. * [[1990]]: [[Lew Iwanowitsch Jaschin]], sowjetesche Foussballspiller. * [[2001]]: [[Nicolas Hommel]], lëtzebuergeschen Diplomat. * [[2003]]: [[Gordian Troeller]], Lëtzebuerger Journalist an Dokumentarfilmmécher. * [[2004]]: [[Juliana vun Holland|Juliana]], Kinnigin vun Holland. * [[2006]]: [[Nicolas Birtz]], Lëtzebuerger Foussballspiller a Politiker. * [[2015]]: [[François Schlechter]], lëtzebuergesche Ringer. * [[2020]]: [[Kenny Rogers]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller. * [[2026]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|20 March|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Mäerz| 20]] jx614x24mqb4v1dbxcs4nxvuwyp332f 3. Abrëll 0 1658 2704574 2681767 2026-09-09T15:40:06Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2704574 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3. Abrëll''' ass den 93. Dag (94. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1347]]: De Kinnek vu Béimen, [[Karel IV. (HRR)|Karel IV.]], ordonéiert duerch en Dekreet de Bau vun der [[Nové Město (Prag)|Neier Stad]] zu [[Prag]], dem gréissten urbanistesche Projet am Mëttelalter. * [[1919]]: An [[Éisträich]] gi per Gesetz den Adel, weltlech Uerden an eng sëllegen Titelen aus der Zäit vun der Monarchie ofgeschaaft. * [[1922]]: De [[Josef Stalin]] gëtt Staatschef vun der [[Sowjetunioun]]. * [[1948]]: Den [[Vereenegt Staate vun Amerika|US]]-President [[Harry Truman]] ënnerschreift de [[Marshallplang]] fir [[Europa (Kontinent)|Europa]] nees opzebauen. * [[1967]]: De [[Piet de Jong]] gëtt [[Holland|hollännesche]] Regierungschef. * [[1979]]: De [[Wilfried Martens]] gëtt [[belsch]]e Regierungschef. * [[1990]]: De belsche Kinnek [[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]] leet fir zwéin Deeg säin Amt néier, fir e Gesetz iwwer den Avortement net missen z'ënnerschreiwen. == Gebuer == <gallery> Fichier:DorisDay-midnightlace-full.jpg|Doris Day Fichier:Baldwin Brando Civil Rights March 1963-2.jpg|Marlon Brando Fichier:JaneGoodallOct10.jpg|Jane Goodall Fichier:Bundesarchiv B 145 Bild-F074398-0021, Bonn, Pressekonferenz Bundestagswahlkampf, Kohl.jpg|Helmut Kohl </gallery> * [[1245]]: [[Philippe III. vu Frankräich|Philippe III.]], franséische Kinnek. * [[1367]]: [[Henry IV. vun England|Henry IV.]], Kinnek vun England. * [[1748]]: [[Jean-Baptiste Kaeuffer]], lëtzebuergesche Geeschtlechen. * [[1796]]: [[Jean Ulveling]], lëtzebuergesche Staatsbeamten, Politiker an Historiker. * [[1819]]: [[Charles Faber]], lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker. * [[1841]]: [[Hermann Karl Vogel]], däitschen Astrophysiker. * [[1881]]: [[Alcide de Gasperi]], italieenesche Politiker. * [[1882]]: [[Pierre Johanns]], lëtzebuergeschen Theolog a Missionnaire. * 1882: [[Paul de Pidoll]], lëtzebuergesche Buchillustrateur, Xylograph a Moler. * [[1894]]: [[Jules Salentiny (Jurist)|Jules Salentiny]], lëtzebuergesche Jurist. * [[1895]]: [[Aloyse Weber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1910]]: [[Camille Blanc]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1918]]: [[Sixten Ehrling]], schweedeschen Dirigent. * [[1921]]: [[Dario Moreno]], tierkesche Popsänger a Filmschauspiller. * [[1922]]: [[Doris Day]], US-amerikanesch Filmschauspillerin a Sängerin. * 1922: [[Fernande Klein]], lëtzebuergesch Kënschtlerin. * 1922: [[Carlo Lizzani]], italieenesche Filmregisseur. * [[1924]]: [[Marlon Brando]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1929]]: [[Poul Schlüter]], dänesche Politiker. * [[1930]]: [[Jenny Clève]], franséisch Schauspillerin. * 1930: [[Helmut Kohl]], däitsche Politiker a [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * [[1933]]: [[Prosper Kayser]], lëtzebuergeschen Anästhesist, Genealog an Auteur. * [[1934]]: [[Jane Goodall]], brittesch Schimpansefuerscherin. * [[1944]]: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1945]]: [[Catherine Spaak]], franséisch Schauspillerin. * [[1960]]: [[Erik Truffaz]], franséischen Jazztrompettist. * [[1963]]: [[Stevo Pendarovski]], mazedonesche Politiker a Staatspresident. * 1963: [[Antonella Attili]], italieenesch Schauspillerin. * [[1964]]: [[Bjarne Riis]], dänesche Cyclist. * [[1969]]: [[Clotilde Courau]], franséisch Schauspillerin. * [[1972]]: [[Lola Pagnani]], italieenesch Schauspillerin * [[1976]]: [[Ulrika Babiaková]], slowakesch Astronomin. * [[1997]]: [[Vahid Selimovic]], lëtzebuergesch-serbesche Foussballspiller. == Gestuerwen == * [[1682]]: [[Bartolomé Esteban Murillo]], spuenesche Moler. * [[1897]]: [[Johannes Brahms]], däitsche Komponist. * [[1902]]: [[Charles Mullendorff (Geeschtlechen)|Charles Mullendorff]], lëtzebuergeschen Auteur a Professer. * [[1939]]: [[Fritz Wagner]], däitsche Moler. * [[1943]]: [[Conrad Veidt]], däitsch-englesche Schauspiller. * [[1945]]: [[Dominique Moes]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * [[1950]]: [[Kurt Weill]], däitsche Komponist. * [[1952]]: [[Hubert-Denis Etcheverry]], franséische Moler. * 1952: [[André Thyes]], lëtzebuergesche Moler. * [[1954]]: [[Aristides de Sousa Mendes]], portugiseschen Diplomat. * [[1975]]: [[Mary Ure]], schottesch Schauspillerin. * [[1982]]: [[Warren Oates]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1987]]: [[Robert Dalban]], franséische Schauspiller. * 1987: [[Anne Grey]], brittesch Schauspillerin. * [[1990]]: [[Sarah Vaughan]], US-amerikanesch Jazz-Sängerin. * [[1991]]: [[Graham Greene]], brittesche Romanschrëftsteller. * [[1998]]: [[Rolf Olsen]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1999]]: [[Henri Fickinger]], lëtzebuergesche Foussballspiller * 1999: [[Lé Tanson]], lëtzebuergesche Moler an Auteur. * [[2002]]: [[Heinz Drache]], däitsche Schauspiller. * [[2014]]: [[Régine Deforges]], franséisch Schrëftstellerin an Editrice. * [[2015]]: [[Thierry Origer (Reliounswëssenschaftler)|Thierry Origer]], lëtzebuergesche Reliounswëssenschaftler an Organist. * [[2016]]: [[Edmond Freess]], franséische Filmregisseur a Moler. * [[2017]]: [[Renate Schroeter]], däitsch Schauspillerin. * [[2018]]: [[Lill-Babs]], beléift schweedesch Sängerin, Eurovision-Participantin. * [[2019]]: [[Albertine Biermann]], lëtzebuergesch Botanikerin. * [[2020]]: [[Henri Dillenburg]], lëtzebuergesche Moler. * [[2024]]: [[Vera Tschechowa]], däitsch Schauspillerin. * [[2026]]: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|3 April|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Abrëll| 03]] b0m3n38wnyfhdokzoq9qs6xp86onb7a Free Software Foundation 0 1732 2704631 2634141 2026-09-10T10:24:44Z Mobby 12 60927 k 2704631 wikitext text/x-wiki D''''Free Software Foundation''' (FSF), déi [[1985]] vum [[Richard Stallman]] gegrënnt gouf, ass eng Organisatioun déi sech fir d'Fërderung a Produktioun vu [[Fräi Software|fräier Software]] asetzt, a versicht, Kapital fir de [[GNU-Projet]] zesummenzedroen. Den [[10. Mäerz]] [[2001]] gouf d''''[[Free Software Foundation Europe]]''' gegrënnt, déi sech ëm d'[[Europa (Kontinent)|europäesch]] Besoinen am Beräich fräi Software këmmert. Als offiziell Duechterorganisatioun vun der [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikanescher]] Free Software Foundation, konzentréiert si hir Aktivitéite ronderëm de GNU-Projet, mä net exklusiv. Eng vun den Haaptaufgabe vun der FSF Europe ass d'Initiative vu fräier Software ze koordinéieren, e Kompetenzzentrum fir Politiker, Journalisten an Affekoten op d'Been ze stellen an déi néideg Infrastruktur fir fräi Software a speziell de GNU-Projet ze schafen. Mat [[GNU Savannah]] gouf zum Beispill soueng Entwécklerplattform fir fräi Software geschaf. Am [[Februar]] [[2003]] huet d'FSF Europe d'''Fiduciary Licence Agreement'' virgestallt, dat europäesche Softwareentwéckleren d'Iwwerdroe vun zäitlech onbegrenzten exlusiven Notzungsrechter a juristesche Vertriedungsrechter un d'FSF erméiglecht. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.fsf.org/ Free Software Foundation] * [https://web.archive.org/web/20090214004633/http://fsfeurope.org/about/self-conception.en.html FSF Europe] * [http://fsfeurope.org/projects/fla/ Fiduciary License Agreement] * [https://web.archive.org/web/20040825014847/http://swpat.ffii.org/players/fsa/index.en.html Free Software Alliance] {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Fräi Software]] hdx3t69wb0e8fyns5feuuvvgl5zqpqr 19. Juni 0 1984 2704514 2668212 2026-09-09T12:35:02Z Robby 393 /* Gebuer */ [[:Raymond Bailly]] 2704514 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''19. [[Juni]]''' ass den 170. Dag vum Joer (171. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1790]]: [[Frankräich]]: Den [[Adel]] gëtt ofgeschaaft. * [[1961]]: [[Kuwait]] gëtt onofhängeg. * [[1990]]: D'Schengener Konventioun, déi d'Ausféierbestëmmunge vum [[Schengener Ofkommes]] festleet, gëtt zu [[Schengen]] ënnerschriwwen. * [[2014]]: De [[Felipe VI. vu Spuenien|Felipe VI.]] gëtt zum spuenesche Kinnek ernannt, nodeem säi Papp [[Juan Carlos I. vu Spuenien|Juan Carlos]] zeréckgetrueden ass. '''Lëtzebuerg''' * [[1917]]: D'[[Regierung Kauffman]] gëtt vereedegt. == Gebuer == <gallery> Fichier:James I in 1590.jpg|James I. Fichier:Blaise pascal.jpg|Blaise Pascal Fichier:Arno J Mayer IEIS Conference Arno J Mayer cropped.jpg|Arno J. Mayer Fichier:Aung San Suu Kyi visited the European Commission, met with Federica Mogherini (12) (cropped).jpg|Aung San Suu Kyi Fichier:Dirk Nowitzki in Frankfurt am Main (2011).jpg|Dirk Nowitzki Fichier:DUJARDIN Jean 02-24x30-2009b.jpg|Jean Dujardin </gallery> * [[1566]]: [[James I. vun England|James I.]], Kinnek vun England an Irland, als James VI. Kinnek vu Schottland. * [[1623]]: [[Blaise Pascal]], franséische Mathematiker. * [[1846]]: [[Antonio Abetti]], italieeneschen Astronom. * [[1849]]: [[Charles-André Engel]], lëtzebuergesche Journalist. * [[1854]]: [[Prosper Biwer]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1861]]: [[Charles Mullendorff (Architekt)|Charles Mullendorff]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1880]]: [[Nicolas Birnbaum]], lëtzebuergesche Konschtschräiner. * [[1891]]: [[John Heartfield]], däitsche Moler, Graphiker, Fotomontagekünstler a Bünendekorateur. * [[1897]]: [[Johny Grün]], lëtzebuergesche Gewiichtshiewer. * [[1899]]: [[Rudolf Carl]], éisträichesche Schauspiller. * [[1910]]: [[Julien Bertheau]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Raymond Bailly]], franséische Filmregisseur. * [[1919]]: [[Pauline Kael]], US-amerikanesch Filmkritikerin. * [[1920]]: [[Yves Robert]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur, Filmproduzent a Filmregisseur. * [[1921]]: [[Louis Jourdan]], franséische Schauspiller. * [[1922]]: [[Aage Niels Bohr]], dänesche Physiker. * [[1926]]: [[Arno J. Mayer]], lëtzebuergesch/US-amerikaneschen Historiker. * 1926: [[Anneliese Rothenberger]], däitsch Operesängerin. * [[1928]]: [[Haidy Jacobi]], däitsch Radio-Speakerin, Schauspillerin a Regisseurin. * [[1932]]: [[Pier Angeli]], italieenesch Schauspillerin. * 1932: [[Marisa Pavan]], italieenesch-franséisch Schauspillerin. * [[1937]]: [[André Glucksmann]], franséische Philosoph an Auteur. * [[1940]]: [[Pit Weyer]], lëtzebuergesche Graphiker an Zeechner. * [[1945]]: [[Aung San Suu Kyi]], Politikerin aus Myanmar. * [[1930]]: [[Gena Rowlands]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1937]]: [[André Glucksmann]], franséische Philosoph. * [[1939]]: [[Rosalba Neri]], italieenesch Schauspillerin. * [[1941]]: [[Václav Klaus]], tschechesche Politiker, Premierminister, President. * [[1942]]: [[Muammar al-Gaddafi]], libesche Militär a Staatschef. * [[1947]]: [[Salman Rushdie]], indesche Schrëftsteller. * [[1950]]: [[Ray Lovelock]], italieenesche Schauspiller. * [[1954]]: [[Lou Pearlman]], US-amerikanesche Geschäftsmann a Museksmanager. * 1954: [[Kathleen Turner]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1955]]: [[Fernand Mathes]], lëtzebuergesche Radios-Speaker a Schauspiller. * [[1957]]: [[Anna Lindh]], schweedesch Politikerin. * [[1959]]: [[Christian Wulff]], däitsche Politiker. * 1959: [[Romain Mancinelli]], lëtzebuergeschen Offizéier a Chef d'État Major vun der Lëtzebuerger Arméi. * [[1961]]: [[Bidhya Devi Bhandari]], nepaleesesch Politikerin. * [[1963]]: [[Simon Wright]], brittesche Museker. * [[1964]]: [[Boris Johnson]], brittesche Politiker. * [[1971]]: [[Anne-Marie Reuter]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[1972]]: [[Jean Dujardin]], franséische Schauspiller a Komiker. * [[1975]]: [[Marie Gillain]], belsch Schauspillerin. * [[1977]]: [[Maria Cioncan]], rumänesch Liichtathleetin. * 1977: [[Catherine Lorent]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1978]]: [[Dirk Nowitzki]], däitsche Basketballspiller. * [[1989]]: [[Samirah Frisch]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1607]]: [[Jean Bertels]], Abbé vun der Abtei Neimënster an Iechternach, Chronist an Historiker. * [[1650]]: [[Matthäus Merian]], schwäizeresch-däitsche Graveur an Editeur. * [[1840]]: [[John Cockerill]], brittesch-belschen Industriellen. * 1840: [[Pierre-Joseph Redouté]], franséische Moler. * [[1937]]: [[Josy Staudt]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[1962]]: [[Frank Borzage]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 1962: [[Jules Salentiny (Jurist)|Jules Salentiny]], lëtzebuergesche Jurist a Magistrat. * 1962: [[Nicolas Schumacher (Politiker)|Nicolas Schumacher]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[1986]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * [[1993]]: [[William Golding]], brittesche Schrëftsteller, Literaturnobelpräis 1983. * [[1997]]: [[Olga Georges-Picot]], franséisch Schauspillerin. * [[2007]]: [[Klausjürgen Wussow]], däitsche Schauspiller. * [[2010]]: [[Ursula Thiess]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2013]]: [[James Gandolfini]], US-amerikanesche Schauspiller. * 2013: [[Gyula Horn]], ungaresche Politiker. * [[2014]]: [[Paul Faber (Diplomat)|Paul Faber]], lëtzebuergeschen Diplomat. * [[2016]]: [[Götz George]], däitsche Schauspiller. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|19 June|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Juni| 19]] kf2xn3a6tecsndonqz2b55ui4mqpzai 9. September 0 2070 2704590 2682545 2026-09-09T16:26:31Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2704590 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''9. [[September]]''' ass den 252. Dag vum Joer (253. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == [[Fichier:Michel Engels - 24 Départ de la garnison prussienne.jpg|thumb|upright|Ofzuch vun der preisescher Garnisoun.]] * [[1642]]: D'Fransouse besetzen de [[Roussillon]]. * [[1792]]: [[Frankräich]]: Massaker zu [[Versailles]] vun de Prisonéier vun [[Orléans]]. * [[1867]]: D'[[Preisen|preisesch]] Truppe verloossen d'[[Festung Lëtzebuerg]]. * [[1850]]: [[Kalifornien]] gëtt 31. US-Bundesstaat. * [[1943]]: Déi 8. englesch Arméi lant am italieenesche [[Kalabrien]]. Domat fänkt d'Invasioun vun den Alliéierten um europäesche Festland un. * [[1944]]: Amerikanesch Truppe kommen zu [[Péiteng]] iwwer d'Grenz a befreie bannent e puer Deeg Lëtzebuerg vun den [[Däitschland|däitschen]] [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Okkupanten]]. * [[1948]]: D'Koreanesch Demokratesch Volleksrepublik ([[Nordkorea]]) gëtt ausgeruff. * [[1991]]: [[Tadschikistan]] gëtt onofhängeg. ==Sport== * [[1987]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Dublin]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1988]], 1:2 géint Irland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Armin Krings]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8818 D'Detailer vum Foussballlännermatch Irland-Lëtzebuerg den 9. September 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1992]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1994]] 0:3 géint Ungarn.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=9610 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Ungarn den 9. September 1992 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[2009]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Ramat Gan]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2010]], 0:7 géint Israel.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=645 D'Detailer vum Foussballlännermatch Israel-Lëtzebuerg den 9. September 2009 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Richelieu, por Philippe de Champaigne (detalle).jpg|Kardinol Richelieu Fichier:Leo Tolstoy, portrait.jpg|Leo Tolstoi Fichier:Eyschenpaul2.jpg|Paul Eyschen Fichier:Oscar Luigi Scalfaro 3.jpg|Oscar Luigi Scalfaro Fichier:Claudenougaro060607.JPG|Claude Nougaro Fichier:Otis Redding (2).png|Otis Redding </gallery> * {{0}}[[214]]: [[Lucius Domitius Aurelian]], réimesche Keeser. * {{0}}[[384]]: [[Flavius Augustus Honorius]], éischte westréimesche Keeser. * [[1349]]: [[Albrecht III. (Éisträich)|Albrecht III.]], Herzog vun Éisträich. * [[1585]]: [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], franséische Kardinol a Staatsmann. * [[1778]]: [[Clemens Brentano]], däitsche Schrëftsteller. * [[1779]]: [[Michel Eiffes]], lëtzebuergesche Militär a Lokalpolitiker. * [[1789]]: [[William Cranch Bond]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1823]]: [[Joseph Leidy]], US-amerikaneschen Dokter (Medezin), Zoolog a Paleontolog. * [[1828]]: [[Leo Tolstoi]], russesche Schrëftsteller. * [[1841]]: [[Paul Eyschen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1842]]: [[Gustave de Marie]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1848]]: [[Elia Millosevich]], italieeneschen Astronom. * [[1849]]: [[Pierre-Éloi Schoué]], lëtzebuergesche Politiker, Botaniker an Apdikter. * [[1853]]: [[Jean-Pierre Nau]], lëtzebuergeschen Industriellen, Geschäftsmann, Gemengepolitiker an Deputéierten. * [[1858]]: [[Michel Weber (Lokalpolitiker)|Michel Weber]], lëtzebuergeschen Industriellen a Lokalpolitiker. * [[1867]]: [[Georges Faber (Magistrat)|Georges Faber]], lëtzebuergesche Riichter, Procureur a Member vum Staatsrot. * [[1872]]: [[Léon Blum]], franséische Politiker. * [[1899]]: [[Brassaï|Brassaï (Gyula Halasz)]], ungaresche Fotograf. * [[1906]]: [[Pietro Francisci]], italieenesche Filmregisseur. * [[1908]]: [[Robert Matagne]], lëtzebuergeschen Auteur an Heraldiker. * [[1913]]: [[Oscar Stamet]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1918]]: [[Oscar Luigi Scalfaro]], italieenesche Politiker. * [[1919]]: [[Jacques Marin]], franséische Schauspiller. * [[1924]]: [[Rik van Steenbergen]], belsche Vëlossportler. * 1924: [[Jane Greer]]. US-amerikanesch Filmschauspillerin. * [[1929]]: [[Claude Nougaro]], franséischen Jazz-Sänger, Dichter, Moler an Zeechner. * [[1930]]: [[Jean Spautz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1941]]: [[Otis Redding]], US-amerikanesche Museker. * [[1942]]: [[Ted Herold]], däitsche Sänger a Schauspiller. * [[1961]]: [[Josée Lorsché]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1966]]: [[Sarah Bray]], lëtzebuergesch Sängerin. * 1966: [[Adam Sandler]], US-amerikanesche Schauspiller, Produzent, Komponist. * [[1971]]: [[Patrick Posing]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1975]]: [[Michael Bublé]], kanadesche Sänger. * [[1978]]: [[Alvin Jones]], lëtzebuergesch-amerikanesche Basketballspiller. * [[1986]]: [[Tessy Hetting]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[1987]]: [[Andrea Petkovic]], däitsch Tennisspillerin. * [[1988]]: [[Dali Zhu]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. == Gestuerwen == * [[1087]]: [[William I. vun England|William I.]], ''den Eruewerer'', Kinnek vun England an Herzog vun der Normandie. * [[1810]]: [[Dominique Pescatore]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Jurist. * [[1844]]: [[François Scheffer]], Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg. * [[1865]]: [[William Henry Smyth]], engleschen Admirol vun der Navy an Astronom. * [[1884]]: [[Thomas Byrne (Industriellen)|Thomas Byrne]], ireschen Ingenieur a Schmelzhär. * [[1891]]: [[Jules Grévy]], President vun der franséischer Republik. *[[1893]]: [[Théophile Schroell]], lëtzebuergesche Journalist an Editeur. * [[1898]]: [[Stéphane Mallarmé]], franséische Schrëftsteller. * [[1901]]: [[Henri de Toulouse-Lautrec]], franséische Moler. * [[1936]]: [[Jean Jacoby]], lëtzebuergesche Moler. * [[1943]]: [[Michel Haagen]], lëtzebuergesche Sculpteur, Konschtschmadd a Moler. *[[1944]]: [[Hyman Josefson]], US-amerikaneschen Zaldot. * [[1966]]: [[Léon de Smet]], belsche Moler * [[1970]]: [[Ferdinand Gremling]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[1976]]: [[Mao Zedong]], chineesesche Politiker. * [[1982]]: [[Adolf Patek]], éisträicheschen Trainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp. * [[1990]]: [[Samuel Doe]], liberianesche Politiker. * [[1999]]: [[Marie-Paule Molitor-Peffer]], lëtzebuergesch Fraendoktesch. * [[1999]]: [[Ruth Roman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2005]]: [[André Pousse]], franséische Schauspiller a Vëlossportler. * [[2013]]: [[Alberto Bevilacqua]], italieeneschen Auteur, Filmregisseur, Dréibuchauteur a Journalist. * [[2019]]: [[René Hemmer (Museker)|René Hemmer]], lëtzebuergesche Komponist a Museker. * [[2020]]: [[Shere Hite]], US-amerikanesch-däitsch Sexualwëssenschaftlerin. * [[2022]]: [[Domenico Campana]], italieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[2023]]: [[Mangosuthu Gatsha Buthelezi]], südafrikanesche Politiker. * [[2024]]: [[James Earl Jones]], US-amerikanesche Schauspiller. * 2024: [[Caterina Valente]], italieenesch Sängerin a Schauspillerin. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag a [[Bulgarien]], [[Nordkorea]] an [[Tadschikistan]]. == Um Spaweck == {{Commonscat|9 September|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am September| 09]] r31lpxgl7ihvbvvv1rhhi7deobp7wxt 27. September 0 2111 2704573 2681194 2026-09-09T15:39:32Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704573 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''27. September''' ass den 270. Dag (271. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1825]]: Déi éischt ëffentlech [[Eisebunn]]slinn vun der Welt gëtt tëscht [[Stockton-on-Tees (England)|Stockton]] an [[Darlington]] ageweit. * [[1936]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Krefeld]] 2:7 géint Däitschland. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Gusty Kemp]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=5948 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg de 27. September 1936 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1940]]: Den [[Dräierpakt]] tëscht [[Däitschland]], [[Italien]] a [[Japan]] ass offiziell ënnerschriwwe ginn. * [[1998]]: Den [[Helmut Kohl]] verléiert d'Walen an Däitschland, de [[Gerhard Schröder]] gëtt Kanzler. == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie === * [[1865]]: Den däitsch-balteschen Astronom [[Otto Wilhelm von Struve]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 9]]. == Gebuer == <gallery> Fichier:Louis XIII.jpg|Louis XIII. Fichier:Freddy Quinn Hamburg 1971 003.jpg|Freddy Quinn Fichier:Gwyneth Paltrow avp Iron Man 3 Paris.jpg|Gwyneth Paltrow </gallery> * [[1271]]: [[Wenzel II. (Béimen)|Wenzel II.]], Kinnek vu Béimen a vu Polen. * [[1601]]: [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]], Kinnek vu Frankräich. * [[1809]]: [[Charles Mathias André]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[1814]]: [[Daniel Kirkwood]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1824]]: [[Benjamin Apthorp Gould]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1844]]: [[Jacques Meyers (Professer)|Jacques Meyers]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Professer. * [[1849]]: [[Émile Claus]], belsche Moler. * [[1863]]: [[Jean Schwindt]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1866]]: [[Théodore Klees]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker. * [[1887]]: [[Minnie Vautrin]], US-amerikanesch Missionnairin. * [[1914]]: [[Pierre Reysenn]], amerikanesche Geheimagent. * [[1916]]: [[Léon Bartimes]], Buergermeeschter vu Beefort. * [[1918]]: [[Martin Ryle]], brittesche Radioastronom a Physik-Nobelpräisdréier. * [[1920]]: [[Willy Wenkin]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[1921]]: [[Miklós Jancsó]], ungaresche Filmregisseur. * [[1922]]: [[Arthur Penn]], US-amerikanesche Regisseur. * [[1925]]: [[Robert Edwards]], brittesche Physiolog. * [[1928]]: [[Ariel Scharon]], israeelesche Politiker. * [[1930]]: [[Paul Kemp (Foussballspiller)|Paul Kemp]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1931]]: [[Freddy Quinn]], däitsche Schlagersänger. * 1931: [[Edward Meeks]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1937]]: [[Georges Penning]], lëtzebuergeschen Auteur, Ekonomiste an Enseignant. * [[1939]]: [[Renate Schroeter]], däitsch Schauspillerin. * [[1940]]: [[Roger Van Hool]], belsche Schauspiller. * [[1946]]: [[Nikos Anastasiades]], zypriotesche Politiker. * 1946: [[Marie-Christine Faber]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * [[1947]]: [[Harry Baer]], däitsche Schauspiller an Auteur. * 1947: [[Pol Leurs]], lëtzebuergesche Cartoonist. * 1947: [[Meat Loaf]], US-amerikanesche Rocksänger. * [[1952]]: [[André Viger]], kanadesche Rennrollstullfuerer. * 1952: [[Jean Zuang]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 1952: [[Bjarne Slot Christiansen]], dänesche Sportstrainer. * [[1958]]: [[Rainer Klump]], däitschen Ekonomist. * [[1963]]: [[Pierre Beccu]], franséische Filmregisseur. * [[1965]]: [[Maria Schrader]], däitsch Schauspillerin. * [[1968]]: [[Mari Kiviniemi]], finnesch Politikerin. * [[1972]]: [[Gwyneth Paltrow]], amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[1976]]: [[Francesco Totti]], italieenesche Foussballspiller. * [[1978]]: [[Ani Lorak]], ukrainesch Sängerin. * [[1979]]: [[Jérôme Jaminet]], lëtzebuergeschen Auteur a Literaturkritiker. * [[1984]]: [[Wouter Weylandt]], belsche Vëlossportler. * 1984: [[Avril Lavigne]], kanadesch Sängerin. * [[1996]]: [[Luca Distefano]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. == Gestuerwen == * [[1681]]: [[Jacob Masen]], däitsche Jesuitt, Theolog an Dichter. * [[1780]]: [[Jean-Pierre Sauvage]], lëtzebuergesche Moler. * [[1917]]: [[Edgar Degas]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1926]]: [[Bernard Kohn]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1932]]: [[Jean Schoenberg]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1941]]: [[Nicolas Liez (Redakter)|Nicolas Liez]], lëtzebuergeschen Zeitungsredakter an Auteur. * [[1942]]: [[Victor Ferrant]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher a -moler. * [[1944]]: [[Sergei Michailowitsch Prokudin-Gorski]], russesche Fotograf[[.1951|.]] * [[1951]]: [[Pierre Godart]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[1960]]: [[Paul Noesen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Schrëftsteller. * [[1970]]: [[Jean-Pierre Feydeau]], franséische Filmregisseur. * [[1976]]: [[Pierre Strauss]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1978]]: [[Georges Schmit (Sportler)|Georges Schmit]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik. * [[1991]]: [[Karl-Heinz Köpcke]], däitschen Noriichte-Speaker. * [[2003]]: [[Donald O'Connor]], US-amerikanesche] Schauspiller, Sänger an Dänzer. * [[2005]]: [[Roger Tréville]], franséische Schauspiller. * [[2012]]: [[Herbert Lom]], tschechesch/brittesche Schauspiller. * [[2015]]: [[John Guillermin]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[2017]]: [[Hugh Hefner]], US-amerikaneschen Editeur. * [[2024]]: [[Maggie Smith]], brittesch Schauspillerin. * 2024: [[Hassan Nasrallah]], libaneesesche Kleriker a Politker. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|27 September|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am September]] n9svufz239p0v4b2d7n7b6b5t5cpxn9 5. Oktober 0 2121 2704563 2669124 2026-09-09T15:28:13Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704563 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''5. [[Oktober]]''' ass den 278. Dag vum Joer (279. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1789]]: [[Frankräich]]: Opstand zu [[Paräis]]: d'"''[[Poissarden]]''" zéien op [[Versailles]] an zwéngen de Kinnek, op Paräis ze kommen. De [[Louis XVI. vu Frankräich|Louis XVI.]] plënnert an de [[Palais des Tuileries]]. (bis [[6. Oktober]]) * [[1859]]: [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]: De Grondstee vun der [[Al Bréck|Aler Bréck]], gëtt geluecht. * [[1908]]: [[Éisträich-Ungarn]] annektéiert [[Bosnien]] an d'[[Herzegowina]]. * 1908: [[Bulgarien]] erkläert seng Onofhängegkeet vum [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]]. * [[1910]]: Enn vun der Monarchie a [[Portugal]]. Definitiv Trennung vu Staat a Kierch. * [[1935]]: Op engem Fluchmeeting um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht|Escher Fluchfeld]] stierft ee Pilot (an zwou aner Persounen den Dag duerno) * [[1969]]: Éischt Emissioun vu ''[[Monty Python's Flying Circus]]'' op der [[BBC]]. * [[1972]]: Déi franséisch Partei [[Front national (Franséisch Partei)|Front national]] gëtt gegrënnt. * [[1980]]: An [[Däitschland]] gëtt de [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] [[Helmut Schmidt]] bei Parlamentswalen erëmgewielt. * [[1988]]: [[Brasilien]] gëtt sech demokratesch Verfassung. * [[2002]]: Parlamentswalen a [[Lettland]]. == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie === * [[1829]]: De britteschen [[Astronom]] [[John Herschel|John Frederick William Herschel]] entdeckt den [[oppene Stärekoup]] [[NGC 103]]. * [[1995]]: D'Entdeckung vu [[51 Pegasi b]], dem éischten [[Exoplanéit]], deen ronderëm e [[sonnenänleche Stär]] dréint, gëtt bekannt gemaach. ==Sport== * [[1924]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Mechelen]] géint d'Belsch a verléiert 1-2. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Léon Lefèvre]] geschoss<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=47 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 5. Oktober 1924 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Madame de Montespan Pierre Mignard Studio.JPG|Marquise de Montespan Fichier:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|Denis Diderot Fichier:René Cassin nobel.jpg|René Cassin Fichier:Donald Pleasence Allan Warren edit.jpg|Donald Pleasence Fichier:Václav Havel.jpg|Václav Havel Fichier:Kate Winslet TIFF 2006.jpg|Kate Winslet </gallery> * [[1640]]: [[Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart, marquise de Montespan]], Maîtresse vum Louis XIV. * [[1713]]: [[Denis Diderot]], franséische Schrëftsteller, Philosoph an Enzyklopedist. * [[1825]]: [[Léon Ginain]], franséischen Architekt. * [[1829]]: [[Chester A. Arthur]], US-amerikanesche Politiker, 21. President vun den USA. * [[1863]]: [[Paul Kutter]], Schwäizer-lëtzebuergesche Fotograf. * [[1882]]: [[Giorgio Abetti]], italieeneschen Astronom. * [[1882]]: [[Robert Goddard]], US-amerikanesche Wëssenschaftler a Rakéitepionéier. * [[1887]]: [[René Cassin]], franséische Politiker, Jurist an Nobelpräisdréier. * [[1888]]: [[Pierre Conrardy]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1899]]: [[Georges Bidault]], franséische Resistenzler a Politiker. * [[1911]]: [[René Koltz]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[1915]]: [[Blanchette Brunoy]], franséisch Schauspillerin. * [[1919]]: [[Donald Pleasence]], brittesche Schauspiller. * [[1922]]: [[Céline Besch-Schmit]], lëtzebuergesch Mykologin. * 1922: [[José Froilán González]], argentineschen Autos-Coureur * [[1923]]: [[Vera Molnar (Schauspillerin)|Vera Molnar]], däitsch Schauspillerin. * [[1925]]: [[Paul Wild]], Schwäizer Astronom. * [[1926]]: [[Gab Weis]], lëtzebuergesche Comiczeechner a Moler. * [[1930]]: [[Reinhard Selten]], däitschen Ekonomist a Mathematiker; Nobelpräisdréier. * [[1932]]: [[Johanna Matz]], éisträichesch Schauspillerin. * [[1936]]: [[Václav Havel]], tschechesche Schrëftsteller a President. * [[1938]]: [[Peter Dussmann]], däitsche Geschäftsmann an Entreprener. * [[1939]]: [[Marie Laforêt]], franco-schwäizeresch Schauspillerin a Sängerin. * 1939: [[A. R. Penck]], däitsche Moler. * [[1944]]: [[Michael Ande]], däitsche Schauspiller. * [[1946]]: [[Raymond Linden]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1947]]: [[Brian Johnson]], australeschen Hardrock-Sänger. * [[1948]]: [[Joseph Bruyère]], belsche Vëlossportler. * [[1949]]: [[François Hauer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 1949: [[Jean-Jacques Grand-Jouan]], franséische Filmregisseur a Schauspiller. * [[1951]]: [[Bob Geldof]], iresche Sänger. * [[1952]]: [[Imran Khan]], pakistanesche Politiker a Cricketspiller. * 1952: [[Vanderlei Luxemburgo]], brasilianesche Foussballtrainer. * [[1957]]: [[Martine Solovieff]], lëtzebuergesch Juristin. * [[1974]]: [[Jeff Strasser]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1975]]: [[Kate Winslet]], brittesch Schauspillerin a Sängerin. * [[1986]]: [[Rui Alberto Faria Da Costa|Rui Da Costa]], portugisesche Vëlossportler. * [[1988]]: [[Pol Christophory]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. == Gestuerwen == * [[1056]]: [[Heinrich III. (HRR)|Heinrich III.]], réimesch-däitsche Keeser. * [[1874]]: [[Charles-Mathias Simons]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[1880]]: [[William Lassell]], britteschen Astronom a Physiker. * [[1880]]: [[Jacques Offenbach]], däitsch-franséische Komponist a Museker. * [[1912]]: [[Lewis Boss]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1913]]: [[Bernard Haal]], lëtzebuergesche Geeschtlechen. * [[1929]]: [[Tiny Langers]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1951]]: [[Jacques Schaack]], lëtzebuergeschen Bäcker-Pâtissier a Politiker. * [[1952]]: [[Joseph Alphonse Theis]], lëtzebuergesche Politiker a Geschäftsmann. * [[1964]]: [[Joseph Meyers]], lëtzebuergeschen Dirigent, Museker, Historiker a Sproochfuerscher. * [[1965]]: [[Claus Cito]], lëtzebuergesche Sculpteur (''[[Gëlle Fra]]'') * [[1967]]: [[Hans Herwig]], éisträichesche Filmregisseur a Filmproduzent. * [[1983]]: [[Earl Tupper]], amerikaneschen Erfinder vu Plastiksdëppercher an engem neie Marketing-System. * [[1993]]: [[Karl Gordon Henize]], amerikaneschen Astronaut an Astronom. * 1993: [[Alfred Oppenheimer]], Geschäftsmann. * [[2003]]: [[Neil Postman]], amerikanesche Mediewëssenschaftler. * [[2007]]: [[Walter Kempowski]], däitsche Schrëftsteller. * [[2008]]: [[Leopoldo Elia]], italieenesche Riichter a Politiker. * [[2010]]: [[Roy Ward Baker]], englesche Filmregisseur. * [[2011]]: [[Steve Jobs]], amerikanesche Geschäftsmann; Matgrënner vun Apple Inc. * [[2012]]: [[Claude Pinoteau]], franséische Regisseur. * [[2013]]: [[Carlo Lizzani]], italieenesche Filmregisseur. * [[2015]]: [[Chantal Akerman]], belsch Filmregisseurin, Dréibuchautorin a Schauspillerin. * 2015: [[Henning Mankell]], schweedeschen Theaterregisseur an Auteur. * [[2016]]: [[Reinhard Selten]], däitschen Ekonomist a Mathematiker; Nobelpräisdréier. * [[2017]]: [[Anne Wiazemsky]], franséisch Schauspillerin, Regisseurin a Schrëftstellerin. * [[2019]]: [[François Decker]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[2020]]: [[Steve Kaspar]], lëtzebuergesche Kënschtler. * [[2021]]: [[Jürgen Goslar]], däitsche Schauspiller a Regisseur. * [[2025]]: [[Lotte Ledl]], éisträichesch Schauspillerin. == Feierdeeg == {{Referenzen}} == Um Spaweck == {{Commonscat|5 October|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 05]] 31sguwpf7b786vu9jwmat5mt0ru8u9x 15. Oktober 0 2131 2704567 2690328 2026-09-09T15:33:02Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704567 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''15. Oktober''' ass den 288. Dag (289. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1582]]: De Poopst [[Gregor XIII. (Poopst)|Gregor XIII.]] féiert deen no him benannte [[Gregorianesche Kalenner]] an. Dobäi ginn zéng Deeg iwwersprongen. Op donneschdes, de 4. Oktober 1582 ([[Julianesche Kalenner|Julianesch]]), koum direkt drop e Freiden, de 15. Oktober 1582 (Gregorianesch). * [[1793]]: D'[[Marie Antoinette]] gëtt vum franséische Revolutiounsgeriicht zum Doud verurteelt. * [[1815]]: Den [[Napoleon Bonaparte]] kënnt op der Insel [[St. Helena]] un wou e bis zu sengem Doud am Exil muss liewen. * [[1879]]: [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] kritt säin éischte [[Code pénal (Lëtzebuerg)|Code pénal]]. * [[1894]]: Ufank vun der [[Dreyfus-Affär]]: De franséischen Offizéier [[Alfred Dreyfus]] gëtt wéinst Spionage verhaft. * [[1927]]: Déi éischt Ausgab vun der Lëtzebuerger Zäitschrëft ''[[L'Action féminine|L'Action féminine: Monatsschrift für die Interessen der Frau]]'' gëtt publizéiert. * [[1940]]: Dem [[Charlie Chaplin]] säi Film ''[[The Great Dictator]]'' leeft un. * [[1963]]: De [[Konrad Adenauer]] gëtt seng Demissioun als [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * [[1990]]: De [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] kritt de Friddensnobelpräis. * [[2003]]: [[China]] schéisst d'Raumschëff ''[[Shenzhou 5]]'' mat dem ''[[Taikonaut]]'' [[Yang Liwei]] an den All. Et ass domat dat drëtt Land op der Welt dat ee bemannte Weltraumfluch gemaach huet. == Wëssenschaft an Technik == ===Astronomie=== * [[1861]]: De schweedeschen Astronom [[Herman Schultz|Per Magnus Herman Schultz]] entdeckt den [[Duebelstär]] [[NGC 18]]. * [[1884]]: De franséischen [[Astronom]] [[Édouard Jean-Marie Stephan]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 105]]. ==Sport== * [[1975]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Wien]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1976]] 2:6 géint Éisträich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Nico Braun]] a [[Paul Philipp]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12339 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg de 15. Oktober 1975 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[2008]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2010]], 0:0 géint Moldawien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=418 De Lännermatch Lëtzebuerg-Moldawien op der Websäit vum European Football]</ref> * [[2013]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Coimbra]] ([[Portugal]]), am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2014]], 0:3 géint Portugal.<ref>[http://sport.rtl.lu/news/aktualiteit/477492.html Football: Lëtzebuerg géint Portugal ouni Fortune op sport.rtl.lu]</ref> *[[2018]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Josy-Barthel-Stadion an der Stad an engem UEFA-Nations-League-Match 3:0 géint San Marino. Den [[David Turpel]], den [[Danel Sinani]], an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>[https://eu-football.info/_match.php?id=15561 Lëtzebuerg - San Marino] op eu-football.info</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Nietzsche187a.jpg|Friedrich Nietzsche File:Yitzhak Shamir (1980).jpg|Yitzak Shamir File:Jean Peters (Brightened).png|Jean Peters </gallery> * {{0}}[[70 v. Chr.]]: [[Publius Vergilius Maro]], réimeschen Dichter. * [[1542]]: [[Akbar]], Groussmogul vun Indien. * [[1608]]: [[Evangelista Torricelli]], italieenesche Mathematiker a Physiker. * [[1701]]: [[Marie Marguerite d'Youville]], kanadesch Uerdensschwëster. * [[1805]]: [[Eusebio Guilarte Vera]], President vu Bolivien. * [[1806]]: [[Valentin Wahl]], lëtzebuergeschen Händler a Politiker. * [[1829]]: [[Asaph Hall]], US-amerikaneschen Astronom a Mathematiker. * [[1832]]: [[Friedrich Tietjen]], däitschen Astronom. * [[1844]]: [[Friedrich Nietzsche]], däitsche Philosoph. * [[1862]]: [[Joseph Faber (Ingenieur)|Joseph Faber]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * [[1890]]: [[Bernard Weber (Resistenzler)|Bernard Weber]], lëtzebuergeschen Douanier a Resistenzler. * [[1896]]: [[André Gabriello]], franséische Schauspiller. * [[1897]]: [[Louise Welter]], lëtzebuergesch Doktesch. * [[1908]]: [[John Kenneth Galbraith]], US-amerikaneschen Ekonomist. * [[1911]]: [[Jean Davy]], franséische Schauspiller. * [[1913]]: [[Émile Probst]], lëtzebuergesche Kënschtler * [[1915]]: [[Jitzchak Schamir]], israeelesche Politiker. * [[1920]]: [[Henri Verneuil]] (Achod Malakian), franséische Filmregisseur. * 1920: [[Mario Puzo]], US-amerikanesche Krimi-Schrëftsteller. * [[1926]]: [[Michel Foucault]], franséische Philosoph. * 1926: [[Evan Hunter]], amerikanesche Schrëftsteller an Dréibuchauteur. * 1926: [[Jean Peters (Schauspillerin)|Jean Peters]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1927]]: [[Gusty Back]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1928]]: [[Coryse Kieffer]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1930]]: [[Philippe Leroy (Schauspiller)|Philippe Leroy]], franséische Schauspiller. * [[1931]]: [[A. P. J. Abdul Kalam]], indesche Wëssenschaftler a Staatspresident. * [[1936]]: [[Michel Aumont]], franséische Schauspiller. * [[1942]]: [[Chris Andrews]], brittesche Popsänger. * 1942: [[Fernand Bauer]], lëtzebuergesche Mathematiksprofesser. * [[1943]]: [[Penny Marshall]], US-amerikanesch Filmregisseurin, -produzentin a -schauspillerin. * [[1944]]: [[Georgette Bisdorff]], lëtzebuergesch Chronistin a Schrëftstellerin. * 1944: [[Ram Chandra Poudel]], nepaleesesche Politiker. * [[1948]]: [[Konrad Sabrautzky]], däitsche Filmrregisseur * [[1953]]: [[Paul Mousel]], lëtzebuergeschen Affekot. * 1953: [[David Shallon|David Shallion]], israeeleschen Dirigent a Komponist. * [[1954]]: [[Monique Scheier-Schneider]], lëtzebuergesch Äishockey-Fonctionnairin a -Managerin. * [[1955]]: [[Tanya Roberts]], amerikanesch Schauspillerin. * [[1958]]: [[Carlo Jungbluth]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1970]]: [[Pernilla Wiberg]], schweedesch Alpinschileeferin. * [[1980]]: [[Tom Boonen]], belsche Vëlossportler. * [[1984]]: [[Sonia Gleis]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1987]]: [[Marie Sebag]], franséisch Schachgroussmeeschterin. * [[1993]]: [[Kim Godart]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1564]]: [[Andreas Vesalius]], flämeschen Anatom a Chirurg. * [[1582]]: Helleg [[Thérèse vun Avila]] * [[1684]]: [[Alexander Wiltheim]], Geeschtlechen, Auteur an Historiker. * [[1690]]: [[Adam Frans van der Meulen]], flämesche Moler. * [[1855]]: [[Joseph-Louis André]], lëtzebuergeschen Historiker a Politiker. * [[1862]]: [[Hans Daniel Hassenpflug]], däitsche Jurist a Staatsmann. * [[1872]]: [[Louis Charles Rothermel]], lëtzebuergeschen Apdikter. * [[1907]]: [[Maurice Loewy]], franséischen Astronom an Astrophysiker. * [[1910]]: [[Émile Mousel]], lëtzebuergesche Béierbrauer a Politiker. * [[1917]]: [[Mata Hari]], hollännesch Dänzerin a Spiounin am Éischte Weltkrich. * [[1934]]: [[Raymond Poincaré]], franséische Politiker. * [[1936]]: [[Karl Friedrich Küstner]], däitschen Astronom. * [[1939]]: [[Michel Weber (Lokalpolitiker)|Michel Weber]], lëtzebuergeschen Industriellen a Lokalpolitiker. * [[1945]]: [[Pierre Laval]], franséische Politiker. * [[1964]]: [[Cole Porter]], US-amerikanesche Komponist. * [[1960]]: [[Henny Porten]], däitsch Schauspillerin. * [[1967]]: [[Marcel Aymé]], franséische Schrëftsteller. * [[1971]]: [[Joseph Offenbach]], däitsche Schauspiller. * [[1985]]: [[Charles Reiffers]], lëtzebuergesche Jurist. * [[1990]]: [[Delphine Seyrig]], franséisch Schauspillerin. * [[1994]]: [[Jean Dasté]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur. * [[1998]]: [[Colette Darfeuil]], franséisch Schauspillerin. * [[2012]]: [[Claude Cheysson]], franséische Politiker. * [[2012]]: [[Norodom Sihanouk]], Kinnek vum Kambodja. * [[2014]]: [[Marie Dubois]], franséisch Schauspillerin. * [[2021]]: [[Gerd Ruge]], däitsche Journalist. * [[2025]]: [[Samantha Eggar]], englesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat|15 October|15. Oktober}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober]] ozq92tqb0m97csiqi6mf60ng8mm67cx 8. November 0 2155 2704560 2682549 2026-09-09T15:25:53Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2704560 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''8. [[November]]''' ass den 312. Dag vum Joer (313. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1520]]: Am [[Stockholmer Bluttbad]] léisst de Kinnek [[Christian II. vun Dänemark]] ronn 100 Perséinlechkeete vum schweedeschen ëffentleche Liewen hiriichten. Dëst ass d'Enn vun der [[Kalmarer Unioun]] (bis [[9. November]]) * [[1895]]: De [[Wilhelm Conrad Röntgen]] entdeckt d'[[Röntgestralen]]. * [[1960]]: Den [[John F. Kennedy]] gewënnt d'US-amerikanesch Presidentschaftwale géint de [[Richard M. Nixon]]. * [[1988]]: Den [[George H. W. Bush]] gewënnt d'US-amerikanesch Presidentschaftwale géint de [[Michael Dukakis]]. ==Sport== * [[1936]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 3:1 géint Schwäiz. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Gusty Kemp]], [[Léon Mart]] an [[Oscar Stamet]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=85 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 8. November 1936 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1964]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1966]], 0:2 géint Norwegen.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13541 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Norwege vum 8. November 1964 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Edmond Halley 072.jpg|Edmond Halley Fichier:Bram Stoker1.jpg|Bram Stoker Fichier:Alain Delon Cannes 3.jpg|Alain Delon </gallery> * [[1656]]: [[Edmond Halley]], englesche Mathematiker an Astronom. * [[1806]]: [[Pierre Schmit]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[1847]]: [[Bram Stoker]], britteschen Auteur. * [[1863]]: [[Joseph Palgen]], lëtzebuergeschen Eisebunner a Politiker. * [[1876]]: [[Jean-Nicolas Raus]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[1896]]: [[Nic Roeser]], lëtzebuergeschen Turner. * [[1910]]: [[Elfriede Brüning]], däitsch Schrëftstellerin. * [[1911]]: [[Jules Prussen]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser. * [[1921]]: [[Gene Saks]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[1922]]: [[Christiaan Barnard]], südafrikaneschen Häerzchirurg. * [[1926]]: [[Eberhard Itzenplitz]], däitsche Film- an Tëleesregisseur. * [[1927]]: [[Ken Dodd]], britteschen Entertainer. * [[1928]]: [[Natalie Zemon Davis]], kanadesch-US-amerikanesch Historikerin. * [[1933]]: [[Guy Linster]], lëtzebuergesche Professer a Politiker. * [[1935]]: [[Alain Delon]], franséische Filmschauspiller, -regisseur a -produzent. * [[1940]]: [[Charles Thomas Kowal]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1947]]: [[Kinga Göncz]], ungaresch Politikerin. * [[1952]]: [[Théo Adam]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[1960]]: [[Mikael Nyqvist]], schweedesche Schauspiller. * [[1961]]: [[Pit Hentgen]], lëtzebuergesche Finanzanalyst a Manager. * [[1971]]: [[Fabienne Lentz]], lëtzebuergesch Historikerin a Politikerin. * [[1974]]: [[Masashi Kishimoto]], japanesche Mangaka. * [[1975]]: [[Catherine Richard|Cathy Richard]], lëtzebuergesch Filmregisseurin. * [[1979]]: [[Laury Zeyen]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[1986]]: [[Eric Jeitz]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[1991]]: [[Magaly Meynadier]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[1995]]: [[Aline Kuffer]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[1998]]: [[Lisi Oberweis]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. == Gestuerwen == * [[1890]]: [[César Franck]], franséische Komponist. * [[1940]]: [[Arthur Vierendeel]], belsche Bauingenieur. * [[1943]]: [[Mathias Martin (Architekt)|Mathias Martin]], lëtzebuergeschen Architekt an Auteur. * [[1948]]: [[Jean-Pierre Muller]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1969]]: [[Vesto Melvin Slipher]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1985]]: [[Nicolas Frantz]], lëtzebuergesche Vëlossportler an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner. * [[1998]]: [[Jean Marais]], franséische Schauspiller. * [[2000]]: [[Luc Dupanloup]] (''Dupa''), belsche Comiczeechner. * 2000: [[Jeannot Comes]], lëtzebuergesche Museker. * [[2002]]: [[Rudolf Noelte]], däitschen Theater- a Filmregisseur. * [[2005]]: [[Carola Höhn]], däitsch Schauspillerin. * [[2009]]: [[Witali Ginsburg]], russesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[2016]]: [[Raoul Coutard]], franséische Kameramann a Filmregisseur. * [[2021]]: [[Sabine Bethmann]], däitsch Schauspillerin. * [[2022]]: [[Pierre Kartner]], hollännesche Komponist a Sänger. * [[2024]]: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|8 November|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am November| 08]] ndn9mk7ygctxvf8cqupicykb46caf0w 27. Dezember 0 2207 2704516 2665835 2026-09-09T12:36:42Z Robby 393 /* Gestuerwen */ [[:Raymond Bailly]] 2704516 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''27. Dezember''' ass den 361. Dag (362. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1594]]: [[Frankräich]]: Mëssgléckt Attentat vum [[Jean Châtel]] op den [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]] * [[1788]]: [[Frankräich]]: Den [[Jacques Necker|Necker]], deen am Gaang ass, d'[[Generalstänn vu 1789|Generalstänn]] virzebereeden, akzeptéiert d'Fuerderung vum [[Drëtte Stand]], fir d'Unzuel vun de Vertrieder ze verduebelen. Méi Stëmme krése si doduerch awer net. * [[1799]]: [[Frankräich]]: Installatioun vum [[Senat]] dee vum [[Sieyès]] presidéiert gëtt. * [[1945]]: Den [[Internationale Wärungsfonds]] (IWF) gëtt gegrënnt. * 1945: [[Korea]] gëtt gedeelt. * [[1949]]: [[Indonesien]] gëtt vun [[Holland]] onofhängeg. * [[1978]]: [[Spuenien|Spuenie]] gëtt sech eng demokratesch [[Constitutioun]]. * [[1979]]: [[Sowjetunioun|Sowjetesch]] Truppe marschéieren am [[Afghanistan]] an. == Gebuer == <gallery> Fichier:Portrait Confused With Johannes Kepler 1610.jpg|Johannes Kepler Fichier:Louis Pasteur.jpg|Louis Pasteur Fichier:Marlene Dietrich in No Highway (1951) (Cropped).png|Marlene Dietrich Fichier:Michel.Piccoli (cannes).jpg|Michel Piccoli Fichier:Gérard Depardieu (Berlin Film Festival 2010).jpg|Gérard Depardieu </gallery> * [[1571]]: [[Johannes Kepler]], däitschen Astrolog, Astronom a Mathematiker. * [[1801]]: [[Mathias Neumann]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[1822]]: [[Louis Pasteur]], franséische Mikrobiolog (''Pasteuriséierung''). * [[1824]]: [[Georges Ulveling (1824)|Georges Ulveling]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[1852]]: [[Auguste Weber]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[1866]]: [[Albert Mockel]], belsche Schrëftsteller. * [[1882]]: [[Erich Schoenberg]], däitsche Geodet an Astronom. * 1882: [[Alexander Rueb]], hollännesche Schachspiller. * [[1889]]: [[Fred A. Gilson]], lëtzebuergesch-US-amerikanesche Geschäftsmann. * [[1896]]: [[Hubert Schumacher]], lëtzebuergeschen Architekt, Urbanist a Moler. * [[1901]]: [[Marlene Dietrich]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1913]]: [[Jean Gallion]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1917]]: [[Camille Libar]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * [[1919]]: [[René Hemmer (Museker)|René Hemmer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * [[1925]]: [[Michel Piccoli]], franséische Schauspiller. * 1925: [[Camille Hellinckx]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1938]]: [[Rolf Wolfshohl]], däitsche Vëlossportler. * [[1941]]: [[Jean-Claude Bouillon]], franséische Schauspiller. * [[1942]]: [[Marie-Thérèse Boever]], lëtzebuergesch Politikerin * 1942: [[Léon Zeches]], lëtzebuergesche Soziolog a Journalist. * [[1948]]: [[Gérard Depardieu]], franséische Schauspiller. * [[1949]]: [[Denys Granier-Deferre]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1951]]: [[Christiane Schmit]], lëtzebuergesch Molerin. * 1951: [[Jean Krier (Archeolog)]], lëtzebuergeschen Archeolog an Historiker. * [[1961]]: [[Dan Kersch]], lëtzebuergesche Politiker a Member vum Staatsrot. * 1961: [[Guido Westerwelle]], däitsche Politiker. * [[1964]]: [[Brigitte Haas]], liechtensteinesch Politikerin. * [[1978]]: [[Serge Pelzer]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[1989]]: [[Kateryna Lahno]], ukrainesch Schachspillerin. == Gestuerwen == * [[1855]]: [[Barthélemy Foehr]], Buergermeeschter vun Iechternach. * [[1883]]: [[Mathieu-Lambert Schrobilgen]], lëtzebuergesche Jurist, Journalist, Staatssekretär a Museker. * [[1950]]: [[Max Beckmann]], däitsche Moler. * [[1952]]: [[Horst Caspar]], däitsche Schauspiller. * [[1958]]: [[Batty Fischer]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[1967]]: [[Mathias Wirtz]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1988]]: [[Hal Ashby]], US-amerikanesche Regisseur. * [[1969]]: [[Eugène Beck]], lëtzebuergesche Professer a Botaniker. * [[1985]]: [[Dian Fossey]], US-amerikanesch Verhalensfuerscherin. * [[1986]]: [[Raymond Bailly]], franséische Filmregisseur. * [[1996]]: [[Gabriel Loire]], franséische Moler a Glaskënschtler. * [[1999]]: [[Pierre Clémenti]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * 1999: [[Emile-Théodore Melchers]], lëtzebuergeschen Offizéier, Militärhistoriker an Auteur. * [[2002]]: [[George Roy Hill]], US-amerikanesche Regisseur. * [[2003]]: [[Alan Bates]], brittesche Schauspiller. * [[2006]]: [[Mathias Berns]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker. * [[2007]]: [[Benazir Bhutto]], pakistanesch Politikerin. * 2007: [[Amar Nath Sehgal]], indesche Moler, Sculpteur a Poet. * [[2013]]: [[Erica Beer]], däitsch Schauspillerin. * [[2016]]: [[Carrie Fisher]], US-amerikanesch Schauspillerin an Autorin. * 2016: [[Claude Gensac]], franséisch Schauspillerin. * 2016: [[Mathias Hinterscheid]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[2021]]: [[April Ashley]], brittesche Mannequin. * 2021: [[Jochen Herling]], däitsch-lëtzebuergesche Fotograf. * [[2023]]: [[Jacques Delors]], franséische Politiker. * 2023 [[Gaston Glock]], éisträichesche Geschäftsmann. * [[2024]]: [[Olivia Hussey]], brittesch Schauspillerin. * 2024: [[Dayle Haddon]], kanadesch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|27 December|27. Dezember}} [[Kategorie:Dag am Dezember]] hsxdyfwvl6u56n86sdr06rqj1xabuzl 1921 0 2384 2704557 2680452 2026-09-09T15:23:29Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704557 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == === Europa === * {{8. Mäerz}}: Fransousen a Belsch besetzen d'Stied [[Duisburg]] an [[Düsseldorf]] fir als [[Gage]] fir D'Bezuele vu Rerparatiounen. * [[18. Mäerz]]: [[Sowjetrussland]] a [[Polen]] ënnerschreiwen zu [[Riga]] e Friddensvertrag, deen d'Enn vum [[Polnesch-Sowjetesche Krich]] festhält. * [[16. August]]: Nom Doud vum Kinnek [[Peter I. vu Jugoslawien)|Peter I.]] gëtt säi Jong [[Alexander I. vu Jugoslawien)|Alexander I.]] nei Kinnek am [[Kinnekräich Jugoslawien|Kinnekräich vun de Serben, Kroaten a Sloweenen]]. * [[21. September]]: An enger Fabréck vun [[IG Farben]] zu [[Ludwigshafen]] explodéiert [[Ammoniumnitrat]]; 500 Doudeger an 2000 Blesséierter. * [[19. Oktober]]: De portugisesche Ministerpresident [[António Joaquim Granjo]] gëtt ermuert. * {{6. November}}: D'[[Ungarn|ungaresch]] Nationalversammlung déklaréiert offziell datt d'[[Habsburg]]er enttrount sinn. Den [[István Bethlen]] gëtt Premier; de [[Miklós Horthy]] Staatschef. * [[6. Dezember]]: Ënnerschrëft vum [[Anglo-Ireschen Traité]]: [[Irland (Insel)|Irland]], bis op d'[[Provënz Ulster]], kritt eng bannenzeg Autonomie zougestanen. ===Lëtzebuerg=== * {{2. Januar}}: D'[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] gëtt gegrënnt. * 1. bis 17. Mäerz: (General)streik an de Schmelzen an an de Grouwen. * [[25. Juli]]: Ënnerschrëft vun der Konventioun iwwer d'''[[Union économique belgo-luxembourgeoise]]'' (UEBL). === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== * [[4. Mäerz]]: De [[Warren G. Harding]] gëtt als 29. US-President vereedegt. * [[31. Mee]]: Bei rassistesch bedingten Ausenanersetzungen zu Tulsa (US-Bundesstaat Oklahoma) kommen iwwer 300 Mënschen ëm d'Liewen. ==== Südamerika ==== === Asien === * [[21. Februar]]: Putsch am [[Iran]], de [[Seyyed Zia al Din Tabatabai]] gëtt neie Premierminister. * [[13. Mäerz]]: An der [[Mongolei]] gëtt eng eege [[Monarchie]] ausgerufen, de [[Bogd Khan]] gëtt Staatschef. * [[1. Juli]]: D'[[Kommunistesch Partei vu China]] gëtt gegrënnt. * [[4. November]]: De japanesche Ministerpresident [[Hara Takashi]] gëtt an der Haaptgare zu Tokio erstach. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Film === * [[21. Januar]]: Première vum [[Charles Chaplin]] sengem ''[[The Kid (Film)|The Kid]]''. * [[30. Oktober]]: Première vun ''[[The Sheik]]'' mam [[Rudolph Valentino]]. == Wëssenschaft an Technik == == Gebuer == * {{Eidelt Joer}} [[Avraham Barkai]], däitsch-israeeleschen Historiker. * {{Eidelt Joer}} [[Werner Thärichen]], däitsche Komponist. * {{Eidelt Joer}} [[Paul Wild]], Schwäizer Astronom. * {{1. Januar}}: [[César Baldaccini]], franséische Sculpteur. * {{2. Januar}}: [[Friedrich Schütter]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * {{0}}2. Januar: [[Émile Benoit (Resistenzler)|Émile Benoit]], belsche Resistenzler. * {{3. Januar}}: [[Robert Lapoujade]], franséische Filmregisseur a Moler. * {{5. Januar}}: [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]], Groussherzog vu Lëtzebuerg. * {{0}}5. Januar: [[Friedrich Dürrenmatt]], Schwäizer Schrëftsteller. * {{7. Januar}}: [[Noëlle Norman]], franséisch Schauspillerin. * [[10. Januar]]: [[Boris Fraenkel]], polnesch-franséische politeschen Denker. * [[13. Januar]]: [[Robert Winter]], lëtzebuergeschen Offizéier a Chef d'État-Major vun der Lëtzebuerger Arméi. * [[16. Januar]]: [[Marcel Rewenig]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[17. Januar]]: [[Bengt Westerlund]], schweedeschen Astrophysiker. * [[19. Januar]]: [[Patricia Highsmith]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[31. Januar]]: [[John Agar]], US-amerikanesche Schauspiller. * 31. Januar: [[Nicolas Kohl]], lëtzebuergeschen Amateur-Archeolog. * {{4. Februar}}: [[Pierre Dauffenbach]], lëtzebuergeschen Offizéier. * {{8. Februar}}: [[Hans Albert]], däitsche Philosoph. * {{0}}8. Februar: [[Pol Aschman]], lëtzebuergesche Fotojournalist a Chroniker. * {{0}}8. Februar: [[Lana Turner]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{9. Februar}}: [[Yves Ciampi]], franséische Filmregisseur. * [[13. Februar]]: [[Madeleine Weis-Bauler]], lëtzebuergesch Autorin, Molerin a Resistenzlerin. * 13. Februar: [[Jhemp Bertrand]], lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker. * [[17. Februar]]: [[Schnuckenack Reinhardt]], däitschen Jazz-Geiist. * [[18. Februar]]: [[Antoine Neven]], lëtzebuergesche Member vum Commando Kieffer dee bei der Operatioun Overlord bedeelegt war. * [[20. Februar]]: [[Irène Nadler]], lëtzebuergesch Molerin. * [[21. Februar]]: [[Claude Cerval]], franséische Schauspiller. * 21. Februar: [[Zdeněk Miler]], tschechesche Graphiker an Dessins-animés-Mécher. * [[22. Februar]]: [[Jean-Bédel Bokassa]], President a Keeser vun der Zentralafrikanescher Republik. * 22. Februar: [[Giulietta Masina]], italieenesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Giuseppe Patroni Griffi]], italieenesche Schrëftsteller, Dréibuchauteur, Film- an Theaterregisseur. * 27. Februar: [[Germaine Simon]], lëtzebuergesch Doktesch a Schrëftstellerin. * {{3. Mäerz}}: [[Roger Schleimer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{7. Mäerz}}: [[Félix Steinberg]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[11. Mäerz]]: [[Astor Piazzolla]], argentinesche Pianist an Tango-Komponist. * 11. Mäerz: [[Léopold Reichling]], Professer fir Botanik. * [[19. Mäerz]]: [[Erny Gillen (Resistenzler)|Erny Gillen]], lëtzebuergeschen Auteur a Resistenzler. * [[20. Mäerz]]: [[Charles Karpen]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 20. Mäerz: [[Rudolf Noelte]], däitschen Theater- a Filmregisseur. * [[22. Mäerz]]: [[Jean Bruce]], franséischen Auteur. * 22. Mäerz: [[Nino Manfredi]], italieenesche Schauspiller. * [[24. Mäerz]]: [[Franz Calliari]], éisträicheschen Theolog a Journalist. * [[25. Mäerz]]: [[Simone Signoret]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Mäerz]]: [[Dirk Bogarde]], brittesche Schauspiller. * {{2. Abrëll}}: [[Dario Moreno]], tierkesche Popsänger a Filmschauspiller. * [[10. Abrëll]]: [[Chuck Connors]], US-amerikanesche Schauspiller a Baseballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Peter Ustinov]], brittesche Kënschtler an de Beräicher Film, Televisioun, Theater, Literatur a Musek. * [[17. Abrëll]]: [[Harold Lester Johnson]], US-amerikaneschen Astronom. * 17. Abrëll: [[Sergio Sollima]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[18. Abrëll]]: [[Jean Richard]], franséische Schauspiller. * [[20. Abrëll]]: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * [[23. Abrëll]]: [[René Konen]], lëtzebuergesche Politiker a Resistenzler. * [[24. Abrëll]]: [[Harald Philipp]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[27. Abrëll]]: [[Hans-Joachim Kulenkampff]], däitsche Schauspiller an Televisiounsanimateur. * 27. Abrëll: [[Robert Dhéry]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * {{2. Mee}}: [[Satyajit Ray]], indesche [[Filmregisseur]]. * {{0}}2. Mee: [[Pierre Schaul]], lëtzebuergesche Refractaire a Resistenzler. * {{6. Mee}}: [[Max Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler. * {{9. Mee}}: [[Sophie Scholl]], däitsch Resistenzlerin. * [[12. Mee]]: [[Joseph Beuys]], däitsche Kënschtler. * 12. Mee: [[Paul Reuter (Foussballspiller)|Paul Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[15. Mee]]: [[Alphonse Halleux]], belsche Moler. * [[16. Mee]]: [[Victor Kalmes]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Zwangsrekrutéierten an Historiker. * [[19. Mee]]: [[Daniel Gélin]], franséische Schauspiller. * 19. Mee: [[Rosine Luguet]], franséisch Schauspillerin. * [[21. Mee]]: [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]], sowjetesche Physiker, Dissident an Nobelpräisdréier. * [[28. Mee]]: [[Heinz Günther Konsalik]], däitsche Schrëftsteller. * 28. Mee: [[François Lascombes]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Historiker an Auteur. * [[30. Mee]]: [[Camille Sutor]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[31. Mee]]: [[Alida Valli]], italieenesch Schauspillerin. * {{1. Juni}}: [[Honoré Wagner]], lëtzebuergesche Fliger- an Autospilot, Autosbauer an Zwangsrekrutéierten. * {{5. Juni}}: [[Aloyse Raths]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Resistenzler an Auteur. * {{6. Juni}}: [[Albertine Biermann]], lëtzebuergesch Botanikerin. * {{0}}6. Juni: [[Paul Tornow]], däitschen Architekt. * [[10. Juni]]: [[Philip, Duke of Edinburgh]], Prënz-Consort vun der brittescher Kinnigin Elizabeth II. * [[15. Juni]]: [[Erroll Garner]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist. * [[19. Juni]]: [[Louis Jourdan]], franséische Schauspiller. * [[21. Juni]]: [[Jane Russell]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[28. Juni]]: [[Maurice Benoy]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[29. Juni]]: [[Reinhard Mohn]], däitschen Entreprener. * 29. Juni: [[Jules Kauffmann]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker. * {{3. Juli}}: [[François Reichenbach]], franséische Filmregisseur. * {{5. Juli}}: [[Cécile Didier (Resistenzlerin)|Cécile Didier]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * {{6. Juli}}: [[Nancy Reagan]], US-amerikanesch First Lady. * {{8. Juli}}: [[Edgar Morin]], franséische Sozoplog a Philosoph. * [[10. Juli]]: [[Roger Roemer]], lëtzebuergesche Moler. * [[18. Juli]]: [[Heinz Bennent]], däitsche Schauspiller. * 18. Juli: [[John Glenn]], US-amerikaneschen Astronaut a Politiker. * [[22. Juli]]: [[Jean-Claude Huisman]], franséische Filmregisseur. * [[30. Juli]]: [[Ed Juncker]], lëtzebuergesche Politiker a Buergermeeschter vun Ettelbréck. * [[31. Juli]]: [[Peter Benenson]], britteschen Affekot a Grënner vun ''Amnesty International''. * {{5. August}}: [[Yves Vincent]], franséische Schauspiller. * {{6. August}}: [[Jean-Pierre Glesener (Politiker)|Jean-Pierre Glesener]], lëtzebuergesche Politiker a Resistenzler. * {{7. August}}: [[Manitas de Plata]], franséische Gittarist. * {{8. August}}: [[Josy Haendel]], lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierten. * [[23. August]]: [[Joseph Rifesser]], italieenesche Sculpteur. * [[26. August]]: [[Joaquín Luis Romero Marchent]], spuenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{6. September}}: [[Jeannette Batti]], franséisch Schauspillerin. * {{0}}6. September: [[Jean-Bernard Ney]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * {{7. September}}: [[Benny Michaux]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. September]]: [[Jean Gremling]], lëtzebuergesche Politiker. * [[16. September]]: [[Siro Marcellini]], italieenesche Filmregisseur. * [[17. September]]: [[Robert Tix]], lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierten a Politiker. * 17. September: [[Gisèle Pascal]], franséisch Schauspillerin. * [[18. September]]: [[Guy Tréjan]], franséische Schauspiller. * [[21. September]]: [[Robert Kayser]], lëtzebuergeschen Offizéier. * [[27. September]]: [[Miklós Jancsó]], ungaresche Filmregisseur. * [[30. September]]: [[Deborah Kerr]], brittesch Schauspillerin. * {{7. Oktober}}: [[Jacqueline Gauthier]], franséisch Schauspillerin. * {{9. Oktober}}: [[Michel Boisrond]], franséische Filmregisseur. * [[13. Oktober]]: [[Yves Montand]], franséische Schauspiller a Chansonnier. * [[16. Oktober]]: [[Georges Wilson]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[19. Oktober]]: [[George Nader]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[22. Oktober]]: [[Georges Brassens]], franséische Museker a Chansonnier. * [[25. Oktober]]: [[Mihai I. vu Rumänien|Mihai I.]], Kinnek vu Rumänien. * [[28. Oktober]]: [[Edmond Chlecq]], lëtzebuergesche Politiker. * [[29. Oktober]]: [[Fausto Tozzi]], italieenesche Schauspiller an Dréibuchauteur. * 29. Oktober: [[Jess Hahn]], US-amerikanesch-franséische Schauspiller. * [[30. Oktober]]: [[Victor Braas]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{1. November}}: [[Ilse Aichinger]], éisträichesch Schrëftstellerin. * {{5. November}}: [[Yvonne Useldinger]], lëtzebuergesch Politikerin a Resistenzlerin. * {{8. November}}: [[Gene Saks]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[10. November]]: [[Remy Wagner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. November]]: [[René Weimerskirch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schoulmeeschter. * [[21. November]]: [[Karl Schaifers]], däitschen Astronom. * [[27. November]]: [[Alexander Dubček]], (tschecho)slowakesche Politiker. * [[29. November]]: [[Aimé Knepper]], lëtzebuergesche Resistenzler, Sportsprofesser a Liichtathleet. * 29. November: [[Christine de Rivoyre]], franséisch Schrëftstellerin. * [[30. November]]: [[Charles Bronson]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{5. Dezember}}: [[Louis de Froment]], franséischen Dirigent. * {{6. Dezember}}: [[Théophile Steffen]], lëtzebuergesche Moler. * {{7. Dezember}}: [[Tilda Thamar]], argentinesch Schauspillerin. * {{8. Dezember}}: [[Paul Carpenter]], kanadesche Schauspiller. * [[12. Dezember]]: [[Gust Goerens]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[16. Dezember]]: [[René Weyland]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler. * [[18. Dezember]]: [[Renato Baldini]], italieenesche Schauspiller. * [[19. Dezember]]: [[Anne Golon]], franséisch Schrëftstellerin. * [[20. Dezember]]: [[George Roy Hill]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[26. Dezember]]: [[Angèle Mirkes]], lëtzebuergesch Schauspillerin a Sängerin. * [[28. Dezember]]: [[Cyril Frankel]], englesche Filmregisseur. == Gestuerwen == * {{1. Januar}}: [[Theobald von Bethmann Hollweg]], däitsche Politiker. * {{3. Januar}}: [[Pierre Schiltz (Deputéierten)|Pierre Schiltz]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen a Politiker. * [[18. Januar]]: [[Wilhelm Foerster]], däitschen Astronom. * [[23. Februar]]: [[Camille Aschman]], lëtzebuergesche Cheemiker a Fotograf. * {{2. Mäerz}}: [[Auguste Kohl]], lëtzebuergeschen Zaldot an Auteur * [[11. Mäerz]]: [[Sherburne Wesley Burnham]], US-amerikaneschen Astronom. * [[25. Abrëll]]: [[Wilhelm Hülsemann]], kathoulesche Geeschtlechen an Auteur. * [[16. Mee]]: [[Henri Vannérus]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * {{6. Juni}}: [[James Schwebach]], lëtzebuergesch-US-amerikanesche Geeschtlechen a Bëschof. * [[13. Juli]]: [[Gabriel Lippmann]], franséische Physiker an Nobelpräisdréier. * [[27. Juli]]: [[Georges Ernest Faber]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher. * {{2. August}}: [[Enrico Caruso]], italieeneschen Tenorsänger. * [[14. August]]: [[Auguste Flesch]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[26. August]]: [[Ludwig Thoma]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Oktober]]: [[John Boyd Dunlop]], iresch-schotteschen Erfinder. * [[29. Oktober]]: [[Théodore Flammang]], lëtzebuergesche Paschtouer, Industriellen a Politiker. * {{3. November}}: [[Louis Kuschmann]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. November]]: [[Fernand Khnopff]], belsche Sculpteur a Moler. * [[12. Dezember]]: [[Henrietta Swan Leavitt]],US-amerikanesch Astronomin. * [[József Kiss]], ungaresche Schrëftsteller. *[[Alexander Weyer]], lëtzebuergesche Kraaftmënsch. == Um Spaweck == {{Commonscat}} 7uuzi5y3i6ice7msz1amkng2qrpm59o 1939 0 2442 2704572 2687530 2026-09-09T15:38:49Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704572 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Bundesarchiv Bild 183-E10718, Danzig, Westerplatte, Wald.jpg|thumb| Mam däitschen Ugrëff op d'''Westerplatte'' zu [[Danzig]] fänkt den [[Zweete Weltkrich]] un.]] [[Fichier:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|thumb|upright|De [[Joachim von Ribbentrop]] an de [[Josef Stalin]] ënnerschreiwen den [[Däitsch-Sowjeteschen Netugrëffspakt]].]] [[Fichier:Jeńcy1.jpg|thumb|Polnesch Zaldoten, déi vun der Rouder Arméi gefaangegeholl goufen.]] == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: Am Däitsche Räich musse [[Juddentum|Judde]] sech duerch en Zousaz un hiren hiren Numm als sollech erkenntlech maachen. * [[31. Januar]]: Am Däitsche Räich verléiere jiddesch [[Apdikter]], [[Zänndokter]]en a [[Veterinär]]e hir Approbatiounen. * [[31. Januar]]: An enger Ried virum ''Reichstag'' kënnegt den [[Adolf Hitler|Hitler]] am Fall vun engem neie Weltkrich d'"Vernichtung vun der jiddescher Rass an Europa" un. * [[22. Februar]]: Am Däitsche Räich verléieren d'Judden d'Recht en Auto ze fueren oder ze besëtzen. * {{2. Mäerz}}: De Kardinol [[Eugenio Pacelli]] gëtt, als [[Pius XII. (Poopst)|Pius XII.]], Poopst. * [[14. Mäerz]]: D'[[Slowakei|slowakescht]] Parlament rifft d'Onofhängegkeet aus. * [[15. Mäerz]]: Däitsch Truppe marschéieren a [[Béimen]] a [[Mieren]] (vun hinne "Rest-Tschechei" genannt) an, den Hitler paradéiert zu [[Prag]]. * [[15. Mäerz]]: [[Ungarn]] fänkt un d'[[Karpato-Ukrain]] z'annektéieren. * [[16. Mäerz]]: Däitschland mécht aus dem besate Béimen a Mieren d'''[[Protektorat Böhmen und Mähren]]''. * [[22. Mäerz]]: [[Litauen]] muss d'[[Memelland]] dem Däitsche Räich iwwerloossen. * [[24. Mäerz]]: [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] a [[Frankräich]] wëlle sech géigesäiteg ënnerstëtzen am Fall wou si vun [[Däitschland]] ugegraff ginn. * [[28. Mäerz]]: Dem Generol [[Franco]] seng Truppen eruewere [[Madrid]]. * [[31. Mäerz]]: Der brittesche Premierminister [[Neville Chamberlain]] verkënnegt eng brittesch-franséische Garantie fir [[Polen]]. * {{1. Abrëll}}: Enn vum [[Spuenesche Biergerkrich]]. * {{5. Abrëll}}: Den [[Albert Lebrun]] gëtt vun der Assemblée nationale zum franséische Staatspresident erëmgewielt. * {{7. Abrëll}}: [[Italien]] annektéiert d'Kinnekräich [[Albanien]]. * [[30. Abrëll]]: Am Däitsche Räich kënne Judden hire Bail gekënnegt kréien, se mussen dann a sougenannte „Judenhäuser“ wunne goen. * [[22. Mee]]: [[Italien]] an [[Däitschland]] schléissen ee [[Frëndschafts- a Bündnispakt]] * [[23. August]]: De [[Stalin]] an den [[Adolf Hitler|Hitler]] ënnerschreiwen den [[Däitsch-Sowjeteschen Netugrëffspakt]] * {{1. September}}: Ufank vum [[Zweete Weltkrich]], däitsch Truppe [[Polefeldzuch|marschéieren a Polen an]]. * {{0}}1. September: Am Däitsche Räich ass et strofbar, auslännesche Radiossendungen ze lauschteren, d'Doudesstrof dréit deem, deen dës Noriichte verbreet. * {{2. September}}: Frankräich a Groussbritannse stellen Däitschland en [[Ultimatum]], sech nees aus Polen zeréckzezéien. * {{3. September}}: Krichserklärung vu [[Frankräich]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] un dat Däitscht Räich. * [[14. September]]: A Frankräich dekretéiert d'Regierung, datt all Männer tëscht 18 a 55 Joer, déi d'Nationalitéit vun enger "feindlecher Natioun" hunn, a Sammellager internéiert solle ginn. * [[17. September]]: [[Rout Arméi|Sowjetesch Truppen]] marschéieren an den ëstlechen Deel vu Polen an. D'[[Sowjetunioun]] an [[Däitschland]] deele sech Polen op. * [[19. September]]: Bei der Schluecht bei der Bzura ginn 170.000 polnesch Zaldote gefaange geholl. * {{6. Oktober}}: [[Polen]] kapituléiert. * [[26. Oktober]]: De Weste vum eruewerte Pole gëtt vum Däitsche Räich annektéiert, de Rescht als "[[Generalgouvernement]]" besat. * [[30. November]]: Russesch Fliger bombardéieren déi [[Finnland|finnesch]] Haaptstad [[Helsinki]], de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] huet ugefaangen. ==== Lëtzebuerg ==== * {{5. Januar}}: De [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] gëtt groussjäreg an domat Grand-Duc Héritier. * [[19. Abrëll]]: Optakt vun de Feierlechkeeten, déi Méint duerno, fir "[[De Mythos vun der Onofhängegkeet 1839|honnert Joer Onofhängegkeet]]". * [[30. August]]: Aféierung vun enger [[Carte d'identité (Lëtzebuerg)|Carte d'identité]]. * [[21. September]]: [[RTL Group|Radio Lëtzebuerg]] hält op mat senden. === Afrika === * {{7. Abrëll}}: Italieenesch Truppe marschéieren an [[Ethiopien]] an. === Amerika === ==== USA ==== * {{5. September}}: D'USA a Japan erklären hir Neutralitéit am europäesche Krich. * [[10. September]]: [[Kanada]] erkläert Däitschland de Krich. ==== Südamerika ==== * [[28. Januar]]: Bei engem [[Äerdbiewen]] am [[Chile]] kommen eng 28.000 Leit ëm d'Liewen. * {{8. Dezember}}: Am [[Peru]] kënnt den Diktator [[Manuel Prado Ugarteche]] un d'Muecht. === Asien === * [[14. Juni]]: [[Siam]] gëtt an [[Thailand]] ëmbenannt (Prathet Thai = „Land vun deene Fräien“). === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === * {{9. Februar}}: Op der Palestina-Konferenz zu [[London]] plädéieren d'[[Araber]] dofir datt keng [[Juddentum|Judden]] méi a [[Palestina]] sollen awanderen, an datt Palestina soll een Araber-Staat ginn. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === === Kino === * [[17. August]]: De Film ''[[The Wizard of Oz]]'' mam [[Judy Garland]] gëtt fir d'éischt opgefouert. * [[15. Dezember]]: De Film ''[[Gone with the Wind]]'' mam [[Clark Gable]] a [[Vivien Leigh]] huet Première an den USA * ''[[Les fabuleuses années 20]]'' vum [[Raoul Walsh]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[28. Juni]]: Déi amerikanesch [[Fluchgesellschaft]] [[PanAm]] mécht deen éischte Passagéierfluch USA-Europa. == Sport == * [[21. Januar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Saint-Ouen-sur-Seine|Saint-Ouen]] 2:4 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Léon Mart]] an de [[Gusty Kemp]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=95 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 21. Januar 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[29. Januar]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Diddeleng]] 5:3 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Oscar Stamet]], [[Camille Libar]] (3) a Gusty Kemp geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=96 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 29. Januar 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[8. Februar|8.]] / [[9. Februar]]: De Belsch Baron [[René Lunden]] a säi lëtzebuergesche Coequipier [[Jean Kuffer]] gewannen am Zweeërbob op der Weltmeeschterschaft zu St Moritz d'Goldmedail. * [[26. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Déifferdeng]] 2:1 géint Däitschland. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de Léon Mart geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6213 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Däitschland de 26. Mäerz 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[30. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Arel]] 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=97 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg den 30. Abrëll 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[14. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Luzern]] 1:9 géint Schwäiz. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Emile Everard]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=98 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg de 14. Mee 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[30. Juli]]: De Belsch [[Sylvère Maes]] gewënnt den [[Tour de France]]. == Gebuer == * {{1. Januar}}: [[Michèle Mercier]], franséisch Schauspillerin. * {{0}}1. Januar: [[Ramon Humbert]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * {{2. Januar}}: [[Michel Raus]], lëtzebuergesche Journalist a Schrëftsteller. * {{4. Januar}}: [[Wenjamin Wassiljewitsch Soldatenko]], sowjetesche Marcheur. * {{9. Januar}}: [[Susannah York]], brittesch Schauspillerin an Auteur. * [[10. Januar]]: [[Scott McKenzie]], US-amerikanesche Museker. * [[25. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[27. Januar]]: [[Ann Comfort]], brittesch Schauspillerin. * [[31. Januar]]: [[Lydie Schmit]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{1. Februar}}: [[Claude François]], franséische Sänger. * {{3. Februar}}: [[Michael Cimino]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[12. Februar]]: [[Ray Manzarek]], US-amerikanesche Museker. * [[13. Februar]]: [[Raymond Bley]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[16. Februar]]: [[Claudine Coster]], franséisch Schauspillerin. * [[17. Februar]]: [[Mary Ann Mobley]], US-amerikanesch Filmschauspillerin. * [[20. Februar]]: [[Hilda Rau-Scholtus]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[24. Februar]]: [[Marisa Mell]], éisträichesch Schauspillerin. * [[25. Februar]]: [[Ray Philippe]], lëtzebuergesche Boxer. * [[27. Februar]]: [[Kenzō Takada]], japanesche Moudendesigner. * {{1. Mäerz}}: [[Roberto Bisacco]], italieenesche Schauspiller. * {{3. Mäerz}}: [[Ariane Mnouchkine]], franséisch Theater- a Filmregisseurin, Theaterdirektesch an Auteure. * {{5. Mäerz}}: [[Samantha Eggar]], englesch Schauspillerin. * {{7. Mäerz}}: [[Danyel Gérard]], franséische Schlagersänger a Komponist. * {{9. Mäerz}}: [[Jean-Pierre Chevènement]], franséische Politiker. * {{0}}9. Mäerz: [[Jochen Pützenbacher]], däitsche Radiosspeaker. * [[10. Mäerz]]: [[Charles-Marie Ternes]], ''docteur en philosophie et lettres'', Professer am Lycée [[Robert Schuman|Robert-Schuman]]. * [[13. Mäerz]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[14. Mäerz]]: [[Bertrand Blier]], Filmregisseur. * 14. Mäerz: [[Yves Boisset]], Filmregisseur. * [[18. Mäerz]]: [[Piers Haggard]], englesche Filmregisseur. * 18. Mäerz: [[Peter Kraus]], däitsche Schauspiller a Sänger. * [[22. Mäerz]]: [[Romain Schintgen]], lëtzebuergesche Jurist. * [[23. Mäerz]]: [[Claude Schintgen]], lëtzebuergesche Ringer. * [[26. Mäerz]]: [[Danik Patisson]], franséisch Schauspillerin. * [[29. Mäerz]]: [[Nicole Castan]], franséisch Molerin. * 29. Mäerz: [[Terence Hill]], italieenesche Schauspiller. * [[31. Mäerz]]: [[Volker Schlöndorff]], däitsche Filmregisseur a Produzent. * {{2. Abrëll}}: [[Marvin Gaye]], US-amerikanesche Soul- a R&B-Sänger. * {{4. Abrëll}}: [[Hugh Masekela]], südafrikaneschen Jazzmuseker. * {{7. Abrëll}}: [[Francis Ford Coppola]], Filmregisseur. * {{8. Abrëll}}: [[François Kohl]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{9. Abrëll}}: [[Gernot Roll]], däitsche Kameramann a Filmregisseur. * [[11. Abrëll]]: [[Fred Sunnen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[13. Abrëll]]: [[Seamus Heaney]], iresche Schrëftsteller. * 13. Abrëll: [[Erny Schweitzer]], lëtzebuergesche Schwëmmer. * [[16. Abrëll]]: [[Dusty Springfield]], brittesch Soulsängerin. * [[17. Abrëll]]: [[Pit Nicolas]], lëtzebuergesche Sculpteur. * 17. Abrëll: [[Karin Székessy]], däitsch Fotografin. * [[19. Abrëll]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Politiker a Reliounsleader. * 19. Abrëll: [[Christopher Miles]], englesche Filmregisseur. * 19. Abrëll: [[Marc Simenon]], franséische Filmregisseur. * [[20. Abrëll]]: [[Angela Boeres-Vettor]], franséisch Schrëftstellerin. * 20. Abrëll: [[Gro Harlem Brundtland]], norwegesch Politikerin. * 20. Abrëll: [[Camille Dimmer]], fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * [[22. Abrëll]]: [[Jul Christophory]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[27. Abrëll]]: [[João Bernardo Vieira]], Politiker aus Guinea-Bissau. * {{3. Mee}}: [[Marcel Sauber]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}3. Mee: [[Helmut Thoma]], éisträichesche Manager. * {{4. Mee}}: [[Amos Oz]], israeelesche Schrëftsteller. * {{7. Mee}}: [[Sidney Altman]], kanadesch-US-amerikanesche Molekularbiolog. * {{0}}7. Mee: [[Ruud Lubbers]], hollännesche Politiker, Héije Flüchtlingskommissär vun de Vereenten Natiounen. * {{9. Mee}}: [[Pierre Desproges]], franséische Humorist an Auteur. * [[10. Mee]]: [[Robert Darnton]], US-amerikaneschen Historiker. * 10. Mee: [[Franco Pacini]], italieeneschen Astronom an Astrophysiker. * [[13. Mee]]: [[Harvey Keitel]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Mee]]: [[Veruschka von Lehndorff]], däitscht Fotomodel, Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Abbes Hever]], lëtzebuergesche Graphiker. * [[18. Mee]]: [[Hark Bohm]], Filmregisseur. * 18. Mee: [[Giovanni Falcone]], italieenesche Jurist, ''Mafia-Jeeër''. * [[19. Mee]]: [[James Fox]], englesche Schauspiller. * [[22. Mee]]: [[Roger Thull]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[25. Mee]]: [[Ferdinand Bracke]], belsche Vëlossportler. * 25. Mee: [[Dixie Carter]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 25. Mee: [[Ian McKellen]], brittesche Schauspiller. * [[30. Mee]]: [[Michael J. Pollard]], US-amerikanesche Schauspiller. * 30. Mee: [[Marisa Solinas]], italieenesch Schauspillerin a Sängerin. * [[31. Mee]]: [[Terry Waite]], britteschen Humanist a Buchauteur. * {{4. Juni}}: [[Marcel Balthasar]], lëtzebuergesche Bouschéisser. * {{7. Juni}}: [[Roger Michel Erasmy]], lëtzebuergeschen Auteur. * {{9. Juni}}: [[Andrzej Szeptycki (Taxonomist)|Andrzej Szeptycki]], polneschen Taxonomist. * [[10. Juni]]: [[Alexandra Stewart]], kanadesch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Siegfried Fischbacher]], däitsch-US-amerikaneschen Zauberkënschtler. * [[15. Juni]]: [[Véronique Nordey]], franséisch Schauspillerin. * [[17. Juni]]: [[Krzysztof Zanussi]], polnesche Filmproduzent a Regisseur * [[19. Juni]]: [[Rosalba Neri]], italieenesch Schauspillerin. * 19. Juni: [[Al Wilson]], US-amerikanesche Soulmuseker. * [[24. Juni]]: [[Michael Gothard]], brittesche Schauspiller. * {{1. Juli}}: [[Karen Black]], US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin. * {{0}}1. Juli: [[Augusto Caminito]], italieeneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{3. Juli}}: [[Brigitte Fassbaender]], däitsch Sängerin, Regisseurin an Intedantin. * {{0}}3. Juli: [[László Kovács (Politiker)|László Kovács]], ungaresche Politiker. * {{0}}3. Juli: [[François Terrasson]], franséischen Auteur an Naturalist. * [[14. Juli]]: [[Peter Goldreich]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker. * 14. Juli: [[Karel Gott]], tschechesche Schlagersänger. * [[15. Juli]]: [[Seyyed Alī Chāmene'ī]], politeschen a reliéise Leader am Iran. * 15. Juli: [[Aníbal Cavaco Silva]], portugisesche Politiker (Premierminister, President). * [[16. Juli]]: [[Ruth Perry (Politikerin)|Ruth Perry]], liberianesch Politikerin. * 16. Juli: [[Nicolas Ribowski]], franséische Filmregisseur. * [[17. Juli]]: [[Spencer Davis]], brittesche Museker. * 17. Juli: [[Milva]], italieenesch Sängerin a Schauspillerin. * [[19. Juli]]: [[Maurice Thoss]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Juli]]: [[Gila Almagor]], israeelesch Schauspillerin. * [[26. Juli]]: [[Ray Cillien]], lëtzebuergesche Boxer. * 26. Juli: [[John Howard (Politiker)|John Howard]], australesche Politiker. * 26. Juli: [[Dieter Wagner]], Moler, Graphiker a Galerist. * [[30. Juli]]: [[Peter Bogdanovich]], US-amerikanesche Regisseur. * {{2. August}}: [[Wes Craven]], US-amerikanesche Regisseur an Dréibuchauteur. * {{3. August}}: [[Jeannot Kremer]], lëtzebuergesche Foussballspiller, -trainer a Lokalpolitiker. * {{4. August}}: [[Frank Vincent]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Ronald Biggs]], Member vun enger brittescher Raiberband. * {{9. August}}: [[Romano Prodi]], italieenesche Politiker (Ministerpresident) a President vun der Europäescher Kommissioun. * [[13. August]]: [[Erika Berger]], däitsch Moderatorin a Sexberoderin. * [[25. August]]: [[John Badham]], Filmregisseur. * [[27. August]]: [[Yolande Kieffer]], lëtzebuergesch Journalistin. * [[28. August]]: [[Dorothy McGowan]], US-amerikanesche Mannequin a Schauspillerin. * [[29. August]]: [[Mario Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 29. August: [[Joel Schumacher]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{1. September}}: [[Marcel Kreuter]], lëtzebuergeschen Handballspiller an -trainer * {{0}}[[2. September]]: [[Jack Lang]], franséische Politiker. * {{0}}[[3. September]]: [[Vivi Bach]], dänesch Sängerin, Schauspillerin, Tëleespresentatrice a Schrëftstellerin. * {{0}}3. September: [[Jean Link]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Fechter. * {{0}}3. September: [[Carlo Losch]], lëtzebuergesche Professer, Moler a Schrëftsteller. * {{0}}3. September: [[Bernhard vom Brocke]], däitschen Historiker. * {{5. September}}: [[George Lazenby]], brittesche Schauspiller. * {{0}}5. September: [[Hubert Striebig]], franséischen Autoscoureur. * [[11. September]]: [[René Andring]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[13. September]]: [[Richard Kiel]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Jorge Sampaio]], portugisesche Schrëftsteller a Staatspresident. * [[19. September]]: [[Nicolas Libar]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. September]]: [[Renate Schroeter]], däitsch Schauspillerin. * [[30. September]]: [[Jean-Marie Lehn]], franséische Cheemiker. * {{4. Oktober}}: [[Jean-François Laguionie]], franséische Schrëftsteller an Trickfilm-Regisseur. * {{0}}4. Oktober: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{5. Oktober}}: [[Marie Laforêt]] franco-schwäizeresch Schauspillerin a Sängerin. * {{0}}5. Oktober: [[A. R. Penck]], däitsche Moler. * {{9. Oktober}}: [[Alphonse Lutgen]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[22. Oktober]]: [[Fernand Barnich]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[23. Oktober]]: [[Jacques Steiwer]], lëtzebuergesche Professer. * [[24. Oktober]]: [[F. Murray Abraham]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[26. Oktober]]: [[Robert Schiel]], lëtzebuergesche Fechter. * 26. Oktober: [[Ginette Rossini]], lëtzebuergesch Fechterin. * [[27. Oktober]]: [[John Cleese]], englesche Komiker, Schauspiller an Dréibuchauteur. * [[28. Oktober]]: [[René Kauffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{0}}[[1. November]]: [[Bernard Kouchner]], franséischen Dokter, Politiker, Grënner vun Hëllefsorganisatiounen. * {{2. November}}: [[Richard Serra]], US-amerikanesche Sculpteur. * {{3. November}}: [[Armand Bruck]], lëtzebuergeschen Offizéier. * {{7. November}}: [[Françoise Deldick]], franséisch Schauspillerin. * {{9. November}}: [[Marco Bellocchio]], italieenesche Filmregisseur. * [[15. November]]: [[Yaphet Kotto]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[18. November]]: [[Amanda Lear]], Sängerin, Molerin, Moderatorin, Auteure a Schauspillerin. * [[19. November]]: [[Emil Constantinescu]], Politiker, Staatspresident vu Rumänien. * [[21. November]]: [[Jeannot Szwarc]], franséische Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Mark Margolis]], US-amerikanesche Schauspiller. * 26. November: [[Tina Turner]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[27. November]]: [[Laurent-Désiré Kabila]], President vun der Demokratescher Republik Kongo. * {{2. Dezember}}: [[Edouard Didier]], lëtzebuergesche Fechter. * [[11. Dezember]]: [[Thomas McGuane]], US-amerikanesche Schrëftsteller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[14. Dezember]]: [[Micky Erpelding]], lëtzebuergesch Speakerin, Schauspillerin a Politikerin. * 14. Dezember: [[Alessandra Panaro]], italieenesch Schauspillerin. * [[15. Dezember]]: [[Yvonne Monlaur]], franséisch Filmschauspillerin. * 15. Dezember: [[Jean-Baptiste Tati-Loutard]], kongoleesesche Schrëftsteller. * [[16. Dezember]]: [[Raymond Ruffini]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[17. Dezember]]: [[Johny Hilbert]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Dezember]]: [[Giuseppe Forti]], italieeneschen Astronom. * [[24. Dezember]]: [[Jean-Pierre Kraemer]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[26. Dezember]]: [[Lutz Niethammer]], däitschen Historiker. * [[Georges Wagner (Museker)|Georges Wagner]], lëtzebuergesche Museksdirigent. == Gestuerwen == *[[10. Januar]]: [[Paul Koch (Politiker)|Paul Koch]], lëtzebuergeschen Déierendokter a Politiker. * [[15. Januar]]: [[Paul Séjourné]], franséischen Ingenieur. * [[28. Januar]]: [[William Butler Yeats]], iresche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * {{4. Februar}}: [[Edward Sapir]], US-amerikaneschen Anthropolog a Linguist. * [[10. Februar]]: [[Pius XI. (Poopst)|Poopst Pius XI.]] * [[16. Februar]]: [[Camille Biver (Industriellen)|Camille Biver]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[22. Februar]]: [[Antonio Machado]], spueneschen Dichter. * {{2. Mäerz}}: [[Howard Carter]], engleschen Archeolog. * [[11. Mäerz]]: [[Henri Simon]], Wallounesche Schrëftsteller * [[21. Mäerz]]: [[Evald Aav]], estesche Sänger, Komponist a Chouerdirigent. *{{3. Abrëll}}: [[Fritz Wagner]], däitsche Moler. * [[20. Abrëll]]: [[Paul Schroell]], den Editeur vun de ''[[Les Cahiers luxembourgeois|Cahiers luxembourgeois]]'' a Grënner vum ''[[Tageblatt|Escher Tageblatt]]''. * [[24. Abrëll]]: [[Louis Trousselier]], franséischen Tour de France Gewënner. * [[14. Mee]]: [[Paul Funck]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[25. Mee]]: [[Frank Dyson]], engleschen Astronom. * [[26. Juni]]: [[Ford Madox Ford]], brittesche Schrëftsteller. * [[14. Juli]]: [[Alfons Maria Mucha]], tschechesche Graphiker, Illustrateur a Moler. * [[23. September]]: [[Sigmund Freud]], éisträicheschen Neurolog. * [[29. September]]: [[Paul Medinger]], lëtzebuergeschen Historiker. * {{8. Oktober}}: [[Victor Dondelinger]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Oktober]]: [[Melchior Bourg-Gemen]], lëtzebuergesche Rousenziichter. * [[15. Oktober]]: [[Michel Weber (Lokalpolitiker)|Michel Weber]], lëtzebuergeschen Industriellen a Lokalpolitiker. * [[25. Oktober]]: [[Anton Eiselsberg]], éisträichesche Chirurg. * [[24. Dezember]]: [[Eugène Reichling]], lëtzebuergesche Politiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} pekq5tlfha2eh1w3tp02frtx3sc17c3 1911 0 3009 2704526 2703094 2026-09-09T12:53:28Z Robby 393 /* Lëtzebuerg */ Referenz adaptéiert 2704526 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == === Europa === ==== Lëtzebuerg ==== * [[Januar]]: De [[Lucien Koenig]] grënnt d'[[Lëtzebuerger Nationalunioun]]. * {{6. Mee}}: Duerch d'Gesetz vum 6. Mee 1911 gëtt eng [[Renteversécherung]] agefouert. * [[29. Oktober]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt hiren éischten offizielle Lännermatch, de Géigner ass Frankräich. Lëtzebuerg verléiert 1:4 an den [[Albert Elter]] schéisst den éischte Gol.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=4609|Titel=Luxembourg vs France international football match report|Gekuckt=2026-09-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[30. Oktober]]: d'[[ARBED]] gëtt gegrënnt. ==== Frankräich ==== * [[10. Mäerz]]: [[Frankräich]] féiert d'[[Greenwich Mean Time]] (GMT) Zäit an. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === === Antarktis === * [[14. Dezember]]: De [[Norwegen|Norweger]] [[Roald Amundsen]] erreecht als éischte Mënsch de [[Südpol]]. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Wëssenschaft an Technik == * Den däitsch-amerikanesche [[Geophysiker]] a [[Seismolog]] [[Beno Gutenberg]] entdeckt d'Schichtgrenz tëscht der [[Äerdkuuscht]] an dem [[Äerdkär]]. ==Sport== * [[21. Januar]]: Depart fir den éischte [[Rallye vu Monte Carlo]], 20 Ekippe sinn um Depart mat Startplazen zu [[Genf]], [[Paräis]], [[Boulogne-sur-Mer]], [[Berlin]], [[Wien]] a [[Bréissel]] == Gebuer == * {{eidelt Joer}}?: [[Willy Faber]], lëtzebueregesche Moler a Grafiker. * {{eidelt Joer}}?: [[Henri Heyart]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * {{1. Januar}}: [[Charles Stein]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik. * {{5. Januar}}: [[Jean-Pierre Aumont]], franséische Schauspiller. * [[12. Januar]]: [[Tit Schroeder]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[18. Januar]]: [[Gábor Darvas]], ungaresche Komponist a Musekswëssenschaftler. * 18. Januar: [[Danny Kaye]], US-amerikanesche Schauspiller, Komiker a Sänger. * [[21. Januar]]: [[Thomas Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. Januar]]: [[Gaston Theis]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[30. Januar]]: [[Paris Pismis]], tierkesch-armeenesch Astronomin. * {{1. Februar}}: [[Joé Treinen]], lëtzebuergesche Kanut. * {{6. Februar}}: [[Ronald Reagan]], US-amerikanesche Schauspiller a Politiker. * {{8. Februar}}: [[Félix Peters]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[11. Februar]]: [[Carl Keenan Seyfert]], US-amerikaneschen Astronom. * [[25. Februar]]: [[Émile Konter]], lëtzebuergesche Boxer. * {{3. Mäerz}}: [[Jean Harlow]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{6. Mäerz}}: [[Pierre Montazel]], franséische Kameramann a Filmregisseur. * [[16. Mäerz]]: [[Pierre Harmel]], belsche Politiker. * [[19. Mäerz]]: [[Simone Renant]], framséisch Schauspillerin. * [[20. Mäerz]]: [[Joseph-Émile Muller]], lëtzebuergeschen Auteur a Konschtkritiker. * [[24. Mäerz]]: [[Joseph Barbera]], US-amerikaneschen Zeechentrickfilmer a Produzent. * [[26. Mäerz]]: [[Tennessee Williams]], US-amerikaneschen Theaterschrëftsteller. * [[29. Mäerz]]: [[Brigitte Horney]], däitsch-amerikanesch Schauspillerin. * 29. Mäerz: [[Maurice Boutel]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Mäerz]]: [[Nicolas Witry (Foussballspiller)|Nicolas Witry]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{5. Abrëll}}: [[Erich Kurt Kästner]], däitsche Konstructeur vu Filmkameraen. * {{0}}5. Abrëll: [[Victor Molitor]], lëtzebuergesche Journalist, Schrëftsteller a Publizist. * [[10. Abrëll]]: [[Berthe Tissen]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * [[15. Abrëll]]: [[Raphaël Patorni]], franséische Schauspiller. * [[21. Abrëll]]: [[Josy Jungblut]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[23. Abrëll]]: [[Ronald Neame]], brittesche Kameramann a Regisseur. * 23. Abrëll: [[Andrée Servilange]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Abrëll]]: [[Andrée Tainsy]], belsch Schauspilerin. * {{3. Mee}}: [[Leopold Rudolf]], éisträichesche Schauspiller. * {{5. Mee}}: [[Gilles Grangier]], franséische Filmregisseur. * {{6. Mee}}: [[Walter Müller (Schauspiller)|Walter Müller]], éisträichesche Schauspiller. * [[11. Mee]]: [[Hans Wolter]], däitsche Physiker an Erfinder. * [[15. Mee]]: [[Max Frisch]], Schwäizer Architekt a Schrëftsteller. * [[17. Mee]]: [[Maureen O'Sullivan]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. Mee]]: [[Hélène Hiertz]], lëtzebuergesch Kächen. * [[21. Mee]]: [[Henry Cravatte]], lëtzebuergesche Politiker. * [[27. Mee]]: [[Vincent Price]], US-amerikanesche Schauspiller. * 27. Mee: [[Hubert H. Humphrey]], US-amerikanesche Politiker. * {{5. Juni}}: [[Pierre Reuter (Architekt)|Pierre Reuter]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[12. Juni]]: [[Jean-Pierre Calteux]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[18. Juni]]: [[Mathieu Lamberty]], Museker. * [[23. Juni]]: [[Gust Lamesch]], lëtzebuergesche Fechter. * [[25. Juni]]: [[Janine Crispin]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Juni]]: [[Bernhard zur Lippe-Biesterfeld]], däitschen Adlegen; Prënz-Consort vun Holland. * [[29. Juni]]: [[Bernard Herrmann]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[30. Juni]]: [[Czesław Miłosz]], polnesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * {{5. Juli}}: [[Georges Pompidou]], franséische Politiker. * {{7. Juli}}: [[Georges Kiesel]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[10. Juli]]: [[François Goldschmit]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[16. Juli]]: [[Ginger Rogers]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. Juli]]: [[Jos Cillien]], lëtzebuergesche Boxer. * [[29. Juli]]: [[Stephen McNally]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{5. August}}: [[Robert Taylor]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{6. August}}: [[Lucille Ball]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}6. August: [[Auguste Wampach]], lëtzebuergesche Paschtouer a Resistenzler. * {{9. August}}: [[William Alfred Fowler]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Physik-Nobelpräisdréier. * [[11. August]]: [[René Mertzig]], lëtzebuergesche Pianist a Komponist. * [[13. August]]: [[Guillaume Radot]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[20. August]]: [[Michèle Alfa]], franséisch Schauspillerin. * [[25. August]]: [[Võ Nguyên Giáp]], vietnameesesche Generol a Politiker. * {{4. September}}: [[Cécile Wagner]], lëtzebuergesch Fraerechtlerin a Politikerin. * [[15. September]]: [[Luther Leonidas Terry]], US-amerikaneschen Dokter. * [[19. September]]: [[William Golding]], brittesche Schrëftsteller. * [[22. September]]: [[Louis Ducreux]], franséische Schauspiller, Museker, Auteur, Theaterregisseur an Theaterdirekter. * {{5. Oktober}}: [[René Koltz]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker. * {{8. Oktober}}: [[Charles Heirendt]], lëtzebuergesche Laangstreckeleefer. * [[12. Oktober]]: [[Félix Lévitan]], franséische Sportsjournalist. * [[13. Oktober]]: [[Kārlis Šteins]], letteschen a sowjeteschen Astronom. * [[15. Oktober]]: [[Jean Davy]], franséische Schauspiller. * [[16. Oktober]]: [[Mahalia Jackson]], US-amerikanesch Gospelsängerin. * [[17. Oktober]]: [[Henri Sinner]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * {{2. November}}: [[Robert Geib]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{4. November}}: [[Joel Hurstfield]], britteschen Historiker. * {{8. November}}: [[Jules Prussen]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser. * {{9. November}}: [[Antonio Román]], spuenesche Filmregisseur. * [[10. November]]: [[Harry Andrews]], englesche Schauspiller. * [[12. November]]: [[Albert Meyers (Resistenzler)|Albert Meyers]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[18. November]]: [[Joseph Probst]], lëtzebuergesche Moler. * [[24. November]]: [[Erik Bergman]], finnesche Komponist. * 24. November: [[André Schmit (Foussballspiller)|André Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[26. November]]: [[Albert Coppé]], belschen Ekonomist a Politiker. * [[30. November]]: [[Raymond Simonelli]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{3. Dezember}}: [[Nino Rota]], italieenesche Komponist. * {{8. Dezember}}: [[Lee J. Cobb]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{9. Dezember}}: [[Broderick Crawford]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. Dezember]]: [[Val Guest]], englesche Filmproduzent a -regisseur. * 11. Dezember: [[Jos Hoffmann (Biolog)|Jos Hoffmann]], lëtzebuergesche Biolog. * 11. Dezember: [[Andrea Pasini]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[13. Dezember]]: [[James Hilliard Polk]], US-amerikanesche Generol. * [[18. Dezember]]: [[Jules Dassin]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[22. Dezember]]: [[Grote Reber]], US-amerikaneschen Astronom. == Gestuerwen == * [[17. Januar]]: [[André Duchscher]], lëtzebuergeschen Theaterauteur an Industriellen. * {{1. Mäerz}}: [[Jacobus Henricus van 't Hoff]], hollännesche Cheemiker. * [[11. Mäerz]]: [[Emile Lenger]], lëtzebuerhesche Politiker. * [[18. Mee]]: [[Gustav Mahler]], Komponist. * [[21. Mee]]: [[Williamina Fleming]], US-amerikanesch Astronomin. * {{1. Juni}}: [[Jacques-Gustave Lessel]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[11. Juni]]: [[Vincent Wiesenbach]], lëtzebuergesche Fluchpionéier. * [[28. Juni]]: [[Gaston Couté]], franséischen Dichter a Chansonnier. * [[29. Juli]]: [[Pierre Kirsch]], lëtzebuergesche Politiker. * {{1. August}}: [[Konrad Duden]], däitsche Lexikograph. * [[12. Oktober]]: [[Arthur Knaff]], lëtzebuergeschen Oberleutnant an Telegrapheninspekter. * [[25. Oktober]]: [[Édouard André]], franséische Landschaftsarchitekt. * [[29. Oktober]]: [[Joseph Pulitzer]], ungaresch-US-amerikanesche Journalist an Editeur. * {{4. November}}: [[Henri Funck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{2. Dezember}}: [[Michel Noël]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} blwteaeto9ejo7i6vie5adjiftzj8br 1913 0 3010 2704522 2689964 2026-09-09T12:49:13Z Robby 393 /* Sport */ Referenzen adaptéiert 2704522 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == === Europa === * Juni-Juli: [[Zweete Balkankrich]]. * {{2. Dezember}}: [[Albanien]]: Den däitsche Prënz [[Wihelm von der Wied]] gëtt Kinnek vun [[Albanien]]. ====Lëtzebuerg==== * [[30. Juni]]: Déi éischt Nummer vum [[Escher Tageblatt]] kënnt eraus. * [[15. November]]: Den neie [[Spuerkeessgebai|Sëtz vun der Spuerkeess]] gëtt ageweit. === Afrika === * {{6. November}}: Fir géint d'Politik vun der Rassentrennung an der [[Südafrikanesch Unioun|Südafrikanescher Unioun]] ze protestéieren, passéieren, ënner der Féierung vum [[Mahatma Gandhi]], 2.200 Awanderer vun [[Indien|indescher]] Originn déi fir si gespaart Grenz tëscht de Provënzen [[Natal]] an [[Transvaal]]. === Amerika === ==== USA ==== * {{4. Mäerz}}: De [[Thomas Woodrow Wilson]] gëtt neien US-President. * [[13. November]]: An der Zeitung ''[[New York World]]'' erschéngt dat éischt [[Kreuzworträtsel]] vun der Welt. ==== Südamerika ==== === Asien === === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === [[Fichier:Luxembourg1913StOuen.jpg|thumb|virum Match]] == Wëssenschaft an Technik == ==Sport== * [[20. Juli]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu [[Saint-Ouen-sur-Seine|Saint-Ouen]] ([[Departement Seine-Saint-Denis|Seine-Saint-Denis]]) géint [[franséisch Foussballnationalekipp|déi franséisch]] a verléiert 8:0.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=4708|Titel=France vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == * {{4. Januar}}: [[Tanumafili II.|Malietoa Tanumafili II.]], Politiker a Staatschef vu Samoa. * [[20. Januar]]: [[Horst Caspar]], däitsche Schauspiller. * [[23. Januar]]: [[Jean Thill (Moler)|Jean Thill]], lëtzebuergesche Moler an Olympionik. * [[25. Januar]]: [[Witold Lutoslawski]], polnesche Komponist. * [[29. Januar]]: [[Joseph Witry (Foussballspiller)|Joseph Witry]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[30. Januar]]: [[Philippe Arnold (Kënschtler)|Philippe Arnold]], lëtzebuergesche Kënschtler. * {{4. Februar}}: [[Rosa Parks]], US-amerikanesch Biergerrechtlerin. * [[10. Februar]]: [[Douglas Slocombe]], brittesche Filmkameramann a Fotograf. * [[15. Februar]]: [[Willy Vandersteen]], belsche Comic-Zeechner an -Auteur. * [[19. Februar]]: [[Frank Tashlin]], US-amerikaneschen Dréibuchauter a Filmregisseur. * [[20. Februar]]: [[Abd ar-Rahman al-Bazzaz]], irakesche Regierungsbeamten a Politiker. * [[25. Februar]]: [[Gert Fröbe]], däitsche Schauspiller. * [[26. Februar]]: [[Laura Nucci]], italieenesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Paul Ricoeur]], franséische Philosoph. * [[27. Februar]]: [[Paul Ricoeur]], franséische Philosoph. * {{4. Mäerz}}: [[Claude Génia]], franséisch Schauspillerin. * {{8. Mäerz}}: [[Dominique Wantz]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{9. Mäerz}}: [[Lotte Koch]], däitsch Schauspillerin. * [[12. Mäerz]]: [[Sergei Michalkow]], russeschen Auteur. * [[13. Mäerz]]: [[Guillermo Haro]], mexikaneschen Astronom. * [[14. Mäerz]]: [[Osvaldo Moles]], brasilianesche Journalist a Radiosspeaker. * [[15. Mäerz]]: [[Macdonald Carey]], US-amerikaesche Schauspiller. * 15. Mäerz: [[Jean-Pierre Kérien]], franséische Schauspiller. * [[18. Mäerz]]: [[René Clément]], franséische Filmregisseur. * [[20. Mäerz]]: [[Fons Hildgen]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 20. Mäerz: [[Gottfried Reinhardt]], däitsch-US-amerikanesche Filmregisseur. * 20. Mäerz: [[Pierre May]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Gerechten ënner den Natiounen. * [[22. Mäerz]]: [[Franz Conrad]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer. * [[23. Mäerz]]: [[Joseph Brebsom]], lëtzebuergesche Politiker. * [[26. Mäerz]]: [[Victor Majerus]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. Mäerz]]: [[Shōji Ueda]], japanesche Fotograf. * 27. Mäerz: [[Ernest Mengel]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[29. Mäerz]]: [[Niall MacGinnis]], iresche Schauspiller. * {{5. Abrëll}}: [[Michel Thill]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[10. Abrëll]]: [[Stefan Heym]], däitsche Schrëftsteller. * [[17. Abrëll]]: [[Georges Régnier]], franséische Filmregisseur. * [[21. Abrëll]]: [[Josef Meinrad]], éisträichesche Schauspiller. * [[30. Abrëll]]: [[Genevieve Grotjan Feinstein]], US-amerikanesch Kryptoanalitikerin * {{6. Mee}}: [[Stewart Granger]], brittesche Schauspiller. * {{7. Mee}}: [[Nicolas Touba]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Mee]]: [[Antonio Leonviola]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[18. Mee]]: [[Charles Trenet]], franséische Sänger, Komponist an Dichter. * [[26. Mee]]: [[Peter Cushing]], englesche Schauspiller. * {{8. Juni}}: [[Ady Claude]], Lëtzebuerger Scout a Resistenzler. * {{9. Juni}}: [[François Mersch]], lëtzebuergesche Publizist. * [[10. Juni]]: [[Joseph Foog]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot. * [[11. Juni]]: [[Roger Gerson]], lëtzebuergesche Moler. *11. Juni: [[Émile Kirscht]], lëtzebuergesche Moler. * [[24. Juni]]: [[Gustaaf Deloor]], belsche Vëlossportler. * [[26. Juni]]: [[Aimé Césaire]], franséische Schrëftsteller a Politiker. * 26. Juni: [[Carlo Hemmer]], lëtzebuergeschen Econom, Editeur an Auteur. * [[28. Juni]]: [[Franz Antel]], éisträichesche Filmregisseur. * [[11. Juli]]: [[Christian Calmes]], lëtzebuergeschen Diplomat, Historiker an Ekonomist. * [[13. Juli]]: [[Leopoldo Savona]], italieenesche Filmregisseur. * [[14. Juli]]: [[Gerald Ford]], US-amerikanesche Politiker a President. * [[16. Juli]]: [[Peter van Eyck]], hollännesch-amerikanesch-däitsche Museker a Schauspiller. * [[21. Juli]]: [[Wenzel Profant]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[22. Juli]]: [[Licia Albanese]], US-amerikanesch Sopranistin. * [[27. Juli]]: [[Claudio Gora]], italieenesche Schauspiller. * {{2. August}}: [[Pierre Clemens]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{7. August}}: [[Alicia Penalba]], Sculptrice. * [[12. August]]: [[Kurt Kasznar]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[13. August]]: [[Melvin Frank]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[22. August]]: [[Luis Prendes]], spuenesche Schauspiller. * [[30. August]]: [[Albert Goedert]], lëtzebuergesche Lycéesprofesser a Member vum Staatsrot. * [[31. August]]: [[Bernard Lovell]], britteschen Astronom a Pionéier vun der Radioastronomie. * {{3. September}}: [[Lisette Lanvin]], franséisch Schauspillerin. * {{7. September}}: [[Gilbert Gil]], franséische Schauspiller. * {{0}}7. Septemner: [[Anthony Quayle]], englesche Schauspiller. * {{9. September}}: [[Oscar Stamet]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[10. September]]: [[Olivier Hussenot]], franséische Schauspiller. * [[12. September]]: [[Jesse Owens]], US-amerikanesche Liichtathleet. * [[13. September]]: [[René Chanas]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[24. September]]: [[Lawrence Aller]], US-amerikaneschen Astronom. * [[29. September]]: [[Trevor Howard]], englesche Schauspiller. * [[30. September]]: [[Mathias Thinnes]],lëtzebuergesche Professer, Schouldirekter an Auteur. * {{7. Oktober}}: [[Mathias Berns]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker. * {{8. Oktober}}: [[Robert Gilruth]], US-amerikanesche Loft- a Raumfaartpionéier. * [[10. Oktober]]: [[Claude Simon]], franséische Schrëftsteller. * [[15. Oktober]]: [[Émile Probst]], lëtzebuergesche Kënschtler. * [[21. Oktober]]: [[Tony Jungblut]], lëtzebuergeschen Auteur, Journalist, Geriichtschroniker an Editeur. * [[22. Oktober]]: [[Robert Capa]], US-amerikanesche Fotograf. * {{2. November}}: [[Burt Lancaster]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. November}}: [[Marika Rökk]], éisträichesch-däitsch Sängerin, Dänzerin a Schauspillerin. * {{4. November}}: [[Norbert Etringer]], lëtzebuergeschen Douanier, Lokalhistoriker an Auteur. * {{6. November}}: [[Charles Wagner]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * {{7. November}}: [[Albert Camus]], franséische Schrëftsteller a Philosoph. * [[15. November]]: [[René Van Den Bulcke]], lëtzebuergesche Politiker. * 15. November: [[Guy Green]], englesche Filmregisseur a Kameramann. * [[18. November]]: [[Josy Goerres]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[21. November]]: [[Roy Boulting]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. November]]: [[Benjamin Britten]], englesche Komponist, Dirigent a Pianist. * 22. November: [[Jacques Jansen]], franséische Sänger a Schauspiller. * [[27. November]]; [[Roger Barthel]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[29. November]]: [[Benjamin Markarjan]], armeeneschen Astronom an Astrophysiker. * {{4. Dezember}}: [[Mark Robson]], kanadesche Filmregisseur a -produzent. * [[11. Dezember]]: [[Jean Marais]], franséische Schauspiller. * [[12. Dezember]]: [[Jos Bellion]], lëtzebuergesche Kanut an Olympionik. * [[14. Dezember]]: [[Dan Dailey]], US-amerikanesche Schauspiller. * 14. Dezember: [[Arsène Mersch]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[18. Dezember]]: [[Willy Brandt]], däitsche Politiker. * [[22. Dezember]]: [[Auguste Moneta]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[27. Dezember]]: [[Jean Gallion]], lëtzebuergesche Politiker. * [[28. Dezember]]: [[Guillaume Victor]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[29. Dezember]]: [[Pierre Werner]], lëtzebuergesche Politiker. * [[Denise Probst-Massin]], belsch-lëtzebuergesch Kënschtlerin. * [[Abd ar-Rahman al-Bazzaz]], irakesche Regierungsbeamten a Politiker. == Gestuerwen == * {{5. Januar}}: [[Lewis A. Swift]], US-amerikaneschen Astronom. * [[22. Februar]]: [[Ferdinand de Saussure]], Schwäizer Sproochwëssenschaftler. * [[18. Mäerz]]: Kinnek [[Georgios I. vu Griicheland]] duerch en Attentat. * [[25. Abrëll]]: [[Henri Kirpach]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[26. Abrëll]]: [[Angelo De Gubernatis]], italieeneschen Anthropolog. * {{4. Mee}}: [[Henry Grey (Ingenieur)|Henry Grey]], US-amerikaneschen Industriellen. * [[18. Juni]]: [[Joseph Macher]], lëtzebuergesche Politiker. * [[29. September]]: [[Rudolf Diesel]], däitschen Ingenieur an Erfinder. * {{5. Oktober}}: [[Bernard Haal]], lëtzebuergesche Geeschtlechen. * [[25. November]]: [[Robert Stawell Ball]], ireschen Astronom, Mathematiker an Auteur. * [[20. Dezember]]: [[Julius Scheiner]], däitschen Astronom an Astrophysiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} cryyy9pc0j50v4azw2wi308xlz22suv 1914 0 3011 2704515 2679802 2026-09-09T12:35:53Z Robby 393 /* Gebuer */ [[:Raymond Bailly]] 2704515 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == === Europa === [[Éischte Weltkrich]]: * [[28. Juni]]: De [[Franz Ferdinand vun Éisträich]], Krounprënz vun Éisträich-Ungarn, gëtt zu [[Sarajevo]] erschoss. * [[28. Juli]]: [[Éisträich-Ungarn]] erkläert [[Serbien]] de Krich. * {{3. August}}: D'[[Däitscht Räich (1871-1919)|Däitscht Räich]] erkläert [[Frankräich]] de Krich. * {{4. August}}: Däitsch Truppe marschéieren an d'[[Belsch]] an a Lëtzebuerg an. * {{5. August}}: Als Folleg vum däitschen Amarsch an d'Belsch erkläert [[Groussbritannien]] dem Däitsche Räich de Krich. * [[5. September|5.]]-[[12. September]]: [[Éischt Marneschluecht]]. ==== Lëtzebuerg ==== * [[16. Januar]]: D'[[Rietspartei]] gëtt gegrënnt. * {{8. Februar}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt doheem géint déi franséisch Foussballnationalekipp a gewënnt 5:4. De [[Jean Massard (Foussballspiller)|Jean Massard]] huet an deem Match 3 Goler fir Lëtzebuerg geschoss an de [[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]] an de [[Marcel Triboulet]] hu jeeweils 1 Gol markéiert.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=4753 D'Detailler vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich vum 8. Februar 1914 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[9. Juni]]: [[Chamberwale vum 9. Juni 1914]]. * {{4. November}}: Den ''Institut Emile Metz'' (haut: [[Lycée Technique Privé Emile Metz]]) mécht seng Dieren op. ===== [[Lëtzebuerg am Éischte Weltkrich]] ===== <gallery mode="packed" heights="100"> Fichier:Echternach - Invasion des Prussiens, Août 1914, Photo by J.M. Bellwald.jpg|Ufanks August: Däitsch Truppen um Marsch duerch Iechternach Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|Enn August: Den däische QG an der Escher Groussgaassschoul Fichier:Tentenkamp te Luxemburg waar de Duitsche Keizer thans verblijf houdt.jpg|September: D'Zeltlager vum däitsche Keeser an der Stad Lëtzebuerg. </gallery> * {{2. August}}: Lëtzebuerg: Däitsch Truppen iwwerfalen dat neutraalt Lëtzebuerg. Si fänken un, d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|Eisebunnsstreck]] tëscht [[Ëlwen]] an der Belscher Grenz onpasséierbar ze maachen. Aner Uertschafte gi besat. De [[Paul Eyschen]] protestéiert beim däitsche Gesandte Von Buch géint déi Violatioun vun der Lëtzebuerger Neutralitéit, wéi s'am [[Traité vu London (1867)|Londoner Traité]] 1867 festgehale gouf. De [[Theobald von Bethmann Hollweg|Bethmann-Hollweg]] äntwert, dat wier net géint Lëtzebuerg geriicht, mä et wiere Moossname fir sech géint en imminenten Iwwerfall vu Frankräich ze schützen. * {{4. August}}: D'[[Reichsmark]] ersetzt de [[Lëtzebuerger Frang]]. * [[8. August|8.]]-[[9. August]]: D'Italieener, déi an de Grouwen an op de Schmelze schaffen, mussen zeréck an Italien, wou s'agezu ginn. * [[10. August]]: D'[[Lëtzebuerger Rout Kräiz|Société de la Croix-Rouge luxembourgeoise]] gëtt gegrënnt. * [[21. August]]: Lëtzebuergesch Fräiwëlleg melle sech bei der franséischer [[Friemelegioun]]. * [[6. September|6.]] - [[28. September]]: Den däitsche Quartier général, dee bis do zu [[Esch-Uelzecht]] war, kënnt an d'[[Stad Lëtzebuerg]]. Dono plënnert en op [[Charleville-Mézières]]. * 6. September: De Keeser [[Wilhelm II. vun Däitschland|Wilhelm II.]] ass zu Lëtzebuerg, a gëtt, op seng Ufro hin, vun der Groussherzogin [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg|Marie-Adelheid]] empfaangen. Dat gëtt hir nom Krich zum Virworf gemaach. * Enn September: No an no ginn d'Héichiewen nees ugestach, nodeems s'all den 2. August ausgemaach gi waren. * [[28. November]]: E Gesetz, dat d'Präisser vu Liewensmëttel, Fudder a Brennes festleet an héich Strofe virgesäit, fir wann dat net agehale géif, trëtt a Kraaft. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Wëssenschaft an Technik == * De neiséilännesche [[Physiker]] [[Ernest Rutherford]] entdeckt de [[Proton]]. == Gebuer == * {{2. Januar}}: [[Vivi Gioi]], italieenesch Schauspillerin. * {{4. Januar}}: [[Jane Wyman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[15. Januar]]: [[Mett Hoffmann]], lëtzebuergesche Moler. * [[18. Januar]]: [[Arno Schmidt]], däitsche Schrëftsteller. * [[30. Januar]]: [[Vittorio Cottafavi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{1. Februar}}: [[Marino Girolami]], italieenesche Filmregisseur, -schauspiller, -produzent an Dréibuchauteur. * {{3. Februar}}: [[Mary Carlisle]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{4. Februar}}: [[Alfred Andersch]], däitsche Schrëftsteller. * {{6. Februar}}: [[Jean Majerus (1914)|Jean Majerus]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[12. Februar]]: [[Eugène Heinen]], lëtzebuergesche Pedagog, Theaterregisseur a Schauspiller. * 12. Februar: [[Roger Wercollier]], lëtzebuergeschen Architekt an Immobiliepromoteur. * [[17. Februar]]: [[Wayne Morris (Amerikanesche Schauspiller)|Wayne Morris]], US-amerikanesche Schauspiller. * 17. Februar: [[Arthur Kennedy]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[19. Februar]]: [[Jacques Dufilho]], franséische Schauspiller. * {{2. Mäerz}}: [[Edmond Dune]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * {{0}}2. Mäerz: [[Hansi Knoteck]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}2. Mäerz: [[Martin Ritt]], US-amerikanesche Filmregisseur a Filmschauspiller. * [[13. Mäerz]]: [[Jules Dentzer]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[20. Mäerz]]: [[Victor Ewen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[25. Mäerz]]: [[Norman Ernest Borlaug]], US-amerikaneschen Agrarwëssenschaftler a Friddensnobelpräisdréier. * [[28. Mäerz]]: [[Émile Lefort (Resistenzler)|Émile Lefort]], lëtzebuergesche Resistenzler. * {{2. Abrëll}}: [[Alec Guinness]], brittesche Schauspiller. * {{4. Abrëll}}: [[Marguerite Duras]], franséisch Schrëftstellerin. * {{5. Abrëll}}: [[Johnny Glesener]], lëtzebuergeschen Jazzpianist an Arrangeur. * {{8. Abrëll}}: [[María Félix]], mexikanesch Schauspillerin. * {{9. Abrëll}}: [[Lé Tanson]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. Abrëll]]: [[Paul Leuck]], lëtzebuergesche Journalist. * 12. Abrëll: [[Adriaan Blaauw]], hollänneschen Astronom. * [[24. Abrëll]]: [[Aloïse Klensch]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * 24. Abrëll: [[André Wollscheid]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * [[27. Abrëll]]: [[Albert Soboul]], franséischen Historiker. * [[29. Abrëll]]: [[Charles Fehrenbach]], franséischen Astronom a Member vun der Académie des sciences. * 29. Abrëll: [[Reinhard Kolldehoff]], däitsche Schauspiller. * {{9. Mee}}: [[Carlo Maria Giulini]], italieeneschen Dirigent. * [[15. Mee]]: [[Tenzing Norgay]], nepaleeseschen Alpinist. * [[17. Mee]]: [[Thuur Luxembourg]], hollänneschen Auteur vu Fues-Schlager. * [[21. Mee]]: [[Romain Gary]], franséische Resistenzler, Diplomat, Schrëftsteller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. Mee]]: [[Max Kohnstamm]], hollänneschen Historiker. * [[23. Mee]]: [[Marcel Goebel]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[24. Mee]]: [[Lilli Palmer]], däitsch Schauspillerin. * [[10. Juni]]: [[François Gillen]], lëtzebuergesche Moler, Zeechner a Sculpteur. * [[17. Juni]]: [[Julián Marías Aguilera]], spuenesche Philosoph. * [[19. Juni]]: [[Raymond Bailly]], franséische Filmregisseur. * [[26. Juni]]: [[Lyman Spitzer]], US-amerikaneschen Astrophysiker. * {{1. Juli}}: [[Christl Cranz]], däitsch Alpinschileeferin. * [[11. Juli]]: [[Jacques Castelot]], belsch-franséische Schauspiller. * 11. Juli: [[Marc Lambert]], lëtzebuergesche Manager * [[12. Juli]]: [[Adrien van Kauvenbergh]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[15. Juli]]: [[Howard Vernon]], Schwäizer Schauspiller. * [[22. Juli]]: [[Charles Regnier]], däitsche Schauspiller a Regisseur. * [[23. Juli]]: [[Carl Foreman]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[31. Juli]]: [[Raymond Aubrac]], franséische Resistenzler. * 31. Juli: [[Mario Bava]], italieenesche Filmregisseur. * 31. Juli: [[Louis de Funès]], franséische Schauspiller. * 31. Juli: [[Josette Day]], franséisch Schauspillerin. * 31. Juli: [[Leo Weber]], lëtzebuergeschen Theaterschauspiller a -regisseur * {{1. August}}: [[Camille Frieden]], lëtzebuergeschen Architekt an Auteur. *{{0}}1. August: [[J. Lee Thompson]], englesche Filmregisseur. * {{5. August}}: [[Josée Gloden]], lëtzebuergesch Molerin. * {{0}}5. August: [[Émile Hulten]], lëtzebuergesche Sculpteur a Konschtschräiner. * {{8. August}}: [[Jean Josipovici]], franséischen Auteur a Filmregisseur. * {{9. August}}: [[Tove Jansson]], finnesch Schrëftstellerin, Graphikerin a Molerin. *{{0}}9. August: [[Lou Theisen]], lëtzebuergesche Moler. * [[10. August]]: [[Ken Annakin]], brittesche Filmregisseur. * [[13. August]]: [[Luis Mariano]], spuenesch-baskeschen Tenor. * [[22. August]]: [[Marcel Fischbach]], lëtzebuergesche Politiker. * {{3. September}}: [[Théo Loesch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{7. September}}: [[James Van Allen]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Raumfaartpionéier. * [[10. September]]: [[Robert Wise]], amerikanesche Filmregisseur. * [[12. September]]: [[Desmond Llewelyn]], walisesche Schauspiller. * [[14. September]]: [[Robert S. Dietz]], US-amerikaneschem Geophysiker an Ozeanograph. * [[15. September]]: [[Michel Vitold]], franséische Schauspiller. * [[17. September]]: [[Henri Rinnen (Sproochfuerscher)|Henri Rinnen]], lëtzebuergesche Sprooch- a Vullefuerscher. * 17. September: [[René Bauler]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. September]]: [[Léon Mart]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[20. September]]: [[Kenneth More]], englesche Filmschauspiller. * [[22. September]]: [[Siegfried Lowitz]], däitsche Schauspiller. * [[28. September]]: [[Pierre Reysenn]], amerikanesche Geheimagent. * {{3. Oktober}}: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * {{6. Oktober}}: [[Thor Heyerdahl]], norwegeschen Anthropolog an Ethnolog. * [[10. Oktober]]: [[Willy Flener]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[17. Oktober]]: [[Armand Collard]], belsche Resistenzler. * 17. Oktober: [[Jean Parédès]], franséische Schauspiller. * [[20. Oktober]]: [[Mario Luzi]], italieenesche Lyriker, Literaturtheoretiker an Iwwersetzer. * [[24. Oktober]]: [[Reginald Kernan]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[25. Oktober]]: [[Edy Lahure]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. Oktober]]: [[Dylan Thomas]], walisesche Schrëftsteller. * {{9. November}}: [[Jim Graser]], lëtzebuergesche Boxer. * {{0}}9. November: [[Marcel Grignon]], franséische Kameramann. * {{0}}9. November. [[Hedy Lamarr]], éisträichesch-US-amerikanesch Filmschauspillerin an Erfinderin. * {{0}}9. November: [[Gianni Puccini]], italieenesche Filmregisseur. * [[10. November]]: [[Cy Endfield]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[11. November]]: [[James G. Baker]], US-amerikaneschen Entwéckler vu Satellittekameraen an aner optesch Systemer fir d'Loft- a Raumfaart. * [[12. November]]: [[Albert van Houtte]], belsche Jurist. * [[13. November]]: [[Georgij N. Babakin]], sowjetesche Raumfaartingenieur. * [[15. November]]: [[Emile Everard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. November]]: [[Lynn Chadwick]], brittesche Sculpteur. * {{5. Dezember}}: [[Odette Joyeux]], franséisch Schauspillerin a Schrëftstellerin. * [[10. Dezember]]: [[Dorothy Lamour]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[12. Dezember]]: [[Edmond Goergen]], lëtzebuergeschen Zeechner a Moler. * [[16. Dezember]]: [[O. Winston Link]], US-amerikanesche Fotograf. * [[17. Dezember]]: [[Édouard-Marie Weber]], lëtzebuergesche Moler. * [[26. Dezember]]: [[Baba Amte]], indesche Mënscherechtler * 26. Dezember: [[Camille Meyer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 26. Dezember: [[Richard Widmark]], US-amerikanesche Schauspiller. == Gestuerwen == * [[24. Januar]]: [[David Gill]], britteschen Astronom a Fotograf. * 24. Januar: [[Jean Klensch]], Buergermeeschter vu Mäerzeg. * [[16. Mäerz]]: [[Edward Singleton Holden]], US-amerikaneschen Astronom. * [[17. Mäerz]]: [[Caspar Mathias Spoo]], lëtzebuergeschen Industriellen, Politiker a Schrëftsteller. * [[25. Mäerz]]: [[Frédéric Mistral]], franséische Schrëftsteller (op [[Okzitanesch Sprooch|okzitanesch]]) a Lexikograph. * [[16. Abrëll]]: [[George William Hill]], US-amerikaneschen Astronom a Mathematiker. * [[21. Abrëll]]: [[Jean Orianne]], lëtzebuergesche Politiker. * [[28. Mee]]: [[Carl Frederik Pechüle]], däneschen Astronom. * {{2. Juni}}: [[Philippe Bech]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[12. Juni]]: [[Charles Rischard]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Marie Speyer]], lëtzebuergesch Germanistin. * [[21. Juni]]: [[Bertha von Suttner]], éisträichesch Schrëftstellerin a Pazifistin; Nobelpräisdréiesch. * [[28. Juni]]: [[Franz Ferdinand vun Éisträich]], éisträichesch-ungareschen Äerzherzog an Trounfollger, a seng Fra [[Sophie vun Hohenberg]]. * {{1. Juli}}: [[Pierre Thinnes]], lëtzebuergesche Geeschtlechen. * [[11. August]]: [[Pol Plançon]], franséische Basssänger. * [[11. September]]: [[Jean-Pierre Kneip]], lëtzebuergesche Politiker. * [[16. Oktober]]: [[François Delaporte]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker. * {{3. November}}: [[Georg Trakl]], däitschen Dichter. * [[14. November]]: [[Stellan Rye]], Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[15. November]]: [[Alphonse Thyes]], lëtzebuergeschen techneschen Zeechner a Landschaftsmoler. * [[26. November]]: [[Eduard Kremser]], éisträichesche Komponist an Dirigent. * [[30. Dezember]]: [[Jules Fischer]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} tn9t9jxzfr668hizlrgxi2rdb9ree3o 1929 0 3022 2704586 2703422 2026-09-09T16:23:50Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704586 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Crowd outside nyse.jpg|thumb|Leit kommen op der ''Wall Street'' nom Schwaarzen Donneschdeg zesummen]] D'Joer '''1929''' huet op engem [[Dënschdeg]] ugefaangen. == Evenementer == === Europa === * [[11. Februar]]: De [[Vatikanstad|De Staat vun der Vatikanstad]] ''(Stato della Città del Vaticano)'' gëtt no de [[Lateranverträg]] en onofhängege Staat. * [[3. Oktober]]: De Kinnek Alexander I. léisst d'Kinnekräich vun de Serben, Kroaten a Sloweenen a [[Jugoslawien]] ëmnennen. ==== Lëtzebuerg ==== * [[23. Mäerz]]: Den [[Internationale Fraendag]] gëtt fir d'éischt zu Lëtzebuerg gefeiert. * {{6. Mee}}: Éischt Sessioun vun der Lëtzebuerger [[Bourse]]. * September: Am [[Marivaux (Kino)|Marivaux]] ginn déi éischt [[Tounfilm]]er (3 Kuerzfilmer) am Land gewisen. * {{6. Dezember}}: Duerch e Gesetz gëtt fir d'éischt Kéier de Wäert vum [[Lëtzebuerger Frang]] op e Goldgewiicht vun 0,0418422 Gramm festgeluecht. === Afrika === === Amerika === [[Fichier:Hooverinauguration2.jpg|thumb|Den Herbert C. Hoover gëtt 31. President vun dern USA]] ==== USA ==== * [[4. Mäerz]]: Den [[Herbert Hoover]] gëtt als 31. US-President vereedegt. * [[24. Oktober]]: [[Schwaarzen Donneschdeg]] op der New Yorker Bourse, Ufank vun der [[Weltwirtschaftskris]]. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[1. Januar]]: De [[José María Moncada Tapia]] gëtt neie Staatspresident vun [[Nicaragua]]. === Asien === === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten=== * [[24. August]]: Beim [[Massaker vun Hebron (1929)|Massaker vun Hebron]] komme 67 Mënschen ëm d'Liewen, all Judde ginn aus der Stad verjot. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[17. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Bordeaux]] géint Frankräich 3:5. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Robert Theissen]] (2) a [[Mathias Becker]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=59 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 17. Februar 1929 op der Websäit vum European Football]</ref> == Gebuer == * {{3. Januar}}: [[Sergio Leone]], italieenesche Filmregisseur. * {{4. Januar}}: [[Günter Schabowski]], DDR-Politiker. * {{9. Januar}}: [[Ulu Grosbard]], US-amerikanesch-belschen Theater- a Filmregisseur. * {{0}}9. Januar: [[Guido Zurli]], italieenesche Filmregisseur. * [[11. Januar]]: [[René Federspiel]], lëtzebuergesche Politiker. * [[14. Januar]]: [[Aleksandar Petrović]], jugoslawesche Filmregisseur. * [[15. Januar]]: [[Aly Bintz]], lëtzebuergesche Schauspiller. * 15. Januar: [[Martin Luther King]], US-amerikanesche Kämpfer fir Biergerrechter (''Friddensnobelpräis 1964''). * [[19. Januar]]: [[Armand Hary]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Professer a Geolog. * [[21. Januar]]: [[Bibi Johns]], schweedesch Schlagersängerin a Schauspillerin. * [[23. Januar]]: [[Othon Scholer]], lëtzebuergesche Philolog, Professer an Auteur. * [[28. Januar]]: [[Mr. Acker Bilk]], englesche Klarinettist. * 28. Januar: [[Claes Oldenburg]], schweedesch-US-amerikanesche Kënschtler. * [[31. Januar]]: [[Jean Simmons]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Februar}}: [[Věra Chytilová]], tschechesch Filmregisseurin. * {{4. Februar}}: [[Eduard Zimmermann]], däitschen Televisiounsmoderator a Sécherheetsexpert. * {{5. Februar}}: [[Fred Sinowatz]], éisträichesche Politiker. * {{6. Februar}}: [[Pierre Brice]], fransèische Schauspiller. * {{0}}6. Februar: [[Jan Carel Zadoks]], hollännesche Phytopatholog. * {{8. Februar}}: [[Claude Rich]], franséische Schauspiller. * [[10. Februar]]: [[Jerry Goldsmith]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[18. Februar]]: [[René Greisch]], belsche Bréckebauingenieur * [[19. Februar]]: [[Jacques Deray]], franséische Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Georges Decker]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[24. Februar]]: [[Domenico Campana]], itlieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[28. Februar]]:[[Frank Gehry]], kanadesch-US-amerikaneschen Architekt. * 28. Februar: [[Hubert Rohde]], däitsche Pedagog a Politiker. * {{3. Mäerz}}: [[Armand Blau]], lëtzebuergeschen Hotellier an Auteur. * {{4. Mäerz}}: [[Bernard Haitink]], hollänneschen Dirigent. * {{0}}4. Mäerz: [[Léonard Keigel]], franséische Filmregisseur. * {{8. Mäerz}}: [[Hebe Camargo]], brasilianesche Sängerin a Schauspillerin. * [[16. Mäerz]]: [[Nadja Tiller]], éisträichesch Schauspillerin. * 16. Mäerz: [[Josy Asselborn]], lëtzebuergesche Museksprofesser a Komponist. * [[17. Mäerz]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergeschen Affekot. * [[18. Mäerz]]: [[Christa Wolf]], däitsch Schrëftstellerin. * [[19. Mäerz]]: [[Jean Bettinger]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * [[21. Mäerz]]: [[Robert Lebeck]], däitsche Fotojournalist. * [[22. Mäerz]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * 22. Mäerz: [[P. Ramlee]], malaysesche Schauspiller a Regisseur. * [[23. Mäerz]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent a Schauspiller. * [[25. Mäerz]]: [[Roger Behm]], lëtzebuergesche Boxer. * [[26. Mäerz]]: [[Stelvio Massi]], italieenesche Filmregisseur a Kameramann. * [[27. Mäerz]]: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Mäerz]]: [[Ferd Lahur]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[29. Mäerz]]: [[Lennart Meri]], estesche Schrëftsteller, Filmregisseur a Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Milan Kundera]], tschechesche Schrëftsteller; * {{2. Abrëll}}: [[Frans Andriessen]], hollännesche Politiker. * {{0}}2. Abrëll: [[Claude Conter]], lëtzebuergesche Literat. * {{3. Abrëll}}: [[Poul Schlüter]], dänesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Hugo Claus]], belsche Schrëftsteller. * {{0}}5. Abrëll: [[Nicolas Eickmann]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{7. Abrëll}}: [[Jean-Claude Bercq]], franséische Schauspiller a Cascadeur. * {{8. Abrëll}}: [[Jacques Brel]], belsche Chansonnier a Schauspiller. * [[11. Abrëll]]: [[Jack Betts]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Abrëll]]: [[Chadli Bendjedid]], President vun Algerien. * [[16. Abrëll]]: [[Charles Kohl]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[17. Abrëll]]: [[James Last]], däitsche Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[24. Abrëll]]: [[Gaston Witry]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[29. Abrëll]]: [[Walter Kempowski]], däitsche Schrëftsteller. * [[30. Abrëll]]: [[Klausjürgen Wussow]], däitsche Schauspiller. * {{2. Mee}}: [[Édouard Balladur]], franséische Politiker. * {{4. Mee}}: [[Audrey Hepburn]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Ronald Golias]], brasilianesche Filmschauspiller an Humorist. * {{6. Mee}}: [[Paul Lauterbur]], US-amerikanesche Cheemiker; Nobelpräisdréier. * {{8. Mee}}: [[Fernand Hoffmann]], lëtzebuergeschen Auteur a Literaturkritiker. * {{9. Mee}}: [[Josy Polfer]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[12. Mee]]: [[Sam Nujoma]], namibesche Fräiheetskämpfer a Politiker. * [[14. Mee]]: [[Sinaida Maximowna Scharko]], russesch Schauspillerin. * [[15. Mee]]: [[Andrew Bertie]], Groussmeeschter vum Malteeseruerden. * [[18. Mee]]: [[Roger Matton]], kanadesche Komponist. * [[23. Mee]]: [[Guy Delorme]], franséische Cascadeur a Schauspiller. * 23. Mee: [[Ulla Jacobsson]], schweedesch-éisträichesch Schauspillerin. * [[26. Mee]]: [[François Leterrier]], franséische Filmregisseur a Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Horst Frank]], däitsche Schauspiller. * [[30. Mee]]: [[Margit Saad]], franséisch Schauspillerin a Filmregisseurin. * [[31. Mee]]: [[Menahem Golan]], israeelesche Filmregisseur a Filmproduzent. * {{1. Juni}}: [[Jacques Riberolles]], franséische Schauspiller. * {{2. Juni}}: [[Marcel Lentz]], lëtzebuergesche Kanut an Olympionik. * {{3. Juni}}: [[Jean Bouise]], franséische Schauspiller. * {{4. Juni}}: [[Karolos Papoulias]], griichesche Politiker. * [[10. Juni]]: [[Harald Juhnke]], däitsche Schauspiller. * [[11. Juni]]: [[Astrid Lulling]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[12. Juni]]: [[Anne Frank]], Affer vum Nationalsozialismus. * 12. Juni: [[Alberto De Martino]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[14. Juni]]: [[Tonino Cervi]], italieenesche Filmregisseur. * [[15. Juni]]: [[Herschell Gordon Lewis]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[17. Juni]]: [[Johny Goedert]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[18. Juni]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[23. Juni]]: [[Claude Goretta]], Schwäizer Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Carolyn Shoemaker]], US-amerikanesch Astronomin. * [[25. Juni]]: [[Luigi Bazzoni]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 25. Juni: [[Eric Carle]], däitsch-US-amerikanesche Kannerbuchauteur. * [[28. Juni]]: [[Paul Beghin]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist. * [[29. Juni]]: [[Oriana Fallaci]], italieenesch Schrëftstellerin a Journalistin. * {{2. Juli}}: [[Imelda Marcos]], philippinnesch Politikerin. * {{3. Juli}}: [[Paul Leesch]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * [[15. Juli]]: [[Jacques Besnard]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller. * [[19. Juli]]: [[Gaston Glock]], éisträicheschen Ingenieur. * 19. Juli: [[Emmanuel Le Roy Ladurie]], franséischen Historiker. * 19. Juli: [[Luigi Pistilli]], italieenesche Schauspiller. * [[20. Juli]]: [[Jean Baudrillard]], franséische Philosoph a Soziolog. * 20. Juli: [[Alexis Wagner]], lëtzebuergesche Moler. * [[24. Juli]]: [[Peter Yates]], brittesche Filmrgisseur. * [[27. Juli]]: [[Paolo Spinola]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[28. Juli]], [[Jacqueline Kennedy-Onassis]], amerikanesch Journalistin a ''First Lady''. * [[11. August]]: [[Edy Hein]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[18. August]]: [[Hugues Aufray]], franséische Sänger. * [[20. August]]: [[Buddy Van Horn]], US-amerikanesche Cascadeur. * [[21. August]]: [[Jos Roller (Foussballspiller)|Jos Roller]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[23. August]]: [[Vera Miles]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[24. August]]: [[Alix vu Lëtzebuerg]], Duechter vun der Groussherzogin Charlotte an dem Prënz Felix. * 24. August: [[Jassir Arafat]], President vun den Autonomiegebidder vu Palestina. * [[31. August]]: [[Germaine Damar]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * 31. August: [[Raymond Scheuer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{2. September}}: [[Hal Ashby]], US-amerikanesche Regisseur. * {{2. September}}: [[Harry Carman Barteau]], amerikaneschen Auteur. * {{3. September}}: [[Victor Conzemius]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Kierchenhistoriker an Auteur. * {{7. September}}: [[Yves Lacoste]], franséische Geograph a Spezialist fir Geopolitik. * {{9. September}}: [[Claude Nougaro]], franséische Sänger a Komponist. * [[13. September]]: [[Nicolaï Ghiaurov]], bulgaresche Bass-Sänger. * [[14. September]]: [[Hans Clarin]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * 14. September: [[Larry Collins]], US-amerikanesche Journalist a Schrëftsteller. * [[16. September]]: [[Fernand Georges]], lëtzebuergeschen EU-Fonctionnaire a Member vum Staatsrot. *[[17. September]]: [[Stirling Moss]], brittesche Formel-1-Pilot. * [[20. September]]: [[Hans von Borsody]], däitsche Schauspiller. * 20. September: [[Vittorio Taviani]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[24. September]]: [[Roger Koemptgen]], lëtzebuergesche Moler. * {{3. Oktober}}: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * {{4. Oktober}}: [[Henri Mersch]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer. * {{6. Oktober}}: [[Bruno Cremer]], franséische Schauspiller. * {{7. Oktober}}: [[Marie-Paule Molitor-Peffer]], lëtzebuergesch Fraendoktesch. * [[11. Oktober]]: [[Liselotte Pulver]], Schwäizer Schauspillerin. * [[21. Oktober]]: [[Pierre Bellemare]], franséische Radios- an Tëlevisiounsspeaker a -produzent. * 21. Oktober: [[Paul Seban]], franséische Filmregisseur. * [[22. Oktober]]: [[Lew Iwanowitsch Jaschin]], sowjetesche Foussballspiller. * [[28. Oktober]]: [[Joan Plowright]], englesch Schauspillerin. * [[31. Oktober]]: [[Bud Spencer]], italieenesche Schauspiller. * {{9. November}}: [[Piero Cappuccilli]], italieeneschen Operesänger. * {{0}}9. November: [[Imre Kertész]], ungaresche Schrëftsteller. * [[11. November]]: [[Hans Magnus Enzensberger]], däitschen Dichter, Schrëftsteller, Iwwersetzer an Editeur. * [[12. November]]: [[Michael Ende]], däitsche Schrëftsteller. * 12. November: [[Claude Imbert]], franséische Journalist. * 12. November: [[Grace Kelly]], US-amerikanesch Schauspillerin, spéider Prinzessin Gracia Patricia vu Monaco. * [[15. November]]: [[Maria Vincent]], franséisch Schauspillerin. * [[24. November]]: [[Michel Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[26. November]]: [[Betta St. John]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. November]]: [[Paul Cerf]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * {{2. Dezember}}: [[Paolo Nuzzi]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Dezember}}: [[Nikolaus Harnoncourt]], éisträicheschen Cellist an Dirigent. * {{0}}6. Dezember: [[Alain Tanner]], Schwäizer Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{9. Dezember}}: [[John Cassavetes]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[11. Dezember]]: [[Lousson Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * [[13. Dezember]]: [[Christopher Plummer]], kanadesche Schauspiller. * [[16. Dezember]]: [[Pierre Berchem]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[23. Dezember]]: [[Chet Baker]], US-amerikanesche Museker. * [[25. Dezember]]: [[Jean-Louis Le Goff]], franséische Schauspiller. * [[28. Dezember]]: [[Maarten Schmidt]], hollänneschen Astronom. * [[30. Dezember]]: [[Théo Peffer]], lëtzebuergeschen Auteur vu Planzebicher. == Gestuerwen == * [[11. Januar]]: [[Elfrida Andrée]], schweedesch Organistin a Komponistin. * [[22. Januar]]: [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 22. Januar: [[Cornelis Lely]], hollännesche Waasserbauingenieur a Staatsmann. * [[30. Januar]]: [[Charles Bettendorf]], lëtzebuergeschen Industriellen. * {{5. Mäerz}}: [[David Dunbar Buick]], schottesch-amerikaneschen Ingenieur an Industriellen. * {{9. Mäerz}}: [[Norbert Metz (1885-1929)|Norbert Metz]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[20. Mäerz]]: [[Ferdinand Foch]], franséischen Offizéier. * [[22. Mäerz]]: [[Maurice Kohn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * am Abrëll: [[Jean-Baptiste Kellen]], lëtzebuergesche Beienzuucht-Pionéier. * {{4. Abrëll}}: [[Carl Benz]], däitschen Ingenieur. * {{8. Abrëll}}: [[Jean-Auguste Neyen]], lëtzebuergesche Veterinär a Buergermeeschter vu Réimech. * [[25. Abrëll]]: [[Jean-Pierre Ecker]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[18. Mee]]: [[Gérard Portielje]], belsche Moler. *[[25. Mee]]: [[Alphonse Rupprecht]], lëtzebuergesche Policebeamten, Pilzkenner, Historiker an Auteur. * [[26. Mee]]: [[Richard Heintz]], belsche Moler. * [[12. Juni]]: [[Jean Schneider]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[15. Juni]]: [[Hubert Bertrang]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung. * [[26. Juni]]: [[Renée Brasseur]], lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin. * [[27. Juni]]: [[Jean-Pierre Knepper (Architekt)|Jean-Pierre Knepper]], lëtzebuergeschen Architekt an Hobby-Historiker. * [[15. Juli]]: [[Hugo von Hofmannsthal]], éisträichesche Schrëftsteller a Librettist. * {{1. Oktober}}: [[Antoine Bourdelle]], franséische Sculpteur a Moler. * {{5. Oktober}}: [[Tiny Langers]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{7. Oktober}}: [[Pierre Wiser]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * [[30. Oktober]]: [[Numa Ensch]], belschen Affekot a Politiker. * [[15. November]]: [[Jean-Pierre Brasseur]], lëtzebuergesche Proprietär vu Lännereien. * {{eidelt Joer}}: [[Henri Gervex]], franséische Moler. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} a2hv920dnocfv19neal9lwd0rpiafk8 2704589 2704586 2026-09-09T16:25:41Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704589 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Crowd outside nyse.jpg|thumb|Leit kommen op der ''Wall Street'' nom Schwaarzen Donneschdeg zesummen]] D'Joer '''1929''' huet op engem [[Dënschdeg]] ugefaangen. == Evenementer == === Europa === * [[11. Februar]]: De [[Vatikanstad|De Staat vun der Vatikanstad]] ''(Stato della Città del Vaticano)'' gëtt no de [[Lateranverträg]] en onofhängege Staat. * [[3. Oktober]]: De Kinnek Alexander I. léisst d'Kinnekräich vun de Serben, Kroaten a Sloweenen a [[Jugoslawien]] ëmnennen. ==== Lëtzebuerg ==== * [[23. Mäerz]]: Den [[Internationale Fraendag]] gëtt fir d'éischt zu Lëtzebuerg gefeiert. * {{6. Mee}}: Éischt Sessioun vun der Lëtzebuerger [[Bourse]]. * September: Am [[Marivaux (Kino)|Marivaux]] ginn déi éischt [[Tounfilm]]er (3 Kuerzfilmer) am Land gewisen. * {{6. Dezember}}: Duerch e Gesetz gëtt fir d'éischt Kéier de Wäert vum [[Lëtzebuerger Frang]] op e Goldgewiicht vun 0,0418422 Gramm festgeluecht. === Afrika === === Amerika === [[Fichier:Hooverinauguration2.jpg|thumb|Den Herbert C. Hoover gëtt 31. President vun dern USA]] ==== USA ==== * [[4. Mäerz]]: Den [[Herbert Hoover]] gëtt als 31. US-President vereedegt. * [[24. Oktober]]: [[Schwaarzen Donneschdeg]] op der New Yorker Bourse, Ufank vun der [[Weltwirtschaftskris]]. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[1. Januar]]: De [[José María Moncada Tapia]] gëtt neie Staatspresident vun [[Nicaragua]]. === Asien === === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten=== * [[24. August]]: Beim [[Massaker vun Hebron (1929)|Massaker vun Hebron]] komme 67 Mënschen ëm d'Liewen, all Judde ginn aus der Stad verjot. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[17. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Bordeaux]] géint Frankräich 3:5. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Robert Theissen]] (2) a [[Mathias Becker]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=59 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 17. Februar 1929 op der Websäit vum European Football]</ref> == Gebuer == * {{3. Januar}}: [[Sergio Leone]], italieenesche Filmregisseur. * {{4. Januar}}: [[Günter Schabowski]], DDR-Politiker. * {{9. Januar}}: [[Ulu Grosbard]], US-amerikanesch-belschen Theater- a Filmregisseur. * {{0}}9. Januar: [[Guido Zurli]], italieenesche Filmregisseur. * [[11. Januar]]: [[René Federspiel]], lëtzebuergesche Politiker. * [[14. Januar]]: [[Aleksandar Petrović]], jugoslawesche Filmregisseur. * [[15. Januar]]: [[Aly Bintz]], lëtzebuergesche Schauspiller. * 15. Januar: [[Martin Luther King]], US-amerikanesche Kämpfer fir Biergerrechter (''Friddensnobelpräis 1964''). * [[19. Januar]]: [[Armand Hary]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Professer a Geolog. * [[21. Januar]]: [[Bibi Johns]], schweedesch Schlagersängerin a Schauspillerin. * [[23. Januar]]: [[Othon Scholer]], lëtzebuergesche Philolog, Professer an Auteur. * [[28. Januar]]: [[Mr. Acker Bilk]], englesche Klarinettist. * 28. Januar: [[Claes Oldenburg]], schweedesch-US-amerikanesche Kënschtler. * [[31. Januar]]: [[Jean Simmons]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Februar}}: [[Věra Chytilová]], tschechesch Filmregisseurin. * {{4. Februar}}: [[Eduard Zimmermann]], däitschen Televisiounsmoderator a Sécherheetsexpert. * {{5. Februar}}: [[Fred Sinowatz]], éisträichesche Politiker. * {{6. Februar}}: [[Pierre Brice]], fransèische Schauspiller. * {{0}}6. Februar: [[Jan Carel Zadoks]], hollännesche Phytopatholog. * {{8. Februar}}: [[Claude Rich]], franséische Schauspiller. * [[10. Februar]]: [[Jerry Goldsmith]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[18. Februar]]: [[René Greisch]], belsche Bréckebauingenieur * [[19. Februar]]: [[Jacques Deray]], franséische Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Georges Decker]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[24. Februar]]: [[Domenico Campana]], italieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[28. Februar]]:[[Frank Gehry]], kanadesch-US-amerikaneschen Architekt. * 28. Februar: [[Hubert Rohde]], däitsche Pedagog a Politiker. * {{3. Mäerz}}: [[Armand Blau]], lëtzebuergeschen Hotellier an Auteur. * {{4. Mäerz}}: [[Bernard Haitink]], hollänneschen Dirigent. * {{0}}4. Mäerz: [[Léonard Keigel]], franséische Filmregisseur. * {{8. Mäerz}}: [[Hebe Camargo]], brasilianesche Sängerin a Schauspillerin. * [[16. Mäerz]]: [[Nadja Tiller]], éisträichesch Schauspillerin. * 16. Mäerz: [[Josy Asselborn]], lëtzebuergesche Museksprofesser a Komponist. * [[17. Mäerz]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergeschen Affekot. * [[18. Mäerz]]: [[Christa Wolf]], däitsch Schrëftstellerin. * [[19. Mäerz]]: [[Jean Bettinger]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * [[21. Mäerz]]: [[Robert Lebeck]], däitsche Fotojournalist. * [[22. Mäerz]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * 22. Mäerz: [[P. Ramlee]], malaysesche Schauspiller a Regisseur. * [[23. Mäerz]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent a Schauspiller. * [[25. Mäerz]]: [[Roger Behm]], lëtzebuergesche Boxer. * [[26. Mäerz]]: [[Stelvio Massi]], italieenesche Filmregisseur a Kameramann. * [[27. Mäerz]]: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Mäerz]]: [[Ferd Lahur]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[29. Mäerz]]: [[Lennart Meri]], estesche Schrëftsteller, Filmregisseur a Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Milan Kundera]], tschechesche Schrëftsteller; * {{2. Abrëll}}: [[Frans Andriessen]], hollännesche Politiker. * {{0}}2. Abrëll: [[Claude Conter]], lëtzebuergesche Literat. * {{3. Abrëll}}: [[Poul Schlüter]], dänesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Hugo Claus]], belsche Schrëftsteller. * {{0}}5. Abrëll: [[Nicolas Eickmann]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{7. Abrëll}}: [[Jean-Claude Bercq]], franséische Schauspiller a Cascadeur. * {{8. Abrëll}}: [[Jacques Brel]], belsche Chansonnier a Schauspiller. * [[11. Abrëll]]: [[Jack Betts]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Abrëll]]: [[Chadli Bendjedid]], President vun Algerien. * [[16. Abrëll]]: [[Charles Kohl]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[17. Abrëll]]: [[James Last]], däitsche Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[24. Abrëll]]: [[Gaston Witry]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[29. Abrëll]]: [[Walter Kempowski]], däitsche Schrëftsteller. * [[30. Abrëll]]: [[Klausjürgen Wussow]], däitsche Schauspiller. * {{2. Mee}}: [[Édouard Balladur]], franséische Politiker. * {{4. Mee}}: [[Audrey Hepburn]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Ronald Golias]], brasilianesche Filmschauspiller an Humorist. * {{6. Mee}}: [[Paul Lauterbur]], US-amerikanesche Cheemiker; Nobelpräisdréier. * {{8. Mee}}: [[Fernand Hoffmann]], lëtzebuergeschen Auteur a Literaturkritiker. * {{9. Mee}}: [[Josy Polfer]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[12. Mee]]: [[Sam Nujoma]], namibesche Fräiheetskämpfer a Politiker. * [[14. Mee]]: [[Sinaida Maximowna Scharko]], russesch Schauspillerin. * [[15. Mee]]: [[Andrew Bertie]], Groussmeeschter vum Malteeseruerden. * [[18. Mee]]: [[Roger Matton]], kanadesche Komponist. * [[23. Mee]]: [[Guy Delorme]], franséische Cascadeur a Schauspiller. * 23. Mee: [[Ulla Jacobsson]], schweedesch-éisträichesch Schauspillerin. * [[26. Mee]]: [[François Leterrier]], franséische Filmregisseur a Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Horst Frank]], däitsche Schauspiller. * [[30. Mee]]: [[Margit Saad]], franséisch Schauspillerin a Filmregisseurin. * [[31. Mee]]: [[Menahem Golan]], israeelesche Filmregisseur a Filmproduzent. * {{1. Juni}}: [[Jacques Riberolles]], franséische Schauspiller. * {{2. Juni}}: [[Marcel Lentz]], lëtzebuergesche Kanut an Olympionik. * {{3. Juni}}: [[Jean Bouise]], franséische Schauspiller. * {{4. Juni}}: [[Karolos Papoulias]], griichesche Politiker. * [[10. Juni]]: [[Harald Juhnke]], däitsche Schauspiller. * [[11. Juni]]: [[Astrid Lulling]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[12. Juni]]: [[Anne Frank]], Affer vum Nationalsozialismus. * 12. Juni: [[Alberto De Martino]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[14. Juni]]: [[Tonino Cervi]], italieenesche Filmregisseur. * [[15. Juni]]: [[Herschell Gordon Lewis]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[17. Juni]]: [[Johny Goedert]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[18. Juni]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[23. Juni]]: [[Claude Goretta]], Schwäizer Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Carolyn Shoemaker]], US-amerikanesch Astronomin. * [[25. Juni]]: [[Luigi Bazzoni]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 25. Juni: [[Eric Carle]], däitsch-US-amerikanesche Kannerbuchauteur. * [[28. Juni]]: [[Paul Beghin]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist. * [[29. Juni]]: [[Oriana Fallaci]], italieenesch Schrëftstellerin a Journalistin. * {{2. Juli}}: [[Imelda Marcos]], philippinnesch Politikerin. * {{3. Juli}}: [[Paul Leesch]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * [[15. Juli]]: [[Jacques Besnard]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller. * [[19. Juli]]: [[Gaston Glock]], éisträicheschen Ingenieur. * 19. Juli: [[Emmanuel Le Roy Ladurie]], franséischen Historiker. * 19. Juli: [[Luigi Pistilli]], italieenesche Schauspiller. * [[20. Juli]]: [[Jean Baudrillard]], franséische Philosoph a Soziolog. * 20. Juli: [[Alexis Wagner]], lëtzebuergesche Moler. * [[24. Juli]]: [[Peter Yates]], brittesche Filmrgisseur. * [[27. Juli]]: [[Paolo Spinola]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[28. Juli]], [[Jacqueline Kennedy-Onassis]], amerikanesch Journalistin a ''First Lady''. * [[11. August]]: [[Edy Hein]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[18. August]]: [[Hugues Aufray]], franséische Sänger. * [[20. August]]: [[Buddy Van Horn]], US-amerikanesche Cascadeur. * [[21. August]]: [[Jos Roller (Foussballspiller)|Jos Roller]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[23. August]]: [[Vera Miles]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[24. August]]: [[Alix vu Lëtzebuerg]], Duechter vun der Groussherzogin Charlotte an dem Prënz Felix. * 24. August: [[Jassir Arafat]], President vun den Autonomiegebidder vu Palestina. * [[31. August]]: [[Germaine Damar]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * 31. August: [[Raymond Scheuer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{2. September}}: [[Hal Ashby]], US-amerikanesche Regisseur. * {{2. September}}: [[Harry Carman Barteau]], amerikaneschen Auteur. * {{3. September}}: [[Victor Conzemius]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Kierchenhistoriker an Auteur. * {{7. September}}: [[Yves Lacoste]], franséische Geograph a Spezialist fir Geopolitik. * {{9. September}}: [[Claude Nougaro]], franséische Sänger a Komponist. * [[13. September]]: [[Nicolaï Ghiaurov]], bulgaresche Bass-Sänger. * [[14. September]]: [[Hans Clarin]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * 14. September: [[Larry Collins]], US-amerikanesche Journalist a Schrëftsteller. * [[16. September]]: [[Fernand Georges]], lëtzebuergeschen EU-Fonctionnaire a Member vum Staatsrot. *[[17. September]]: [[Stirling Moss]], brittesche Formel-1-Pilot. * [[20. September]]: [[Hans von Borsody]], däitsche Schauspiller. * 20. September: [[Vittorio Taviani]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[24. September]]: [[Roger Koemptgen]], lëtzebuergesche Moler. * {{3. Oktober}}: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * {{4. Oktober}}: [[Henri Mersch]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer. * {{6. Oktober}}: [[Bruno Cremer]], franséische Schauspiller. * {{7. Oktober}}: [[Marie-Paule Molitor-Peffer]], lëtzebuergesch Fraendoktesch. * [[11. Oktober]]: [[Liselotte Pulver]], Schwäizer Schauspillerin. * [[21. Oktober]]: [[Pierre Bellemare]], franséische Radios- an Tëlevisiounsspeaker a -produzent. * 21. Oktober: [[Paul Seban]], franséische Filmregisseur. * [[22. Oktober]]: [[Lew Iwanowitsch Jaschin]], sowjetesche Foussballspiller. * [[28. Oktober]]: [[Joan Plowright]], englesch Schauspillerin. * [[31. Oktober]]: [[Bud Spencer]], italieenesche Schauspiller. * {{9. November}}: [[Piero Cappuccilli]], italieeneschen Operesänger. * {{0}}9. November: [[Imre Kertész]], ungaresche Schrëftsteller. * [[11. November]]: [[Hans Magnus Enzensberger]], däitschen Dichter, Schrëftsteller, Iwwersetzer an Editeur. * [[12. November]]: [[Michael Ende]], däitsche Schrëftsteller. * 12. November: [[Claude Imbert]], franséische Journalist. * 12. November: [[Grace Kelly]], US-amerikanesch Schauspillerin, spéider Prinzessin Gracia Patricia vu Monaco. * [[15. November]]: [[Maria Vincent]], franséisch Schauspillerin. * [[24. November]]: [[Michel Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[26. November]]: [[Betta St. John]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. November]]: [[Paul Cerf]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * {{2. Dezember}}: [[Paolo Nuzzi]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Dezember}}: [[Nikolaus Harnoncourt]], éisträicheschen Cellist an Dirigent. * {{0}}6. Dezember: [[Alain Tanner]], Schwäizer Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{9. Dezember}}: [[John Cassavetes]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[11. Dezember]]: [[Lousson Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * [[13. Dezember]]: [[Christopher Plummer]], kanadesche Schauspiller. * [[16. Dezember]]: [[Pierre Berchem]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[23. Dezember]]: [[Chet Baker]], US-amerikanesche Museker. * [[25. Dezember]]: [[Jean-Louis Le Goff]], franséische Schauspiller. * [[28. Dezember]]: [[Maarten Schmidt]], hollänneschen Astronom. * [[30. Dezember]]: [[Théo Peffer]], lëtzebuergeschen Auteur vu Planzebicher. == Gestuerwen == * [[11. Januar]]: [[Elfrida Andrée]], schweedesch Organistin a Komponistin. * [[22. Januar]]: [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 22. Januar: [[Cornelis Lely]], hollännesche Waasserbauingenieur a Staatsmann. * [[30. Januar]]: [[Charles Bettendorf]], lëtzebuergeschen Industriellen. * {{5. Mäerz}}: [[David Dunbar Buick]], schottesch-amerikaneschen Ingenieur an Industriellen. * {{9. Mäerz}}: [[Norbert Metz (1885-1929)|Norbert Metz]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[20. Mäerz]]: [[Ferdinand Foch]], franséischen Offizéier. * [[22. Mäerz]]: [[Maurice Kohn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * am Abrëll: [[Jean-Baptiste Kellen]], lëtzebuergesche Beienzuucht-Pionéier. * {{4. Abrëll}}: [[Carl Benz]], däitschen Ingenieur. * {{8. Abrëll}}: [[Jean-Auguste Neyen]], lëtzebuergesche Veterinär a Buergermeeschter vu Réimech. * [[25. Abrëll]]: [[Jean-Pierre Ecker]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[18. Mee]]: [[Gérard Portielje]], belsche Moler. *[[25. Mee]]: [[Alphonse Rupprecht]], lëtzebuergesche Policebeamten, Pilzkenner, Historiker an Auteur. * [[26. Mee]]: [[Richard Heintz]], belsche Moler. * [[12. Juni]]: [[Jean Schneider]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[15. Juni]]: [[Hubert Bertrang]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung. * [[26. Juni]]: [[Renée Brasseur]], lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin. * [[27. Juni]]: [[Jean-Pierre Knepper (Architekt)|Jean-Pierre Knepper]], lëtzebuergeschen Architekt an Hobby-Historiker. * [[15. Juli]]: [[Hugo von Hofmannsthal]], éisträichesche Schrëftsteller a Librettist. * {{1. Oktober}}: [[Antoine Bourdelle]], franséische Sculpteur a Moler. * {{5. Oktober}}: [[Tiny Langers]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{7. Oktober}}: [[Pierre Wiser]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * [[30. Oktober]]: [[Numa Ensch]], belschen Affekot a Politiker. * [[15. November]]: [[Jean-Pierre Brasseur]], lëtzebuergesche Proprietär vu Lännereien. * {{eidelt Joer}}: [[Henri Gervex]], franséische Moler. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 7coa1jpwr0w8tbuykrau1ptra3e8yrx 1944 0 3032 2704561 2704225 2026-09-09T15:27:25Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704561 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Utah Beach Landing.jpg|400px|thumb|D'Landung vun den Alliierten an der Normandie (Utah Beach).]] == Evenementer == === Europa === ====Zweete Weltkrich==== * [[22. Januar]]: Déi Alliéiert landen an [[Italien|Italie]] südlech vu [[Roum]]. * [[28. Januar]]: D'[[Rout Arméi]] befreit [[Sankt Petersburg|Leningrad]], dat vun der Wehrmacht agekesselt gi war. * [[22. Februar]]: D'Amerikaner bombardéieren iertemlech [[Nijmegen]]; 800 Leit kommen ëm d'Liewen. * {{4. Mäerz}}: Ufank vun der Fréijoersoffensiv vun der Rouder Arméi; d'Wehrmacht zitt sech no an no aus der [[Ukrain]] zeréck. * [[19. Mäerz]]: [[Ungarn]] gëtt vun Däitschland besat ''(Unternehmen Margarethe)''. * {{4. Juni}}: Roum gëtt vun den Amerikaner befreit. * {{6. Juni}}: ''[[D-Day]]''; [[Operation Overlord]]: Debarquement vun den Alliéierten an der [[Normandie]]. * [[10. Juni]]: Eng Unitéit vun der [[Waffen-SS]] ermuert bal all Awunner vun [[Oradour-sur-Glane]]. * {{3. Juli}}: [[Minsk]] gëtt vun der Rouder Arméi zeréckeruewert, 100.000 däitsch Zaldote gi gefaange geholl. * [[23. Juli]]: D'[[KZ Majdanek]] ass dat éischt vun de Vernichtungslageren, dat befreit gëtt. * [[31. Juli]]: Panzerschluecht vun [[Avranches]]; d'Alliéiert duerchbriechen déi däitsch Westfront. * [[20. Juli]]: En [[Attentat]] op den [[Adolf Hitler|Hitler]] duerch de [[Claus Schenk von Stauffenberg|Stauffenberg]] geet schif. * [[12. August]]: D'[[Waffen-SS]] erschéisst 560 Leit (bal all Fraen a Kanner) vum Duerf [[Sant'Anna di Stazzema]]. * [[15. August]]: Amerikanesche a franséisch Verbänn landen tëscht [[Toulon]] a [[Cannes]] ([[Operation Dragoon]]). * [[25. August]]: [[Paräis]] ass befreit. * [[28. August]]: D'Wehrmacht kapituléiert zu [[Marseille]]. * [[29. August]] / [[30. August]]: [[Königsberg (Preisen)|Königsberg]], gëtt duerch brittesch Bommenugrëffer zerstéiert. * {{4. September}}: Brittesch Truppe besetzen [[Antwerpen]]. * [[11. September]]: No der Befreiung vu Lëtzebuerg (kuckt ënnen) réckelen amerikanesch Truppe vu [[Stolzebuerg]] aus fir d'éischt bis an Däitschland eran. * [[17. September]]: Ufank vun der Loftlandung ''[[Operatioun Market Garden]]'' * [[25. September]]: Den [[Adolf Hitler]] gëtt den Uerder, e „[[Volkssturm]]“ opzesetzen, woubäi Jugendlecher an al Männer agesat ginn. * {{1. Oktober}}: Beim [[Massaker vu Marzabotto]] ermuerde [[Wehrmacht]] an [[Schutzstaffel|SS]] iwwer 800 Zivilisten. * {{2. Oktober}}: D'[[Warschauer Revolt]] ass um Enn; d'[[Polnesch Heemechtsarméi]] kapituléiert; déi Däitsch zerstéiere [[Warschau]] bal ganz (vum 19. Oktober un). * [[10. Oktober]]: D'Rout Arméi réckelt viru bis un d'däitsch Grenz an [[Ostpreisen]]. * [[15. Oktober]]: Ungarn schléisst e Waffestëllstand mat den Alliéierten. * [[16. Oktober]]: De ''Reichsverweser'' an Ungarn, [[Miklós Horthy]] muss op den Drock vun den Däitschen hin ofdanken, Nofollger gëtt de [[Pfeilkreuzler]] [[Ferenc Szálasi]]. * [[20. Oktober]]: D'Rout Arméi hëlt [[Belgrad]] an. * {{8. November}}: D'Kanadier gewannen d'Schluecht ëm d'[[Schelde]]mëndung, déi den 2. Oktober ugefaangen hat. * [[22. November]]: [[Metz]] gëtt duerch d'Amerikaner befreit. * [[29. November]]: [[Albanien]] ass befreit. ===== Lëtzebuerg ===== [[File:Aerial view of the bombed marshalling yards at Bettembourg, Luxembourg, in 1944 (204918097).jpg|thumb|upright|Bombardement op d'Eisebunnsatelieren zu Beetebuerg]] [[File:Place d'Armes Luxembourg liberation.jpg|thumb|10. Sept. 1944 op der Plëss d'Arem]] [[Fichier:Liberation of Wiltz in Luxembourg.jpg|thumb|[[Ardennenoffensiv]]: [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]] gëtt de 25. Dezember vun den Amerikaner zeréckeruewert; zerschossent Spidol.]] * [[25. Februar]]: 23 Lëtzebuerger [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]] ginn am Bësch beim [[KZ Hinzert]] higeriicht. * [[23. Mäerz]]: D'Resistenzlerorganisatiounen LVL ([[Letzeburger Vollekslegio'n]]), LPL ([[Lëtzeburger Patriote Liga]]) an LRL ([[Lëtzebuerger Roude Léiw]]) schléisse sech an der ''Union des mouvements de résistance luxembourgeois'' ([[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]]) zuesummen. * {{9. Mee}}: Amerikanesch Fligere bombardéieren um 9h53 d'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]]; et gëtt 59 Doudeger an 160 Blesséierter. *[[11. Mee]]: Amerikanesch Fligere bombardéieren d'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]]; 27 Leit kommen dobäi ëm d'Liewen. * [[14. Juli]]: De Joergang 1927 gëtt an de [[Reichsarbeitsdienst]] an an d'[[Wehrmacht]] [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]]. * [[31. August]]-[[1. September]]: Eng 10.000 [[Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg|Kollaborateure]] verloossen d'Land. * {{9. September}}: D'Zaldote vun der 3. US-Army kommen zu [[Péiteng]] iwwer d'Grenz. * [[10. September]]: D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass befreit. De [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] an de [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] gi vum Vollek enthusiastesch gefeiert. * [[23. September]]: D'[[Exilregierung|Regierung]] kënnt aus dem Exil erëm. * [[23. November]]: Déi sougenannt ''[[Regierung vun der Befreiung]]'' hëlt hir Aarbecht op. * {{6. Dezember}}: D'[[Chamber]] kënnt eng éischt Kéier no der Besatzung nees zesummen. Well awer just 25 vun de 55 Deputéiert vu virum Krich do waren - déi aner ware gestuerwen, a Krichsgefaangeschaft, oder stoungen a Verdacht op Kollaboratioun - war se onfäeg, Decisiounen ze huelen, an d'Sëtzung gouf nees zougemaach. * [[16. Dezember]]: Ufank vun der [[Ardennenoffensiv]]; den Norde vum Land gëtt nees vun däitschen Truppe besat. * [[25. Dezember]]: D'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]] gëtt gegrënnt. * [[26. Dezember]]: D'Wehrmacht sprengt op hirem Réckzuch déi [[Iechternacher Basilika]]. ====Soss==== * [[17. Juni]]: [[Island]] gëtt vun [[Dänemark]] onofhängeg. * {{1. August}}: De [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] gëtt Räichspresident a [[Finnland]]. * [[23. August]]: Bei engem [[Staatsstreech]] a [[Rumänien]] iwwerhëlt de Kinnek d'Muecht, schléisst e Waffestëllstandsofkommes mat den Alliéierten an erkläert Däitschland de Krich. * {{5. September}}: D'[[Sowjetunioun]] erkläert [[Bulgarien]] de Krich. * [[15. September]]: Bulgarie gëtt eng Volleksrepublik, mam [[Wassil Kolarow]] als provisoresche President. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * {{3. Februar}}: D'US-Arméi eruewert mat de [[Marshallinselen]] eng éischt Kéier am Krich e virdru japaneschen Territoire. * [[26. Oktober]]: Amerikanesch an australesch Verbänn gewannen d'Loft- a Séischluecht am [[Philippinnen|philippinnesche]] [[Golf vu Leyte]]. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten === * {{1. Januar}}: [[Libanon]] a [[Syrien]] ginn onofhängeg. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Ekonomie == * 1. Juli bis 22. Juli: [[Konferenz vu Bretton Woods]]: 44 Staate gi sech doriwwer eens, eng [[Weltbank]] an den [[Internationale Wärungsfonds]] opzesetzen. == Wëssenschaft an Technik == == Gebuer == * [[Charles W. Juels]], US-amerikaneschen Amateurastronom. * [[Erich Langjahr]], Schwäizer Filmregisseur, Produzent a Kameramann. * {{1. Januar}}: [[Umar Hasan Ahmad al-Baschir]], Staatschef vu Sudan. * {{4. Januar}}: [[Judy Winter]], däitsch Schauspillerin. * {{9. Januar}}: [[Jimmy Page]], brittesche Museker, Gittarist. * [[10. Januar]]: [[Alain Fleischer]], franséische Filmregisseur, Fotograf a Schrëftsteller. * [[12. Januar]]: [[Joe Frazier]], US-amerikanesche Boxer. * [[16. Januar]]: [[Thomas Fritsch]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 16. Januar: [[Marilù Tolo]], italieenesch Schauspillerin.[[Fichier:Françoise Hardy05.JPG|thumb|100px|Françoise Hardy]] * [[17. Januar]]: [[Françoise Hardy]], franséisch Schlagersängerin, Texterin, Komponistin a Filmschauspillerin. * [[18. Januar]]: [[Alexander Van der Bellen]], éisträicheschen Ekonomist a Politiker; Bundespresident. * [[21. Januar]]: [[Roby Stahl]], Lëtzebuerger Politiker * [[22. Januar]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Januar]]: [[Rutger Hauer]], hollännesche Schauspiller. * [[24. Januar]]: [[Jean-Pierre Klein]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Januar]]: [[Alfred Gulden]], däitsche Schrëftsteller, Dramatiker, Lidder- a Filmmécher. * 25. Januar: [[Anita Pallenberg]], däitsch Schauspillerin a Moudendesignerin. * [[27. Januar]]: [[Mairead Corrigan]], Nordiresch Friddensaktivistin, Friddensnobelpräisdréiesch 1976. * [[28. Januar]]: [[John Tavener]], englesche Komponist. * {{6. Februar}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{8. Februar}}: [[Sebastião Salgado]], brasilianesche Fotograf. * {{9. Februar}}: [[Francis Girod]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur, a Filmproduzent. * [[12. Februar]]: [[Yves Afonso]], franséische Schauspiller. * [[13. Februar]]: [[Stockard Channing]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Februar]]: [[Carl Bernstein]], US-amerikanesche Journalist. * 14. Februar: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * 14. Februar: [[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier an Diplomat. * [[15. Februar]]: [[Florence Giorgetti]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Februar]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[24. Februar]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Februar]]: [[Sepp Maier]], däitsche Foussballspiller. * {{1. Mäerz}}: [[Roger Wohlfart]], lëtzebuergesche Moler a Karikaturist. * {{2. Mäerz}}: [[Uschi Glas]], däitsch Schauspillerin. * {{4. Mäerz}}: [[Bonnie Lynn Adelson]], US-amerikanesch Paukisitin. * {{0}}4. Mäerz: [[Ulrich Roski]], däitsche Lidder-Mécher. * {{0}}4. Mäerz: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * {{6. Mäerz}}: [[Kiri Te Kanawa]], neiséilännesch Sopransängerin. * {{0}}6. Mäerz: [[Jacques Renard (Filmregisseur)|Jacques Renard]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[13. Mäerz]]: [[Guy Bernardin]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 13. Mäerz: [[Chris Roberts (Sänger)|Chris Roberts]], däitsche Sänger. * [[14. Mäerz]]: [[Sigi Rothemund]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[16. Mäerz]]: [[Andrew S. Tanenbaum]], US-amerikaneschen Informatiker. * [[17. Mäerz]]: [[Jürgen Peters]], däitsche Gewerkschaftsfonctionnaire. * [[18. Mäerz]]: [[Ott Neuens]], lëtzebuergesche Moler. * [[20. Mäerz]]: [[Erwin Neher]], Wëssenschaftler an Nobelpräisdréier. * 20. Mäerz: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Mäerz]]: [[Marie-Christine Barrault]], franséisch Schauspillerin. * 21. Mäerz: [[Gila von Weitershausen]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Ric Ocasek]], US-amerikanesche Museker. * [[24. Mäerz]]: [[Vojislav Koštunica]], serbesche Politiker, President vu Jugoslawien a Premierminister vu Serbien. * [[26. Mäerz]]: [[Diana Ross]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * {{2. Abrëll}}¨: [[Martine Brochard]], franséisch-italieenesch Schauspillerin. * {{3. Abrëll}}¨: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Willeke van Ammelrooy]], hollännesch Schauspillerin. [[Fichier:Gerhard Schröder (cropped).jpg|thumb|100px|Gerhard Schröder]] * {{7. Abrëll}}: [[Gerhard Schröder]], däitsche Politiker, [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * {{8. Abrëll}}: [[Anders Refn]], dänesche Filmregisseur a Filmediteur. * [[11. Abrëll]]: [[John Milius]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 11. Abrëll: [[Nicoletta]] (Nicole Grisoni), franséisch Sängerin. * [[14. Abrëll]]: [[Henri Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * [[17. Abrëll]]: [[Paul Scheuer]], lëtzebuergesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmschauspiller. * [[19. Abrëll]]: [[James Heckman]], US-amerikaneschen Ekonomist, Nobelpräisdréier. * [[21. Abrëll]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser. * [[22. Abrëll]]: [[Steve Fossett]], US-amerikaneschen Aventurier. * [[23. Abrëll]]: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur. * 23. Abrëll: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[25. Abrëll]]: [[Christine Ockrent]], belsch Journalistin. * [[28. Abrëll]]: [[Jean-Claude Van Cauwenberghe]], belsche Politiker. * 28. Abrëll: [[Günter Verheugen]], däitsche Politiker, EU-Kommissär. * 28. Abrëll: [[Jacques Wirion]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[29. Abrëll]]: [[Agnès Spaak]], franséisch Schauspillerin. *[[30. Abrëll]]: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * {{1. Mee}}: [[André Braun]], lëtzebuergesche Bouschéisser an Olympionik. * {{0}}1. Mee: [[Costa Cordalis]], griichesche Sänger vun däitsche Schlager. [[Fichier:Monica Bleibtreu.4523.jpg|100px|thumb|Monica Bleibtreu]] * {{4. Mee}}: [[Monica Bleibtreu]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Dave]], franko-hollännesche Sänger. * {{5. Mee}}: [[Christian de Portzamparc]], franséischen Architekt. * [[10. Mee]]: [[Marie-France Pisier]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin. * [[12. Mee]]: [[Chris Patten]], brittesche Politiker, Gouverneur vun Hongkong an EU-Kommissär. [[Fichier:George Lucas cropped 2009.jpg|thumb|100px|George Lucas 2009]] * [[14. Mee]]: [[George Lucas]], US-amerikanesche Filmregisseur a -produzent. * 14. Mee: [[Josef Johanns]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[16. Mee]]: [[Billy Cobham]], panamaeschen Jazz-Batteur a -Komponist. * [[19. Mee]]: [[Peter Mayhew]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mee]]: [[Joe Cocker]], brittesche ''Rhythm and Blues''-Sänger. * [[21. Mee]]: [[Mary Robinson]], Presidentin vun Irland an UN-Héichcommissairin fir Mënscherechter. * [[22. Mee]]: [[Jean-Paul Ollivier]], franséische Vëlosfuerer a Sportjournalist. * [[24. Mee]]: [[Christine Delaroche]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 24. Mee: [[Dominique Lavanant]], franséisch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Alain Souchon]], franséische Sänger, Komponist a Schauspiller. * [[29. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Jean-Pierre Léaud]], franséische Schauspiller. * 28. Mee: [[Sondra Locke]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Juni}}: [[Marvin Hamlisch]], US-amerikanesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Babik Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * {{9. Juni}}: [[Bernard Queysanne]], franséische Filmregisseur. * [[12. Juni]]: [[Christiane Rücker]], däitsch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Ban Ki-moon]], südkoreanesche Politiker, UN-Generalsekretär. * [[16. Juni]]: [[Aly Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Salvador Sánchez Cerén]], salvadorianesch Politiker. * [[19. Juni]]: [[Chico Buarque]], brasilianesche Sänger, Komponist a Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Helmut Dietl]], däitsche Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 24. Juni: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * 24. Juni: [[Julian Holloway]], brittesche Synchronspriecher a Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Michel Polnareff]], franséische Popmuseker. * {{0}}3. Juli: [[Eugène Rixen]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vu Goias a Brasilien. * {{5. Juli}}: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. [[Fichier:Bernhard Schlink.jpg|thumb|100px|Bernhard Schlink]] * {{6. Juli}}: [[Bernhard Schlink]], däitschen Auteur, Jurist a Riichter. * {{7. Juli}}: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * {{0}}7. Juli: [[Ian Wilmut]], britteschen Embryolog. * [[13. Juli]]: [[Ernő Rubik]], ungaresche Sculpteur, Architekt an Erfinder. *[[17. Juli]]: [[Jean-Claude Brisseau]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[21. Juli]]: [[John Atta-Mills]], ghanaesche Politiker. * 21. Juli: [[Tony Scott]], brittesche Filmregisseur. * [[23. Juli]]: [[Mandy Miller]], englesch Filmschauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Jan-Carl Raspe]], däitschen Terrorist, Member vun der RAF. * [[25. Juli]]: [[Michel Heintz]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * 25. Juli: [[Christian Fechner]], franséische Filmproduzent, Dréibuchauteur a Regisseur. * [[26. Juli]]: [[Salvatore Samperi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Juli]]: [[Jimmy Cliff]], jamaikanesche Reggaemuseker. * 30. Juli: [[Betty Mars]], franséisch Sängerin. * [[31. Juli]]: [[Geraldine Chaplin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Peter Weir]], australesche Regisseur. * {{0}}8. August: [[Derib]], Schwäizer Comiczeechner. * [[15. August]]: [[Sylvie Vartan]], franséisch Chanson- a Popsängerin a Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Da Grava]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. August]]: [[Volker Lechtenbrink]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 18. August: [[Helena Rojo]], mexikanesch Schauspillerin. * [[20. August]]: [[Rajiv Gandhi]], indesche Premierminister. * [[22. August]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operen- a Rocksänger. * [[30. August]]: [[Charles Reinertz]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * 30. August: [[René Schmitt (Foussballspiller)]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[31. August]]: [[Georges Schranz]], lëtzebuergesch Vëlossportler. * {{8. September}}: [[Sylvie Hülsemann]], lëtzebuergesch Waasserschileeferin a Sportlerin vum Joer. * [[11. September]]: [[Ernest Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. September]]: [[Barry White]], US-amerikanesche Soulsänger. [[Fichier:JacquelineBissetSept08.jpg|thumb|100px|Jacqueline Bisset]] * [[13. September]]: [[Jacqueline Bisset]], brittesch Schauspillerin. * 13. September: [[Mike Marshall]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. September]]: [[Reinhold Messner]], italieenesche Biergsteiger. * [[18. September]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * 18. September: [[Fons Kontz]], lëtzebuergesche Sänger, Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur vun Theaterstécker. *[[24. September]]: [[Diana Körner]], däitsch Schauspillerin. * [[25. September]]: [[Michael Douglas]], US-amerikanesche Schauspiller a Produzent. * [[28. September]]: [[Miloš Zeman]], tschechesche Politiker, Staatspresident. * {{1. Oktober}}: [[Jean-Pierre Castaldi]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{5. Oktober}}: [[Michael Ande]], däitsche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Joana (Sängerin)|Joana]], däitsch Sängerin a Lidderméchesch. * [[12. Oktober]]: [[Ton Koopman]], hollänneschen Dirigent, Organist an Cembalist. * 12. Oktober: [[Johny Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. Oktober]]: [[Udo Kier]], däitsche Schauspiller. * [[15. Oktober]]: [[Georgette Bisdorff]], lëtzebuergesch Chronistin a Schrëftstellerin. [[Fichier:David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg|thumb|100px|David Trimble]] * 15. Oktober: [[Ram Chandra Poudel]], nepaleesesche Politiker. * 15. Oktober: [[David Trimble]], nordiresche Politiker, Friddensnobelpräisdréier (1998) * [[17. Oktober]]: [[Zénon Bernard (1944)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * 17. Oktober: [[Philippe Noesen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Theaterintendant a Regisseur. * [[19. Oktober]]: [[Clemens Klopfenstein]], Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * 19. Oktober: [[Peter Tosh]], jamaikanesche Sänger. * [[21. Oktober]]: [[Jean-Pierre Sauvage (Cheemiker)|Jean-Pierre Sauvage]], franséische Cheemiker. * [[28. Oktober]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * {{2. November}}: [[Patrice Chéreau]], franséische Regisseur. * {{3. November}}: [[John Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * {{0}}3. November: [[Eva Renzi]], däitsch Schauspillerin. * {{4. November}}: [[Leif Erland Andersson]], schweedeschen Astronom. * [[11. November]]: [[Norbert Quintus]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Auteur. * [[17. November]]: [[Danny DeVito]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. November]]: [[Claes-Ingvar Lagerkvist]], schweedeschen Astronom. * [[17. November]]: [[Rem Koolhaas]], hollänneschen Architekt. * [[21. November]]: [[Harold Ramis]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[23. November]]: [[Peter Lindbergh]], däitsche Fotograf a Filmmécher. * 23. November: [[James Toback]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Johny Kirsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Daniel Duval]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 28. November: [[Fernand Greisen]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Pierre Arditi]], franséische Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Botho Strauß]], däitsche Schrëftsteller. * {{3. Dezember}}: [[Jos Massard]], lëtzebuergesche Biolog, Wëssenschaftshistoriker a Politiker. * {{5. Dezember}}: [[Jeroen Krabbé]], hollännesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. Dezember]]: [[Brenda Lee]], US-amerikanesch Country-Sängerin. * 11. Dezember: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Dezember]]: [[Johny Fritz]], lëtzebuergesche Museker, Professer a Komponist. * [[21. Dezember]]: [[Ulli Lommel]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[23. Dezember]]: [[Raymond Clement]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[26. Dezember]]: [[Reinhold Bachler]], éisträichesche Schisprénger an Trainer am Schisprangen. * [[28. Dezember]]: [[Sandra Moore Faber]], US-amerikanesch Astronomin a Physikerin. == Gestuerwen == [[Fichier:Antanas Smetona 2.jpg|thumb|100px|Antanas Smetona]] * {{5. Januar}}: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Antanas Smetona]], éischte President vun der Republik Litauen. * [[11. Januar]]: [[Galeazzo Ciano]], italieeneschen Diplomat a Politiker. * [[14. Januar]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler. * 14. Januar: [[Hans Schiebelhuth]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Januar]]: [[Edvard Munch]], norwegescher Moler. * [[31. Januar]]: [[Jean Giraudoux]], franséischen Theater-Auteur * [[1. Februar]]: [[Pieter Cornelis Mondrian]], hollännesche Moler [[Fichier:Piet Mondrian 2.jpg|thumb|100px|Piet Mondrian]] * {{4. Februar}}: [[Yvette Guilbert]], franséisch Music-Hall-Sängerin. * [[10. Februar]]: [[Eugène Michel Antoniadi]], griicheschen Astronom. * [[17. Februar]]: [[Auguste Razen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[23. Februar]]: [[Leo Hendrik Baekeland]], belschen Erfinder. * [[25. Februar]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler. * 25. Februar: [[Lucien Bentz]], lëtzebuergesche Sportsprofesser a Resistenzler. * 25. Februar: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[25. Mäerz]]: [[Kurt Laves]], US-amerikaneschen Astronom. * [[27. Mäerz]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Robert Lynen]], franséische Schauspiller a Resistenzler. * {{1. Mee}}: [[Jizchak Katzenelson]], jiddeschen Auteur. * [[11. Mee]]: [[Michel Hack]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[17. Mee]]: [[Milena Jesenská]], tschechesch Schrëftstellerin, Iwwersetzerin a Journalistin. * [[18. Mee]]: [[Camille Sutor]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[19. Mee]]: [[Albert Ungeheuer]], lëtzebuergesche Resistenzler a [[Passeur]]. * 19. Mee: [[François Goldschmit]], lëtzebuergesche Resistenzler a Passeur. * [[24. Mee]]: [[Félix Asselborn]], belsche Resistenzler a Member vun der Armée secrète. * [[30. Mee]]: [[Bruno Granichstaedten]], éisträichesche Komponist. * [[7. Juni]]: [[Armand Collard]], belsche Resistenzler. * [[16. Juni]]: [[Anny Blau]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * 16. Juni: [[Marc Bloch]], franséischen Historiker. * [[17. Juni]]: [[Félix Peters]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[21. Juni]]: [[Guillaume Salomon]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Hobby-Zauberer. * [[18. Juli]]: [[Émile Benoit (Resistenzler)|Émile Benoit]], belsche Resistenzler. * [[19. Juli]]: [[Will Marion Cook]], US-amerikanesche Komponist. * [[26. Juli]]: [[Josy Noesen]], lëtzebuergeschen Auteur. * 26. Juli: [[Reza Schah Pahlavi]], Schah vu Persien. [[Fichier:Antoine de Saint-Exupéry.jpg|thumb|130px|Antoine de Saint-Exupéry]] * [[31. Juli]]: [[Antoine de Saint-Exupéry]], franséische Schrëftsteller a Pilot. * [[2. August]]: [[Felix Nussbaum]], Moler. * [[9. August]]: [[Thomas Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[10. August]]: [[Roger Barthel]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[18. August]]: [[Emile Boeres]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * 18. August: [[Ernst Thälmann]], däitsche Politiker. * [[19. August]]: [[Jean Bringer]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Aimé Ramond]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. August]]: [[Hubert Croharé]], franséischen Offizéier a Resistenzler. * [[26. August]]: [[Pierre Ponath]], lëtzebuergesche Resistenzler. * {{4. September}}: [[Pierre Luttgens]], belsche Resistenzler. *{{9. September}}: [[Hyman Josefson]], US-amerikaneschen Zaldot. * [[27. September]]: [[Sergei Michailowitsch Prokudin-Gorski]], russesche Fotograf. * [[14. Oktober]]: [[Erwin Rommel]], däitsche ''Generolfeldmarschall''. * [[23. Oktober]]: [[Charles Glover Barkla]], brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[24. Oktober]]: [[Louis Renault (Autosconstructeur)|Louis Renault]], franséischen Ingenieur an Autosconstructeur. * {{2. November}}: [[Jean Neven]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * {{0}}2. November: [[Pierre Laux]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der Operatioun Overlord. * {{7. November}}: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun fir d'Sowjetunioun a China an a Japan an der Zäit vum Zweete Weltkrich. * {{0}}7. November: [[Fernand Charpin]], franséische Schauspiller. * [[19. November]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[22. November]]: [[Arthur Stanley Eddington]], britteschen Astrophysiker. * [[10. Dezember]]: [[Paul Otlet]], belschen Informatiounsmanager, Grënner vun der moderner Dokumentatiounswëssenschaft. * [[13. Dezember]]: [[Wassily Kandinsky]], russesche Moler. [[Fichier:Glen miller.jpg|thumb|100px|Glenn Miller]] * [[15. Dezember]]: [[Glenn Miller]], US-amerikaneschen Jazz-Trombonnist, Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[20. Dezember]]: [[Abbas II. vun Egypten)|Abbas II.]], tierkesche Vizekinnek vun Egypten. * [[21. Dezember]]: [[Alphonse Nickels]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Anne-Marie Federspiel]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[30. Dezember]]: [[Romain Rolland]], franséische Schrëftsteller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} h3lotivcdpdkdag2husy8trst4648cu 1948 0 3036 2704566 2703663 2026-09-09T15:32:25Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2704566 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == * {{1. Januar}}: D'[[GATT]] (General Agreement on Tariffs and Trade) trëtt a Kraaft. * {{7. Abrëll}}: D'[[Weltgesondheetsorganisatioun]] WHO gëtt gegrënnt. * [[10. Dezember]]: D'[[UNO]] hëlt d'[[Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter]] un. === Europa === [[Fichier:10dm.jpg|thumb|10-DM-Billjee: Nei Wärung a Westdäitschland]] [[Fichier:C-54 landing at Tempelhof 1948.jpg|thumb|Berliner Loftbréck]] * {{1. Januar}}: [[Italien|Italie]] gëtt eng Republik; den [[Enrico De Nicola]] gëtt éischten italieenesche Staatspresident. * {{0}}1. Januar: [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] verstaatlecht seng Eisebunnen. * {{3. Januar}}: Am [[Saarland]] gëtt de [[Franséische Frang]] agefouert. * [[18. Februar]]: Den [[John A. Costello]] gëtt Premierminister (''[[Taoiseach]]'') an [[Irland]]. * [[25. Februar]]: De kommunistesche Ministerpresident vun der [[Tschechoslowakei]], [[Klement Gottwald]], entléisst zwielef biergerlech Minister aus senger Regierung, soudatt d'KP eleng d'Muecht am Land huet. * [[28. Mäerz]]: Bei de Parlamentswalen a [[Rumänien]] kritt d'''Volleksdemokratesch Eenheetsfront'' 93,2 Prozent vun de Stëmmen. * {{3. Abrëll}}: Den US-President [[Harry S. Truman]] ënnerschreift de [[Marshall-Plang]], woumat 5,3 Milliarden Dollar fir Europa nees opzebauen, fräigi ginn. * [[13. Abrëll]]: [[Rumänien]] gëtt sech eng Verfassung no sowjeteschem Modell. * {{1. Mee}}: Nom Attentat op de [[Griicheland|griichesche]] Justizminister Christos Ladas rifft d'Regierung d'Krichsrecht aus a léisst 213 Kommunisten exekutéieren. * {{7. Mee}}: An der [[Tschechoslowakei]] trëtt eng nei Verfassung nom sowjetesche Modell a Kraaft. * [[11. Mee]]: De [[Luigi Einaudi]] gëtt zum Staatspresident vun [[Italien|Italie]] gewielt. * [[18. Juni]]: An Italie si fir d'éischt nom Zweete Weltkrich demokratesch Parlamentswalen. * [[21. Juni]]: An de westleche Besatzungszone vun [[Däitschland]] gëtt bei enger Wärungsreform d'[[D-Mark]] agefouert an d'[[Reichsmark]] ofgeschaaft. * [[24. Juni]]: Och déi dräi [[Westsektor]]e vu [[Berlin]] féieren d'D-Mark an, doropshi kënnt et zu der [[Berlin-Blockad|Berliner Blockad]]. * [[25. Juni]]: Den US-Generol [[Lucius D. Clay]] gëtt den Uerder, eng [[Berliner Loftbréck|Loftbréck]] tëscht de Westzonen a Westberlin opzeriichten. * {{8. Juli}} - [[10. Juli]]: Op der [[Rittersturz-Konferenz]] zu [[Koblenz]] gëtt decidéiert, déi dräi westlech Besatzungszonen zu der [[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]] zesummenzeleeën. * [[19. Juli]]: A [[Frankräich]] trëtt déi éischt Regierung ënner dem [[Robert Schuman]] zeréck; de 26. Juli gëtt den [[André Marie]] Premierminister, wann och just fir 6 Wochen. * {{4. September}}: D'[[Juliana vun Holland|Juliana]] gëtt nom Récktrëtt vun hirer Mamm [[Wilhelmina vun Holland|Wilhelmina]] Kinnigin vun [[Holland]]; se leet de 6. September den Eed op d'Verfassung of. * {{5. September}}: De [[Robert Schuman]] gëtt op en Neits - fir zwéin Deeg - Premierminister a Frankräich. * [[11. September]]: Den [[Henri Queuille]] gëtt neie Premierminister a Frankräich. ==== Lëtzebuerg ==== * {{2. Februar}}: Den éischte Fliger vun der [[Luxembourg Airlines Company]], (dem Virleefer vun der [[Luxair]]), eng DC-3 Douglas, immatrikuléiert LX-LAA, flitt op Paräis. * [[17. Mäerz]]: Lëtzebuerg ënnerschreift mat Frankräich, Groussbritannien, der Belsch an Holland de [[Vertrag vu Bréissel]], een defensive Militärpakt, deen 1954 an déi Westeuropäesch Union iwwergoe sollt. * [[22. Mäerz]]: D'Fleesch, d'Fleeschwueren an d'Ram däerfen erëm ouni Mark verkaaft ginn. * {{5. Abrëll}}: Déi éischt Nummer vum ''[[Lëtzebuerger Journal]]'' kënnt eraus. * [[15. Abrëll]]: D'Chamber stëmmt eng [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassungsännerung]], no där d'Land seng [[Neutralitéit]] opgëtt. * {{2. Mee}}: D'[[Eisebunnsstreck Dikrech-Veianen]] gëtt zougemaach. * {{6. Juni}}: [[Partiell Chamberwale vum 6. Juni 1948|Partiell Chamberwalen am Süden an am Osten]]: D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] kritt 22 Sëtz, d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] der 15, de [[Demokratesch Partei|Groupement patriotique et démocratique]] der 9 an d'[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] der 5. * [[19. Juni]]: Déi éischt [[Luxexpo|Foire]]-Ausstellung geet un. * [[14. Juli]]: D'[[Regierung Dupong-Schaus-Bodson|Regierung Dupong-Schaus II]] hëlt hir Funktioun op. * [[30. Juli]]: Eng kommunistesch Propositioun fir d'Ofschafe vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] gëtt an der Chamber mat 30 géint 5 Stëmmen ofgeleent. === Afrika === * [[26. Mee]]: A [[Südafrika]] gëtt d'[[National Party (Südafrika)|National Party]], déi fir d'[[Apartheid]] ass, stäerkst Partei. === Amerika === * [[22. Juli]]: An engem Referendum stëmmt d'Majoritéit vun den Awunner vun [[Neifundland a Labrador|Neifundland]] fir Deel vu Kanada ze ginn. * [[15. November]]: De [[Louis Saint-Laurent]] gëtt Premierminister vu [[Kanada]]. ==== USA ==== * {{2. November}}: Bei der US-Presidentschaftswal gëtt den [[Harry S. Truman]] a sengem Amt knapps confirméiert; Géigekandidat war de Republikaner [[Thomas E. Dewey]]. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{7. Mäerz}}: D'Peroniste gewannen d'Walen an [[Argentinien]]. * [[30. August]]: [[Costa Rica]] gëtt onofhängeg. * [[24. November]]: Militärputsch a [[Venezuela]] géint de President [[Rómulo Betancourt]]. === Asien === * {{4. Januar}}: Birma (haut [[Myanmar]]) gëtt vu Groussbritannien onofhängeg. * {{4. Februar}}: [[Sri Lanka|Ceylon]] gëtt onofhängeg. * [[20. Juli]]: De [[Rhee Syng-man]] gëtt President vu [[Südkorea]]. * {{9. September}}: D'Volleksrepublik [[Nordkorea]] gëtt ausgeruff, si hieft fir sech an Usproch, ganz Korea ze vertrieden. * [[14. September]]: De [[Khawaja Nazimuddin]] gëtt neie [[pakistan]]esche Staatschef. * [[16. Dezember]]: [[Kambodja]] gëtt am Kader vun der [[Union Française]] onofhängeg. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten === * [[14. Mee]]: De Staat [[Israel]] gëtt gegrënnt. Den [[David Ben-Gurion]] gëtt éischte Ministerpresident. [[Egypten]], [[Saudi-Arabien]], [[Jordanien]], [[Libanon]], [[Irak]] a [[Syrien]] erklären doropshin Israel de Krich. * [[28. Dezember]]: Membere vun de verbuedene [[Moslembridder]] ermuerden den [[egypten|egyptesche]] Ministerpresident [[Mahmoud an-Nukrashi Pascha]]. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Edmond Dune]], ''Corps élémentaires''. === Musek === == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[30. Januar]]: Zu [[Sankt Moritz]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 1948|Olympesch Wanterspiller]] un. * [[22. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt an der Stad Lëtzebuerg 2:0 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Marcel Paulus]] a [[Victor De Bourcy]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=111 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 22. Februar 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[26. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[London]] 1:2 géint England.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=112 D'Detailer vum Foussballlännermatch England-Lëtzebuerg de 26. Mäerz 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> De Goler fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nicolas Kettel]] geschoss.<ref>{{Citation|URL=http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pa{{!}}issue:843360{{!}}article:DTL420 |Titel=Artikel am Wort iwwer de Foussballmatch England-Lëtzebuerg vum 26. Mäerz 1948 |Gekuckt=14.04.2012 |Archiv-Datum=09.10.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pa{{!}}issue:843360{{!}}article:DTL420 }}</ref> * [[27. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu London 0:1 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=113 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg de 27. Mäerz 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[18. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 2:4 géint Tschechoslowakei. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Fernand Schammel]] an Nicolas Kettel geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=114 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tschechoslowakei den 19. Abrëll 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{2. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 2:7 géint Éisträich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jim Kremer]] an Nicolas Kettel geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=115 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Éisträich den 2. Mee 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{6. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Léck]] 0:1 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=116 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 6. Mee 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[18. Juli]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Saint-Quentin]] 1:4 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Wagner (Foussballspiller)|Camille Wagner]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=117 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 18. Juli 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[26. Juli]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Brighton]] * [[29. Juli]]: Zu [[London]] fänken d'[[Olympesch Summerspiller 1948|Olympesch Summerspiller]] un. ** Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp wënnt 6:0 géint Afghanistan. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jules Gales]] (2), Nicolas Kettel, Fernand Schammel a Marcel Paulus (2) geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6558 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Afghanistan de 26. Juli1948 op der Websäit vun European Football]</ref> ** [[31. Juli]]: Se verléiert 1:6 géint Jugoslawien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Fernand Schammel geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6534 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Jugoslawien den 31. Juli1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[19. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:2 géint Schwäiz. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Lucie Konter]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=118 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 19. September 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[21. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:7 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jean Becker (Foussballspiller)|Jean Becker]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=119 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 21. November 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * [[Michel Daleiden]], Lëtzebuerger Moler a Serigraph. * {{2. Januar}}: [[Tony Judt]], britteschen Historiker. * {{7. Januar}}: [[Ichirō Mizuki]], japanesche Anisonsänger a Schauspiller. * [[10. Januar]]: [[Bernard Thévenet]], franséische Vëlossportler. * 10. Januar: [[Donald Fagen]], US-amerikanesche Museker. * [[12. Januar]]: [[Gordon Campbell]], kanadesche Politiker. * [[17. Januar]]: [[Davíð Oddsson]], islännesche Ministerpresident. * [[16. Januar]]: [[John Carpenter]], amerikanesche Regisseur, Dréibuchauteur, Produzent, Schauspiller, a Filmmusek-Komponist. * [[29. Januar]]: [[Guido Knopp]], däitsche Journalist, Publizist a Moderator. * [[30. Januar]]: [[Aly Jaerling]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * 30. Januar: [[Charles Hamer]], lëtzebuergeschen Auteur an Ekonomist. * {{3. Februar}}: [[Henning Mankell]], schweedesche Schrëftsteller. * {{4. Februar}}: [[Alice Cooper]], US-amerikanesche Rockmuseker. * {{5. Februar}}: [[Tom Wilkinson]], englesche Schauspiller. * {{7. Februar}}: [[Josef Ackermann]], Schwäizer Banquier a Manager. * [[10. Februar]]: [[Anna Boch]], belsch Molerin. * [[13. Februar]]: [[Sam Garbarski]], belsche Filmregisseur. * [[15. Februar]]: [[Art Spiegelman]], US-amerikanesche Cartoonist a Comicauteur. * [[19. Februar]]: [[Pim Fortuyn]], hollännesche Politiker a Publizist. * [[20. Februar]]: [[Andrew Fabian]], britteschen Astronom an Astrophysiker. * [[22. Februar]]: [[Linda de Suza]], franco-portugisesch Sängerin. * [[23. Februar]]: [[Raymond Weydert]], lëtzebuergesche Politiker an Agronom. * [[24. Februar]]: [[Rolf Tarrach]], spuenesche Physiker a Rekter vun der [[Université du Luxembourg]]. * 24. Februar: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[29. Februar]]: [[Gérard Darmon]], franséische Schauspiller a Sänger. * 29. Februar: [[Jemp Schuster]], lëtzebuergeschen Auteur, Kabarettist an Theaterregisseur. * {{2. Mäerz}}: [[Rory Gallagher]], iresche Gittarist. * {{9. Mäerz}}: [[Chris Thompson]], brittesche Museker. * [[11. Mäerz]]: [[Dominique Sanda]], franséisch Schauspillerin. * [[14. Mäerz]]: [[Philippe Maystadt]], belsche Politiker. * [[16. Mäerz]]: [[Jean-Claude Dauphin]], franséische Schauspiller. * [[22. Mäerz]]: [[Andrew Lloyd Webber]], englesche Komponist. * [[29. Mäerz]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 29. Mäerz: [[Fern Weirich]], lëtzebuergesche Comics-Zeechner. * [[31. Mäerz]]: [[Al Gore]], US-amerikanesche Politiker. * {{2. Abrëll}}: [[Nibio Orioli]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{3. Abrëll}}: [[Jaap de Hoop Scheffer]], hollännesche Politiker. * {{6. Abrëll}}: [[Georges Jacquemart]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * {{0}}6. Abrëll: [[Patrika Darbo]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{8. Abrëll}}: [[Danuta Hübner]], polnesch Politikerin an EU-Kommissärin. * [[12. Abrëll]]: [[Joschka Fischer]], däitsche Politiker. * [[18. Abrëll]]: [[Régis Wargnier]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[19. Abrëll]]: [[Michel Foret]], belsche Politiker. * [[20. Abrëll]]: [[Jean-Paul Lehners]], lëtzebuergeschen Enseignant an Historiker. * [[26. Abrëll]]: [[Josef Bierbichler]], däitsche Schauspiller. * [[28. Abrëll]]: [[Terry Pratchett]], englesche Schrëftsteller. * {{7. Mee}}: [[Marc Agosta]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * {{9. Mee}}: [[Hans Georg Bock]], däitsche Mathematiker. * [[11. Mee]]: [[Jeannot Moes]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[12. Mee]]: [[Steve Winwood]], Museker. * [[16. Mee]]: [[Christiane Steinmetzer]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin. * [[18. Mee]]: [[François Felten]], lëtzebuergesche Moler an Theolog. * [[19. Mee]]: [[Grace Jones]], Sängerin, Fotomodel a Schauspillerin. * [[22. Mee]]: [[David Levy (Astronom)|David Levy]], US-amerikaneschen Astronom. * [[24. Mee]]: [[Richard Dembo]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[26. Mee]]: [[Stevie Nicks]], US-amerikanesch Sängerin. * 26. Mee: [[Dayle Haddon]], kanadesch Schauspillerin. * [[28. Mee]]: [[Pierre Rapsat]], belsche Sänger. * [[29. Mee]]: [[Norbert Berens]], lëtzebuergesche Pedagog an Auteur. * [[30. Mee]]: [[Paul Lafontaine]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[31. Mee]]: [[Swetlana Alexandrowna Alexijewitsch]], wäissrussesch Schrëftstellerin. * {{1. Juni}}: [[Powers Boothe]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{6. Juni}}: [[Jürgen Marcus]], däitsche Schlagersänger. * [[15. Juni]]: [[Pierre Warin]], belsche Geeschtlechen an Auxiliairebëschof vun Namur. * [[17. Juni]]: [[Joaquín Almunia]], spuenesche Politiker an EU-Kommissär. * {{8. Juli}}: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * {{0}}8. Juli: [[Jean Kandel]], lëtzebuergesche Liddersammler, Lidderschreiwer an Arrangeur. * [[13. Juli]]: [[Catherine Breillat]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin. * [[22. Juli]]: [[Otto Waalkes]], däitsche Komiker, Cartoonist a Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Jean Reno]], franséische Schauspiller. * {{1. August}}: [[Abdelmalek Sellal]], algeeresche Politiker. * {{3. August}}: [[Jean-Pierre Raffarin]], franséische Politiker, Premierminister. * [[11. August]]: [[Jan Palach]], Philosophie-Student an der deemoleger Tschechoslowakei. * [[20. August]]: [[Jeanne Peiffer]], lëtzebuergesch Mathematikerin a Wëssenschaftshistorikerin. * [[24. August]]: [[Jean Michel Jarre]], franséische Komponist. * 24. August: [[Sauli Niinistö]], finnesche Politiker. * 24. August: [[Boris Pergamenschikov]], russeschen Cellist. * [[26. August]]: [[Jean Stock]], franséische Journalist. * [[30. August]]: [[Ben Hecker]], däitsche Schauspiller. * {{5. September}}: [[Benita Ferrero-Waldner]], éisträichesch Politikerin, EU-Kommissärin. * [[12. September]]: [[Louis Trierweiler]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[19. September]]: [[Jeremy Irons]], brittesche Schauspiller. * [[26. September]]: [[Olivia Newton-John]], brittesch-australesch Sängerin a Schauspillerin. * {{2. Oktober}}: [[Siim Kallas]], estesche Politiker an EU-Kommissär. * {{0}}2. Oktober: [[Jean-François Rischard]], lëtzebuergeschen Ekonomist an Auteur. * {{5. Oktober}}: [[Joseph Bruyère]], belsche Vëlossportler. * {{8. Oktober}}: [[Claude Jade]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Oktober]]: [[Catherine Jourdan]], franséisch Schauspillerin. * 12. Oktober: [[Rick Parfitt]], brittesche Museker. * [[15. Oktober]]: [[Konrad Sabrautzky]], däitsche Filmrregisseur * [[17. Oktober]]: [[Margot Kidder]], US-amerikanesch-kanadesch Schauspillerin. * [[22. Oktober]]: [[Jeannot Schaul]], lëtzebuergesche Foussballspiller. *[[24. Oktober]]: [[Barry Ryan]], brittesche Sänger. * [[30. Oktober]]: [[Lucien Zeimes]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{4. November}}: [[Amadou Toumani Touré]], Politiker a Staatschef aus dem Mali. * {{6. November}}: [[Glenn Frey]], US-amerikanesche Rockmuseker. * {{0}}6. November: [[Robert Hübner]], däitsche Schachspiller. * {{9. November}}: [[Laurent Heynemann]], franséische Filmregisseur. * [[11. November]]: [[Vincent Schiavelli]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[13. November]]: [[Hassan Rohani]], iranesche Politiker. * [[14. November]]: [[Charles vu Wales]], britteschen Trounfollger. * [[19. November]]: [[Robert Biever]], lëtzebuergesche Jurist a fréiere Member vum Staatsrot. * 19. November: [[Tito Mina]], philippinnesche Museker. * [[28. November]]: [[Furio Cardoni]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{1. Dezember}}: [[Raphael Constant]], belsche Vëlossportler. * {{0}}1. Dezember: [[Martin Klein]], lëtzebuergeschen Dokter. * {{3. Dezember}}: [[Diane Kurys]], franséisch Filmregisseurin a Schauspillerin. * {{6. Dezember}}: [[Yoshihide Suga]], japanesche Politiker. * {{7. Dezember}}: [[Caroline Cartier (Schauspillerin)|Caroline Cartier]], franséisch Schauspillerin. * {{8. Dezember}}: [[Mars Klein]], lëtzebuergesche Journalist, Kabarettist an Auteur. * [[12. Dezember]]: [[Marcelo Rebelo de Sousa]], portugisesche Jurist, Politiker a Staatspresident. * [[21. Dezember]]: [[Samuel L. Jackson]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[22. Dezember]]: [[Nicolae Timofti]], moldawesche Jurist a Staatspresident. * [[23. Dezember]]: [[John Huchra]], US-amerikaneschen Astronom. * [[24. Dezember]]: [[Edwige Fenech]], italieenesch Filmschauspillerin. * [[27. Dezember]]: [[Gérard Depardieu]], franséische Schauspiller. * [[31. Dezember]]: [[Donna Summer]], US-amerikanesch Sängerin. == Gestuerwen == * {{8. Januar}}: [[Kurt Schwitters]], däitsche Moler. * [[15. Januar]]: [[Henri-Alexandre Deslandres]], franséischen Astronom. * [[30. Januar]]: [[Mahatma Gandhi]], indesche Politiker. * 30. Januar: [[Orville Wright]], US-amerikanesche Fluchpionéier a Fligerbauer. * {{8. Februar}}: [[Samuel Prescott Bush]], US-amerikaneschen Industrieller. * {{9. Februar}}: [[Karl Valentin]], däitsche Komiker, Kabarettist, Auteur a Filmproduzent. * [[11. Februar]]: [[Sergei Michailowitsch Eisenstein]], sowjetescher Regisseur. * {{4. Mäerz}}: [[Antonin Artaud]], franséische Schauspiller, Dramatiker, Regisseur, Dichter an Theater-Theoreetiker. * [[25. Mäerz]]: [[Louise Bertrang]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin. * [[28. Mäerz]]: [[Eugène Conrad]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[31. Mäerz]]: [[Egon Erwin Kisch]], Prager Journalist. * {{0}} Abrëll: [[Tony Kellen]], lëtzebuergesche Schrëftsteller, Iwwersetzer a Journalist. * [[14. Abrëll]]: [[Gusty Kemp]]: lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Mee]]: [[Jacques Feyder (Filmregisseur)|Jacques Feyder]], franséisch-belsche Filmregisseur. * {{5. Juli}}: [[Georges Bernanos]], franséische Schrëftsteller. * {{0}}5. Juli: [[Carole Landis]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{7. Juli}}: [[Jean-Pierre Wenkin]], lëtzebuergesche Politiker. * [[14. Juli]]: [[Marguerite Moreno]], franséisch Schauspillerin. * [[15. Juli]]: [[John Pershing]], US-amerikanesche Generol. * [[21. Juli]]: [[David Wark Griffith|D. W. Griffith]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur a Filmproduzent. * [[12. August]]: [[Jean-Baptiste Merkels]], lëtzebuergesch-US-amerikaneschen Auteur a Konsul. * [[27. August]]: [[Jean-Jacques Theisen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Organist a Politiker. * {{3. September}}: [[Edvard Beneš]], tschechesche Politiker. * [[10. September]]: [[Ferdinand I. (Bulgarien)|Ferdinand I.]], Zar vu Bulgarien. * [[13. September]]: [[Paul Wegener]], däitsche Schauspiller. * [[17. September]]: [[Folke Bernadotte]], schweedeschen Offizéier. * [[19. September]]: [[Jan Welzl]], genannt ''Eskimo Welzl'', tschecheschen Aventurier, Weltreesender an Eskimohäuptling. * {{3. Oktober}}: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder. * [[12. Oktober]]: [[Louis Salou]], franséische Schauspiller. * [[24. Oktober]]: [[Franz Lehár]], éisträichesche Komponist. * [[24. September]]: [[Auguste Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * {{8. November}}: [[Jean-Pierre Muller]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[20. Dezember]]: [[C. Aubrey Smith]], brittesche Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} fg8bcpn2zlcvffaq8el23bm6wfvyng6 1986 0 3071 2704517 2680057 2026-09-09T12:37:55Z Robby 393 /* Gestuerwen */ [[:Raymond Bailly]] 2704517 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1986''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Portugal]] a [[Spuenien|Spuenie]] gi Member vun der [[EU|Europäescher Gemeinschaft]] (EG). * [[17. Februar]]: Den [[Acte unique]] gëtt vun 12 EG-Memberstaaten ënnerschriwwen, deen ë.&nbsp;a. d'Schafe vun engem Europäesche Bannemaart an d'Weeër leet. * [[23. Februar]]: Massemanifestatiounen a Spuenie fir en Austrëtt vu Spuenien aus der [[NATO]]. * [[25. Februar]]: De Generalsekretär [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] fuerdert um 27. Parteikongress vun der [[Kommunistesch Partei vun der Sowjetunioun|KPSU]] „[[Glasnost]]“. * {{9. Mäerz}}: De [[Mário Soares]] gëtt neie portugisesche President. * [[12. Mäerz]]: Bei engem [[Referendum]] stëmmt d'Majoritéit vun de Spuenier dofir, datt hiert Land an der NATO bleift. * [[26. Abrëll]]: [[Katastroph vun Tschernobyl|Reaktorkatastroph]] zu [[Tschernobyl]]. * {{8. Juni}}: De [[Kurt Waldheim]] gëtt zum éisträichesche [[Bundespresident (Éisträich)|Bundespresident]] gewielt. * [[22. Juni]]: Parlamentswalen a Spuenien. * [[24. Oktober]]: D'[[Atomkraaftwierk Cattenom|Atomzentral Cattenom]] geet un d'Netz. * [[23. November]]: Parlamentswalen an Éisträich, d'[[SPÖ]] mam [[Bundeskanzler (Éisträich)|Bundeskanzler]] [[Franz Vranitzky|Vranitzky]] bleift stäerkste Partei. * [[19. Dezember]]: De sowjetesche Regimekritiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow|Andrei Sacharow]] gëtt rehabilitiéert an däerf aus der Verbannung op Moskau hannescht. ==== Lëtzebuerg ==== * Wanter: De [[Stauséi Uewersauer]] fréiert zou. * {{8. Mee}}: De Grand-Duc [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] hëlt zu [[Oochen]] de [[Karlspräis]] un, deen un d'Lëtzebuerger Vollek vergi gouf. * {{9. Juni}} - [[12. Juni]]: De Grand-Duc Jean an d'Grand-Duchesse [[Joséphine-Charlotte]] sinn op offiziellem [[Staatsbesuch]] an [[Island]]. * Juni: 15.000 Leit demonstréiere géint d'[[Atomkraaftwierk Cattenom|Atomzentral Cattenom]]. * [[23. September]]: Um hallwer aacht moies ginn [[UFO]]en iwwer Lëtzebuerg gesinn. Enger spéiderer AFP-Meldung no soll et sech awer dobäi ëm d'Reschter vun zwou [[sowjetunioun|sowjeteschen]] Dro[[rakéit]]e gehandelt hunn, déi an der [[Atmosphär vun der Äerd|Atmosphär]] vergloust sinn. === Afrika === * [[29. Januar]]: De [[Yoweri Kaguta Museveni]] gëtt President vun der Republik [[Uganda]]. * [[25. Abrëll]]: De Kinnek [[Mswati III.]] gëtt Staatschef vu [[Swasiland]]. * [[21. August]]: De [[Nyos-Séi]] e Gas-Séi a [[Kamerun]] stéisst nuets grouss Qantitéiten CO<sub>2</sub> aus. iwwer 1700 Leit an hiert Véi an engem Ëmkrees vun e puer Dose Kilometer erstécken. === Amerika === * [[28. Januar]]: De Space-Shuttle ''[[Challenger (Space-Shuttle)|Challenger]]'' explodéiert kuerz nom Start, all siwen Astronaute kommen ëm d'Liewen. * [[16. August]]: [[Dominikanesch Republik]]: De [[Joaquin Balaguer]] gëtt Staatspresident. * Oktober/November: D'[[Iran-Contra-Affär]] gëtt bekannt. * [[10. Oktober]]: Äedbiewen an [[El Salvador]], iwwer 1.000 Doudeger. === Asien === * [[25. Februar]]: De President [[Ferdinand Marcos]] vun de [[Philippinnen]] gëtt gestierzt, Nofollgerin gëtt d'[[Corazón Aquino]]. === Ozeanien === * [[21. Oktober]]: D'[[Marshallinselen]] a [[Mikronesien]] ginn vun den USA onofhängeg. === Arabesch Welt an Noen Osten === * [[13. Januar]]: Ufank vum Biergerkrich am [[Jemen|Nordjemen]] == Konscht a Kultur == === Musek === * {{3. Mee}}: D'[[Sandra Kim]] gewënnt fir d'[[Belsch]] mam Lidd ''[[J'aime la vie]]'' den [[Eurovision Song Contest 1986|31. Eurovision Song Contest]] zu [[Bergen (Norwegen)|Bergen]]. == Sport == * Den [[Avenir Beggen]] gëtt Lëtzebuerger Champion, d'[[Union Lëtzebuerg]] gewënt d'Coupe de Luxembourg am Foussball. * {{5. Februar}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Portimão]] 0:2 géint Portugal.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8635 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg de 5. Februar 1986 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[29. Juni]]: Bei der Foussball-WM a Mexiko gewënnt d'Ekipp aus Argentinie géint déi aus Westdäitschland an der Finall mat 3:2. * [[14. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1988]], 0:6 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8576 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch de 14. Oktober 1986 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[12. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Glasgow]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 0:3 géint Schottland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8570 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schottland-Lëtzebuerg den 12. November 1986 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{4. Januar}}: [[Jerry Weyer]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. Januar]]: [[Martin Schickes]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * {{2. Februar}}: [[Gemma Arterton]], englesch Schauspillerin. * [[10. Februar]]: [[Radamel Falcao]], kolumbianesche Foussballspiller. * [[11. Februar]]: [[Gabriel Boric]], chileenesche Politiker a Staatspresident. * {{3. Mäerz}}: [[Elisabet Johannesdottir]], islännesch Schauspillerin. * {{4. Mäerz}}: [[Cyrille Heymans]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[17. Mäerz]]: [[Philippe Dürrer]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 17. Mäerz: [[Mickaël Cherel]], franséische professionelle Vëlossportler. * [[20. Mäerz]]: [[Sara Olivieri]], lëtzebuergesch Basketball- a Foussballspillerin. * [[24. Mäerz]]: [[Nathalia Dill]], brasilianesch Schauspillerin. * 24. Mäerz: [[Anxhela Peristeri]], albanesch Sängerin a Lidderschreiwerin. * [[28. Mäerz]]: [[Lady Gaga]], US-amerikanesch Songwriterin a Sängerin. * {{9. Abrëll}}: [[Nadia Mossong]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[11. Abrëll]]: [[Tatjana Anatoljewna Kossinzewa]], russesch Schachspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Lynn Ruppert]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * {{2. Mee}}: [[Michele Orban]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * {{3. Mee}}: [[Michèle Weynandt]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * {{5. Mee}}: [[Francesco Masciarelli]], italieenesche Vëlossportler. * [[15. Mee]]: [[Joe Hatto]], lëtzebuergeschen Tennisspiller. * {{3. Juni}}: [[Admira Joldic]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{4. Juni}}: [[Farid Bang]], däitsche [[Gangsta-Rap]]per * {{6. Juni}}: [[Carlo Kirsch]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[11. Juni]]: [[Sébastien Lecornu]], franséische Politiker. * [[13. Juni]]: [[Måns Zelmerlöw]], schweedesche Popsänger. * {{8. Juli}}: [[Colm Cannon]], brittesch-lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * 10. Juli: [[Daniel Houdremont]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[14. Juli]]: [[Mandy Charlet]], lëtzebuergesch Foussballspillerin a Liichtathleetin. * [[15. Juli]]: [[Ben Zeimetz]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[16. Juli]]: [[Paulina Dąbrowska]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[19. Juli]]: [[Jeff Decker]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[24. Juli]]: [[Vüqar Həşimov]], aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter. * {{3. August}}: Prënz [[Louis vu Lëtzebuerg|Louis]] vu Lëtzebuerg. * [[10. August]]: [[Aurélien Joachim]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. August]]: [[Tom Habscheid]], lëtzebuergesche Liichtathlet. * [[21. August]]: [[Usain Bolt]], jamaikanesche Sprinter. * [[27. August]]: [[Sebastian Kurz]], éisträichesche Politiker. * {{3. September}}: [[Jempy Drucker jun.|Jempy Drucker]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{9. September}}: [[Tessy Hetting]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[11. September]]: [[Julie Zorn]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[17. September]]: [[Lesley Roy]], iresch Sängerin. * [[18. September]]: [[Charles Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * [[30. September]]: [[Olivier Giroud]], franséische Foussballspiller. * {{5. Oktober}}: [[Rui Alberto Faria Da Costa|Rui Da Costa]], portugisesche Vëlossportler. * [[17. Oktober]]: [[Simon Harris]], iresche Politiker. * [[23. Oktober]]: [[Andy Mauruschatt]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * {{4. November}}: [[Alexz Johnson]], kanadesch Schauspillerin. * {{8. November}}: [[Eric Jeitz]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * {{7. Dezember}}: [[Jakov Milatović]], montenegrinesche Politiker. * [[25. November]]: [[Nadine Braconnier]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin. * [[15. Dezember]]: [[Evelyne Stoll]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Philippe Lepage]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * 21. Dezember: [[Sam Thill]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[22. Dezember]]: [[Kevin Auger]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[23. Dezember]]: [[David Reinhardt]], franséischen Jazz-Gittarist. == Gestuerwen == * [[Roberto Bianchi Montero]], italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller. * [[Tony Rollman]], lëtzebuergesche Stolspezialist. * [[Camille Wagner-Rollinger]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Lepidopterist. * {{4. Januar}}: [[Phil Lynott]], iresche Museker. * [[10. Januar]]: [[Jaroslav Seifert]], tschecheschen Dichter a Schrëftsteller, Literaturnobelpräisdréier. * [[14. Januar]]: [[Donna Reed]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Januar]]: [[Daniel Balavoine]], franséische Sänger. * [[16. Januar]]: [[Jules Spedener]], lëtzebuergeschen Cellist a Musekspedagog. * [[18. Januar]]: [[Nicolas Espen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen. * [[23. Januar]]: [[Joseph Beuys]], däitsche Kënschtler. * [[27. Januar]]: [[Lilli Palmer]], däitsch Schauspillerin. * 27. Januar: [[Tit Schroeder]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[12. Februar]]: [[Pasquale Festa Campanile]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[19. Februar]]: [[Ry Boissaux]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * 19. Februar: [[Adolfo Celi]], italieensche Schauspiller a Filmregisseur. * [[28. Februar]]: [[Olof Palme]], schweedesche Politiker. * {{4. Mäerz}}: [[Will Dahlem]], lëtzebuergesche Moler. * [[10. Mäerz]]: [[Ray Milland]], brittesche Schauspiller a Regisseur. * [[11. Mäerz]]: [[Sonny Terry]], US-amerikanesche Bluessänger a Mondharmonikaspiller. * [[16. Mäerz]]: [[Vera Molnar (Schauspillerin)|Vera Molnar]], däitsch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[James Cagney]], US-amerikanesche Filmschauspiller. * [[14. Abrëll]]: [[Simone de Beauvoir]], franséisch Schrëftstellerin, Philosophin a Feministin. * [[15. Abrëll]]: [[Jean Genet]], franséische Schrëftsteller. * [[17. Abrëll]]: [[Marcel Dassault]], franséischen Entreprener an der Aviatioun. * [[22. Abrëll]]: [[Mircea Eliade]], rumänesche Reliounshistoriker, Essayist a Romancier. * [[23. Abrëll]]: [[Otto Preminger]], US-amerikanescher Regisseur a Filmproduzent. * [[26. Abrëll]]: [[Hermann Gmeiner]], Grënner vun den SOS-Kannerdiefer. * [[30. Abrëll]]: [[Robert Stevenson (Filmregisseur)|Robert Stevenson]], brittesche Filmregisseur. * 26. Abrëll: [[Broderick Crawford]], US-amerikanesche Schauspiller. * 26. Abrëll: [[Lou van Burg]], hollännesch-däitsche Showmaster an Entertainer. * {{5. Mee}}: [[Käthe Haack]], däitsch Schauspillerin. * {{7. Mee}}: [[Gaston Defferre]], franséische Politiker. * {{9. Mee}}: [[Tenzing Norgay]], Alpinist, Éischten um Mount Everest. * [[23. Mee]]: [[Sterling Hayden]], US-amerikanesche Schauspiller an Auteur. * [[26. Mee]]: [[Gunnar Björnstrand]], schweedesche Schauspiller. * [[30. Mee]]: [[Boy Gobert]], däitsch-éisträichesche Theaterregisseur a Schauspiller. * {{5. Juni}}: [[Henk Backer]], hollännesche Comiczeechner. * {{6. Juni}}: [[Norbert Stelmes]], lëtzebuergesche Komponist a Pianist. * {{0}}6. Juni: [[Joseph Fischer (Foussballspiller)|Joseph Fischer]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[13. Juni]]: [[Benny Goodman]], US-amerikaneschen Jazz-Museker. * [[14. Juni]]: [[Jorge Luis Borges]], argentinesche Schrëftsteller. * [[15. Juni]]: [[Christian Stengel]], franséische Filmregisseur. * [[19. Juni]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * [[30. Juni]]: [[László Lékai]], ungaresche Geeschtlechen. * [[14. Juli]]: [[Georges Schmitt]], lëtzebuergesche Konschthistoriker an Auteur. * [[19. Juli]]: [[Harold D. Schuster]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[25. Juli]]: [[Vincente Minnelli]], US-amerikanesche Regisseur. * {{1. August}}: [[Joseph Schaack (1902)|Joseph Schaack]], lëtzebuergesche Jesuittepater an Auteur. * [[25. August]]: [[Peter Chatel]], däitsche Schauspiller. * [[31. August]]: [[Urho Kaleva Kekkonen]], finnesche President. * 31. August: [[Henry Moore]], englesche Sculpteur a Moler. * {{4. September}}: [[Albert Malet]], franséische Moler. * [[12. September]]: [[Emmy Rossum]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[17. September]]: [[René Mertzig]], lëtzebuergesche Pianist a Komponist. * [[27. September]]: [[Cliff Bourton]], Bassist vun der Band [[Metallica]]. * [[29. September]]: [[Helmut Qualtinger]], éisträichesche Schauspiller, Kabarettist an Auteur. * [[30. September]]: [[Franz Burda]], däitschen Editeur a Grënner vum Burda-Verlag. * {{4. Oktober}}: [[Paul Sontag]], lëtzebuergesche Sänger, Dirigent a Komponist. * {{9. Oktober}}: [[Harald Reinl]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[21. Oktober]]: [[Dominique Urbany]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker. * [[22. Oktober]]: [[François Mathieu]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Lokalhistoriker. * [[26. Oktober]]: [[Alfred Nimax]], lëtzebuergeschen Apdikter. * [[30. Oktober]]: [[Fritz Tillmann (Schauspiller)|Fritz Tillmann]], däitsche Schauspiller. * {{8. November}}: [[Wjatscheslaw Michailowitsch Molotow]], Regierungschef an Ausseminister vun der Sowjetunioun. * [[13. November]]: [[Rudolf Schock]], däitschen Tenorsänger. * [[19. November]]: [[François Nockels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[26. November]]: [[Ingeborg Drewitz]], däitsch Schrëftstellerin. * 26. November: [[Géza von Radványi]], ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[27. November]]: [[Raphaël Patorni]], franséische Schauspiller. * [[27. Dezember]]: [[Raymond Bailly]], franséische Filmregisseur. * [[29. November]]: [[Cary Grant]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[29. Dezember]]: [[Harold Macmillan]], brittesche Politiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} qoq4jf3mjxh4i0t73dqj8tqk0tk76q5 2002 0 3083 2704559 2668208 2026-09-09T15:25:20Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2704559 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2002''' huet op engem [[Dënschdeg]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer. == Evenementer == [[Fichier:Euro coins and banknotes.jpg|thumb|130px|Eurobilljeeën a -mënzen]] === Europa === * {{1. Januar}}: An [[Eurozon|12 Länner vun der EU]] gëtt den [[Euro]] a Form vu [[Euromënzen|Mënzen]] a [[Eurobilljeeën|Billjeeën]] agefouert. * [[17. Mäerz]]: Parlamentswalen a [[Portugal]]. * {{6. Abrëll}}: De [[José Manuel Durão Barroso]] gëtt Ministerpresident vu [[Portugal]]. * [[21. Abrëll]]: Beim 1. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Frankräich]] kënnt de [[Jean-Marie Le Pen]] op déi 2. Plaz, hanner dem [[Jacques Chirac]]; de [[Lionel Jospin]] ass domat eliminéiert. * [[30. Abrëll]]: Parlamentswalen an [[Albanien]]. * {{5. Mee}}: De Jacques Chirac gëtt Staatspresident a [[Frankräich]]. * {{6. Mee}}: De [[Jean-Pierre Raffarin]] gëtt Ministerpresident a Frankräich * {{0}}6. Mee: De Politiker [[Pim Fortuyn]] gëtt an [[Holland]] ermuert. * [[27. Juli]]: De [[Fatos Nano]] gëtt Regierungschef an [[Albanien]]. * [[August]]: Aussergzewéinlech schrot Héichwaasser an Zentraleuropa an de Basenge vun der [[Donau]] an der [[Elbe]]. * [[15. September]]: Parlamentswalen a [[Nordmazedonien|Mazedonien]]. * [[22. September]]: Parlamentswalen an [[Däitschland]], SPD an ''Die Grünen'' kënnen hir Regierungsmajoritéitit knapps behalen. * {{1. November}}: De [[Branco Crvenkovski]] gëtt Ministerpresident vu Mazedonien. * [[13. November]]: De Pëtrolstanker ''[[Prestige (Schëff)|Prestige]]'' geet virun der [[Galicien|galizescher]] Küst ënner, 77.000 Tonne Réiueleg lafen an d'Mier. * [[22. November]]: De [[Wiktor Janukowytsch]] gëtt Ministerpresident vun der [[Ukrain]]. * [[24. November]]: Parlamentswalen an [[Éisträich]]. * [[27. November]]: Den [[Anders Fogh Rasmussen]] gëtt Ministerpresident vun [[Dänemark]]. * [[22. Dezember]]: De [[Janez Drnovšek]] gëtt Staatspresident vu [[Slowenien]]. ==== Lëtzebuerg ==== * [[18. Februar]]: D'[[Arcelor]] gëtt gegrënnt. * [[28. Februar]]: Leschten Dag, op deem nach mat [[Lëtzebuerger Frang]]e bezuelt ka ginn. * Juni; D'[[Coque]] um [[Kierchbierg]] geet op. * {{1. November}}: De [[Fürerschäin#Punktefürerschäin|Punktefürerschäi]] gëtt agefouert. * {{6. November}}: De [[Luxair Fluch 9642|Fluch 9642]] vun der [[Luxair]] verongléckt bei [[Nidderaanwen]]; 20 Leit stierwen dobäi. <gallery> Arcelor.svg|Logo Arcelor CoqueNuets.jpg|D'Coque </gallery> === Afrika === * [[16. Januar]]: Bei engem Attentat an der [[Demokratesch Republik Kongo|Demokratescher Republik Kongo]] kënnt de Staatspresident [[Laurent-Désiré Kabila]] ëm d'Liewen. === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== * {{2. Januar}}: An [[Argentinien|Argentinie]] gëtt den [[Eduardo Duhalde]] Staatspresident. === Asien === * [[20. Mee]]: Den [[Timor-Leste]] gëtt onofhängeg. * [[25. Juli]]: Den [[A. P. J. Abdul Kalam]] gëtt Staatspresident vun [[Indien]]. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == * [[14. Juni]]: Regierungsofkommes iwwer filmwirtschaftlech Bezéiungen tëscht Lëtzebuerg an Däitschland. === Kino === * César fir de beschte Film: ''Le fabuleux destin d'Amélie Poulain'' vum [[Jean-Pierre Jeunet]]. * Oscar fir de beschte Film: ''Chicago'' vum [[Rob Marshall]]. * Gëlle Palm vu Cannes: ''Le Pianiste'' vum [[Roman Polanski]]. === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[Guy Helminger]] säi ''Rost''. * [[Batty-Weber-Präis]] fir de [[Pol Greisch]]. === Musek === * [[25. Mee]]: D'[[Marie N]] gewënnt fir [[Lettland]] mam Lidd ''[[I Wanna]]'' de [[Eurovision Song Contest 2002|47. Eurovision Song Contest]] zu [[Tallinn]]. == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * {{8. Februar}} - [[24. Februar]] [[Olympesch Wanterspiller 2002|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Salt Lake City]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]). * {{7. Juli}}: Den [[Tour de France 2002|Tour de France]] huet säi ''Grand départ'' zu Lëtzebuerg. ===Foussball=== * [[31. Mee]] - [[30. Juni]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2002]] a [[Südkorea]] an a [[Japan]]. ====Lëtzebuerg==== * Den [[F91 Diddeleng]] gewënnt d'Foussballchampionat, den [[Avenir Beggen]] d'[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]. * [[13. Februar]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Hesper]] 0:0 géint Albanien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25820 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Albanien den 13. Februar 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[27. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Hesper 0:3 géint Lettland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=24996 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Lettland de 27. Mäerz 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu Hesper 3:3 géint Liechtenstein. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jeff Strasser]], [[Marcel Christophe]] a [[Manuel Cardoni]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=602 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Liechtenstein de 17. Abrëll 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[21. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:2 géint Marokko.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=603 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Marokko den 21. August 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{5. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:5 géint Israel.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25589 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Israel de 5. September 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Kopenhagen]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2004]], 0:2 géint Dänemark.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25286 D'Detailer vum Foussballlännermatch Dänemark-Lëtzebuerg den 12. Oktober 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[16. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2004, 0:7 géint Rumänien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25777 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Rumänien de 16. Oktober 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[20. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Hesper]] 0:0 géint Kap Verde.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=604 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Kap Verde den 20. November 2002 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == * {{1. Januar}}: [[Tusse]], schweedesche Sänger. * [[25. Januar]]: [[Kate Thill]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[27. Februar]]: [[Edina Kocan]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[28. Juni]]: [[Tom Paquet]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[29. August]]: [[Destiny Chukunyere]], malteesesch Sängerin. * [[28. September]]: [[Catarina Teixeira Lavinas]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[17. Dezember]]: [[Stefania Liberakakis]], griichesch-hollännesch Sängerin. * [[19. Dezember]]: [[Mats Wenzel]], lëtzebuergesche Vëlossportler. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Astrid Lindgren (cropped).jpg | Text1 = Astrid Lindgren | Bild2 = Hildegard Knef 254-8439.jpg | Text2 = Hildegard Knef | Bild3= BW1989 crop.jpg | Text3= Billy Wilder | Bild4= Niki de Saint Phalle (1964) by Erling Mandelmann.jpg | Text4= Niki de Saint Phalle | Bild5= Pierre Werner 204g (cropped).jpg | Text5= Pierre Werner | Bild6= Lionelhampton.jpg | Text6= Lionel Hampton | Bild7= Ger1975.jpg | Text7= Ger Schlechter | Bild8= Oliver Mark - Michel Majerus, Berlin 2000.jpg | Text8= Michel Majerus | Bild9= James Coburn The Californians 1959 (cropped).JPG | Text9= James Coburn}} * {{Eidelt Joer}}[[Laurent Schmit]], lëtzebuergeschen Architekt. * {{1. Januar}}: [[Paul Hubschmid]], Schwäizer Schauspiller. * {{5. Januar}}: [[Émile Krier (1949)|Émile Krier]], lëtzebuergeschen Historiker. * {{6. Januar}}: [[Mario Nascimbene]], italieenesche Komponist. * [[11. Januar]]: [[Henri Verneuil]], franséische Filmregisseur. * [[12. Januar]]: [[Cyrus Roberts Vance]], US-amerikanesche Politiker. * [[17. Januar]]: [[Camillo José Cela]], spuenesche Schrëftsteller. * [[21. Januar]]: [[Peggy Lee]], amerikanesch Sängerin. * [[23. Januar]]: [[Pierre Bourdieu]], franséische Soziolog. * [[26. Januar]]: [[Camille Lamboray]], lëtzebuergesche Jurist an Auteur. * [[28. Januar]]: [[Gustaaf Deloor]], belsche Vëlossportler. * 28. Januar: [[Astrid Lindgren]], schweedesch Schrëftstellerin. * [[30. Januar]]: [[Inge Morath]], US-amerikanesch Fotografin. * {{1. Februar}}: [[Hildegard Knef]], däitsch Schauspillerin a Sängerin. * {{3. Februar}}: [[Raymond Gérôme]], belschen Theaterregisseur a Schauspiller. * {{4. Februar}}: [[George Nader]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. Februar]]: [[Willy Flener]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[11. Februar]]: [[Barry Foster]], brittesche Schauspiller. * [[22. Februar]]: [[Chuck Jones]], amerikanesche Regisseur a Comiczeechner. * 22. Februar: [[Barbara Valentin]], däitsch Schauspillerin. * [[25. Februar]]: [[Louis Schmit]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik. * {{5. Mäerz}}: [[Camille Bouché]], lëtzebuergesche Resistenzler a Jesuittepater. * [[13. Mäerz]]: [[Jacques Jansen]], franséische Sänger a Schauspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Gustave Schuman]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker. * [[16. Mäerz]]: [[Jean-Jacques Steen]], franséische Schauspiller. * [[18. Mäerz]]: [[Mario Gariazzo]], italieenesche Filmregisseur. * [[27. Mäerz]]: [[Billy Wilder]], amerikanesche Filmregisseur. * [[30. Mäerz]]: [[Elizabeth Bowes-Lyon]], fréier Kinnigin vun England, genannt "Queen Mum". * [[31. Mäerz]]: [[Tonino Cervi]], italieenesche Filmregisseur. * {{3. Abrëll}}: [[Heinz Drache]], däitsche Filmschauspiller. * {{7. Abrëll}}: [[John Agar]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Abrëll}}: [[María Félix]], mexikanesch Schauspillerin. * [[10. Abrëll]]: [[Yūji Hyakutake]], japaneschen Amateurastronom. * [[13. Abrëll]]: [[Ivan Desny]], Schwäizer Schauspiller. * [[18. Abrëll]]: [[Thor Heyerdahl]], norwegeschen Anthropolog. * [[20. Abrëll]]: [[Pierre Rapsat]], belsche Chansonier a Rocksänger. * 20. Abrëll: [[René Weyland]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler. * [[22. Abrëll]]: [[Linda Lovelace]], amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Abrëll]]: [[Georges Kiesel]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[28. Abrëll]]: [[Pierre Aloyse Frieden|Pierre Frieden]], lëtzebuergesche Politiker. * [[30. Abrëll]]: [[Lucien Wercollier]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[10. Mee]]: [[Yves Robert]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur, Filmproduzent a Filmregisseur. * [[14. Mee]]: [[Lucien Dury]], lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker. * [[15. Mee]]: [[Albert van Houtte]], belsche Jurist. * [[27. Mee]]: [[Pierre Reysenn]], amerikanesche Geheimagent. * [[12. Juni]]: [[René Brück]], lëtzebuergeschen Ingenieur, Industriemanager a Russlandkenner. * [[21. Mee]]: [[Niki de Saint Phalle]], franséisch Sculptrice a Molerin. * [[24. Juni]]: [[Pierre Werner]], lëtzebuergesche Politiker. * [[28. Juni]]: [[François Périer]], franséische Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[John Frankenheimer]], amerikanesche Filmregisseur. * {{9. Juli}}: [[Rod Steiger]], amerikanesche Schauspiller. * [[13. Juli]]: [[Adrien van Kauvenbergh]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[24. Juli]]: [[Jean-Claude Loutsch]], lëtzebuergeschen Heraldiker. * [[30. Juli]]: [[John Muller]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[31. Juli]]: [[Félix Jemming]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{6. August}}: [[Edsger W. Dijkstra]], hollänneschen Informatiker. * [[24. August]]: [[Cornelis Johannes van Houten]], hollänneschen Astronom. * 24. August: [[Alain Schaack]], lëtzebuergesche Politiker. * [[30. August]]: [[J. Lee Thompson]], englesche Filmregisseur. * [[31. August]]: [[Lionel Hampton]], US-amerikaneschen Jazzmuseker. * {{5. September}}: [[David Todd Wilkinson]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Kosmolog. * {{8. September}}: [[Georges Penning]], lëtzebuergeschen Auteur, Ekonomiste an Enseignant. * [[11. September]]: [[Kim Hunter]], amerikanesch Schauspillerin * {{1. Oktober}}: [[Lucien Zeimes]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{5. Oktober}}: [[André Delvaux]], belsche Filmregisseur. * {{6. Oktober}}: Prënz [[Claus von Amsberg]], Mann vun der Kinnigin Beatrix * [[14. Oktober]]: [[Norbert Schultze]], däitsche Komponist (Lili Marleen). * [[19. Oktober]]: [[Manuel Alvarez-Bravo]], mexikanesche Fotograf. * [[23. Oktober]]: [[Marianne Hoppe]], däitsch Schauspillerin. * 23. Oktober: [[Ger Schlechter]], lëtzebuergesche Schauspiller a Radio-Animateur. * [[25. Oktober]]: [[Richard Harris]], iresche Schauspiller. * [[29. Oktober]]: [[Marina Berti]], italieenesch Schauspillerin. * [[30. Oktober]]: [[René Pütz]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{3. November}}: [[Ulrika Babiaková]], slowakesch Astronomin. * {{6. November}}: [[Michel Majerus]], lëtzebuergesche [[Pop-Art]]-Artist. * {{0}}6. November: [[René Kremer]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * {{8. November}}: [[Rudolf Noelte]], däitschen Theater- a Filmregisseur. * [[10. November]]: [[Michel Boisrond]], franséische Filmregisseur. * [[18. November]]: [[James Coburn]], amerikanesche Filmschauspiller * [[25. November]]: [[Karel Reisz]], tschechesche Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Stanley Black]], englesche Filmkomponist. * [[27. November]]: [[Wolfgang Preiss]], däitsche Schauspiller. * [[29. November]]: [[Daniel Gélin]], franséische Schauspiller. * {{3. Dezember}}: [[Klaus Löwitsch]], däitsche Schauspiller. * [[17. Dezember]]: [[Ernest Petry]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Dezember]]: [[Ian MacNaughton]], brittesche Regisseur. * [[20. Dezember]]: [[Grote Reber]], US-amerikaneschen Astronom. * [[21. Dezember]]: [[José Hierro]], spuenesche Schrëftsteller. * [[27. Dezember]]: [[George Roy Hill]], amerikanesche Filmregisseur. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} l6ymkvm9f0pm1k1a9fczlvtdbmlhkpw Senta Berger 0 4045 2704605 2704099 2026-09-09T21:46:50Z Johnny Chicago 17 /* vun 1980 bis 1989 */ 2704605 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Senta Berger 1975.jpg|thumb|Senta Berger, 1975]] D''''Senta Berger''', gebuer den [[13. Mee]] [[1941]] zu [[Wien]], ass eng [[éisträich]]esch [[Schauspiller]]in a Filmproduzentin. == Liewen == Mat 5 Joer huet d'Senta Berger [[Ballet]] geléiert a wollt spéider Schauspillerin ginn. Si war duerno um [[Max-Reinhardt-Seminar]]. 1958 gouf si Member vum [[Theater in der Josefstadt]]. De Film huet si awer méi ugezunn wéi den Theater, a vun 1959 un huet si ee Film nom anere gedréint. 1962 huet se mam Filmregisseur [[Michael Verhoeven]] d'Produktiounsfirma [[Sentana-Filmproduktion]] gegrënnt. D'Senta Berger huet eng international Filmcarrière, si huet a Filmer zu [[Hollywood]], an [[Italien]], [[Frankräich]], [[Däitschland]] an [[Éisträich]] gespillt, mat Regisseure wéi [[Bernhard Wicki]], [[Sam Peckinpah]], [[Volker Schlöndorff]] a [[Wim Wenders]]. Si war d'Partnerin vu Schauspiller wéi [[Kirk Douglas]], [[Charlton Heston]], [[James Coburn]], [[Lilli Palmer]] a [[Götz George]]. 1989 hat si e groussen Erfolleg mat der Serie ''[[Kir Royal]]'' op der däitscher Televisioun. Duerno huet sech hir Carrière bal nëmme méi op der Tëlee ofgespillt. Zanter 2003 ass si Presidentin vun der [[Deutsche Filmakademie|däitscher Filmakademie]]. Si war vun 1963 bis zu deem sengem Doud am Joer 2024 mam Filmregisseur [[Michael Verhoeven]] bestuet. == Filmographie == === Kino=== ==== vun 1950 bis 1959 ==== * 1950: ''[[Das doppelte Lottchen (Film 1950)|Dasa doppelte Lottchen]]'' - Regie: [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Antje Weisgerber]], [[Peter Mosbacher]] * 1955: ''[[Du bist die Richtige]]'' - Regie: [[Erich Engel]], [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Curd Jürgens]], Antje Weisgerber * 1957: ''[[Die unentschuldigte Stunde (Film 1957)|Die unentschuldigte Stunde]]'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Erika Remberg]] - (als Gymnasialschülerin) * 1957: ''[[Die Lindenwirtin vom Donaustrand]]'' - Regie: [[Hans Quest]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hold]], [[Claus Holm]] - (als Marie) * 1958: ''[[Der veruntreute Himmel]]'' - Regie: [[Ernst Marischka]] - Haaptacteuren: [[Hans Holt]], [[Annie Rosar]] * 1959: ''[[The Journey]]'' - Regie: [[Anatole Litvak]] - Haaptacteuren: [[Deborah Kerr]], [[Yul Brynner]] - (als Serveuse) * 1959: ''[[Katia (Film 1959)|Katia]]'' - Regie: [[Robert Siodmak]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Curd Jürgens]] ==== vun 1960 bis 1969 ==== * 1960: ''[[Ich heirate Herrn Direktor]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Heidelinde Weis]], [[Gerhard Riedmann]] - (als Vera) * 1960: ''[[Der brave Soldat Schwejk (Film 1960)|Der brave Soldat Schwejk]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[Ernst Stankovski]] - (als Gretl) * 1960: ''[[O sole mio (Film 1960)|O sole mio]]'' - Regie: [[Paul Martin (Filmregiseur)|Paul Martin]] - Haaptacteuren: [[Vico Torriani]], [[Gunther Philipp]] - (als Madeleine) * 1961: ''[[The Secret Ways]]'' - Regie: [[Phil Karlson]] - Haaptacteuren: [[Richard Widmark]], [[Sonja Ziemann]] - (als Elsa) * 1961: ''[[Junge Leute brauchen Liebe]]'' - Regie: [[Géza von Cziffra]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Waltraut Haas]] - (als Madeleine Talbot) * 1961: ''[[Eine hübscher als die andere]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Heidi Brühl]], [[Rudolf Platte]] - (als Lilly Hase) * 1961: ''[[Das Wunder des Malachias]]'' - Regie: [[Bernhard Wicki]] - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Richard Münch]] - (als Yvonne Krüger) * 1961: ''[[Immer Ärger mit dem Bett]]'' - Regie: [[Rudolf Schündler]] - Haaptacteuren: [[Günter Pfitzmann]], [[Renate Ewert]] - (als Rosemarie Schulze) * 1961: ''[[Adieu, Lebewohl, Goodbye]]'' - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: [[Bibi Johns]], [[Michael Cramer]] - (als Gaby) * 1961: ''[[Es muß nicht immer Kaviar sein (Film)|Es muß nicht immer Kaviar sein]]'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O. W. Fischer]], [[Eva Bartok]] - (als Chantal) * 1961: ''[[Ramona (Film 1961)|Ramona]]'' - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: [[Joachim Hansen]], [[Georg Thomalla]] - (als Yvonne) * 1961: ''[[Junge Leute brauchen Liebe]]'' - Regie: [[Géza von Cziffra]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Johannes Heesters]] * 1961: ''[[Das Geheimnis der schwarzen Koffer]]'' - Regie: [[Werner Klingler]] - Haaptacteuren: [[Joachim Hansen]], [[Chris Howland]] - (als Susan Brown) * 1961: ''[[Diesmal muß es Kaviar sein]]'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: O. W. Fischer, Eva Bartok - (als Chantal) * 1962: ''[[Frauenarzt Dr. Sibelius]]'' - [[Rudolf Jugert]] - Haaptacteuren: [[Lex Barker]], [[Barbara Rütting]] - (als Elisabeth Sibelius) * 1962: ''[[Das Testament des Dr. Mabuse (Film 1962)|Das Testament des Dr. Mabuse]]'' - Regie: [[Werner Klingler]] - Haaptacteuren: [[Gert Fröbe]], [[Charles Regnier]] - (als Nelly) * 1962: ''[[Sherlock Holmes und das Halsband des Todes]]'' - Regie: [[Terence Fisher]] - Haaptacteuren: [[Christopher Lee]], [[Ivan Desny]] - (als Ellen Blackburn) * 1963: ''[[The Waltz King]]'' - Regie: [[ Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] - (als Henriette Treffz) * 1963: ''[[Kali Yug, la dea della vendetta]]'' - Regie: [[Mario Camerini]] - Haaptacteuren: Lex Barker, [[Klaus Kinski]] - (als Catherine Talbot) * 1963: ''[[Il mistero del tempio indiano]]'' - Regie: Mario Camerini - Haaptacteuren: Lex Barker, Joachim Hansen - (als Catherine Talbot) * 1963: ''[[The Victors]]'' - Regie: [[Carl Foreman]] - Haaptacteuren: [[Melina Mercouri]], [[Romy Schneider]] - (als Trudi Metzger) * 1963: ''[[Jack und Jenny]]'' - Regie: [[Victor Vicas]] - Haaptacteuren: [[Brett Halsey]], [[Marion Michael]] - (als Jenny) * 1964: ''[[...e la donna creò l'uomo]]'' - Regie: [[Camillo Mastrocinque]] - Haaptacteuren: [[Thomas Fritsch]], [[Alexandra Stewart]] - (als Jane) * 1965: ''[[Major Dundee]]'' - Regie: [[Sam Peckinpah]] - Haaptacteuren: Charlton Heston, [[James Coburn]] - (als Teresa Santiago) * 1965: ''[[Schüsse im 3/4 Takt]]'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Pierre Brice]], [[Heinz Drache]] - (als Jenny) * 1965: ''[[The Glory Guys]]'' - Regie: [[Arnold Laven]] - Haaptacteuren: [[Tom Tryon]], [[James Caan]] - (als Lou Woddard) * 1966: ''[[Cast a Giant Shadow]]'' - Regie: [[Melville Shavelson]] - Haaptacteuren: [[Kirk Douglas]], [[Angie Dickinson]] - (als Magda Simon) * 1966: ''[[The Poppy Is Also a Flower]]'' - Regie: [[Terence Young]] - Haaptacteuren: [[Stephen Boyd]], [[Rita Hayworth]] - (als Maxine) * 1966: ''[[Lange Beine – lange Finger]]'' - Regie: [[Alfred Vohrer]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[Martin Held]] - (als Doris Holberg) * 1966: ''[[Our Man in Marrakesh]]'' - Regie: [[Don Sharp]] - Haaptacteuren: [[Tony Randall]], [[Herbert Lom]] - (als Kyra Stanovy) * 1966: ''[[The Quiller Memorandum]]'' - Regie: [[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]] - Haaptacteuren: [[Alec Guinness]], [[Max von Sydow]] - (als Inge Lindt) * 1967: ''[[Operazione San Gennaro]]'' - Regie: [[Dino Risi]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Claudine Auger]] - (als Maggie) * 1967: ''[[The Ambushers]]'' - Regie: [[Henry Levin]] - Haaptacteuren: [[Dean Martin]], [[Janice Rule]] - (als Francesca Madeiros) * 1967: ''[[Peau d'espion]]'' - Regie: [[Edouard Molinaro]] - Haaptacteuren: [[Louis Jourdan]], [[Bernard Blier]] - (als Gertraud Sphax) * 1968: ''[[Diaboliquement vôtre]]'' - Regie: [[Julien Duvivier]] - Haaptacteuren: [[Alain Delon]], [[Peter Mosbacher]] - (als Christiane) * 1968: ''Vienna'' - Regie: [[Orson Welles]] - Haaptacteuren: [[Mickey Rooney]] (Kuerzfilm) * 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Ian McShane]] * 1969: ''[[De Sade (Film)|De Sade]]'' - Regie: [[Cy Endfield]] - Haaptacteuren: [[Keir Dullea]], [[Lilli Palmer]] - (als Anne de Montreuil) * 1969: ''[[Les étrangers (Film 1969)|Les étrangers]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Michel Constantin]], [[Hans Meyer]] - (als May) * 1969: ''[[Infanzia, vocazione e prime esperienze di Giacomo Casanova, veneziano]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Leonard Whiting]], [[Lionel Stander]] - (als Giuliegtta Cavamacchia) ==== vun 1970 bis 1979 ==== * 1970: ''[[Cuori solitari (Film 1970)|Cuori solitari]]'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Ugo Tognazzi]], [[Gianna Serra]] - (als Giovanna) * 1970: ''[[O.K. (Film)|O.K.]]'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Gustl Bayrhammer]], [[Eva Mattes]] * 1970: ''[[Quando le donne avevano la coda]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Frank Wolff]] - (als Filli) * 1971: ''[[Un'anguilla da 300 milioni]]'' - Regie: [[Salvatore Samperi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Gabriele Ferzetti]] - (als Gräfin Spodani) * 1971: ''[[Wer im Glashaus liebt...]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Hartmut Becker]], [[Marianne Blomquist]] - (als Hanna) * 1971: ''[[Le saut de l'ange (Film)|Le saut de l'ange]]'' - Regie: [[Yves Boisset]] - Haaptacteuren: [[Jean Yanne]], [[Sterling Hayden]] - (als Sylvaine Orsini) * 1971: ''[[Roma bene]]'' - Regie: [[Carlo Lizzani]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Michèle Mercier]] - (als Prinzessin Dede Marescalli) * 1972: ''[[L'amante dell'orsa maggiore]]'' - Regie: [[Valentino Orsini]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Bruno Cremer]] - (als Fela) * 1972: ''[[Quando le donne persero la coda]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: Frank Wolff, [[Mario Adorf]] - (als Filli) * 1972: ''[[Causa di divorzio]]'' - Regie: [[Marcello Fondato]] - Haaptacteuren: [[Catherine Spaak]], [[Arnoldo Foà]] - (als Enrica Sebastiani) * 1972: ''[[Die Moral der Ruth Halbfass]]'' - Regie: [[Volker Schlöndorff]] - Haaptacteuren: [[Margarethe von Trotta]], [[Helmut Griem]] - (als Ruth Halbfass) * 1972: ''[[Der scharlachrote Buchstabe]]'' - Regie: [[Wim Wenders]] - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Rüdiger Vogler]] - (als Hester Prynne) * 1973: ''[[Bisturi, la mafia bianca]]'' - Regie: [[Luigi Zampa]] - Haaptacteuren: Gabriele Ferzetti, [[Enrico Maria Salerno]] - (als Maria) * 1973: ''[[Amore e ginnastica]]'' - Regie: [[Luigi Filippo D'Amico]] - Haaptacteuren: [[Adriana Asti]], [[Lino Capolicchio]] - (als Maria Pedani) * 1973: ''[[Reigen (Film 1973)|Reigen]]'' - Regie: [[Otto Schenk]] - Haaptacteuren: [[Sydne Rome]], [[Helmut Berger]] - (als Emma) * 1974: ''[[Di mamma non ce n'è una sola]]'' - Regie: [[Alfredo Giannetti]] - Haaptacteuren: [[Lino Capolicchio]], Lionel Stander - (als Paolina Borghese) * 1974: ''[[L'uomo senza memoria]]'' - Regie: [[Duccio Tessari]] - Haaptacteuren: [[Luc Merenda]], [[Umberto Orsini]] - (als Sara Grimaldi) * 1974: ''[[La bellissima estate]]'' - Regie: [[Sergio Martino]] - Haaptacteuren: [[John Richardson (Schauspiller)|John Richardson]], [[Caterina Boratto]] - (als Manuela) * 1976: ''[[MitGift]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: Mario Adorf, [[Elisabeth Flickenschildt]] - (als Alice Burgmann) * 1976: ''[[La padrona è servita]]'' - Regie: [[Mario Lanfranchi]] - Haaptacteuren: [[Maurizio Arena]], [[Erika Blanc]] - (als Angela) * 1976: ''[[The Swiss Conspiracy]]'' - Regie: [[Jack Arnold]] - Haaptacteuren: [[David Janssen]], [[Elke Sommer]] - (als Denise Abbott) * 1976: ''[[Signore e signori, buonanotte]]'' - Regie: Luigi Comencini, [[Nanni Loy]], [[Luigi Magni]], [[Mario Monicelli]], [[Ettore Scola]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Marcello Mastroianni]] - (als Madamm Palese) * 1976: ''[[Brogliaccio d'amore]]'' - Regie: [[Decio Silla]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Paolo Carlini]] - (als Roberta) * 1977: ''[[Das chinesische Wunder]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, [[Harald Leipnitz]] - (als Detta Gaspardi) * 1977: ''[[Cross of Iron]]'' - Regie: Sam Peckinpah - Haaptacteuren: [[James Coburn]], [[Maximilian Schell]] - (als Eva) * 1977: ''[[Una donna di seconda mano]]'' - Regie: [[Pino Tosini]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Macha Méril]] - (als Nerina) * 1978: ''[[Ritratto di borghesia in nero]]'' - Regie: [[Tonino Cervi]] - Haaptacteuren: [[Ornella Muti]], [[Capucine]] - (als Carla Richter) * 1978: ''Freiheit'' - Regie: Petrus van der Let - (Kuerzfilm) ==== vun 1980 bis 1989 ==== * 1980: ''[[Speed Driver]]'' - Regie: [[Stelvio Massi]] - Haaptacteuren: [[Francisco Rabal]], [[Fabio Testi]] - (als Suzanne) * 1984: ''[[Fatto su misura]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[Ricky Tognazzi]], [[Ugo Tognazzi]] * 1985: ''[[De flyvende djævle]]'' - Regie: [[Anders Refn]] - Haaptacteuren: [[Erland Josephson]], [[Mario David]] - (als Nina Rosta) * 1985: ''[[Le due vite di Mattia Pascal]]'' - Regie: [[Mario Monicelli]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Andréa Ferréol]] - (als Clara) * 1985: ''[[Killing Cars]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Jürgen Prochnow]], [[Agnès Soral]] - (als Marie Landauer) * 1986: ''[[L'ultima mazurka]]'' - Regie: [[Gianfranco Bettetini]] - Haaptacteuren: Erland Josephson, [[Marina Berti]] - (als Grete) * 1987: ''[[Animali metropolitani]]'' - Regie: [[Steno]] - Haaptacteuren: [[Donald Pleasence]], [[Ninetto Davoli]] - (als Dr. Abbott) * 1988: ''[[Cheeeese]]'' - Regie: Bernhard Weber - Haaptacteuren: [[Vincent Gardenia]], [[Arnaldo Ninchi]] - (als Erica) ==== vun 1990 bis 2009 ==== * 1990: ''[[Tre colonne in cronaca]]'' - Regie: [[Carlo Vanzina]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volonté]], [[Sergio Castellitto]] - (als Contessa Odessa Bonaveri) * 1998: ''[[Bin ich schön?]]'' - Regie: [[Doris Dörrie]] - Haaptacteuren: [[Gottfried John]], [[Franka Potente]] - (als Unna) ==== vun 2000 bis 2009 ==== * 2009: ''[[Ob ihr wollt oder nicht]]'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[Katharina Marie Schubert|Katharina Schubert]], [[Jan Decleir]] - (als Dorothea Brühl) * 2009: ''[[Horst Schlämmer - Isch kandidiere!]]'' - Regie: [[Angelo Colagrossi]] - Haaptacteuren: [[Hape Kerkeling]], [[Alexandra Kamp]] - (als Senta Berger) * 2009: ''[[Satte Farben vor Schwarz]]'' - Regie: [[Sophie Heldman]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Carina Wiese]] - (als Anita) ==== vun 2010 bis 2019 ==== * 2012: ''[[Zettl]]'' - Regie: [[Helmut Dietl]] - Haaptacteuren: [[Michael Herbig]], [[Karoline Herfurth]] - (als Mona Mödlinger) * 2012: ''[[Ruhm (Film)|Ruhm]]'' - Regie: [[Isabel Kleefeld]] - Haaptacteuren: [[Heino Ferch]], [[Julia Koschitz]] - (als Rosalie) * 2014: ''[[Altersglühen - Speed Dating für Senioren]]'' - Regie: [[Jan Georg Schütte]] - Haaptacteuren: Mario Adorf, [[Matthias Habich]] - (als Maria Koppel) * 2016: ''[[Willkommen bei den Hartmanns]]'' - Regie: [[Simon Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Heiner Lauterbach]], [[Florian David Fitz]] - (als Angelika Hartmann) * 2019: ''Menuett'' - Regie: [[Felix Karolus]] - (Kuerzfilm) ==== vun 2020 bis 2029 ==== * 2022: ''[[Oskars Kleid]]'' - Regie: [[Hüseyin Tabak]] - Haaptacteuren: Florian David Fitz, [[Burghart Klaußner]] - (als Frau Kornmann) * 2023: ''[[Weißt du noch]]'' - Regie: [[Rainer Kaufmann]] - Haaptacteuren: [[Günther Maria Halmer]], [[Konstantin Wecker]] - (als Marianne) * 2026: ''[[Ach, diese Lücke, diese entsetzliche Lücke]]'' - Regie: Simon Verhoeven - Haaptacteuren: [[Bruno Alexander]], [[Michael Wittenborn]] - (als Groussmamm) === Televisioun === ==== vun 1963 bis 1969 ==== * 1958: ''Heinrich IV'' - (TV-Film)]] - Regie: Karl Guttmann - Haaptacteuren: [[Leopold Rudolf]], [[Michael Heltau]] * 1960: ''Gehört sich das?'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1963: ''The Waltz King: Part 1'' - (TV-Film) - Regie: [[Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] * 1963: ''The Waltz King: Part 2'' - (TV-Film) - Regie: [[Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] * 1964: ''Ein schöner Herbst'' - (TV-Film) - Regie: [[Karl Stanzl]] - Haaptacteuren: [[Leopold Rudolf]], [[Albert Rueprecht]] * 1960: ''Bob Hope Presents the Chrysler Theatre'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1964: ''See How They Run'' - (TV-Film) - Regie: [[David Lowell Rich]] - Haaptacteuren: [[John Forsythe]], [[Jane Wyatt]] * 1964: ''The Man from U.N.C.L.E.'' - (TV-Serie) - Episod: ''Collectors' Edition'' - Regie: [[John Newland]] - Haaptacteuren: [[Robert Vaughn]], [[David McCallum]] * 1968: ''The Name of the Game'' - (TV-Serie) - Episod: ''The Double Affair'' - Regie: [[Leslie Stevens]] - Haaptacteuren: [[Anthony Franciosa]], [[John Saxon]] * 1968: ''Istanbul Express'' - (TV-Film) - Regie: [[Richard Irving (Regisseur)|Richard Irving]] - Haaptacteuren: [[Gene Barry]], John Saxon * 1968: ''Babeck'' (1968) - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) - Regie: [[Wolfgang Becker (1910-2005)|Wolfgang Becker]] - Haaptacteuren: [[Cordula Trantow]], [[Helmut Käutner]] ** Episod 1: ''Ein Sarg aus Genua'' **Episod 2: ''Das Geheimnis der Calasetta'' **Episod 3 ''Tödliche Geschäfte'' * 1968-1969: ''It Takes a Thief'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) ==== vun 1970 bis 1979 ==== * 1974: ''Frühlingsfluten'' - (TV-Film) - Regie: [[Vojtěch Jasný]] - Haaptacteuren: [[Ben Hecker]], [[Claude Dauphin]] * 1975: ''Krempoli - Ein Platz für wilde Kinder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1975: ''Die Verschwörung des Fiesco zu Genua'' - (TV-Film) - Regie: [[Franz Peter Wirth]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandauer]], [[Rudolf Fernau]] * 1977: ''Abschiede - Drei Szenen aus Wien um 1900'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Walter Schmidinger (Schauspiller)|Walter Schmidinger]], [[Dietmar Schönherr]] * 1979 : ''La giacca verde'' - (TV-Film) - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Cassel]], [[Vittorio Sanipoli]] ==== vun 1980 bis 1989 ==== * 1981: ''Der Traum ein Leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Ernst Hauessermann]] - Haaptacteuren: [[Walther Reyer]], Klaus Maria Brandauer * 1981: ''Dantons Tod'' - (TV-Film) - Regie: [[Rudolf Noelte]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Christian Quadflieg]] * 1982: ''Die Priwalov'schen Millionen'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Renate Schroeter]] * 1983: ''Liebe Melanie'' - (TV-Film) - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Michael Ande]], [[Eva Mattes]] * 1983: ''La stagione delle piogge'' - (TV-Film) - Regie: [[Domenico Campana]] - Haaptacteuren: [[Christopher Connelly]], [[Laura Morante]] * 1984: ''Notti e nebbie'' - (TV-Film) - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Umberto Orsini]], Laura Morante * 1986: ''Kir Royal'' - (TV-Serie) - Regie: Helmut Dietl - Haaptacteuren: [[Franz-Xaver Kroetz]], [[Dieter Hildebrandt]] ** 1. Episod: ''Wer reinkommt, ist drin'' (1986) ** 2. Episod: ''Muttertag'' (1986) ** 3. Episod: ''Das Volk sieht nichts'' (1986) ** 4. Episod: ''Adieu Claire'' (1986) ** 5. Episod:''Königliche Hoheit'' (1986) ** 6 Episod:''Karriere'' (1986) * 1989: ''Quattro storie di donne'' - (TV-Serie) - Episod: ''Luisa'' - Regie: Franco Giraldi - Haaptacteuren: [[Cristina Marsillach]], [[Gianni Garko]] * 1989-2004: ''Die schnelle Gerdi'' - (TV-Serie) - (12 Episoden) * 1989: ''Peter Strohm'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1989: ''Oceano'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) ==== vun 1990 bis 1999 ==== * 1990: ''La belle Anglaise'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1992: ''Sie und Er'' - (TV-Film) - Regie: [[Frank Beyer]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], [[Katrin Sass]] * 1992: ''Lilli Lottofee'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1994: ''Gefangene Liebe'' - (TV-Film) - Regie: [[Dagmar Damek]] - Haaptacteuren: [[Martin Lüttge]], [[Anna Thalbach]] * 1994-1996: '' Ärzte '' - (TV-Serie) - (8 Episoden) - Haaptacteuren: [[Friedrich von Thun]], [[Daniela Ziegler]] * 1995: ''Die Nacht der Nächte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Susi Nicoletti]], [[Frank Hoffmann (Schauspiller)| Frank Hoffmann]] * 1995: ''Kommissar Rex'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1996: '' Dopo la tempesta '' - (TV-Film) - Regie: [[Andrea Frazzi]], [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Omero Antonutti]], [[Gudrun Gabriel]] * 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: Xaver Schwarzenberger - Haaptacteuren: [[Nicole Heesters]], [[Gertraud Jesserer]] * 1997: ''Bella Ciao'' (TV-Film) - Regie: Xaver Schwarzenberger - Haaptacteuren: Frank Hoffmann, Susi Nicoletti * 1997: ''Der König'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Kap der Rache'' - (TV-Film) - Regie: [[Axel de Roche]] - Haaptacteuren: [[Günter Strack]], [[Timothy Peach]] * 1998: ''Mammamia'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandra Nettelbeck]] - Haaptacteuren: [[Christiane Paul]], [[Peter Lohmeyer]] * 1999: ''Liebe und weitere Katastrophen'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernd Fischerauer]] - Haaptacteuren: Friedrich von Thun, [[Suzanne von Borsody]] * 1999: ''Nancherrow'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1999: ''Mit fünfzig küssen Männer anders'' - (TV-Film) - Regie: [[Margarethe von Trotta]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Pleitgen]], [[Konstantin Wecker]] ==== vun 2000 bis 2009 ==== * 2000: ''Zimmer mit Frühstück'' - (TV-Film) - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Michael Gwisdek]], [[Gisela Schneeberger]] * 2000: ''Trennungsfieber'' - (TV-Film) - Regie: [[Manfred Stelzer]] - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, [[Karl Kranzkowski]] * 2000: ''Scharf aufs Leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Christine Kabisch]] - Haaptacteuren: [[Ralph Herforth]], Ulrich Pleitgen * 2000: ''Probieren Sie's mit einem Jüngeren'' - (TV-Film) - Regie: [[ Michael Kreihsl]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Reinthaller]], [[Nadeshda Brennicke]] * 2002: ''Bis dass dein Tod uns scheidet'' - (TV-Film) - Regie: [[ Manfred Stelzer]] - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, [[Hanno Pöschl]] * 2002-2019: ''Unter Verdacht''- (TV-Serie) - (30 Episoden) * 2004: ''Die Konferenz'' - (TV-Film) - Regie: [[Niki Stein]] - Haaptacteuren: [[Peter Fitz]], Günther Maria Halmer * 2005: ''Einmal so wie ich will'' - (TV-Film) - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Peter Simonischek]] * 2005: ''Emilia - Die zweite Chance'' - (TV-Film) - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Peter Sattmann]], [[Anna Schudt]] * 2005: ''Emilia - Familienbande'' - (TV-Film) - Regie: Tim Trageser - Haaptacteuren: Peter Sattmann, Anna Schudt * 2006: ''Nette Nachbarn küsst man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Stephan Wagner]] - Haaptacteuren: [[Michael Gwisdek]], [[Nina Kunzendorf]] * 2000: ''Schlaflos'' - (TV-Film) - Regie: [[Isabel Kleefeld]] - Haaptacteuren: [[Caroline Peters]], [[Victoria Trauttmansdorff]] * 2008-2009: ''Four Seasons''- (TV- Mini-Serie) - (4 Episoden) - Haaptacteuren: [[Tom Conti]], [[Michael York]] * 2009: ''Frau Böhm sagt Nein'' -(TV-Film) - Regie: [[Connie Walter]] - Haaptacteuren: [[Lavinia Wilson]], [[Johanna Gastdorf]] * 2009: ''Mama kommt!'' - (TV-Film) - Regie: Isabel Kleefeld - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Jella Haase]] ==== vun 2010 bis 2019 ==== * 2011: ''Liebe am Fjord''- (TV-Serie) - (1 Episod) * 2011: ''In den besten Jahren'' - (TV-Film) - Regie: [[Hartmut Schoen]] - Haaptacteuren: [[Matthias Brandt]], [[Felix Eitner]] * 2012: ''Und alle haben geschwiegen'' - (TV-Film) - Regie: [[Dror Zahavi]] - Haaptacteuren: [[Alicia von Rittberg]], [[Matthias Habich]] * 2011: ''Operation Zucker'' - (TV-Film) - Regie: Rainer Kaufmann - Haaptacteuren: Nadja Uhl, [[Anatole Taubman]] * 2012: ''Hochzeiten'' - (TV-Film) - Regie: [[Nikolai Müllerschön]] - Haaptacteuren: Friedrich von Thun, [[Lisa Martinek]] * 2013: ''Just Married - Hochzeiten zwei'' - (TV-Film) - Regie: Nikolai Müllerschön - Haaptacteuren: Friedrich von Thun, Lisa Martinek * 2013: ''Willkommen auf dem Land'' - (TV-Film) - Regie: Tim Trageser - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, [[Fritz Roth]] * 2013: ''Geschichte der Schönheit''- (TV-Serie) - (2 Episoden) * 2014: ''Almuth & Rita'' - (TV-Film) - Regie: Nikolai Müllerschön - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Lisa Kreuzer]] * 2014: ''Frauen verstehen'' - (TV-Film) - Regie: [[Jörg Grünler]] - Haaptacteuren: Henry Hübchen, [[Michael Roll]] * 2014: ''Altersglühen - Die Serie''- (TV-Serie) - (5 Episoden) * 2016: ''Die Hochzeit meiner Eltern'' - (TV-Film) - Regie: Connie Walter - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, Anja Kling * 2016: ''Almuth und Rita räumen auf'' - (TV-Film) - Regie: Nikolai Müllerschön - Haaptacteuren: Cornelia Froboess, [[Wolfram Berger]] * 2018: ''Sünden''- (TV-Serie) - (1 Episod) ==== vun 2020 bis 2029 ==== * 2020: ''Martha & Tommy'' - (TV-Film) - Regie: [[Petra Katharina Wagner]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Berlin]], [[Uwe Kockisch]] * 2021: ''An seiner Seite'' - (TV-Film) - Regie: Felix Karolus - Haaptacteuren: Peter Simonischek, [[Thomas Thieme]] * 2024: ''Thomas Thiemespot''- (TV-Serie) - (1 Episod) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Berger Senta}} [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmproduzenten]] [[Kategorie:Gebuer 1941]] [[Kategorie:Bundesverdienstkreuz 1. Klasse]] 5kq2bdep96k1z0orronrmi84wstwgoo Gemeng Betzder 0 4267 2704529 2690499 2026-09-09T12:56:19Z Mobby 12 60927 k 2704529 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Betzder}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Gréiwemaacher]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}}. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == {{Kapitel Info feelt}} === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Betzder | nord = | nord-est =[[Gemeng Biwer|Biwer]] | est = [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | sud-est= [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] | sud= [[Gemeng Schëtter|Schëtter]] | sud-ouest = | ouest = [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] | nord-ouest = [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === *[[Betzder]] (''de: Betzdorf'') *[[Bierg (Betzder)|Bierg]] (''de: Berg'') *[[Menster]] (''de: Mensdorf'') *[[Ouljen]] (''de: Olingen'') *[[Rued-Sir]] (''fr: Roodt/Syre'') === Häff a [[Lieu-dit]]en === *[[Banzelt]] *[[Haupeschhaff]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 49}}</ref>:<br> ''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am [[14. Joerhonnert]] eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu [[Pouilly-sur-Meuse]] iwwergaangen (als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules''). De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee [[Gréiwemaacher]] symboliséiert. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== De [[Gemengerot]] vu Betzder gëtt zanter 2011 nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen. Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 baséiert de Schäfferot op enger [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Koalitioun. Zanter 2023 ass de [[Marc Ries]] (CSV) Buergermeeschter vu Betzder. === Zesummesetzung === {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] |- | 2011 || 4 || '''3''' || '''3''' || 1 || - |- | 2017 || '''3''' || 2 || 3 || '''3''' || - |- | 2023 || '''4'''|| 2 || 3 || '''2'''|| 0 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} [[Fichier:GemTur1.JPG|upright|thumb|D'Gemeng vu Betzder]] === Buergermeeschteren === {{div col|cols=3}} * 1800 - 1807: [[Jean Engel]] * 1808 - 1816: [[Jean Baptiste Weidert]] * 1816 - 1823: [[Peter Erpelding|Peter (Pierre) Erpelding]] * 1823 - 1843: [[Hubert Petry]] * 1844 - 1854: [[François Hoffmann]] * 1855 - 1870: [[Nicolas Erpelding]] * 1871 - 1888: [[Christophe Weber]] * 1889 - 1901: [[Nikolas Metzdorf]] * 1902 - 1908: [[François Hoffmann]] * 1909 - 1930: [[Johann-Peter Heinen]] * 1930 - 1941: [[Jean Barthel]] * 1944 - 1947: [[Jean Barthel]] * 1947 - 1954: [[Maurice Meyer]] * 1954 - 1963: [[Jean-Pierre Mangen]] * 1964 - 1975: [[Jean-Pierre Dondelinger]] * 1976 - 1981: [[Guy Engel]] * 1982 - 1987: [[René Muller]] * 1988 - 1999: [[Rhett Sinner]] * 2000 - 2011: [[Marie-Josée Frank]] (CSV) * 2011 - 2013: [[Rhett Sinner]] (DP) * 2014 - 2017: [[Edgard Arendt]] (déi gréng) * 2017 - 2023: [[Jean-François Wirtz]] * zanter 2023: [[Marc Ries]] {{div col end}} ==Rieder Bëschkierfecht== D'Gemeng Betzder huet als éischt am Land e [[Bëschkierfecht]] ageriicht. E steet allen Awunner vu Lëtzebuerg zur Dispositioun. {{Méi Info 1|Rieder Bëschkierfecht}} ==Interkommunal Syndikater== D'Gemeng Betzder ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[CNI-Syrdall Schwemm]] * [[SIAEG]] * [[SICEC]] * [[SIDERE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SIGRE]] * [[SITEG]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Betzder == * [[Nicolas Berger]] (1800-1883), Affekot, Banquier a Politiker, * Prënz [[Guillaume vu Lëtzebuerg (1963)|Guillaume Marie Louis Christian vu Lëtzebuerg]] (*1963), * [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri vu Lëtzebuerg]] (*1955), * Prinzessin [[Margaretha vu Lëtzebuerg]] (*1957), * Prinzessin [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg]] (*1954), * [[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Jean Nassau]], gebuer als Prënz Jean-Félix-Marie-Guillaume vu Lëtzebuerg (*1957), * [[Bernard Molitor]] (1755-1833), Konschtschräiner. * [[Guy Diederich]] (*1957), Geeschtlechen an Éierebierger vun der Gemeng. == Literatur == * Feller, John: "Von Ortstafeln und Gemeindesektionen - Zur territorialen Gliederung der Gemeinde Betzdorf", in: "50 Jar Menster Quetschekiermes (1974-2024)", Amicale vun de Menster Duerfveräiner, 2026, S. 417-429. == Kuckt och == * [[Gare Betzder]] * [[Schlass Betzder]] * [[Widdebierg]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.betzdorf.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Betzder] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/grevenmacher/betzdorf D'Gemeng Betzder op der Websäit vum Syvicol] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Betzder]] [[Kategorie:Gemeng Betzder| ]] 0cc5alky8z7oadvbs5c99dl3t5nc49o 2704541 2704529 2026-09-09T13:38:08Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704529|2704529]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704541 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Betzdorf | Numm (Däitsch) = Betzdorf | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Betzder}} | Koordinaten = {{coor dms|49|41|15|N|06|20|59|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Gréiwemaacher]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}}. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == {{Kapitel Info feelt}} === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Betzder | nord = | nord-est =[[Gemeng Biwer|Biwer]] | est = [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | sud-est= [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] | sud= [[Gemeng Schëtter|Schëtter]] | sud-ouest = | ouest = [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] | nord-ouest = [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === *[[Betzder]] (''de: Betzdorf'') *[[Bierg (Betzder)|Bierg]] (''de: Berg'') *[[Menster]] (''de: Mensdorf'') *[[Ouljen]] (''de: Olingen'') *[[Rued-Sir]] (''fr: Roodt/Syre'') === Häff a [[Lieu-dit]]en === *[[Banzelt]] *[[Haupeschhaff]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 49}}</ref>:<br> ''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am [[14. Joerhonnert]] eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu [[Pouilly-sur-Meuse]] iwwergaangen (als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules''). De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee [[Gréiwemaacher]] symboliséiert. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== De [[Gemengerot]] vu Betzder gëtt zanter 2011 nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen. Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 baséiert de Schäfferot op enger [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Koalitioun. Zanter 2023 ass de [[Marc Ries]] (CSV) Buergermeeschter vu Betzder. === Zesummesetzung === {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] |- | 2011 || 4 || '''3''' || '''3''' || 1 || - |- | 2017 || '''3''' || 2 || 3 || '''3''' || - |- | 2023 || '''4'''|| 2 || 3 || '''2'''|| 0 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} [[Fichier:GemTur1.JPG|upright|thumb|D'Gemeng vu Betzder]] === Buergermeeschteren === {{div col|cols=3}} * 1800 - 1807: [[Jean Engel]] * 1808 - 1816: [[Jean Baptiste Weidert]] * 1816 - 1823: [[Peter Erpelding|Peter (Pierre) Erpelding]] * 1823 - 1843: [[Hubert Petry]] * 1844 - 1854: [[François Hoffmann]] * 1855 - 1870: [[Nicolas Erpelding]] * 1871 - 1888: [[Christophe Weber]] * 1889 - 1901: [[Nikolas Metzdorf]] * 1902 - 1908: [[François Hoffmann]] * 1909 - 1930: [[Johann-Peter Heinen]] * 1930 - 1941: [[Jean Barthel]] * 1944 - 1947: [[Jean Barthel]] * 1947 - 1954: [[Maurice Meyer]] * 1954 - 1963: [[Jean-Pierre Mangen]] * 1964 - 1975: [[Jean-Pierre Dondelinger]] * 1976 - 1981: [[Guy Engel]] * 1982 - 1987: [[René Muller]] * 1988 - 1999: [[Rhett Sinner]] * 2000 - 2011: [[Marie-Josée Frank]] (CSV) * 2011 - 2013: [[Rhett Sinner]] (DP) * 2014 - 2017: [[Edgard Arendt]] (déi gréng) * 2017 - 2023: [[Jean-François Wirtz]] * zanter 2023: [[Marc Ries]] {{div col end}} ==Rieder Bëschkierfecht== D'Gemeng Betzder huet als éischt am Land e [[Bëschkierfecht]] ageriicht. E steet allen Awunner vu Lëtzebuerg zur Dispositioun. {{Méi Info 1|Rieder Bëschkierfecht}} ==Interkommunal Syndikater== D'Gemeng Betzder ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[CNI-Syrdall Schwemm]] * [[SIAEG]] * [[SICEC]] * [[SIDERE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SIGRE]] * [[SITEG]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Betzder == * [[Nicolas Berger]] (1800-1883), Affekot, Banquier a Politiker, * Prënz [[Guillaume vu Lëtzebuerg (1963)|Guillaume Marie Louis Christian vu Lëtzebuerg]] (*1963), * [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri vu Lëtzebuerg]] (*1955), * Prinzessin [[Margaretha vu Lëtzebuerg]] (*1957), * Prinzessin [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg]] (*1954), * [[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Jean Nassau]], gebuer als Prënz Jean-Félix-Marie-Guillaume vu Lëtzebuerg (*1957), * [[Bernard Molitor]] (1755-1833), Konschtschräiner. * [[Guy Diederich]] (*1957), Geeschtlechen an Éierebierger vun der Gemeng. == Literatur == * Feller, John: "Von Ortstafeln und Gemeindesektionen - Zur territorialen Gliederung der Gemeinde Betzdorf", in: "50 Jar Menster Quetschekiermes (1974-2024)", Amicale vun de Menster Duerfveräiner, 2026, S. 417-429. == Kuckt och == * [[Gare Betzder]] * [[Schlass Betzder]] * [[Widdebierg]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.betzdorf.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Betzder] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/grevenmacher/betzdorf D'Gemeng Betzder op der Websäit vum Syvicol] {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Betzder]] [[Kategorie:Gemeng Betzder| ]] 37vsd456a2hc9ak35aerrd3epio5z31 Andorra 0 4780 2704609 2700895 2026-09-10T04:37:14Z Zinneke 34 dee spuenesche Koprënz muss hei och nach ugewise ginn, weess ee wéi? 2704609 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Land | Numm = Principat d'Andorra | Fändel = Flag of Andorra.svg | Fändel Bildbreet= | Fändel Artikel = Fändel vun Andorra | Wopen = Coat of arms of Andorra.svg | Wope Breet = | Wopen Artikel = Wope vun Andorra | National Devise = Virtus Unita Fortior | Kaart= Europe-location-ANR alt.png | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = [[Katalounesch]] | Haaptstad = [[Andorra la Vella]] | Haaptstad Awunner = | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = [[Konstitutionell Monarchie]] | Landeschef Titel = | Landeschef = | Landeschef Titel = | Landeschef = | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch= 468 | Fläch Plaz = | Waasserfläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerung Plaz = | Bevëlkerungsdicht = 182,9 | Onofhängegkeet = [[1278]] | Nationalfeierdag = [[8. September]] | Nationalhymn = [[El Gran Carlemany]]<br>[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/lb/8/89/AndorraX.ogg (Lauschteren)] | Wärung = [[Euro]] (EUR) | Zäitzon = +1 (+2 am Summer) | Internet TLD = [[.ad]] | Telefonsprefix = +376 | Notizen = | Extra Bild = Andorramap.png | Extra Bild2 = }} D'Fürstentum '''Andorra''' ([[katalounesch]]: ''Principat d'Andorra'') ass e klengen onofhängege [[Staat]] am Südweste vun [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den [[Zwergstaat]] läit matzen an de [[Pyrenäen]], tëscht [[Spuenien]] ([[Katalounien]]) a [[Frankräich]] (Departementer [[Departement Ariège|Ariège]] a [[Departement Pyrénées-Orientales|Pyrénées-Orientales]]). Andorra gouf den [[8. September]] [[1278]] gegrënnt an ass a senge Grenzen zanterhier net changéiert.<ref>[http://www.un.org/webcast/ga/61/pdfs/andorra-e.pdf Dokument vun der 61. Generalversammlung vun de Vereenten Natiounen (2006)]</ref> D'Funktioun vum Staatschef ass historesch an zwee gedeelt. Fréier waren de Grof vu [[Foix]] am Norden an de [[Bistum Urgell|Bëschof vun Urgell]] am Süden zesumme fir d'Land zoustänneg. Wéi de Kinnek Henri vun [[Navarra]], deen och Grof vu Foix war, als ''[[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV]]'' Kinnek vu Frankräich gouf, hunn déi franséisch Herrscher, respektiv Presidenten d'Roll vum fréiere Grof vu Foix iwwerholl. Haut sinn deemno de franséische President an de Bëschof vun Urgell allebéid Koprënze vun Andorra. Hir Roll ass allerdéngs éischter representativ a symbolesch. == Geographie == D'Land läit an engem [[Héichdall]] vun de Pyrenäen. Iwwer en Drëttel läit méi héich wéi d'[[Bëschgrenz]]. Den héchste Bierg ass de [[Coma Pedrose]] mat 2.946 Meter. Den Dall [[Vall del Madriu Perafita-Claror]], deen zanter 2004 op der Lëscht vum [[UNESCO]]-[[Weltierwen|Weltierwe]] steet, beleet ongeféier zéng Prozent vun der Fläch vun Andorra. === Klima === Wéinst senger Héichlag huet Andorra en zimmlech killt [[Biergklima]]. Am Januar ass d'[[Duerchschnëttstemperatur]] -7&nbsp;°C an am Summer 26&nbsp;°C. === Politik === Andorra ass [[Membere vun de Vereenten Natiounen|Member vun de Vereenten Natiounen]] === Administrativ Andeelung === {| border="0" align="center" | [[Fichier:Andorra parishes named.png|200px|Pare vun Adorra]] | Andorra ass a siwe [[Par]]en (''Parròquies'' am Sënn vu Gemengen, Regiounen) agedeelt: * [[Andorra la Vella]], d'Haaptstad * [[Canillo]] * [[Encamp]] * [[Escaldes-Engordany]] * [[La Massana]] * [[Ordino]] * [[Sant Julià de Lòria]] |} == Bevëlkerung == Den 31. Dezember 2015 hat Andorra 85.580 Awunner <ref>{{Citation |URL=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |Titel=World Factbook - Country Comparison:: Population 2015'' |Gekuckt=2016-09-05 |archivedate=2011-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html }}</ref>), dovu waren: * Katalanen: 29 535 (36,4&nbsp;%), * Spuenier: 27 638 (34&nbsp;%), * Portugisen: 15 789 (15,7&nbsp;%), * Fransousen: 5 104 (6,3&nbsp;%), * Anerer: 6 156 (7,6&nbsp;%). All Joer wiisst d'Bevëlkerung ëm 5,0&nbsp;%. Am Duerchschnëtt ginn d'Leit 83,5 Joer al. Vun de Bëbeeë stierwen der 0,6&nbsp;%, a vun de Kanner 0,7&nbsp;%. Den Duerchschnëttsalter läit bei 40,34 Joer. === Sproochen === [[Katalounesch]] gouf an der [[Constitutioun]] vun 1993 als [[offiziell Sprooch]] vun Andorra festgeschriwwen an et ass och déi Sprooch déi vun der Majoritéit vun den Andorraner (58,3&nbsp;%) geschwat gëtt. [[Spuenesch]] gëtt vun 37,3&nbsp;% vun de Leit geschwat, 3,5&nbsp;% hu [[Portugisesch]] an 2,2&nbsp;% [[Franséisch]] als Mammesprooch.<ref name="estadistica">[http://www.estadistica.ad/cdanuari/inici.htm ''Anuari estadístic 2007''] ([http://www.estadistica.ad/ Servei d'Estudis])</ref> === Relioun === Bei de [[Konfessioun]]en iwwerweit de [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Réimesch-kathoulesche Glawen]]. == Sport == [[Rullschunghockey]] a [[Rugby]] gehéieren nieft dem [[Wantersport]] zu de populäerste Sportaarten. [[2005]] war Andorra Organisateur vun de [[Spiller vun de klenge Länner]]. == Literatur == * Meritxell Mateu & François Luchaire, ''La Principauté d'Andorre hier et aujourd'hui''; Paräis (éditions Economica), 1999; 154 S.; ISBN 2-7178-3872-4 {{Referenzen an Notten}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20050124092812/http://www.govern.ad/ Site vun der Regierung vun Andorra] * [https://web.archive.org/web/20161207030138/http://www.andorra.ad/ Andorra Portal] [[Kategorie:Andorra| ]] 8vuluwlo1fv05as6gpdzyfqoub121jm 2704614 2704609 2026-09-10T08:41:03Z Mobby 12 60927 ass gemaach 2704614 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Land | Numm = Principat d'Andorra | Fändel = Flag of Andorra.svg | Fändel Bildbreet= | Fändel Artikel = Fändel vun Andorra | Wopen = Coat of arms of Andorra.svg | Wope Breet = | Wopen Artikel = Wope vun Andorra | National Devise = Virtus Unita Fortior | Kaart= Location Andorra Europe.png | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = | Haaptstad = | Haaptstad Awunner = | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = | Landeschef Titel = | Landeschef = | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch= | Fläch Plaz = | Waasserfläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerung Plaz = | Bevëlkerungsdicht = 182,9 | Onofhängegkeet = [[1278]] | Nationalfeierdag = [[8. September]] | Nationalhymn = [[El Gran Carlemany]]<br>[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/lb/8/89/AndorraX.ogg (Lauschteren)] | Wärung = [[Euro]] (EUR) | Zäitzon = +1 (+2 am Summer) | Internet TLD = | Telefonsprefix = | Notizen = | Extra Bild = Andorramap.png | Extra Bild2 = }} D'Fürstentum '''Andorra''' ([[katalounesch]]: ''Principat d'Andorra'') ass e klengen onofhängege [[Staat]] am Südweste vun [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den [[Zwergstaat]] läit matzen an de [[Pyrenäen]], tëscht [[Spuenien]] ([[Katalounien]]) a [[Frankräich]] (Departementer [[Departement Ariège|Ariège]] a [[Departement Pyrénées-Orientales|Pyrénées-Orientales]]). Andorra gouf den [[8. September]] [[1278]] gegrënnt an ass a senge Grenzen zanterhier net changéiert.<ref>[http://www.un.org/webcast/ga/61/pdfs/andorra-e.pdf Dokument vun der 61. Generalversammlung vun de Vereenten Natiounen (2006)]</ref> D'Funktioun vum Staatschef ass historesch an zwee gedeelt. Fréier waren de Grof vu [[Foix]] am Norden an de [[Bistum Urgell|Bëschof vun Urgell]] am Süden zesumme fir d'Land zoustänneg. Wéi de Kinnek Henri vun [[Navarra]], deen och Grof vu Foix war, als ''[[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV]]'' Kinnek vu Frankräich gouf, hunn déi franséisch Herrscher, respektiv Presidenten d'Roll vum fréiere Grof vu Foix iwwerholl. Haut sinn deemno de franséische President an de Bëschof vun Urgell allebéid Koprënze vun Andorra. Hir Roll ass allerdéngs éischter representativ a symbolesch. == Geographie == D'Land läit an engem [[Héichdall]] vun de Pyrenäen. Iwwer en Drëttel läit méi héich wéi d'[[Bëschgrenz]]. Den héchste Bierg ass de [[Coma Pedrose]] mat 2.946 Meter. Den Dall [[Vall del Madriu Perafita-Claror]], deen zanter 2004 op der Lëscht vum [[UNESCO]]-[[Weltierwen|Weltierwe]] steet, beleet ongeféier zéng Prozent vun der Fläch vun Andorra. === Klima === Wéinst senger Héichlag huet Andorra en zimmlech killt [[Biergklima]]. Am Januar ass d'[[Duerchschnëttstemperatur]] -7&nbsp;°C an am Summer 26&nbsp;°C. === Politik === Andorra ass [[Membere vun de Vereenten Natiounen|Member vun de Vereenten Natiounen]] === Administrativ Andeelung === {| border="0" align="center" | [[Fichier:Andorra parishes named.png|200px|Pare vun Adorra]] | Andorra ass a siwe [[Par]]en (''Parròquies'' am Sënn vu Gemengen, Regiounen) agedeelt: * [[Andorra la Vella]], d'Haaptstad * [[Canillo]] * [[Encamp]] * [[Escaldes-Engordany]] * [[La Massana]] * [[Ordino]] * [[Sant Julià de Lòria]] |} == Bevëlkerung == Den 31. Dezember 2015 hat Andorra 85.580 Awunner <ref>{{Citation |URL=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |Titel=World Factbook - Country Comparison:: Population 2015'' |Gekuckt=2016-09-05 |archivedate=2011-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html }}</ref>), dovu waren: * Katalanen: 29 535 (36,4&nbsp;%), * Spuenier: 27 638 (34&nbsp;%), * Portugisen: 15 789 (15,7&nbsp;%), * Fransousen: 5 104 (6,3&nbsp;%), * Anerer: 6 156 (7,6&nbsp;%). All Joer wiisst d'Bevëlkerung ëm 5,0&nbsp;%. Am Duerchschnëtt ginn d'Leit 83,5 Joer al. Vun de Bëbeeë stierwen der 0,6&nbsp;%, a vun de Kanner 0,7&nbsp;%. Den Duerchschnëttsalter läit bei 40,34 Joer. === Sproochen === [[Katalounesch]] gouf an der [[Constitutioun]] vun 1993 als [[offiziell Sprooch]] vun Andorra festgeschriwwen an et ass och déi Sprooch déi vun der Majoritéit vun den Andorraner (58,3&nbsp;%) geschwat gëtt. [[Spuenesch]] gëtt vun 37,3&nbsp;% vun de Leit geschwat, 3,5&nbsp;% hu [[Portugisesch]] an 2,2&nbsp;% [[Franséisch]] als Mammesprooch.<ref name="estadistica">[http://www.estadistica.ad/cdanuari/inici.htm ''Anuari estadístic 2007''] ([http://www.estadistica.ad/ Servei d'Estudis])</ref> === Relioun === Bei de [[Konfessioun]]en iwwerweit de [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Réimesch-kathoulesche Glawen]]. == Sport == [[Rullschunghockey]] a [[Rugby]] gehéieren nieft dem [[Wantersport]] zu de populäerste Sportaarten. [[2005]] war Andorra Organisateur vun de [[Spiller vun de klenge Länner]]. == Literatur == * Meritxell Mateu & François Luchaire, ''La Principauté d'Andorre hier et aujourd'hui''; Paräis (éditions Economica), 1999; 154 S.; ISBN 2-7178-3872-4 == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20050124092812/http://www.govern.ad/ Site vun der Regierung vun Andorra] * [https://web.archive.org/web/20161207030138/http://www.andorra.ad/ Andorra Portal] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Andorra| ]] 5y1i04rem1dy91n6p96ww82lmkmk31k 2704615 2704614 2026-09-10T08:41:48Z Mobby 12 60927 k 2704615 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Land | Numm = Principat d'Andorra | Fändel = Flag of Andorra.svg | Fändel Bildbreet= | Fändel Artikel = Fändel vun Andorra | Wopen = Coat of arms of Andorra.svg | Wope Breet = | Wopen Artikel = Wope vun Andorra | National Devise = Virtus Unita Fortior | Kaart= Location Andorra Europe.png | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = | Haaptstad = | Haaptstad Awunner = | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = | Landeschef Titel = | Landeschef = | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch= | Fläch Plaz = | Waasserfläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerung Plaz = | Bevëlkerungsdicht = 182,9 | Onofhängegkeet = [[8. September]] [[1278]] | Nationalfeierdag = [[8. September]] | Nationalhymn = [[El Gran Carlemany]]<br>[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/lb/8/89/AndorraX.ogg (Lauschteren)] | Wärung = [[Euro]] (EUR) | Zäitzon = +1 (+2 am Summer) | Internet TLD = | Telefonsprefix = | Notizen = | Extra Bild = Andorramap.png | Extra Bild2 = }} D'Fürstentum '''Andorra''' ([[katalounesch]]: ''Principat d'Andorra'') ass e klengen onofhängege [[Staat]] am Südweste vun [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den [[Zwergstaat]] läit matzen an de [[Pyrenäen]], tëscht [[Spuenien]] ([[Katalounien]]) a [[Frankräich]] (Departementer [[Departement Ariège|Ariège]] a [[Departement Pyrénées-Orientales|Pyrénées-Orientales]]). Andorra gouf den [[8. September]] [[1278]] gegrënnt an ass a senge Grenzen zanterhier net changéiert.<ref>[http://www.un.org/webcast/ga/61/pdfs/andorra-e.pdf Dokument vun der 61. Generalversammlung vun de Vereenten Natiounen (2006)]</ref> D'Funktioun vum Staatschef ass historesch an zwee gedeelt. Fréier waren de Grof vu [[Foix]] am Norden an de [[Bistum Urgell|Bëschof vun Urgell]] am Süden zesumme fir d'Land zoustänneg. Wéi de Kinnek Henri vun [[Navarra]], deen och Grof vu Foix war, als ''[[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV]]'' Kinnek vu Frankräich gouf, hunn déi franséisch Herrscher, respektiv Presidenten d'Roll vum fréiere Grof vu Foix iwwerholl. Haut sinn deemno de franséische President an de Bëschof vun Urgell allebéid Koprënze vun Andorra. Hir Roll ass allerdéngs éischter representativ a symbolesch. == Geographie == D'Land läit an engem [[Héichdall]] vun de Pyrenäen. Iwwer en Drëttel läit méi héich wéi d'[[Bëschgrenz]]. Den héchste Bierg ass de [[Coma Pedrose]] mat 2.946 Meter. Den Dall [[Vall del Madriu Perafita-Claror]], deen zanter 2004 op der Lëscht vum [[UNESCO]]-[[Weltierwen|Weltierwe]] steet, beleet ongeféier zéng Prozent vun der Fläch vun Andorra. === Klima === Wéinst senger Héichlag huet Andorra en zimmlech killt [[Biergklima]]. Am Januar ass d'[[Duerchschnëttstemperatur]] -7&nbsp;°C an am Summer 26&nbsp;°C. === Politik === Andorra ass [[Membere vun de Vereenten Natiounen|Member vun de Vereenten Natiounen]] === Administrativ Andeelung === {| border="0" align="center" | [[Fichier:Andorra parishes named.png|200px|Pare vun Adorra]] | Andorra ass a siwe [[Par]]en (''Parròquies'' am Sënn vu Gemengen, Regiounen) agedeelt: * [[Andorra la Vella]], d'Haaptstad * [[Canillo]] * [[Encamp]] * [[Escaldes-Engordany]] * [[La Massana]] * [[Ordino]] * [[Sant Julià de Lòria]] |} == Bevëlkerung == Den 31. Dezember 2015 hat Andorra 85.580 Awunner <ref>{{Citation |URL=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |Titel=World Factbook - Country Comparison:: Population 2015'' |Gekuckt=2016-09-05 |archivedate=2011-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html }}</ref>), dovu waren: * Katalanen: 29 535 (36,4&nbsp;%), * Spuenier: 27 638 (34&nbsp;%), * Portugisen: 15 789 (15,7&nbsp;%), * Fransousen: 5 104 (6,3&nbsp;%), * Anerer: 6 156 (7,6&nbsp;%). All Joer wiisst d'Bevëlkerung ëm 5,0&nbsp;%. Am Duerchschnëtt ginn d'Leit 83,5 Joer al. Vun de Bëbeeë stierwen der 0,6&nbsp;%, a vun de Kanner 0,7&nbsp;%. Den Duerchschnëttsalter läit bei 40,34 Joer. === Sproochen === [[Katalounesch]] gouf an der [[Constitutioun]] vun 1993 als [[offiziell Sprooch]] vun Andorra festgeschriwwen an et ass och déi Sprooch déi vun der Majoritéit vun den Andorraner (58,3&nbsp;%) geschwat gëtt. [[Spuenesch]] gëtt vun 37,3&nbsp;% vun de Leit geschwat, 3,5&nbsp;% hu [[Portugisesch]] an 2,2&nbsp;% [[Franséisch]] als Mammesprooch.<ref name="estadistica">[http://www.estadistica.ad/cdanuari/inici.htm ''Anuari estadístic 2007''] ([http://www.estadistica.ad/ Servei d'Estudis])</ref> === Relioun === Bei de [[Konfessioun]]en iwwerweit de [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Réimesch-kathoulesche Glawen]]. == Sport == [[Rullschunghockey]] a [[Rugby]] gehéieren nieft dem [[Wantersport]] zu de populäerste Sportaarten. [[2005]] war Andorra Organisateur vun de [[Spiller vun de klenge Länner]]. == Literatur == * Meritxell Mateu & François Luchaire, ''La Principauté d'Andorre hier et aujourd'hui''; Paräis (éditions Economica), 1999; 154 S.; ISBN 2-7178-3872-4 == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20050124092812/http://www.govern.ad/ Site vun der Regierung vun Andorra] * [https://web.archive.org/web/20161207030138/http://www.andorra.ad/ Andorra Portal] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Andorra| ]] inbngr7516rnhlo0l242bcvotbosero Charles Metz 0 11471 2704628 2665480 2026-09-10T09:58:12Z Robby 393 /* Um Spaweck */ + Autoritéitskontroll 2704628 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Charles Gérard Emmanuel Metz''', gebuer de [[6. Januar]] [[1799]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]], a gestuerwen de [[24. Abrëll]] [[1853]] zu [[Dikrech]], war en Affekot, [[Politiker]] a [[Journalist]]. Hie war an der Zäit ee vun de brillantste [[Journalist]]en am [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Land. Hien hat e grousse politeschen Afloss a war vun 1848 bis zu sengem Doud, 1853, President vun der [[Chamber]]. Hie war den eelste vun den 3 Bridder [[Metz (Famill)|Metz]]: ''Charles'', [[Norbert Metz (1811-1885)|Norbert]] an [[Auguste Metz|Auguste]]. 1827 huet hien d'Justine Vannérus (1808-1849), d'Duechter vum [[Dikrech]]er [[Nottär]] [[François-Julien Vannerus]], bestuet mat där hie siwe Kanner hat, dorënner de [[Jules Metz]]. == Um Spaweck == * [[Jules Mersch (Publizist)|Mersch, Jules]], Biographie nationale du pays de Luxembourg, XIIme fascicule, 1963, [http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxbio&vol=12&page=429&zoom=3 Charles-Gérard-Emmanuel Metz, le législateur-journaliste, croisant le fer.] {{Navigatioun Chamberpresidenten}} {{Autoritéitskontroll}}{{DEFAULTSORT:Metz Charles}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Chamberpresidenten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]] [[Kategorie:Gebuer 1799]] [[Kategorie:Gestuerwen 1853]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Famill Metz]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] j29z7hrg26lz56eji0zqe2b8lzlybcl Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Veianen 10 22340 2704536 2445054 2026-09-09T13:03:03Z Mobby 12 60927 k 2704536 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Veianen |listclass = hlist |state=collapsed |BILD= |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Veianen]] |list1= *[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] *[[Gemeng Tandel|Tandel]] *[[Gemeng Veianen|Veianen]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Veianen]] [[Kategorie:Kanton Veianen| S]] </noinclude> aw253sibyjqo8lioe3n2qz2p8x4jqrh Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz 10 22477 2704537 2669232 2026-09-09T13:03:26Z Mobby 12 60927 k 2704537 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz |listclass = hlist |state=collapsed |BILD= |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Wolz]] |list1= *[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] *[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] *[[Gemeng Géisdref|Géisdref]] *[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] *[[Stauséigemeng]] *[[Gemeng Wanseler|Wanseler]] *[[Gemeng Wolz|Wolz]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Wolz]] [[Kategorie:Kanton Wolz| S]] </noinclude> 0nhcfwfp127cwaecugivtsybfbg3220 Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf 10 22484 2704531 2684533 2026-09-09T13:00:58Z Mobby 12 60927 k 2704531 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf |listclass = hlist |state=collapsed |BILD= |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Clierf]] |list1= *[[Gemeng Clierf|Clierf]] *[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] *[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] *[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]] *[[Gemeng Wëntger|Wëntger]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Clierf]] [[Kategorie:Kanton Clierf| S]] </noinclude> qns3lr8f72otpnxso95lznawohpql4m Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden 10 22485 2704535 2459800 2026-09-09T13:02:42Z Mobby 12 60927 k 2704535 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden |listclass = hlist |state=collapsed |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Réiden]] |list1= *[[Gemeng Biekerech|Biekerech]] *[[Gemeng Ell|Ell]] *[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] *[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] *[[Gemeng Rammerech|Rammerech]] *[[Gemeng Réiden|Réiden/Atert]] *[[Gemeng Sëll|Sëll]] *[[Gemeng Useldeng|Useldeng]] *[[Gemeng Viichten|Viichten]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Reiden]] [[Kategorie:Kanton Réiden| S]] </noinclude> 4zgy1mhed7epejh7lod5er40j79s0um Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher 10 22519 2704533 2445219 2026-09-09T13:01:46Z Mobby 12 60927 k 2704533 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher |listclass = hlist |state=collapsed |BILD= |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Gréiwemaacher]] |list1= *[[Gemeng Betzder|Betzder]] *[[Gemeng Biwer|Biwer]] *[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] *[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] *[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] *[[Gemeng Manternach|Manternach]] *[[Gemeng Mäertert|Mäertert]] *[[Gemeng Wuermer|Wuermer]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Gréiwemaacher]] [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| S]] </noinclude> 38q97fp9xg5b51lkeov3x07q77m4rvb Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach 10 22534 2704534 2334233 2026-09-09T13:02:11Z Mobby 12 60927 k 2704534 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach |listclass = hlist |state=collapsed |BILD= |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Iechternach]] |list1= *[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]] *[[Gemeng Bech|Bech]] *[[Gemeng Beefort|Beefort]] *[[Iechternach]] *[[Gemeng Konsdref|Konsdref]] *[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] *[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Iechternach]] [[Kategorie:Kanton Iechternach| S]] </noinclude> n3ydw1m6xvapcaoh2rty76ht9l5btlg Schabloun:Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht 10 22607 2704532 2294232 2026-09-09T13:01:24Z Mobby 12 60927 k 2704532 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht |listclass = hlist |state=collapsed |title=[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Kanton Esch-Uelzecht]] |list1= *[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] *[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] *[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] *[[Esch-Uelzecht]] *[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] *[[Gemeng Keel|Keel]] *[[Gemeng Leideleng|Leideleng]] *[[Gemeng Monnerech|Monnerech]] *[[Gemeng Péiteng|Péiteng]] *[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] *[[Gemeng Réiser|Réiser]] *[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]] *[[Schëffleng]] *[[Gemeng Suessem|Suessem]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Kanton Esch-Uelzecht| S]] </noinclude> ayjswgimjaa0gzzcj1uco4hk33v5b3l Monarchie 0 28059 2704649 2684892 2026-09-10T10:43:32Z Mobby 12 60927 k 2704649 wikitext text/x-wiki {{Regierungsformen}} D''''Monarchie''' (iwwer dat [[franséisch]]t Wuert ''monarchie'' aus dem [[griichesch]]e Wuert ''μοναρχία'', ''monarchía'', „Muecht vun engem Eenzelen“) ass eng [[Staatsform|Staats-]] a [[Regierungsform]], bei där eng Eenzelpersoun ([[Monarch]] respektiv Monarchin) d'[[Herrschaft]] ausüübt. De Monarch gëtt entweeder duerch Ierffolleg (''Ierfmonarchie'') oder duerch Wal (''Kinnekswal'', ''Walmonarchie'') op Liewenszäit bestëmmt. De Muechtusproch vum Monarch stäipt sech op eng iwwernatierlech Bestëmmung. Dës kann am [[Gott|Wëlle vu Gott]] leien. Och d'Veréierung vum Monarch als eegestänneg Gottheet ass méiglech. Wa sech de Muechtusproch vum Herrscher op eng weltlech Berechtegung stäipt, handelt et sech ëm eng [[Republik]] (Géigebegrëff). En Unhänger vun der Monarchie gëtt '''Monarchist''', e Géigner '''Monarchomach''' genannt, d'Staatstheorie respektiv Ideologie nennt ee [[Monarchismus]]. == Geschichtlech Entwécklung == D'Aart vu Monarchie, déi sech duerch de Bezuch op Gott/eng Gottheet legitiméiert, ka bis an d'aalt [[Egypten]] zeréckgefouert ginn, wou de [[Pharao]] als Gott veréiert gouf. Änleches gëllt fir de [[keeser]]leche System am [[Keeserräich China]], wat den Herrscher ënner anerem als ''Jong vum Himmel'' bezeechent, a senger Herrschaft e ''[[Mandat vum Himmel]]'' gesinn huet, an him doduerch absolut Muecht ginn huet. Heiansdo kënnt et och zu enger [[Duebelmonarchie]]. Kuckt dofir [[Dyarchie]]. Zu der Geschicht kuckt och [[Kinnek]]. == Wal- an Ierfmonarchie == D'[[Walmonarchie]] (mat dacks ageschränktem Kandidaten- a Wielerkrees) schéngt [[Geschicht|historesch]] méi al wéi d'[[Ierfmonarchie]] ze sinn, well si d'Gefor vun engem Biergerkrich bei der [[Ierffolleg]] erfollegräich méi kleng gemaach huet. Bis zu hirem Enn waren d'Kinnekräich [[Polen]] an d'[[Hellegt Réimescht Räich]] eng Walmonarchie. Elo sinn et nach [[Malaysia]] an d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]]. Bis zu der [[Christianiséierung]] vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] ass hei meeschtens eng Form vun der Walmonarchie ze fannen. [[Germanen|Germanesch]] souwéi [[Kelten|keltesch]] [[Stamm|Stämm]] hunn hir ''Häuptlingen'', déi zwar an der Reegel aus de mächtegen an aflossräiche [[Clan|Familljeclanen]] kommen, awer keng automatesch Ierffolleg kennen. Beim Doud vun engem Häuptling gouf einfach en neien duerch verschidde Ritualer ([[Thing]], [[Schëlderhiewung]]) gewielt oder proklaméiert. Och wann een Uféierer d<nowiki>'</nowiki>''[[Kinneksheel]]'' verlooss hat, gouf en einfach duerch en neien ersat. An der [[Sachsen|sächsescher]] Uerdnung gouf souguer nëmme fir d'Zäit vun engem [[Krich]] oder engem Feldzuch en [[Herzog]] gewielt, deen nom Enn vum Krich nees zu engem einfache Fräie ginn ass. Eng aner Herrschaft gouf vun de fréiere Baueren net unerkannt. Dës [[Feudalismus|virfeudalistesch]] Uerdnung, déi deelweis duerchaus [[Demokratie|demokratesch]] Zich hat, huet hiert Enn mat der Christianiséierung fonnt. Wéi am [[Réimescht Räich|Réimesche Räich]] de Keeser [[Konstantin de Groussen|Konstantin de Grousse]] mam [[Toleranzedikt vu Mailand]] am Joer [[313]] d'[[Chrëschtentum]] den anere Relioune gläichgestallt huet, an da selwer spéider zum Chrëschtentum konvertéiert huet, huet eng Allianz tëscht der [[Kierch]] an der staatlecher Autoritéit ugefaangen. D'Kierch huet d'absolut Herrschaft legitiméiert an d'Ierfolleg mat der [[Ideologie]] vun der Herrschaft ''de droit divin''. Am Géigenzuch huet sech d'Kierch selwer doduerch eng privilegéiert Plaz a Participatioun un der Muecht geséchert, déi si an de meeschte Länner bis zu der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] behale konnt. Europa gëtt am [[Mëttelalter]] gréisstendeels vun Ierfmonarchië beherrscht: de Monarch steet do un der Spëtzt vu méi oder manner [[homogeen]]en Herrschaftsgebidder, déi als [[Lehen]] u seng Gefollegsleit vergi goufen. Dëse [[Feudalsystem]] stellt d'Grondlag fir d'Administratioun an d'Militärwiesen an de beherrschte Gebidder, huet awer ënner dem Usproch vun de Lehnsleit gelidden, selwer iwwer d'Ierffolleg vun hire Gebidder ze decidéieren. Domat huet den europäesche Monarch faktesch ëmmer weider u Muecht verluer, zu Gonschte vum feudalen [[Adel]]. == Forme vun der Monarchie == Wéi de moderne Staat entstanen ass, hu sech am Europa vun der [[Neizäit]] dräi Forme vun der Monarchie erausgebild: === Absolut Monarchie === [[Fichier:LouisXIV.jpg|thumb|upright|Paradebeispill vum Absolutismus: De Louis XIV. vu Frankräich]] An dëser Form huet de Monarch den Usproch op déi eleng [[Staatsgewalt]]; den Adel verléiert seng Positioun am Feudalsystem am Tosch géint d'Privilegien am Staats- a Militärwiesen. De Monarch ass ''legibus absolutus'' ([[Latäin|lat.]] vun de Gesetzer lassgeléist), wat bedeit, datt hien de Gesetzer, déi hie selwer opsetzt, net ënnersteet. Dat bekanntst Beispill fir den Usproch op eng absolut Herrschaft vum Monarch ass de [[Sonnekinnek]] [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]], och wann et scho virun him änlech Tendenze ginn huet. Den absolutte Muechtusproch ass awer op Dauer net géint den Adel an d'[[Biergertum]] duerchzesetzen; do, wou d'Monarchie iwwerlieft huet, huet si Elementer vun der [[Republik]] oder [[Demokratie]] ugeholl. === Konstitutionell Monarchie === An enger [[Konstitutionell Monarchie|konstitutioneller Monarchie]] ass d'Muecht vum Monarch net méi absolut, mä vun enger [[Constitutioun]] gereegelt. D'[[Regierung]] gëtt awer weiderhi vum Monarch an net vun enger Volleksvertriedung bestëmmt. E Beispill heifir ass dat [[Däitscht Keeserräich]] vun [[1871]] bis [[1918]]. D'Fürstentum [[Liechtenstein]] dogéint ass eng konstitutionell Ierfmonarchie op demokratesch-parlamentarescher Grondlag, wou d'Regierung vum Parlament (Landtag) bestëmmt a just vum Fürst ernannt gëtt. Kuckt och den Haaptartikel [[Konstitutionell Monarchie]] === Parlamentaresch Monarchie === D'[[parlament]]aresch Monarchie ass eng Ënnerform vun der konstitutioneller Monarchie, wou de Monarch mat wéinegen Ausname keen Undeel un de Staatsgeschäfter méi huet. Dës gi vum Parlament an der Regierung ausgefouert. De Monarch huet gréisstendeels just representativ Aufgaben. An [[Europa (Kontinent)|Europa]] ass dës Staatsform an der [[Belsch]], [[Dänemark]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], [[Norwegen]], [[Holland]], [[Schweden]] a [[Spuenien|Spuenie]] vertrueden, baussent Europa zum Beispill [[Japan]]. {{clear}} == Haiteg Monarchieformen == [[Fichier:Map of monarchy states.svg|thumb|rechts|450px|Monarchien op der Welt]] '''1 [[Keeserräich]]:''' * [[Japan]] '''34 [[Kinnekräich]]er:''' * [[Bahrain]] * [[Belsch]] * [[Bhutan]] * [[Eswatini]] * [[Dänemark]] * [[Jordanien]] * [[Kambodja]] * [[Lesotho]] * [[Malaysia]] (offiziellen Titel ''Yang di-Pertuan Agoung'', lëtz.: ''Ieweschten Herrscher'') * [[Marokko]] * [[Nepal]] * [[Holland]] * [[Norwegen]] * [[Saudi-Arabien]] * [[Schweden]] * [[Spuenien]] * [[Thailand]] * [[Tonga]] * [[Vereenegt Kinnekräich]] an d'Membere vum [[Commonwealth of Nations|Commonwealth]] '''1 [[Groussherzogtum]]:''' * [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] '''1 [[Herzogtum]]:''' * [[Normandie]]: nom Verloscht vum Kontinentalbesëtz nëmmen nach d'[[Kanalinselen]] als [[Krounbesëtz]] a [[Personalunioun]] mat dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]; d'Kanalinselen zerfalen an déi zwou Vogteie [[Guernsey]] an [[Jersey]], déi och de Lehnsstaat [[Sark]] matëmfaassen '''3 [[Fürstentum|Fürstentümer]]:''' * [[Andorra]] * [[Liechtenstein]] * [[Monaco]] '''1 [[Herrschaft]]sstaat:''' * [[Insel Man]] (offiziellen [[Titel]]: ''Lord of Mann'' a Personalunioun mam [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]) '''2 [[Sultan]]ater:''' * [[Oman]] * [[Brunei]] '''9 [[Scheichtum|Scheichtümer]] (''Emirater''):''' * [[Katar]] * [[Kuwait]] * [[Vereenegt Arabesch Emirater]] '''1 [[Häuptling]]sstaat:''' * [[Samoa]] (traditionellen Titel: ''O le Ao o le Malo'') '''1 souverän territorial Basis vum [[Hellege Stull]]:''' * [[Vatikanstad|Vatikan]] == Um Spaweck == === Kinnekshaiser === * {{fr}} [http://www.monarchie.be/ Belsch Monarchie] * {{dk}} [http://www.kongehuset.dk/ Dänesch Monarchie] * {{en}} [http://www.royal.gov.uk/ Groussbritannien an Nordirland] * {{ja}} [http://www.kunaicho.go.jp/ Japan] * {{nl}} [http://www.koninklijkhuis.nl/ Holland] * {{no}} [http://www.kongehuset.no/ Norwegen] * {{sv}} [https://web.archive.org/web/20110527225553/http://www.royalcourt.se/ Schweden] * {{es}} [http://www.casareal.es/ Spuenien] === Monarchisten === * {{de}} [http://www.Monarchiefreunde.de ''Monarchiefreunde''] ([[Däitschland]]) * {{de}} [http://www.pro-Monarchie.de ''Tradition und Leben e.&nbsp;V.''] * {{fr}} [http://www.alliance-royale.com/ ''Alliance Royale''] * {{en}} [http://sean1925.tripod.com/irishhighkingship/ Irish High Kingship] ([[Irland]]) * {{it}} [http://www.alleanza-monarchica.com Alleanza Monarchica] ([[Italien]]) * {{de}} [http://www.koel.at/ ''Akademischer Bund Katholisch Österreichischer Landsmannschaften''] ([[Éisträich]]) [[Kategorie:Monarchie| ]] 9zhbuz8j26ptpdx6y363yo55lpiqih2 2704653 2704649 2026-09-10T10:47:19Z Mobby 12 60927 /* Haiteg Monarchieformen */ k 2704653 wikitext text/x-wiki {{Regierungsformen}} D''''Monarchie''' (iwwer dat [[franséisch]]t Wuert ''monarchie'' aus dem [[griichesch]]e Wuert ''μοναρχία'', ''monarchía'', „Muecht vun engem Eenzelen“) ass eng [[Staatsform|Staats-]] a [[Regierungsform]], bei där eng Eenzelpersoun ([[Monarch]] respektiv Monarchin) d'[[Herrschaft]] ausüübt. De Monarch gëtt entweeder duerch Ierffolleg (''Ierfmonarchie'') oder duerch Wal (''Kinnekswal'', ''Walmonarchie'') op Liewenszäit bestëmmt. De Muechtusproch vum Monarch stäipt sech op eng iwwernatierlech Bestëmmung. Dës kann am [[Gott|Wëlle vu Gott]] leien. Och d'Veréierung vum Monarch als eegestänneg Gottheet ass méiglech. Wa sech de Muechtusproch vum Herrscher op eng weltlech Berechtegung stäipt, handelt et sech ëm eng [[Republik]] (Géigebegrëff). En Unhänger vun der Monarchie gëtt '''Monarchist''', e Géigner '''Monarchomach''' genannt, d'Staatstheorie respektiv Ideologie nennt ee [[Monarchismus]]. == Geschichtlech Entwécklung == D'Aart vu Monarchie, déi sech duerch de Bezuch op Gott/eng Gottheet legitiméiert, ka bis an d'aalt [[Egypten]] zeréckgefouert ginn, wou de [[Pharao]] als Gott veréiert gouf. Änleches gëllt fir de [[keeser]]leche System am [[Keeserräich China]], wat den Herrscher ënner anerem als ''Jong vum Himmel'' bezeechent, a senger Herrschaft e ''[[Mandat vum Himmel]]'' gesinn huet, an him doduerch absolut Muecht ginn huet. Heiansdo kënnt et och zu enger [[Duebelmonarchie]]. Kuckt dofir [[Dyarchie]]. Zu der Geschicht kuckt och [[Kinnek]]. == Wal- an Ierfmonarchie == D'[[Walmonarchie]] (mat dacks ageschränktem Kandidaten- a Wielerkrees) schéngt [[Geschicht|historesch]] méi al wéi d'[[Ierfmonarchie]] ze sinn, well si d'Gefor vun engem Biergerkrich bei der [[Ierffolleg]] erfollegräich méi kleng gemaach huet. Bis zu hirem Enn waren d'Kinnekräich [[Polen]] an d'[[Hellegt Réimescht Räich]] eng Walmonarchie. Elo sinn et nach [[Malaysia]] an d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]]. Bis zu der [[Christianiséierung]] vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] ass hei meeschtens eng Form vun der Walmonarchie ze fannen. [[Germanen|Germanesch]] souwéi [[Kelten|keltesch]] [[Stamm|Stämm]] hunn hir ''Häuptlingen'', déi zwar an der Reegel aus de mächtegen an aflossräiche [[Clan|Familljeclanen]] kommen, awer keng automatesch Ierffolleg kennen. Beim Doud vun engem Häuptling gouf einfach en neien duerch verschidde Ritualer ([[Thing]], [[Schëlderhiewung]]) gewielt oder proklaméiert. Och wann een Uféierer d<nowiki>'</nowiki>''[[Kinneksheel]]'' verlooss hat, gouf en einfach duerch en neien ersat. An der [[Sachsen|sächsescher]] Uerdnung gouf souguer nëmme fir d'Zäit vun engem [[Krich]] oder engem Feldzuch en [[Herzog]] gewielt, deen nom Enn vum Krich nees zu engem einfache Fräie ginn ass. Eng aner Herrschaft gouf vun de fréiere Baueren net unerkannt. Dës [[Feudalismus|virfeudalistesch]] Uerdnung, déi deelweis duerchaus [[Demokratie|demokratesch]] Zich hat, huet hiert Enn mat der Christianiséierung fonnt. Wéi am [[Réimescht Räich|Réimesche Räich]] de Keeser [[Konstantin de Groussen|Konstantin de Grousse]] mam [[Toleranzedikt vu Mailand]] am Joer [[313]] d'[[Chrëschtentum]] den anere Relioune gläichgestallt huet, an da selwer spéider zum Chrëschtentum konvertéiert huet, huet eng Allianz tëscht der [[Kierch]] an der staatlecher Autoritéit ugefaangen. D'Kierch huet d'absolut Herrschaft legitiméiert an d'Ierfolleg mat der [[Ideologie]] vun der Herrschaft ''de droit divin''. Am Géigenzuch huet sech d'Kierch selwer doduerch eng privilegéiert Plaz a Participatioun un der Muecht geséchert, déi si an de meeschte Länner bis zu der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] behale konnt. Europa gëtt am [[Mëttelalter]] gréisstendeels vun Ierfmonarchië beherrscht: de Monarch steet do un der Spëtzt vu méi oder manner [[homogeen]]en Herrschaftsgebidder, déi als [[Lehen]] u seng Gefollegsleit vergi goufen. Dëse [[Feudalsystem]] stellt d'Grondlag fir d'Administratioun an d'Militärwiesen an de beherrschte Gebidder, huet awer ënner dem Usproch vun de Lehnsleit gelidden, selwer iwwer d'Ierffolleg vun hire Gebidder ze decidéieren. Domat huet den europäesche Monarch faktesch ëmmer weider u Muecht verluer, zu Gonschte vum feudalen [[Adel]]. == Forme vun der Monarchie == Wéi de moderne Staat entstanen ass, hu sech am Europa vun der [[Neizäit]] dräi Forme vun der Monarchie erausgebild: === Absolut Monarchie === [[Fichier:LouisXIV.jpg|thumb|upright|Paradebeispill vum Absolutismus: De Louis XIV. vu Frankräich]] An dëser Form huet de Monarch den Usproch op déi eleng [[Staatsgewalt]]; den Adel verléiert seng Positioun am Feudalsystem am Tosch géint d'Privilegien am Staats- a Militärwiesen. De Monarch ass ''legibus absolutus'' ([[Latäin|lat.]] vun de Gesetzer lassgeléist), wat bedeit, datt hien de Gesetzer, déi hie selwer opsetzt, net ënnersteet. Dat bekanntst Beispill fir den Usproch op eng absolut Herrschaft vum Monarch ass de [[Sonnekinnek]] [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]], och wann et scho virun him änlech Tendenze ginn huet. Den absolutte Muechtusproch ass awer op Dauer net géint den Adel an d'[[Biergertum]] duerchzesetzen; do, wou d'Monarchie iwwerlieft huet, huet si Elementer vun der [[Republik]] oder [[Demokratie]] ugeholl. === Konstitutionell Monarchie === An enger [[Konstitutionell Monarchie|konstitutioneller Monarchie]] ass d'Muecht vum Monarch net méi absolut, mä vun enger [[Constitutioun]] gereegelt. D'[[Regierung]] gëtt awer weiderhi vum Monarch an net vun enger Volleksvertriedung bestëmmt. E Beispill heifir ass dat [[Däitscht Keeserräich]] vun [[1871]] bis [[1918]]. D'Fürstentum [[Liechtenstein]] dogéint ass eng konstitutionell Ierfmonarchie op demokratesch-parlamentarescher Grondlag, wou d'Regierung vum Parlament (Landtag) bestëmmt a just vum Fürst ernannt gëtt. Kuckt och den Haaptartikel [[Konstitutionell Monarchie]] === Parlamentaresch Monarchie === D'[[parlament]]aresch Monarchie ass eng Ënnerform vun der konstitutioneller Monarchie, wou de Monarch mat wéinegen Ausname keen Undeel un de Staatsgeschäfter méi huet. Dës gi vum Parlament an der Regierung ausgefouert. De Monarch huet gréisstendeels just representativ Aufgaben. An [[Europa (Kontinent)|Europa]] ass dës Staatsform an der [[Belsch]], [[Dänemark]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], [[Norwegen]], [[Holland]], [[Schweden]] a [[Spuenien|Spuenie]] vertrueden, baussent Europa zum Beispill [[Japan]]. {{clear}} == Haiteg Monarchieformen == [[Fichier:Map of monarchy states.svg|thumb|rechts|450px|Monarchien op der Welt]] '''1 [[Keeserräich]]:''' * [[Japan]] '''32 [[Kinnekräich]]er:''' * [[Bahrain]] * [[Belsch]] * [[Bhutan]] * [[Eswatini]] * [[Dänemark]] * [[Jordanien]] * [[Kambodja]] * [[Lesotho]] * [[Malaysia]] (offiziellen Titel ''Yang di-Pertuan Agoung'', lëtz.: ''Ieweschten Herrscher'') * [[Marokko]] * [[Holland]] * [[Norwegen]] * [[Saudi-Arabien]] * [[Schweden]] * [[Spuenien]] * [[Thailand]] * [[Tonga]] * [[Vereenegt Kinnekräich]] an d'Membere vum [[Commonwealth of Nations|Commonwealth]] '''1 [[Groussherzogtum]]:''' * [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] '''1 [[Herzogtum]]:''' * [[Normandie]]: nom Verloscht vum Kontinentalbesëtz nëmmen nach d'[[Kanalinselen]] als [[Krounbesëtz]] a [[Personalunioun]] mat dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]; d'Kanalinselen zerfalen an déi zwou Vogteie [[Guernsey]] an [[Jersey]], déi och de Lehnsstaat [[Sark]] matëmfaassen '''3 [[Fürstentum|Fürstentümer]]:''' * [[Andorra]] * [[Liechtenstein]] * [[Monaco]] '''1 [[Herrschaft]]sstaat:''' * [[Insel Man]] (offiziellen [[Titel]]: ''Lord of Mann'' a Personalunioun mam [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]) '''2 [[Sultan]]ater:''' * [[Oman]] * [[Brunei]] '''9 [[Scheichtum|Scheichtümer]] (''Emirater''):''' * [[Katar]] * [[Kuwait]] * [[Vereenegt Arabesch Emirater]] '''1 [[Häuptling]]sstaat:''' * [[Samoa]] (traditionellen Titel: ''O le Ao o le Malo'') '''1 souverän territorial Basis vum [[Hellege Stull]]:''' * [[Vatikanstad|Vatikan]] == Um Spaweck == === Kinnekshaiser === * {{fr}} [http://www.monarchie.be/ Belsch Monarchie] * {{dk}} [http://www.kongehuset.dk/ Dänesch Monarchie] * {{en}} [http://www.royal.gov.uk/ Groussbritannien an Nordirland] * {{ja}} [http://www.kunaicho.go.jp/ Japan] * {{nl}} [http://www.koninklijkhuis.nl/ Holland] * {{no}} [http://www.kongehuset.no/ Norwegen] * {{sv}} [https://web.archive.org/web/20110527225553/http://www.royalcourt.se/ Schweden] * {{es}} [http://www.casareal.es/ Spuenien] === Monarchisten === * {{de}} [http://www.Monarchiefreunde.de ''Monarchiefreunde''] ([[Däitschland]]) * {{de}} [http://www.pro-Monarchie.de ''Tradition und Leben e.&nbsp;V.''] * {{fr}} [http://www.alliance-royale.com/ ''Alliance Royale''] * {{en}} [http://sean1925.tripod.com/irishhighkingship/ Irish High Kingship] ([[Irland]]) * {{it}} [http://www.alleanza-monarchica.com Alleanza Monarchica] ([[Italien]]) * {{de}} [http://www.koel.at/ ''Akademischer Bund Katholisch Österreichischer Landsmannschaften''] ([[Éisträich]]) [[Kategorie:Monarchie| ]] e8fd4b7xjzgpuctn2u5ngrozlrzmkl4 FC Wolz 71 0 37496 2704512 2528224 2026-09-09T12:14:26Z Makenzis 35893 2704512 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Wolz 71 | Logo = [[Fichier:Fc wiltz71.png|120px|FC Wolz 71]] | Offiziellen Numm = Football Club Wiltz 71 | Spëtznumm = | Grënnung = [[1971]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Poetz]],<br> [[Wegdichen]] | Plazen = 2 000 | President = [[Michael Schenk]] <br>De [[Romain Schneider]] ass Éierepresident. | Trainer = Dan Huet (säit 2016/17) | Aktuelle Championnat = | Saison = 2025/26 | Positioun = 3. Plaz, [[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=ff0000|body1=ff0000|rightarm1=ff0000|shorts1=FFFFFF|socks1=ff0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=2A52BE|body2=2A52BE|rightarm2=2A52BE|shorts2=2A52BE|socks2=2A52BE| }} Den '''FC Wolz 71''' (offiziell ''F.C. Wiltz 71'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Wolz]]. De Veräin ass 1971 aus der Fusioun vun de Clibb aus der Wëlzer Gemeng, der ''Union Sportive Niederwiltz'' vun [[Nidderwolz]] an dem ''Gold a Ro'd Wiltz'' vu Wolz selwer entstanen. 1976 huet sech dunn nach de Foussballclub vu [[Wegdichen]], d'''Arminia Weidingen'' dem Fusiounsveräin ugeschloss. D'éischt Ekipp vu Wolz ass 1972/73 an d'éischt Divisioun, 1978/79 dunn an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] gestigen. 1981/82, nëmmen eng zéng Joer no der Fusioun, hunn déi Wëlzer hir éischt Saison [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]] gespillt. Zanterhier ass de Club zwar véiermol aus der ieweschter Divisioun erausgerutscht (1985, 1987, 1992, 2001), huet sech awer meeschtens ni ze laang an der Éierepromotioun opgehalen<ref>1987/88 bis 1990/91 war bis ewell déi längst Period an där Wolz, no 1981, Éierepromotioun gespillt huet. (Stand: 2007)</ref> a bis ewell ëmmer nees den Opstig zeréck an d'Nationaldivisioun gepackt. An der Saison 2015/16 huet de Veräi fir d'lescht an der BGL Ligue gespillt. Gréisste Succès an der Veräinsgeschicht war d'Erreeche vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupefinall]] 2000/2001 an där sech um Enn awer d'[[FC Etzella Ettelbréck|Ettelbrécker Etzella]] mat 5-3 duerchsetze konnt. Wolz huet nach ni bei enger europäescher Clubkompetitioun matmaache kënnen. D'Championnatsmatcher vun der éischter Ekipp goufe bis Oktober 2015 um ''Terrain Géitzt'' zu Nidderwolz gespillt. Den Terrain war am Ganze fir 2 000 Leit zougelooss, wouvunner 500 Plaze Stéiplazen op der Tribün waren. Net wäit vum Haaptterrain ewech louch en zweeten Terrain mat syntheeteschem Wues. Dës Terraine maache Plaz fir e Wunnquartier. De 25. Oktober 2015 huet de Veräi fir déi éischt Kéier um neien Terrain ''[[Poetz]]'' zu Wegdiche gespillt.<ref>[https://www.transfermarkt.de/spielbericht/index/spielbericht/2584797 FC Wiltz 71 - RM Hamm Benfica 0:1] 25.10.2015, Éischte Match um neien Terrain "Poetz", transfermarkt.de</ref> Nieft dem Haaptterrain, sinn op dësem Sportkomplex nach zwee weider Trainingsterrainen, dovun ee mat syntheeteschem Wues. == Nationale Palmarès == '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Finalist''' (1x): 2001 == Rekorder an der BGL Ligue (Stand: Januar 2015) == * Wolz huet déi héchsten Néierlag an der Geschicht vun der [[Foussball Nationaldivisioun|BGL-Ligue]] missen astiechen: den 21. November 2010 gouf d'Ekipp zu Diddeleng vum [[F91 Diddeleng]] mat 15:0 iwwerrannt.<ref>[https://www.transfermarkt.de/spielbericht/index/spielbericht/1064702 F91 Diddeleng - FC Wolz 71 15:0] 21.11.2010, transfermarkt.de</ref> * Déi héchst Victoire konnt den FC Wolz de 15. Mee 1983 mat engem 6:0 géint Alliance Diddeleng feieren. * Rekordspiller ass de [[Marc Gira]] mat 253 Asätz an der Nationaldivisioun (tëscht 1984 an 2006). * Déi meeschte Goaler fir de Veräin huet de [[Franco Iovino]] geschoss (81 Goaler). == Bekannt fréier Spiller == * [[Samuel Ipoua]] * [[Gauthier Remacle]] * [[Marc Gira]] * [[Théo Malget]] * [[Sanel Ibrahimovic]] * [[Franco Iovino]] *[[Romain Schneider]] *[[Robert Thillens]] == Um Spaweck == * {{fr}}{{lb}} [http://www.fcwiltz.lu/ Offiziell Websäit vu Wolz 71] {{Referenzen an Notten}} {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} <div style="clear:both;"></div> [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Wolz]] [[Kategorie:Gemeng Wolz]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] 6u6evb4ul5mfk262pvrtver932zhs0s 2704513 2704512 2026-09-09T12:14:46Z Makenzis 35893 2704513 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Wolz 71 | Logo = [[Fichier:Fc wiltz71.png|120px|FC Wolz 71]] | Offiziellen Numm = Football Club Wiltz 71 | Spëtznumm = | Grënnung = [[1971]] | Veräinsfaarwen = Rout-Wäiss | Opgeléist = | Stadion = [[Poetz]],<br> [[Wegdichen]] | Plazen = 2 000 | President = [[Michael Schenk]] <br>De [[Romain Schneider]] ass Éierepresident. | Trainer = Dan Huet (säit 2016/17) | Aktuelle Championnat = BGL League | Saison = 2025/26 | Positioun = 3. Plaz, [[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=ff0000|body1=ff0000|rightarm1=ff0000|shorts1=FFFFFF|socks1=ff0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=2A52BE|body2=2A52BE|rightarm2=2A52BE|shorts2=2A52BE|socks2=2A52BE| }} Den '''FC Wolz 71''' (offiziell ''F.C. Wiltz 71'') ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu [[Wolz]]. De Veräin ass 1971 aus der Fusioun vun de Clibb aus der Wëlzer Gemeng, der ''Union Sportive Niederwiltz'' vun [[Nidderwolz]] an dem ''Gold a Ro'd Wiltz'' vu Wolz selwer entstanen. 1976 huet sech dunn nach de Foussballclub vu [[Wegdichen]], d'''Arminia Weidingen'' dem Fusiounsveräin ugeschloss. D'éischt Ekipp vu Wolz ass 1972/73 an d'éischt Divisioun, 1978/79 dunn an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] gestigen. 1981/82, nëmmen eng zéng Joer no der Fusioun, hunn déi Wëlzer hir éischt Saison [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]] gespillt. Zanterhier ass de Club zwar véiermol aus der ieweschter Divisioun erausgerutscht (1985, 1987, 1992, 2001), huet sech awer meeschtens ni ze laang an der Éierepromotioun opgehalen<ref>1987/88 bis 1990/91 war bis ewell déi längst Period an där Wolz, no 1981, Éierepromotioun gespillt huet. (Stand: 2007)</ref> a bis ewell ëmmer nees den Opstig zeréck an d'Nationaldivisioun gepackt. An der Saison 2015/16 huet de Veräi fir d'lescht an der BGL Ligue gespillt. Gréisste Succès an der Veräinsgeschicht war d'Erreeche vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupefinall]] 2000/2001 an där sech um Enn awer d'[[FC Etzella Ettelbréck|Ettelbrécker Etzella]] mat 5-3 duerchsetze konnt. Wolz huet nach ni bei enger europäescher Clubkompetitioun matmaache kënnen. D'Championnatsmatcher vun der éischter Ekipp goufe bis Oktober 2015 um ''Terrain Géitzt'' zu Nidderwolz gespillt. Den Terrain war am Ganze fir 2 000 Leit zougelooss, wouvunner 500 Plaze Stéiplazen op der Tribün waren. Net wäit vum Haaptterrain ewech louch en zweeten Terrain mat syntheeteschem Wues. Dës Terraine maache Plaz fir e Wunnquartier. De 25. Oktober 2015 huet de Veräi fir déi éischt Kéier um neien Terrain ''[[Poetz]]'' zu Wegdiche gespillt.<ref>[https://www.transfermarkt.de/spielbericht/index/spielbericht/2584797 FC Wiltz 71 - RM Hamm Benfica 0:1] 25.10.2015, Éischte Match um neien Terrain "Poetz", transfermarkt.de</ref> Nieft dem Haaptterrain, sinn op dësem Sportkomplex nach zwee weider Trainingsterrainen, dovun ee mat syntheeteschem Wues. == Nationale Palmarès == '''[[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]]''': * '''Finalist''' (1x): 2001 == Rekorder an der BGL Ligue (Stand: Januar 2015) == * Wolz huet déi héchsten Néierlag an der Geschicht vun der [[Foussball Nationaldivisioun|BGL-Ligue]] missen astiechen: den 21. November 2010 gouf d'Ekipp zu Diddeleng vum [[F91 Diddeleng]] mat 15:0 iwwerrannt.<ref>[https://www.transfermarkt.de/spielbericht/index/spielbericht/1064702 F91 Diddeleng - FC Wolz 71 15:0] 21.11.2010, transfermarkt.de</ref> * Déi héchst Victoire konnt den FC Wolz de 15. Mee 1983 mat engem 6:0 géint Alliance Diddeleng feieren. * Rekordspiller ass de [[Marc Gira]] mat 253 Asätz an der Nationaldivisioun (tëscht 1984 an 2006). * Déi meeschte Goaler fir de Veräin huet de [[Franco Iovino]] geschoss (81 Goaler). == Bekannt fréier Spiller == * [[Samuel Ipoua]] * [[Gauthier Remacle]] * [[Marc Gira]] * [[Théo Malget]] * [[Sanel Ibrahimovic]] * [[Franco Iovino]] *[[Romain Schneider]] *[[Robert Thillens]] == Um Spaweck == * {{fr}}{{lb}} [http://www.fcwiltz.lu/ Offiziell Websäit vu Wolz 71] {{Referenzen an Notten}} {{Navigatioun lëtzebuergesch Foussballnationaldivisioun}} <div style="clear:both;"></div> [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballclibb|Wolz]] [[Kategorie:Gemeng Wolz]] [[Kategorie:Veräiner an der lëtzebuergescher Foussballnationaldivisioun]] 0jidqq0g4n44f42wyfqfscxms6rx6kw Nicolas Sarkozy 0 38121 2704618 2660221 2026-09-10T08:43:52Z Mobby 12 60927 k 2704618 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 23. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 16. Mee 2007 – 15. Mee 2012 | Virgänger = [[Jacques Chirac]] | Nofollger = [[François Hollande]] }} Den '''Nicolas Sarkozy''' (mam ganzen Numm '''Nicolas, Paul, Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa'''), gebuer den [[28. Januar]] [[1955]] am [[17. Arrondissement]] vu [[Paräis]], ass e [[frankräich|franséische]] [[Politiker]]. Hie war vun 2007 bis 2012 [[Lëscht vun de franséische Presidenten|President vun der Republik Frankräich]] a Coprënz vun [[Andorra]]. == Politesch Karriär == {{Iwwerschaffe vu Kapitel}} === Lokal- a Regionalpolitiker === Den Nicolas Sarkozy huet seng politesch Karriär als Lokalpolitker 1977 als Gemengerot vun [[Neuilly-sur-Seine]] ugefaangen, wou hien dunn och vum 29. Abrëll 1983 bis de 7. Mee 2002 Buergermeeschter war. Vun 1986 bis 1988 war hie Vizepresident a vun 2004 bis 2007 President vum [[Departementsrot vun den Hauts-de-Seine]]. Vun 1983 bis 1988 war en am Regionalrot fir d'[[Île-de-France]] === Politiker op nationalem Plang === Tëscht 1988 an 2005 war hien Deputéierten an der [[Nationalversammlung (Frankräich)|Nationalversammlung]] a vum 20. Juli bis de 14. September 1999 Europadeputéierten an e puermol Minister (Budget- a Communicatiounsminister, Inneminister, Wirtschafts-, Finanz- an Industrieminister...) ënner de Presidente [[François Mitterrand]] (Cohabitatiounsregierung [[Édouard Balladur]]) a [[Jacques Chirac]]. Hie war, éier e Staatspresident gouf, och President vun der ''[[Union pour un mouvement populaire|UMP]]''. Bei de Presidentschaftswalen [[2007]] ass hien de [[6. Mee]] mat 53,06 % vun de Stëmmen zum President vu Frankräich gewielt ginn. Seng Kontrahentin am 2. Tour, d'[[Ségolène Royal]], krut der 46,94 %. 2012 war hie Kandidat fir erëmgewielt ze ginn, huet d'Walen awer de 6. Mee géint de Sozialist [[François Hollande]] verluer. 2014 ass hien erëm President vun der UMP ginn a konnt am Mee 2015 eng Ännerung vum Numm vun der Partei an ''[[D'Republikaner (Frankräich)|D'Republikaner]]'' (''Les Républicains'') duerchsetzen. ==Famill== Den Nicolas Sarkozy huet [[Ungarn|ungaresch]] Wuerzelen op sengem Papp senger Säit a gemëscht griichesch-franséisch Originnen op der Säit vu senger Mamm (de Papp vu senger Mamm, den Dr. Mallah, war e Judd, dee vun [[Thessaloniki]] a Frankräich agewandert war). Den Nicolas Sarkozy, dee sech zum [[Katholizismus]] bekennt, ass dräimol bestuet ginn, fir d'lescht mat der [[Carla Bruni]], an huet véier Kanner. ==Auszeechnungen== Am November [[2019]] krut den Nicolas Sarkozy de ''Prix Edgar-Faure'' fir säi Buch ''Passions'' an deem en opriichteg, riichteraus a mat engem bestëmmte Recul säi politesche Parcours beschreift. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Georges Mandel: le moine de la politique'' (eng politesch Biographie); Paräis, 1994. * ''Libre''; Paräis (Robert Laffont & Fixot), 2001. * ''Ensemble''; Paräis (XO Éditions), 2007. * ''Un traité pour l'Europe''; Paräis (Dalloz), 2008. * ''La France pour la vie''; Paräis (Plon), 2016. * ''Tout pour la France''; Paräis (Plon), 2016. * ''Passions''; Paräis (Éditions de l'Observatoire), 2019. * ''Le temps des tempêtes''; 1. Band; Paräis (Éd. de l'Observatoire), 2020; 528 Säiten. == Literatur == * Thierry Desjardins, ''Galipettes et cabrioles à l'Élysée''; Paräis (Fayard), 2008. * Samir Naïr, ''Un détournement - Nicolas Sarkozy et la "politique de civilisation" ''; Paräis (Gallimard), 2008. * Jean-Marie Rouart (de l'Acad. fr.), ''Devoir d'insolence''; Paräis (Grasset), 2008. ==Gielercher== *{{Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles}} *{{Grand-croix de l'ordre national du Mérite}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{DEFAULTSORT:Sarkozy Nicolas}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]] [[Kategorie:Franséisch Affekoten]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Franséisch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles]] [[Kategorie:Franséisch Kommunikatiounsministeren]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Franséisch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Franséisch Staatsministeren]] sh7wmpsmwbpwt1353g4jfcjyhi2lbxv Schabloun:Infobox Land 10 41294 2704611 2702576 2026-09-10T08:31:06Z Mobby 12 60927 Test 2704611 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodyclass = geography land | above = {{If empty | {{{Numm|}}} | {{wikidata|property|P1448}} | {{PAGENAME}} }} | aboveclass = fn org <!-- Fändel a Wopen --> | image1 = {{#if:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }} |<div style="display:grid; grid-template-columns:1fr 1fr; column-gap:10px; align-items:end; width:100%; text-align:center;"><div>{{#if:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} }} |[[Fichier:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} }}{{!}}{{If empty | {{{Fändel Bildbreet|}}} | 130px }}]]<br>{{#if:{{{Fändel Artikel|}}} | [[{{{Fändel Artikel}}}|Fändel]] | Fändel }} }}</div><div>{{#if:{{If empty | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }} |[[Fichier:{{If empty | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }}{{!}}{{If empty | {{{Wope Breet|}}} | 110px }}]]<br>{{#if:{{{Wopen Artikel|}}} | [[{{{Wopen Artikel}}}|Wopen]] | Wopen }} }}</div></div> }} <!-- Devise --> | header3 = {{#if:{{If empty | {{{National Devise|}}} | {{wikidata|property|P1451}} }}|National Devise}} | data4 = {{If empty | {{{National Devise|}}} | {{wikidata|property|P1451}} }} <!-- Kaart --> | image5 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage | image={{If empty | {{{Kaart|}}} | {{wikidata|property|raw|P242}} }} | size={{If empty|{{{Kaart Breet|}}}|280px}} | alt=Kaart mat der Lag vum Land }} | caption5 = {{#if:{{If empty | {{{Kaart|}}} | {{wikidata|property|raw|P242}} }}|Lag vum Land}} <!-- Allgemeng Informatiounen --> | header6 = Allgemeng Informatiounen | label7 = Offiziell Sprooch | data7 = {{If empty | {{{Offiziell Sprooch|}}} | {{wikidata|properties|linked|P37}} }} | label8 = {{#if:{{{Verwaltungszentrum|}}} | Verwaltungszentrum | Haaptstad }} | data8 = {{If empty | {{{Haaptstad|}}} | {{{Verwaltungszentrum|}}} | {{wikidata|property|linked|P36}} }} | label9 = Awunner vun der Haaptstad | data9 = {{{Haaptstad Awunner|}}} | label10 = Koordinate vun der Haaptstad | data10 = {{{Haaptstad Koordinaten|}}} | label11 = Staatsform | data11 = {{If empty | {{{Staatsform|}}} | {{wikidata|property|linked|P122}} }} <!-- Staatsleedung --> | header12 = Staatsleedung | label13 = {{If empty | {{{Landeschef Titel|}}} | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P35 | officeProperty = P1906 }} | {{If empty | {{wikidata|property|linked|P1906}} | Staatschef }} }} }} | data13 = {{If empty | {{{Landeschef|}}} | {{wikidata|properties|linked|P35}} }} | label14 = {{If empty | {{{Regierungschef Titel|}}} | {{#if:{{{Regierungschef|}}} | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P6 | officeProperty = P1313 }} | {{If empty | {{wikidata|property|linked|P1313}} | Regierungschef }} }} | {{#ifeq: {{wikidata|properties|raw|P35}} | {{wikidata|properties|raw|P6}} | | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P6 | officeProperty = P1313 }} | {{If empty | {{wikidata|property|linked|P1313}} | Regierungschef }} }} }} }} }} | data14 = {{If empty | {{{Regierungschef|}}} | {{#if:{{{Regierungschef Titel|}}} | {{wikidata|properties|linked|P6}} | {{#ifeq: {{wikidata|properties|raw|P35}} | {{wikidata|properties|raw|P6}} | | {{wikidata|properties|linked|P6}} }} }} }} <!-- Geographie a Bevëlkerung --> | header15 = Geographie a Bevëlkerung | label16 = Fläch | data16 = {{If empty | {{#if:{{{Total Fläch|}}} | {{{Total Fläch}}} km² }} | {{wikidata|property|P2046}} }}{{#if:{{{Fläch Plaz|}}} | <br><small>({{{Fläch Plaz}}}. Plaz)</small> }} | label17 = Waasserfläch | data17 = {{#if:{{{Waasserfläch|}}} | {{{Waasserfläch}}} % }} | label18 = Bevëlkerung | data18 = {{If empty | {{{Bevëlkerung|}}} | {{wikidata|property|P1082}}{{#invoke:Infobox Land|populationDate}} }}{{#if:{{{Bevëlkerung Plaz|}}} | <br><small>({{{Bevëlkerung Plaz}}}. Plaz)</small> }} | label19 = Bevëlkerungsdicht | data19 = {{#if:{{{Bevëlkerungsdicht|}}} | {{{Bevëlkerungsdicht}}} Awunner/km² }} <!-- Geschicht a Staatssymboler --> | header20 = Geschicht a Staatssymboler | label21 = Grënnung | data21 = {{{Grënnung|}}} | label22 = Virgänger | data22 = {{{Virgänger|}}} | label23 = Onofhängegkeet | data23 = {{{Onofhängegkeet|}}} | label24 = Opléisung | data24 = {{{Opléisung|}}} | label25 = Nofollger | data25 = {{{Nofollger|}}} | label26 = Nationalfeierdag | data26 = {{{Nationalfeierdag|}}} | label27 = Nationalhymn | data27 = {{#if:{{{Nationalhymn|}}}|{{{Nationalhymn}}}|{{wikidata|property|linked|P85}}}} <!-- Praktesch Informatiounen --> | header28 = Praktesch Informatiounen | label29 = Wärung | data29 = {{If empty | {{{Wärung|}}} | {{wikidata|property|linked|P38}} | {{wikidata|property|linked|P498}} }} | label30 = Zäitzon | data30 = {{#if:{{{Zäitzon|}}}|[[UTC]] {{{Zäitzon}}}|{{wikidata|property|linked|P421}}}} | label31 = Internet-TLD | data31 = {{If empty | {{{Internet TLD|}}} | {{wikidata|property|linked|P78}} }} | label32 = Internationalen Telefonsprefix | data32 = {{If empty | {{{Telefonsprefix|}}} | {{wikidata|property|P474}} }} <!-- Zousätzlech Felder --> | data33 = {{{Notizen|}}} | data34 = {{#if:{{{Extra Bild|}}} | [[Fichier:{{{Extra Bild}}}|280px|center]] {{#if:{{{Extra Bild Text|}}} | <div class="infobox-caption">{{{Extra Bild Text}}}</div> }} }}{{#if:{{{Extra Bild2|}}} | [[Fichier:{{{Extra Bild2}}}|280px|center]] {{#if:{{{Extra Bild2 Text|}}} | <div class="infobox-caption">{{{Extra Bild2 Text}}}</div> }} }} }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentatioun}} [[Kategorie:Länner]] [[Kategorie:Schablounen:Geographie]] [[Kategorie:Infoboxen:Geographie]] </noinclude> q5fm4o80negcgmagzglt6937ea6a8yx 2704612 2704611 2026-09-10T08:32:27Z Mobby 12 60927 2704612 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodyclass = geography land | above = {{If empty | {{{Numm|}}} | {{wikidata|property|P1448}} | {{PAGENAME}} }} | aboveclass = fn org <!-- Fändel a Wopen --> | image1 = {{#if:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }} |<div style="display:grid; grid-template-columns:1fr 1fr; column-gap:10px; align-items:end; width:100%; text-align:center;"><div>{{#if:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} }} |[[Fichier:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} }}{{!}}{{If empty | {{{Fändel Bildbreet|}}} | 130px }}]]<br>{{#if:{{{Fändel Artikel|}}} | [[{{{Fändel Artikel}}}|Fändel]] | Fändel }} }}</div><div>{{#if:{{If empty | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }} |[[Fichier:{{If empty | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }}{{!}}{{If empty | {{{Wope Breet|}}} | 110px }}]]<br>{{#if:{{{Wopen Artikel|}}} | [[{{{Wopen Artikel}}}|Wopen]] | Wopen }} }}</div></div> }} <!-- Devise --> | header3 = {{#if:{{If empty | {{{National Devise|}}} | {{wikidata|property|P1451}} }}|National Devise}} | data4 = {{If empty | {{{National Devise|}}} | {{wikidata|property|P1451}} }} <!-- Kaart --> | image5 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage | image={{If empty | {{{Kaart|}}} | {{wikidata|property|raw|P242}} }} | size={{If empty|{{{Kaart Breet|}}}|280px}} | alt=Kaart mat der Lag vum Land }} | caption5 = {{#if:{{If empty | {{{Kaart|}}} | {{wikidata|property|raw|P242}} }}|Lag vum Land}} <!-- Allgemeng Informatiounen --> | header6 = Allgemeng Informatiounen | label7 = Offiziell Sprooch | data7 = {{If empty | {{{Offiziell Sprooch|}}} | {{wikidata|properties|linked|P37}} }} | label8 = {{#if:{{{Verwaltungszentrum|}}} | Verwaltungszentrum | Haaptstad }} | data8 = {{If empty | {{{Haaptstad|}}} | {{{Verwaltungszentrum|}}} | {{wikidata|property|linked|P36}} }} | label9 = Awunner vun der Haaptstad | data9 = {{{Haaptstad Awunner|}}} | label10 = Koordinate vun der Haaptstad | data10 = {{{Haaptstad Koordinaten|}}} | label11 = Staatsform | data11 = {{If empty | {{{Staatsform|}}} | {{wikidata|property|linked|P122}} }} <!-- Staatsleedung --> | header12 = Staatsleedung | label13 = {{If empty | {{{Landeschef Titel|}}} | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P35 | officeProperty = P1906 }} | {{If empty | {{wikidata|property|linked|P1906}} | Staatschef }} }} }} | data13 = {{If empty | {{{Landeschef|}}} | {{wikidata|properties|linked|P35}} }} | label14 = {{If empty | {{{Regierungschef Titel|}}} | {{#if:{{{Regierungschef|}}} | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P6 | officeProperty = P1313 }} | {{If empty | {{wikidata|property|linked|P1313}} | Regierungschef }} }} | {{#ifeq: {{wikidata|properties|raw|P35}} | {{wikidata|properties|raw|P6}} | | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P6 | officeProperty = P1313 }} | {{If empty | {{wikidata|properties|linked|P1313}} | Regierungschef }} }} }} }} }} | data14 = {{If empty | {{{Regierungschef|}}} | {{#if:{{{Regierungschef Titel|}}} | {{wikidata|properties|linked|P6}} | {{#ifeq: {{wikidata|properties|raw|P35}} | {{wikidata|properties|raw|P6}} | | {{wikidata|properties|linked|P6}} }} }} }} <!-- Geographie a Bevëlkerung --> | header15 = Geographie a Bevëlkerung | label16 = Fläch | data16 = {{If empty | {{#if:{{{Total Fläch|}}} | {{{Total Fläch}}} km² }} | {{wikidata|property|P2046}} }}{{#if:{{{Fläch Plaz|}}} | <br><small>({{{Fläch Plaz}}}. Plaz)</small> }} | label17 = Waasserfläch | data17 = {{#if:{{{Waasserfläch|}}} | {{{Waasserfläch}}} % }} | label18 = Bevëlkerung | data18 = {{If empty | {{{Bevëlkerung|}}} | {{wikidata|property|P1082}}{{#invoke:Infobox Land|populationDate}} }}{{#if:{{{Bevëlkerung Plaz|}}} | <br><small>({{{Bevëlkerung Plaz}}}. Plaz)</small> }} | label19 = Bevëlkerungsdicht | data19 = {{#if:{{{Bevëlkerungsdicht|}}} | {{{Bevëlkerungsdicht}}} Awunner/km² }} <!-- Geschicht a Staatssymboler --> | header20 = Geschicht a Staatssymboler | label21 = Grënnung | data21 = {{{Grënnung|}}} | label22 = Virgänger | data22 = {{{Virgänger|}}} | label23 = Onofhängegkeet | data23 = {{{Onofhängegkeet|}}} | label24 = Opléisung | data24 = {{{Opléisung|}}} | label25 = Nofollger | data25 = {{{Nofollger|}}} | label26 = Nationalfeierdag | data26 = {{{Nationalfeierdag|}}} | label27 = Nationalhymn | data27 = {{#if:{{{Nationalhymn|}}}|{{{Nationalhymn}}}|{{wikidata|property|linked|P85}}}} <!-- Praktesch Informatiounen --> | header28 = Praktesch Informatiounen | label29 = Wärung | data29 = {{If empty | {{{Wärung|}}} | {{wikidata|property|linked|P38}} | {{wikidata|property|linked|P498}} }} | label30 = Zäitzon | data30 = {{#if:{{{Zäitzon|}}}|[[UTC]] {{{Zäitzon}}}|{{wikidata|property|linked|P421}}}} | label31 = Internet-TLD | data31 = {{If empty | {{{Internet TLD|}}} | {{wikidata|property|linked|P78}} }} | label32 = Internationalen Telefonsprefix | data32 = {{If empty | {{{Telefonsprefix|}}} | {{wikidata|property|P474}} }} <!-- Zousätzlech Felder --> | data33 = {{{Notizen|}}} | data34 = {{#if:{{{Extra Bild|}}} | [[Fichier:{{{Extra Bild}}}|280px|center]] {{#if:{{{Extra Bild Text|}}} | <div class="infobox-caption">{{{Extra Bild Text}}}</div> }} }}{{#if:{{{Extra Bild2|}}} | [[Fichier:{{{Extra Bild2}}}|280px|center]] {{#if:{{{Extra Bild2 Text|}}} | <div class="infobox-caption">{{{Extra Bild2 Text}}}</div> }} }} }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentatioun}} [[Kategorie:Länner]] [[Kategorie:Schablounen:Geographie]] [[Kategorie:Infoboxen:Geographie]] </noinclude> kgotxomaon99r39ldvzbu54ofalhvms 2704613 2704612 2026-09-10T08:33:51Z Mobby 12 60927 2704613 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodyclass = geography land | above = {{If empty | {{{Numm|}}} | {{wikidata|property|P1448}} | {{PAGENAME}} }} | aboveclass = fn org <!-- Fändel a Wopen --> | image1 = {{#if:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }} |<div style="display:grid; grid-template-columns:1fr 1fr; column-gap:10px; align-items:end; width:100%; text-align:center;"><div>{{#if:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} }} |[[Fichier:{{If empty | {{{Fändel|}}} | {{wikidata|property|raw|P41}} }}{{!}}{{If empty | {{{Fändel Bildbreet|}}} | 130px }}]]<br>{{#if:{{{Fändel Artikel|}}} | [[{{{Fändel Artikel}}}|Fändel]] | Fändel }} }}</div><div>{{#if:{{If empty | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }} |[[Fichier:{{If empty | {{{Wopen|}}} | {{wikidata|property|raw|P94}} }}{{!}}{{If empty | {{{Wope Breet|}}} | 110px }}]]<br>{{#if:{{{Wopen Artikel|}}} | [[{{{Wopen Artikel}}}|Wopen]] | Wopen }} }}</div></div> }} <!-- Devise --> | header3 = {{#if:{{If empty | {{{National Devise|}}} | {{wikidata|property|P1451}} }}|National Devise}} | data4 = {{If empty | {{{National Devise|}}} | {{wikidata|property|P1451}} }} <!-- Kaart --> | image5 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage | image={{If empty | {{{Kaart|}}} | {{wikidata|property|raw|P242}} }} | size={{If empty|{{{Kaart Breet|}}}|280px}} | alt=Kaart mat der Lag vum Land }} | caption5 = {{#if:{{If empty | {{{Kaart|}}} | {{wikidata|property|raw|P242}} }}|Lag vum Land}} <!-- Allgemeng Informatiounen --> | header6 = Allgemeng Informatiounen | label7 = Offiziell Sprooch | data7 = {{If empty | {{{Offiziell Sprooch|}}} | {{wikidata|properties|linked|P37}} }} | label8 = {{#if:{{{Verwaltungszentrum|}}} | Verwaltungszentrum | Haaptstad }} | data8 = {{If empty | {{{Haaptstad|}}} | {{{Verwaltungszentrum|}}} | {{wikidata|property|linked|P36}} }} | label9 = Awunner vun der Haaptstad | data9 = {{{Haaptstad Awunner|}}} | label10 = Koordinate vun der Haaptstad | data10 = {{{Haaptstad Koordinaten|}}} | label11 = Staatsform | data11 = {{If empty | {{{Staatsform|}}} | {{wikidata|property|linked|P122}} }} <!-- Staatsleedung --> | header12 = Staatsleedung | label13 = {{If empty | {{{Landeschef Titel|}}} | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P35 | officeProperty = P1906 }} | {{If empty | {{wikidata|properties|linked|P1906}} | Staatschef }} }} }} | data13 = {{If empty | {{{Landeschef|}}} | {{wikidata|properties|linked|P35}} }} | label14 = {{If empty | {{{Regierungschef Titel|}}} | {{#if:{{{Regierungschef|}}} | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P6 | officeProperty = P1313 }} | {{If empty | {{wikidata|property|linked|P1313}} | Regierungschef }} }} | {{#ifeq: {{wikidata|properties|raw|P35}} | {{wikidata|properties|raw|P6}} | | {{If empty | {{#invoke:Infobox Land | genderedOfficeLabel | personProperty = P6 | officeProperty = P1313 }} | {{If empty | {{wikidata|properties|linked|P1313}} | Regierungschef }} }} }} }} }} | data14 = {{If empty | {{{Regierungschef|}}} | {{#if:{{{Regierungschef Titel|}}} | {{wikidata|properties|linked|P6}} | {{#ifeq: {{wikidata|properties|raw|P35}} | {{wikidata|properties|raw|P6}} | | {{wikidata|properties|linked|P6}} }} }} }} <!-- Geographie a Bevëlkerung --> | header15 = Geographie a Bevëlkerung | label16 = Fläch | data16 = {{If empty | {{#if:{{{Total Fläch|}}} | {{{Total Fläch}}} km² }} | {{wikidata|property|P2046}} }}{{#if:{{{Fläch Plaz|}}} | <br><small>({{{Fläch Plaz}}}. Plaz)</small> }} | label17 = Waasserfläch | data17 = {{#if:{{{Waasserfläch|}}} | {{{Waasserfläch}}} % }} | label18 = Bevëlkerung | data18 = {{If empty | {{{Bevëlkerung|}}} | {{wikidata|property|P1082}}{{#invoke:Infobox Land|populationDate}} }}{{#if:{{{Bevëlkerung Plaz|}}} | <br><small>({{{Bevëlkerung Plaz}}}. Plaz)</small> }} | label19 = Bevëlkerungsdicht | data19 = {{#if:{{{Bevëlkerungsdicht|}}} | {{{Bevëlkerungsdicht}}} Awunner/km² }} <!-- Geschicht a Staatssymboler --> | header20 = Geschicht a Staatssymboler | label21 = Grënnung | data21 = {{{Grënnung|}}} | label22 = Virgänger | data22 = {{{Virgänger|}}} | label23 = Onofhängegkeet | data23 = {{{Onofhängegkeet|}}} | label24 = Opléisung | data24 = {{{Opléisung|}}} | label25 = Nofollger | data25 = {{{Nofollger|}}} | label26 = Nationalfeierdag | data26 = {{{Nationalfeierdag|}}} | label27 = Nationalhymn | data27 = {{#if:{{{Nationalhymn|}}}|{{{Nationalhymn}}}|{{wikidata|property|linked|P85}}}} <!-- Praktesch Informatiounen --> | header28 = Praktesch Informatiounen | label29 = Wärung | data29 = {{If empty | {{{Wärung|}}} | {{wikidata|property|linked|P38}} | {{wikidata|property|linked|P498}} }} | label30 = Zäitzon | data30 = {{#if:{{{Zäitzon|}}}|[[UTC]] {{{Zäitzon}}}|{{wikidata|property|linked|P421}}}} | label31 = Internet-TLD | data31 = {{If empty | {{{Internet TLD|}}} | {{wikidata|property|linked|P78}} }} | label32 = Internationalen Telefonsprefix | data32 = {{If empty | {{{Telefonsprefix|}}} | {{wikidata|property|P474}} }} <!-- Zousätzlech Felder --> | data33 = {{{Notizen|}}} | data34 = {{#if:{{{Extra Bild|}}} | [[Fichier:{{{Extra Bild}}}|280px|center]] {{#if:{{{Extra Bild Text|}}} | <div class="infobox-caption">{{{Extra Bild Text}}}</div> }} }}{{#if:{{{Extra Bild2|}}} | [[Fichier:{{{Extra Bild2}}}|280px|center]] {{#if:{{{Extra Bild2 Text|}}} | <div class="infobox-caption">{{{Extra Bild2 Text}}}</div> }} }} }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentatioun}} [[Kategorie:Länner]] [[Kategorie:Schablounen:Geographie]] [[Kategorie:Infoboxen:Geographie]] </noinclude> 4la6hu2d6rgf69806xevspq45yrvxjy Gréider 0 43289 2704509 2631660 2026-09-09T12:05:53Z GilPe 14980 Korr. 2704509 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Grader bei der Aarbecht.jpg|thumb|400px|right|E Gréider bei der Aarbecht]] E '''Gréider''', aus dem [[Englesch]]e ''grader'', ass eng [[Baumaschinn]] déi benotzt gëtt fir grouss Flächen exakt ze planéieren. Gréideren hu meeschten dräi [[Achs (Technik)|Achsen]]. Dovu sinn der zwou um hënneschten Deel beieneen, a si sinn nom [[Tandemachs]]esystem montéiert mat enger Spezialophänkung déi vu sech aus scho kleng Bossen iwwer dem Fueren op d'Hallschent vum Héichtenënnersched deen e bei enger Eenzelachs hätt, reduzéiert. De Motor an d'Kabinn fir de Chauffer sinn iwwer der hënneschter Achs. Déi drëtt Achs, also déi viischt, ass d'Steierachs. Tëscht der viischter an den hënneschten Achsen ass en Dréikranz ënner deem d'[[Schëld (Baumaschinn)|Schëld]] montéiert ass. Dëst Schëld ka bei de meeschte Gréideren ëm 360° gedréint ginn. Iwwer en hydraulesche System kann och den Ustellwénkel an der vertikaler Linn verstallt ginn. Iwwer eng Schinn déi iwwer den Dréikranz am Niveau verstallt ka ginn, kann et och zur Säit aus, no riets oder lénks iwwer den normale Gabarit erausgefuer ginn, an et ka praktesch bis zu engem 90° Wénkel zu der Fuerrichtung gedréint ginn. Den Achsestand bei engem Gréider ass relativ grouss sou datt Knubbelen, déi en Héichtenënnerscheed op der hënneschter oder viischter Achs erbäiféieren, an der Mëtt op ee Minimum reduzéiert ginn. D'Direktiounsgestell op der viischter Achs ass sou gebaut, datt de Gréider sech an enger Kéier liicht zur bannenzeger Säit vun der Kéier senkt, a sou automatesch d'Iwwerhéijung vun der Kéier mécht, ouni datt d'Schëld dofir muss regléiert ginn. == Produzente vu Gréideren == *[[Caterpillar Inc.]] *[[Case Corporation|Case]] *[[Grove]] *[[Hitachi Construction Machinery (Europe)]] *[[Ingersoll-Rand]], [https://web.archive.org/web/20110129084703/http://www.ingersollrand.com/ Websäit] *[[Komatsu]] *[[New Holland]] *[[Terex]], [http://www.terex.com/ Websäit] *[[Veekmas Oy]], e [[Finnland|finnesche]] Produzent, [https://web.archive.org/web/20070819035956/http://www.veekmas.com/main.site?action=siteupdate/view&id=13 Websäit] *[[Volvo Construction Equipment]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Grader}} [[Kategorie:Baumaschinnen]] gz15gy4ulouqnm8i0kbt9pbmbxwiomd 2704510 2704509 2026-09-09T12:10:46Z Puscas 735 .... 2704510 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Grader bei der Aarbecht.jpg|thumb|400px|right|E Gréider bei der Aarbecht]] E '''Gréider''', aus dem [[Englesch]]e ''grader'', ass eng [[Baumaschinn]] déi benotzt gëtt fir grouss Flächen exakt ze planéieren. Gréideren hu meeschten dräi [[Achs (Technik)|Achsen]]. Dovu sinn der zwou um hënneschten Deel beieneen, a si sinn nom [[Tandemachs]]esystem montéiert mat enger Spezialophänkung déi vu sech aus scho kleng Bossen iwwer dem Fueren op d'Hallschent vum Héichtenënnerscheed deen e bei enger Eenzelachs hätt, reduzéiert. De Motor an d'Kabinn fir de Chauffer sinn iwwer der hënneschter Achs. Déi drëtt Achs, also déi viischt, ass d'Steierachs. Tëscht der viischter an den hënneschten Achsen ass en Dréikranz ënner deem d'[[Schëld (Baumaschinn)|Schëld]] montéiert ass. Dëst Schëld ka bei de meeschte Gréideren ëm 360° gedréint ginn. Iwwer en hydraulesche System kann och den Ustellwénkel an der vertikaler Linn verstallt ginn. Iwwer eng Schinn déi iwwer den Dréikranz am Niveau verstallt ka ginn, kann et och zur Säit aus, no riets oder lénks iwwer den normale Gabarit erausgefuer ginn, an et ka praktesch bis zu engem 90° Wénkel zu der Fuerrichtung gedréint ginn. Den Achsestand bei engem Gréider ass relativ grouss sou datt Knubbelen, déi en Héichtenënnerscheed op der hënneschter oder viischter Achs erbäiféieren, an der Mëtt op ee Minimum reduzéiert ginn. D'Direktiounsgestell op der viischter Achs ass sou gebaut, datt de Gréider sech an enger Kéier liicht zur bannenzeger Säit vun der Kéier senkt, a sou automatesch d'Iwwerhéijung vun der Kéier mécht, ouni datt d'Schëld dofir muss regléiert ginn. == Produzente vu Gréideren == *[[Caterpillar Inc.]] *[[Case Corporation|Case]] *[[Grove]] *[[Hitachi Construction Machinery (Europe)]] *[[Ingersoll-Rand]], [https://web.archive.org/web/20110129084703/http://www.ingersollrand.com/ Websäit] *[[Komatsu]] *[[New Holland]] *[[Terex]], [http://www.terex.com/ Websäit] *[[Veekmas Oy]], e [[Finnland|finnesche]] Produzent, [https://web.archive.org/web/20070819035956/http://www.veekmas.com/main.site?action=siteupdate/view&id=13 Websäit] *[[Volvo Construction Equipment]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Grader}} [[Kategorie:Baumaschinnen]] 8v4ysq0dsqxaobd5yg459h6hrjqfmbz 2704546 2704510 2026-09-09T13:46:08Z Mobby 12 60927 + 2704546 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Grader bei der Aarbecht.jpg|thumb|400px|right|E Gréider bei der Aarbecht]] E '''Gréider''', aus dem [[Englesch]]e ''grader'', ass eng [[Baumaschinn]] déi benotzt gëtt fir grouss Flächen exakt ze planéieren. Gréideren hu meeschten dräi [[Achs (Technik)|Achsen]]. Dovu sinn der zwou um hënneschten Deel beieneen, a si sinn nom [[Tandemachs]]esystem montéiert mat enger Spezialophänkung déi vu sech aus scho kleng Bossen iwwer dem Fueren op d'Hallschent vum Héichtenënnerscheed deen e bei enger Eenzelachs hätt, reduzéiert. De Motor an d'Kabinn fir de Chauffer sinn iwwer der hënneschter Achs. Déi drëtt Achs, also déi viischt, ass d'Steierachs. Tëscht der viischter an den hënneschten Achsen ass en Dréikranz ënner deem d'[[Schëld (Baumaschinn)|Schëld]] montéiert ass. Dëst Schëld ka bei de meeschte Gréideren ëm 360° gedréint ginn. Iwwer en hydraulesche System kann och den Ustellwénkel an der vertikaler Linn verstallt ginn. Iwwer eng Schinn déi iwwer den Dréikranz am Niveau verstallt ka ginn, kann et och zur Säit aus, no riets oder lénks iwwer den normale Gabarit erausgefuer ginn, an et ka praktesch bis zu engem 90° Wénkel zu der Fuerrichtung gedréint ginn. Den Achsestand bei engem Gréider ass relativ grouss sou datt Knubbelen, déi en Héichtenënnerscheed op der hënneschter oder viischter Achs erbäiféieren, an der Mëtt op ee Minimum reduzéiert ginn. D'Direktiounsgestell op der viischter Achs ass sou gebaut, datt de Gréider sech an enger Kéier liicht zur bannenzeger Säit vun der Kéier senkt, a sou automatesch d'Iwwerhéijung vun der Kéier mécht, ouni datt d'Schëld dofir muss regléiert ginn. == Produzente vu Gréideren == *[[Caterpillar Inc.]] *[[Case Corporation|Case]] *[[Grove]] *[[Hitachi Construction Machinery (Europe)]] *[[Ingersoll-Rand]], [https://web.archive.org/web/20110129084703/http://www.ingersollrand.com/ Websäit] *[[Komatsu]] *[[New Holland]] *[[Terex]], [http://www.terex.com/ Websäit] *[[Veekmas Oy]], e [[Finnland|finnesche]] Produzent, [https://web.archive.org/web/20070819035956/http://www.veekmas.com/main.site?action=siteupdate/view&id=13 Websäit] *[[Volvo Construction Equipment]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Baumaschinnen]] 3o7622q40ywudxdwwy5j0b0605xbdaj Schabloun:Navigatioun Quartiere vu Lëtzebuerg 10 46500 2704538 2613948 2026-09-09T13:04:15Z Mobby 12 60927 k 2704538 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Quartiere vu Lëtzebuerg |listclass = hlist |state=expanded |title= Quartiere vun der Stad [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] |list1= *[[Beggen]] *[[Belair]] *[[Bouneweg-Nord/Verluerekascht]] *[[Bouneweg-Süd]] *[[Clausen]] *[[Dummeldeng]] *[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] *[[Gaasperech]] *[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] *[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]] *[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]] *[[Hollerech]] *[[Kierchbierg]] *[[Lampertsbierg]] *[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] *[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]] *[[Neiduerf/Weimeschhaff]] *[[Pafendall]] *[[Polvermillen]] *[[Rollengergronn|Rollengergronn/Belair-Nord]] *[[Uewerstad]] *[[Weimeschkierch]] *[[Zéisseng]] *[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] }}<noinclude> [[Kategorie:Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg| S]] [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Quartieren]] </noinclude> 729jm5ihxvcl8ydkc95jejyqjncn3xh Charles de Gaulle 0 47468 2704623 2660202 2026-09-10T08:46:37Z Mobby 12 60927 k 2704623 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 18. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 8. Januar 1959 – 28. Abrëll 1969 | Virgänger = [[René Coty]] | Nofollger = ''[[Alain Poher]]'' }} De '''Charles de Gaulle''', gebuer den [[22. November]] [[1890]] zu [[Lille]], a gestuerwen den [[9. November]] [[1970]] zu [[Colombey-les-Deux-Églises]], war e [[Frankräich|franséische]] Generol a Staatsmann a vun [[1959]] bis [[1969]] den [[Lëscht vun de franséische Presidenten|18. President vun der franséischer Republik]]. Hie war de Grënner vun der [[Fënneft Republik|Fënnefter Republik]], an och där hiren éischte President. Hien ass och als Auteur, ë.&nbsp;a. vu Memoirë bekannt. == Famill, Jugend a Formatioun == Dem Charles de Gaulle seng Famill schéngt, dem [[Eric Roussel]] no, hir Wuerzelen deelweis a [[Wales]] ze hunn<ref>Éric Roussel, ''De Gaulle'', Paräis, Gallimard, folio biographies (Nr. 39), 2008.</ref>. De [[Julien Philippe de Gaulle]], dem Charles de Gaulle säi Grousspapp an Historiker<ref>Nouvelle histoire de Paris et de ses environs.</ref> huet, no senge genealogesche Fuerschunge festgehalen, datt d'Famill méiglecherweis eng [[Normandie|normannesch]] Ofstamung hätt.<ref>{{Citation|URL=http://www.charles-de-gaulle.org/pages/l-homme/dossiers-thematiques/1890-1940-la-genese/jeunesse-et-formation/documents/la-genealogie-du-general-de-gaulle.php |Titel=La généalogie du Général de Gaulle |Gekuckt=02.09.2009 |Archiv-Datum=02.09.2009 |Archiv-URL=https://archive.wikiwix.com/cache/20090903000000/http://www.charles-de-gaulle.org/pages/l-homme/dossiers-thematiques/1890-1940-la-genese/jeunesse-et-formation/documents/la-genealogie-du-general-de-gaulle.php }}</ref>. Et ass bekannt datt virun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] ee gewësse Jean-Baptiste de Gaulle, deemno véier Generatioune virum zukünftege Generol, Procureur am [[Paräisser Parlament]] war. Do konnt säi Jong nach Affekot ginn.<!-- Ausgklamert bis mer wësse wat mat -nach just- gemengt ass) ier en ënner dem [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] nach just eng Plaz an der Feldpost vun der [[Grande Armée]] hat.--> Déi nächst Generatioun huet nach méi lues missen trëppelen, de Julien de Gaulle, deen [[1801]] zu [[Ménilmontant]] an der deemoleger Gemeng [[Belleville (Seine)|Belleville]] gebuer gi war, an deem seng Fra Joséphine Maillot, waren zwar intellektuell gebilt an hu vun historesch-literaresche Publikatioune gelieft, an hir dräi Jongen, [[Charles de Gaulle (Auteur)|Charles]], [[Xavier de Gaulle|Xavier]] an [[Henri de Gaulle|Henri]], dem Charles de Gaulle säi Papp, hunn als Erwuessen en normaalt Liewe wéi deemools an der mëttlerer [[Bourgeoisie]] gewinnt, geféiert. <!-- (ausgeklamert gehéiert an de respektiven Artikel) Den Henri de Gaulle, deen no engem [[Droit]]s- a [[Philologie]]studium bal zéng Joer Beamten am Inneministère war, gouf, wéi den [[Antiklerikalismus]] ëmmer méi héich Welle geschloen huet, schliisslech Geschichts- a Literaturprofesser am ''Enseignement libre'', an zwou kathoulesche Privatschoulen zu Paräis an zu [[Versailles]]. Spéider huet e souguer eng eege Schoul gegrënnt, de sougenannte ''Cours Fontenay''. Hien a seng Fra Jeanne Maillot waren traditionell Katholicken an Unhänger vun enger monarchistescher Restauratioun, a si hunn hir fënnef Kanner (véier Jongen an ee Meedchen) an deem Geescht erzunn.--> {{Iwwerschaffe vu Kapitel}} Vu Klengem un ass de Charles de Gaulle, selbstbewosst opgetrueden. Hien huet vill gelies an huet sech domat eng beandrockend literaresch an historesch Allgemengbildung geschaf, mä hie war och wéineg disziplinéiert an dat huet him am Endeffekt déi éischt Plazen ëmmer nees verspaart. Hien huet am grousse Ganzen d'Iwwerzeegunge vu sengen Eltere gedeelt, déi haten net vill fir déi laizistesch Republik iwwreg, hunn allerdéngs bezweifelt, datt de Capitaine [[Alfred Dreyfus]] wierklech schëlleg wier, och wa se sech net mam Aktivismus vun den ''Dreyfuards'' identifizéiere konnten. Zimmlech onerwaart, well et keng militäresch Traditioun an der Famill gouf, huet sech de Charles de Gaulle a Richtung Offizéieschskarriär orientéiert. 1906 nom [[Baccalauréat]], huet e sech d'éischt a ''Mathématiques élémentaires''-Coursen ageschriwwen, an zwar an enger kathoulescher Privatschoul zu [[Antoing]] an der [[Belsch]]. No enger Zäit als Internatsschüler koum de Charles de Gaulle dunn op Paräis zeréck an huet sech an eng ''Classe préparatoire'' vum ''Collège Stanislas'' ageschriwwen, fir de ''Concours d'entrée'' vun der d'[[Militärschoul vu Saint-Cyr]] virzebreeden. Am September [[1909]] gouf de Charles de Gaulle zu Saint-Cyr ugeholl. Hie gouf dunn, no der Basisausbildung, [[1910]] als ''Élève-officier'' op [[Arras]] an d'[[33. Infanteriesregiment]] geschéckt, wou e mat sengem Wëssen a sengen Talenter, an och mat sengem Houfert a sengem Éiergäiz opgefall ass. [[1912]] huet hien d'Offizéieschschoul als 13. vu senger Promotioun ofgeschloss, wat ee gutt Klassement war. Obschonn hien allméiglech prestigiéis oder méi roueg Plazen ugebuede krut, z.&nbsp;B. an de [[Kolonialismus|Kolonien]], huet hie beschloss, an d'33. Infanterieregiment op Arras zeréckzegoen. An deem Ament war hie sech scho bewosst, datt et geschwënn zum Krich mam [[Däitscht Räich|Däitsche Keeserräich]] géif kommen. Zu Arras war de Colonel [[Philippe Pétain]] säi Regimentschef. <!-- (ausgeklamert well ouni direkt Erklärung hänkt dee Saz an der Loft, an doriwwer eraus huet den de Gaulle méi eng wichteg Roll am Pétain sengem Liewe gespillt wéi ëmgedréint) ee Personnage deen nach eng wichteg Roll a sengem weidere Liewe spille sollt.--> == Militäresch Karriär bis 1939 == Am Ufank vum [[Éischte Weltkrich]] gouf de Läitnant Charles de Gaulle zu [[Dinant]] an der [[Belsch]] schwéier blesséiert. Wéi e sech erholl hat, gouf en nees op d'Front geschéckt, déi Kéier an d'[[Champagne]] am Rang vun engem Capitaine. Den 10. Mäerz 1915 gouf en och do blesséiert an am Februar 1916, no bei [[Douaumont]] an der [[Argonne]] gouf en eng drëtt Kéier verwonnt an dobäi gefaange geholl. Hien huet e puermol versicht fortzelafen, an dofir hunn déi Däitsch hien am [[Fort Prinz Karl|Fort VI]] vum Festungsrank vun der [[Landesfestung Ingolstadt]] agespaart. Seng Rechnung fir do fortzelafe war bal opgaangen. Hie war am Oktober zéng Deeg mat engem Kolleeg dobaussen an ënnerwee no Frankräich, ier se nees gefaange goufen. Hien huet sech d'Zäit als Krichsgefaangene mat Liesen an Diskutéiere verdriwwen, mä vum Krich huet en direkt oder aktiv näischt méi matkritt. Den [[21. November]] [[1918]], zéng Deeg nom Waffestëllstand, koum de Capitaine de Gaulle fräi a konnt zeréck a Frankräich goen. Duerno huet hie sech am [[Abrëll]] [[1919]] fräiwëlleg fir eng Affektatioun bei der [[Polen|polnescher]] Arméi gemellt. Deemools huet Polen, als Staat dee réischt kuerz virdrun nees "operstane" war, sech géint déi [[Sowjetunioun|sowjetesch]] [[Rout Arméi]] missen zur Wier setzen a seng Grenze verdeedegen, a verschidde friem Militärmissiounen hunn dobäi gehollef. De Ch. de Gaulle huet als Militärberoder och aktiv um Terrain eng Hand mat ugepaakt an nei Erfarunge gesammelt. Am Juni [[1920]] huet hien dann eng nei Affektatioun a Pole gefrot, a wärend sengem zweeten Openthalt huet hien de Léiergang fir héijer Offizéier op der polnescher Infanterieschoul dirigéiert. Enn 1920 koum en a Frankräich zeréck, an den 1. Februar gouf e mat engem Geschichtscours op der [[École spéciale militaire de Saint-Cyr|Militärschoul vu Saint-Cyr]] beoptraagt. Ëm déi selwecht Zäit gouf e mat der [[Yvonne Vendroux]], engem Meedchen aus der gudder Bourgeoisie vu [[Calais]] bestuet. D'Koppel krut dräi Kanner, ee Jong, den zukünftegen Admirol [[Philippe de Gaulle]], an zwee Meedercher, d'[[Élisabeth de Gaulle|Élisabeth]] an d'[[Anne de Gaulle|Anne]]. Am Mee [[1921]] huet de Ch. de Gaulle de Concours gepackt, fir d'''École supérieure de Guerre'' z'intégréieren. Mat der 33. Plaz{{Source?}} war hien éischter gutt klasséiert. Vu datt e sech scho laang eege Gedanke gemaach huet iwwer de Verlaf vum Éischte Weltkrich, iwwer déi nei [[Tanks|Panzerwaff]], iwwer d'Politik (besonnesch a Frankräich an an Däitschland) an iwwer d'Reegelung vum Konflikt an de verschiddene Verträg, déi zu [[Versailles]] mat Däitschland, [[Saint-Germain-en-Laye]] mat [[Éisträich]], [[Trianon]] mat [[Ungarn]], [[Neuilly-sur-Seine|Neuilly]] mat [[Bulgarien]] a [[Sèvres]] mat der [[Tierkei]] ausgehandelt gi waren, huet en zur Fieder gegraff an am Ufank vun [[1924]] schonn een éischt Buch ënner dem Titel ''La discorde chez l'ennemi'' publizéiert. Domat ass hien natierlech als Denker an als talentéierte Schrëftsteller ënner den Offizéier opgefall, mee well hien nach "nëmme" ''Stagiaire'' op der ''École supérieure de Guerre'' war, ass dat net ganz gutt bei der Hierarchie ukomm. Dat, an och seng generell Haltung, déi dacks als Iwwerhieflechkeet betruecht gouf, erkläert, datt en zum Schluss vum zweejärege Léiergang, Mëtt [[1924]], nëmme mat der ''Mention "bien"'' d'Schoul verlooss huet. Dobäi war et sou, datt een eng ''Mention "très bien"'' huet missen hunn, fir sech Zougang an den État-major ze beschafen. De fréiere Chef vum Capitaine de Gaulle zu Arras, de [[Philippe Pétain]], deen am Ufank vum Éischte Weltkrich reaktivéiert gi war an als Generol eng brillant Karriär gemaach hat, ënner anerem viru [[Verdun]], soudatt en um Enn zum ''Maréchal de France'' erhuewe gi war, war net mat der Schlussappréciatioun, déi säin dichtege Schützling kritt hat, averstanen. Hien huet dofir gesuergt, datt do nogebessert gouf, an hien huet säi perséinleche Prestige ausgenotzt, fir demonstrativ ee Konferenzzyklus ze presidéieren, deen de Ch. de Gaulle dunn op der ''École supérieure de Guerre'' ginn huet. [[1926]] koum de Ch. de Gaulle an den État-major vun der franséischer Arméi, déi an Däitschland am [[Alliéiert Besetzung vum Rhäinland|Rhäinland]] stationéiert war. Am September [[1927]] gouf de Ch. de Gaulle du Kommandant am Grad vum Majouer als Chef vum ''Bataillon de Chasseurs Alpins'' am Saarland mat Garnisoun zu [[Tréier]] genannt. Mä hie war net wierklech zefridde mat där Affektatioun, well hien net vill fir d'Garnisounsliewen iwwreg hat an ëmmer gefillt huet, datt en zu Héijerem beruff wier. De Ch. de Gaulle hätt am léifsten op der ''École supérieure de Guerre'' Schoul gehalen, mä säi Charakter, dee vu villen als schwiereg empfonnt gouf, huet him ee Stréch duerch d'Rechnung gemaach. Am Hierscht [[1929]] gouf en op [[Beirut]], deemools am franséische [[Protektorat]] [[Libanon]], an den [[État-major]] vun der '''[[Armée du Levant]]'' geschéckt. Den [[Noen Osten]] konnt de Ch. de Gaulle net besonnesch begeeschteren, well hie scho laang un den nächste Krich mat Däitschland geduecht huet, soudatt en am Geescht éischter an den [[Ardennen]], an de [[Vogesen]] an um [[Rhäin]] war. 1931 gouf de Ch. de Gaulle an d'Sekretariat vum ''Conseil supérieur de la Défense nationale'' genannt a koum deemno zeréck op Paräis. Ëm déi selwecht Zäit huet hie sech mam Philippe Pétain iwwerworf. De Marschall, deen aus Prestigegrënn[[Source?]] an d<nowiki>'</nowiki>''Académie française'' opgeholl gi war, huet sech mam Gedanke gedroen, ee Buch ënner dem Titel ''Le soldat'' ze publizéieren. Doranner wollt hien eegen Iddien iwwer d'Krichsféierung formuléieren, an och soss seng Meenung iwwer d'Roll vun der Arméi an der Gesellschaft ausdrécken. Well him scho laang bewosst war, datt de Ch. de Gaulle - anescht wéi hien - eng exzellent Fieder hat, an him dëst oder dat ze verdanken hat, wollt e säi Schützling als ''Ghost writer'' benotzen. De Ch. de Gaulle war awer, aus berechtegtem Houfer, net bereet, ganz hannert der Ënnerschrëft vum Marschall ze verschwannen an huet verlaangt, datt deen, an engem Virwuert, seng "Schold" géif unerkennen, wat de Pétain awer op kee Fall wollt maachen. Et koum zu enger dauerhafter Verstëmmung tëschent dem Pétain a sengem fréiere Protégé, a kuerz duerno huet de Ch. de Gaulle dat, wat en am Fong scho fir de Pétain op de Pabeier bruecht hat, an engem eegene Buch, mam Titel ''Au fil de l'épée'' 1932 publizéiert. Spezialiste behaapten, datt et dat bescht vun deene véier Bicher ass, déi e virum [[Zweete Weltkrich]] publizéiert huet, och wann et kee grousse kommerziellen Erfolleg war. Nieft Iddien, déi e wéineg iwwerspaant konnte wierken, huet de Ch. de Gaulle an deem Buch, souwéi och an anere Schrëftstécker oder Notten, eng remarkabel Gedankekoherenz a vill Pragmatismus un den Dag geluecht, an och schonn ugedeit, wéi hien an Zukunft géif handelen, wann en dann zum Zuch kéim: Mësstraue vis-à-vis vun alle kolonialen Entreprisen, virsiichtegen Ëmgank mat den angelsächsesche Muechten (UK an USA), Wichtegkeet vun enger méiglecher Réckversécherungsallianz mat [[Sowjetunioun|Sowjetrussland]] géint Däitschland (d'''Reichswehr'' ass deemools, nach virum [[Adolf Hitler|Hitler]] senger Ernennung zum ''Reichskanzler'', géint d'Bestëmmunge vum Versailler Vertrag héichgerëscht, respektiv ausgebaut an an der Perspektiv vun engem méigleche Krich ausgebilt ginn). Am Dezember [[1933]] gouf de Ch. de Gaulle ''Lieutenant-colonel'' an e puer Méint duerno, am Mee [[1934]], huet hie ''Vers l'armée de métier'' publizéiert, ee Buch an deem en ë.&nbsp;a. fir d'Schafe vun enger Panzerwaff vun honnertdausend Mann opgeruff huet. Zanter e puer Joer war dem Ch. de Gaulle d'Bedeitung vun den [[Tanks]]e bewosst, sou wéi dat beim franséische Generol [[Jean Estienne]] (1860-1936), beim brittesche Generol [[John Frederick Charles Fuller]] (1878-1966), beim groussen engleschen Theoreetiker [[Liddell Hart]] (1895-1970) oder beim däitsche Generol [[Heinz Guderian]] (1888-1954) méi oder manner och de Fall war. De Ch. de Gaulle huet iwwregens net gezéckt, fir seng Iddien ënner verschiddene [[Journalist]]en, respektiv frëndleche Politiker bekannt ze maachen, fir d'Regierung dozou ze bréngen, effektiv eng schlagkräfteg Panzerwaff z'entwéckelen. Am Laf vum Joer [[1935]] huet de moderéiert rietse Politiker [[Paul Reynaud]] dem Ch. de Gaulle seng Usiichte virun der ''Assemblée nationale'' verdeedegt, mä a Frankräich gouf et déi Zäit engersäits enorm vill Pazifismus, an anerersäits een héije militäresche Kommando, deen eng reng defensiv Haltung virgezunn huet: Frankräich sollt de Feind mat der ''[[Maginot-Linn|Ligne Maginot]]'' ofschrecken, respektiv aus dem Land eraushalen. Et sollt bis [[1936]] daueren, bis dem Ministerpresident [[Léon Blum]] säi Verdeedegungsminister, den [[Edouard Daladier]], en éischte klengen Effort zu Gonschte vun den Tankse gemaach huet. A réischt nom "[[Anschluss]]", d.&nbsp;h. no der Annexioun vun [[Éisträich]] duerch Nazidäitschland am Mäerz [[1938]], huet d'franséisch Regierung endlech decidéiert zwou Panzerdivisiounen op d'Been ze setzen, mä déi konnten nëmme knapps virum Ufank vum Joer [[1940]] prett sinn, a si sollten am Zesummenhang mat der Maginot-Linn reng defensiv agesat ginn. Dobäi hat Nazidäitschland, dat den nationalistesche Generol [[Francisco Franco|Franco]] am Kader vum [[Spuenesche Biergerkrich]] ënnerstëtzt hat, scho laang gewise, wéi effizient de kombinéierten Asaz vun Tanksen a Fligere konnt sinn. == Den De Gaulle, Chef vun der ''France libre'' wärend dem Zweete Weltkrich == == Den De Gaulle un der Muecht direkt no der Liberatioun (1944-1946) == == Den De Gaulle am Hannergronn (1946-1958) == == Den De Gaulle als Grënner vun der V. Republik an als Staatspresident (1958-1969) == == Publizéiert Wierker (Auswiel) == * ''La discorde chez l'ennemi''; Paräis (Berger-Levrault), 1924; neist Rééditioun: Paräis (Perrin), 2018. ISBN 978-2-262-07631-3. * ''Le Fil de l'épée'', Paräis, Librairie Berger-Levrault, 1932 [1971 vun den Éditions Plon, Paräis, rééditéiert]. * ''Vers l'armée de métier'', Paräis, Librairie Berger-Levrault, 1934 [1971 vum Verlag Plon nei opgeluecht]. * ''La France et son armée''; Paräis (Plon), 1938; Prix Marcelin Guérin de l'[[Académie française]] am Joer 1939. * ''[[Mémoires de Guerre]]'' (1. ''L'Appel'' ; Paräis, Plon, 1954. 2. ''L'Unité'' ; 1956. 3. ''Le Salut'' ; 1959.) * ''Mémoires d'Espoir'' (betreffen d'Period 1958-1962...): 1. ''Le Renouveau'' ; Paräis, Plon, 1970. 2. ''L'Effort'' ; 1971. * ''Mémoires'', erauskomm zu Paräis, Éditions Gallimard (Bibliothèque de La Pléiade, Nr. 465, 1648 Säiten), 2000, regroupéiert dem Ch. de Gaulle seng ''Mémoires de Guerre'', ''Mémoires d'Espoir'' an aner Schrëften, déi den Zweete Welkrich, de Schluss vun der 4. Republik an d'Grënnung vun der 5. Republik betreffen. * ''Lettres, Notes et Carnets'' (13 Bänn), Paräis, Plon, 1980-1985 [2010 beim Verlag Robert Laffont (Collection Bouquins), Paräis, 2010, an 3 décke Bänn nei opgeluecht]. == Literatur iwwer den de Gaulle == * [[Jean Lacouture]], ''De Gaulle'' - 1. ''Le rebelle 1890-1944'', Paräis, Éditions du Seuil, 1984; 2. ''Le politique 1944-1959'', 1985; 3. ''Le souverain 1959-1970'', 1986. * Alain Peyrefitte, ''C'était De Gaulle''; Paräis (Gallimard, collection 'Quarto'), 2002. * Frédéric Salat-Baroux, ''De Gaulle - Pétain. Le destin. la blessure, la leçon''; Paräis (Robert Laffont), 2010; 233 Säiten; ISBN 978-2-221-11443-8. * Jean-Louis Crémieux-Brilhac, ''De Gaulle, la République et la France Libre 1940-1945''; Paräis (Perrin), 2014. - Als Täschebuch bei Perrin/ Tempus, 2019; 493 Säiten; ISBN 978-2-262-04382-7. * [[Jacques Dollar]], ''Charles de Gaulle, symbole de la grandeur de la France'', Lëtzebuerg, Sankt-Paulus Verlag, 1980; 128 Säiten. * Philippe de Gaulle, ''Mémoires accessoires 1921-1946''; 2 Bänn; Paräis (Plon), 1997. * Max Gallo, ''De Gaulle''; 4 Bänn; Paräis (Laffont), 1998. * Christine Clerc, ''Les de Gaulle - Une famille française'', Paräis, NiL éditions, 2000 [2002 vun den Éditions ''J'ai lu'' am Täscheformat nei opgeluecht]. * Julian Jackson, ''De Gaulle''; London (Haus Publishing Limited), 2003. - 2004 op franséisch iwwersat zu Paräis (Alvik éditions) erauskomm: ''De Gaulle - Au-delà de la légende''. ISBN 2-914833-18-0. * (ënner der Leedung vun: Claire Andrieu, Philippe Braud, Guillaume Piketty) ''Dictionnaire De Gaulle'', Paräis (Éditions Robert Laffont, collection ''Bouquins''), 2006. ISBN 2-221-10280-0. * Éric Roussel, ''De Gaulle'', Paräis (Gallimard, folio biographies; Nr. 39), 2008. ISBN 978-2-07-034288-4. * Michel Tauriac, ''Dictionnaire amoureux de De Gaulle'', Paräis (Plon), 2010. ISBN 978-2-259-21040-9. * Denis Tillinac, ''Dictionnaire amoureux du Général'', Paräis (Plon), 2020. * Philippe Le Guillou, ''Stèles à De Gaulle'', Paräis, Gallimard, folio (Nr. 5057), 2010. ISBN 978-2-07-043748-1. * J. Touchard, ''Le gaullisme 1940-1969''; Paräis (Seuil), 1978. * François Flohic & Bernard-François Michel, ''Charles de Gaulle, dernier roi des Francs''; Paräis ('Les Impliqués' éditeur), 2015; 182 S.; ISBN 978-2-33-637081-1. * Jean-Louis Thiériot, ''De Gaulle, le dernier réformateur''; Paräis (Tallandier), [Oktober] 2018; 204 Säiten. * François Kersaudy, ''De Gaulle et Churchill. La mésentente cordiale''; Paräis (Perrin), 2001. * François Kersaudy, ''De Gaulle et Roosevelt. Le duel au sommet''; Paräis (Perrin), 2004. * Michèle Cointet, ''De Gaulle et Giraud: l'affrontement (1942-1944)''; Paräis (Perrin), 2005. * Hélène Carrère-d'Encausse, ''Le général de Gaulle et la Russie''; Paräis (Librairie Arthème Fayard), 2017. - 2019 am Täscheformat rééditéiert, an der ''Collection 'Pluriel''' vum selwechte Verlag. * Patrice Gueniffey, ''Napoléon et De Gaulle. Deux héros français''; Paräis, 2017. * [[Michel Onfray]], ''Vies parallèles: De Gaulle & Mitterrand''; Paräis (Robert Laffont), 2020; 404 S.; ISBN 978-2-221-24227-8. * Tristan Lecoq (Leedung) & Diane Grillère (Koordinatioun), ''Enseigner De Gaulle'' (Kollektivwierk, 14 Auteuren); Chasseneuil-du-Poitou (éditions Canopé), 2018; 176 Säiten. * François Kersaudy, ''Le monde selon De Gaulle''; 1. Bd.: ''Le Général redécouvert...'', Paräis (Tallandier), 2018; 2. Bd.: ''Le Général à livre ouvert...'', Paräis (Tallandier), 2019. - ISBN 979-10-210-0652-2 & ISBN 979-10-210-3731-1. * [[Frank Wilhelm]], ''Le général de Gaulle et les époux Viénot-Mayrisch''; in: 400 Joer Kolléisch, Bd. IV (''Hommage à l'Athénée''); Lëtzebuerg (éditions Saint-Paul), 2003; Ss. 297-308 (ill.). * Julian Jackson, ''De Gaulle. Une certaine idée de la France''; Paräis (Seuil), 2019; 984 S.; franséisch Iwwersetzung vum Marie-Anne de Béru. * Michel Winock, ''Charles de Gaulle. Un rebelle habité par l'histoire''; Paräis (Gallimard), 2019; 128 Säiten. * François Kersaudy, ''De Gaulle, stratège au long cours''; Paräis (Perrin; collection 'Maîtres de guerre'), 2020; 336 S. (ill.); ISBN 978-2-262-07893-5. * François de Lannoy, ''De Gaulle jugé par ses pairs - Les notations d'un officier peu ordinaire (1909-1939)''; in: 39/45 Magazine, Nummer 379 (Mee-Juni 2023); Ss. 74-87 (ill.). * Franz-Olivier Giesbert, ''Le sursaut'' [ = Band I/III vun enger ''Histoire intime de la Ve République'' ]; Paräis (Gallimard), 2021; dee Band krut de "Prix du Livre politique 2023" an ass am Juni 2024 als Täschebuch (folio/Gallimard) nei erauskomm. * Jean-Luc Barré, ''De Gaulle. Une vie'': Band I, ''L'homme de personne (1890-1944)''; Paräis (Grasset), 2023; 900 Säiten; Prix Renaudot de l'essai, Grand Prix de la biographie politique du Touquet. ISBN 978-2-246-83417-5. ==Gielercher== *{{Compagnon de la Libération}} *{{Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles}} * [[Fichier:CdG with 2 palms and 1 silver star.jpg|60px]] [[Croix de Guerre 1914-1918 (Frankräich)|Croix de guerre 1914-1918]], {{small|1 Stär (Citatioun ''à l'ordre de la division 1915''), zwou bronze Palmen (1. Citatioun ''à l'ordre de l'armée'' 1916, an 2. Citatioun 1919)}} * [[Fichier:Croix de guerre 1939-1945 with palm France - ribbon bar.svg|60px]] [[Croix de guerre 1939-1945 (Frankräich)|Croix de guerre 1939-1945]] {{small|1946, eng bronze Palm (citatioun ''à l'ordre de l'armée'' 1940)}} == Kuckt och == * [[Operatioun Charlotte Corday]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Navigatioun Franséisch Verdeedegungsministeren}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Gaulle Charles de}} [[Kategorie:Gebuer 1890]] [[Kategorie:Franséisch Genereel]] [[Kategorie:Persounen am Zweete Weltkrich (Alliéiert)]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Gestuerwen 1970]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles]] [[Kategorie:Franséisch Verdeedegungsministeren]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1914-1918 kruten]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Compagnons de la Libération]] op5wmutw1t2y2ki9tf5m6ilb9s2io5u Walhorn 0 50431 2704603 2692697 2026-09-09T21:23:47Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704603 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Walhorn | Bild héich = Kierch Walhorn.JPG | Bildtext héich = Kierch vu Walhorn | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Léck}} | Arrondissement = [[Arrondissement Verviers|Verviers]] | Gemeng = {{Lontzen}} | Telefonszon = 087 | Postcode = 4711 | Koordinaten = {{coor dms|50|40|29|N|06|02|43|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerungsdatum = }} '''Walhorn''' ass eng Sektioun vun der [[belsch]]er Gemeng [[Lontzen]], déi zu der [[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheger Communautéit]] an der [[Provënz Léck]] gehéiert. Bis zur [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] war Walhorn eng eegestänneg Gemeng. D'Uertschaft [[Astenet]] gehéiert zu der Sektioun Walhorn. De Bann vu Walhorn huet fréier zum [[Herzogtum Limburg]] gehéiert. Vum 12. Joerhonnert un, bis 1815 hat Walhorn seng eege [[Geriichtsbarkeet]]. Haut ass Walhorn bekannt duerch d'[[Laiterie de Walhorn]], déi iwwer 500 Millioune Liter [[Mëllech]] am Joer verschafft. Iwwer den Territoire vu Walhorn lafen d'[[Europastrooss E40]], déi do en Deel vun der [[Autobunn A3 (Belsch)|A3 (Autoroute Roi Baudouin)]] ass, an déi nei Héichvitessstreck [[LGV Bréissel - Däitsch Grenz|LGV&nbsp;3]]. Un d'Stroossennetz ass Walhorn ugebonnen duerch d'[[Nationalstrooss 68 (Belsch)|Nationale 68]], déi do en Deel vun der [[Europastrooss E421|E 421]] ass. == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20080208111606/http://www.walhorn.be/ Websäit vun der Molkerei] * [https://web.archive.org/web/20140407085551/http://www.walhorn.info/ Websäit vun Tourismus Walhorn] [[Fichier:Molkerei Walhorn.JPG|left|thumb|350px|Molkerei vu Walhorn]] {{Navigatioun Gemeng Lontzen}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Fréier Gemengen an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Uertschaften an der Däitschsproocheger Communautéit vun der Belsch]] pjjxan56suqoaolwmmejxos2tgsgoeq Juan Carlos I. vu Spuenien 0 58165 2704643 2683715 2026-09-10T10:37:19Z Mobby 12 60927 2704643 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Spuenien | vu = 22. November 1975 – 19. Juni 2014 | Virgänger = [[Alfons XIII. vu Spuenien|Alfons XIII.]] | Nofollger = [[Felipe VI. vu Spuenien|Felipe VI.]] }} '''Juan Carlos I''', gebuer de [[5. Januar]] [[1938]] als ''Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias'' zu [[Roum]], war vum [[22. November]] [[1975]] bis den [[19. Juni]] [[2014]] Kinnek vu [[Spuenien]]. Hien ass den eelste Jong vum Kinnek [[Juan de Borbón y Battenberg]] a domat den Enkel vum Kinnek [[Alfons XIII. vu Spuenien|Alfons XIII.]] vu Spuenien. Bekannt ass de spuenesche Kinnek virun allem doduerch, well mat him d'Diktatur vum [[Francisco Franco|Franco]] zu Enn gaangen ass, a Spuenien de Wee zu enger [[Demokratie]] erëmfonnt huet. == Liewen == Fir d'Nofolleg vum spueneschen Diktator Franco ze sécheren, war schonn 1947 virgesi ginn, d'[[Monarchie]] a Spuenien erëm anzeféieren. Als Successeur um Troun war de Juan Carlos virgesinn, an net säi Papp, de Juan de Borbón, dee sech am Exil weider dem Franco opposéiert huet. De Juan Carlos koum dunn, wéi ofgemaach, am Alter vun zéng Joer a Spuenien, wou hien op der ''San Isidro Schoul'' zu [[Madrid]] säi Secondaire gemaach huet, an ass duerno op d'Militärakademië vu [[Saragossa]], Marín, [[Pontevedra (Provënz)|Pontevedra]], a San Javier komm. Uschléissend huet hien nach Verfassungsrecht, Internationaalt Recht an Ekonomie studéiert. De 14. Mee 1962 huet de Juan Carlos sech zu [[Athen]] mat der Prinzessin [[Sophia vu Griicheland]] bestuet. Aus deem Bestietnes stamen d'Kanner [[Elena vu Spuenien|Elena]] (* 20. Dezember 1963), [[Cristina vu Spuenien|Cristina]] (* 13. Juni 1965) a [[Felipe vu Spuenien|Felipe]] (* 30. Januar 1968). Zanter hirem Bestietnes wunnt a schafft d'kinneklech Famill am [[Palacio de la Zarzuela|Zarzuela-Palast]] nordwestlech vu Madrid. De Juan Carlos war um Enn vu sengem Règne mat der Gesondheet a Skandaler geplot. Nodeem en den 2. Juni 2014 seng Ofdankung ugekënnegt hat, huet hien den 18. Juni 2014 d'Gesetz dozou ënnerschriwwen, duerch dat säi Jong [[Felipe VI. vu Spuenien|Felipe]] deen Dag drop säin Nofollger gouf. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.casareal.es Offiziell Säit vun der kinneklecher Famill] {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Kinneke vu Spuenien]] [[Kategorie:Gebuer 1938]] [[Kategorie:Karlspräis]] [[Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] n7cuwj5enzaewrinvn7e798kug6s49n José Luís Rodríguez Zapatero 0 58166 2704646 2463418 2026-09-10T10:40:27Z Mobby 12 60927 k 2704646 wikitext text/x-wiki {{skizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''José Luis Rodríguez Zapatero''', gebuer de [[4. August]] [[1960]] zu [[Valladolid]], [[Spuenien]], ass e [[spuenien|spuenesche]] Politiker ([[Spuenesch Sozialistesch Aarbechterpartei|PSOE]]). Hie war vum [[16. Abrëll]] [[2004]] bis den 20. Dezember 2011 Premierminister vu [[Spuenien]]. Den Zapatero ass mat der Sonsoles Espinosa bestuet, an ass Papp vun zwee Meedercher. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Zapatero Jose Luis}} [[Kategorie:Gebuer 1960]] [[Kategorie:Premierministere vu Spuenien]] ju2rab3kw6by8nuydnkorel0y389jww Felipe VI. vu Spuenien 0 63427 2704642 2668825 2026-09-10T10:37:06Z Mobby 12 60927 k 2704642 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Spuenien | vu = 19. Juni 2014 – | Virgänger = [[Juan Carlos I. vu Spuenien|Juan Carlos I.]] }} De '''Felipe VI.''', gebuer als ''Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y de Grecia'' den [[30. Januar]] [[1963]] zu [[Madrid]], ass zanter dem 19. Juni 2014 Kinnek vu Spuenien. Hien ass dat drëtt Kand vum Kinnek [[Juan Carlos I. vu Spuenien]] an der Kinnigin [[Sophia vu Griicheland|Sophia]]. Well déi spuenesch Trounfolleg de männleche Kanner Prioritéit gëtt, gouf hie viru senge méi ale Sëschteren, den Intfantinnen [[Elena vu Spuenien|Elena]] ([[1963]]) a [[Cristina vu Spuenien|Cristina]] ([[1965]]), de Krounprënz vu Spuenien. De Felipe krut den 1. November 1977 den Titel Prënz vun Asturien. Hien huet tëscht 1985 an 1988 eng Militärausbildung gemaach a krut an der Infanterie, der Marinn an der Loftarméi héich Ränk. Tëscht 1988 an 1993 huet hien op der Universitéit vu Madrid Ekonomie studéiert. Tëscht 1993 an 1995 huet hien e ''Master degree'' op der [[Georgetown Universitéit]] zu [[Washington D.C.]] gemaach. Als Krounprënz hat hie verschidden ëffentlech Funktiounen, ë.&nbsp;a. fir bei Handelsmissioune vu Regierungsmembere fir d'Wirtschafts- an Handelsrelatioue mat Spuenien anzetrieden, hien trëfft reegelméisseg Vertrieder vu Politik, Ekonomie a Wëssenschaft, asw. Hien huet den 22. Mee 2004 d'[[Journalist]]in [[Letizia Ortiz Rocasolano]] bestuet. D'Koppel huet 2 Kanner: d'Infantinne [[Leonor vu Spuenien|Leonor]] (2005) a [[Sofía vu Spuenien|Sofía]] (2007). Den 19. Juni 2014 gouf hien, nodeem säi Papp de Juan Carlos I. deen Dag virdrun ofgedankt hat, zum neie Kinnek vu Spuenien ernannt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{Portal|Spuenien}} [[Kategorie:Gebuer 1968]] [[Kategorie:Haus Bourbon-Anjou]] [[Kategorie:Kinneke vu Spuenien]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] q0b55pof6fzypsttd8hcj3rpjhi548c Gemeng Bäerdref 0 71888 2704519 2693107 2026-09-09T12:47:28Z Mobby 12 60927 k 2704519 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bäerdref}} }} D''''{{PAGENAME}}''' (lokal: '''Bäertref'''<ref>[http://www.berdorf.lu/accueil Logo vun der "Gemeng Bäertref"]</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>) ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Iechternach]] an de [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng== === Uertschaften === {{div col|cols=3}} * [[Bäerdref]] * [[Bollenduerfer Bréck]] * [[Grondhaff]], déi riets Säit vun der [[Schwaarz Iernz|Schwaarzer Iernz]] * [[Kalkesbaach]] * [[Weilerbaach]] {{div col end}} === Lieu-diten === Zu der Gemeng Bäerdref gehéieren och nach déi heiten Häff a [[Lieu-dit]]en : {{div col|cols=3}} * [[Bierkelt]] * [[Douschterterhaff]] * [[Haalsbaach (Bäerdref)|Haalsbaach]] * [[Hammhaff]] * [[Heeschbech]] * [[Hongerhaff|Hongeschhaff]] * [[Lafewier]] * [[Laangent]] * [[Posselt]] * [[Schleiterhaff|Schläiterhaff]] * [[Säitert|Saitert]] {{div col end}} === Kadastersektiounen=== D'Gemeng Bäerdref huet dräi [[Kadastersektioun]]en: * A de Bollendorf-Pont mat 440,7323 ha * B de Berdorf mat 841,9710 ha * C de Bois et Fermes mat 909,8333 ha Mam Zil vun enger administrativer Vereinfachung gouf d'Grenz tëscht de Gemenge Bäerdref a [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] mam Gesetz vum 27. Juli 2022<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2022/07/27/a431/jo|Titel=Legilux|Gekuckt=04.09.2022|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> ugepasst. D'Uertschaft [[Kalkesbaach]] déi virdrun um Gebitt vun de zwou Gemeng louch, gehéiert zanterhier ganz zur Gemeng Bäerdref. Duerch den Tosch vun de Parzellen ass d'Fläch vun der Gemeng Bäerdref ëm 9,20 Ar méi grouss ginn. ==Geographie== D'Uertschaft [[Bäerdref]] läit an der Mëtt vun engem Héichplateau, deen (ausser am Südwesten) vun déiwen Däller, déi duerch d'[[Sauer]], d'[[Schwaarz Iernz]] an d'[[Äsbech]] an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Sandstee]] gegruewe gi sinn, ëmginn ass. D'Uertschafte [[Grondhaff]], [[Bollenduerfer Bréck]] a [[Weilerbaach]] leien (der Flossrichtung no) nordwestlech bis ëstlech dovun am Sauerdall, iwwerdeems [[Kalkesbaach]] südlech vu Bäerdref, no bei der Grenz mat der [[Gemeng Konsdref]], läit. Vum Plateau erof lafen d'[[Ruelzbech]] an d'[[Wanterbaach (Bäerdref)|Wanterbaach]] an d'[[Schwaarz Iernz]], d'[[Haalsbaach (Baach)|Haalsbaach]] an d'[[Äsbech]] an dës an d'[[Sauer]]. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bäerdref | nord = (D) | nord-est = | est = [[Gemeng Iechternach|Iechternach]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] | sud-ouest = [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] | ouest = [[Gemeng Beefort|Beefort]] | nord-ouest = }} ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ===Wopen=== {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.png|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 37}}</ref>:<br> ''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté Ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983 }}<br>D'Haaptemailer vum Wope sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollendorf erënnert. |} ==Politik== ===Buergermeeschteren=== {{div col|cols=3}} *1817 - 1825: Pierre Wagener<ref>Bis 1934: [http://www.berdorf.lu/presentation-de-la-commune/Gemengenzeitung_2012_3.pdf?FileID=publications%2Fgemengenzeitung%2Fgemengenzeitung_2012_3.pdf Bäertrëffer Gemengenzeitung 3/2012], S.15.</ref> *1825 - 1836: Mathias Speller *1837 - 1848: Mathias Stronck *1849 - 1858: Theodor Muller *1859 - 1860: Christian Hubert *1861 - 1872: Michel Muller *1873 - 1887: Peter Kinnen *1888 - 1896: Jean Schoos *1897 - 1914: Theodore Kinnen *1915 - 1932: Michel Ries *1933 - 1934: Pierre Groff * 1935 - 1945: Jean Huss<ref>Vun 1935 bis 2017: [http://www.berdorf.lu/2017_02_GemengenzeitungBERDORF.pdf?FileID=publications%2fgemengenzeitung%2f2017_02_gemengenzeitungberdorf.pdf Bäertrëffer Gemengenzeitung 2/2017], S.18-19.</ref> * 1946 - 1951: Mathias Speller * 1952 - 1975: Theodore Hubert * 1976 - 1987: René Kartheiser * 1988 - 2005: Georges Konsbruck * 2005 - 2017: [[Ernest Walerius]] * zanter 2017: Joe Nilles {{div col end}} == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bäerdref ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[Naturpark Mëllerdall]] * [[SIAEE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SIGRE]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} ==Leit aus der Gemeng== * [[Fernand Fox]] * [[Nicolas Petit]] * [[Raymond Petit (Resistenzler)|Raymond Petit]] == Kuckt och == {{LNM}} * [[Aquatower]] * [[Breechkaul]] * [[Huel Lee]] * [[Institut Heliar]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.berdorf.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Bäerdref] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/echternach/berdorf D'Gemeng Bäerdref op der Websäit vum Syvicol] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Bäerdref| ]] [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Baerdref]] [[Kategorie:Kanton Iechternach|Gemeng Baerdref]] lwnd01hvwl4o1l8r3gdkwdxra7olvpd 2704551 2704519 2026-09-09T14:02:12Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704519|2704519]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704551 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Berdorf | Numm (Däitsch) = Berdorf | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bäerdref}} | Fläch = 2.192,4446 [[Hektar|ha]] | Koordinaten = {{coor dms|49|49|17|N|06|20|58|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' (lokal: '''Bäertref'''<ref>[http://www.berdorf.lu/accueil Logo vun der "Gemeng Bäertref"]</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>) ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Iechternach]] an de [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng== === Uertschaften === {{div col|cols=3}} * [[Bäerdref]] * [[Bollenduerfer Bréck]] * [[Grondhaff]], déi riets Säit vun der [[Schwaarz Iernz|Schwaarzer Iernz]] * [[Kalkesbaach]] * [[Weilerbaach]] {{div col end}} === Lieu-diten === Zu der Gemeng Bäerdref gehéieren och nach déi heiten Häff a [[Lieu-dit]]en : {{div col|cols=3}} * [[Bierkelt]] * [[Douschterterhaff]] * [[Haalsbaach (Bäerdref)|Haalsbaach]] * [[Hammhaff]] * [[Heeschbech]] * [[Hongerhaff|Hongeschhaff]] * [[Lafewier]] * [[Laangent]] * [[Posselt]] * [[Schleiterhaff|Schläiterhaff]] * [[Säitert|Saitert]] {{div col end}} === Kadastersektiounen=== D'Gemeng Bäerdref huet dräi [[Kadastersektioun]]en: * A de Bollendorf-Pont mat 440,7323 ha * B de Berdorf mat 841,9710 ha * C de Bois et Fermes mat 909,8333 ha Mam Zil vun enger administrativer Vereinfachung gouf d'Grenz tëscht de Gemenge Bäerdref a [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] mam Gesetz vum 27. Juli 2022<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2022/07/27/a431/jo|Titel=Legilux|Gekuckt=04.09.2022|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> ugepasst. D'Uertschaft [[Kalkesbaach]] déi virdrun um Gebitt vun de zwou Gemeng louch, gehéiert zanterhier ganz zur Gemeng Bäerdref. Duerch den Tosch vun de Parzellen ass d'Fläch vun der Gemeng Bäerdref ëm 9,20 Ar méi grouss ginn. ==Geographie== D'Uertschaft [[Bäerdref]] läit an der Mëtt vun engem Héichplateau, deen (ausser am Südwesten) vun déiwen Däller, déi duerch d'[[Sauer]], d'[[Schwaarz Iernz]] an d'[[Äsbech]] an de [[Lëtzebuerger Sandsteen|Sandstee]] gegruewe gi sinn, ëmginn ass. D'Uertschafte [[Grondhaff]], [[Bollenduerfer Bréck]] a [[Weilerbaach]] leien (der Flossrichtung no) nordwestlech bis ëstlech dovun am Sauerdall, iwwerdeems [[Kalkesbaach]] südlech vu Bäerdref, no bei der Grenz mat der [[Gemeng Konsdref]], läit. Vum Plateau erof lafen d'[[Ruelzbech]] an d'[[Wanterbaach (Bäerdref)|Wanterbaach]] an d'[[Schwaarz Iernz]], d'[[Haalsbaach (Baach)|Haalsbaach]] an d'[[Äsbech]] an dës an d'[[Sauer]]. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bäerdref | nord = (D) | nord-est = | est = [[Gemeng Iechternach|Iechternach]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] | sud-ouest = [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] | ouest = [[Gemeng Beefort|Beefort]] | nord-ouest = }} ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ===Wopen=== {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.png|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 37}}</ref>:<br> ''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté Ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983 }}<br>D'Haaptemailer vum Wope sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollendorf erënnert. |} ==Politik== ===Buergermeeschteren=== {{div col|cols=3}} *1817 - 1825: Pierre Wagener<ref>Bis 1934: [http://www.berdorf.lu/presentation-de-la-commune/Gemengenzeitung_2012_3.pdf?FileID=publications%2Fgemengenzeitung%2Fgemengenzeitung_2012_3.pdf Bäertrëffer Gemengenzeitung 3/2012], S.15.</ref> *1825 - 1836: Mathias Speller *1837 - 1848: Mathias Stronck *1849 - 1858: Theodor Muller *1859 - 1860: Christian Hubert *1861 - 1872: Michel Muller *1873 - 1887: Peter Kinnen *1888 - 1896: Jean Schoos *1897 - 1914: Theodore Kinnen *1915 - 1932: Michel Ries *1933 - 1934: Pierre Groff * 1935 - 1945: Jean Huss<ref>Vun 1935 bis 2017: [http://www.berdorf.lu/2017_02_GemengenzeitungBERDORF.pdf?FileID=publications%2fgemengenzeitung%2f2017_02_gemengenzeitungberdorf.pdf Bäertrëffer Gemengenzeitung 2/2017], S.18-19.</ref> * 1946 - 1951: Mathias Speller * 1952 - 1975: Theodore Hubert * 1976 - 1987: René Kartheiser * 1988 - 2005: Georges Konsbruck * 2005 - 2017: [[Ernest Walerius]] * zanter 2017: Joe Nilles {{div col end}} == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bäerdref ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[Naturpark Mëllerdall]] * [[SIAEE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SIGRE]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} ==Leit aus der Gemeng== * [[Fernand Fox]] * [[Nicolas Petit]] * [[Raymond Petit (Resistenzler)|Raymond Petit]] == Kuckt och == {{LNM}} * [[Aquatower]] * [[Breechkaul]] * [[Huel Lee]] * [[Institut Heliar]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.berdorf.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Bäerdref] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/echternach/berdorf D'Gemeng Bäerdref op der Websäit vum Syvicol] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Bäerdref| ]] [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Baerdref]] [[Kategorie:Kanton Iechternach|Gemeng Baerdref]] itflwkj6ox540moskag27s8ip1ugq7p Gemeng Bartreng 0 71900 2704521 2693109 2026-09-09T12:48:43Z Mobby 12 60927 k 2704521 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bartreng}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften an der Gemeng == Zu der Gemeng Bartreng gehéieren ausser [[Bartreng]] selwer nach déi follgend [[Lieu-dit]]en an Häff: {{Div col|Cols=2}} * [[Tossebierg]] * [[Bartreng-Gare]] * [[Helfenter Bréck]] * [[Findelshaff]] * [[Gréiwelsser Barrière]] a [[Gréiwelsser Haff]] * Nidert mat dem [[Niderterhaff]] an engem Haus * Boufert mat dem [[Bouferterhaff]] an engem Haus * Luerenzscheier mat dem [[Luerenzscheierhaff]] {{Div col end}} == Kadastersektiounen == D'Gemeng Bartreng huet dräi [[Kadastersektioun]]en: * A de Bertrange mat 550,4480 ha * B de Beaufort mat 522,2668 ha * C de Lorenzscheuer mat 665,1936 ha == Geographie == D'Gemeng Bartreng läit westlech vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] op enger Héicht tëscht zirka 280 an 345&nbsp;m ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]). D'Nopeschgemenge si [[Gemeng Mamer|Mamer]] a [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] am Norden, [[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] am Osten, [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] a [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] am Süden an [[Gemeng Dippech|Dippech]] am Westen. Duerch d'Gemeng leeft vu Westen no Osten d'[[Péitruss]]. D'[[Grouf]], eng Baach déi hiren Ursprong gradewéi d'Péitruss am ëstlechen Deel vun der Gemeng Dippech huet, leeft och vu Westen no Osten duerch d'Gemeng a fléisst da bei der Helfenter Bréck an d'Péitruss. === Verkéier === Iwwer den [[Tossebierg]] leeft d'[[Nationalstrooss 6|Nationalstrooss N6]] déi op hirer ganzer Längt zu der [[Voie de la Liberté]] gehéiert. Weider wichteg Stroosse sinn d'{{N34}} an d'{{N35}}, déi d'Verbindung tëscht der N6 an der {{N5}} maachen, déi an Ost-Westrichtung duerch d'Gemeng féiert. Op der Helfenter Bréck ass d'Gemeng un d'Autobunn {{A6}} ugeschloss, déi do zirka 350&nbsp;m iwwer d'Gebitt vun der Gemeng leeft. Ausserdeem lafen nach d'[[Chemin repris]]en [[CR163]] an [[CR181]] duerch d'Gemeng. D'Gemeng ass duerch d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten]] un d'Eisebunnsnetz ugeschloss un där se eng [[Gare Bartreng-Stroossen|Gare]] huet. Duerch d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]]-Buslinne [[AVL-Linn 5|5]], [[AVL-Linn 6|6]], [[AVL-Linn 8|8]], [[AVL-Linn 10|10]], [[AVL-Linn 11|11]] a [[AVL-Linn 16|16]] ass d'Gemeng duerch Busse mat der Stad Lëtzebuerg verbonnen. == Geschicht == {{Intro Gemeng}} Den 1. Januar 1850 (duerch Gesetz vum 6. August 1849) goufen d'Sektioun [[Stroossen]] an den Deel vun der Sektioun [[Reckendall]] dat um "''ban de Strassen''" louch, vun der [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] Bartreng ofgetrennt, fir eng nei Gemeng [[Stroossen]] ze schafen. Am ''Annuaire officiel 1917'' fënnt ee fir d'Gemeng Bartreng 1.202 Awunner, 250 bewunnten Haiser an 252 Familljen. === Wope vu Bartreng === {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]] |Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. …}}</ref>:<br> ''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté Ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu Bertrange-lez-Thionville. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum Jang de Blannen dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == De [[Gemengerot]] vu Bartreng gëtt nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2011 aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen. No de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017, bei deenen d'DP déi absolut Majoritéit krut, stellt dës Partei de Schäfferot, mam [[Frank Colabianchi]] als Buergermeeschter.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1085363.html "De Frank Colabianchi behält Buergermeeschterposten."] rtl.lu,12.10.2017, 10:09:56.</ref> Virdru war d'DP an enger Koalitioun mat [[déi gréng|deene Gréngen]]. '''Zesummesetzung''' {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] |- | 1999 || 2 || 7 || - || 2 |- | 2005 || 3 || 6 || 1 || 1 |- | 2011 || 3 || '''6''' || '''3''' || 1 |- | 2017 || 3 || '''7''' || 2 || 1 |- | 2023 || 3 || '''7''' || 2 || 1 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} === Buergermeeschteren === Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Bartreng<ref>{{Citation|URL=https://www.bertrange.lu/fr/vie-politique/historique|Titel=Historique – Bourgmestres et échevins|Gekuckt=2026-02-05|Wierk=|Editeur=www.bertrange.lu|Sprooch=fr|Zitat=Stand 05.02.2026 weist d'Websäit de Jean-François Joseph d'Huart och als den éischte Buergermeeschter vu Bartreng (1805 – 1808) un; dat stëmmt awer net; dat war säi Papp, de Jacques Philippe Joseph}}</ref>: {{div col|cols = 2}} * 1805 – 1808: [[Jacques Philippe Joseph d'Huart]] * 1809 – 1816: [[Jean Pierre Suttor]] * 1817 – 1824: [[Jean-François-Joseph d'Huart]] * 1825 – 1830: [[Jean-François Molitor]] * 1831 – 1837: [[Jean-François-Joseph d'Huart]] * 1838 – 1843: [[Jean Beissel]] vu [[Stroossen]] * 1844 – 1848: [[Richard Wolter]] vu [[Stroossen]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1849 – 1854: [[Pierre Hutmacher]] * 1855 – 1860: [[Nicolas Goergen]] * 1661 – 1868: [[Jean-Pierre Muller (Politiker)|Jean-Pierre Muller]] * 1869 – 1875: [[Théophile Fries]] * 1875 – 1878: Jean-Pierre Muller * 1879 – 1884: [[Hubert Hilger]] * 1885 – 1896: [[Alexandre de Colnet]] * 1897 – 1908: Hubert Hilger * 1909 – 1918: [[Jean Kaufmann]] * 1918 – 1925: [[Jean Theisen]] * 1925 – 1935: [[Antoine Schneider]] * 1935 – 1940: [[Nicolas Hilger]] * 1944 – 1957: Nicolas Hilger * 1958 – 1972: [[André Wolff]] * 1972 – 1981: [[Joseph Marson]] * 1982 – 2001: [[Niki Bettendorf]] * 2002 – 2009: [[Paul Geimer]] * 2009 – 2022: [[Frank Colabianchi]] * 2022 – 2025: [[Monique Smit-Thijs]] * zanter 2025: [[Youri de Smet]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2297283.html "De Youri de Smet ersetzt d'Monique Smit-Thijs als Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.04.2025.</ref> {{div col end}} == Jumelage == Zanter dem [[23. Mäerz]] [[1997]] ass Bartreng mat der italieenescher Gemeng [[Santa Maria Nuovo]] (Regioun [[Regioun Marken|Marken ''(Marche)'']], Provënz [[Provënz Ancona|Ancona]]) jumeléiert. == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bartreng ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[C.N.I. "Les Thermes"]] * [[Syndicat des eaux du Sud|SES]] * [[Syndicat intercommunal pour l'hygiène publique du canton de Capellen|SICA]] * [[SICEC]] * [[SICONA-Sud-Ouest]] * [[SIDOR]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckeswäertes an der Gemeng == * [[Schlass Schauwebuerg]] * [[Schlass De Colnet d'Huart]] * [[Kierch Bartreng]] * [[Lannenallee um Gréiwelsser Haff|Bemierkenswäert Lannenallee um Gréiwelsser Haff]] * d'[[Nëmmeswiss]], en Naturschutzgebitt <gallery> Fichier:Bertrange_centre.jpg|Kierch a Schlass Schauwenburg Fichier:Gr%C3%A9iwelshaffLannenallee02.jpg|Lannenallee Fichier:Bertrange,_N%C3%ABmmeswiss_(1).JPG|Nëmmeswiss </gallery> == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Bartreng == * [[Alexandre de Colnet d'Huart]] (1821-1905), Politiker == Literatur == * [[Jos Helbach|Helbach, Jos]]: ''Der private Grossgrundbesitz in Luxemburg im 19. Jahrhundert - Seine Entwicklung und sein Schicksal'', Eegeverlag, 2009. S. 29 - S. 40 == Kuckt och == {{LNM}} * [[Gare Bartreng-Stroossen]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bertrange.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Bartreng] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/bertrange D'Gemeng Bartreng op der Websäit vum Syvicol] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bartreng]] [[Kategorie:Gemeng Bartreng| ]] kl1nc0mz4drc0y5klfloh2z54uyx465 2704550 2704521 2026-09-09T14:00:30Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704521|2704521]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704550 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bertrange | Numm (Däitsch) = Bartringen | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bartreng}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|36|N|06|02|59|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften an der Gemeng == Zu der Gemeng Bartreng gehéieren ausser [[Bartreng]] selwer nach déi follgend [[Lieu-dit]]en an Häff: {{Div col|Cols=2}} * [[Tossebierg]] * [[Bartreng-Gare]] * [[Helfenter Bréck]] * [[Findelshaff]] * [[Gréiwelsser Barrière]] a [[Gréiwelsser Haff]] * Nidert mat dem [[Niderterhaff]] an engem Haus * Boufert mat dem [[Bouferterhaff]] an engem Haus * Luerenzscheier mat dem [[Luerenzscheierhaff]] {{Div col end}} == Kadastersektiounen == D'Gemeng Bartreng huet dräi [[Kadastersektioun]]en: * A de Bertrange mat 550,4480 ha * B de Beaufort mat 522,2668 ha * C de Lorenzscheuer mat 665,1936 ha == Geographie == D'Gemeng Bartreng läit westlech vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] op enger Héicht tëscht zirka 280 an 345&nbsp;m ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]). D'Nopeschgemenge si [[Gemeng Mamer|Mamer]] a [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] am Norden, [[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] am Osten, [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] a [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] am Süden an [[Gemeng Dippech|Dippech]] am Westen. Duerch d'Gemeng leeft vu Westen no Osten d'[[Péitruss]]. D'[[Grouf]], eng Baach déi hiren Ursprong gradewéi d'Péitruss am ëstlechen Deel vun der Gemeng Dippech huet, leeft och vu Westen no Osten duerch d'Gemeng a fléisst da bei der Helfenter Bréck an d'Péitruss. === Verkéier === Iwwer den [[Tossebierg]] leeft d'[[Nationalstrooss 6|Nationalstrooss N6]] déi op hirer ganzer Längt zu der [[Voie de la Liberté]] gehéiert. Weider wichteg Stroosse sinn d'{{N34}} an d'{{N35}}, déi d'Verbindung tëscht der N6 an der {{N5}} maachen, déi an Ost-Westrichtung duerch d'Gemeng féiert. Op der Helfenter Bréck ass d'Gemeng un d'Autobunn {{A6}} ugeschloss, déi do zirka 350&nbsp;m iwwer d'Gebitt vun der Gemeng leeft. Ausserdeem lafen nach d'[[Chemin repris]]en [[CR163]] an [[CR181]] duerch d'Gemeng. D'Gemeng ass duerch d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten]] un d'Eisebunnsnetz ugeschloss un där se eng [[Gare Bartreng-Stroossen|Gare]] huet. Duerch d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]]-Buslinne [[AVL-Linn 5|5]], [[AVL-Linn 6|6]], [[AVL-Linn 8|8]], [[AVL-Linn 10|10]], [[AVL-Linn 11|11]] a [[AVL-Linn 16|16]] ass d'Gemeng duerch Busse mat der Stad Lëtzebuerg verbonnen. == Geschicht == {{Intro Gemeng}} Den 1. Januar 1850 (duerch Gesetz vum 6. August 1849) goufen d'Sektioun [[Stroossen]] an den Deel vun der Sektioun [[Reckendall]] dat um "''ban de Strassen''" louch, vun der [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] Bartreng ofgetrennt, fir eng nei Gemeng [[Stroossen]] ze schafen. Am ''Annuaire officiel 1917'' fënnt ee fir d'Gemeng Bartreng 1.202 Awunner, 250 bewunnten Haiser an 252 Familljen. === Wope vu Bartreng === {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]] |Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. …}}</ref>:<br> ''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté Ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu Bertrange-lez-Thionville. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum Jang de Blannen dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == De [[Gemengerot]] vu Bartreng gëtt nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2011 aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen. No de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017, bei deenen d'DP déi absolut Majoritéit krut, stellt dës Partei de Schäfferot, mam [[Frank Colabianchi]] als Buergermeeschter.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1085363.html "De Frank Colabianchi behält Buergermeeschterposten."] rtl.lu,12.10.2017, 10:09:56.</ref> Virdru war d'DP an enger Koalitioun mat [[déi gréng|deene Gréngen]]. '''Zesummesetzung''' {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] |- | 1999 || 2 || 7 || - || 2 |- | 2005 || 3 || 6 || 1 || 1 |- | 2011 || 3 || '''6''' || '''3''' || 1 |- | 2017 || 3 || '''7''' || 2 || 1 |- | 2023 || 3 || '''7''' || 2 || 1 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} === Buergermeeschteren === Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Bartreng<ref>{{Citation|URL=https://www.bertrange.lu/fr/vie-politique/historique|Titel=Historique – Bourgmestres et échevins|Gekuckt=2026-02-05|Wierk=|Editeur=www.bertrange.lu|Sprooch=fr|Zitat=Stand 05.02.2026 weist d'Websäit de Jean-François Joseph d'Huart och als den éischte Buergermeeschter vu Bartreng (1805 – 1808) un; dat stëmmt awer net; dat war säi Papp, de Jacques Philippe Joseph}}</ref>: {{div col|cols = 2}} * 1805 – 1808: [[Jacques Philippe Joseph d'Huart]] * 1809 – 1816: [[Jean Pierre Suttor]] * 1817 – 1824: [[Jean-François-Joseph d'Huart]] * 1825 – 1830: [[Jean-François Molitor]] * 1831 – 1837: [[Jean-François-Joseph d'Huart]] * 1838 – 1843: [[Jean Beissel]] vu [[Stroossen]] * 1844 – 1848: [[Richard Wolter]] vu [[Stroossen]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1849 – 1854: [[Pierre Hutmacher]] * 1855 – 1860: [[Nicolas Goergen]] * 1661 – 1868: [[Jean-Pierre Muller (Politiker)|Jean-Pierre Muller]] * 1869 – 1875: [[Théophile Fries]] * 1875 – 1878: Jean-Pierre Muller * 1879 – 1884: [[Hubert Hilger]] * 1885 – 1896: [[Alexandre de Colnet]] * 1897 – 1908: Hubert Hilger * 1909 – 1918: [[Jean Kaufmann]] * 1918 – 1925: [[Jean Theisen]] * 1925 – 1935: [[Antoine Schneider]] * 1935 – 1940: [[Nicolas Hilger]] * 1944 – 1957: Nicolas Hilger * 1958 – 1972: [[André Wolff]] * 1972 – 1981: [[Joseph Marson]] * 1982 – 2001: [[Niki Bettendorf]] * 2002 – 2009: [[Paul Geimer]] * 2009 – 2022: [[Frank Colabianchi]] * 2022 – 2025: [[Monique Smit-Thijs]] * zanter 2025: [[Youri de Smet]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2297283.html "De Youri de Smet ersetzt d'Monique Smit-Thijs als Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.04.2025.</ref> {{div col end}} == Jumelage == Zanter dem [[23. Mäerz]] [[1997]] ass Bartreng mat der italieenescher Gemeng [[Santa Maria Nuovo]] (Regioun [[Regioun Marken|Marken ''(Marche)'']], Provënz [[Provënz Ancona|Ancona]]) jumeléiert. == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bartreng ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[C.N.I. "Les Thermes"]] * [[Syndicat des eaux du Sud|SES]] * [[Syndicat intercommunal pour l'hygiène publique du canton de Capellen|SICA]] * [[SICEC]] * [[SICONA-Sud-Ouest]] * [[SIDOR]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckeswäertes an der Gemeng == * [[Schlass Schauwebuerg]] * [[Schlass De Colnet d'Huart]] * [[Kierch Bartreng]] * [[Lannenallee um Gréiwelsser Haff|Bemierkenswäert Lannenallee um Gréiwelsser Haff]] * d'[[Nëmmeswiss]], en Naturschutzgebitt <gallery> Fichier:Bertrange_centre.jpg|Kierch a Schlass Schauwenburg Fichier:Gr%C3%A9iwelshaffLannenallee02.jpg|Lannenallee Fichier:Bertrange,_N%C3%ABmmeswiss_(1).JPG|Nëmmeswiss </gallery> == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Bartreng == * [[Alexandre de Colnet d'Huart]] (1821-1905), Politiker == Literatur == * [[Jos Helbach|Helbach, Jos]]: ''Der private Grossgrundbesitz in Luxemburg im 19. Jahrhundert - Seine Entwicklung und sein Schicksal'', Eegeverlag, 2009. S. 29 - S. 40 == Kuckt och == {{LNM}} * [[Gare Bartreng-Stroossen]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bertrange.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Bartreng] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/bertrange D'Gemeng Bartreng op der Websäit vum Syvicol] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bartreng]] [[Kategorie:Gemeng Bartreng| ]] oog5wyg3ee9kju7pf0mv87pbohnygld Gemeng Bauschelt 0 71910 2704523 2693111 2026-09-09T12:49:55Z Mobby 12 60927 k 2704523 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bauschelt}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Wolz]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == An der Bauschelter Gemeng läit dee westlechste Punkt vum Land bei der [[Gossemaark]] LB183, westlech vu [[Sir (Uertschaft)|Sir]], am ''Saak'' genannte Bësch<ref>{{Citation|URL=https://www.journal.lu/top-navigation/article/im-tiefsten-westen/|Titel=Claude Karger, Im tiefsten Westen|Gekuckt=24.07.2020|Datum=|Editeur=www.journal.lu|Sprooch=de|Archiv-Datum=24.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200724150648/https://www.journal.lu/top-navigation/article/im-tiefsten-westen/}}</ref>. Koordinate vum westlechste Punkt: {{Coor dms1|49|53|48.8|N|5|44|08.5|O}} ===Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bauschelt | nord-est = | nord-ouest = | nord = [[Stauséigemeng]] | ouest = (B) | est = [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] | sud = [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] | sud-ouest = | sud-est = }} == Uertschaften an der Gemeng == === Uertschaften === * [[Bauschelt]] * [[Baschelt]] * [[Sir (Uertschaft)|Sir]] === Häff a [[Lieu-dit]]en === * [[Bauschelter Millen]] * [[Fléiber (Bauschelt)|Fléiber]] * [[Hareler Poteau]] * [[Schaulsmillen]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} ===Méiglech Fusioun === Zanter der Mëtt vun den 2020er Jore besti Pläng vun enger méiglecher Fusioun vun der Gemeng Bauschelt mat der [[Stauséigemeng]]. Dozou solle bis 2029 Referendumen ofgehale ginn. Ufanks stoung an der Diskussioun, datt och [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] matmaache kéint; ma do war schlussendlech keen Intressi.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.rtl.lu/news/national/dbierger-solle-virun-2029-an-engem-referendum-jo-oder-nee-soen-1528531793 Ugestriefte Fusioun tëscht Bauschelt an der Stauséigemeng: D'Bierger solle virun 2029 an engem Referendum "Jo" oder "Nee" soen.] rtl.lu, 15.12.2025.</ref> ===Wopen=== {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.png|100px]] |Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 57}}</ref>: ''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté Ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Buergermeeschteren == * 1844-1879: Jean Reding * 1879-1918: Jean-Pierre Derneden * 1918-1935: [[Nicolas Meyers (1871)|Nicolas Meyers]] * 1935-1946: Nicolas Brachmond * 1946-1968: Emile Jacques * 1968-1976: Nicolas Schockmel * 1976-2005: Pierre Blasius * 2005-2021<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1759094.html "De René Daubenfeld huet e Méindeg als Buergermeeschter demissionéiert."] rtl.lu, 21.07.2021.</ref>: [[René Daubenfeld]] *zanter September 2021: Jeff Gangler<ref>{{Citation|URL=http://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation du nouveau bourgmestre et d'un nouvel échevin de la commune de Boulaide|Gekuckt=10.09.2021|Datum=09.09.2021|Wierk=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/07-juillet/04-bofferding-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=04.07.2023|Datum=04.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bauschelt ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]] * [[Naturpark Uewersauer]] * [[Regionalschoul Uewersauer]] * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckeswäertes == * D'[[Uergel Kierch Bauschelt|Uergel]] vun der [[Kierch Bauschelt|Parkierch vu Bauschelt]], gebaut am Joer 1900 vun de [[Uergelmanufaktur Bridder Müller|Bridder Müller]] vu [[Reifferscheid]], zanter Dezember 2001 op der [[Lëscht vun de Monuments classés]]. * Tempelskamp * Rommwiss * [[Bauschelter Millen]] * [[Sirer Millen]] * Houfels == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.boulaide.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Bauschelt] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/wiltz/boulaide D'Gemeng Bauschelt op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.musikgemengbauschelt.lu Musek Gemeng Bauschelt] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bauschelt]] [[Kategorie:Gemeng Bauschelt| ]] g9qm90uzx9amieiz3nngdla4d14do60 2704549 2704523 2026-09-09T13:58:38Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704523|2704523]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704549 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Boulaide | Numm (Däitsch) = Bauschleiden | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bauschelt}} | Koordinaten = {{coor dms|49|53|15|N|05|48|56|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Wolz]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == An der Bauschelter Gemeng läit dee westlechste Punkt vum Land bei der [[Gossemaark]] LB183, westlech vu [[Sir (Uertschaft)|Sir]], am ''Saak'' genannte Bësch<ref>{{Citation|URL=https://www.journal.lu/top-navigation/article/im-tiefsten-westen/|Titel=Claude Karger, Im tiefsten Westen|Gekuckt=24.07.2020|Datum=|Editeur=www.journal.lu|Sprooch=de|Archiv-Datum=24.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200724150648/https://www.journal.lu/top-navigation/article/im-tiefsten-westen/}}</ref>. Koordinate vum westlechste Punkt: {{Coor dms1|49|53|48.8|N|5|44|08.5|O}} ===Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bauschelt | nord-est = | nord-ouest = | nord = [[Stauséigemeng]] | ouest = (B) | est = [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] | sud = [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] | sud-ouest = | sud-est = }} == Uertschaften an der Gemeng == === Uertschaften === * [[Bauschelt]] * [[Baschelt]] * [[Sir (Uertschaft)|Sir]] === Häff a [[Lieu-dit]]en === * [[Bauschelter Millen]] * [[Fléiber (Bauschelt)|Fléiber]] * [[Hareler Poteau]] * [[Schaulsmillen]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} ===Méiglech Fusioun === Zanter der Mëtt vun den 2020er Jore besti Pläng vun enger méiglecher Fusioun vun der Gemeng Bauschelt mat der [[Stauséigemeng]]. Dozou solle bis 2029 Referendumen ofgehale ginn. Ufanks stoung an der Diskussioun, datt och [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] matmaache kéint; ma do war schlussendlech keen Intressi.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.rtl.lu/news/national/dbierger-solle-virun-2029-an-engem-referendum-jo-oder-nee-soen-1528531793 Ugestriefte Fusioun tëscht Bauschelt an der Stauséigemeng: D'Bierger solle virun 2029 an engem Referendum "Jo" oder "Nee" soen.] rtl.lu, 15.12.2025.</ref> ===Wopen=== {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.png|100px]] |Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 57}}</ref>: ''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté Ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Buergermeeschteren == * 1844-1879: Jean Reding * 1879-1918: Jean-Pierre Derneden * 1918-1935: [[Nicolas Meyers (1871)|Nicolas Meyers]] * 1935-1946: Nicolas Brachmond * 1946-1968: Emile Jacques * 1968-1976: Nicolas Schockmel * 1976-2005: Pierre Blasius * 2005-2021<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1759094.html "De René Daubenfeld huet e Méindeg als Buergermeeschter demissionéiert."] rtl.lu, 21.07.2021.</ref>: [[René Daubenfeld]] *zanter September 2021: Jeff Gangler<ref>{{Citation|URL=http://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation du nouveau bourgmestre et d'un nouvel échevin de la commune de Boulaide|Gekuckt=10.09.2021|Datum=09.09.2021|Wierk=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/07-juillet/04-bofferding-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=04.07.2023|Datum=04.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bauschelt ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]] * [[Naturpark Uewersauer]] * [[Regionalschoul Uewersauer]] * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckeswäertes == * D'[[Uergel Kierch Bauschelt|Uergel]] vun der [[Kierch Bauschelt|Parkierch vu Bauschelt]], gebaut am Joer 1900 vun de [[Uergelmanufaktur Bridder Müller|Bridder Müller]] vu [[Reifferscheid]], zanter Dezember 2001 op der [[Lëscht vun de Monuments classés]]. * Tempelskamp * Rommwiss * [[Bauschelter Millen]] * [[Sirer Millen]] * Houfels == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.boulaide.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Bauschelt] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/wiltz/boulaide D'Gemeng Bauschelt op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.musikgemengbauschelt.lu Musek Gemeng Bauschelt] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bauschelt]] [[Kategorie:Gemeng Bauschelt| ]] l85ooxtgv0m85pfp59zlfdid9dx69ns Gemeng Bech 0 71913 2704524 2693112 2026-09-09T12:51:13Z Mobby 12 60927 k 2704524 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bech}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Iechternach]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften an der Gemeng== === Uertschaften === {{Div col|cols = 2}} * [[Bech]] * [[Blummendall]] * [[Geieschhaff (Bech)|Geieschhaff]] * [[Grolënster]] * [[Heeschbreg]] * [[Hemstel]] * [[Kuebebuer]] * [[Marscherwald]] * [[Rippeg]] * [[Schanz]] * [[Zëtteg]] {{Div col end}} === Häff a [[Lieu-dit]]en === {{Div col|cols = 2}} * [[Becher Millen]] * [[Grassbierg]] * [[Jäger (Bech)|Jäger]] * [[Jokesbierg]] * [[Kënsecker Haff]] * [[Kräizenhéicht]] * [[Waldhaff (Bech)|Waldhaff]] * [[Zëtteger Millen]] {{Div col end}} == Geographie == D'[[Schichtstuf]] vum [[Lëtzebuerger Sandsteen]] verleeft queesch duerch d'Gemeng: D'Uertschafte Kräizenhéicht, Heeschbreg, Kuebebuer an d'Schanz leien um Plateau, iwwerdeems Rippeg, Zëtteg, Hemstel a Bech um Fouss dovu leien. D'Schanz ass, mat 400&nbsp;m den héchste Punkt an der Géigend. Grolënster, de Blummendall an de Marscherwald leien um westleche Wupp vun der Gemeng. Duerch d'Gemeng leeft d'[[Nationalstrooss 11]] ([[Europastrooss E29|E29]]) vun der Stad Lëtzebuerg op Iechternach. D'Streck vun der fréierer Vizinalbunn ''[[Chareli]]'' ass um Fouss vun der Schichtstuf verlaf, an hat tëscht 1904 an 1954 Arrêten zu Rippeg, Hemstel, Zëtteg a Bech. En Tunnel dovun ass haut nach erhalen, a gëtt, wéi d'fréier Eisebunnsstreck, vun der [[Vëlospist PC2]] benotzt. Am fréiere Buffet op der Becher Gare ass haut e Restaurant. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bech | nord = [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] | nord-est =[[Iechternach]] | est = [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] | sud-est = [[Gemeng Manternach|Manternach]] | sud= [[Gemeng Biwer|Biwer]] | sud-ouest = [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] | ouest = [[Gemeng Hiefenech|Hefenech]] | nord-ouest = }} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} Mat engem Gesetz vum 25. Juli 1846 gouf d'Sektioun Marscherwald vu Konsdref ofgespléckt a koum an d'Gemeng Bech<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1846/07/25/n1|Titel=LOI du 25 juillet 1846, N° 1525, portant modification de l'ordonnance Royale Grand-Ducale, du 12 octobre 1841, relative à la circonscription judiciaire et administrative|Gekuckt=09.07.2026|Datum=25.07.1846|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === Wopen === {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]] |Beschreiwung am Originaltext:<br>''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à l'ancienne de cinq pendants d'argent.'' |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == === Buergermeeschteren === {{div col|cols=3}} * 1826 - 1847: J. Lenertz * 1849 - 1859: Fr. Lies * 1861 - 1894: P. Lenertz * 1897 - 1923: P. Lenertz * 1924 - ?: Nic Weyland * 1934 - ?: Michel Prommenschenkel * 1946 - 1963: Francois Bisenius * 1964 - ?: Emil Bohnenberger * ? - ?: Robert Lenertz * ? - 2005: Marcel Niederweis * 2005 - 2008: Marc Pitzen * 2009 - 2011: Edmond Schintgen * 2011 - 2023: Camille Kohn * 2023 - 2025<ref>{{Citation|URL=https://100komma7.lu/news/Becher-Buergermeeschtesch-demissioneiert-viru-Messtrauensvott?pd=radio|Titel=Becher Buergermeeschtesch demissionéiert viru Mësstrauensvott|Gekuckt=29.12.2025|Datum=29.12.2025|Editeur=100komma7.lu|Sprooch=lb}}</ref>: [[Jill Goeres]] * zanter 2026: [[Max Pesch]]<ref>[https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Max-Pesch-wird-neuer-Buergermeister-von-Bech-24024.html "Max Pesch wird neuer Bürgermeister von Bech."] tageblatt.lu, 12.01.2026.</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin des communes de Bech, Bettembourg et Esch-sur-Sûre|Gekuckt=2026-02-08|Datum=2026-02-06|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> {{div col end}} == Kuckeswäertes == * De Becher Tunnel * [[Tumulus op der Schanz]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[SIAEE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SICEC]] * [[SIGRE]] * [[SYNECOSPORT]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckt och == * [[Jokesbierg]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bech.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Bech] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/echternach/bech D'Gemeng Bech op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.rail.lu/garebech.html D'Gare zu Bech] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bech]] [[Kategorie:Gemeng Bech| ]] chylsqr67nbn3db8uks93tj6rqgxgh4 2704548 2704524 2026-09-09T13:54:42Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704524|2704524]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704548 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bech | Numm (Däitsch) = Bech | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bech}} | Koordinaten = {{coor dms|49|45|07|N|06|21|46|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Iechternach]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften an der Gemeng== === Uertschaften === {{Div col|cols = 2}} * [[Bech]] * [[Blummendall]] * [[Geieschhaff (Bech)|Geieschhaff]] * [[Grolënster]] * [[Heeschbreg]] * [[Hemstel]] * [[Kuebebuer]] * [[Marscherwald]] * [[Rippeg]] * [[Schanz]] * [[Zëtteg]] {{Div col end}} === Häff a [[Lieu-dit]]en === {{Div col|cols = 2}} * [[Becher Millen]] * [[Grassbierg]] * [[Jäger (Bech)|Jäger]] * [[Jokesbierg]] * [[Kënsecker Haff]] * [[Kräizenhéicht]] * [[Waldhaff (Bech)|Waldhaff]] * [[Zëtteger Millen]] {{Div col end}} ==Geographie== D'[[Schichtstuf]] vum [[Lëtzebuerger Sandsteen]] verleeft queesch duerch d'Gemeng: D'Uertschafte Kräizenhéicht, Heeschbreg, Kuebebuer an d'Schanz leien um Plateau, iwwerdeems Rippeg, Zëtteg, Hemstel a Bech um Fouss dovu leien. D'Schanz ass, mat 400&nbsp;m den héchste Punkt an der Géigend. Grolënster, de Blummendall an de Marscherwald leien um westleche Wupp vun der Gemeng. Duerch d'Gemeng leeft d'[[Nationalstrooss 11]] ([[Europastrooss E29|E29]]) vun der Stad Lëtzebuerg op Iechternach. D'Streck vun der fréierer Vizinalbunn ''[[Chareli]]'' ass um Fouss vun der Schichtstuf verlaf, an hat tëscht 1904 an 1954 Arrêten zu Rippeg, Hemstel, Zëtteg a Bech. En Tunnel dovun ass haut nach erhalen, a gëtt, wéi d'fréier Eisebunnsstreck, vun der [[Vëlospist PC2]] benotzt. Am fréiere Buffet op der Becher Gare ass haut e Restaurant. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bech | nord = [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] | nord-est =[[Iechternach]] | est = [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] | sud-est = [[Gemeng Manternach|Manternach]] | sud= [[Gemeng Biwer|Biwer]] | sud-ouest = [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] | ouest = [[Gemeng Hiefenech|Hefenech]] | nord-ouest = }} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} Mat engem Gesetz vum 25. Juli 1846 gouf d'Sektioun Marscherwald vu Konsdref ofgespléckt a koum an d'Gemeng Bech<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1846/07/25/n1|Titel=LOI du 25 juillet 1846, N° 1525, portant modification de l'ordonnance Royale Grand-Ducale, du 12 octobre 1841, relative à la circonscription judiciaire et administrative|Gekuckt=09.07.2026|Datum=25.07.1846|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. ===Wopen=== {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]] |Beschreiwung am Originaltext:<br>''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à l'ancienne de cinq pendants d'argent.'' |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == === Buergermeeschteren === {{div col|cols=3}} * 1826 - 1847: J. Lenertz * 1849 - 1859: Fr. Lies * 1861 - 1894: P. Lenertz * 1897 - 1923: P. Lenertz * 1924 - ?: Nic Weyland * 1934 - ?: Michel Prommenschenkel * 1946 - 1963: Francois Bisenius * 1964 - ?: Emil Bohnenberger * ? - ?: Robert Lenertz * ? - 2005: Marcel Niederweis * 2005 - 2008: Marc Pitzen * 2009 - 2011: Edmond Schintgen * 2011 - 2023: Camille Kohn * 2023 - 2025<ref>{{Citation|URL=https://100komma7.lu/news/Becher-Buergermeeschtesch-demissioneiert-viru-Messtrauensvott?pd=radio|Titel=Becher Buergermeeschtesch demissionéiert viru Mësstrauensvott|Gekuckt=29.12.2025|Datum=29.12.2025|Editeur=100komma7.lu|Sprooch=lb}}</ref>: [[Jill Goeres]] * zanter 2026: [[Max Pesch]]<ref>[https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Max-Pesch-wird-neuer-Buergermeister-von-Bech-24024.html "Max Pesch wird neuer Bürgermeister von Bech."] tageblatt.lu, 12.01.2026.</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin des communes de Bech, Bettembourg et Esch-sur-Sûre|Gekuckt=2026-02-08|Datum=2026-02-06|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> {{div col end}} == Kuckeswäertes == * De Becher Tunnel * [[Tumulus op der Schanz]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[SIAEE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SICEC]] * [[SIGRE]] * [[SYNECOSPORT]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckt och == * [[Jokesbierg]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bech.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Bech] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/echternach/bech D'Gemeng Bech op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.rail.lu/garebech.html D'Gare zu Bech] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bech]] [[Kategorie:Gemeng Bech| ]] jdl618897le4mxr2vqnc0k4nysftis8 Gemeng Beefort 0 71947 2704525 2693113 2026-09-09T12:52:12Z Mobby 12 60927 k 2704525 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Beefort}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Iechternach]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == D'Gemeng Beefort läit am Nordoste vum Land am [[Kanton Iechternach]] an ass ëmgi vun de Gemenge [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] am Norden, [[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]] am Osten, [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] am Süden an [[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]] am Westen. Beefort ass en Deel vun der [[Kleng Lëtzebuerger Schwäiz|Klenger Lëtzebuerger Schwäiz]]. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Beefort | nord = [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] | nord-est = (D) | est = [[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] | sud-ouest = | ouest = [[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]] | nord-ouest = }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === * [[Beefort]] * [[Déiljen]] * [[Grondhaff]] (déi lénks Säit vun der [[Schwaarz Iernz|Schwaarzer Iernz]]) === Lieu-diten === * [[Beeforter Heed]] * [[Beeforter Schlass]] * [[Closbierg]] * [[Millebaach (Beefort)|Millebaach]] * [[Schmëttewier (Déiljen)|Schmëttewier]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Wopen === {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]] |Beschreiwung am Originaltext<ref>{{Citation|URL=https://beaufort.lu/armoiries/|Titel=Armoiries|Gekuckt=13.05.2023|Datum=30.11.2022|Wierk=Beaufort|Sprooch=fr}}</ref><ref>Mémorial B – Recueil de législation, 10. Oktober 1986, digitaliséiert op Wikimedia Commons: [[c:File:Mémorial B 1986-10-10 Beaufort.jpg|commons:Mémorial B 1986-10-10 Beaufort.jpg]].</ref>:<br> ''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces de gueules, maçonnée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }} |} [[File:Beaufort fig. 1 - d'or au chef de gueules.svg|thumb|left|70px|Figur 1]] [[File:Beaufort fig. 2 - d'or au chef de gueules brisé d'un lambel de cing pendants à l'ancienne d'argent.svg|thumb|left|70px|Figur 2]] Beefort war fréier eng wichteg [[Seigneurie]], där hir Hären, Nokommen vun deene vu Wolz (''d'or au chef de gueules'', Figur 1) e Wopen ''d'or au chef de gueules brisé d'un lambel de cing pendants à l'ancienne d'argent'' (Figur 2) gedroen hunn. Méi spéit gouf den ale ''Lambel'' heiansdo mat engem mat moderne Formen ersat. Dës lescht Versioun gouf iwwer vill Joren inoffiziell vun der Gemeng benotzt. 1986 huet d'Gemeng probéiert, dee Wopen offiziell unerkannt ze kréien. D'[[Commission héraldique de l'État|heraldesch Kommissioun]] huet festgestallt, datt – souwuel aus heraldesche wéi och aus juristesche Grënn – déi al Herrschaftswopen net einfach sou benotzt konnte ginn an dowéinst ass de Wopen, deen uewe beschriwwen ass, geschaf ginn.<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 31}}</ref> {{clr}} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== ===Gemengerot=== Beefort war bis d'Gemengewalen 2017 eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt. Nodeems an der Folleg vun de Wale vun 2023 e Recours ageluecht gouf, well ee Kandidat géint d'Residenzklausel vum Walgesetz verstouss hat<ref>Art. 192 – Pour être éligible, il faut: (…) 4° avoir sa résidence habituelle depuis six mois dans la commune lors du dépôt de sa candidature, c'est-à-dire y habiter d'ordinaire.</ref>, goufen d'Wale vun der [[Cour administrative]] annuléiert an den 8. Oktober 2023 huet deemno an der Gemeng nei gestëmmt misse ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2081976.html|Titel=Residenzklausel mëssuecht: Zu Beefort gëtt den 8. Oktober nei gewielt|Gekuckt=06.07.2023|Datum=04.07.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://justice.public.lu/fr/actualites/2023/07/communique-cour-adm-elections-beaufort.html|Titel=Communiqué de presse de la Cour administrative en relation avec les élections communales à Beaufort|Gekuckt=09.07.2023|Datum=04.07.2023|Wierk=justice.public.lu|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Jean-Luc Nosbusch (Är Lett) gouf doropshi Buergermeeschter, an de Bruno Domingues Grilo an d'[[Lynn Mossong]] (béid Biergerlëscht) Schäffen.<ref>Volker Bingenheimer: [https://www.wort.lu/luxemburg/osten/jean-luc-nosbusch-wird-burgermeister-von-befort/4308807.html "Jean-Luc Nosbusch wird Bürgermeister von Befort."] wort.lu [w+] 11.10.2023.</ref> '''Resultater''' {| class="wikitable" |- ! Joer !! Lett* !! BL* |- | 2023 || 7 || 4 |} <small><nowiki>*</nowiki>Lett = Är Lett; BL = Biergerlëscht Beefort Déiljen Grondhaff</small> ===Buergermeeschteren=== {{Kapitel Info feelt}} {| class="wikitable mw-collapsible" |+Buergermeeschteren zanter 1795<ref>Quell: ''75me anniversaire Fanfare de Beaufort'' [Luxembourg, 1966], S. 150</ref> !vu(n) !bis !Buergermeeschter |- |1795 |1814 |Jean Goerges Even |- |1815 |1819 |Jean Cigrang |- |1820 |1830 |Charles Even sen. |- |1830 |1842 |[[Michel Eiffes]] |- |1843 |1849 |[[Conrad Cigrang]] |- |1849 |1866 |[[Charles Even|Charles Even jun.]] |- |1866 |1886 |J. P. Even |- |1886 |1909 |Henri Even |- |1909 |1929 |Joseph Linkels |- |1930 |1938 |Bernhard Bollig |- |1938 |1944 |Jean Conter |- |1944 |1945 |Eugène Bollig |- |1946 |1947 |Henri Kramp |- |1947 |1963 |Alex Dostert |- |1964 |1987 |[[Léon Bartimes]] |- |1988 |... |Joseph Lux |- |... |1998 |Guy Hanff |- |1999<ref>[https://persist.lu/ark:70795/2s1sjbnqbv/pages/22/articles/DIVL1764 Gemeinde Befort: Der neue Gemeinderat steht."] In: Tageblatt, nº 241 (19.10.1999), p. 22 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> |2023 |[[Camille Hoffmann]] |- |2023 |haut |[[Jean-Luc Nosbusch]] |} == Kuckeswäertes == [[Fichier:Beaufort 2009-08.jpg|thumb|Beefort aus der Loft]] * D'[[Klaischen-Kapell Beefort|Klaischen-Kapell]] steet op der [[Lëscht vun de Monuments classés]] zanter Juli 1968. * D'[[Buerg Beefort]] ([[12. Joerhonnert|12.]] - [[16. Joerhonnert]]) steet op der [[Lëscht vun de Monuments classés]] zanter dem 16. September 1968. * D'[[Äispist vu Beefort]] ass den 8. November 1969 ageweit ginn.<ref>[[Robert Philippart]], ''Kurze Entstehungsgeschichte der Kunsteisbahnen in Luxemburg'', [[nos cahiers]], Nr. 4, 2024, S. 97-122</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Beefort ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{Div col|cols=3}} * [[SIAEE]] * [[SICEC]] * [[SIDEC]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] * [[Syndicat pour la création d'un Parc Naturel dans la région du Mullerthal|Syndicat Mullerthal]] {{Div col end}} == Gemengeblietchen == Bis 2005 huet d'Gemengeblietchen ''De Beforter'' geheescht. Duerno ''De Beeforter''. == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.beaufort.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Beefort] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/echternach/beaufort D'Gemeng Beefort op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.rail.lu/garebeaufort.html D'Gare zu Beefort um www.rail.lu] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Beefort]] [[Kategorie:Gemeng Beefort| ]] hqiz1cocrkuqj18h6j3zxjscurtgzcx 2704543 2704525 2026-09-09T13:44:33Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704525|2704525]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704543 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Beaufort | Numm (Däitsch) = Befort | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Beefort}} | Koordinaten = {{coor dms|49|50|08|N|06|17|26|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Iechternach]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == D'Gemeng Beefort läit am Nordoste vum Land am [[Kanton Iechternach]] an ass ëmgi vun de Gemenge [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] am Norden, [[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]] am Osten, [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] am Süden an [[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]] am Westen. Beefort ass en Deel vun der [[Kleng Lëtzebuerger Schwäiz|Klenger Lëtzebuerger Schwäiz]]. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Beefort | nord = [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] | nord-est = (D) | est = [[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] | sud-ouest = | ouest = [[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]] | nord-ouest = }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === * [[Beefort]] * [[Déiljen]] * [[Grondhaff]] (déi lénks Säit vun der [[Schwaarz Iernz|Schwaarzer Iernz]]) === Lieu-diten === * [[Beeforter Heed]] * [[Beeforter Schlass]] * [[Closbierg]] * [[Millebaach (Beefort)|Millebaach]] * [[Schmëttewier (Déiljen)|Schmëttewier]] ==Geschicht== {{Intro Gemeng}} === Wopen === {|Class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]] |Beschreiwung am Originaltext<ref>{{Citation|URL=https://beaufort.lu/armoiries/|Titel=Armoiries|Gekuckt=13.05.2023|Datum=30.11.2022|Wierk=Beaufort|Sprooch=fr}}</ref><ref>Mémorial B – Recueil de législation, 10. Oktober 1986, digitaliséiert op Wikimedia Commons: [[c:File:Mémorial B 1986-10-10 Beaufort.jpg|commons:Mémorial B 1986-10-10 Beaufort.jpg]].</ref>:<br> ''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces de gueules, maçonnée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }} |} [[File:Beaufort fig. 1 - d'or au chef de gueules.svg|thumb|left|70px|Figur 1]] [[File:Beaufort fig. 2 - d'or au chef de gueules brisé d'un lambel de cing pendants à l'ancienne d'argent.svg|thumb|left|70px|Figur 2]] Beefort war fréier eng wichteg [[Seigneurie]], där hir Hären, Nokommen vun deene vu Wolz (''d'or au chef de gueules'', Figur 1) e Wopen ''d'or au chef de gueules brisé d'un lambel de cing pendants à l'ancienne d'argent'' (Figur 2) gedroen hunn. Méi spéit gouf den ale ''Lambel'' heiansdo mat engem mat moderne Formen ersat. Dës lescht Versioun gouf iwwer vill Joren inoffiziell vun der Gemeng benotzt. 1986 huet d'Gemeng probéiert, dee Wopen offiziell unerkannt ze kréien. D'[[Commission héraldique de l'État|heraldesch Kommissioun]] huet festgestallt, datt – souwuel aus heraldesche wéi och aus juristesche Grënn – déi al Herrschaftswopen net einfach sou benotzt konnte ginn an dowéinst ass de Wopen, deen uewe beschriwwen ass, geschaf ginn.<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 31}}</ref> {{clr}} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== ===Gemengerot=== Beefort war bis d'Gemengewalen 2017 eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt. Nodeems an der Folleg vun de Wale vun 2023 e Recours ageluecht gouf, well ee Kandidat géint d'Residenzklausel vum Walgesetz verstouss hat<ref>Art. 192 – Pour être éligible, il faut: (…) 4° avoir sa résidence habituelle depuis six mois dans la commune lors du dépôt de sa candidature, c'est-à-dire y habiter d'ordinaire.</ref>, goufen d'Wale vun der [[Cour administrative]] annuléiert an den 8. Oktober 2023 huet deemno an der Gemeng nei gestëmmt misse ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2081976.html|Titel=Residenzklausel mëssuecht: Zu Beefort gëtt den 8. Oktober nei gewielt|Gekuckt=06.07.2023|Datum=04.07.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://justice.public.lu/fr/actualites/2023/07/communique-cour-adm-elections-beaufort.html|Titel=Communiqué de presse de la Cour administrative en relation avec les élections communales à Beaufort|Gekuckt=09.07.2023|Datum=04.07.2023|Wierk=justice.public.lu|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Jean-Luc Nosbusch (Är Lett) gouf doropshi Buergermeeschter, an de Bruno Domingues Grilo an d'[[Lynn Mossong]] (béid Biergerlëscht) Schäffen.<ref>Volker Bingenheimer: [https://www.wort.lu/luxemburg/osten/jean-luc-nosbusch-wird-burgermeister-von-befort/4308807.html "Jean-Luc Nosbusch wird Bürgermeister von Befort."] wort.lu [w+] 11.10.2023.</ref> '''Resultater''' {| class="wikitable" |- ! Joer !! Lett* !! BL* |- | 2023 || 7 || 4 |} <small><nowiki>*</nowiki>Lett = Är Lett; BL = Biergerlëscht Beefort Déiljen Grondhaff</small> ===Buergermeeschteren=== {{Kapitel Info feelt}} {| class="wikitable mw-collapsible" |+Buergermeeschteren zanter 1795<ref>Quell: ''75me anniversaire Fanfare de Beaufort'' [Luxembourg, 1966], S. 150</ref> !vu(n) !bis !Buergermeeschter |- |1795 |1814 |Jean Goerges Even |- |1815 |1819 |Jean Cigrang |- |1820 |1830 |Charles Even sen. |- |1830 |1842 |[[Michel Eiffes]] |- |1843 |1849 |[[Conrad Cigrang]] |- |1849 |1866 |[[Charles Even|Charles Even jun.]] |- |1866 |1886 |J. P. Even |- |1886 |1909 |Henri Even |- |1909 |1929 |Joseph Linkels |- |1930 |1938 |Bernhard Bollig |- |1938 |1944 |Jean Conter |- |1944 |1945 |Eugène Bollig |- |1946 |1947 |Henri Kramp |- |1947 |1963 |Alex Dostert |- |1964 |1987 |[[Léon Bartimes]] |- |1988 |... |Joseph Lux |- |... |1998 |Guy Hanff |- |1999<ref>[https://persist.lu/ark:70795/2s1sjbnqbv/pages/22/articles/DIVL1764 Gemeinde Befort: Der neue Gemeinderat steht."] In: Tageblatt, nº 241 (19.10.1999), p. 22 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> |2023 |[[Camille Hoffmann]] |- |2023 |haut |[[Jean-Luc Nosbusch]] |} == Kuckeswäertes == [[Fichier:Beaufort 2009-08.jpg|thumb|Beefort aus der Loft]] * D'[[Klaischen-Kapell Beefort|Klaischen-Kapell]] steet op der [[Lëscht vun de Monuments classés]] zanter Juli 1968. * D'[[Buerg Beefort]] ([[12. Joerhonnert|12.]] - [[16. Joerhonnert]]) steet op der [[Lëscht vun de Monuments classés]] zanter dem 16. September 1968. * D'[[Äispist vu Beefort]] ass den 8. November 1969 ageweit ginn.<ref>[[Robert Philippart]], ''Kurze Entstehungsgeschichte der Kunsteisbahnen in Luxemburg'', [[nos cahiers]], Nr. 4, 2024, S. 97-122</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Beefort ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{Div col|cols=3}} * [[SIAEE]] * [[SICEC]] * [[SIDEC]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] * [[Syndicat pour la création d'un Parc Naturel dans la région du Mullerthal|Syndicat Mullerthal]] {{Div col end}} == Gemengeblietchen == Bis 2005 huet d'Gemengeblietchen ''De Beforter'' geheescht. Duerno ''De Beeforter''. == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.beaufort.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Beefort] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/echternach/beaufort D'Gemeng Beefort op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.rail.lu/garebeaufort.html D'Gare zu Beefort um www.rail.lu] {{Referenzen an Notten}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Beefort]] [[Kategorie:Gemeng Beefort| ]] 7pojpt66qg33kocjss2fiqcp4a2cnwv Gemeng Beetebuerg 0 71964 2704527 2693115 2026-09-09T12:53:28Z Mobby 12 60927 k 2704527 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Beetebuerg}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == Mat Ausnam vun [[Obeler]] an dem nërdlechen Deel mam ''Beetebuergerbësch'', läit déi ganz Gemeng Beetebuerg am [[Uelzecht]]dall. == Uertschaften an Häff an der Gemeng == === Uertschaften === {{div col|cols=3}} * [[Beetebuerg]] * [[Fenneng]] * [[Hunchereng]] * [[Näerzeng]] * [[Obeler]] {{div col end}} === Häff === * [[Heckenhaff]] * [[Krakelshaff]] == Geographie == === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville =Beetebuerg | nord = [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] | nord-est = | est = [[Gemeng Réiser|Réiser]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] | sud-ouest = [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]<br>[[Gemeng Keel|Keel]] | ouest = [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] | nord-ouest = }} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 45}}</ref>:<br> ''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>De Wope baséiert op deem vun den Häre vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''), deenen eng Partie vum aktuellen Territoire vun der Gemeng soll gehéiert hunn. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee al Schlässer déi et fréier zu Beetebuerg gouf. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == De [[Gemengerot]] vu Beetebuerg gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter de Gemengewale vun 2017 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen (virdrun: 13). Zanter 2011 ass de Schäfferot eng Dräierkoalitioun aus [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]], [[Demokratesch Partei|DP]] an [[Déi Gréng|deene Gréngen]].<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1084437.html "Laurent Zeimet (CSV) bleift Buergermeeschter"] rtl.lu, 10.10.2017, 08:05:13.</ref> Virdrun hat d'[[LSAP]] 24 Joer laang déi absolut Majoritéit.<ref>[https://www.tageblatt.lu/wahlen/wer-wird-wohl-naechster-schlossherr/ "Wer wird nächster "Schlossherr" Bettemburg?"] tageblatt.lu, 07.10.2017 (nogekuckt 04.04.2024).</ref> === Zesummesetzung === {{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}} {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[ADR]] |- | 1999 || 4 || 2 || 0 || '''7''' || - |- | 2005 || 3 || 1 || 1 ||'''8'''|| - |- | 2011 || '''4''' || '''1''' || '''2''' || 6 || - |- | 2017 || '''5''' || '''1''' || '''2''' || 6 || 1 |- | 2023 || '''5''' || '''1''' || '''2''' || 6 || 1 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} === Buergermeeschteren === {{Kapitel Info feelt}} {{div col|cols=3}} * 1812 - 1823: [[Auguste Collart (1782-1824)]] * ... * 1844: Pierre Mathey<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1854 - 1871: [[Antoine Auguste Collart]]<ref name=Chr100>[https://persist.lu/ark:70795/qnmn86cfx9/pages/8/articles/DIVL1075 Chronik eines 100jährigen Gemeindehauses.] In: Tageblatt, nº 234 (10.10.1968), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1871 - 1884: [[Jean-Pierre Kayl]] * 1885 - 1906: [[Léon Auguste Collart]] * 1905 - 1911: Charles Philippe<!-- Nottär-->> * 1911 - 1917: [[Nicolas Mockel]]<!--"Bahmnmeister"--> * 1918 - 1918: [[Eugène Auguste Collart]] * 1919 - 1920: Joseph Klensch<ref name=Chr100/> * 1921 - 1933: Eugène Auguste Collart * 1934 - 1941: [[Nicolas Rosenfeld]]<ref name=parcours>[https://bettembourg.lu/wp-content/uploads/2024/09/MNRDH_Brochure_Parcours_Bettembourg_A5_COMPLET_SiteWeb.pdf Parcours de mémoire.] Brochure, S. 26.</ref> * 1941 - 1944: ''Amtsbürgermeister'' Hans Müller<ref name=parcours/> * 1945 - 1951: Pierre Trausch<ref name=Chr100/> * 1951 - 1954: Adolphe Fox<ref name=Chr100/> * 1954 - 1961: Léon Eberhard<ref name=Chr100/> * 1961 - ≥1968: Louis Ganser<ref name=Chr100/> * ... * 1976 - 1979: [[Émile Hammerel]] <ref>Stroosseschëld</ref> * 1979 - 1988: [[Fernand Weber]] (CSV) * 1988 - 2004: [[Lucien Lux]] (LSAP) * 2004 - 2011: [[Roby Biwer]] (LSAP) * 2011 - 2026: [[Laurent Zeimet]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/laurent-zeimet-halt-als-buergermeeschter-op-2132911878 "Laurent Zeimet hält als Buergermeeschter op."] rtl.lu, 06.01.2026.</ref> * zanter 2026: [[Jean-Marie Jans]] (CSV)<ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin des communes de Bech, Bettembourg et Esch-sur-Sûre|Gekuckt=2026-02-08|Datum=2026-02-06|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> {{div col end}} == Verkéier == === Eisebunn === D'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]] gehéiert zu den [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|CFL-Linnne 6]], [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Esch-Uelzecht|6a]] a [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Wuelmereng|6b]] a läit op der internationaler Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Dijon|Lëtzebuerg-Dijon]]. D'[[Rangéiergare Beetebuerg|Rangéiergare]] mat 28 Sënnergleiser gouf an den 1980er Jore gebaut a krut ee Container-Terminal dobäi. Doduerch ass Beetebuerg zu engem wichtege Glidd am internationale Wuerentransport op der Nord-Süd-Achs ginn. === Stroossen an Autobunnen === Beetebuerg hänkt um Stroossennetz iwwer d'[[Dräikantonstrooss]] an d'[[Nationalstrooss 31|N31]] an och iwwer den [[CR132]] an den [[CR163]]. Laanscht Beetebuerg lafen d'[[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Autobunnen A3]] an [[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|A13]] déi och en Uschloss un d'Gemeng hunn. == Kuckeswäertes an der Gemeng == * [[Kierch Beetebuerg]] * [[Beetebuerger Schlass|Collarts Schlass]] * [[Märchepark Beetebuerg]] * [[Huncherenger Millen]] == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Beetebuerg == * [[Eugène Berger]] (1960-2020), Politiker an Alpinist, * [[Gusty Graas]] (*1957), Politiker, * [[Roger Negri]] (*1954), Eisebunner a Politiker. == Natur an Ëmwelt == *De Projet Naturbëschreservat [[Naturschutzgebitt Beetebuerger Bësch|Naturbësch - Beetebuerger Bësch]] == Jumelagen == *Gemeng [[Flaibano]] bei [[Udine]] an [[Italien]], 1989/1990 *Gemeng [[Valpaços]] a [[Portugal]], 1999/2000 == Interkommunal Syndikater == {{div col|cols=3}} * [[Centre de natation An der Schwemm]] * [[Minett-Kompost]] * [[PRO-SUD]] * [[Syndicat des Eaux du Sud|SES]] * [[SIGI]] * [[SICEC]] * [[SIDOR]] * [[Syndicat intercommunal pour l'exploitation de la station d'épuration de Bettembourg et pour la réalisation de toutes activités de recyclage et de gestion écologique|STEP]] * [[SICONA-Sud-Ouest]] * [[SYCOSAL]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Industriezonen == *Industriezon Beetebuerg-Diddeleng (Wolser) *Industriezon Schéleck 1 *Industriezon Schéleck 2 *Industriezon Krakelshaff == Radio zu Beetebuerg == *[[Radio Locale Réiserbann-Betebuerg]] == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bettembourg.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Beetebuerg] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/bettembourg D'Gemeng Beetebuerg op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.parc-merveilleux.lu/ Websäit vum ''Parc merveilleux'' zu Beetebuerg] * [http://www.beetebuerger-schoulen.lu/ Beetebuerger Schoulen] * [http://www.cibett.lu/ Asazzenter Beetebuerg (Protection Civile & Pompjeen)] [[Fichier:Beetebuerg vum Äppelbierg.jpg|thumb|800px|center|Beetebuerg vum Äppelbierg aus gesinn (2008)]] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Beetebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Beetebuerg| ]] lfz6blnr7tt1kmydny9ea9c4a9nyjo5 2704545 2704527 2026-09-09T13:45:54Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704527|2704527]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704545 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bettembourg | Numm (Däitsch) = Bettemburg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Beetebuerg}} | Koordinaten = {{coor dms|49|31|39|N|06|06|20|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == Mat Ausnam vun [[Obeler]] an dem nërdlechen Deel mam ''Beetebuergerbësch'', läit déi ganz Gemeng Beetebuerg am [[Uelzecht]]dall. == Uertschaften an Häff an der Gemeng == === Uertschaften === {{div col|cols=3}} * [[Beetebuerg]] * [[Fenneng]] * [[Hunchereng]] * [[Näerzeng]] * [[Obeler]] {{div col end}} === Häff === * [[Heckenhaff]] * [[Krakelshaff]] == Geographie == === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville =Beetebuerg | nord = [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] | nord-est = | est = [[Gemeng Réiser|Réiser]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] | sud-ouest = [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]<br>[[Gemeng Keel|Keel]] | ouest = [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] | nord-ouest = }} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 45}}</ref>:<br> ''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>De Wope baséiert op deem vun den Häre vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''), deenen eng Partie vum aktuellen Territoire vun der Gemeng soll gehéiert hunn. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee al Schlässer déi et fréier zu Beetebuerg gouf. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == De [[Gemengerot]] vu Beetebuerg gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter de Gemengewale vun 2017 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen (virdrun: 13). Zanter 2011 ass de Schäfferot eng Dräierkoalitioun aus [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]], [[Demokratesch Partei|DP]] an [[Déi Gréng|deene Gréngen]].<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1084437.html "Laurent Zeimet (CSV) bleift Buergermeeschter"] rtl.lu, 10.10.2017, 08:05:13.</ref> Virdrun hat d'[[LSAP]] 24 Joer laang déi absolut Majoritéit.<ref>[https://www.tageblatt.lu/wahlen/wer-wird-wohl-naechster-schlossherr/ "Wer wird nächster "Schlossherr" Bettemburg?"] tageblatt.lu, 07.10.2017 (nogekuckt 04.04.2024).</ref> === Zesummesetzung === {{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}} {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[ADR]] |- | 1999 || 4 || 2 || 0 || '''7''' || - |- | 2005 || 3 || 1 || 1 ||'''8'''|| - |- | 2011 || '''4''' || '''1''' || '''2''' || 6 || - |- | 2017 || '''5''' || '''1''' || '''2''' || 6 || 1 |- | 2023 || '''5''' || '''1''' || '''2''' || 6 || 1 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} === Buergermeeschteren === {{Kapitel Info feelt}} {{div col|cols=3}} * 1812 - 1823: [[Auguste Collart (1782-1824)]] * ... * 1844: Pierre Mathey<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1854 - 1871: [[Antoine Auguste Collart]]<ref name=Chr100>[https://persist.lu/ark:70795/qnmn86cfx9/pages/8/articles/DIVL1075 Chronik eines 100jährigen Gemeindehauses.] In: Tageblatt, nº 234 (10.10.1968), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1871 - 1884: [[Jean-Pierre Kayl]] * 1885 - 1906: [[Léon Auguste Collart]] * 1905 - 1911: Charles Philippe<!-- Nottär-->> * 1911 - 1917: [[Nicolas Mockel]]<!--"Bahmnmeister"--> * 1918 - 1918: [[Eugène Auguste Collart]] * 1919 - 1920: Joseph Klensch<ref name=Chr100/> * 1921 - 1933: Eugène Auguste Collart * 1934 - 1941: [[Nicolas Rosenfeld]]<ref name=parcours>[https://bettembourg.lu/wp-content/uploads/2024/09/MNRDH_Brochure_Parcours_Bettembourg_A5_COMPLET_SiteWeb.pdf Parcours de mémoire.] Brochure, S. 26.</ref> * 1941 - 1944: ''Amtsbürgermeister'' Hans Müller<ref name=parcours/> * 1945 - 1951: Pierre Trausch<ref name=Chr100/> * 1951 - 1954: Adolphe Fox<ref name=Chr100/> * 1954 - 1961: Léon Eberhard<ref name=Chr100/> * 1961 - ≥1968: Louis Ganser<ref name=Chr100/> * ... * 1976 - 1979: [[Émile Hammerel]] <ref>Stroosseschëld</ref> * 1979 - 1988: [[Fernand Weber]] (CSV) * 1988 - 2004: [[Lucien Lux]] (LSAP) * 2004 - 2011: [[Roby Biwer]] (LSAP) * 2011 - 2026: [[Laurent Zeimet]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/laurent-zeimet-halt-als-buergermeeschter-op-2132911878 "Laurent Zeimet hält als Buergermeeschter op."] rtl.lu, 06.01.2026.</ref> * zanter 2026: [[Jean-Marie Jans]] (CSV)<ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin des communes de Bech, Bettembourg et Esch-sur-Sûre|Gekuckt=2026-02-08|Datum=2026-02-06|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> {{div col end}} == Verkéier == === Eisebunn === D'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]] gehéiert zu den [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|CFL-Linnne 6]], [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Esch-Uelzecht|6a]] a [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Wuelmereng|6b]] a läit op der internationaler Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Dijon|Lëtzebuerg-Dijon]]. D'[[Rangéiergare Beetebuerg|Rangéiergare]] mat 28 Sënnergleiser gouf an den 1980er Jore gebaut a krut ee Container-Terminal dobäi. Doduerch ass Beetebuerg zu engem wichtege Glidd am internationale Wuerentransport op der Nord-Süd-Achs ginn. === Stroossen an Autobunnen === Beetebuerg hänkt um Stroossennetz iwwer d'[[Dräikantonstrooss]] an d'[[Nationalstrooss 31|N31]] an och iwwer den [[CR132]] an den [[CR163]]. Laanscht Beetebuerg lafen d'[[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Autobunnen A3]] an [[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|A13]] déi och en Uschloss un d'Gemeng hunn. == Kuckeswäertes an der Gemeng == * [[Kierch Beetebuerg]] * [[Beetebuerger Schlass|Collarts Schlass]] * [[Märchepark Beetebuerg]] * [[Huncherenger Millen]] == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Beetebuerg == * [[Eugène Berger]] (1960-2020), Politiker an Alpinist, * [[Gusty Graas]] (*1957), Politiker, * [[Roger Negri]] (*1954), Eisebunner a Politiker. == Natur an Ëmwelt == *De Projet Naturbëschreservat [[Naturschutzgebitt Beetebuerger Bësch|Naturbësch - Beetebuerger Bësch]] == Jumelagen == *Gemeng [[Flaibano]] bei [[Udine]] an [[Italien]], 1989/1990 *Gemeng [[Valpaços]] a [[Portugal]], 1999/2000 == Interkommunal Syndikater == {{div col|cols=3}} * [[Centre de natation An der Schwemm]] * [[Minett-Kompost]] * [[PRO-SUD]] * [[Syndicat des Eaux du Sud|SES]] * [[SIGI]] * [[SICEC]] * [[SIDOR]] * [[Syndicat intercommunal pour l'exploitation de la station d'épuration de Bettembourg et pour la réalisation de toutes activités de recyclage et de gestion écologique|STEP]] * [[SICONA-Sud-Ouest]] * [[SYCOSAL]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Industriezonen == *Industriezon Beetebuerg-Diddeleng (Wolser) *Industriezon Schéleck 1 *Industriezon Schéleck 2 *Industriezon Krakelshaff == Radio zu Beetebuerg == *[[Radio Locale Réiserbann-Betebuerg]] == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bettembourg.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Beetebuerg] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/bettembourg D'Gemeng Beetebuerg op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.parc-merveilleux.lu/ Websäit vum ''Parc merveilleux'' zu Beetebuerg] * [http://www.beetebuerger-schoulen.lu/ Beetebuerger Schoulen] * [http://www.cibett.lu/ Asazzenter Beetebuerg (Protection Civile & Pompjeen)] [[Fichier:Beetebuerg vum Äppelbierg.jpg|thumb|800px|center|Beetebuerg vum Äppelbierg aus gesinn (2008)]] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Beetebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Beetebuerg| ]] aboiw9yx35zik784p9eosruofk1f5sg Gemeng Bettenduerf 0 72188 2704528 2693121 2026-09-09T12:54:23Z Mobby 12 60927 k 2704528 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bettenduerf}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Dikrech]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == D'Gemeng Bettenduerf läit op der [[Sauer]] am [[Kanton Dikrech]]. D'Uertschaft Bettenduerf läit um lénksen Uwänner, Gilsdref a Méischtref um rietsen. D'Sauer leeft op enger Héicht vu ronn 185&nbsp;m duerch d'Gemeng, d'Plateauen nërdlech a südlech si gutt 100&nbsp;m méi héich. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bettenduerf | nord-ouest = | nord = [[Gemeng Tandel|Tandel]] | nord-est = | est = [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]] | sud-ouest = | ouest = [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng== === Uertschaften === * [[Bettenduerf]] * [[Gilsdref]] * [[Méischtref]] === [[Lieu-dit]]en an Häff === {{div col|cols=3}} * [[Bildgeshaff]] * [[Bleesbréck]] * [[Brouderbuer]] * [[Clairefontaine (Bettenduerf)|Clairefontaine]] * [[Clemenshaff]] * [[Ënner Fooss]] * [[Ënnerherel]] * [[Hierzenhaff]] * [[Keiwelbaach]] * [[Kempchen]] * [[Kranzenhaff]] * [[Mëtschenhaff]] * [[Morgenflissenhaff]] * [[Mouschbierg]] * [[Nidderbierg]] * [[Schréideschhaff]] * [[Selz]] * [[Tschiddeschmillen]] {{div col end}} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} Mam Gesetz vum 5. August 1963 si verschidde Parzellen aus der Gemeng Baastenduerf (ronn 80 [[Ar (Flächemooss)|Ar]]) bei d'Gemeng Bettenduerf geprafft ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1963/08/05/n9|Titel=Loi du 5 août 1963 portant incorporation dans le territoire de la commune de Bettendorf de certains terrains appartenant à la commune de Bastendorf|Gekuckt=07.06.2026|Datum=05.08.1963|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 47}}</ref>:<br> ''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1983)}} De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref. D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (''d'or à la croix ancree de sable''), d'[[Lilien|Fleurs-de-lis]] sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]] iwwerholl (''d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable''), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu [[Kerpen (Äifel)|Kerpen]] (''d'argent a la fasce vivrée de gueules''), deen am [[14. Joerhonnert]] Här vu Méischtref war. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== Bettenduerf war bis d'Gemengewalen 2017 nach mat eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt. {| class="wikitable" |+ Zesummesetzung |- ! Joer !! MGMD* !! Ekipp* !! GWZ* |- | 2023|| '''5'''|| '''5''' || 1 |} {{small|* MGMD : Meng Gemeng -Mäin Doheem; Ekipp: Eng Ekipp fir Iech; GWZ: Eis Gemeng um Wee an d'Zukunft.}}<br> {{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}} ===Buergermeeschteren=== {{Kapitel Info feelt}} * 1800 - ...: Nicolas Recht<ref>(bis 1994): [https://www.wort.lu/luxemburg/rathaus-geschichten-bettendorf/1108705.html "Rathaus-Geschichten: Bettendorf".] wort.lu [w+], 09.06.2021.</ref> * ... * ≤ 1912 - 1915: Michel Conzemius * 1915 - 1918: Joseph-August Dondelinger * 1918 - ... : J.-P. Muller<ref name=duurch>[https://persist.lu/ark:70795/bgm04h2sr9/pages/11/articles/DIVL268 Duurch d'Jorhonnert.] In: Chorale Sainte-Cécile Bettendorf (Luxembourg): 100 Joër Chorale Bettendrëf. Bettendorf: Chorale Ste-Cécile, [puis] Impr. du Nord, 1995, p. 9 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1946 - 1952: J.-P. Goebel<ref name=duurch/> * 1952 - 1975: [[Pierre Strauss]] <ref>[https://persist.lu/ark:70795/jh2sv0xqw/pages/9/articles/DIVL1072 In memoriam Pierre Strauss.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 32 (08.02.1977), p. 9 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1975 - 1987<ref name=schlo>[https://bettendorf.lu/wp-content/uploads/2025/06/DeSchloper_Edition_2025.1.pdf Statistiken: Schäfferéid (sic) säit 1982.] In: ''De Schloper'' 1, 2025, S.30.</ref>: Jean Pleim * 1988 - 1993: Michel Atten<ref name=schlo/> * 1994 - 2005: Jos. Brepsom<ref>Doudesannonce am Wort vum 4. Juli 2023</ref> * 2006 - 2017: Albert Back<ref name=schlo/> * 2017 - 2023: [[Pascale Hansen]]<ref name=schlo/> * zanter 2023: [[Patrick Mergen]] [[Fichier:Chateau Bettendorf.jpg|thumb|350px|Bettenduerfer Schlass]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bettenduerf ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[SICEC]] * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Jumelagen == * [[Vila Pouca de Aguiar]] a {{PRT}} == Bekannt Persounen aus der Gemeng Bettenduerf == * [[François Heck]] (1899-1977), Vëlossportler * [[Grégoire Leisen]] (1916-1993), Vëlossportler * [[Alphonse Osch]] (1909-1997), Politiker == Kuckt och == {{div col|cols=3}} * [[Bettenduerfer Millen]] * [[Schlass Bettenduerf]] * [[Schlass Méischtref]] * [[Kierch Bettenduerf]] * [[Kierch Gilsdref]] * [[Nikloskierch zu Méischtref]] * [[Naturschutzgebitt Bettenduerf-Schofsbësch]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} {{div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bettendorf.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Bettenduerf] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/diekirch/bettendorf D'Gemeng Bettenduerf op der Websäit vum Syvicol] * [https://web.archive.org/web/20090228001816/http://cdjbettendorf.lu/ Säit vum Club des Jeunes Bettenduerf] * [http://www.fnal.lu/bettendorf/ Websäit vum Aikido Club Bettendorf] * [https://web.archive.org/web/20050829201434/http://www.fanfare-bettendorf.lu/ Websäit vun der Bettenduerfer Musek] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bettenduerf]] [[Kategorie:Gemeng Bettenduerf| ]] grurfc5hb4eizmt20mwrcmag8zd1jv5 2704547 2704528 2026-09-09T13:48:38Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704528|2704528]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704547 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bettendorf | Numm (Däitsch) = Bettendorf | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bettenduerf}} | Koordinaten = {{coor dms|49|52|17|N|06|11|19|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Dikrech]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == D'Gemeng Bettenduerf läit op der [[Sauer]] am [[Kanton Dikrech]]. D'Uertschaft Bettenduerf läit um lénksen Uwänner, Gilsdref a Méischtref um rietsen. D'Sauer leeft op enger Héicht vu ronn 185&nbsp;m duerch d'Gemeng, d'Plateauen nërdlech a südlech si gutt 100&nbsp;m méi héich. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Bettenduerf | nord-ouest = | nord = [[Gemeng Tandel|Tandel]] | nord-est = | est = [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]] | sud-ouest = | ouest = [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] }} == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng== === Uertschaften === * [[Bettenduerf]] * [[Gilsdref]] * [[Méischtref]] === [[Lieu-dit]]en an Häff === {{div col|cols=3}} * [[Bildgeshaff]] * [[Bleesbréck]] * [[Brouderbuer]] * [[Clairefontaine (Bettenduerf)|Clairefontaine]] * [[Clemenshaff]] * [[Ënner Fooss]] * [[Ënnerherel]] * [[Hierzenhaff]] * [[Keiwelbaach]] * [[Kempchen]] * [[Kranzenhaff]] * [[Mëtschenhaff]] * [[Morgenflissenhaff]] * [[Mouschbierg]] * [[Nidderbierg]] * [[Schréideschhaff]] * [[Selz]] * [[Tschiddeschmillen]] {{div col end}} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} Mam Gesetz vum 5. August 1963 si verschidde Parzellen aus der Gemeng Baastenduerf (ronn 80 [[Ar (Flächemooss)|Ar]]) bei d'Gemeng Bettenduerf geprafft ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1963/08/05/n9|Titel=Loi du 5 août 1963 portant incorporation dans le territoire de la commune de Bettendorf de certains terrains appartenant à la commune de Bastendorf|Gekuckt=07.06.2026|Datum=05.08.1963|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 47}}</ref>:<br> ''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1983)}} De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref. D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (''d'or à la croix ancree de sable''), d'[[Lilien|Fleurs-de-lis]] sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]] iwwerholl (''d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable''), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu [[Kerpen (Äifel)|Kerpen]] (''d'argent a la fasce vivrée de gueules''), deen am [[14. Joerhonnert]] Här vu Méischtref war. |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} ==Politik== Bettenduerf war bis d'Gemengewalen 2017 nach mat eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt. {| class="wikitable" |+ Zesummesetzung |- ! Joer !! MGMD* !! Ekipp* !! GWZ* |- | 2023|| '''5'''|| '''5''' || 1 |} {{small|* MGMD : Meng Gemeng -Mäin Doheem; Ekipp: Eng Ekipp fir Iech; GWZ: Eis Gemeng um Wee an d'Zukunft.}}<br> {{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}} ===Buergermeeschteren=== {{Kapitel Info feelt}} * 1800 - ...: Nicolas Recht<ref>(bis 1994): [https://www.wort.lu/luxemburg/rathaus-geschichten-bettendorf/1108705.html "Rathaus-Geschichten: Bettendorf".] wort.lu [w+], 09.06.2021.</ref> * ... * ≤ 1912 - 1915: Michel Conzemius * 1915 - 1918: Joseph-August Dondelinger * 1918 - ... : J.-P. Muller<ref name=duurch>[https://persist.lu/ark:70795/bgm04h2sr9/pages/11/articles/DIVL268 Duurch d'Jorhonnert.] In: Chorale Sainte-Cécile Bettendorf (Luxembourg): 100 Joër Chorale Bettendrëf. Bettendorf: Chorale Ste-Cécile, [puis] Impr. du Nord, 1995, p. 9 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1946 - 1952: J.-P. Goebel<ref name=duurch/> * 1952 - 1975: [[Pierre Strauss]] <ref>[https://persist.lu/ark:70795/jh2sv0xqw/pages/9/articles/DIVL1072 In memoriam Pierre Strauss.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 32 (08.02.1977), p. 9 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1975 - 1987<ref name=schlo>[https://bettendorf.lu/wp-content/uploads/2025/06/DeSchloper_Edition_2025.1.pdf Statistiken: Schäfferéid (sic) säit 1982.] In: ''De Schloper'' 1, 2025, S.30.</ref>: Jean Pleim * 1988 - 1993: Michel Atten<ref name=schlo/> * 1994 - 2005: Jos. Brepsom<ref>Doudesannonce am Wort vum 4. Juli 2023</ref> * 2006 - 2017: Albert Back<ref name=schlo/> * 2017 - 2023: [[Pascale Hansen]]<ref name=schlo/> * zanter 2023: [[Patrick Mergen]] [[Fichier:Chateau Bettendorf.jpg|thumb|350px|Bettenduerfer Schlass]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Bettenduerf ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[SICEC]] * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Jumelagen == * [[Vila Pouca de Aguiar]] a {{PRT}} == Bekannt Persounen aus der Gemeng Bettenduerf == * [[François Heck]] (1899-1977), Vëlossportler * [[Grégoire Leisen]] (1916-1993), Vëlossportler * [[Alphonse Osch]] (1909-1997), Politiker == Kuckt och == {{div col|cols=3}} * [[Bettenduerfer Millen]] * [[Schlass Bettenduerf]] * [[Schlass Méischtref]] * [[Kierch Bettenduerf]] * [[Kierch Gilsdref]] * [[Nikloskierch zu Méischtref]] * [[Naturschutzgebitt Bettenduerf-Schofsbësch]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} {{div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bettendorf.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Bettenduerf] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/diekirch/bettendorf D'Gemeng Bettenduerf op der Websäit vum Syvicol] * [https://web.archive.org/web/20090228001816/http://cdjbettendorf.lu/ Säit vum Club des Jeunes Bettenduerf] * [http://www.fnal.lu/bettendorf/ Websäit vum Aikido Club Bettendorf] * [https://web.archive.org/web/20050829201434/http://www.fanfare-bettendorf.lu/ Websäit vun der Bettenduerfer Musek] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Bettenduerf]] [[Kategorie:Gemeng Bettenduerf| ]] 70160tgklf1i9hu53qxhm1ffn6qq93l Gemeng Biekerech 0 72293 2704530 2693123 2026-09-09T13:00:10Z Mobby 12 60927 k 2704530 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Biekerech}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == {{Kapitel Info feelt}} === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Biekerech | nord = [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]] | nord-est = [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] | est = [[Gemeng Sëll|Sëll]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Habscht|Habscht]] | sud-ouest = [[Arel]] (B) | ouest = | nord-ouest = [[Gemeng Ell|Ell]] }} == Uertschaften a [[Lieu-dit]]en an der Gemeng == === Uertschaften === {{div col|cols=2}} '''Fréier Gemeng Biekerech''' * [[Biekerech]] * [[Hitten]] * [[Huewel]] * [[Ielwen]] * [[Näerden]] * [[Schweech]] '''Fréier Gemeng Uewerpallen''' * [[Liewel]] * [[Uewerpallen]] {{div col end}} === Häff a Lieu-diten === {{div col|cols=2}} '''Fréier Gemeng Biekerech''' * [[Hueweler Halt]] * [[Läitreng]] * [[Läitrenger Haff]] '''Fréier Gemeng Uewerpallen''' * [[Diggel]] {{div col end}} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} D'Gemeng Biekerech an hirer haiteger Form ass entstane wéi duerch d'[[Gesetz]] vum 25. Juli 1846<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1846/07/25/n1/jo|Titel=Loi du 25 juillet 1846, N° 1525, portant modification de l'ordonnance Royale Grand-Ducale, du 12 octobre 1841, relative à la circonscription judiciaire et administrative|Gekuckt=19.07.2020|Datum=21.08.1846|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'[[Gemeng Uewerpallen]] opgeléist a bei d'Gemeng Biekerech geprafft gouf. ===Wopen=== {|class =wikitable |[[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.png|80px]]|| Beschreiwung am Originaltext: ''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.'' De Wope vun der Gemeng gouf an der Sëtzung vum [[7. Oktober]] [[1982]] vum [[Gemengerot]] ugeholl an den [[29. Oktober]] [[1982]] duerch en ''[[Arrêté ministériel]]'' agreéiert. D'Publikatioun war am Memorial B vun 1982 op Säit 344. De Projet gouf vum [[Marcel Lenertz]] ausgeschafft. Déi riets Säit vum Wopen,<ref>Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn. Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 35}}</ref> |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == === Buergermeeschteren === * 1844 - ?: Jodoc Orianne<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * ... * ≤ 1888<ref>Chorale Cecilia Schweecherdaul: [https://persist.lu/ark:70795/sc1xgzqdmb/pages/45/articles/DIVL469 100e anniversaire de la Chorale Ste Cécile Schweichertal.] [Schweichertal] : [Chorale Ste Cécile], [puis] Zierden, 1985, p. 43 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg]</ref> - 1914<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qsrj93/pages/3/articles/DTL89 Nécrologie.] In: L'indépendance luxembourgeoise, 44. Jg., nº 106 (16.04.1914), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg]</ref>: [[Jean Orianne]] * ... *... - 1952: A. Reiser<ref name=Ehrung/> * 1952 - 1970<ref name=Ehrung>[https://persist.lu/ark:70795/7b6m10r4d/pages/8/articles/DIVL1063 Ehrung für Bürgermeister H. Muller in Beckerich.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 298 (29.12.1977), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> : Joseph Waxweiler * 1970 - 1975: Victor Feyder<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9ndfrcd3x/pages/7/articles/DIVL748 Abschiedsfeier beim Beckericher Gemeinderat In: Luxemburger Wort, 129. Jg., n° 2 (03.01.1976), p. 7 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1975<ref>[https://persist.lu/ark:70795/09z0kd9v9/pages/4/articles/DIVL419 Henri Muller, neuer Bürgermeister von Beckerich.] In: Luxemburger Wort, 128. Jg., n° 269 (22.11.1975), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - ... : Henri Muller * 1982 - 1990: Joseph Seyler * 1990 - 2013: [[Camille Gira]] * 2013 - haut: [[Thierry Lagoda]] == Industrie == * [[S.A. des Eaux minérales]] zu Biekerech == Bekannt Leit == *[[Nicolas Bosseler]], Resistenzler, Historiker a [[Schoulmeeschter]] *[[Camille Gira]], Buergermeeschter an Deputéierten *[[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier *[[Émile Stockreiser]], US-Air Force Pilot, gebuer zu Biekerech *[[Léon Lambert (Schoulmeeschter)|Léon Lambert]], Schoulmeeschter zu Biekerech vun 1948 bis 1961 == Kuckeswäertes == *D'[[Helleg Kräiz-Kapell um Kuelebierg|Jobskapell]] um [[Kuelebierg (Biekerech)|Kuelebierg]] *D'[[Kierch Biekerech#Uergel|Uergel]] an der [[Kierch Biekerech|Kierch vu Biekerech]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Biekerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[École de musique du Canton de Redange]] * [[De Réidener Kanton]] * [[Réidener Schwemm]] * [[SICEC]] * [[SICONA-Centre]] * [[SIDEC]] * [[SIDERO]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} ==Jumelage== Biekerech ass zanter [[1993]] mat der [[Ungarn|ungarescher]] Gemeng [[Iváncsa]] jumeléiert. ==Bibliographie== *Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Biekerech S. 9-24). *[[Nicolas Bosseler|Bosseler, Nicolas]]: ''Beckerich, Hüttingen und Levelingen in ihrer schicksalhaften Geschichte im Wandel der Jahrhunderte'', 1975. == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.beckerich.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Biekerech] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/beckerich D'Gemeng Biekerech op der Websäit vum Syvicol] {{Autoritéiskontroll}}}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Biekerech]] [[Kategorie:Gemeng Biekerech| ]] agckdznwap4cvxp702pyncsvyovl8ze 2704540 2704530 2026-09-09T13:35:56Z Puscas 735 Ännerung [[Special:Diff/2704530|2704530]] vum [[Special:Contributions/Mobby 12|Mobby 12]] ([[User talk:Mobby 12|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2704540 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Beckerich | Numm (Däitsch) = Beckerich | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Biekerech}} | Koordinaten = {{coor dms|49|43|55|N|05|53|07|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == {{Kapitel Info feelt}} === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Biekerech | nord = [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]] | nord-est = [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] | est = [[Gemeng Sëll|Sëll]] | sud-est = | sud= [[Gemeng Habscht|Habscht]] | sud-ouest = [[Arel]] (B) | ouest = | nord-ouest = [[Gemeng Ell|Ell]] }} == Uertschaften a [[Lieu-dit]]en an der Gemeng == === Uertschaften === {{div col|cols=2}} '''Fréier Gemeng Biekerech''' * [[Biekerech]] * [[Hitten]] * [[Huewel]] * [[Ielwen]] * [[Näerden]] * [[Schweech]] '''Fréier Gemeng Uewerpallen''' * [[Liewel]] * [[Uewerpallen]] {{div col end}} === Häff a Lieu-diten === {{div col|cols=2}} '''Fréier Gemeng Biekerech''' * [[Hueweler Halt]] * [[Läitreng]] * [[Läitrenger Haff]] '''Fréier Gemeng Uewerpallen''' * [[Diggel]] {{div col end}} == Geschicht == {{Intro Gemeng}} D'Gemeng Biekerech an hirer haiteger Form ass entstane wéi duerch d'[[Gesetz]] vum 25. Juli 1846<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1846/07/25/n1/jo|Titel=Loi du 25 juillet 1846, N° 1525, portant modification de l'ordonnance Royale Grand-Ducale, du 12 octobre 1841, relative à la circonscription judiciaire et administrative|Gekuckt=19.07.2020|Datum=21.08.1846|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'[[Gemeng Uewerpallen]] opgeléist a bei d'Gemeng Biekerech geprafft gouf. ===Wopen=== {|class =wikitable |[[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.png|80px]]|| Beschreiwung am Originaltext: ''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.'' De Wope vun der Gemeng gouf an der Sëtzung vum [[7. Oktober]] [[1982]] vum [[Gemengerot]] ugeholl an den [[29. Oktober]] [[1982]] duerch en ''[[Arrêté ministériel]]'' agreéiert. D'Publikatioun war am Memorial B vun 1982 op Säit 344. De Projet gouf vum [[Marcel Lenertz]] ausgeschafft. Déi riets Säit vum Wopen,<ref>Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn. Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 35}}</ref> |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == === Buergermeeschteren === * 1844 - ?: Jodoc Orianne<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * ... * ≤ 1888<ref>Chorale Cecilia Schweecherdaul: [https://persist.lu/ark:70795/sc1xgzqdmb/pages/45/articles/DIVL469 100e anniversaire de la Chorale Ste Cécile Schweichertal.] [Schweichertal] : [Chorale Ste Cécile], [puis] Zierden, 1985, p. 43 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg]</ref> - 1914<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qsrj93/pages/3/articles/DTL89 Nécrologie.] In: L'indépendance luxembourgeoise, 44. Jg., nº 106 (16.04.1914), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg]</ref>: [[Jean Orianne]] * ... *... - 1952: A. Reiser<ref name=Ehrung/> * 1952 - 1970<ref name=Ehrung>[https://persist.lu/ark:70795/7b6m10r4d/pages/8/articles/DIVL1063 Ehrung für Bürgermeister H. Muller in Beckerich.] In: Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 298 (29.12.1977), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> : Joseph Waxweiler * 1970 - 1975: Victor Feyder<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9ndfrcd3x/pages/7/articles/DIVL748 Abschiedsfeier beim Beckericher Gemeinderat In: Luxemburger Wort, 129. Jg., n° 2 (03.01.1976), p. 7 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1975<ref>[https://persist.lu/ark:70795/09z0kd9v9/pages/4/articles/DIVL419 Henri Muller, neuer Bürgermeister von Beckerich.] In: Luxemburger Wort, 128. Jg., n° 269 (22.11.1975), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - ... : Henri Muller * 1982 - 1990: Joseph Seyler * 1990 - 2013: [[Camille Gira]] * 2013 - haut: [[Thierry Lagoda]] == Industrie == * [[S.A. des Eaux minérales]] zu Biekerech == Bekannt Leit == *[[Nicolas Bosseler]], Resistenzler, Historiker a [[Schoulmeeschter]] *[[Camille Gira]], Buergermeeschter an Deputéierten *[[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier *[[Émile Stockreiser]], US-Air Force Pilot, gebuer zu Biekerech *[[Léon Lambert (Schoulmeeschter)|Léon Lambert]], Schoulmeeschter zu Biekerech vun 1948 bis 1961 == Kuckeswäertes == *D'[[Helleg Kräiz-Kapell um Kuelebierg|Jobskapell]] um [[Kuelebierg (Biekerech)|Kuelebierg]] *D'[[Kierch Biekerech#Uergel|Uergel]] an der [[Kierch Biekerech|Kierch vu Biekerech]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Biekerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[École de musique du Canton de Redange]] * [[De Réidener Kanton]] * [[Réidener Schwemm]] * [[SICEC]] * [[SICONA-Centre]] * [[SIDEC]] * [[SIDERO]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} ==Jumelage== Biekerech ass zanter [[1993]] mat der [[Ungarn|ungarescher]] Gemeng [[Iváncsa]] jumeléiert. ==Bibliographie== *Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Biekerech S. 9-24). *[[Nicolas Bosseler|Bosseler, Nicolas]]: ''Beckerich, Hüttingen und Levelingen in ihrer schicksalhaften Geschichte im Wandel der Jahrhunderte'', 1975. == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.beckerich.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Biekerech] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/beckerich D'Gemeng Biekerech op der Websäit vum Syvicol] {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Biekerech]] [[Kategorie:Gemeng Biekerech| ]] pxx67vihgltutf1adpaturvo3z2maxi Andrus Ansip 0 83217 2704544 2704422 2026-09-09T13:44:55Z Mobby 12 60927 k 2704544 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. == Karriär == Den Ansip ass vun Haus aus Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Du war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hien a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. Dono war hie bis 2024 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Estnesch Europadeputéiert]] drd3jirg633g24fp8h8s0kv813bv3dn Ärenzdallgemeng 0 87493 2704518 2703440 2026-09-09T12:46:24Z Mobby 12 60927 k 2704518 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Dikrech]]. D'Ärenzdallgemeng ass den 1. Januar 2012 aus der Fusioun vun de Gemengen [[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]] a [[Gemeng Miedernach|Miedernach]] entstanen. De Verwaltungssëtz ([[Chef-lieu]]) vun der Gemeng ass zu [[Miedernach]]. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === {{Div col|cols = 2}} <div style="page-break-inside:avoid"> '''Fréier Gemeng Iermsdref''' * [[Eppelduerf]] * [[Iermsdref]] * [[Folkendeng]] * [[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]] * [[Steeën]] </div> <div style="page-break-inside:avoid"> '''Fréier Gemeng Miedernach''' * [[Miedernach]] * [[Marxbierg (Miedernach)|Marxbierg]] * [[Ousterbuer (Miedernach)|Ousterbuer]] * [[Pletschette]] * [[Suewelbuer]] (Savelborn), ausser engem Bauerenhaff, deen zur Gemeng [[Waldbëlleg]] gehéiert * [[Kitzebuer]] </div> {{Div col end}} === Häff a Lieu-diten === {{Div col|cols = 2}} '''Fréier Gemeng Iermsdref''' * [[Bakesmillen]] * [[Bricherheck]] * [[Bricherhaff (Iermsdref)|Bricherhaff]] * [[Gilcher]] * [[Hessemillen]] * [[Hoossebierg]] * [[Moserhaff]] * [[Neimillen (Iermsdref)|Neimillen]] * [[Reisermillen]] * [[Spierberich]] * [[Webeschhaff]] {{Div col end}} ==Geographie== Wéi den Numm et ausdréckt, läit d'Ärenzdallgemeng am Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Ärenz]]. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Ärenzdall | nord = [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] | nord-est = [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] | est = [[Gemeng Beefort|Beefort]] | sud-est = [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] | sud= [[Gemeng Fiels|Fiels]] {{0}} {{0}} {{0}} [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] | sud-ouest = [[Gemeng Noumer|Noumer]] | ouest = [[Gemeng Schieren|Schieren]] | nord-ouest = [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] }} ===Fréier Gemeng Iermsdref=== D'Landschaftsbild vun der fréierer Gemeng Iermsdref ass gréisstendeels vu landwirtschaftlechen Aktivitéiten (Wisen a Felder an enger oppener Gewan) markéiert. Ronderëm ware praktesch iwwerall Bëscher, déi awer zu 90 % um Territoire vun den Nopeschgemenge louchen. D'[[Wäiss Iernz]], déi vu Süden no Norden derduerch leeft, huet d'Gemeng an zwou topographesch verschidde Géigende gespléckt, mat am Westen, dem méi oder manner flaache Plateau vu [[Steeën]] a [[Folkendeng]], an am Osten, vum Uwänner vun der Iernz un, der koppeger Géigend tëscht [[Iermsdref]] an [[Eppelduerf]]. Do louch och, op enger flaacher Kopp, eng ronn 400 m nërdlech vum [[Gréiwenhaff]], mat 420 Meter déi héchst Plaz an der Gemeng. Déi déifst Plaz war op der [[Hessemillen]] op ongeféier 210 Meter, do, wou d'[[Kriibsebaach (Wäiss Iernz)|Kriibsebaach]] an d'Wäiss Iernz leeft. <!-- Hei misst vun engem Kënnegen och eng Fusioun gemaach ginn:--> ===Fréier Gemeng Miedernach=== {{Kapitel Info feelt}} ==Geschicht== === Gemengefusioun === Den 21. Mäerz 2010 hunn d'Bierger vun deenen zwou Gemenge sech an engem Referendum zu iwwer 83 % fir dës Fusioun ausgeschwat. Nom Vott vum Gemengerot de 6. Abrëll war d'Entscheedung definitiv. D'Fusioun: <gallery> Fichier:Map Medernach.PNG|Miedernach... Fichier:Map Ermsdorf.PNG|an Iermsdref... File:Map Ärenzdall.png|fusionéieren zu Ärenzdall. </gallery> Am Juli 2022 gouf en neit Gemengenhaus, an der Fielsser Strooss zu Miedernach, a Betrib geholl<ref>[https://web.archive.org/web/20230327230115/https://aerenzdall.lu/downloads/AAAUopMqQiI/gemengebuet-n2023-1.pdf "Nouvelle mairie / Neues Gemeindehaus"] am ''Gemengebuet'' 2023-01, S.72-73, op aerenzdall.lu.</ref>. === Naturkatastroph === * Den 22. Juli 2016 goufen d'Uertschaften an der Ärenzdallgemeng, gradewéi déi an de Gemenge [[Gemeng Fiels|Fiels]] a [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]], d'Affer vun engem Joerhonnertreen, deen a kuerzer Zäit zu gewaltegen Iwwerschwemmunge gefouert huet bei deene vill Leit all hire Besëtz verluer hunn<ref>[http://www.wort.lu/de/lokales/tag-2-nach-der-flut-land-unter-im-ernztal-5794f75dac730ff4e7f64019 ''Land unter im Ernztal''] op wort.lu</ref><ref>[http://www.wort.lu/de/lokales/ursachenforschung-nach-ueberschwemmung-ein-fuer-luxemburg-unvorstellbares-ausmass-5795dfbaac730ff4e7f64083 ''Ein für Luxemburg unvorstellbares Ausmaß''] op wort.lu vum 25. Juli 2016</ref>. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op |iwwerschrëft= == Demographesch Entwécklung == }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == === Buergermeeschteren === * 2012 - 2022<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/buergermeister-der-ernztalgemeinde-tritt-zurueck-63a46688de135b923697a3c0|Titel=Bürgermeister der Ernztalgemeinde tritt zurück|Gekuckt=22.12.2022|Datum=22.12.2022|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>: [[André Kirschten]] * zanter 2023: [[Bob Bintz]]<ref>{{Citation|URL=http://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation du nouveau bourgmestre et d'un nouvel échevin de la commune de la Vallée de l'Ernz|Gekuckt=09.02.2023|Datum=09.02.2023|Wierk=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Kuckeswäertes == * den Dolebierg * d'Juddemonument zu Miedernach<ref>[[Marc Schoentgen|Schoentgen, Marc]]: ''Die jüdische Gemeinschaft in Medernach – Einwanderung, Integration und Verfolgung'' [https://web.archive.org/web/20071111183644/http://www.fanfaremedernach.lu/000001985c0a4f46e/000001985c0a6e97f/index.html (Auszuch)]</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Ärenzdallgemeng ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|col=2}} * Maintien à domicile-Medernach * Parc Naturel Mullerthal * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[Syndicat d'eau Savelborn Freckeisen]] * [[Syndicat pour la création d'un Parc Naturel dans la région du Mullerthal|Syndicat Mullerthal]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ärenzdall]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} * [[Bloen Eck]], e bekannte Café-Restaurant zu Steeën op der [[Nationalstrooss 14|N14]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.aerenzdall.lu/accueil Offiziell Websäit vun der Gemeng] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/diekirch/vallee-de-l-ernz D'Ärenzdallgemeng op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.fanfaremedernach.lu Homepage vun der Miedernacher Musek] * [https://web.archive.org/web/20130528004347/http://fcmedernach.lu/ Homepage vum Miedernacher Foussball] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Aerenzdall}} [[Kategorie:Gemeng Ärenzdall| ]] [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg]] i8t09up3fdz1qlvz03mcqo6pdpfr8zg 2704542 2704518 2026-09-09T13:42:26Z Puscas 735 ..... 2704542 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}} | Koordinaten = {{coor dms|49|49|00|N|06|13|00|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Dikrech]]. D'Ärenzdallgemeng ass den 1. Januar 2012 aus der Fusioun vun de Gemengen [[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]] a [[Gemeng Miedernach|Miedernach]] entstanen. De Verwaltungssëtz ([[Chef-lieu]]) vun der Gemeng ass zu [[Miedernach]]. D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng == === Uertschaften === {{Div col|cols = 2}} <div style="page-break-inside:avoid"> '''Fréier Gemeng Iermsdref''' * [[Eppelduerf]] * [[Iermsdref]] * [[Folkendeng]] * [[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]] * [[Steeën]] </div> <div style="page-break-inside:avoid"> '''Fréier Gemeng Miedernach''' * [[Miedernach]] * [[Marxbierg (Miedernach)|Marxbierg]] * [[Ousterbuer (Miedernach)|Ousterbuer]] * [[Pletschette]] * [[Suewelbuer]] (Savelborn), ausser engem Bauerenhaff, deen zur Gemeng [[Waldbëlleg]] gehéiert * [[Kitzebuer]] </div> {{Div col end}} === Häff a Lieu-diten === {{Div col|cols = 2}} '''Fréier Gemeng Iermsdref''' * [[Bakesmillen]] * [[Bricherheck]] * [[Bricherhaff (Iermsdref)|Bricherhaff]] * [[Gilcher]] * [[Hessemillen]] * [[Hoossebierg]] * [[Moserhaff]] * [[Neimillen (Iermsdref)|Neimillen]] * [[Reisermillen]] * [[Spierberich]] * [[Webeschhaff]] {{Div col end}} ==Geographie== Wéi den Numm et ausdréckt, läit d'Ärenzdallgemeng am Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Ärenz]]. === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Ärenzdall | nord = [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] | nord-est = [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] | est = [[Gemeng Beefort|Beefort]] | sud-est = [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] | sud= [[Gemeng Fiels|Fiels]] {{0}} {{0}} {{0}} [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] | sud-ouest = [[Gemeng Noumer|Noumer]] | ouest = [[Gemeng Schieren|Schieren]] | nord-ouest = [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] }} ===Fréier Gemeng Iermsdref=== D'Landschaftsbild vun der fréierer Gemeng Iermsdref ass gréisstendeels vu landwirtschaftlechen Aktivitéiten (Wisen a Felder an enger oppener Gewan) markéiert. Ronderëm ware praktesch iwwerall Bëscher, déi awer zu 90 % um Territoire vun den Nopeschgemenge louchen. D'[[Wäiss Iernz]], déi vu Süden no Norden derduerch leeft, huet d'Gemeng an zwou topographesch verschidde Géigende gespléckt, mat am Westen, dem méi oder manner flaache Plateau vu [[Steeën]] a [[Folkendeng]], an am Osten, vum Uwänner vun der Iernz un, der koppeger Géigend tëscht [[Iermsdref]] an [[Eppelduerf]]. Do louch och, op enger flaacher Kopp, eng ronn 400 m nërdlech vum [[Gréiwenhaff]], mat 420 Meter déi héchst Plaz an der Gemeng. Déi déifst Plaz war op der [[Hessemillen]] op ongeféier 210 Meter, do, wou d'[[Kriibsebaach (Wäiss Iernz)|Kriibsebaach]] an d'Wäiss Iernz leeft. <!-- Hei misst vun engem Kënnegen och eng Fusioun gemaach ginn:--> ===Fréier Gemeng Miedernach=== {{Kapitel Info feelt}} ==Geschicht== === Gemengefusioun === Den 21. Mäerz 2010 hunn d'Bierger vun deenen zwou Gemenge sech an engem Referendum zu iwwer 83 % fir dës Fusioun ausgeschwat. Nom Vott vum Gemengerot de 6. Abrëll war d'Entscheedung definitiv. D'Fusioun: <gallery> Fichier:Map Medernach.PNG|Miedernach... Fichier:Map Ermsdorf.PNG|an Iermsdref... File:Map Ärenzdall.png|fusionéieren zu Ärenzdall. </gallery> Am Juli 2022 gouf en neit Gemengenhaus, an der Fielsser Strooss zu Miedernach, a Betrib geholl<ref>[https://web.archive.org/web/20230327230115/https://aerenzdall.lu/downloads/AAAUopMqQiI/gemengebuet-n2023-1.pdf "Nouvelle mairie / Neues Gemeindehaus"] am ''Gemengebuet'' 2023-01, S.72-73, op aerenzdall.lu.</ref>. === Naturkatastroph === * Den 22. Juli 2016 goufen d'Uertschaften an der Ärenzdallgemeng, gradewéi déi an de Gemenge [[Gemeng Fiels|Fiels]] a [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]], d'Affer vun engem Joerhonnertreen, deen a kuerzer Zäit zu gewaltegen Iwwerschwemmunge gefouert huet bei deene vill Leit all hire Besëtz verluer hunn<ref>[http://www.wort.lu/de/lokales/tag-2-nach-der-flut-land-unter-im-ernztal-5794f75dac730ff4e7f64019 ''Land unter im Ernztal''] op wort.lu</ref><ref>[http://www.wort.lu/de/lokales/ursachenforschung-nach-ueberschwemmung-ein-fuer-luxemburg-unvorstellbares-ausmass-5795dfbaac730ff4e7f64083 ''Ein für Luxemburg unvorstellbares Ausmaß''] op wort.lu vum 25. Juli 2016</ref>. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op |iwwerschrëft= == Demographesch Entwécklung == }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Politik == === Buergermeeschteren === * 2012 - 2022<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/buergermeister-der-ernztalgemeinde-tritt-zurueck-63a46688de135b923697a3c0|Titel=Bürgermeister der Ernztalgemeinde tritt zurück|Gekuckt=22.12.2022|Datum=22.12.2022|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>: [[André Kirschten]] * zanter 2023: [[Bob Bintz]]<ref>{{Citation|URL=http://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation du nouveau bourgmestre et d'un nouvel échevin de la commune de la Vallée de l'Ernz|Gekuckt=09.02.2023|Datum=09.02.2023|Wierk=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Kuckeswäertes == * den Dolebierg * d'Juddemonument zu Miedernach<ref>[[Marc Schoentgen|Schoentgen, Marc]]: ''Die jüdische Gemeinschaft in Medernach – Einwanderung, Integration und Verfolgung'' [https://web.archive.org/web/20071111183644/http://www.fanfaremedernach.lu/000001985c0a4f46e/000001985c0a6e97f/index.html (Auszuch)]</ref> == Interkommunal Syndikater == D'Ärenzdallgemeng ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|col=2}} * Maintien à domicile-Medernach * Parc Naturel Mullerthal * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[Syndicat d'eau Savelborn Freckeisen]] * [[Syndicat pour la création d'un Parc Naturel dans la région du Mullerthal|Syndicat Mullerthal]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ärenzdall]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} * [[Bloen Eck]], e bekannte Café-Restaurant zu Steeën op der [[Nationalstrooss 14|N14]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.aerenzdall.lu/accueil Offiziell Websäit vun der Gemeng] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/diekirch/vallee-de-l-ernz D'Ärenzdallgemeng op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.fanfaremedernach.lu Homepage vun der Miedernacher Musek] * [https://web.archive.org/web/20130528004347/http://fcmedernach.lu/ Homepage vum Miedernacher Foussball] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Aerenzdall}} [[Kategorie:Gemeng Ärenzdall| ]] [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg]] qgepz5jo086vpamncynxrya2ew9ycza 2017 0 89864 2704575 2688444 2026-09-09T15:41:19Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2704575 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2017''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * [[1. Januar]]: Den [[António Guterres]] gëtt neie [[Generalsekretär vun de Vereenten Natiounen]]. === Europa === * {{4. Januar}}: No de Parlamentswalen, den 11. Dezember zejoert, gëtt de [[Sorin Grindeanu]] neie Premierminister a [[Rumänien]]. * [[11. Januar]]: Als Resultat vun de virgezunne Parlamentswale vum viregten 29. Oktober gëtt de [[Bjarni Benediktsson (1970)|Bjarni Benediktsson]] neie Premierminister an [[Island]]. * [[12. Februar]]: De [[Frank-Walter Steinmeier]] gëtt zum neien däitsche Bundespresident gewielt, den [[19. Mäerz]] trëtt hie säin Amt un. * [[15. Mäerz]]: Déi liberal Partei gewënnt fir d'drëtt hannereneen d'Parlamentswalen an [[Holland]], wou ewell 13 Parteien an der Zweeter Kummer vertruede sinn. * [[2. Abrëll]]: Den [[Aleksandar Vučić]], bis dohi Premierminister, gewënnt d'Presidentewalen a [[Serbien]]. * [[7. Mee]]: Den [[Emmanuel Macron]] ([[La République en marche|En marche !]]) gewënnt am zweeten Tour, mat 66&nbsp;% zu 33&nbsp;% géint d'[[Marine Le Pen]] ([[Front national (Franséisch Partei)|Front national]]), d'Presidentschaftswalen a Frankräich. Hien trëtt seng Funktioun de 14. Mee un. * [[15. Mee]]: Den [[Édouard Philippe]] gëtt neie Premierminister a Frankräich. * [[31. Mee]]: De [[Zoran Zaev]] gëtt neie Minsiterpresident vun der [[Nordmazedonien|Republik Mazedonien]]. * {{3. Juni}}: Bei virgezunnene Parlamentswalen a [[Malta]] gewënnt dem Premierminister [[Joseph Muscat]] seng Labour Party d'Majoritéit vun de Sëtz. * {{5. Juni}}: D'[[Nordmazedonien|Republik Mazedonien]] gëtt deen 29. [[NATO]]-Memberstaat. * {{8. Juni}}: Déi vun der Premierministesch [[Theresa May]] virgezunne Parlamentswalen am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] féieren zu engem Verloscht vun der absolutter Majoritéit vun de Sëtz bei hirer [[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]]. D'May gëtt de 26. Juni nei Regierungscheffin an enger Koalitioun mat der Nordirescher DUP. * [[11. Juni|11.]] an [[18. Juni]]: Wale fir déi [[Nationalversammlung (Frankräich)|franséisch Nationalversammlung]]. [[La République en Marche]] kritt d'absolut Majoritéit vun de Sëtz; iwwer d'Hallschecht vun den ageschriwwene Wieler sinn net wiele gaangen. * [[14. Juni]]: De [[Leo Varadkar]] gëtt neie Premierminister (''Taoiseach'') an [[Irland]]. * [[18. Juni|18.]]/ [[25. Juni]]: D'sozialistesch Partei gewënnt d'Parlamentswalen an [[Albanien]] mat absolutter Majoritéit. * [[19. Juni]]: Praktesch ee Joer nom Referendum bei deem d'Majoritéit vun de [[Groussbritannien|brittesche]] Wieler fir den Austrëtt aus der EU gestëmmt hunn, kënnt et zu der éischter Verhandlungsronn tëscht dem EU-Chefnegociateur [[Michel Barnier]] an dem brittesche Brexit-Minister [[David Davis]]. * [[25. Juni]]: Den [[Edi Rama]] gëtt op en Neits Premierminister vun [[Albanien]]. * [[29. Juni]]: De [[Mihai Tudose]] gëtt zum neie Premierminister a Rumänie gewielt. * 29. Juni: D'[[Ana Brnabić]] gëtt nei Premierministesch a [[Serbien]]. * {{9. September}}: De [[Ramush Haradinaj]] gëtt neie Ministerpresident am [[Kosovo]]. * [[11. September]]: Parlamentswalen an [[Norwegen]]. * [[24. September]]: Bei de Wale fir den Däitsche [[Däitsche Bundestag|Bundestag]] gëtt d'[[CDU]]/[[CSU]] trotz staarke Verloschter mat knapps 33&nbsp;% déi stäerkst Partei; d'[[SPD]], déi och eng jett Sëtz verluer huet, kënnt op 20,5&nbsp;%; d'[[AfD]] gëtt mat 12,6&nbsp;% drëttstäerkst Partei, dono kommen d'[[Freie Demokratische Partei|FDP]] (10,7&nbsp;%), [[Die Linke]] (9,2&nbsp;%) a [[Bündnis 90/Die Grünen]] (8,9&nbsp;%), déi all Stëmme gewonn hunn. * [[13. November]]: De [[Borut Pahor]] gëtt zum President vu [[Slowenien]] erëmgewielt.. * [[30. November]]: Als Resultat vun de fréizäitegen Neiwalen an [[Island]], den [[28. Oktober]], gëtt d'[[Katrín Jakobsdóttir]] nei Premierministesch. * [[11. Dezember]]: De [[Mateusz Morawiecki]] gëtt neie [[Polen|polnesche]] Ministerpresident. * [[13. Dezember]] an [[Tschechien]] gëtt, no de Parlamentswale vum [[20. Oktober|20.]]/[[21. Oktober]], de Geschäftsmann [[Andrej Babiš]] als neie Premierminister vereedegt. * [[18. Dezember]]: An [[Éisträich]] gëtt, als Resultat vun de Parlamentswale vum [[15. Oktober]], de [[Sebastian Kurz]] ([[ÖVP]]), un der Spëtzt vun enger Koalitiounsregierung mat der [[FPÖ]], zum neie [[Bundeskanzler (Éisträich)|Bundeskanzler]] vereedegt. ====Lëtzebuerg==== * {{1. Januar}}: No 202 Joer gëtt de [[Mémorial]] net méi gedréckt a kënnt ewell just nach [[Internet|online]] eraus. * [[14. Februar]]: [[Zuchaccident zu Diddeleng]] tëscht engem Passagéier- an engem Gidderzuch mat engem Doudegen. * {{2. August}}: E Gesetz trëtt a Kraaft, dat dem [[Space Mining]] e legale Kader gëtt. * {{8. Oktober}}: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] an den 105 Gemenge vum Land. * [[10. Dezember]]: D'[[Luxtram-Linn T1|Tramslinn 1]] vum neie [[Stater Tram]], de [[Funiculaire Pafendall-Kierchbierg]], d'[[Gare Kierchbierg-Pafendall]] an d'[[Gare Houwald]] ginn a Betrib geholl. <gallery> Fichier:Luxtram 2018 06.jpg Fichier:Gare Kirchberg-Pfaffenthal 01.jpg Howald, halte CFL (3).jpg File:Luxembourg, inauguration tram (01).jpg </gallery> === Afrika === * {{8. Februar}}: De [[Mohamed Abdullahi Mohamed]] gëtt zum Staatspresident vu [[Somalia]] gewielt. * [[17. Mäerz]]: De [[Saâdeddine El Othmani]] gëtt zum neie Regierungschef a [[Marokko]] ernannt. <!-- 2 juillet: élections législatives au Sénégal. 16 et 30 juillet: élections législatives en République du Congo. 29 juillet: élections législatives au Gabon. août: élections législatives en Angola. --> * {{4. August}}: De [[Paul Kagame]] gëtt als President vu [[Ruanda]] erëmgewielt. * {{9. August}}: Den [[Uhuru Kenyatta]] gëtt als President vum [[Kenia]] erëmgewielt; d'Wal gëtt den 1. September vum Ieweschte Geriicht annuléiert. * [[15. August]]: Den [[Ahmed Ouyahia]] gëtt neie Premierminister an [[Algerien]]. * [[19. November]]: De [[Robert Mugabe]] gëtt als President vum [[Zimbabwe]] ofgesat, den [[Emmerson Mnangagwa]] gëtt de 24. November säin Nofollger. === Amerika === ==== Nordamerika ==== * [[20. Januar]]: Den [[Donald Trump]] gëtt als 45. President vun den USA vereedegt. ====Mëttel- a Südamerika ==== * {{7. Februar}}: De [[Jovenel Moïse]] gëtt neie President vun [[Haiti]]. * [[2. Abrëll]]: De [[Lenín Moreno]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentschaftswalen an [[Ecuador]]; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt. <!-- 29 octobre: élections législatives en Argentine. 19 novembre: élections législatives et élection présidentielle au Chili --> === Asien === * [[12. Februar]]: De [[Gurbanguly Berdimuhamedow]] gëtt mat 98&nbsp;% vun de Stëmmen zum President vun [[Turkmenistan]] erëmgewielt. * {{9. Mee}}: De [[Moon Jae-in]] gëtt zum neie President vu [[Südkorea]] gewielt, nodeems seng Virgängerin [[Park Geun-hye]] den [[10. Mäerz]] vun hirem Amt suspendéiert gouf. * [[19. Mee]]: Den [[Hassan Rohani]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Iran]] erëmgewielt. * [[10. Juli]]: De [[Khaltmaagiin Battulga]] gëtt neie President vun der [[Mongolei]] * [[20. Juli]]: De [[Ram Nath Kovind]] gëtt zum 14. Staatspresident vun [[Indien|Indie]] gewielt. * [[14. September]]: D'[[Halimah Yacob]] gëtt nei Staatspresidentin vu [[Singapur]] === Ozeanien & Pazifik === * [[26. Oktober]]: Als Folleg vun de Parlamentswalen an [[Neiséiland]] vum 23. September gëtt d'[[Jacinda Ardern]] als nei Premierministesch vereedegt. === Arabesch Welt === == Konscht & Kultur == * [[Aarhus]] a [[Paphos]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad]] 2017. === Molerei === === Literatur === * De [[Georges Hausemer]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]] 2017. * D'[[Nora Wagener]] kritt de [[Servais-Präis]] fir hiert Buch ''[[Larven (Kuerzgeschichten)|Larven]]'' * D'[[Anja Di Bartolomeo]] gewënnt fir hire Reccueil ''Chamäleons'' den 1. Präis vum [[Concours littéraire national 2017|nationale Literaturconcours 2017]]. === Musek === * [[11. Januar]]: D'[[Elbphilharmonie]] zu [[Hamburg]] geet op. * De [[Salvador Sobral]] gewënnt den [[Eurovision Song Contest 2017]] zu [[Kiew]]. === Kino === * ''[[Elle (Film 2016)|Elle]]'' vum [[Paul Verhoeven (hollännesche Filmregisseur)|Paul Verhoeven]] gewënnt de ''[[César]]'' fir de beschte Film. * ''[[Moonlight (Film 2016)|Moonlight]]'' gewënnt den ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film. * ''[[The Square]]'' vum [[Ruben Östlund]] gewënnt d'''[[Gëlle Palm]]'' um [[Filmfestival vu Cannes]]. ====Lëtzebuerg==== *Première vun: ''[[Rusty Boys]]'' (25.1.), ''[[Barrage (Film)|Barrage]]'' (19.7.), ''[[Gutland]]'' (8.9.), ''[[Sixty8]]'' (27.9.),... == Ekonomie == * 1. September: De katareschen Investmentfong Precision Capital kënnegt un, seng 90&nbsp;%-Bedeelegung un der [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]] fir annerhallef Milliard Euro der chineesescher [[Legend Holdings]] ze verkafen. == Wëssenschaft & Technik == * [[26. Abrëll]]: D'Sond [[Cassini-Huygens|Cassini]] flitt duerch d'[[Réng vum Saturn]] fir dës vun no s'ënnersichen. De [[15. September]] desintegréiert se sech um Enn vun hirer Missioun vun iwwer 20 Joer. * [[19. Oktober]]: Den éischten interstellaren Asteroid mam Numm [[1I/ʻOumuamua]] gëtt entdeckt. == Sport == * [[28. Januar|28.]]/[[29. Januar]]: [[Cyclocross-Weltmeeschterschaft 2017]] zu Bieles. * [[25. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu Lëtzebuerg an der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2018]] 1:3 géint [[franséisch Foussballnationalekipp|Frankräich]], den [[Aurélien Joachim]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=2115 D'Detailer vum Match Lëtzebuerg-Frankräich vum 25. Mäerz 2017] op eu-football.info</ref> * [[28. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Hesper an engem Frëndschaftsmatch 0:2 géint de Cap Vert.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=2228 D'Detailer vum Match Lëtzebuerg-Cape Vert] op der Websäit eu-football.info</ref> * {{4. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Josy-Barthel-Stadion an engem Frëndschaftsmatch 2:1 géint Albanien. Den [[David Turpel]] an de [[Kevin Malget]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>[https://eu-football.info/_match.php?id=15297 D'Detailer vum Match Lëtzebuerg-Albanien] op der Websäit eu-football.info</ref> * {{9. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Rotterdam, an der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018, 0:5 géint Holland.<ref>http://www.bbc.co.uk/sport/football/40225298</ref><ref>[https://eu-football.info/_match.php?id=2117 Detailer vum Match Holland-Lëtzebuerg] op der Websäit eu-football.info</ref> * [[23. Juli]]: De Britt [[Chris Froome]] gewënnt fir d'véiert Kéier den [[Tour de France 2017|Tour de France]]. * [[31. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Josy-Barthel-Stadion an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018, 1:0 géint Wäissrussland. Den [[Daniel da Mota]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>[https://eu-football.info/_match.php?id=2258 D'Detailer vum Match Lëtzebuerg-Wäissrussland] op der Websäit eu-football.info</ref> * {{3. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Toulouse]] an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018, 0:0 géint Frankräich.<ref>[https://eu-football.info/_match.php?id=2261 D'Detailer vum Match Frankräich-Lëtzebuerg] op der Websäit eu-football.info</ref> * {{7. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Stockholm]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018, 0:8 géint Schweden.<ref>http://www.rtl.lu/sport/1083086.html</ref> * [[10. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018, 1:1 géint Bulgarien. Den [[Olivier Thill]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>http://www.rtl.lu/sport/football/1083087.html</ref> * {{9. November}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Josy-Barthel-Stadion an engem Frëndschaftsmatch 2:1 géint Ungarn. Den [[Aurélien Joachim]] an de [[Marvin Martins da Graça]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>[https://eu-football.info/_match.php?id=15314 D'Detailer vum Match Lëtzebuerg–Ungarn]</ref> == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 110 | Bild1 = Mário Soares Dec2008.jpg | Text1 = Mário Soares | Bild2 = Roman Herzog.jpg | Text2 = Roman Herzog | Bild3 = John Hurt at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg | Text3 = John Hurt | Bild4=JarreauAlDuesseldorf1981.jpg | Text4= Al Jarreau | Bild5=Chuck-berry-2007-07-18.jpg | Text5= Chuck Berry | Bild6=DEG BRET 222.jpg | Text6=Christine Kaufmann | Bild7=Daliah Lavi (1966).jpg | Text7=Daliah Lavi | Bild8=Sir Roger Moore 3 (cropped).jpg | Text8=Roger Moore | Bild9=Helmut Kohl 1989.jpg | Text9=Helmut Kohl }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 110 | Bild1=Simone Veil, gymnase Japy 2008 02 27 n3.jpg | Text1=Simone Veil | Bild2 =San Sebastian Film Festival Jeanne Moreau crop 2.jpg | Text2 =Jeanne Moreau | Bild3 = Jerry Lewis - 1960s.jpg | Text3 = Jerry Lewis | Bild4=Darc-mireille1.JPG | Text4= Mireille Darc | Bild5=Jean Rochefort 2013.jpg | Text5= Jean Rochefort | Bild6=Danielle Darrieux Five Fingers 2.jpg | Text6=Danielle Darrieux | Bild7=Fats Domino 1977.jpg | Text7=Fats Domino | Bild8=Jana Novotna.JPG | Text8=Jana Novotná | Bild9=Salon du livre de Paris 2011 - Jean d'Ormesson - 001.jpg | Text9=Jean d'Ormesson }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 110 | Bild1= Mihai I.jpg | Text1=Mihai I. | Bild2=Johnny Hallyday 2012 3.jpg | Text2=Johnny Hallyday | Bild3=Lisa-Berg--w.jpg | Text3=Lisa Berg }} * {{4. Januar}}: [[Georges Prêtre]], franséischen Dirigent. * {{5. Januar}}: [[Klaus Wildbolz]], Schwäizer Schauspiller. * {{7. Januar}}: [[Mário Soares]], portugisesche Politiker. * {{8. Januar}}: [[Ruth Perry (Politikerin)|Ruth Perry]], liberianesch Politikerin. * {{0}}8. Januar: [[Akbar Haschemi Rafsandschani]], Staatspresident vum Iran. * {{0}}8. Januar: [[Peter Sarstedt]], brittesche Sänger a Songwriter. * [[10. Januar]]: [[Roman Herzog]], däitsche Bundespresident. * [[12. Januar]]: [[Gianfranco Bettetini]], italieenesche Filmkritiker a Filmregisseur. * [[13. Januar]]: [[Pierre Drauth]], lëtzebuergesche Komponist an Organist. * 13. Januar: [[Nic Daubenfeld]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler, Politiker (LSAP) an Historiker. * [[17. Januar]]: [[Heng Freylinger]], lëtzebuergesche Ringer. * [[19. Januar]]: [[Loalwa Braz]], brasilianesch Sängerin. * [[26. Januar]]: [[Bohdan Paczowski]], polneschen Architekt. * 26. Januar: [[Mike Connors (Schauspiller, 1925)|Mike Connors]], armeenesch-amerikanesche Filmschauspiller. * [[27. Januar]]: [[John Hurt]], brittesche Schauspiller. * 27. Januar: [[Emmanuelle Riva]], franséisch Schauspillerin. * 27. Januar: [[Paul Steffen]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{8. Februar}}: [[Peter Mansfield]], brittesche Physiker. * {{0}}8. Februar: [[Jan Vansina]], belschen Anthropolog an Historiker. * [[12. Februar]]: [[Al Jarreau]], US-amerikaneschen Jazzsänger. * [[18. Februar]]: [[Jacques Dollar]], lëtzebuergeschen Historiker, Sculpteur, Moler an Zeechner. * [[26. Februar]]: [[Bill Paxton]], US-amerikanesche Schauspiller. * 26. Februar: [[Jean-Louis Le Goff]], franséische Schauspiller. * {{3. Mäerz}}: [[René Préval]], haitianesche Politiker a Staatspresident. * {{8. Mäerz}}: [[George A. Olah]], US-amerikanesche Cheemiker. * [[17. Mäerz]]: [[Derek Walcott]], lucianesch-britteschen Dichter a Schrëftsteller. * 17. Mäerz: [[Robert Day]], englesche Filmregisseur. * [[18. Mäerz]]: [[Chuck Berry]], US-amerikanesche Museker. * [[19. Mäerz]]: [[Roger Pingeon]], franséische Vëlossportler. * [[23. Mäerz]]: [[Lola Albright]], US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin. * [[28. Mäerz]]: [[Christine Kaufmann]], éisträichesch-däitsch Schauspillerin an Autorin. * [[30. Mäerz]]: [[Gilbert Baker]], US-amerikanesche Kënschtler a Createur vum [[Reeboufändel]]. * [[31. Mäerz]]: [[James Rosenquist]], US-amerikanesche Pop-Art-Kënschtler. * 31. Mäerz: [[Stenia Zapalowska]], polnesch-lëtzebuergesch Dänzerin. * {{3. Abrëll}}: [[Renate Schroeter]], däitsch Schauspillerin. * {{5. Abrëll}}: [[Marion Hammang]], lëtzebuergesch Kraaftsportlerin. * {{6. Abrëll}}: [[Jack Pinoteau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{8. Abrëll}}: [[Aloyse Schiltz]], lëtzebuergeschen Offizéier a Resistenzler * [[11. Abrëll]]: [[J. Geils]], US-amerikanesche Museker. * [[12. Abrëll]]: [[Michael Ballhaus]], däitsche Kameramann. * [[18. Abrëll]]: [[Yvonne Monlaur]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Abrëll]]: [[Gustavo Rojo]], uruguayesche Schauspiller a Filmproduzent. * 22. Abrëll: [[Michele Scarponi]], italieenesche Vëlossportler. * [[26. Abrëll]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[30. Abrëll]]: [[Lorna Gray]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{1. Mee}}: [[Pierre Gaspard-Huit]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. Mee}}: [[A. R. Penck]], däitsche Moler. * {{3. Mee}}: [[Lukas Ammann]], Schwäizer Schauspiller. * {{0}}3. Mee: [[Daliah Lavi]], israeelesch Schauspillerin a Schlagersängerin. * {{4. Mee}}: [[Victor Lanoux]], franséische Schauspiller. * {{9. Mee}}: [[Robert Miles]], Schwäizer Museker. * {{0}}9. Mee: [[Michael Parks]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. Mee]]: [[Emmanuèle Bernheim]], franséisch Schrëftstellerin an Dréibuchautorin. * [[14. Mee]]: [[Powers Boothe]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[16. Mee]]: [[Gunnar Möller]], däitsche Schauspiller. * [[22. Mee]]: [[Roger Moore]], brittesche Schauspiller. * [[26. Mee]]: [[Zbigniew Brzezinski]], polnesch-amerikanesche Politikwëssenschaftler. * [[27. Mee]]: [[Gregg Allman]], US-amerikanesche Rockmuseker. * [[28. Mee]]: [[Maury Dexter]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 28. Mee: [[Jean-Marc Thibault]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[29. Mee]]: [[Konstantinos Mitsotakis]], griichesche Politiker. * 29. Mee: [[Manuel Noriega]], panameseschen Offizéier a Politiker * {{2. Juni}}: [[Georges Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a President vum Staatsrot. * {{9. Juni}}: [[Adam West]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[13. Juni]]: [[Anita Pallenberg]], däitsch Schauspillerin a Moudendesignerin. * [[16. Juni]]: [[John G. Avildsen]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 16. Juni: [[Helmut Kohl]], däitsche Politiker. * [[22. Juni]]: [[Gunter Gabriel]], däitsche Sänger. * 22. Juni: [[Quett Masire]], Politiker a Staatspresident aus Botswana. * [[24. Juni]]: [[Victor Conzemius]], lëtzebuergesche Kierchenhistoriker. * [[26. Juni]]: [[Habib Thiam]], senegaleesesche Politiker. * [[27. Juni]]: [[Mikael Nyqvist]], schweedesche Schauspiller. * [[29. Juni]]: [[Nadine Basile]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Juni]]: [[Simone Veil]], franséisch Politikerin. * {{2. Juli}}: [[Chris Roberts (Sänger)|Chris Roberts]], däitsche Schlagersänger. * {{3. Juli}}: [[Solvi Stübing]], däitsch Schauspillerin. * {{4. Juli}}: [[Jeannot Belling]], lëtzebuergesche Politiker. * {{5. Juli}}: [[Pierre Henry]], franséische Komponist. * {{8. Juli}}: [[Elsa Martinelli]], italieenesch Schauspillerin. * [[13. Juli]]: [[Liu Xiaobo]], chineesesche Schrëftsteller an Dissident. * [[14. Juli]]: [[Anne Golon]], franséisch Schrëftstellerin. * 14. Juli: [[Maryam Mirzakhani]], iranesch Mathematikerin. * [[15. Juli]]: [[Martin Landau]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[16. Juli]]: [[George A. Romero]], US-amerikanesche Regisseur. * [[17. Juli]]: [[Pierre Kraus]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[18. Juli]]: [[Max Gallo]], franséischen Auteur a Politiker. * [[20. Juli]]: [[Chester Bennington]], US-amerikanesche Sänger. * 20. Juli: [[Andrea Jürgens]], däitsch Sängerin. * 20. Juli: [[Claude Rich]], franséische Schauspiller. * [[27. Juli]]: [[Jean-Paul Harpes]], lëtzebuergesche Philosophie-Professer. * 27. Juli: [[Sam Shepard]], US-amerikanesche Schauspiller an Dréibuchauteur. * [[31. Juli]]: [[Jean-Claude Bouillon]], franséische Schauspiller. * 31. Juli: [[Jeanne Moreau]], franséisch Schauspillerin. * {{3. August}}: [[Ty Hardin]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}3. August: [[Robert Hardy]], englesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Glen Campbell]], US-amerikanesche Sänger. * [[13. August]]: [[Joseph Bologna]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[15. August]]: [[Jacqueline Monsigny]], franséisch Schrëftstellerin, Dréibuchauteurin, Schauspillerin an Televisiounsmoderateurin. * [[16. August]]: [[Wera Witaljewna Glagolewa]], russesch Schauspillerin a Regisseurin. * 16. August: [[Henri Regenwetter]], lëtzebuergeschen Naturschützer. * [[20. August]]: [[Margot Hielscher]], däitsch Sängerin a Schauspillerin. * 20. August: [[Jerry Lewis]], US-amerikanesche Schauspiller, Komiker, Filmregisseur a -produzent. * [[22. August]]: [[Alain Berbérian]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[28. August]]: [[Mireille Darc]], franséisch Schauspillerin. * [[30. August]]: [[Károly Makk]], ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur * {{4. September}}: [[Gastone Moschin]], italieenesche Filmschauspiller. * {{5. September}}: [[Nicolaas Bloembergen]], hollännesch-US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[12. September]]: [[Heiner Geißler]], däitsche Politiker. * [[13. September]]: [[Frank Vincent]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. September]]: [[Albert Speer (1934)|Albert Speer]], däitschen Urbanist an Architekt. * 15. September: [[Harry Dean Stanton]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. September]]; [[Hugh Hefner]], US-amerikaneschen Editeur. * [[28. September]]: [[Antonio Isasi-Isasmendi]], spuenesche Filmregisseur. * [[29. September]]: [[Marcel Gérard]], lëtzebuergesche Sproocheprofesser an Auteur. * {{2. Oktober}}: [[Tom Petty]], US-amerikanesche Rockmuseker. * {{5. Oktober}}: [[Anne Wiazemsky]], franséisch Schauspillerin, Regisseurin a Schrëftstellerin. * {{8. Oktober}}: [[Nico Hienckes]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * {{9. Oktober}}: [[Jean Rochefort]], franséische Schauspiller. * [[10. Oktober]]: [[Jean Malget]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Lokalhistoriker a Kierchenhistoriker. * [[18. Oktober]]: [[Danielle Darrieux]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Oktober]]: [[Umberto Lenzi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. Oktober]]: [[Martin Linster]], lëtzebuergesche Fotograf. * 22. Oktober: [[Jean Werner]], lëtzebuergesche Jurist a Botaniker. * 22. Oktober: [[George Young (Rockmuseker)|George Young]], australesche Rockmuseker. * [[24. Oktober]]: [[Fats Domino]], US-amerikanesche Sänger. * {{3. November}}: [[Abdur Rahman Biswas]], 11. President vum Bangladesch. * {{5. November}}: [[Jeannine Theisen]], lëtzebuergesch Radiosspeakerin. * {{6. November}}: [[Karin Dor]], däitsch Schauspillerin. * {{7. November}}: [[Brad Harris]], US-amerikanesche Bodybuilder a Schauspiller. * [[10. November]]: [[Ray Lovelock]], italieenesche Schauspiller. * [[14. November]]: [[Jempy Schmitz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[15. November]]: [[Nadine Bichler]], lëtzebuergesch Saxophonistin. * [[16. November]]: [[Luis Bacalov]], argentinesche Filmkomponist. * 16. November: [[Robert Hirsch (Schauspiller)|Robert Hirsch]], franséische Schauspiller. * 16. November: [[Lil Peep]], US-amerikanesche Rapper. * [[17. November]]: [[Salvatore Riina]], italieenesche Kriminellen. * [[18. November]]: [[Azzedine Alaïa]], tuneesesche Moudendesigner. * 18. November: [[Malcolm Young]], australesche Rockmuseker. * [[19. November]]: [[Jana Novotná]], tschechesch Tennisspillerin. * 19. November: [[Charles Manson]], US-amerikanesche Kriminellen. * [[21. November]]: [[Peter Berling]], däitsche Filmproduzent a Schauspiller. * 21. November: [[David Cassidy]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller. * [[26. November]]: [[Georg Iggers]], däitsch-amerikaneschen Historiker. * [[28. November]]: [[François Maroldt]], lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker. * [[29. November]]: [[Véronique Nordey]], franséisch Schauspillerin. * [[30. November]]: [[Alain Jessua]], franséische Filmregisseur a Schrëftsteller. * {{2. Dezember}}: [[Mundell Lowe]], US-amerikaneschen Jazzgittarist an Arrangeur. * {{0}}2. Dezember: [[Ulli Lommel]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur. * {{4. Dezember}}: [[Ali Abdullah Salih]], jemenittesche Politiker. * {{5. Dezember}}: [[Jean d'Ormesson]], franséischen Auteur a Journalist. * {{0}}5. Dezember: [[Mihai I. vu Rumänien|Mihai I.]], leschte Kinnek vu Rumänien. * {{6. Dezember}}: [[Johnny Hallyday]], franséische Rocksänger a Schauspiller. * {{7. Dezember}}: [[Philippe Maystadt]], belsche Politiker. * [[11. Dezember]]: [[Suzanna Leigh]], brittesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Lisa Berg]], lëtzebuergesch Cellistin. * [[28. Dezember]]: [[Sue Grafton]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Referenzen}} kvc733t8qgssllgl9t02fyy15yea3ha Miley Cyrus 0 91473 2704520 2613849 2026-09-09T12:48:05Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704520 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Biographie |Bild=Miley Cyrus 38th People's Choice Awards (cropped).jpg |Bildbeschreiwung=bei de [[People's Choice Awards]] 2012}} [[Fichier:Miley Cyrus at Kids' Inaugural 2 cropped filtered.jpg|thumb|upright|D'Miley Cyrus op engem Concert zu Washington (2009)]] [[Fichier:Miley2014.png|thumb|upright|D'Miley Cyrus op engem Concert zu Vancouver (2014)]] D''''Miley Ray Cyrus''', gebuer den [[23. November]] [[1992]] zu [[Nashville]] am [[Tennessee]] als ''Destiny Hope Cyrus'', ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspiller]]in a [[Sänger]]in. Hiren Duerchbroch hat se mat der Tëleesserie ''[[Hannah Montana]]'', an där se d'Haaptroll spillt. Als klengt Kand krut d'Miley Cyrus de Spëtznumm ''Smiley'', well si dacks gelaacht huet. Aus "Smiley" huet sech iergendwann da "Miley" entwéckelt. Am Januar 2008 dann huet si hiren Numm offiziell vun ''Destiny Hope Cyrus'' a ''Miley Ray Cyrus'' ëmgeännert. == Liewen == === Kandheet a Jugend === D'Miley Cyrus ass um Bauerenhaff vun hiren Elteren zu Thompson's Station (US-Bundesstaat Tennessee) opgewuess an ass do an d'Heritage Elementary/Middle School gaangen. Wärend hirer Schoulzäit war si am [[Cheerleader]]-Team Teneesee Allstars aktiv. Zanter 2005 lieft si mat hirer Famill zu Toluca Lake (Kalifornien). Si ass chrëschtlech opgewuess an ass 2005 an enger Kierch vun der Southern Baptist Convention gedeeft ginn. === Privat === D'Miley Cyrus war vu Juni 2006 bis Dezember 2007 mam Nick Jonas an enger Bezéiung, wat si och 2008 offiziell an engem Interview bekannt gemaach huet. Am Juni 2009 huet si sech no néng Méint vum Model a Museker Justin Gaston getrennt. Zanter 2009 ass si mam Schauspiller Liam Hemsworth an enker Bezéiung, dee si beim Filmdréi vu ''The Last Song'' kennegeléiert huet. An der Tëschenzäit si s'och verloobt. Am Mäerz 2009 huet si hir Biographie, ''Miles to Go'', verëffentlecht. == Discographie == === Albumen === * ''Meet Miley Cyrus'' - 2007 * ''Breakout'' - 2008 * ''The Time of Our Lives'' - 2009 * ''Can't Be Tamed'' - 2010 * ''Bangerz'' - 2013 * ''Miley Cyrus & Her Dead Petz'' - 2015 * ''Younger Now'' - 2017 * ''She Is Coming'' - 2019 *''Plastic Hearts'' - 2020 *''Endless Summer Vacation'' - 2023 *''Something Beautiful'' - 2025 === Singelen === * ''See You Again'' - 2007 * ''Start All Over'' - 2008 * ''7 Things'' - 2008 * ''Fly on the Wall'' - 2009 * ''The Climb'' - 2009 * ''Party in the U.S.A.'' - 2009 * ''When I Look at You'' - 2010 * ''Can't Be Tamed'' - 2010 * ''Who Owns My Heart'' - 2010 * ''We Can't Stop -'' 2013 * ''Wrecking Ball -'' 2013 * ''Adore You -'' 2013 * ''Malibu -'' 2017 * ''Younger Now -'' 2017 == Filmographie == * 1999: ''Big Daddy'' * 2001-2003: ''Doc (Tëleesserie)'' * 2003: ''Big Fish'' * 2007: ''High School Musical 2'' (Cameo) * 2008: ''Hannah Montana & Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert'' * 2008: ''Bolt (Penny, Stëmm)'' * 2009: ''Hannah Montana: The Movie'' * 2010: ''The Last Song'' * 2010: ''Sex and the City 2'' * 2011: ''Justin Bieber: Never Say Never'' * 2012: ''LOL'' * 2012: ''So Undercover'' * 2015: ''The Night Before'' * 2015: ''A Very Murray Christmas'' * 2016: ''Crisis in Six Scenes'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20091009113132/http://www.mileycyrus.com/ Offiziell Websäit] {{en}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Cyrus Miley}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:US-amerikanesch Sänger]] [[Kategorie:Gebuer 1992]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] 913679psbfld7npoum5m0nh56c5y0bq François Hollande 0 91932 2704617 2660205 2026-09-10T08:43:28Z Mobby 12 60927 k 2704617 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 24. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 15. Mee 2012 – 14. Mee 2017 | Virgänger = [[Nicolas Sarkozy]] | Nofollger = [[Emmanuel Macron]] }} De '''François''' Gérard Georges Nicolas '''Hollande''', gebuer den [[12. August]] [[1954]] zu [[Rouen]], ass e [[frankräich|franséische]] [[Politiker]]. De 6. Mee 2012 gouf hien zum [[Lëscht vun de franséische Presidenten|President vun der Republik]] gewielt. Hie war vun 1997 bis 2008 Éischte Sekretär vun der franséischer [[Sozialistesch Partei (Frankräich)|Sozialistescher Partei]] (PS). Hie war och vun 1988 bis 1993 an dann nees zanter 1997 Deputéierten an der [[Assemblée nationale (Frankräich)|Assemblée nationale]] fir de Walbezierk [[Departement Corrèze|Corrèze]]. Vun 2001 bis 2008 war hie Buergermeeschter vun [[Tulle]] a vum 20. Mäerz 2008 bis den 11. Mee 2012 President vum Conseil général de la Corrèze. Bei de Presidentschaftswalen 2012 war hien de Kandidat vu senger Partei a gouf de 6. Mee 2012 mat 51,63 % vun de Stëmmen am zweeten Tour géint den amtéierende President [[Nicolas Sarkozy]] gewielt. Hie gouf domat de 24. President vun der franséischer [[Republik]] an de 7. President vun der [[Fënneft Republik|Fënnefter Republik]]. ==Privatliewen== De François Hollande war 30 Joer onbestuet mat der [[Ségolène Royal]], der sozialistescher Presidentschaftskandidatin vun 2007, zesummen, mat där e 4 Kanner huet. Hie war vun ~2005 bis Ufank 2014 an enger Relatioun mat der Journalistin [[Valérie Trierweiler]]. Zanter 2014 ass hie mat der Actrice a Produzentin [[Julie Gayet]] liéiert. == Literatur == * Francis Brochet, ''Et François Hollande enterra le socialisme''; Paräis (l'Archipel), 2015. * Carl Meeus, ''François Hollande, le président du temps perdu''; Paräis (Stock), 2016. * Gérard Davet & Fabrice Lhomme, ''"Un président ne devrait pas dire ça..." - Les secrets d'un quinquennat''; Paräis (Stock), 2016. * Patrick Rambaud, ''François le Petit - Chronique d'un règne''; Paräis (Grasset), 2016. * Olivia Recasens, Didier Hassoux & Christophe Labbé, ''Bienvenue Place Beauvau - Police: Les secrets inavouables d'un quinquennat''; Paräis (Robert Laffont), 2017. == Buchpublikatiounen (Auswiel) == * ''L'Heure des choix. Pour une économie politique''; mam Pierre Moscovici; 1991. ISBN 2-7381-0146-1 * ''L'Idée socialiste aujourd'hui''; Omnibus, 2001. ISBN 978-2-259-19584-3 * ''Devoirs de vérité''; Interview mam Edwy Plenel; éd. Stock, 2007. ISBN 978-2-234-05934-4 * ''Droit d'inventaire''; Interview mam Pierre Favier; Le Seuil, 2009. ISBN 978-2-02-097913-9 * ''Le rêve français''; Privat, August 2011. ISBN 978-2-7089-4441-1 * ''Un destin pour la France''; Fayard, January 2012. ISBN 978-2-213-66283-1 * ''Changer de destin''; Robert Laffont, February 2012. ISBN 978-2-221-13117-6 * ''Les leçons du pouvoir''; Paräis (Stock), 2018. ==Gielercher== *{{Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles}} *{{Grand-croix de l'ordre national du Mérite}} *{{LHGC}} *{{NHGLCH}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} *{{fr}} [http://www.assemblee-nationale.fr/13/tribun/fiches_id/1654.asp Seng Säit op der Websäit vun der Assemblée nationale] *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20110930002202/http://francoishollande.fr/ Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Hollande Francois}} [[Kategorie:Gebuer 1954]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] [[Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw]] ltisviocxybgbinx9e0i3toi6971u4e Georges Pompidou 0 102237 2704622 2647049 2026-09-10T08:46:02Z Mobby 12 60927 k 2704622 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 19. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 20. Juni 1969 – 2. Abrëll 1974 | Virgänger = ''[[Alain Poher]]'' | Nofollger = ''[[Alain Poher]]'' }} De '''Georges Jean Raymond Pompidou''', gebuer de [[5. Juli]] [[1911]] zu [[Montboudif]], am [[Cantal]], a gestuerwen den [[2. Abrëll]] [[1974]] zu [[Paräis]], war e [[frankräich|franséische]] [[Politiker]]. Vun 1969 bis zu sengem Doud 1974 war hien den [[Lëscht vun de franséische Presidenten|19. President vun der franséischer Republik]], den 2. vun der [[Fënneft franséisch Republik|Fënnefter Republik]]. Hien huet d'Élitenanstalt [[École normale supérieure]] an der Paräisser rue d'Ulm als ''agrégé'' absolvéiert, war eng Zäit Literaturprofesser zu [[Marseille]] (Lycée Saint-Charles) an zu [[Paräis]] (Lycée Henri IV), gouf da Partner bei der Banque Rothschild zu Paräis, ier e vum Generol [[Charles de Gaulle]] als Member vu sengem Kabinett opgeholl gouf. Am Abrëll [[1962]] huet hien de [[Michel Debré]] un der Spëtz vun der Regierung ofgeléisst. Domat koum, fir d'éischt an der franséischer Geschicht, de Regierungschef weeder aus der Politik nach aus de Kreesser vun de gewielte Vertrieder (Deputéiert, Senatoren, asw.), mee aus dem enke Krees vun de perséinleche Mataarbechter vum Staatschef. De Pompidou blouf Premierminister bis en am Juli [[1968]], nodeem en d'Crise vum Mee-Juni 1968 gemeeschtert hat, duerch de [[Maurice Couve de Murville]] (1907-1999) ersat gouf. Nodeem de President Charles de Gaulle no engem verluerene [[Referendum]] am Abrëll 1969 demissionéiert hat, gouf de Pompidou, de 15. Juni [[1969]], mat 58% vun de Stëmmen am 2. Tour géint de Senatspresident an Interimsstaatschef [[Alain Poher]] gewielt. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Anthologie de la poésie française''; Paräis (Hachette), 1961; lafend am Livre de Poche rééditéiert. * ''Le noeud gordien''; Paräis (Plon), 1974. * ''Entretiens et discours'', an 2 Bänn; Paräis (Plon), 1975 (posthum); mat engem Virwuert vum [[Édouard Balladur]]. * ''Pour rétablir une vérité''; Paräis (Flammarion), 1982 (posthum). * ''Lettres, notes et portraits - 1928-1974''; Paräis (Robert Laffont), 2012 (posthum); mat engem Témoignage vu sengem Adoptivjong, dem Prof. Dr. Med. Alain Pompidou, an engem Virwuert vum Historiker a Biograph Éric Roussel. ISBN 978-2-221-12765-0. == Gielercher (Auswiel) == === Lëtzebuerg === {{NHGLCH}} == Literatur == * Éric Roussel, ''Georges Pompidou 1911-1974'', Biographie; Paräis (Lattès), 1994; 2004 am Täscheformat bei Tempus (Perrin) nei opgeluecht. * Serge Berstein & Jean-Pierre Rioux, ''La France de l'expansion'', Bd. 2: ''L'apogée Pompidou 1969-1974''; Paräis (Le Seuil), 1996. * Michel Winock, ''Journal politique (I) - La République gaullienne 1958-1981''; Paräis (éditions Thierry Marchaisse), 2015; 496 Säiten. * Franz-Olivier Giesbert, ''La Belle Époque - Histoire intime de la Ve République (tome II)''; Paräis (Gallimard), 2022; am Täschebuch, 'folio' Nr. 7434 (2024). == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Navigatioun Premierministere vun der V. Republik}} {{DEFAULTSORT:Pompidou Georges}} [[Kategorie:Gebuer 1911]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Gestuerwen 1974]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw]] [[Kategorie:Premierministere vu Frankräich]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Normalien]] 4e1j1pm0ap1ijv3f4ciukwqnq79vulu Edward VIII. vum Vereenegte Kinnekräich 0 113185 2704639 2669001 2026-09-10T10:33:38Z Mobby 12 60927 k 2704639 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vum Vereente Kinnekräich | vu1 = 20. Januar 1936 – 11. Dezember 1936 | Virgänger1 = [[George V. vum Vereenegte Kinnekräich|George V.]] | Nofollger1 = [[George VI. vum Vereenegte Kinnekräich|George VI.]] | Amtszäit2 = Prënz vu Wales | vu2 = 6. Mee 1910 – 20. Januar 1936 | Amtszäit3 = Herzog vum Vereenegte Kinnekräich | vu3 = 3. Juni 1937 – 28. Mee 1972 }} [[Fichier:King Edward VIII opening Parliament.jpg|thumb|upright|De Kinnek Edward VIII. mécht d'Parlamentssessioun op, 3. November 1936.]] Den '''Edward VIII.''' (Edward Albert Christian George Andrew Patrick David; méi spéit '''Duke of Windsor''', gebuer den [[23. Juni]] [[1894]] zu [[White Lodge]], [[Municipal Borough of Richmond (Surrey)|Richmond]], Surrey, England a gestuerwen den [[28. Mee]] [[1972]] zu [[Neuilly-sur-Seine]] a Frankräich, war fir e knappst Joer, vum 20. Januar 1936 bis zu senger Ofdankung, den 11. Dezember 1936, Kinnek vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] a vun de Besëtztëmer vum Britteschen Empire, a Keeser vun Indien. Hie war den eelste Jong vum Kinnek [[George V. vum Vereenegte Kinnekräich|George V.]] a senger Fra, der Kinnigin [[Mary of Teck|Mary]]. Wéi e 16 Joer hat, gouf hien zum [[Prince of Wales]] ernannt, 6 Wochen, nodeem säi Papp deem sengem Papp, dem [[Edward VII.]], als Kinnek nogefollegt ass. Wärend dem [[Éischte Weltkrich]] huet hien an der brittescher Arméi gedéngt, wou en awer sou wäit wéi méiglech vun der Front ewechgehale gouf, aus Angscht, e kéint den Däitschen an d'Gräpp falen. Tëscht 1919 an 1935 huet hie 16 offiziell Visitten am Ausland gemaach, an huet och am Land doruechter de Kinnek bei offizielle Geleeënheete vertrueden. Als Jonggesell goufe seng Optrëtter genee vun der Press suivéiert. [[Fichier:Bundesarchiv Bild 102-13538, Edward Herzog von Windsor.jpg|thumb|left|upright|Den Edward (1932).]] Wéi säi Papp uganks 1936 gestuerwen ass, gouf den Edward als säin Nofollger zum Kinnek gekréint. Hie war eréischt e puer Méint am Amt, wéi en eng konstitutionell Kris ausgeléist huet, andeems en ugekënnegt huet, hie wéilt d'US-Amerikanerin [[Wallis Simpson]] bestueden, déi grad am Gaang war, sech vun hirem zweete Mann scheeden ze loossen. D'Regierung huet kloer gemaach, datt d'Vollek onméiglech eng zweemol gescheete Fra als Kinnigin akzeptéiere géif. Et hätt och Problemer mat der [[Church of England]] ginn, där hire Chef de Kinnek ass. Wann den Edward sech géint säi Premierminister duerchgesat hätt, dann hätt dee missen zerécktrieden, an et wier zu Neiwale komm, woumat de Kinnek säin neutrale Status an der [[konstitutionell Monarchie|konstitutioneller Monarchie]] verspillt gehat hätt. Dofir huet den Edward decidéiert, seng Bezéiung zu der Madame Simpson net ofzebriechen, an zeréckzetrieden. Säi klenge Brudder Albert, gouf, ënner dem Numm [[George VI. vum Vereenegte Kinnekräich|George VI.]], säin Nofollger. No senger Ofdankung krut hien den Titel [[Duke of Windsor]]. Den 3. Juni 1937 huet hien d'Simpson a Frankräich bestuet, nodeem d'Scheedung rechtskräfteg gi war. Méi spéit am Joer ass d'Koppel duerch Däitschland gereest. Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] gouf den Edward, deem virgeworf gouf, en hätt Sympathië fir d'[[Nationalsozialismus|Nazien]] als Brittesche Gouvernuer op d'[[Bahamas]] "versat". Nom Krich huet hien als Privatmann mat senger Fra, bis un d'Enn vu sengem Liewen, a Frankräich gelieft. ==Bibliographie== * Donaldson, Frances (1974). ''Edward VIII''. London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-76787-9. * Parker, John (1988). ''King of Fools''. New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-02598-X. * Williams, Susan (2003). ''The People's King: The True Story of the Abdication''. London: Allen Lane. ISBN 978-0-7139-9573-2. * Ziegler, Philip (1991). ''King Edward VIII: The official biography''. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-394-57730-2. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Edward 08 Vereenegt Kinnekräich}} [[Kategorie:Gebuer 1894]] [[Kategorie:Gestuerwen 1972]] [[Kategorie:Monarche vum Vereenegte Kinnekräich]] b3kl3znhfrcgh66fimbfwe8vbvqq6qh Mohammed VI. vu Marokko 0 114469 2704650 2669003 2026-09-10T10:44:46Z Mobby 12 60927 k 2704650 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Marokko | vu = 23. Juli 1999 – | Virgänger = [[Hassan II. vu Marokko|Hassan II.]] }} De '''Mohammed VI.''' ([[Arabesch]]: محمد السادس بن الحسن ''Muḥammad as-sādis b. al-Ḥasan''), och bekannt als '''Mohammed Ben Al-Hassan''', gebuer den [[21. August]] [[1963]] zu [[Rabat]], [[Marokko]], ass zanter dem 23. Juli 1999 Kinnek vu Marokko. Hien ass den eelste Jong vum [[Hassan II. vu Marokko|Hassan II.]] an deem senger [[Haaptfra (Polygamie)|Haaptfra]], der [[Lalla Latifa Hammou]] (ar.: للا لطيفة حم ; gebuer 1945 oder 1946), der ''Mère des enfants royaux'', enger Berberin vum Stamm vun de [[Zaianes]]. Hien ass den 18. Monarch aus der Dynastie vun den [[Alawiden]]. Hien huet zu Rabat Droit studéiert a mat enger Maîtrise ofgeschloss, an duerno op der [[Universitéit Nice Sophia-Antipolis]] iwwer ''La coopération entre la Communauté Économique Européenne et l'Union du Maghreb Arabe'' promovéiert. Den 21. Mäerz 2002 huet hien d'Informatik-Ingenieurin [[Salma Bennani]] vu [[Fez]] bestuet, déi doduerch d'Prinzessin Lalla Salma gouf. Den 8.&nbsp;Mee 2003 koum de Krounprënz [[Moulay Hassan]] op d'Weltm an den 28.&nbsp;Februar 2007 eng Duechter, d'[[Lalla Khadija]]. Nom [[Arabescht Fréijoer|Arabesche Fréijoer]] huet hien eng Verfassungsännerung an d'Weeër geleet, déi d'Land vun enger [[absolut Monarchie|absolutter]] an eng [[konstitutionell Monarchie]] ëmgewandelt hunn. Als Verfechter vun enger moderater Moderniséierung (z.&nbsp;B. a puncto Familljerecht) steet hien am Kontrast zu den islamesch-konservative Kräften a Marokko, absënns den [[Islamesche Fundamentalismus|islamesche Fundamentalisten]] am Land. De Mohammed VI. léisst sech gär als ''Roi des pauvres'' tituléieren, gehéiert awer mat engem geschate Verméige vun zwou Milliarden [[Euro]], a Form vu majoritäre Participatiounen an alle méiglechen ekonomesche Beräicher ë.&nbsp;a. duerch d'Holding ONA Group, zu deene räichste Monarchen op der Welt. === Bedeelegungen === * [[Attijariwafa Bank]] ([[Bank]]) * [[Managem]] ([[Biergbau]]) * [[Onapar]] (Projetsentwécklung) * [[SOMED]] (Société Maroco-Emiratie de Développement'; Tourismus) * Generalconcessionaire [[Maserati]] * [[Wafa Assurance]] * [[Marjane]] ([[Supermarché]]s-Chaîne) * [[Wana]] ([[Telekommunikatioun]]) * [[SONASID]] ([[Metallveraarbechtung]]) * [[Lafarge|Lafarge Maroc]] (Zementwierker) * [[Sopriam]] (Generalconcessionaire fir [[Peugeot]]-[[Citroën]] a Marokko) * [[Renault|Renault Maroc]] (Generalconcessionaire) * [[Nareva]] (Energie) * [[Centrale Laitière]]; mat [[Danone]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20120518074454/http://www.maroc.ma/PortailInst/An/MenuGauche/Institutions/Monarchy/HM.+king+Mohammed+VI.htm Offizielle marokkanesche Seite mam Kinnek senger Biographie] * [[BBC]]: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/4794188.stm ''The most powerful man in Morocco''] * [[Sonja Hegasy]]: [https://web.archive.org/web/20100822150051/http://de.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-468/_nr-1203/i.html ''Zehn Jahre Mohammed VI. in Marokko: Das große Missverständnis?'']. In: [[Qantara.de]], Dezember 2009 * Sonja Hegasy: [https://web.archive.org/web/20130618192134/http://de.qantara.de/Die-Reform-das-bin-ich/16478c16700i1p83/index.html ''Verfassungsreform in Marokko. Die Reform, das bin ich!'']. In: Qantara.de, Juni 2011 {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Mohammed Vi}} [[Kategorie:Kinneke vu Marokko]] [[Kategorie:Gebuer 1963]] 3le7heurbyf1azz6mdnug3d1wsixmkr François Mitterrand 0 115474 2704620 2660171 2026-09-10T08:45:08Z Mobby 12 60927 k 2704620 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 21. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 21. Mee 1981 – 17. Mee 1995 | Virgänger = [[Valéry Giscard d'Estaing]] | Nofollger = [[Jacques Chirac]] }} De '''François Maurice Adrien Marie Mitterrand''', gebuer de [[26. Oktober]] [[1916]] zu [[Jarnac]] am [[Departement Charente]], a gestuerwen den [[8. Januar]] [[1996]] zu [[Paräis]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Politiker]] vun der [[Sozialistesch Partei (Frankräich)|sozialistescher Partei]] (PS). Hie war vu Mee 1981 bis Mee 1995 [[Lëscht vun de franséische Presidenten|Staatspresident vu Frankräich]]. ==Politesch Karriär== De François Mitterrand huet zu Paräis Droit studéiert an do a rietsnationalistesche Kreesser verkéiert (''Camelots du Roi'', z.&nbsp;B.). Am [[Zweete Weltkrich]] war hien Ënneroffizéier am [[23. Kolonialregiment]] op der [[Maginot-Linn]] bei [[Montmédy]]. Bei [[Westfeldzuch|der däitscher Invasioun 1940]] gouf hie bei der Schluecht vu [[Parey-Saint-Césaire]] blesséiert an als ee vun de wéinegen Iwwerliewende vu sengem Regiment gefaange geholl. Hie konnt awer am Dezember 1941 aus dem [[Stalag]] fortlafen a sech an d'[[Zone libre]] duerchschloen, wou hie fir d'[[Légion française des combattants]] an duerno fir de ''Commissariat aux reclassement des prisonniers de guerre'' geschafft huet. A senger Zäit zu [[Vichy]] gouf hien am Fréijoer [[1943]] vum Marschall [[Philippe Pétain]] fir seng Verdéngschter mam Uerde vun der [[Ordre de la Francisque|Francisque]] décoréiert, en Uerden deen een net sou ouni Weideres krut, ausser wann ee sech fir de Pétain a fir deem seng Aktioun bekannt huet. Wéi de Wand gedréint huet, ass de Mitterrand, ënner dem Pseudonym ''Morland'', bei d'Resistenz gaangen (Resistenzgrupp [[Rassemblement national des prisonniers de guerre|RNPG]]). Zu [[Cluny]], am Süde vun der [[Departement Saône-et-Loire|Saône-et-Loire]], huet hien am Ënnergrond seng zukünfteg Fra, d'[[Danièle Gouze]], där hir Famill eng Resistenzlerfamill war, kennegeléiert. 1943 ass d'[[Gestapo]] him op d'Spuer komm, an hien ass op [[London]] geflücht, wou e Kontakt mam [[Charles de Gaulle|De Gaulle]] senger [[Exilregierung (Frankräich)|Exilregierung]] opgeholl huet. 1944, no der Liberatioun vu Paräis, gouf hie Member vun der provisorescher Regierung. Vun 1946 bis 1958 war de François Mitterrand Deputéierten an der [[Assemblée nationale (Véiert Republik)|Assemblée nationale]] an hat tëscht 1947 an 1957 verschidde Ministeschplazen an 11 verschiddene Regierungen. Hie war ënner anerem Justizminister, a wärend dem Algeriekrich huet hien eng ganz Rei vu Leit [[Guillotine|guillotinéiere]] gelooss. Vun 1959 bis 1962 war e [[Senat (Frankräich)|Senateur]] an duerno nees Deputéierten. An den 1960er Jore war säi politescht Engagement virun allem géint de Generol De Gaulle, deem hien (sou den Titel vun engem Buch vun him), e ''Coup d'État permanent'' virgeworf huet. Zanter dem Ufank vun der [[Fënneft Franséisch Republik|Fënnefter Republik]] war hien ëmmer erëm Kandidat bei de Presidentewalen. Den 10. Mee 1981 konnt hie sech schliisslech am zweeten Tour géint den amtéierende President [[Valéry Giscard d'Estaing]] duerchsetzen a gouf éischte sozialistesche President vun der Fënnefter Republik. Hie gouf 1988 erëmgewielt. Et koum ënner senger Presidence zu enger ganzer Rëtsch vu politeschen a gesellschaftlechen Ännerungen (vun deenen der, op wirtschaftlechem Plang, en ettlech hu misse méi spéit réckgängeg gemaach ginn). No de Parlamentswalen 1986, déi vun der Droite gewonne goufen, ass de Mitterrand net wéi erwaart zeréckgetrueden, ma huet de [[Jacques Chirac]] zum Premierminister ernannt, wouduerch déi [[Éischt Cohabitatioun]] entstanen ass. A sengen zwee Septenater huet de Mitterrand en ettlech prestigiéis Gebaier zu Paräis opriichte gelooss, déi [[Grands Travaux]] genannt goufen: d'[[Grande Arche de la Défense]], d'Pyramid am Haff vum [[Louvre]], d'[[Opéra Bastille]] an d'[[Bibliothèque nationale de France|Nationalbibliothéik]], déi duerno no him genannt gouf. De Mitterrand huet laang een duebelt Familljeliewe geféiert. Nieft senger offizieller Fra, vun där en zwéi Jongen hat, hat e bis zum Schluss vu sengem Liewen e Verhältnes mat der Konschthistorikerin [[Anne Pingeot]], mat där en ee Kand hat, d'[[Mazarine Pingeot]] (Philosophieprofessesch a Schrëftstellerin). Obwuel vill Leit, besonnesch Journalisten a Politiker, Bescheed woussten, ass déi Affär quasi bis zum Schluss diskreet bis geheim gehale ginn. == Wierker == {{Div col|cols=3}} * [[1939]]: ''Pluie amie'' * [[1940]]: ''Premier accord'' * [[1945]]: ''Les prisonniers de guerre devant la politique'' * [[1953]]: ''Aux frontières de l'Union française. Indochine-Tunisie'' * [[1957]]: ''Présence française et abandon'' * [[1961]]: ''La Chine au défi'' * [[1964]]: ''Le coup d'État permanent, Les débats de notre temps'' * [[1969]]: ''Ma part de vérité'' (Buch mat Gespréicher mam Alain Duhamel) * [[1971]]: ''Un socialisme du possible'' * [[1971]]: ''La convention des institutions républicaines: François Mitterrand et le socialisme'' (Texter vum Danièle Loschark gesammelt) * [[1973]]: ''La rose au poing'' * [[1974]]: ''L'homme, les idées, le programme'' * [[1975]]: ''La paille et le grain'' * [[1977]]: ''Politique I'' * [[1978]]: ''L'abeille et l'architecte'' * [[1980]]: ''Ici et maintenant'' (Buch mat Gespréicher mam Guy Claisse) * [[1981]]: ''Politique II'' * [[1986]]: ''Réflexions sur la politique extérieure de la France'', Introduction à vingt-cinq discours (1981–1985) * [[1995]]: ''Mémoire à deux voix'' (mam Elie Wiesel) * [[1996]]: ''De l'Allemagne, de la France'' * [[1996]]: ''Mémoires interrompus'' (autobiographesch Gespréicher mam Georges-Marc Benamou) * [[1998]]: ''Les forces de l'esprit'' * [[2006]]: ''Le bureau de poste de la rue Dupin et autres entretiens'' (Gespréicher tëscht dem Mitterrand an der [[Marguerite Duras]]) {{Div col end}} == Literatur == {{Div col|cols=2}} * Pierre Péan, ''Une jeunesse française: François Mitterrand 1934-1947''; Paräis (Arthème Fayard), 1994. * Pierre Favier und Michel Martin-Roland: ''La Décennie Mitterrand''. éd. du Seuil, Paris, 1995–1999 * Michel Martin-Roland (Hrsg.): ''Il faut laisser le temps au temps: les mots de François Mitterrand''. Ed. Hors Collection, Paris 1995, ISBN 2-258-04029-9. * François Mitterrand et Georges-Marc Benamou: ''Mémoires interrompus''. Jacob, Paris 1996, ISBN 2-7381-0402-9. * Serge Berstein, Pierre Milza und Jean-Louis Bianco: ''Les Années Mitterrand, les années du changement'', Paris, éd. Perrin, 2001. * Franz-Olivier Giesbert: ''François Mitterrand: une vie''. éd. du Seuil, Paris 1996, ISBN 2-02-029760-4. * Ali Magoudi: ''Rendez-vous: La psychanalyse de François Mitterrand.'' ISBN 2-35004-038-0. * Jean Montaldo: ''Mitterrand et les Quarante Voleurs'', Bettendorf, Essen 1994, ISBN 3-88498-082-3. * Ariane Chemin & Géraldine Catalano, ''Une famille au secret - Le Président, Anne et Mazarine''; Paräis (Stock), 2005; 267 S.; ISBN 2-234-05813-9. * [[Hubert Védrine]]: ''Les Mondes de François Mitterrand. A l'Élysée, 1981–1995''. Fayard, Paris 1996, ISBN 2-213-59621-2. * Michel Winock, ''Les années Mitterrand - Journal politique (II) 1981-1995''; Paräis (éditions Thierry Marchaisse), 2018. * Georges-Marc Benamou, '' <<Dites-leur que je ne suis pas le diable.>> ''; Paräis (Plon), 2016. * Laurent Wetzel, ''Vingt intellectuels sous l'Occupation - Des résistants aux collabos''; Monaco (Éditions du Rocher), 2020; 233 S.; ISBN 978-2-268-10443-0. - Vgl. d'Säiten 215-226, ënner dem Titel ''François Mitterrand (1916-1996) - "Morland le Francisquain"'', iwwer dem Mitterrand seng méi wéi ambivalent Haltung wärend dem Zweete Weltkrich! {{Div col end}} ==Gielercher== *{{Grand-croix de l'ordre national du Mérite}} *{{Médaille de la Résistance française (R)}} *{{LHGC}} *{{CdG 39-45 (F)}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{DEFAULTSORT:Mitterrand Francois}} [[Kategorie:Gebuer 1916]] [[Kategorie:Gestuerwen 1996]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Franséisch Ministeren]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Gebuer 1916]] [[Kategorie:Gestuerwen 1996]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Véierter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Franséisch Staatsministeren]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Médaille de la Résistance française avec rosette kruten]] 4995j2nsnnfpm05agofcgll46y5ey6l Abd al-Aziz ibn Saud 0 115878 2704656 2540480 2026-09-10T10:50:19Z Mobby 12 60927 k 2704656 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Saudi-Arabien | vu = 23. September 1932 – 9. November 1953 | Virgänger = / | Nofollger = [[Salman ibn Abd al-Aziz]] }} Den '''Abd al-Aziz ibn Saud''', mam ganzen Numm '''Abd al-Aziz ibn Abd ar-Rahman ibn Faisal Al Saud''' (عبد العزيز بن عبد الرحمن بن فيصل آل سعود), gebuer ëm de 15. Januar [[1876]] zu [[Riad]] a gestuerwen den [[9. November]] [[1953]] zu [[Ta'if]], war deen éischte Kinnek vum moderne [[Saudi-Arabien]]. Hie koum aus der [[Dynastie vun de Saud]]. Den Ibn Saud huet déi verschidde Clanen op der [[Arabesch Hallefinsel|Arabescher Hallefinsel]] bekämpft (notamment d'[[Haschimiten]] deenen en d'helleg Stied [[Mekka]] a Medina, a vereent ofgeknäppt huet) a konnt, als vereenten Territoire, 1932 d'Kinnekräich Saudiarabie grënnen, vun deem e bis 1953 Kinnek war. Mam Ufank vun der Petrols-Exploitatioun 1938 gouf den Ibn Saud ee vun de räichsten Herrscher vun der islamescher Welt. Gehollef hu vun Ufank un déi gutt Relatioune mat den USA. No sengem Doud koum säin eelste Jong [[Saud ibn Abd al-Aziz]] op den Troun. Duerno koum säi Brudder [[Faisal ibn Abd al-Aziz|Faisal]] drun (Kinnek vun 1964 bis zu sengem Doud 1975); dunn deem säin Hallefbrudder [[Chalid ibn Abd al-Aziz|Chalid]] (1975 bis zu sengem Doud 1982), duerno en aneren Hallefbrudder, de [[Fahd ibn Abd al-Aziz|Fahd]] (Kinnek 1982 bis zu sengem Doud 2005). Deem säin Nofollger war den [[Abdullah ibn Abd al-Aziz|Abdullah]] (Kinnek vun 2005 bis zu sengem Doud 2015), e Kand vun nach enger anerer Fra vum Abd al-Aziz, an zënter 2015 ass et dem säin Hallefbrudder [[Salman ibn Abd al-Aziz|Salman]]. Am ganzen hat en eng 50 bis 60 Kanner. == Literatur == * Uwe Pfullmann: ''Ibn Saud - König zwischen Tradition und Fortschritt.'' Edition Ost/Trafo-Verlag, Berlin 1999, ISBN 3-929161-99-0 / ISBN 3-89626-404-4. * Mordechai Abir: ''Government, Society and the Gulf Crisis.'' London 1993, ISBN 0415093252. * Sharaf Sabri: ''The house of Saud in commerce a study of royal entrepreneurship in Saudi Arabia.'' I.S. Publications, New Delhi 2001. * Said K. Aburish: ''Der märchenhafte Aufstieg und Verfall des Hauses Saud. Ist Saudi-Arabien als Partner des Westens noch tragbar?'' Knesebeck, München 1994, ISBN 3-926901-66-7. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskomtroll}} {{Navigatioun Kinneke vu Saudi-Arabien}} {{DEFAULTSORT:Saud Abd Alaziz Ibn}} [[Kategorie:Kinneke vu Saudi-Arabien]] [[Kategorie:Gebuer 1876]] [[Kategorie:Gestuerwen 1953]] hfvsi9y18huilrc9az16ghu3mxgaedu 2704659 2704656 2026-09-10T10:52:16Z Mobby 12 60927 k 2704659 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Saudi-Arabien | vu = 23. September 1932 – 9. November 1953 | Virgänger = / | Nofollger = [[Salman ibn Abd al-Aziz]] }} Den '''Abd al-Aziz ibn Saud''', mam ganzen Numm '''Abd al-Aziz ibn Abd ar-Rahman ibn Faisal Al Saud''' (عبد العزيز بن عبد الرحمن بن فيصل آل سعود), gebuer de [[15. Januar]] [[1876]] zu [[Riad]], a gestuerwen den [[9. November]] [[1953]] zu [[Ta'if]], war deen éischte Kinnek vum moderne [[Saudi-Arabien]]. Hie koum aus der [[Dynastie vun de Saud]]. Den Ibn Saud huet déi verschidde Clanen op der [[Arabesch Hallefinsel|Arabescher Hallefinsel]] bekämpft (notamment d'[[Haschimiten]] deenen en d'helleg Stied [[Mekka]] a Medina, a vereent ofgeknäppt huet) a konnt, als vereenten Territoire, 1932 d'Kinnekräich Saudiarabie grënnen, vun deem e bis 1953 Kinnek war. Mam Ufank vun der Petrols-Exploitatioun 1938 gouf den Ibn Saud ee vun de räichsten Herrscher vun der islamescher Welt. Gehollef hu vun Ufank un déi gutt Relatioune mat den USA. No sengem Doud koum säin eelste Jong [[Saud ibn Abd al-Aziz]] op den Troun. Duerno koum säi Brudder [[Faisal ibn Abd al-Aziz|Faisal]] drun (Kinnek vun 1964 bis zu sengem Doud 1975); dunn deem säin Hallefbrudder [[Chalid ibn Abd al-Aziz|Chalid]] (1975 bis zu sengem Doud 1982), duerno en aneren Hallefbrudder, de [[Fahd ibn Abd al-Aziz|Fahd]] (Kinnek 1982 bis zu sengem Doud 2005). Deem säin Nofollger war den [[Abdullah ibn Abd al-Aziz|Abdullah]] (Kinnek vun 2005 bis zu sengem Doud 2015), e Kand vun nach enger anerer Fra vum Abd al-Aziz, an zënter 2015 ass et dem säin Hallefbrudder [[Salman ibn Abd al-Aziz|Salman]]. Am ganzen hat en eng 50 bis 60 Kanner. == Literatur == * Uwe Pfullmann: ''Ibn Saud - König zwischen Tradition und Fortschritt.'' Edition Ost/Trafo-Verlag, Berlin 1999, ISBN 3-929161-99-0 / ISBN 3-89626-404-4. * Mordechai Abir: ''Government, Society and the Gulf Crisis.'' London 1993, ISBN 0415093252. * Sharaf Sabri: ''The house of Saud in commerce a study of royal entrepreneurship in Saudi Arabia.'' I.S. Publications, New Delhi 2001. * Said K. Aburish: ''Der märchenhafte Aufstieg und Verfall des Hauses Saud. Ist Saudi-Arabien als Partner des Westens noch tragbar?'' Knesebeck, München 1994, ISBN 3-926901-66-7. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskomtroll}} {{Navigatioun Kinneke vu Saudi-Arabien}} {{DEFAULTSORT:Saud Abd Alaziz Ibn}} [[Kategorie:Kinneke vu Saudi-Arabien]] [[Kategorie:Gebuer 1876]] [[Kategorie:Gestuerwen 1953]] kmrsgya8hjgfneey7wcnx193tejv4bn Salman ibn Abd al-Aziz 0 117275 2704654 2541051 2026-09-10T10:48:21Z Mobby 12 60927 k 2704654 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Saudi-Arabien | vu = 23. Januar 2015 – | Virgänger = [[Abd al-Aziz ibn Saud]] }} De '''Salman ibn Abd al-Aziz Al Saud''' ([[Arabesch]]: سلمان بن عبد العزيز آل سعو) , gebuer den [[31. Dezember]] [[1935]] zu [[Riad]], ass zanter dem 23. Januar 2015 [[Absolutismus|absolutistesche]] Kinnek a Premierminister vu [[Saudi-Arabien]]. Doduerch ass hien och de Commandant-en-chef vum saudesche Militär. Hien ass den 32. Jong vum Staatsgrënner, dem [[Abd al-Aziz ibn Saud]]. Seng Mamm ass d'Prinzessin [[Hasa bint Sudairi|Huzza Bint Ahmed Bin Mohammed Al-Sudairi]]. Hie selwer huet, aus dräi Bestietnisser, eng Duechter an zwielef Jongen. Säi Jong [[Sultan bin Salman bin Abdulaziz Al Saud|Sultan]] war 1985 deen éischte Saudi am Weltraum. Hie war vun 1962 bis ier e Kinnek gouf Gouverneur vun der [[Provënz Riad]]. De 5. November 2011 gouf hie Verdeedegungsminister, an den 18. Juni 2012 zousätzlech Krounprënz a Vizepremier. Den 23. Januar 2015 gouf hien, nom Doud vu sengem Hallefbrudder [[Abdullah ibn Abd al-Aziz|Abdullah]], zum Kinnek vu Saudi-Arabein ernannt. Säin designéierten Nofollger ass de [[Muqrin ibn Abd al-Aziz|Krounprënz Muqrin]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Kinneke vu Saudi-Arabien}} {{DEFAULTSORT:Salman Ibn Abd Alaziz}} [[Kategorie:Kinneke vu Saudi-Arabien]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] 4l6a4gxarpgay98vafuwv5232lignln Félix Faure 0 117485 2704625 2610610 2026-09-10T08:47:42Z Mobby 12 60927 k 2704625 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 7. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 16. Januar 1895 – 16. Februar 1899 | Virgänger = [[Jean Casimir-Perier]] | Nofollger = [[Émile Loubet]] }} De '''Félix Faure''', gebuer den [[30. Januar]] [[1841]] zu [[Paräis]], an och do de [[16. Februar]] [[1899]] gestuerwen, war e [[frankräich|franséische]] Geschäftsmann a Politiker. Hie war vun 1895 bis zu sengem Doud President vun der Drëtter Franséischer Republik. De Faure koum aus einfache Verhältnesser, huet et awer als Proprietär vun der Handelsfirma Felix Faure & Co. zu [[Le Havre]] zu engem appréciabele Wuelstand bruecht. Den 21. August 1881 gouf hien an d'[[Chambre des députés (Drëtt Republik)|Deputéiertechamber]] gewielt. Méi spéit war hien am Ausseministère responsabel fir d'[[Kolonie]]n an d'[[Krichsmarinn|Marinn]], éier en 1894 fir ee Joer Marinneminister gouf. De 17. Januar 1895 gouf en, nom Récktrëtt vum [[Jean Casimir-Périer]], als President vu Frankräich gewielt. A seng Amtszäit ass d'[[Affär Dreyfus]] gefall. Et war hien, un deen den [[Émile Zola]] säin oppene Bréif ''"J'accuse !"'', deen an der Zeitung ''L'Aurore'' publizéiert gouf, geriicht hat. De Faure war dergéint, datt dem Dreyfus säi Prozess, nodeems entlaaschtend Indizie bekannt goufen, nees opgerullt sollt ginn. Wéi de Faure President war, koum et och zu enger Crise tëschent Frankräich an dem [[Vereenegt Kinnekräich vu Groussbritannien an Nordirland|Vereenegte Kinnekräich]]. Frankräich wollt all d'Gebidder tëschent [[Dakar]] ([[Senegal]]), am Weste vun [[Afrika]], an [[Dschibuti]] am Osten ënner seng Kontroll bréngen; d'Brite wollten awer zur selwechter Zäit all d'Gebidder tëschent [[Alexandria]] (N-[[Egypten]]) a [[Kapstad]] (''Cape-Town'', a S-Afrika) ënner hir Kontroll kréien. Zu [[Fachoda]] um Uewer[[nil]], wou d'Fransousen als Éischt ukomm ware, koum et bal zu engem Clash, dee séier zu engem Krich hätt kënnen ausarten. Dobäi hate béid Staate mat der [[Suez-Kanal]]-Gesellschaft scho wichteg gemeinsam Intressen an der Géigend! Fir aus där absurder Situatioun erauszekommen, a well deemools [[Däitschland]] ëmmer méi als Gefor souwuel fir Frankräich wéi fir dat Vereenegt Kinnekräich erkannt gouf (vgl.: Kolonialpolitik, Entwécklung vun der däitscher Krichsmarine, asw.), hunn d'Fransousen, déi duerch d'Proximitéit mat Däitschland méi direkt a Gefor waren, noginn, de Britten d'Prioritéit an Ueweregypten, respektiv dem [[Sudan]] iwwerlooss, an no an no, ënner dem Félix Faure sengen Nofollger, eng Allianz mat de Britten opgebaut, d'"''Entente cordiale''", déi am Kontext vum [[Éischte Weltkrich]] och voll zum droe koum. Ëm dem Faure säin Doud, am [[Palais de l'Elysée]], gëtt et munnech Geschichten, déi mat Genoss weidergezielt goufen. Hie soll "an den Äerm vu" senger [[Maîtresse]] [[Marguerite Steinheil]], der Fra vum bekannten [[Elsass|elsässesche]] Moler [[Adolphe Steinheil]], un engem [[Hiereschlag]] gestuerwe sinn, deen entweeder vun engem ze staarken [[Aphrodisiaque]] verursaacht gi war, oder awer duerch eng ze hefteg Reaktioun op eng [[Fellatioun]] (wat der Steinheil de Spëtznumm ''la Pompe Funèbre'' abruecht huet).<ref>[https://www.herodote.net/16_fevrier_1899-evenement-18990216.php La mort heureuse de Félix Faure]</ref> Et besteet allerdéngs ee Rapport vum Dr. med. Lannelongue, wou certifiéiert gëtt, datt dem Félix Faure säin Doud näischt mat der Presenz vun der Mme Steinheil ze dinn huet, an datt alles, wat am Vollek erzielt gouf, reng béisaarteg war<ref>Claude Pasteur, an der Literatur</ref>. E [[Lycée]] zu [[Beauvais]] an eng [[Paräisser Metro]]statioun goufen nom Faure genannt. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Journal inédit''; Paräis (Équateurs), 2009. == Literatur == * Claude Pasteur, ''L'Elysée: Histoire secrète et indiscrète des origines à nos jours''; Paräis (Tallandier), 2002. * Patrice Duhamel & Jacques Santamaria, ''L'Élysée - Coulisses et secrets d'un palais''; Paräis (Plon), 2012; Ss. 157-160. * Sylvie Lausberg, ''Madame S'', Biographie vun der Madamm Marguerite Steinheil, née Japy; Paräis (Slatkine & Cie), 2019. - Neioplo am Täschebuchformat: Editioun 'Mon poche'; Orléans, 2022. * Arthur Conte, ''L'épopée coloniale de la France''; Paräis (Plon), 1992. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Faure Felix}} [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Drëtter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Gebuer 1841]] [[Kategorie:Gestuerwen 1899]] [[Kategorie:Franséisch Ministere vun der Marinn]] 7h1wcrapkyr1i0o0seg80pwg2k6rt0r Valéry Giscard d'Estaing 0 117553 2704621 2683647 2026-09-10T08:45:36Z Mobby 12 60927 2704621 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 20. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 27. Mee 1974 – 21. Mee 1981 | Virgänger = ''[[Alain Poher]]'' | Nofollger = [[François Mitterrand]] }} De '''Valéry Marie René Giscard d'Estaing''' (a Frankräich dacks just '''VGE''' genannt), gebuer den [[2. Februar]] [[1926]] zu [[Koblenz]], a gestuerwen den [[2. Dezember]] [[2020]] zu [[Authon (Loir-et-Cher)|Authon]] am [[Departement Loir-et-Cher|Loir-et-Cher]], un de Follge vun enger [[COVID-19]]-Infektioun, war e [[Frankräich|franséische]] [[Politiker]] ([[Union pour la démocratie française|UDF]]). Hie war vun 1974 bis 1981 [[Lëscht vun de franséische Presidenten|Staatspresident vu Frankräich]]. == Politesch Karriär== Hien huet seng berufflech Karriär an der ''Inspection des finances'' ugefaangen, huet déi awer 1956 opginn, fir Deputéierten ze ginn. 1962 gouf hie Staatssekretär am Finanzministère. Kuerz duerno gouf hien ënner dem Premierminister [[Georges Pompidou]] selwer Finanzminister (bis 1966). Duerno war hien nees Deputéierten. Enn vun den 1960er Joren huet seng Partei, de ''Parti républicain'', sech gespléckt, an de Giscard gouf Leader vun de ''[[Républicains Indépendants (Partei)|Républicains Indépendants]]'', déi sech deelweis vum [[Charles de Gaulle|de Gaulle]] senger Politik distanzéiert hunn, absënns, wat eng méi enk Zesummenaarbecht an Europa betraff huet. Nodeems de Georges Pompidou President gi war, gouf de Giscard nees Finanz- a Wirtschaftsminister an der Regierung vum [[Jacques Chaban-Delmas]] (1969 bis 1972) an duerno an där vum [[Pierre Messmer]] (1972 bis 1974). === President vu Frankräich (1974-81) === 1974 huet hien am zweeten Tour d'Presidentschaftswale ganz knapps mat 50,81% vun de Stëmme géint de [[François Mitterrand]] gewonnen, a gouf mat 48 Joer President vun der franséischer Republik. Hien huet fir d'éischt de [[Jacques Chirac]], dono, 1976, de [[Raymond Barre]] zu sengem Premierminister ernannt. A seng Amtszäit ass déi éischt [[Pëtrolskris]] 1973-74 gefall, mä et sinn eng Rei wichteg gesellschaftspolitesch Reformen ënnerholl ginn, wéi d'Legislatioun iwwer [[Scheedung]] am géigesäitegen Accord, oder iwwer d'[[Ofdreiwung]] (''Loi [[Simone Veil|Veil]])''. Europapolitesch huet hie sech fir e méi enkt Zesummewuesse vun de Memberlänner agesat (ë.&nbsp;a. huet hien den [[Europäesche Conseil]] an d'Liewe geruff), woubäi en awer Frankräich weiderhin als Weltacteur gesouch. Um Enn vu sengem Mandat koum et zu engem Skandal, wéi behaapt gouf, datt den [[Diktatur|Diktator]] vun der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]], an dee Moment selwerernannte Keeser [[Jean-Bédel Bokassa|Bokassa]], dem Giscard bei Geleeënheet vun engem private Besuch wäertvoll [[Diamant]]e geschenkt hat (dobäi huet et sech méi ëm bellëgen Diamantestëps gehandelt, een zimmlech symbolesche Kaddo deen nach vill aner Visiteure kruten). Dës "Affär", déi kënschtlech an de Medien opgebloose gouf, war mat ee vun de Grënn, firwat beim 2. Tour vun de Presidentschaftswale vun 1981 den 10. Mee, de François Mitterrand déi Kéier déi meescht Stëmme krut. === No der Zäit als President === Vun 1986 bis 2004 war hie Member vum [[Conseil constitutionnel (Frankräich)|Conseil constitutionnel]], a ''Conseiller général'', resp. President vum ''[[Conseil régional]]'' vun der [[Auvergne]]. Vun 1989 bis 1993 war hien Deputéierten am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. 1994 huet hien e Roman publizéiert. Beim [[Europäesche Conseil|Europäesche Sommet]] vu [[Laeken]], 2001, gouf hien zum President vum [[Europäesche Konvent]] (''Convention sur l'avenir de l'Europe'') ernannt, deen eng [[Europäesch Verfassung]] ausschaffe sollt, wat de 15.&nbsp;Juli 2003 geschouch. 2003 krut hien dofir de [[Karlspräis]] vun der Stad [[Oochen]]. Nom Doud vum [[Léopold Sédar Senghor]] gouf hien den 11.&nbsp;Dezember 2003 an deem senger Plaz an d'[[Académie française]] gewielt. == Publikationen == * ''Démocratie francaise'', Essay, 1976 * ''Deux Français sur trois'', Essay, 1984 * ''Le pouvoir et la vie'', Memoiren - Band I: ''La rencontre'', 1988 * ''Le pouvoir et la vie'', Memoiren - Band II: ''L'affrontement'', 1991 * ''Le passage'' , Roman, 1994 * ''Dans cinq ans, l'an 2000'', 1995 * ''Les Français, réflexion sur le destin d'un peuple'', 2000 * ''Giscard d'Estaing présente la Constitution pour l'Europe'', 2003 * ''Le pouvoir et la vie'',Memoiren - Band III: ''Choisir'', 2006 * ''La princesse et le président'', Roman, 2009 * ''La victoire de la Grande Armée'', Roman, 2010 * ''Mathilda'', Roman, 2011 * ''Europa, la dernière chance de l'Europe'', Essay, 2014 == Literatur == * Éric Roussel, ''Valéry Giscard d'Estaing''; Paräis (éd. de l'Observatoire), 2018. * Matthias Waechter, ''Helmut Schmidt und Valéry Giscard d'Estaing. Auf der Suche nach Stabilität in der Krise der 70er Jahre''; Breme (Verlag Temmen), 2011; ISBN 978-3-8378-2010-2. * Georges Valance, ''VGE''; Paräis (Flammarion), 2011. * Franz-Olivier Giesbert, ''La Belle Époque - Histoire intime de la Ve République (tome II)''; Paräis (Gallimard), 2022; am Täschebuch, 'folio' Nr. 7434 (2024). == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.spiegel.de/thema/valery_giscard_d_estaing/ Dossier iwwer de Valéry Giscard d'Estaing] bei [[Spiegel Online]] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Giscard D Estaing Valery}} [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Franséisch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Membere vun der Académie française]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Karlspräis]] [[Kategorie:Gebuer 1926]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Franséisch Staatsministeren]] [[Kategorie:Gestuerwen 2020]] cqjr0ylkm00trid13kdzgdql6sf10ev Elizabeth II. 0 118409 2704636 2683645 2026-09-10T10:32:37Z Mobby 12 60927 k 2704636 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnigin vum Vereenegte Kinnekräich | vu = 6. Februar 1952 – 8. September 2022 | Virgänger = [[George VI. vum Vereenegte Kinnekräich|George VI.]] | Nofollger = [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] | Papp = [[George VI. vum Vereenegte Kinnekräich|George VI.]] | Mamm = [[Elizabeth Bowes-Lyon]] }} D''''Elizabeth II.''', gebuer den [[21. Abrëll]] [[1926]] zu [[Mayfair]] ([[London]]), a gestuerwen den [[8. September]] [[2022]]<ref>{{Citation|URL=https://www.tagesschau.de/eilmeldung/eilmeldung-6699.html|Titel=Queen Elizabeth II. ist tot|Gekuckt=08.09.2022 19:38|Auteur=tagesschau.de|Wierk=tagesschau.de|Editeur=tagesschau.de|Sprooch=de}}</ref> um [[Schlass Balmoral]], mam ganzen Numm ''Elizabeth Alexandra Mary'' aus dem [[Haus Windsor]], war, a [[Personalunioun]], déi [[Konstitutionell Monarchie|konstitutionell Monarchin]] vu 15 Staaten, de sougenannte [[Commonwealth Realm]]s, souwéi deenen hiren Territorien an de Gebidder, déi dovun ofhänken. Et ass dat d'[[Vereenegt Kinnekräich]] vu Groussbritannien an Nordirland, [[Antigua a Barbuda]], [[Australien]], d'[[Bahamas]], [[Belize]], [[Grenada]], [[Jamaika]], [[Kanada]], [[Neiséiland]], [[Papua Neiguinea]], d'[[Salomonen]], [[Saint Kitts an Nevis]], [[Santa Lucia]], [[Saint Vincent an d'Grenadinnen]] an [[Tuvalu]]. An alle Länner ausser dem Vereenegte Kinnekräich léisst se sech an hiren (bal nëmme representativen) Rechter a Flichten duerch [[Generalgouverneur]]e representéieren. Si war ausserdeem de Chef vum [[Commonwealth of Nations]], an deem 53 Staate Member sinn, an de weltleche Chef vun der [[Anglikanesch Kierch|anglikanescher]] [[Church of England]]. D'Elizabeth war d'Duechter vum Prënz Albert, dem spéidere Kinnek [[George VI. vum Vereenegte Kinnekräich|George VI.]] a senger Fra [[Elizabeth Bowes-Lyon|Elizabeth]]. Am [[Zweete Weltkrich]] huet si ugefaangen, ëffentlech Aufgaben z'iwwerhuelen, a si huet an der Fraesektioun vun Hëllefstruppe vun der brittescher Arméi gedéngt. 1947 huet si de Prënz [[Philip, Duke of Edinburgh|Philip vu Griicheland an Dänemark]] bestuet, mat deem se véier Kanner huet: den [[Charles, Prince of Wales|Charles]], d'[[Anne, Princess Royal|Anne]], den [[Andrew, Duke of York|Andrew]] an den [[Edward, Earl of Wessex|Edward]]. De 6.&nbsp;Februar 1952, nom stënterlechen Doud vun hirem Papp, gouf si Kinnigin vu siwe ''Commonwealth Realms'', duerno sinn der ëmmer nees derbäikomm oder ewechgefall. Den 2.&nbsp;Juni 1953 gouf si an der [[Westminster Abbey]] offiziell gekréint, wat - eng Première - live op der Televisioun iwwerdroe gouf. An hirem Règne vun iwwer 70 Joer sinn als markant Evenementer z'ernimmen: d'[[Dekolonisatioun]] vum [[Britteschen Empire]], de [[Kale Krich]], den [[Nordirlandkonflikt]], souwéi 1971 de Bäitrëtt an d'[[Europäesch Unioun]] (dunn nach [[EWG]]) an 2020 nees den [[Brexit|Austrëtt]] doraus. Zanter dem 23. Januar 2015 war si déi eelst Staatscheffin am Amt; zanter dem 9. September 2015 déi brittesch Monarchin, déi am längsten um britteschen Troun souz an zanter dem 13. Oktober 2016 dee Monarch op der Welt, dee bis zu sengem Doud am längsten um Troun war. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1926]] [[Kategorie:Gestuerwen 2022]] [[Kategorie:Monarche vum Vereenegte Kinnekräich]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] 14mym6ievlvc34xqao9q6hxrlwdnvdb Percy Sledge 0 119540 2704585 2541948 2026-09-09T16:22:40Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704585 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Percy Sledge''', gebuer je no Quell de [[25. November]] [[1940]] oder [[1941]] zu [[Leighton (Alabama)|Leighton]], an [[Alabama]], a gestuerwen de [[14. Abrëll]] [[2015]] zu [[Baton Rouge]], a [[Louisiana]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Rhythm and Blues]]- a [[Soul]]-Sänger. Ier e Sänger gouf, hat hien als [[Infirmier]] geschafft. Hie gouf 1966 international bekannt mat sengem Lidd ''When a Man Loves a Woman'', sengem éischten Disk. Duerno koumen aner Lidder no wéi ''Warm and Tender Love'', ''Take Time to Know Her'', ''Cover Me'', an, an den 1970er Joren, ''I’ll Be Your Everything'' a ''Sunshine''. Enn vun den 1980er Jore gouf ''When a Man...'' nees e grousse Succès duerch säin Asaz an enger Reklamm fir [[Jeans]]. == Singelen (Auswiel) == * ''When a Man Loves a Woman'' (1966) * ''Warm and Tender Love'' (1966) * ''It Tears Me Up'' (1966) * ''Cover Me'' (1967) * ''Take Time to Know Her'' (1968) * ''My Special Prayer'' (1969) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20120826222745/http://psledge.com/ Homepage iwwer de Percy Sledge] {{DEFAULTSORT:Sledge Percy}} [[Kategorie:R&B-Sänger]] [[Kategorie:Soulsänger]] [[Kategorie:US-amerikanesch Museker]] [[Kategorie:Gebuer 1941]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] 7d7mmogxivu5jvax6ed08bep3ebt5u9 Schabloun:Navigatioun Plazen an der Stad Lëtzebuerg 10 122712 2704539 2642307 2026-09-09T13:04:48Z Mobby 12 60927 k 2704539 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Plazen an der Stad Lëtzebuerg |listclass = hlist |state=collapsed |BILD= |title=Plazen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<br> {{small|(''Place'' an awer och ''Plateau, Rond-point, Square an anerer'')}} |list1= *[[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] *[[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Marché-aux-Poissons]] *[[Op der Schmëdd (Stad Lëtzebuerg)|Op der Schmëdd]] *[[Place Abbé-P.-J.-Charles-Mullendorff]] *[[Place Auguste-Engel]] *[[Place Auguste-Laurent]] *[[Plëss d'Arem]] *[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Place de Bruxelles]] *[[Place de Clairefontaine]] *[[Place de Durbuy]] *[[Place de France (Stad Lëtzebuerg)|Place de France]] *[[Place de Gand]] *[[Place de la Constitution]] *[[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Place de la Gare]] *[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Place de l'Étoile]] *[[Place de l'Europe (Stad Lëtzebuerg)|Place de l'Europe]] *[[Place de Liège (Stad Lëtzebuerg)|Place de Liège]] *[[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Place de Metz]] *[[Place de Nancy (Stad Lëtzebuerg)|Place de Nancy]] *[[Place de Paris (Stad Lëtzebuerg)|Place de Paris]] *[[Place de Roedgen]] *[[Place de Strasbourg (Stad Lëtzebuerg)|Place de Strasbourg]] *[[Place des Bains (Stad Lëtzebuerg)|Place des Bains]] *[[Rousegäertchen|Place des Martyrs]] *[[Place des Pays-Bas]] *[[Place des Rotondes]] *[[Place du 6-Juin-1937]] *[[Place du Parc]] *[[Theaterplaz (Stad Lëtzebuerg)|Place du Théâtre]] *[[Place Émile-Hamilius]] *[[Place Émile-Mousel]] *[[Place François-Joseph Dargent]] *[[Knuedler|Place Guillaume-II]] *[[Place Jean-Heinisch]] *[[Place Jeanne-d'Arc]] *[[Place Joseph-Thorn]] *[[Place Léon-XIII]] *[[Place Maurice-Pescatore]] *[[Place Nicolas-Philippe]] *[[Place Sainte-Cunégonde]] *[[Place Saint-Willibrord]] *[[Place Sauerwiss]] *[[Place Saints-Pierre-et-Paul]] *[[Place Virchow]] *[[Place Wallis]] *[[Plateau Altmünster]] *[[Plateau du Rham]] *[[Plateau du Saint-Esprit]] *[[Rond-point Gluck]] *[[Rond-point Robert-Schaffner]] *[[Rond-point Robert-Schuman]] *[[Rond-point Serra]] *[[Roude Pëtz]] *[[Square Aloyse-Meyer]] *[[Square de New-York]] *[[Square Édouard-André]] *[[Square Jan-Palach]] *[[Square Robert-Brasseur]] }}<noinclude> [[Kategorie:Plazen an der Stad Lëtzebuerg|ZZZZZZ Navi]][[Kategorie:Navigatiounsläischten:Geographie:Lëtzebuerg|Plazen Letzebuerg Stad]]</noinclude> anxy3ne7igok2o1egeiy5mrszojgsn6 George VI. vum Vereenegte Kinnekräich 0 124032 2704637 2669000 2026-09-10T10:32:54Z Mobby 12 60927 k 2704637 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich | vu = 11. Dezember 1936 – 6. Februar 1952 | Virgänger = [[Edward VIII. vum Vereenegte Kinnekräich|Edward III.]] | Nofollger = [[Elizabeth II.]] }} Den '''George VI.''', gebuer als ''Prince Albert Frederick Arthur George, Duke of York'' de [[14. Dezember]] [[1895]] am [[York Cottage]], zu [[Sandringham House|Sandringham]], am [[Norfolk]], a gestuerwen de [[6. Februar]] [[1952]] am [[Sandringham House]], war vum 11. Dezember 1936 bis zu sengem Doud Kinnek vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich vu Groussbritannien an Nordirland]], leschte [[Keeser vun Indien]] (bis 1947) an éischte Chef vum [[Commonwealth of Nations]] (vun 1949 un). == Liewen == Den Albert war den zweeteelste Jong vum [[George V. vum Vereenegte Kinnekräich|Prënz George, Duke of York]] a senger Fra, der [[Mary of Teck]]. Hie wa en éischter scheien, zeréckhalende Jong, dee mat der Gesondheet geplot war a [[Tuddelen|getuddelt]] huet. Nom Doud vum [[Edward VII.]] gouf dem Albert säi Papp de 6. Mee 1910 als [[George V. vum Vereenegte Kinnekräïch)|George V.]] als neie Kinnek, a säi Brudder Edward als [[Prince of Wales]] ernannt, woumat dësen offiziell [[Trounfollger]] gouf. Den Albert huet eng Ausbildung bei der [[Royal Navy]] gemaach, wou en och den [[Éischte Weltkrich]] duerch gedéngt huet, a goung 1918 bei déi nei gegrënnt [[Royal Air Force]]. 1919 huet hien um [[Trinity College (Cambridge)|Trinity College]] zu [[Cambridge (England)|Cambridge]] Geschicht, Ekonomie, a Politologie studéiert. 1920 krut e vu sengem Papp den Titel [[Duke of York]], an huet vun do un offiziell Optrëtter fir d'Monarchie absolvéiert, woubäi en et bei sengen ëffentleche Riede wéinst sengem Tuddelen net einfach hat. Hien huet dann och bei engem [[Logopedie|Logoped]] eng Therapie gemaach, fir dat an de Grëff ze kréien (Am Film ''[[The King's Speech]]'' geet dodrëms). De Prënz Albert huet 1923 déi schottesch Adleg [[Elizabeth Bowes-Lyon]] bestuet, mat där en zwou Duechteren hat: * d'[[Elizabeth II.|Elizabeth]] (*21. Abrëll 1926; † 8. September 2022), vun 1952 bis 2022 Kinnigin Elisabeth II. ∞ [[Philip, Duke of Edinburgh|Prënz Philipp vu Griicheland an Dänemark]] * [[Margaret, Countess of Snowdon|Margaret Rose]] (* 21. August 1930; † 9. Februar 2002) ∞ Anthony Armstrong-Jones, Earl of Snowdon Den 20. Januar 1936 ass den George V. gestuerwen, a säin eelste Jong, den [[Edward VIII.]] gouf Kinnek. Am Laf vum Joer gouf awer bekannt, datt hien eng Relatioun mat enger [[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerikanerin]], déi schonn zweemol gescheet war, hat, der [[Wallis Simpson]]. Wéi den Edward kloer gemaach huet, hie wéilt se bestueden, koum et zu enger [[Verfassungskris]], well déi brittesch Regierung deem net zoustëmme wollt. De Kinnek huet doropshin, no just 11 Méint um Troun, den 11. Dezember 1936 ofgedankt, sou datt säi Brudder Albert Kinnek gouf. Hien huet den Numm George VI. ugeholl, fir Kontinuitéit mat sengem Papp ze demonstréieren a gouf den 12. Mee 1937 an der [[Westminster Abbey]] offiziell gekréint. Dem George VI. säi Règne war virun allem vum [[Zweete Weltkrich]] markéiert, wou hien de Kampf vun de Britte géint de [[Faschismus]] personifizéiert huet, an d'Ëmwandlung vum [[British Empire]] an de [[Commonwealth of Nations]] (1947). Hie war och deen éischte brittesche Monarch, deen eng Staatsvisitt an den USA gemaach huet (1939). Seng Nofollgerin war d'[[Elizabeth II.]]. == Literatur == * Keith Middlemas: ''The Life and Times of George VI.'' Introduction by [[Antonia Fraser]], Weidenfeld and Nicolson, London 1974. ==Gielercher== *{{LHGC}} *{{Compagnon de la Libération}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Monarche vum Vereenegte Kinnekräich]] [[Kategorie:Gebuer 1895]] [[Kategorie:Gestuerwen 1952]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Compagnons de la Libération]] 75thjgd6fkg1ne99lfnyaffkg0jyruk Hans-Adam II. vu Liechtenstein 0 124051 2704661 2649717 2026-09-10T10:53:22Z Mobby 12 60927 k 2704661 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Fürst vu Liechtenstein | vu = 13. November 1989 – | Virgänger = [[Franz Josef II.]] | Nofollger = }} Den '''Hans-Adam II.''', gebuer de [[14. Februar]] [[1945]] zu [[Zürich]], ass [[Landesfürst (Liechtenstein)|Fürst]] a Staatschef vu [[Liechtenstein]]. Hien ass och Chef vum [[Haus Liechtenstein]].<ref name="hausgesetz1">Das Fürstenhaus von Liechtenstein: [https://web.archive.org/web/20150919005650/http://www.fuerstenhaus.li/de/fuerstenhaus/geschichte/hausgesetz.html Hausgesetz] vom 26. Oktober 1993, I. Das Fürstliche Haus Liechtenstein, Art. 2: Titel der Mitglieder des Fürstlichen Hauses</ref> Mat ganzen Numm heescht hien ''Johannes Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marco d'Aviano Pius Fürst von und zu Liechtenstein, Herzog von Troppau und Jägerndorf, Graf zu Rietberg, Regierer des Hauses von und zu Liechtenstein''. == Famill == Den Hans-Adam II. ass de Jong vum Fürst [[Franz Josef II. vu Liechtenstein|Franz Josef&nbsp;II. vu Liechtenstein]] (1906–1989) a senger Fra, der [[Georgina von Wilczek]], genannt Gina (1921–1989). Hien huet sech den 30. Juli 1967 mat der Gräfin [[Marie Kinsky von Wchinitz und Tettau]] (1940-2021) bestuet. Si hu véier Kanner, déi den Titel ''Prënz (Prinzessin) von und zu Liechtenstein, Graf (Gräfin) von Rietberg'' droen. * Ierfprënz [[Alois vu Liechtenstein|Alois]] (*&nbsp;1968) bestuet mat der [[Sophie in Bayern (1967)|Sophie Prinzessin von Bayern]] (*&nbsp;1967) * Prënz [[Maximilian vu Liechtenstein|Maximilian]] (*&nbsp;1969) bestuet mat der Angela Brown (*&nbsp;1958) * Prënz [[Constantin vu Liechtenstein (1972)|Constantin]] (*&nbsp;1972–2023) bestuet mat der Gräfin Marie [[Kálnoky von Kőröspatak]] (*&nbsp;1974) * Prinzessin [[Tatjana vu Liechtenstein|Tatjana]] vu Liechtenstein (*&nbsp;1973) bestuet mam Philipp von Lattorff (*&nbsp;1968) 1984 gouf hie Stellvertrieder vu sengem Papp, an 1989, no deem sengem Doud, säin Nofollger. Zënter 2004 ass et säi Jong [[Alois vu Liechtenstein|Alois]], deen d'Regierungsgeschäfter féiert. D'Famill vum Hans Adam steet un der Spëtzt vun der [[Stiftung Fürst Liechtenstein]], zu där ë.&nbsp;a. Immobilien a Grondbesëtz an Éisträich, ma virun allem d'[[LGT Bank]] gehéiert, an déi Schätzungen no e puer Milliarde [[Schwäizer Frang]] wäert soll sinn. == Wierker == * ''Der Staat im dritten Jahrtausend''. van Eck Verlag, Triesen 2009. ISBN 978-3-905881-03-5. == Literatur == * ''Wer ist wer- Wer tut was. Handbuch für das Fürstentum Liechtenstein''. Frank P. van Eck Verlagsanstalt 1995, Seiten VII-IX ''Biografien der fürstlichen Familie''. * Deutsches Adelsarchiv e.V. (Hrsg.): ''Genealogisches Handbuch des Adels (GHdA). Genealogisches Handbuch der Fürstlichen Häuser. Fürstliche Häuser Band XIV''. C.A. Starke Verlag Limburg a.d.Lahn, 1991, (GHdA Band 100), S. 65-84. * ''Verfassungsgesetz vom 28.Juni 1984 über die Ergänzung und Abänderung der Verfassung vom 5.Oktober 1921 (Einrichtung einer Stellvertretung) ''. In: Liechtensteinisches Landesgesetzblatt, Jahrgang 1984, Nr. 28, Ausgabe vom 18. August 1984. * ''Hausgesetz des fürstlichen Hauses Liechtenstein vom 26.Oktober 1993''. In: Liechtensteinisches Landesgesetzblatt, Jahrgang 1993, Nr.100, Ausgabe vom 6. Dezember 1993. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20140310123444/http://www.fuerstenhaus.li/de/fuerstenhaus/fuersten/fuerst_hans-adam2.html Offiziell Websäit vu fuerstenhaus.li] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fürste vu Liechtenstein]] [[Kategorie:Gebuer 1945]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] 91rfdo74qomtdsdyiqhge1bqpp4qgiv École des hautes études commerciales de Paris 0 126497 2704606 2489474 2026-09-09T22:16:40Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704606 wikitext text/x-wiki {{Infobox Schoul}} D''''HEC Paris''' ass eng European Business School mat Campussen zu [[Paräis]], [[Jouy-en-Josas]] an [[Doha]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20160831113319/http://www.actu-cci.com/emploi-formation/11837-hec-paris-de-jouy-en-josas-a-doha HEC Paris: de Jouy-en-Josas à Doha]</ref>. 2021 gouf d'HEC am Ranking vun der [[Financial Times]] bescht European Business Schools gewielt<ref>{{en}}[https://rankings.ft.com/rankings/2869/european-business-school-rankings-2021 European Business School Rankings 2021]</ref>. De Master am Management vun der HEC war fir d'Financial Times 2015 dee weltwäit beschten. Den Executive MBA vun der HEC beleet am internationale Ranking vun där Zeitung déi 3. Plaz<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20190420093635/http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/executive-mba-ranking-2015 Executive MBA Ranking 2015]</ref>. Der Schoul hiren [[Master in European Business|MEB]] ass änlech wéi e Vollzäit-MBA mä zeechent sech duerch eng interkulturell Approche aus. 2017<ref>[https://www.lemonde.fr/campus/article/2017/03/29/hec-lance-un-programme-diplomant-100-en-ligne_5102642_4401467.html HEC lance un programme diplômant 100 % en ligne]</ref> huet d'Schoul den ''Executive Master in Innovation & Entrepreneurship'' an Zesummenaarbecht mat [[Coursera]] opgemaach<ref>[https://www.coursera.org/degrees/omie Executive MSc & MSc in Innovation and Entrepreneurship]</ref>. De Programm ass 100 % online.<ref>[https://www.letudiant.fr/educpros/actualite/exclusif-hec-se-lance-dans-diplome-100-ligne.html Exclusif. HEC se lance dans un diplôme... 100 % en ligne]</ref> D'HEC huet och e PhD-Programm an eng Rei vu Master-Programmer a spezifesche Managementsgebidder wéi Marketing, Finanzen oder Direction d'Entreprise. D'Programmer vun der HEC sinn op internationalem Niveau dräifach accreditéiert; vun der [[Association of Masters of Business Administration|AMBA]], der EQUIS an der AACSB<ref>{{en}}[http://www.mba.today/guide/triple-accreditation-business-schools Triple accredited business schools (AACSB, AMBA, EQUIS)]</ref>. Méi wéi 60.000 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Business-Welt aktiv; dorënner de lëtzebuergesche Manager, [[Marc Assa]]. == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20190201015854/http://www.hec.edu/ Offiziell Internetsäit] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ecole des hautes etudes commerciales de Paris}} [[Kategorie:Schoulen a Frankräich]] lcyrc6qr8fouhqrck1cf2qg19411fwk Margrethe II. vun Dänemark 0 127403 2704633 2683775 2026-09-10T10:26:03Z Mobby 12 60927 k 2704633 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnigin vu Dänemark | vu = 14. Januar 1972 – 14. Januar 2024 | Virgänger = [[Frederik IX. vun Dänemark|Frederik IX.]] | Nofollger = [[Frederik X. vun Dänemark|Frederik X.]] }} D''''Margrethe II. vun Dänemark''' {{IPA|[mɑˈg̊ʁeːɪ̯d̥ə]}}, gebuer de [[16. Abrëll]] [[1940]] zu [[Kopenhagen]] als ''Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid'', war vum 14. Januar 1972 bis de 14. Januar 2024 Kinnigin a Staatscheffin vun [[Dänemark]] (''Danmarks Dronning''), vun de [[Färöer]] a vu [[Grönland]]. Si kënnt aus der Famill [[Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg]], enger Niewelinn vum [[Haus Oldenburg]]. D'Margrethe ass déi eelst Duechter vum [[Frederik IX. vun Dänemark]] (1899–1972) a senger Fra [[Ingrid vu Schweden]] (1910–2000). Nodeems hire Papp 1947 zum Kinnek proklaméiert gi war, gouf ufanks hire Monni [[Knut vun Dänemark]] Trounfollger. 1953 huet eng Ännerung vun der Verfassung et méiglech gemaach, datt och eng weiblech Successioun méiglech wier. Si ass d'Wittfra vum [[Henri de Laborde de Monpezat]] (Prënz Henrik vun Dänemark), deen se 1967 bestuet hat, an deen 2018 gestuerwen ass. Si hunn zwéi Jongen: * De [[Frederik X. vun Dänemark|Frederik]] (* 26. Mee 1968), zanter dem 14. Januar 2024 Kinnek vun Dänemark; * De Prënz [[Joachim zu Dänemark|Joachim]] (* 7. Juni 1969). An der Usprooch fir [[Neijoerschdag]] 2024 huet si matgedeelt, datt se de 14. Januar 2024 zugonschte vun hirem Fils Frederik ofdanke géif<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/lifestyle/news/a/2153220.html|Titel=No 52 Joer: Dänesch Kinnigin Margrethe II. annoncéiert Ofdankung|Gekuckt=2.01.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. == Gielercher (Auswiel) == === Lëtzebuerg === {{NHGLCH}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20090215133214/http://www.kongehuset.dk/francais/ Websäit vum däneschen Haff] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kinneke vun Dänemark]] [[Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Gebuer 1940]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] i0c2wfi00xm6nnavtl7ycq93jk3g1l8 Bhumibol Adulyadej 0 127592 2704658 2669009 2026-09-10T10:51:09Z Mobby 12 60927 k 2704658 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vun Thailand | vu = 9. Juni 1946 – 13. Oktober 2016 | Virgänger = [[Ananda Mahidol]] | Nofollger = [[Maha Vajiralongkorn]] }} De '''Bhumibol Adulyadej''' ''de Groussen'' ('''Rama IX.'''); [[Thailännesch Schrëft|thailännesch]]: ภูมิพลอดุลยเดช, (''Phumiphon Adunyadet''; [{{IPA|pʰuːmípʰon ʔàdunjádèːt}}]), gebuer de [[5. Dezember]] [[1927]] zu [[Cambridge (Massachusetts)|Cambridge]] am [[Massachusetts]], a gestuerwen den [[13. Oktober]] [[2016]] zu [[Bangkok]]<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/thailands-koenig-bhumibol-ist-tot-a-1116475.html ''Thailands König Bhumibol ist tot'']. Spiegel Online; spiegel.de</ref>, war vum 9. Juni 1946 bis zu sengem Doud Kinnek vun [[Thailand]]. Hie war den néngte Kinnek vun der [[Chakri-Dynastie]], den [[Neveu]] vum [[Prajadhipok]] ''(Rama VII.)'' an de klenge Brudder vum [[Ananda Mahidol]] ''(Rama VIII.)''. Dem Bhumibol Adulyadej seng Eltere waren de Prënz [[Mahidol Adulyadej]], Fürst vu Songkhla, a seng Fra ''Mom'' Sangwal, déi spéiderhin den Numm [[Srinagarindra]] krut. Wéi säi Monni Prajadhipok 1935 ofgedankt huet, ouni Kanner ze hunn, gouf dem Bhumibol säi Brudder Ananda Kinnek. Dëse gouf den 9. Juni 1946 erschoss opfonnt, an de Bhumibol gouf neie Kinnek. Hien huet awer fir d'éischt seng Ausbildung an der Schwäiz ofgeschloss, sou laang war säi Monni Regent. 1950 huet hie sech mat der ''Mom Rajawongse'' [[Sirikit]] Kitiyakara bestuet. Kuerz virdrun, de 5. Mee 1950 gouf hien am [[Grousse Palais (Bangkok)|Grousse Palais]] zu Bangkok gekréint. D'Koppel krut 4 Kanner: d'Prinzessin [[Ubol Ratana]], de Kinnek [[Maha Vajiralongkorn]], d'Prinzessin [[Maha Chakri Sirindhorn]] an d'Prinzessin [[Chulabhorn Walailak]]. Hie war mat senger Fra vum 17. bis den 19. Oktober 1960 op offizieller [[Staatsbesuch|Staatsvisitt]] zu Lëtzebuerg. == Gielercher (Auswiel) == === Lëtzebuerg === {{NHGLCH}}(1960) === Ausland === * {{LHGC| (1960)}} * Grousskräiz vum [[Leopoldsuerden]] (1960) == Literatur == * Paul M. Handley: ''The King Never Smiles. A Biography of Thailand's Bhumibol Adulyadej.'' Yale University Press, New Haven 2006, ISBN 0-300-10682-3. * Nicholas Grossman, Dominic Faulder (Hrsg.): ''King Bhumibol Adulyadej – A Life's Work. Thailand's Monarchy in Perspective.'' Éditions Didier Millet, Singapur 2012, ISBN 978-981-4260-56-5. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Jörg Auf dem Hövel: [http://www.heise.de/tp/r4/artikel/23/23584/1.html ''Der Monarch, das Militär, die Demokratie.''] In: ''Telepolis.'' 20. September 2006. * Paul Handley: ''[http://www.zeit.de/2009/17/Bhumibol Der Letzte seiner Art.]'' In: ''Zeit Online.'' 16. April 2009. {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Adulyadej Bhumibol}} [[Kategorie:Kinneke vun Thailand]] [[Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw]] [[Kategorie:Gebuer 1927]] [[Kategorie:Gestuerwen 2016]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] c5sncyrq168a744xoaq87soxarg159d Maha Vajiralongkorn 0 128467 2704657 2669008 2026-09-10T10:50:56Z Mobby 12 60927 k 2704657 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vun Thailand | vu = 13. Oktober 2016 – | Virgänger = [[Bhumibol Adulyadej]] }} De '''Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun''' ([[Thai]]: มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร) oder '''Rama X.''', gebuer den [[28. Juli]] [[1952]] zu [[Bangkok]], ass zanter dem 1. Dezember 2016 Kinnek vun [[Thailand]]. Hien ass dat zweet Kand vum verstuerwene Kinnek [[Bhumibol Adulyadej]] ''(Rama IX.)'' an der Kinnigin [[Sirikit|Sirikit Kitiyakara]]. Hie war vun 1972 bis 2016 Krounprënz. Den 3. Januar 1977 huet hie seng Cousine, d'Prinzessin [[Soamsavali Kitiyakara]] bestuet, mat där en eng Duechter huet, d'Prinzessin [[Bajrakitiyabha]] (Phra Chao Lan Thoe Phra Ong Chao Bajrakitiyabha, * 1978). D'[[Bestietnes]] gouf 1993 gescheet. Zanter den 1970er war hie mat der Schauspillerin [[Sucharinee Vivatcharavong]], geb. Yuvadhida Polpraserth zesummen; si hu 4 Jongen, de Prënz [[Chudhavajra]] (''Mom Chao'' Chudhavajra Mahidol, * 1979), de Prënz [[Vajraresra]] (''Mom Chao'' Vajraresra Mahidol, *&nbsp;1981), de Prënz [[Chakrivajra]] (''Mom Chao'' Chakrivajra Mahidol, * 1983) an de Prënz [[Vajraravira]] (''Mom Chao'' Vajraravira Mahidol, * 1985), an eng Duechter, d'Prinzessin [[Sirivannavari Nariratana]] (Phra Chao Lan Thoe Phra Ong Chao Sirivannavari Nariratana, * 1987). D'Sucharinee huet hien 1996 verlooss an ass mat de Kanner an England geflücht, de Vajiralongkorn huet déi jéngst Prinzessin zeréck an Thailand huele gelooss. 2001 huet de Vajiralongkorn sech fir d'drëtt bestuet, mat der [[Srirasmi Suwadee]] huet hien ee Kand, de Prënz Dipangkorn Rasmijoti (* 2005). 2015 goufe se gescheet. == Titel == Säi kinneklechen Titel ass ''Somdet Phra Chao Yu Hua Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun'' (Thai: สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร). Hien ass zanter 1992 Generol an der [[Royal Thai Army]] (Landarméi), Admirol an der [[Royal Thai Navy]] (Marinn) a Generol an der [[Royal Thai Air Force]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Kinneke vun Thailand]] [[Kategorie:Gebuer 1952]] pvppossc7vizc3bvj4n5m7kq2v5vxlr Christian X. vun Dänemark 0 130909 2704635 2668990 2026-09-10T10:26:59Z Mobby 12 60927 k 2704635 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vun Dänemark | vu = 14. Mee 1912 – 14. Januar 1947 | Virgänger = [[Frederik VIII. vun Dänemark|Frederik VIII.]] | Nofollger = [[Frederik IX. vun Dänemark|Frederik IX.]] }} De '''Christian X.''' (''Christian Carl Frederik Albert Alexander Vilhelm''; islännesch '''Kristjan'''), gebuer de [[26. September]] [[1870]] um [[Schlass Charlottenlund]], a gestuerwen den [[20. Abrëll]] [[1947]] zu [[Kopenhagen]], war vun 1912 bis 1947 Kinnek vun [[Dänemark]] an a Personalunioun vun 1918 bis 1944 Kinnek vun [[Island]]. De Christian&nbsp;X. war den eelste Jong vum [[Frederik VIII. vun Dänemark]] a senger Fra, der [[Louise vu Schweden-Norwegen]]. Säi klenge Brudder war als [[Haakon VII.]] Kinnek vun [[Norwegen]]. De Christian X. war mat der [[Alexandrine zu Mecklenburg|Alexandrine vu Mecklenburg-Schwerin]] bestuet; d'Koppel hat zwéi Jongen: * [[Frederik IX. vun Dänemark|Frederik&nbsp;IX.]] (* 11.&nbsp;Mäerz 1899: † 14.&nbsp;Januar 1972), Kinnek vun Dänemark * [[Knut vun Dänemark|Knut Christian]] (* 27.&nbsp;Juli 1900; † 14.&nbsp;Juni 1976), Ierfprënz vun Dänemark Hie war de Grousspapp vun der Kinnigin [[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe II.]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Christian 10}} [[Kategorie:Kinneke vun Dänemark]] [[Kategorie:Gebuer 1870]] [[Kategorie:Gestuerwen 1947]] crkftvfoeamyfprorqs1kxrruoqu3kt Emmanuel Macron 0 131401 2704616 2609371 2026-09-10T08:43:00Z Mobby 12 60927 k 2704616 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 25. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 14. Mee 2017 – | Virgänger = [[François Hollande]] | Nofollger = }} Den '''Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron''', gebuer den [[21. Dezember]] [[1977]] zu [[Amiens]], ass e franséische Politiker an zanter dem 14. Mee 2017 [[Lëscht vun de franséische Presidenten|President vu Frankräich]] a Co-Prënz vun [[Andorra]]. Hie war vun 2006 bis 2009 Member vum [[Parti socialiste (Frankräich)|Parti Socialiste]] (PS). Vum August 2014 bis August 2016 war e Wirtschafts- a Finanzminister an der 2. Regierung vum [[Manuel Valls]], ënnert dem Staatspresident [[François Hollande]] (PS). Virdrun hat hien, nodeems en d'[[École nationale d'administration]] (ENA) gemaach hat, vun 2005 bis 2007 bei der Inspection générale des finances, an dono bei der Bank Rothschild & Cie. als Investmentbanker geschafft, wou en 2012 ''Partner'' gouf. Vun 2012 bis 2014 war hie Conseiller vum President Hollande a stellvertriedende Generalsekretär vun der Staatspresidence am [[Palais de l'Élysée|Élysée]]. 2016 huet hien [[En Marche !]] (EM, wéi seng Initialen) gegrënnt, eng Beweegung, déi hir Memberen tëschent de Sozialisten an den Neo-Gaullliste gesicht a fonnt huet, a mat där e mat [[Sozialliberalismus|sozialliberalen]] a [[Wirtschaftsliberalismus|wirtschaftsliberale]] Positioune fir d'Presidentschaftswalen 2017 kandidéiert huet. Dobäi krut en d'Ënnerstëtzung vu verschiddene ''Centristen'', besonnesch vum [[François Bayrou]] sengem ''Mouvement démocrate'' (''MoDem''). Am éischten Tour 2017 krut e mat 24,01 % déi meescht Stëmmen, an huet och den zweeten Tour géint d'[[Marine Le Pen]], mat 66,1 % zu 33,9 % gewonnen. Hie gouf de 14. Mee 2017 den Nofollger vum François Hollande. Den Emmanuel Macron ass zanter 2007 mat der 24 Joer méi aler Sproocheprofessesch [[Brigitte Macron|Brigitte Trogneux]] bestuet. Hien hat si an engem Atelier vun der Theatergrupp vum [[Jesuitten|Jesuittekolléisch]] [[La Providence (Amiens)|La Providence]] zu [[Amiens]], an deem hie bis 1994 Schüler war, kennegeléiert. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Révolution''; Paräis (XO Éditions), 2016; 2017 als Täschebuch (256 S.) bei 'Pocket' nei opgeluecht -> ISBN 978-2-26628186-7 == Literatur == * Marc Endeweld, ''L'Ambigu Monsieur Macron''; Paräis (Flammarion), 2015. * François-Xavier Bourmaud, ''Emmanuel Macron: le banquier qui voulait être roi''; Paräis (L'Archipel), 2016. * Nicolas Prissette, ''Emmanuel Macron en marche vers l'Élysée''; Paräis (Plon), 2016; 240 Säiten. ISBN 9782259251532. * Philippe Besson, ''Un personnage de roman''; Paräis (Julliard), 2017. * Anne Fulda, ''Emmanuel Macron, un jeune homme si parfait''; Paräis (Plon), 2017. ISBN 978-2259217057. * Maurice Szafran & Nicolas Domenach, ''Le tueur et le poète''; Paräis (Albin Michel), 2018. == Um Spaweck == * {{Commonscat}} * [http://www.spiegel.de/politik/ausland/emmanuel-macron-fran-ois-hollandes-groesster-rivale-a-1088772.html ''Präsidentschaftswahl: Frankreich verliebt sich gerade in diesen Mann.''] Spiegel Online, 22. 4. 2016. {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Macron Emmanuel}} [[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]] [[Kategorie:Banquieren]] [[Kategorie:Gebuer 1977]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Karlspräis]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] kgtrbmutoc8qum8vvhen2e3u9qzme7i 2022 0 133276 2704591 2704481 2026-09-09T16:28:50Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2704591 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2022''' huet op engem [[Samschdeg]] ungefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Luxembourg, manifestation contre la crise en Ukraine 05.03.2022 (116).jpg|thumb|Manifestatioun géint de Krich an der Ukrain, 5. Mäerz.]] * {{1. Januar}}: [[Frankräich]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * [[30. Januar]]: Bei virgezunnene Parlamentswalen a [[Portugal]] gewënnt dem Premierminister [[António Costa]] seng Sozialistesch Partei mat 117 vun 230 Sëtz d'absolutt Majoritéit. * [[13. Februar]]: De [[Frank-Walter Steinmeier]] gëtt zum däitsche Bundespresident erëmgewielt. * [[24. Februar]]: Russland fänkt mat engem [[Russesch-Ukrainesche Krich|Ugrëffskrich op d'Ukrain]] un, nodeems et 2 Deeg virdrun d'Onofhängegkeet vun de vu russesche Rebelle kontrolléierte sougenannte "Volleksrepubliken" [[Oblast Luhansk|Luhansk]] an [[Oblast Donezk|Donezk]] eesäiteg unerkannt huet. Iwwer 4 Milliounen Ukrainer sinn an d'westlech Nopeschlänner an aner EU Staate geflücht; weltwäit kënnt et zu Protester, a vu Säite vu ville Länner zu Sanktioune géint Russland an Hëllefsliwwerungen (zivil wéi militäresch) un d'Ukrain. Nodeems Russland am Ufank séier a vill Terrain eruewere konnt, gëtt et an de Wochen a Méint dono nees zeréckgeworf, an d'Front huet sech am Summer am Süden an am Oste quasi stabiliséiert. Russland ass dunn dozou iwwergaangen, zivil Infrastrukturen (haaptsächlech Energie- a Waaserversuergung) uechtert d'ganzt Land mat Rakéiten z'attackéieren. Bis zum Joresenn gëtt et wäit iwwer Honnertdausend Doudeger op béide Säiten, dorënner vill ukrainesch zivil Affer. * {{3. Abrëll}}: Dem aktuelle Premierminister [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]]-Partei gewënnt bei de Parlamentswalen an [[Ungarn]], mat 135 vun den 199 Sëtz, déi absolutt Majoritéit. * {{0}}3. Abrëll: Den [[Aleksandar Vučić]] gëtt a [[Serbien]] bei de Presidentschaftswalen erëmgewielt. Bei de Parlamentswalen dee selwechten Dag bleift seng Walallianz stäerkst Partei, verléiert awer hir absolut Majoritéit. * [[24. Abrëll]]: Beim zweeten Tour vun de Presidentewalen a [[Frankräich]] gewënnt den amtéierende President [[Emmanuel Macron]] géint d'[[Marine Le Pen]]. * [[10. Mee]]: D'[[Katalin Novák]] gëtt zu der neier Presidentin vun [[Ungarn]] gewielt. * [[16. Mee]]: D'[[Elisabeth Borne]] gëtt zu der neier Premierministesch a [[Frankräich]] ernannt. * [[25. Mee]]: No de Parlamentswale vum 24. Abrëll a [[Slowenien]] gëtt de [[Robert Golob]] vun der Fräiheetsbeweegung (GS) neie Premierminister. * [[19. Juni]]: Beim 2. Tour vun de Parlamentswalen a Frankräich verléiert ''Ensemble pour la majorité présidentielle'' déi absolut Majoritéit a kënnt op 245 vu 577 Sëtz, d<nowiki>'</nowiki>''Nouvelle Union Populaire écologique et sociale'' kritt der 131, de ''Rassemblement National'' der 89 an d'''Union de Droite et du Centre'' der 64. * [[23. Juni]]: Um [[Europäesche Conseil]] zu Bréissel kréien d'[[Ukrain]] a [[Moldawien]] de Status vun engem Kandidat fir der EU bäizetrieden. * {{1. Juli}}: [[Tschechien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{5. September}}: Nom [[Boris Johnson]] sengem Récktrëtt gëtt d'[[Liz Truss]] als nei Presidentin vun der [[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]] an domat als nei Premierministesch vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gewielt. * {{8. September}}: Nom Doud vu senger Mamm, der Kinnigin [[Elisabeth II.]], gëtt den [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich. * {{9. Oktober}}: Den [[Alexander Van der Bellen]] gëtt am éischten Tour vun de Presidentschaftswalen an [[Éisträich]] erëmgewielt. * [[17. Oktober]]: No de Parlamentswale vum [[11. September]] a Schweden, bei deenen d'Schwedendemokraten, déi Moderat, d'Chrëschtdemokraten an déi Liberal eng Majoritéit vu Sëtz am ''Riksdag'' gewonnen hunn, gëtt den [[Ulf Kristersson]] neie Premiermnister. * [[22. Oktober]]: No de Parlamanetswale vum [[25. September]] an Italien, gëtt d'[[Giorgia Meloni]] (''Fratelli d'Italia'') Premiermnistesch vun enger rietspopulistescher Regierung. * [[25. Oktober]]: No der Liz Truss hirem Récktrëtt gëtt de [[Rishi Sunak]] als neie Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich ernannt, nodeems en een Dag éischter neie President vun der Conservative Party gouf. * [[1. November]]: Bei de virgezunnene Parlamentswalen an [[Dänemark]] kréien d'Sozialdemokrate vun der [[Mette Frederiksen]] déi meescht Stëmmen, an d'Parteien am lénke Spektrum eng Majoritéit. * [[13. November]]: D'[[Nataša Pirc Musar]] gëtt zur Presidentin vun der Republik [[Slowenien]] gewielt. * [[17. Dezember]]: De [[Leo Varadkar]] iwwerhëlt fir déi zweet Hallschecht vun der Legislaturperiod vum [[Micheál Martin]] d'Amt vum Premierminister an [[Irland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * {{5. Januar}}: D'[[Regierung Bettel-Lenert-Bausch]] trëtt, mat 3 neie Ministeren, hir Fonctioun un. * {{2. Juni}}: Den ukrainesche President [[Wolodymyr Selenskyj]] adresséiert déi Lëtzebuerger [[Chamber]] via Videolink. * [[11. September]]: Verlängerung vun der [[Luxtram-Linn T1|Tramslinn T1]] bis op [[Bouneweg]]. * [[30. November]]: De [[Prisong Uerschterhaff]] gëtt a Betrib geholl. <gallery> File:Luxembourg, inauguration tram phase 4 (111).jpg|Tramstatioun Lycée Bouneweg Fichier:Sanem, Centre pénitentiaire Uerschterhaff 01.jpg|Prisong Uerschterhaff </gallery> === Afrika === * [[23. Januar]]: Militärputsch am [[Burkina Faso]]. * [[15. Mee]]: Den [[Hassan Sheikh Mohamud]] gëtt zum neie President vu [[Somalia]] gewielt. * [[25. Juni]]: [[Gabun]] an [[Togo]] gi Member vum [[Commonwealth of Nations|Commonwealth]]. * [[15. August]]: De [[William Ruto]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Kenia]]. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[27. Januar]]: D'[[Xiomara Castro]] gëtt nei Presidentin vum [[Honduras]]. * [[19. Juni]]: De [[Gustavo Petro]] gëtt zum neie President vu [[Kolumbien]] gewielt. * [[30. Oktober]]: Den [[Luiz Inácio Lula da Silva|Ignazio Lula]] gewënnt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Brasilien]] géint de [[Jair Bolsonaro]]. * {{7. Dezember}}: D'[[Dina Boluarte]] gëtt als nei Presidentin vum [[Peru]] vereedegt, nodeems hire Virgänger, de [[Pedro Castillo]], ofgesat gi war. === Asien === * {{2. Januar}}: Ausbroch vu schwéieren Onrouen am [[Kasachstan]], wou bannent e puer Deeg 225 Leit ëm d'Liewe koumen an der bal 5.000 blesséiert goufen. * {{9. Mäerz}}: De [[Yoon Seok-youl]] gëtt zum neie President vu [[Südkorea]] gewielt. * [[12. Mäerz]]: De [[Serdar Berdimuhamedow]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Turkmenistan]], hie gëtt den 19. Mäerz vereedegt. * [[19. Abrëll]]: De [[José Ramos-Horta]] gëtt zum neie President vun [[Timor-Leste]] gewielt, nodeems en dat schonn eng Kéier virun 10 Joer war. * [[21. Juni]]: Iwwer 1.000 Doudeger bei engem schwéieren Äerdbiewen am Oste vum [[Afghanistan]]. * [[30. Juni]]: De [[Ferdinand Marcos Jr.]] gëtt neie President op de [[Philippinnen]]. * [[21. Juli]]: Den [[Ranil Wickremesinghe]] gëtt neie President vu [[Sri Lanka]], nodeems säi Virgänger [[Gotabaya Rajapaksa]] no Protester zeréckgetruede war. * [[25. Juli]]: D'[[Draupadi Murmu]] gëtt als nei Presidentin vun [[Indien]] vereedegt. * [[16. September]]: Nom Doud vun der Jina Mahsa Amini, veruersaacht duerch Polizeigewalt, kënnt et zu méintelaange Protester am [[Iran]]. * [[22. Oktober]]: De [[Xi Jinping]] gëtt fir d'Drëtt zum Partei- a Staatschef vu [[China]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * [[14. Mee]]: De [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]], Emir vun [[Abu Dhabi]], gëtt neie President vun de [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]]. * [[1. November]]: E Block, deen de fréiere Premierminister [[Benjamin Netanyahu]] ënnerstëtzt, gewënnt mat enger absoluter Majoritéit déi virgezunnene Parlamentswalen an [[Israel]]. === Ozeanien & Pazifik === == Konscht a Kultur == [[Fichier:Esch22 - Remix Opening Esch-Centre (105).jpg|thumb|130px|Logo Esch 2022]] * [[Esch-Uelzecht]] ass, zesumme mam [[litauen|litauesche]] [[Kaunas]] an dem [[Serbien|serbesche]] [[Novi Sad]], [[Europäesch Kulturhaaptstad]] (kuckt: [[Esch 2022]]). === Molerei === === Literatur === * [[Prix de la fondation Servais|Servais-Präis]]: [[Guy Helminger]] fir ''Lärm''. * Den [[John-Paul Gomez]] gewënnt den [[Concours littéraire national 2022|nationale Literaturpräis 2022]] fir ''The Idiot of St. Benedict''. === Musek === * [[14. Mee]]: de [[Kalush Orchestra]] aus der Ukraine gewënnt den [[Eurovision Song Contest 2022]] mam Lidd ''Stefania''. === Kino === * [[Academy Awards|Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Coda (Film)|Coda]]'' vun der [[Sian Heder]]. * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film: ''[[Illusions perdues]]'' vum [[Xavier Giannol]]. * [[Palme d'or|Gëlle Palm]] fir ''[[Triangle of Sadness]]'' vm [[Ruben Östlund]]. == Ekonomie == * {{1. Januar}}: D'[[Regional Comprehensive Economic Partnership]], dat gréisst Fräihandelsofkommes vun der Welt, trëtt a Kraaft. [[Fichier:Webb's_First_Deep_Field.jpg|mini|upright|SMACS J0723.3-7327 am ''Webb's First Deep Field'', der éischter publizéierter Opnam vum [[James-Webb-Weltraumteleskop]].]] == Wëssenschaft an Technik == * De Summer 2022 war zu Lëtzebuerg deen dréchensten, sonnegsten an zweetwäermsten zanter dem Ufank vun den Opzeechnungen (1947). <!-- Quell: https://www.rtl.lu/news/national/a/1960492.html --> * [[18. Mäerz]]: D'[[Çanakkale-1915-Bréck]] an der Tierkei, déi Hänkbréck mat der gréisster Spanwäit op der Welt, gëtt ageweit. *[[11. Juli|11.]]/[[12. Juli]]: Den [[James-Webb-Weltraumteleskop]] schéckt seng éischt Biller op d'Äerd. * [[30. November]]: [[OpenAI]] mécht [[ChatGPT]], op Basis vun GPT-3.5, gratis fir d'Ëffentlechkeet zougänglech. == Sport == * [[4. Februar|4.]] bis [[20. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2022|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Beijing]]. * [[1. Juli|1.]] bis [[24. Juli]]: [[Tour de France 2022]]; de [[Jonas Vingegaard]] gëtt Gewënner am Generalklassement. * [[21. November|21. Nov.]] bis [[18. Dezember|18. Dez.]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2022|22. Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären am [[Katar]]. An der Finall gewënnt déi [[Argentinesch Foussballnationalekipp|argentinesch]] géint déi [[Franséisch Foussballnationalekipp|franséisch Nationalekipp]] mat 7 zu 5 beim Eelefmeterschéissen. == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Sidney Poitier 1968.jpg | Text1 = Sidney Poitier | Bild2 = Official portrait of David Sassoli, president of the European Parliament.jpg | Text2 = David Sassoli | Bild3 = Yvette Mimieux - still.jpg | Text3 = Yvette Mimieux | Bild4= Pressekonferenz Hardy Krüger -Gemeinsam gegen rechte Gewalt-, Köln-7724.jpg | Text4= Hardy Krüger | Bild5= Meat Loaf (headshot).jpg | Text5= Meat Loaf | Bild6= Monica Vitti.jpg | Text6= Monica Vitti | Bild7= Jacques Poos 1999.jpg | Text7= Jacques Poos | Bild8= Albrightmadeleine.jpg | Text8= Madeleine Albright | Bild9= Jean-Louis Trintignant.jpg | Text9= J.-Louis Trinitgnant | Bild10 = Shinzō Abe 20120501.jpg | Text10 = Shinzō Abe }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Nichelle Nichols Uhura Star Trek.JPG | Text1 = Nichelle Nichols | Bild2 = Anne Heche July 14, 2014 (cropped).jpg | Text2 = Anne Heche | Bild3= Olivia Newton John op Schiphol, Bestanddeelnr 930-0131 (cropped).jpg | Text3= Olivia Newton John | Bild4= Salon du livre de Paris 2011 - Jean-Jacques Sempé - 009.jpg | Text4= Jean-Jacques Sempé | Bild5= Akbar Hashemi Rafsanjani in Moscow to hold talks with the Soviet leader Mikhail Gorbachev in 1989 (cropped).jpg | Text5= Mikhail Gorbatschow | Bild6= Queen Elizabeth II in March 2015.jpg | Text6= Elizabeth II. | Bild7= Jerry Lee Lewis 1950s publicity photo cropped retouched.jpg | Text7= Jerry Lee Lewis | Bild8= Jiang Zemin 2002.jpg | Text8= Jiang Zemin | Bild9= Pele_by_John_Mathew_Smith.jpg | Text9= Pelé | Bild10= Benedykt XVI (2010-10-17) 4.jpg | Text10= Benoît XVI. }} * {{2. Januar}}: [[Dorothy McGowan]], US-amerikanesche Mannequin a Schauspillerin. * {{3. Januar}}: [[Mario Lanfranchi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Januar}}: [[Mario Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * {{6. Januar}}: [[Peter Bogdanovich]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{0}}6. Januar: [[Sidney Poitier]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Januar}}: [[Mark Forest]], US-amerikanesche Bodybuilder a Schauspiller. * [[11. Januar]]: [[David Sassoli]], italieenesche Politiker. * [[12. Januar]]: [[Guy W. Stoos]], lëtzebuergesche Graphiker, Karikaturist a Politiker. *12. Januar: [[Victor Fenigstein]], schwäizeresch-lëtzebuergesche Pianist a Komponist. *12. Januar: [[Joseph Zangerle]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Januar]]: [[Jean-Jacques Beineix]], franséische Filmregisseur. * [[14. Januar]]: [[Ricardo Bofill]], spueneschen Architekt. * [[15. Januar]]: [[Sophie Proost]], lëtzebuergesch Theaterschauspillerin. * [[16. Januar]]: [[Ibrahim Boubacar Keïta]], malesche Politiker. * 16. Januar: [[Ota Nalezinek]], tschechesch-lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[17. Januar]]: [[Yvette Mimieux]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 17. Januar: [[Michel Subor]], franséische Schauspiller. * [[19. Januar]]: [[Hardy Krüger]], däitsche Schauspiller. * 19. Januar: [[Gaspard Ulliel]], franséische Schauspiller. * [[20. Januar]]: [[Meat Loaf]], US-amerikanesche Rocksänger. * [[23. Januar]]: [[Serge Korber]], franséische Filmregisseur. * 23. Januar: [[Jean-Claude Mézières]], franséische Comiczeechner. * [[25. Januar]]: [[Etchika Choureau]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Januar]]: [[Ernst Stankovski]], éisträichesche Schauspiller. * {{2. Februar}}: [[Monica Vitti]], italieenesch Schauspillerin. * {{8. Februar}}: [[Luc Montagnier]], franséische Virolog. * {{9. Februar}}: [[André Wilms]], franséische Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Ivan Reitman]], kanadesche Regisseur * [[19. Februar]]: [[Jacques Poos]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Februar]]: [[Claudine Junck]], lëtzebuergesch Diplombiologin. * [[23. Februar]]: [[Henri Kugener]], lëtzebuergeschen Dokter, Medezinhistoriker an Auteur. * [[24. Februar]]: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * {{9. Mäerz}}: [[Jean Bichel]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[13. Mäerz]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Ann Savo]], finnesch Schauspillerin. * [[21. Mäerz]]: [[Eva-Ingeborg Scholz]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Madeleine Albright]], US-amerikanesch Politikerin. * [[25. Mäerz]]: [[Taylor Hawkins]], US-amerikanesche Museker. * {{0}}? Abrëll: [[Raymond Weiller]], lëtzebuergeschen Numismatiker an Historiker. * {{2. Abrëll}}: [[Paul Lenert]], lëtzebuergesche Journalist a Manager. * {{5. Abrëll}}: [[Sidney Altman]], kanadesch-US-amerikanesche Molekularbiolog. * {{0}}5. Abrëll: [[Nehemiah Persoff]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Abrëll}}: [[David McKee]], brittesche Kannerbuchauteur an Illustrateur. * {{9. Abrëll}}: [[Michael Degen]], däitsch-israeelesche Schauspiller. * [[13. Abrëll]]: [[Michel Bouquet]], franséische Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Catherine Spaak]], franséisch Schauspillerin a Moderatorin. * [[21. Abrëll]]: [[Renate Holm]], däitsch Operesängerin a Schauspillerin. * 21. Abrëll: [[Jacques Perrin]], franséische Schauspiller a Filmproduzent. * [[23. Abrëll]]: [[Arno (Sänger)|Arno]], belsche Museker. * [[30. Abrëll]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergesche Jurist. * {{3. Mee}}: [[Lino Capolicchio]], italieenesche Schauspiller. * {{8. Mee}}: [[Fred Ward]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}8. Mee: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[17. Mee]]: [[Édouard Kutter (1934)|Édouard Kutter]], lëtzebuergesche Fotograf, Editeur. * 17. Mee: [[Vangelis]], griichesche Museker. * [[23. Mee]]: [[Anita Gradin]], schweedesch Politikerin. * [[26. Mee]]: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker. * 26. Mee: [[Ray Liotta]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Mee]]: [[Nicole Castan]], franséisch Kënschtlerin. * [[28. Mee]]: [[Adolphe Deville]], lëtzebuergesche Moler. * 28. Mee: [[Bujar Nishani]], albanesche Politiker. * {{8. Juni}}: [[Carmen Welter-Jander]], lëtzebuergesch Sopranistin a Gesankspedagogin. * [[17. Juni]]: [[Jean-Louis Trintignant]], franséische Schauspiller. * [[28. Juni]]: [[Martin Bangemann]], däitsche Politiker. * {{1. Juli}}: [[Maurizio Pradeaux]], italieenesche Filmregisseur. * {{2. Juli}}: [[Peter Brook]], engleschen Auteur, Film- an Theaterregisseur. * {{0}}2. Juli: [[Edward Meeks]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. Juli}}: [[Hubert Erang]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{0}}4. Juli: [[Robert Hoffmann]], éisträichesche Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[James Caan]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Juli}}: [[Shinzō Abe]], japanesche Politiker. * {{0}}8. Juli: [[José Eduardo dos Santos]], angolanesche Politiker. * [[12. Juli]]: [[Bramwell Tovey]], britteschen Dirigent a Komponist. * [[15. Juli]]: [[Albert Nerini]], lëtzebuergesche Schlagersänger. * [[18. Juli]]: [[Claes Oldenburg]], schweedesch-US-amerikanesche Kënschtler. * [[19. Juli]]: [[André Link]], lëtzebuergeschen Auteur an Dolmetscher. * [[21. Juli]]: [[Uwe Seeler]], däitsche Foussballspiller. * [[23. Juli]]: [[Bob Rafelson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[24. Juli]]: [[David Warner]], englesche Schauspiller. * [[25. Juli]]: [[Paul Sorvino]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Juli]]: [[Jean Bobet]], franséische Vëlossportler. * 27. Juli: [[Bernard Cribbins]], englesche Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Nichelle Nichols]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller. * [[31. Juli]]: [[Fidel Ramos]], philippinnesche Militär a Politiker * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller * {{5. August}}: [[Clu Gulager]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}5. August: [[Issey Miyake]], japanesche Moudendesigner. * {{8. August}}: [[Olivia Newton-John]], brittesch-australesch Sängerin a Schauspillerin. * [[11. August]]: [[Anne Heche]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 11. August: [[Jean-Jacques Sempé]], franséischen Zeechner. * [[12. August]]: [[Wolfgang Petersen]], däitsche Filmregisseur. * [[13. August]]: [[Josy Mosar]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. August]]: [[Eva-Maria Hagen]], däitsch Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Thillen]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[25. August]]: [[Herman Van Springel]], belsche Vëlossportler. * [[30. August]]: [[Michail Gorbatschow]], sowjetesche resp. russesche Politiker. * {{2. September}}: [[Frank Drake]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker. * {{3. September}}: [[Conny Scheel]], lëtzebuergesche Fotograf, Schauspiller an Theaterregisseur. * {{4. September}}: [[Robert Bintz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{6. September}}: [[Marie-Thérèse Boever]], lëtzebuergesch Politikerin * {{0}}6. September: [[Just Jaeckin]], franséische Filmregisseur a Fotograf. * {{8. September}}: [[Elizabeth II.]], brittesch Kinnigin. * {{9. September}}: [[Domenico Campana]], italieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[10. September]]: [[William Klein]], franséisch-US-amerikanesche Filmregisseur, Moler a Fotograf. * [[11. September]]: [[Javier Marías]], spuenesche Schrëftsteller. * 11. September: [[Alain Tanner]], Schwäizer Filmregisseur. * [[12. September]]: [[Ramsey Lewis]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * [[13. September]]: [[Jean-Luc Godard]], franséische Filmregisseur. * [[14. September]]: [[Irene Papas]], griichesch Schauspillerin. * 14. September: [[Henry Silva]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. September]]: [[Francescantonio Nolè]], italieenesche Geeschtlechen. * [[16. September]]: [[Emile Seiler]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen, Enseignant, Historiker an Auteur. * [[20. September]]: [[Sergei Witauto Puskepalis]], russesche Schauspiller. * [[23. September]]: [[Louise Fletcher]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[28. September]]: [[Coolio]], US-amerikanesche Rapper. * [[29. September]]: [[Paul Veyne]], franséischen Historiker. * {{4. Oktober}}: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Bruno Latour]], franséische Soziolog a Philosoph. * [[11. Oktober]]: [[Angela Lansbury]], brittesch Schauspillerin. * [[12. Oktober]]: [[Abbes Hever]], lëtzebuergesche Graphiker. * [[14. Oktober]]: [[Robbie Coltrane]], brittesche Schauspiller. * 14. Oktober: [[Ralf Wolter]], däitsche Schauspiller. * [[20. Oktober]]: [[Joseph Kinsch]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[28. Oktober]]: [[Jerry Lee Lewis]], US-amerikanesche Rocksänger a Pianist. * {{5. November}}: [[Valère Gustin]], belsche Moler. * {{7. November}}: [[Leslie Phillips]], englesche Schauspiller. * {{8. November}}: [[Pierre Kartner]], hollännesche Komponist a Sänger. * [[14. November]]: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin. * [[24. November]]: [[Hans Magnus Enzensberger]], däitsche Schrëftsteller. * [[25. November]]: [[Irene Cara]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[30. November]]: [[Christiane Hörbiger]], éisträichesch Schauspillerin. * 30. November: [[Christine McVie]], brittesch Sängerin. * 30. November: [[Davide Rebellin]], italieenesche Vëlossportler. * 30. November: [[Jiang Zemin]], chineesesche Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Mylène Demongeot]], franséisch Schauspillerin. * {{5. Dezember}}: [[Kirstie Alley]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. Dezember]]: [[Angelo Badalamenti]], US-amerikanesche Komponist. * [[18. Dezember]]: [[Lando Buzzanca]], italieeneschs Schauspiller. * 18. Dezember: [[Daniela Giordano]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Diane McBain]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 21. Dezember: [[Victor De Bourcy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Dezember]]: [[Franco Frattini]], italieenesche Politiker. * [[26. Dezember]]: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[28. Dezember]]: [[Linda de Suza]], franco-portugisesch Sängerin. * 28. Dezember: [[Tony Vaccaro]], US-amerikanesche Fotograf. * [[29. Dezember]]: [[Pelé]], brasilianesche Foussballspiller a Politiker. * 29. Dezember: [[Dan Theis]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * 29. Dezember: [[Vivienne Westwood]], brittesch Modendesignerin. * [[31. Dezember]]: [[Joseph Ratzinger]], däitsche kathoulesche Geeschtlechen, emeritéierte Poopst [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} lx8s7pfob6f32dkwb67bc1uni7vw02v Frederik X. vun Dänemark 0 134075 2704632 2668987 2026-09-10T10:25:43Z Mobby 12 60927 k 2704632 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vun Dänemark | vu = 14. Januar 2024 – | Virgänger = [[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe II.]] | Nofollger = }} De '''Frederik X. vun Dänemark,''' Grof vu Monpezat; gebuer de [[26. Mee]] [[1968]] zu [[Kopenhagen]] als ''André Henrik Christian'', ass zanter dem 14. Januar 2024 Kinnek a Staatschef vun [[Dänemark]] (''Danmarks Konge''), vun de [[Färöer]] a vu [[Grönland]]. Hien ass de Jong vun der [[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe II.]] an dem Prënz [[Henri de Laborde de Monpezat|Henrik vun Dänemark]]. De 14. Mee 2004 huet hie sech mat der [[Mary vun Dänemark|Mary Elizabeth Donaldson]] bestuet, si hu 4 Kanner; * De [[Krounprënz]] [[Christian vun Dänemark|Christian]], Grof vu Monpezat (* 15. Oktober 2005); * D'[[Isabella vun Dänemark|Isabella]], Komtess vu Monpezat (* 21. Abrëll 2007); * De [[Vincent vun Dänemark|Vincent]], Grof vu Monpezat (* 8. Januar 2011); * D'[[Josephine vun Dänemark|Josephine]], Komtess vu Monpezat (* 8. Januar 2011). == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1968]] [[Kategorie:Kinneke vun Dänemark]] to605vkzqsc2cmr6cbfgmeegulfelk5 Frederik IX. vun Dänemark 0 138026 2704634 2668989 2026-09-10T10:26:31Z Mobby 12 60927 k 2704634 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vun Dänemark | vu = 20. Abrëll 1947 – 14. Januar 1972 | Virgänger = [[Christian X. vun Dänemark|Christian X.]] | Nofollger = [[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe II.]] }} De '''Frederik IX.''', mam ganzen Numm ''Christian Frederik Franz Michael Carl Valdemar Georg'', gebuer den [[11. Mäerz]] [[1899]] um [[Schlass Sorgenfri]], a gestuerwen de [[14. Januar]] [[1972]] zu [[Kopenhagen]], war vun 1947 bis zu sengem Doud, 1972, Kinnek vun [[Dänemark]]. Hie war den eelste Jong vum spéidere Kinnek [[Christian X.]] an der [[Alexandrine von Mecklenburg-Schwerin]]. 1935 huet hie sech mat der [[Ingrid vu Schweden]] (1910–2000) bestuet. Si kruten dräi Duechteren: * d'[[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe]] (* 1940), ∞ [[Henri de Laborde de Monpezat]]; gouf nom Frederik sengem Doud als Margrethe II. Kinnigin vun Dänemark; * d'Benedikte (* 1944), ∞ Richard zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg * d'Anne-Marie (* 1946), ∞ Konstantin II. vu Griicheland == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Frederik 9}} [[Kategorie:Kinneke vun Dänemark]] [[Kategorie:Gebuer 1899]] [[Kategorie:Gestuerwen 1972]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] dkac1dynz4sg5gt9n8qqp6g303ok1z1 Adolphe Thiers 0 140908 2704626 2590568 2026-09-10T08:48:20Z Mobby 12 60927 k 2704626 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 2. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 24. Mee 1973 – 30. Januar 1879 | Virgänger = [[Louis-Napoléon Bonaparte]] | Nofollger = [[Patrice de Mac Mahon]] }} De '''Marie-Joseph-Louis-Adolphe Thiers''', gebuer zu [[Marseille]] de [[15. Abrëll]] [[1797]], a gestuerwen zu [[Saint-Germain-en-Laye]] den [[3. September]] [[1877]], war e [[Frankräich|franséischen]] Affekot, Journalist, Historiker a Politiker. Hie war den éischte [[Lëscht vun de franséische Presidenten|President]] vun der [[Drëtt Franséisch Republik|Drëtter Franséischer Republik]]. == Biographie == No senger Primär- a Secondairesschoul zu Marseille ass den Adolphe Thiers op [[Aix-en-Provence]] [[Droit]] studéiere gaangen. Wéi e seng Lizenz hat, gouf en Affekot. [[1821]] ass en awer dunn op Paräis gaangen, fir do als Journalist ze schaffen. Nieft senger Aarbecht als Chroniker an der Zeitung ''Le Constitutionnel'', huet en un enger 10-bänneger Geschicht vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] geschafft, déi vill Erfolleg hat. ==Karriär== Am Januar [[1830]] huet den A. Thiers, mat zwéin Associéen, ''[[Le National (Frankräich)|Le National]]'' gegrënnt, eng Zeitung, déi géint dem Kinnek [[Charles X. vu Frankräich|Charles X.]] säin ultrakonservative Regimm war an déi eng Protestaktioun géint d'[[Juliordonnanzen|Ordonnanze vum Juli 1830]] an d'Wee geleet huet. Domat huet den Thiers de [[Louis-Philippe I. vun Orléans|Louis-Philippe vun Orléans]] ënnerstëtzt. No enger kuerzer Revolutioun koum deen tatsächlech als Louis-Philippe Ier, ''Roi des Français'', op den Troun. Den Thiers gouf Member vum Staatsrot an och Generalsekretär vum Finanzministère. Am Oktober 1830 gouf den A. Thiers Deputéierte vum [[Departement Bouches-du-Rhône]] a gouf bis [[1848]] ëmmer rëmgewielt. Vum 2. November 1830 bis zum 13. Mäerz [[1831]] war den A. Thiers Ënnerstaatssekretär am Finanzministère. Den 11. Oktober [[1832]] gouf en Inneminister, a vun Dezember 1832 bis Abrëll [[1834]] war e Bauten- an Handelsminister. Den 20. Juni [[1833]] gouf hien an d'[[Académie française]] gewielt. Am Abrëll 1834 gouf en nees Inneminister an nom [[Giuseppe Fieschi|Fieschi]] sengem Attentat, huet en d'"Septembergesetzer" stëmme gelooss, déi [[1835]] d'Pressefräiheet staark reduzéiert hunn. [[1836]] gouf e, vum 22. Februar bis zum 6. September, President vum Ministerrot a gläichzäiteg Ausseminister. Nom Stuerz vum Louis-Philippe I. huet den Thiers d'Kandidatur vum Louis-Napoléon Bonaparte, dem zukünftegen [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]], fir de [[Zweet Republik|Presidentestull]] ënnerstëtzt. Hie war iwwerzeegt, datt hien den [[Neveu]] vum groussen [[Napoleon Bonaparte|Napoleon I.]] kéint beaflossen. Hie selwer huet awer am Abrëll 1848 d'Walen am [[Departement Bouches-du-Rhône|Département des Bouches-du-Rhône]] verluer a konnt nëmme kuerz duerno, am Kontext vu Komplementarwalen, an der Stad [[Le Havre]] gewielt ginn. Am Dezember [[1851]], kuerz nom Staatsstreech vum ''Prince-Président'', deen onbedéngt méi laang um Rudder wollt bleiwen, wéi d'Constitutioun dat erlaabt huet, ass den Thiers fir eng Zäitchen an d'[[Belsch]] an an [[England]] an den Exil gaangen. Bei de [[Franséisch legislativ Wale vun 1863|legislative Wale vun 1863]] gouf den Thiers an de [[Corps législatif]] gewielt. Den Adolphe Thiers war géint ee méigleche Krich géint d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]], dat am Gaang war, déi verschidden däitsch Staaten a fräi Stied ëm sech ze vereenegen, an huet fir de Fridde militéiert. Den Napoléon III. huet sech awer vum [[Otto von Bismarck|Bismarck]] manipuléiere gelooss an huet Preisen de Krich erkläert, de [[Däitsch-Franséische Krich|Krich vun 1870]] dee prompt vu Frankräich verluer gouf. D'[[Drëtt Republik|Republik]] gouf nees ausgeruff a bei de [[Legislativ Walen a Frankräich 1871|Wale vum 8. Februar 1871]] gouf den Thiers erëmgewielt. Wéinst den Evenementer (Krich, Belagerung vu Paräis, [[Commune vu Paräis (1871)|Paräisser Commune]]), huet d'[[Assemblée nationale (Drëtt Republik)|Assembée nationale]] sech zu [[Bordeaux]] versammelt. Do ass den Thiers, de 17. Februar 1871, zum ''Chef du pouvoir exécutif'' genannt ginn. Hien huet du Fridde mat Preise geschloss, wat Frankräich, nieft enger grousser finanzieller Entschiedegung, d'Gebidder kascht huet, déi als [[Elsass-Loutrengen]] un dat vereenegt [[Däitscht Räich|Däitschland]] geprafft goufen, a seng Regierung huet, vun der [[Arrondissment Versailles|Prefektur vu Versailles]] aus, d'''[[Commune vu Paräis (1871)|Commune vu Paräis]]'' bluddeg néiergeschloen. Den 31. August 1871 gouf den Adolphe Thiers offiziell zum President ernannt an den 2. September 1871 huet e per Dekreet d'Funktioun vun engem Vizepresident vum Ministerrot geschaaft. No den Evenementer vun 1870-1871 huet den Thiers sech beméit, d'Land nees op d'Been ze kréien. Hien huet déi däitsch Okkupatioun doduerch fréizäiteg beendegt, datt en zwéi Kreditter opgeholl huet, fir d'Krichsentschiedegung ze bezuelen a lass ze ginn, eppes, wat himm, trotz der bluddeger Liquidatioun vun der Paräiser Commune, den Dank vu ville Fransousen abruecht huet. Donieft huet en awer och d'Steieren erhéicht. Schliisslech huet en de Militärdéngscht nei organiséiert. Am Mee [[1873]] huet den Thiers de Pouvoir verlooss. Hien hat an der Assemblée nationale, déi dee Moment vun enger monarchistescher Majoritéit dominéiert gouf, keng Ënnerstëtzung fir seng Visioun vun enger konservativer Republik. Réckbléckend gesäit een, datt den Thiers politesch een Opportunist war. Mol war e monarchistesch agestallt, da republikanesch, da bonapartistesch, a wéi en un d'Spëtz vun der Exekutiv koum, nees royalistesch. Als Chef vun der Exekutiv, respektiv als President vun der Republik, war en e konservative Republikaner. Den Adolphe Thiers ass den 3. September zu [[Saint-Germain-en-Laye]] gestuerwen. ==No him genannt== *A senger Heemechtsstad [[Marseille]] gouf ee Lycée no him [[Lycée Thiers]] genannt. *Déi lescht Rankmauer ëm Paräis krut säin Numm: [[Enceinte de Thiers]]. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Histoire de la Révolution française''; 10 Bänn; Paräis (Lecointre & Durey), 1823-1827. * ''Histoire du Consulat et de l'Empire''; 20 Bänn; Paräis (Paulin, fir d'Bänn 1-16; Paulin, Lheureux & Cie, fir d'Bänn 17 an 18; Lheureux & Cie, fir d'Bänn 19 an 20), 1845-1862. == Literatur == * Pierre Guiral, ''Adolphe Thiers, ou: De la nécessité en politique''; Paräis (Fayard), 1986. * Pierre Miquel, ''La Troisième République''; Paräis (Fayard), 1989. * Arnaud Teyssier, ''La IIIe République''; Paräis (Pygmalion), 2001. * Patrice Duhamel & Jacques Santamaria, ''L'Élysée - Coulisses et secrets d'un palais''; Paräis (Plon), 2012; fir den Adolphe Thiers, vgl. besonnesch d'Ss. 367-369! == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Gebuer 1797]] [[Kategorie:Gestuerwen 1877]] [[Kategorie:Franséisch Affekoten]] [[Kategorie:Franséisch Historiker]] [[Kategorie:Franséisch Journalisten]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Assemblée nationale (1871)]] [[Kategorie:Franséisch Handelsministeren]] [[Kategorie:Franséisch Ministere fir Ëffentlech Bauten]] [[Kategorie:Membere vun der Académie française]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Franséisch Ausseministeren]] [[Kategorie:Membere vun der Académie des sciences morales et politiques]] a9scaku4zaaxy98ided9hsqjjqvv87q 2704627 2704626 2026-09-10T08:49:07Z Mobby 12 60927 2704627 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 2. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 24. Mee 1973 – 30. Januar 1879 | Virgänger = [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]] | Nofollger = [[Patrice de Mac Mahon]] }} De '''Marie-Joseph-Louis-Adolphe Thiers''', gebuer zu [[Marseille]] de [[15. Abrëll]] [[1797]], a gestuerwen zu [[Saint-Germain-en-Laye]] den [[3. September]] [[1877]], war e [[Frankräich|franséischen]] Affekot, Journalist, Historiker a Politiker. Hie war den éischte [[Lëscht vun de franséische Presidenten|President]] vun der [[Drëtt Franséisch Republik|Drëtter Franséischer Republik]]. == Biographie == No senger Primär- a Secondairesschoul zu Marseille ass den Adolphe Thiers op [[Aix-en-Provence]] [[Droit]] studéiere gaangen. Wéi e seng Lizenz hat, gouf en Affekot. [[1821]] ass en awer dunn op Paräis gaangen, fir do als Journalist ze schaffen. Nieft senger Aarbecht als Chroniker an der Zeitung ''Le Constitutionnel'', huet en un enger 10-bänneger Geschicht vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] geschafft, déi vill Erfolleg hat. ==Karriär== Am Januar [[1830]] huet den A. Thiers, mat zwéin Associéen, ''[[Le National (Frankräich)|Le National]]'' gegrënnt, eng Zeitung, déi géint dem Kinnek [[Charles X. vu Frankräich|Charles X.]] säin ultrakonservative Regimm war an déi eng Protestaktioun géint d'[[Juliordonnanzen|Ordonnanze vum Juli 1830]] an d'Wee geleet huet. Domat huet den Thiers de [[Louis-Philippe I. vun Orléans|Louis-Philippe vun Orléans]] ënnerstëtzt. No enger kuerzer Revolutioun koum deen tatsächlech als Louis-Philippe Ier, ''Roi des Français'', op den Troun. Den Thiers gouf Member vum Staatsrot an och Generalsekretär vum Finanzministère. Am Oktober 1830 gouf den A. Thiers Deputéierte vum [[Departement Bouches-du-Rhône]] a gouf bis [[1848]] ëmmer rëmgewielt. Vum 2. November 1830 bis zum 13. Mäerz [[1831]] war den A. Thiers Ënnerstaatssekretär am Finanzministère. Den 11. Oktober [[1832]] gouf en Inneminister, a vun Dezember 1832 bis Abrëll [[1834]] war e Bauten- an Handelsminister. Den 20. Juni [[1833]] gouf hien an d'[[Académie française]] gewielt. Am Abrëll 1834 gouf en nees Inneminister an nom [[Giuseppe Fieschi|Fieschi]] sengem Attentat, huet en d'"Septembergesetzer" stëmme gelooss, déi [[1835]] d'Pressefräiheet staark reduzéiert hunn. [[1836]] gouf e, vum 22. Februar bis zum 6. September, President vum Ministerrot a gläichzäiteg Ausseminister. Nom Stuerz vum Louis-Philippe I. huet den Thiers d'Kandidatur vum Louis-Napoléon Bonaparte, dem zukünftegen [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]], fir de [[Zweet Republik|Presidentestull]] ënnerstëtzt. Hie war iwwerzeegt, datt hien den [[Neveu]] vum groussen [[Napoleon Bonaparte|Napoleon I.]] kéint beaflossen. Hie selwer huet awer am Abrëll 1848 d'Walen am [[Departement Bouches-du-Rhône|Département des Bouches-du-Rhône]] verluer a konnt nëmme kuerz duerno, am Kontext vu Komplementarwalen, an der Stad [[Le Havre]] gewielt ginn. Am Dezember [[1851]], kuerz nom Staatsstreech vum ''Prince-Président'', deen onbedéngt méi laang um Rudder wollt bleiwen, wéi d'Constitutioun dat erlaabt huet, ass den Thiers fir eng Zäitchen an d'[[Belsch]] an an [[England]] an den Exil gaangen. Bei de [[Franséisch legislativ Wale vun 1863|legislative Wale vun 1863]] gouf den Thiers an de [[Corps législatif]] gewielt. Den Adolphe Thiers war géint ee méigleche Krich géint d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]], dat am Gaang war, déi verschidden däitsch Staaten a fräi Stied ëm sech ze vereenegen, an huet fir de Fridde militéiert. Den Napoléon III. huet sech awer vum [[Otto von Bismarck|Bismarck]] manipuléiere gelooss an huet Preisen de Krich erkläert, de [[Däitsch-Franséische Krich|Krich vun 1870]] dee prompt vu Frankräich verluer gouf. D'[[Drëtt Republik|Republik]] gouf nees ausgeruff a bei de [[Legislativ Walen a Frankräich 1871|Wale vum 8. Februar 1871]] gouf den Thiers erëmgewielt. Wéinst den Evenementer (Krich, Belagerung vu Paräis, [[Commune vu Paräis (1871)|Paräisser Commune]]), huet d'[[Assemblée nationale (Drëtt Republik)|Assembée nationale]] sech zu [[Bordeaux]] versammelt. Do ass den Thiers, de 17. Februar 1871, zum ''Chef du pouvoir exécutif'' genannt ginn. Hien huet du Fridde mat Preise geschloss, wat Frankräich, nieft enger grousser finanzieller Entschiedegung, d'Gebidder kascht huet, déi als [[Elsass-Loutrengen]] un dat vereenegt [[Däitscht Räich|Däitschland]] geprafft goufen, a seng Regierung huet, vun der [[Arrondissment Versailles|Prefektur vu Versailles]] aus, d'''[[Commune vu Paräis (1871)|Commune vu Paräis]]'' bluddeg néiergeschloen. Den 31. August 1871 gouf den Adolphe Thiers offiziell zum President ernannt an den 2. September 1871 huet e per Dekreet d'Funktioun vun engem Vizepresident vum Ministerrot geschaaft. No den Evenementer vun 1870-1871 huet den Thiers sech beméit, d'Land nees op d'Been ze kréien. Hien huet déi däitsch Okkupatioun doduerch fréizäiteg beendegt, datt en zwéi Kreditter opgeholl huet, fir d'Krichsentschiedegung ze bezuelen a lass ze ginn, eppes, wat himm, trotz der bluddeger Liquidatioun vun der Paräiser Commune, den Dank vu ville Fransousen abruecht huet. Donieft huet en awer och d'Steieren erhéicht. Schliisslech huet en de Militärdéngscht nei organiséiert. Am Mee [[1873]] huet den Thiers de Pouvoir verlooss. Hien hat an der Assemblée nationale, déi dee Moment vun enger monarchistescher Majoritéit dominéiert gouf, keng Ënnerstëtzung fir seng Visioun vun enger konservativer Republik. Réckbléckend gesäit een, datt den Thiers politesch een Opportunist war. Mol war e monarchistesch agestallt, da republikanesch, da bonapartistesch, a wéi en un d'Spëtz vun der Exekutiv koum, nees royalistesch. Als Chef vun der Exekutiv, respektiv als President vun der Republik, war en e konservative Republikaner. Den Adolphe Thiers ass den 3. September zu [[Saint-Germain-en-Laye]] gestuerwen. ==No him genannt== *A senger Heemechtsstad [[Marseille]] gouf ee Lycée no him [[Lycée Thiers]] genannt. *Déi lescht Rankmauer ëm Paräis krut säin Numm: [[Enceinte de Thiers]]. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Histoire de la Révolution française''; 10 Bänn; Paräis (Lecointre & Durey), 1823-1827. * ''Histoire du Consulat et de l'Empire''; 20 Bänn; Paräis (Paulin, fir d'Bänn 1-16; Paulin, Lheureux & Cie, fir d'Bänn 17 an 18; Lheureux & Cie, fir d'Bänn 19 an 20), 1845-1862. == Literatur == * Pierre Guiral, ''Adolphe Thiers, ou: De la nécessité en politique''; Paräis (Fayard), 1986. * Pierre Miquel, ''La Troisième République''; Paräis (Fayard), 1989. * Arnaud Teyssier, ''La IIIe République''; Paräis (Pygmalion), 2001. * Patrice Duhamel & Jacques Santamaria, ''L'Élysée - Coulisses et secrets d'un palais''; Paräis (Plon), 2012; fir den Adolphe Thiers, vgl. besonnesch d'Ss. 367-369! == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Gebuer 1797]] [[Kategorie:Gestuerwen 1877]] [[Kategorie:Franséisch Affekoten]] [[Kategorie:Franséisch Historiker]] [[Kategorie:Franséisch Journalisten]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Assemblée nationale (1871)]] [[Kategorie:Franséisch Handelsministeren]] [[Kategorie:Franséisch Ministere fir Ëffentlech Bauten]] [[Kategorie:Membere vun der Académie française]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Franséisch Ausseministeren]] [[Kategorie:Membere vun der Académie des sciences morales et politiques]] ci3datmtysqamb8x1nfh7e2i7dcuzau Pedro Sánchez 0 141178 2704645 2606096 2026-09-10T10:39:40Z Mobby 12 60927 Update; Fonctioun wéi an der Kategorie 2704645 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Pedro Sánchez Pérez-Castejón''', gebuer den [[29. Februar]] [[1972]] zu [[Madrid]], ass e [[Spuenien|spuenesche]] [[Politiker]] an Héichschoullenseignant. Hie war vum Juli 2014 bis den Oktober 2016, an ass nees zanter 2017 Generalsekretär a Parteipresident vun der [[Partido Socialista Obrero Español]] (PSOE). Hien ass zanter dem 2. Juni 2018 Premierminister vu Spuenien.<ref>[https://elpais.com/elpais/2018/06/02/inenglish/1527923861_613889.html ''New Spanish Prime Minister Pedro Sánchez takes office at Zarzuela palace''] elpais.com, 2. Juni 2018.</ref> Hie gouf 1993 Member beim PSOE a gouf 1998 Assistent vun der Europadeputéiert [[Bárbara Dührkop Dührkop|Barbara Dührkop]]. Kuerz dono gouf hie Kabinettschef vum [[Héije Representant fir Bosnien an Herzegowina]], [[Carlos Westendorp Cabeza|Carlos Westendorp]]. 2004 ass hien an de Gemengerot vu Madrid nogeréckelt, 2007 gouf en duer erëmgewielt. 2009 ass hien als Deputéierten an d'Spuenescht Parlament ([[Congreso de los Diputados]]) nogeréckelt. 2011 krut en net genuch Stëmme fir erëmgewielt ze ginn, hien ass awer 2013 nogeréckelt. Wéi den 1. Juni 2018 d'Parlament de [[Mariano Rajoy]] ([[Partido Popular]]) duerch e Mësstrauensvote ofgesat huet, krut de Sánchez 180 vun 350 Stëmmen a gouf domat Ministerpresident vun enger Minoritéitsregierung, déi vun [[Unidos Podemos]], [[Eusko Alderdi Jeltzalea-Partido Nacionalista Vasco|PNV]] an anere méi klenge separatistesche Parteien toleréiert gëtt. Bei de virgezunnene Parlamentswale vum 28. Abrëll 2019 krut dem Sanchez seng PSOE mat 123 vun 350 Sëtz déi meeschte Stëmmen. Hie krut awer keng Majoritéit am Parlament zesummen. Dofir goufen et den 10. November 2019 Neiwalen, bei deenen d'PSOE nees déi stäerkst Partei gouf. De 7. Januar 2020 gouf de Sánchez Premierminister vun enger Minoritéitsregierung vun enger PSOE-Unidas Podemos Koalitioun. Dat blouf en och no der Wale vun 2023. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Sanchez, Pedro}} [[Kategorie:Premierministere vu Spuenien]] [[Kategorie:Gebuer 1972]] hxixdb18jvud921j0ogp616hnyfmri0 Jacques Chirac 0 141349 2704619 2660189 2026-09-10T08:44:31Z Mobby 12 60927 k 2704619 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 22. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 17. Mee 1995 – 16. Mee 2007 | Virgänger = [[François Mitterrand]] | Nofollger = [[Nicolas Sarkozy]] }} De '''Jacques René Chirac''', gebuer den [[29. November]] [[1932]] zu [[Paräis]], an do gestuerwen de [[26. September]] [[2019]],<ref>[https://www.lepoint.fr/politique/jacques-chirac-est-mort-26-09-2019-2337929_20.php ''Jacques Chirac est mort.'' Le Point.fr, 26/09/2019.]</ref> war ee [[Gaullismus|gaullistesche]] Politiker a Staatsmann. Hie war vum [[17. Mee]] [[1995]] bis de [[16. Mee]] [[2007]] [[Lëscht vun de franséische Presidenten|President]] vun der [[Fënneft Republik|franséischer Republik]]. Virdru war hie vum 27. Mee 1974 bis de 26. August 1976 a vum 20. Mäerz 1986 bis den 10. Mee 1988 Premierminister vun der Franséischer Republik a vum [[20. Mäerz]] [[1977]] bis de [[16. Mee]] [[1995]] Buergermeeschter vu Paräis. == Publikatiounen == * (mam Jean-Luc Barré), ''Chaque pas doit être un but - Mémoires I''; Paräis (NiL), 2009. * (mam J.-L. Barré), ''Le temps présidentiel - Mémoires II''; Paräis (NiL), 2011. == Literatur == * Emmanuel Hecht & François Vey, ''Chirac de a à z. Dictionnaire critique et impertinent''; Paräis (Albin Michel), 1995. * Denis Tillinac, ''Chirac le Gaulois''; Paräis (La Table ronde), 2002. * Yves Michaud, ''Chirac dans le texte''; Paräis (Stock), 2004. * Franz-Olivier Giesbert, ''La tragédie du président - Scènes de la vie politique 1986-2006''; Paräis (Flammarion), 2006. * Pierre Péan, ''L'inconnu de l'Élysée''; Paräis (Fayard), 2007. ==Gielercher== *{{Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles}} *{{LHGC}} *{{Grand-croix de l'ordre national du Mérite}} *{{Chevalier des Arts et des Lettres}} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Navigatioun Premierministere vun der V. Republik}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Chirac Jacques}} [[Kategorie:Gebuer 1932]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] [[Kategorie:Presidente vun der Franséischer Republik]] [[Kategorie:Premierministere vu Frankräich]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Paräis]] [[Kategorie:Franséisch Inneministeren]] [[Kategorie:Franséisch Akerbauministeren]] [[Kategorie:Franséisch Ministere fir d'Relatioune mam Parlament]] [[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]] [[Kategorie:Membere vum franséische Conseil constitutionnel]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Saint-Charles]] [[Kategorie:Chevalier des Arts et des Lettres]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] t97u2hwyvilqb75fzl4036kq0pouhyg Freeware 0 156539 2704629 2521347 2026-09-10T10:22:34Z Mobby 12 60927 + 2704629 wikitext text/x-wiki '''Freeware''' ass eng [[Software]], déi den [[Endbenotzer]] gratis ka benotzen. Et gëtt keng fest Reegelen, Lizenzen, oder een Endbenotzer-Lizenzvertrag (EULA) deen d'Freeware kloer definéiert. All Produzent definéiert seng eege Reegele fir seng Freeware. Esou erlaben zum Beispill e puer Produzenten d'Modifizéieren, d'Weiderverdeelen duerch d'Drëttparteien an de [[Reverse Engineering]], an aner Produzente verbidden dat. Dat bedeit, datt d'Programméierer vun der Freeware den Endbenotzer hire Programm an der Reegel nëmme benotze loossen a si net op hiert [[Auteursrecht]] verzichten. Am Géigesaz zu [[Fräi Software|fräier Software]] an zur [[Open Source|Open-Source]]-Software, déi dacks och gratis disponibel ass, gëtt de [[Quelltext]] bei der Freeware also generell net zur Verfügung gestallt. Freeware kann en Notze fir e Produzent hunn, andeem eng vereinfacht Versioun vun engem Programm gratis ugebuede gëtt, an de Benotzer fir eng méi leeschtungsfäeg Versioun bezuele muss. Bekannt Freeware ass zum Beispill [[Skype]], mat deem e gratis kann telefonéieren, oder den [[Adobe Acrobat|Adobe Acrobat Reader]], mat deem ee [[PDF]]-Dokumenter kann opmaachen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Freeware| ]] 0ingky8cy78u7oar5umjcw0o7tut3i6 Fräi Software 0 156541 2704630 2678694 2026-09-10T10:24:12Z Mobby 12 60927 + 2704630 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Konzept-karte der Freien Software.svg|thumb|Eng däitsch Grafik, déi d'Konzept vun der fräier Software erkläert]] Eng '''fräi Software''' (engl: ''free software'') ass eng [[Software]], déi dem [[Benotzer (Informatik)|Benotzer]] d'Fräiheet an d'Recht garantéiert, se ze benotze wéi e wëll. Dat heescht et ass net nëmmen de Programméierer, mee och de Benotzer, deen de [[Quelltext]] däerf ausféieren, änneren a kopéieren, an adaptéiert Versiounen verbreeden. D'Stëftung [[Free Software Foundation]] huet d'Zil, d'Entwécklung an d'Verbreede vu fräier Software ze fërderen. Bekannt fräi Softwarë sinn zum Beispill de [[Webbrowser]] [[Mozilla Firefox]] an de Bildbeaarbechtungsprogramm [[GIMP]]. == Déi véier Fräiheeten == Eng Software ass fräi wann d'Benotzer déi follgend véier Fräiheeten hunn: * D'Fräiheet, de Programm auszeféiere wéi ee wëll, a fir all Zweck. * D'Fräiheet, ze ënnersiche, wéi de Programm funktionéiert an eegenen Dateveraarbechtungsbedierfnesser unzepassen. Dofir ass den Zougank zum Quelltext eng Viraussetzung. * D'Fräiheet, de Programm ze redistribuéieren an domat de Matmënschen ze hëllefen. * D'Fräiheet, de Programm ze verbesseren an déi Verbesserungen der ëffentlechkeet fräi ze ginn, fir datt déi ganz Gesellschaft dovu ka profitéieren. Och dofir ass den Zougank zum Quelltext eng Viraussetzung.<ref name=GNUWhat>gnu.org: [https://web.archive.org/web/20131014132149/https://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html ''What is Free Software?''] (gekuckt den 19. August 2021)</ref> == Kommerzialiséierung == Bei der fräier Software steet d'Fräiheet am Mëttelpunkt an net de Präis; all Benotzer steet et legal gesi fräi, mat senger Kopie vun der fräier Software ze maache wat e wëllt, egal wéi vill e bezuelt huet fir se ze kréien, an en däerf och e Profit domat maachen. Fräi Software bedeit net datt se net-kommerziell ass. E fräie Programm muss fir de kommerzielle Gebrauch, Entwécklung an Distributioun zu Verfügung stoen.<ref name=GNUWhat/> D'fräi Software steet am Géigesaz zur [[Proprietär Software|proprietärer Software]], bei där d'Entwéckler an d'Distributeure vun der Software den [[Endbenotzer]] hir Fräiheetsrechter explizitt entzéien, zum Beispill andeem se de Quelltext net mat ausliwweren oder de Vertrag e bestëmmte Gebrauch verbitt oder aschränkt. == Ënnerscheed mat Open Source == [[Open Source|Open-Source]]-Software ass esou gutt wéi dat selwecht wéi eng fräi Software, a bal all Open-Source-Software ass fräi Software. Den Haaptënnerscheed leit an der Ideologie hannert den zwee Konzepter. Open Source ass eng Entwécklungsmethod an hannert der fräier Software steet eng Sozialbeweegung. Fir déi Beweegung ass d'fräi Software eng eethesch Mussesaach, wëll nëmmen déi fräi Software de Benotzer hir Fräiheet géif garantéieren. D'Philosophie hannert Open Source dogéint këmmert sech nëmme mat der praktescher Fro, wéi een eng Software verbessere kann. Deemno wier net-fräi Software ([[proprietär Software]]) eng suboptimal Léisung. Fir d'Fräi-Software-Beweegung dogéint ass déi net-fräi Software e soziale Problem an d'Beweegen a Richtung fräi Software wier d'Léisung.<ref name=GNUWhat/><ref>libreplanet.org: [https://libreplanet.org/wiki/What_is_the_difference_between_Open_Source_and_Free_Software%3F ''What is the difference between Open Source and Free Software?''] (gekuckt den 19. August 2021)</ref> Software, déi fräi an Open Source ass, gëtt als [[Fräi an Open-Source-Software]] bezeechent. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fräi Software| ]] si8ydfpf28t8vegwb3oydc051vw4bbj Nicole Bausch 0 159019 2704595 2686332 2026-09-09T20:27:18Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Nicool]] op [[Nicole Bausch]] geréckelt an dobäi gouf eng Viruleedung iwwerschriwwen: 1 Numm an 2 Aliassen 2686332 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Gebuer = ëm 1995 }} D''''Nicole Bausch''', besser bekannt als '''Nicool''', gebuer ëm [[1995]]<ref>„Nicool, wie schreibt man einen Song?“, um Spaweck</ref>, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Rap]]perin.<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/non-classe/muussegen-hip-hop-rapperin-nicool-praesentiert-ihr-erstes-album/ ''„Muussegen“ Hip-Hop: Rapperin Nicool präsentiert ihr erstes Album''] (6. Juni 2019)</ref> == Liewen a Karriär == Hire Groussmonni war de Sänger [[Fernand Koenig]].<ref name=eldonei21/> D'Nicool huet zu [[Bréissel]] studéiert.<ref name=365femalemcs>365femalemcs.com: [https://web.archive.org/web/20240918174352/https://www.365femalemcs.com/portraits/nicool/ Portait] (5. November 2020)</ref> No engem Concert vum amerikanesche Rapper [[R.A. the Rugged Man]] huet si entscheet, selwer Hip-Hop ze maachen.<ref>100komma7.lu: [https://100komma7.lu/article/musek/beim-ufank-vum-n-fankt-de-wee-un ''Beim Ufank vum N fänkt de Wee un''] vum Marc Clement (28. Mee 2019)</ref> Am Juni 2019 huet si hiren éischten Album, ''Den Ufank vum N'', um Plackelabel [[De Läbbel]] verëffentlecht. E gouf vum [[David Galassi]] vun [[De Läb]] produzéiert. D'Beater fir deen Album koume vum 8Cee, [[Corbi]], Nick Sober a LaFleur. Schonn am Mäerz, respektiv am Mee, waren d'Singelen ''130 Säiten'' a ''Faul a bequem'' erauskomm. 2020 koumen d'Lidder ''Stolz'' an ''8002 6002'' no. Dat éischt handelt iwwer Geschlechtergläichheet, dat zweet ass eng Kollaboratioun mam [[Dany Le Loup]] a promouvéiert d'Péitrusshaus, e Krisenzentrum fir Jugendlecher.<ref name=365femalemcs/> Am selwechte Joer war si och um Titel ''My Way'' vun [[Ananda Grows]] ze héieren. Duerno huet d'Nicool mat ''De Sonndeg'' en Hommage un hir Grousselteren opgeholl.<ref name=eldonei21>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html ''Nei Musek vum Nicool''] (2021). [https://web.archive.org/web/20230928201815/https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html Archivéiert] den 28.09.2023.</ref> D'Beater fir deen Track huet den [[MKO]] produzéiert. Am Juli 2023 koum d'Lidd ''Al'' eraus, fir dat de [[Corbi]] de Beat gemaach an de Basti Kameter e Video gedréint huet.<ref>Video op [https://www.youtube.com/watch?v=VbjQujQpTME YouTube]</ref> E puer Méint méi spéit, de 14. Oktober, war d'Releaseparty vun der Nicool hirer [[Extended Play|EP]] ''N vun der Welt'' an de Stater [[Rotonden]].<ref>Valeria Wiwinius: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2124965.html "Nicool feiert nei EP am grousse Stil."] rtl.lu, 12.10.2023.</ref><ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/musique-avec-n-vun-der-welt-nicool-passe-un-cap/ ''Avec N vun der Welt, Nicool passe un cap''] vum Gréogry Cimatti (13. Oktober 2023)</ref> D'Nicole Bausch schafft haaptberufflech als Kanner- a Jugendpsychologin.<ref name=365femalemcs/> == Discographie == === Albumen === * 2019: ''Den Ufank vum N'' * 2025: ''Liewen'' === EP === * 2023: ''N vun der Welt'' ===Lidder === * 2019: ''130 Säiten'' * 2019: ''Faul an bequem'' * 2020: ''Stolz'' * 2020: ''80026002'' {{small|(feat. [[Dany Le Loup]])}} * 2021: ''De Sonnden'' * 2022: ''Duerch de Reen'' {{small|(mam Jambal)}} * 2023: ''Wou ass d'Fra?'' * 2023: ''Al'' == Um Spaweck == * „[https://digitalpaper.wort.lu/data/1248/reader/reader.html?t=1697286978297#!preferred/0/package/1248/pub/2691/page/11 Nicool, wie schreibt man einen Song?]“ Interview vum Jörg Tschürtz mat der Nicool, wort.lu - Weekend Magazin 01, 14.10.2023, S. 10-11 * [https://www.rtl.lu/tele/no-art-on-air/a/2125713.html No ART on AIR - D'Nicole Bausch], rtl.lu, 14.10.2023 * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063819485566 Facebook] * [https://nicool.bandcamp.com/ Bandcamp] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]] [[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Gebuer ?]] dxebjbrrgsnymzfuusx4c7pvt6gczwt 2704600 2704595 2026-09-09T20:36:28Z GilPe 14980 Update: 1 Numm an 2 Aliassen 2704600 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Gebuer = ëm 1995 }} D''''Nicole Bausch,''' gebuer ëm [[1995]]<ref>„Nicool, wie schreibt man einen Song?“, um Spaweck</ref>, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Kanner- a Jugendpsychologin a [[Musek|Musekerin]]. Mat hirem Kënschtlernumm '''Nicool''' ass si als [[Rap]]perin<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/non-classe/muussegen-hip-hop-rapperin-nicool-praesentiert-ihr-erstes-album/ ''„Muussegen“ Hip-Hop: Rapperin Nicool präsentiert ihr erstes Album''] (6. Juni 2019)</ref> bekannt an als '''Nikki Nijna''' mécht si Musek fir Kanner.<ref>Um Spaweck: ''Nikki Ninja stellt sich im Minett ihrer Angst vor beinlosen Reptilien''</ref> == Liewen a Karriär == Hire Groussmonni war de Sänger [[Fernand Koenig]].<ref name=eldonei21/> D'Nicool huet zu [[Bréissel]] studéiert.<ref name=365femalemcs>365femalemcs.com: [https://web.archive.org/web/20240918174352/https://www.365femalemcs.com/portraits/nicool/ Portait] (5. November 2020)</ref> No engem Concert vum amerikanesche Rapper [[R.A. the Rugged Man]] huet si entscheet, selwer Hip-Hop ze maachen.<ref>100komma7.lu: [https://100komma7.lu/article/musek/beim-ufank-vum-n-fankt-de-wee-un ''Beim Ufank vum N fänkt de Wee un''] vum Marc Clement (28. Mee 2019)</ref> Am Juni 2019 huet si hiren éischten Album, ''Den Ufank vum N'', um Plackelabel [[De Läbbel]] verëffentlecht. E gouf vum [[David Galassi]] vun [[De Läb]] produzéiert. D'Beater fir deen Album koume vum 8Cee, [[Corbi]], Nick Sober a LaFleur. Schonn am Mäerz, respektiv am Mee, waren d'Singelen ''130 Säiten'' a ''Faul a bequem'' erauskomm. 2020 koumen d'Lidder ''Stolz'' an ''8002 6002'' no. Dat éischt handelt iwwer Geschlechtergläichheet, dat zweet ass eng Kollaboratioun mam [[Dany Le Loup]] a promouvéiert d'Péitrusshaus, e Krisenzentrum fir Jugendlecher.<ref name=365femalemcs/> Am selwechte Joer war si och um Titel ''My Way'' vun [[Ananda Grows]] ze héieren. Duerno huet d'Nicool mat ''De Sonndeg'' en Hommage un hir Grousselteren opgeholl.<ref name=eldonei21>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html ''Nei Musek vum Nicool''] (2021). [https://web.archive.org/web/20230928201815/https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html Archivéiert] den 28.09.2023.</ref> D'Beater fir deen Track huet den [[MKO]] produzéiert. Am Juli 2023 koum d'Lidd ''Al'' eraus, fir dat de [[Corbi]] de Beat gemaach an de Basti Kameter e Video gedréint huet.<ref>Video op [https://www.youtube.com/watch?v=VbjQujQpTME YouTube]</ref> E puer Méint méi spéit, de 14. Oktober, war d'Releaseparty vun der Nicool hirer [[Extended Play|EP]] ''N vun der Welt'' an de Stater [[Rotonden]].<ref>Valeria Wiwinius: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2124965.html "Nicool feiert nei EP am grousse Stil."] rtl.lu, 12.10.2023.</ref><ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/musique-avec-n-vun-der-welt-nicool-passe-un-cap/ ''Avec N vun der Welt, Nicool passe un cap''] vum Gréogry Cimatti (13. Oktober 2023)</ref> D'Nicole Bausch schafft haaptberufflech als Kanner- a Jugendpsychologin.<ref name=365femalemcs/> == Discographie == === Albumen === * 2019: ''Den Ufank vum N'' * 2025: ''Liewen'' === EP === * 2023: ''N vun der Welt'' ===Lidder === * 2019: ''130 Säiten'' * 2019: ''Faul an bequem'' * 2020: ''Stolz'' * 2020: ''80026002'' {{small|(feat. [[Dany Le Loup]])}} * 2021: ''De Sonnden'' * 2022: ''Duerch de Reen'' {{small|(mam Jambal)}} * 2023: ''Wou ass d'Fra?'' * 2023: ''Al'' == Um Spaweck == * „[https://digitalpaper.wort.lu/data/1248/reader/reader.html?t=1697286978297#!preferred/0/package/1248/pub/2691/page/11 Nicool, wie schreibt man einen Song?]“ Interview vum Jörg Tschürtz mat der Nicool, wort.lu - Weekend Magazin 01, 14.10.2023, S. 10-11 * [https://www.rtl.lu/tele/no-art-on-air/a/2125713.html No ART on AIR - D'Nicole Bausch], rtl.lu, 14.10.2023 * Sarah München, ''[https://www.wort.lu/kultur/nikki-ninja-stellt-sich-im-minett-ihrer-angst-vor-beinlosen-reptilien/160979144.html Nikki Ninja stellt sich im Minett ihrer Angst vor beinlosen Reptilien]'', wort.lu, 08.09.2026 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort, 09.09.2026, S. 41 * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063819485566 Facebook] * [https://nicool.bandcamp.com/ Bandcamp] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]] [[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Gebuer ?]] rm2m27y0sf09vkdlvli3k5pewfev7ug 2704602 2704600 2026-09-09T21:10:34Z GilPe 14980 Update: Nicool + Nikki Ninja 2704602 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Gebuer = ëm 1995 }} D''''Nicole Bausch''', gebuer ëm [[1995]]<ref>„Nicool, wie schreibt man einen Song?“, um Spaweck</ref>, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Kanner- a Jugendpsychologin<ref name="365femalemcs" /> a [[Musek|Musekerin]]. Mat hirem Kënschtlernumm '''Nicool''' ass si als [[Rap]]perin<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/non-classe/muussegen-hip-hop-rapperin-nicool-praesentiert-ihr-erstes-album/ ''„Muussegen“ Hip-Hop: Rapperin Nicool präsentiert ihr erstes Album''] (6. Juni 2019)</ref> bekannt an als '''Nikki Nijna''' mécht si Musek fir Kanner.<ref>Um Spaweck: ''Nikki Ninja stellt sich im Minett ihrer Angst vor beinlosen Reptilien''</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/letzebuerger-rap-fuer-ganz-junge-musikfans/1159610.html|Titel=Lëtzebuerger Rap für ganz junge Musikfans|Gekuckt=2026-09-09|Datum=2022-06-18|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de-LU}}</ref> == Liewen a Karriär == Der Nicole Bausch hire Groussmonni war de Sänger [[Fernand Koenig]].<ref name=eldonei21/> Si huet zu [[Bréissel]] studéiert.<ref name=365femalemcs>365femalemcs.com: [https://web.archive.org/web/20240918174352/https://www.365femalemcs.com/portraits/nicool/ Portait] (5. November 2020)</ref> No engem Concert vum amerikanesche Rapper [[R.A. the Rugged Man]] huet si entscheet, selwer [[Hip-Hop]] ze maachen.<ref>100komma7.lu: [https://100komma7.lu/article/musek/beim-ufank-vum-n-fankt-de-wee-un ''Beim Ufank vum N fänkt de Wee un''] vum Marc Clement (28. Mee 2019)</ref> Am Juni 2019 huet si hiren éischten Album, ''Den Ufank vum N'', um Plackelabel [[De Läbbel]] verëffentlecht. E gouf vum [[David Galassi]] vun [[De Läb]] produzéiert. D'Beater fir deen Album koume vum 8Cee, [[Corbi]], Nick Sober a LaFleur. Schonn am Mäerz, respektiv am Mee, waren d'Singelen ''130 Säiten'' a ''Faul a bequem'' erauskomm. 2020 koumen d'Lidder ''Stolz'' an ''8002 6002'' no. Dat éischt handelt iwwer Geschlechtergläichheet, dat zweet ass eng Kollaboratioun mam [[Dany Le Loup]] a promouvéiert d'Péitrusshaus, e Krisenzentrum fir Jugendlecher.<ref name=365femalemcs/> Am selwechte Joer war si och um Titel ''My Way'' vun [[Ananda Grows]] ze héieren. Duerno huet d'Nicool mat ''De Sonndeg'' en Hommage un hir Grousselteren opgeholl.<ref name=eldonei21>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html ''Nei Musek vum Nicool''] (2021). [https://web.archive.org/web/20230928201815/https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html Archivéiert] den 28.09.2023.</ref> D'Beater fir deen Track huet den [[MKO]] produzéiert. Am Juli 2023 koum d'Lidd ''Al'' eraus, fir dat de [[Corbi]] de Beat gemaach an de Basti Kameter e Video gedréint huet.<ref>Video op [https://www.youtube.com/watch?v=VbjQujQpTME YouTube]</ref> E puer Méint méi spéit, de 14. Oktober, war d'Releaseparty vun der Nicool hirer [[Extended Play|EP]] ''N vun der Welt'' an de Stater [[Rotonden]].<ref>Valeria Wiwinius: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2124965.html "Nicool feiert nei EP am grousse Stil."] rtl.lu, 12.10.2023.</ref><ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/musique-avec-n-vun-der-welt-nicool-passe-un-cap/ ''Avec N vun der Welt, Nicool passe un cap''] vum Gréogry Cimatti (13. Oktober 2023)</ref> == Discographie == {{Div col|cols=2}} <div style="page-break-inside:avoid"> === als Nicool === ==== Albumen ==== * 2019: ''Den Ufank vum N'' * 2025: ''Liewen'' ==== EPen ==== * 2023: ''N vun der Welt'' ==== Lidder ==== * 2019: ''130 Säiten'' * 2019: ''Faul an bequem'' * 2020: ''Kappa'' * 2020: ''Stolz'' * 2020: ''80026002'' {{small|(feat. [[Dany Le Loup]])}} * 2021: ''De Sonnden'' * 2022: ''Duerch de Reen'' {{small|(mam Jambal)}} * 2023: ''Wou ass d'Fra?'' * 2023: ''Al'' </div> <div style="page-break-inside:avoid"> === als Nikki Ninja === ==== Albumen ==== * 2022: Nikki Ninja & Afrobeathoven… * 2026: Nikki Ninja & d'Wibbeldidubs - Vill Léift an Trallala… ==== Lidder ==== * 2023: Eureka * 2026: Minettsdapp </div> {{Div col end}} == Um Spaweck == * „[https://digitalpaper.wort.lu/data/1248/reader/reader.html?t=1697286978297#!preferred/0/package/1248/pub/2691/page/11 Nicool, wie schreibt man einen Song?]“ Interview vum Jörg Tschürtz mat der Nicool, wort.lu - Weekend Magazin 01, 14.10.2023, S. 10-11 * [https://www.rtl.lu/tele/no-art-on-air/a/2125713.html No ART on AIR - D'Nicole Bausch], rtl.lu, 14.10.2023 * Sarah München, ''[https://www.wort.lu/kultur/nikki-ninja-stellt-sich-im-minett-ihrer-angst-vor-beinlosen-reptilien/160979144.html Nikki Ninja stellt sich im Minett ihrer Angst vor beinlosen Reptilien]'', wort.lu, 08.09.2026 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort, 09.09.2026, S. 41 * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063819485566 Facebook] * [https://nicool.bandcamp.com/ Bandcamp] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]] [[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Gebuer ?]] 48bxsatmliiu61xzv5zdgpny0rdsov3 2704604 2704602 2026-09-09T21:40:27Z MMFE 16576 Nijna -> Ninja 2704604 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Gebuer = ëm 1995 }} D''''Nicole Bausch''', gebuer ëm [[1995]]<ref>„Nicool, wie schreibt man einen Song?“, um Spaweck</ref>, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Kanner- a Jugendpsychologin<ref name="365femalemcs" /> a [[Musek|Musekerin]]. Mat hirem Kënschtlernumm '''Nicool''' ass si als [[Rap]]perin<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/non-classe/muussegen-hip-hop-rapperin-nicool-praesentiert-ihr-erstes-album/ ''„Muussegen“ Hip-Hop: Rapperin Nicool präsentiert ihr erstes Album''] (6. Juni 2019)</ref> bekannt an als '''Nikki Ninja''' mécht si Musek fir Kanner.<ref>Um Spaweck: ''Nikki Ninja stellt sich im Minett ihrer Angst vor beinlosen Reptilien''</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/letzebuerger-rap-fuer-ganz-junge-musikfans/1159610.html|Titel=Lëtzebuerger Rap für ganz junge Musikfans|Gekuckt=2026-09-09|Datum=2022-06-18|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de-LU}}</ref> == Liewen a Karriär == Der Nicole Bausch hire Groussmonni war de Sänger [[Fernand Koenig]].<ref name=eldonei21/> Si huet zu [[Bréissel]] studéiert.<ref name=365femalemcs>365femalemcs.com: [https://web.archive.org/web/20240918174352/https://www.365femalemcs.com/portraits/nicool/ Portait] (5. November 2020)</ref> No engem Concert vum amerikanesche Rapper [[R.A. the Rugged Man]] huet si entscheet, selwer [[Hip-Hop]] ze maachen.<ref>100komma7.lu: [https://100komma7.lu/article/musek/beim-ufank-vum-n-fankt-de-wee-un ''Beim Ufank vum N fänkt de Wee un''] vum Marc Clement (28. Mee 2019)</ref> Am Juni 2019 huet si hiren éischten Album, ''Den Ufank vum N'', um Plackelabel [[De Läbbel]] verëffentlecht. E gouf vum [[David Galassi]] vun [[De Läb]] produzéiert. D'Beater fir deen Album koume vum 8Cee, [[Corbi]], Nick Sober a LaFleur. Schonn am Mäerz, respektiv am Mee, waren d'Singelen ''130 Säiten'' a ''Faul a bequem'' erauskomm. 2020 koumen d'Lidder ''Stolz'' an ''8002 6002'' no. Dat éischt handelt iwwer Geschlechtergläichheet, dat zweet ass eng Kollaboratioun mam [[Dany Le Loup]] a promouvéiert d'Péitrusshaus, e Krisenzentrum fir Jugendlecher.<ref name=365femalemcs/> Am selwechte Joer war si och um Titel ''My Way'' vun [[Ananda Grows]] ze héieren. Duerno huet d'Nicool mat ''De Sonndeg'' en Hommage un hir Grousselteren opgeholl.<ref name=eldonei21>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html ''Nei Musek vum Nicool''] (2021). [https://web.archive.org/web/20230928201815/https://www.eldo.lu/musek/news/a/114130.html Archivéiert] den 28.09.2023.</ref> D'Beater fir deen Track huet den [[MKO]] produzéiert. Am Juli 2023 koum d'Lidd ''Al'' eraus, fir dat de [[Corbi]] de Beat gemaach an de Basti Kameter e Video gedréint huet.<ref>Video op [https://www.youtube.com/watch?v=VbjQujQpTME YouTube]</ref> E puer Méint méi spéit, de 14. Oktober, war d'Releaseparty vun der Nicool hirer [[Extended Play|EP]] ''N vun der Welt'' an de Stater [[Rotonden]].<ref>Valeria Wiwinius: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2124965.html "Nicool feiert nei EP am grousse Stil."] rtl.lu, 12.10.2023.</ref><ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/musique-avec-n-vun-der-welt-nicool-passe-un-cap/ ''Avec N vun der Welt, Nicool passe un cap''] vum Gréogry Cimatti (13. Oktober 2023)</ref> == Discographie == {{Div col|cols=2}} <div style="page-break-inside:avoid"> === als Nicool === ==== Albumen ==== * 2019: ''Den Ufank vum N'' * 2025: ''Liewen'' ==== EPen ==== * 2023: ''N vun der Welt'' ==== Lidder ==== * 2019: ''130 Säiten'' * 2019: ''Faul an bequem'' * 2020: ''Kappa'' * 2020: ''Stolz'' * 2020: ''80026002'' {{small|(feat. [[Dany Le Loup]])}} * 2021: ''De Sonnden'' * 2022: ''Duerch de Reen'' {{small|(mam Jambal)}} * 2023: ''Wou ass d'Fra?'' * 2023: ''Al'' </div> <div style="page-break-inside:avoid"> === als Nikki Ninja === ==== Albumen ==== * 2022: Nikki Ninja & Afrobeathoven… * 2026: Nikki Ninja & d'Wibbeldidubs - Vill Léift an Trallala… ==== Lidder ==== * 2023: Eureka * 2026: Minettsdapp </div> {{Div col end}} == Um Spaweck == * „[https://digitalpaper.wort.lu/data/1248/reader/reader.html?t=1697286978297#!preferred/0/package/1248/pub/2691/page/11 Nicool, wie schreibt man einen Song?]“ Interview vum Jörg Tschürtz mat der Nicool, wort.lu - Weekend Magazin 01, 14.10.2023, S. 10-11 * [https://www.rtl.lu/tele/no-art-on-air/a/2125713.html No ART on AIR - D'Nicole Bausch], rtl.lu, 14.10.2023 * Sarah München, ''[https://www.wort.lu/kultur/nikki-ninja-stellt-sich-im-minett-ihrer-angst-vor-beinlosen-reptilien/160979144.html Nikki Ninja stellt sich im Minett ihrer Angst vor beinlosen Reptilien]'', wort.lu, 08.09.2026 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort, 09.09.2026, S. 41 * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063819485566 Facebook] * [https://nicool.bandcamp.com/ Bandcamp] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]] [[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Gebuer ?]] miinygpnjqydpsxz2ktmhiao01k7p5p Albert II. vu Monaco 0 162124 2704662 2659541 2026-09-10T10:54:10Z Mobby 12 60927 k 2704662 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Fürst vu Monaco | vu = 6. Abrëll 2005 – | Virgänger = [[Rainier III. vu Monaco|Rainier III.]] }} Den '''Albert II. vu Monaco''', gebuer de [[14. Mäerz]] [[1958]] a [[Monaco]] als ''Albert Alexandre Louis Pierre Rainier Grimaldi'', ass zanter dem Doud vu sengem Papp, de 6. Abrëll 2005 [[Fürst]] vu Monaco a Chef vun der Famill [[Grimaldi]]. Hien ass dat zweeteelst vun den dräi Kanner vum [[Rainier III. vu Monaco]] an der [[Grace Kelly|Gracia Patricia vu Monaco]]. Seng Sëschtere sinn d'[[Caroline von Hannover]] an d'[[Stéphanie vu Monaco]]. Hien ass zanter 2011 mat der fréierer [[südafrika]]nescher Schwëmmerin [[Charlène vu Monaco|Charlène Wittstock]] bestuet. Zanter Dezember 2014 ass hie Papp vun den Zwillinge Gabriella a [[Jacques vu Monaco|Jacques]]. Aus fréiere Relatiounen huet hien zwee weider Kanner, déi vun der Trounfolleg ausgeschloss sinn. ==Gielercher== *{{Commandeur de l'Ordre des Palmes académiques}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.palais.mc/ Websäit vum Palais vu Monaco] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} [[Kategorie:Prënze vu Monaco]] [[Kategorie:Haus Grimaldi]] [[Kategorie:Gebuer 1958]] [[Kategorie:Commandeur de l'Ordre des Palmes académiques]] o8y5apwe4duc28lino4250zxz4xt9y9 Diskussioun:Nicole Bausch 1 162576 2704597 2449370 2026-09-09T20:27:18Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Diskussioun:Nicool]] op [[Diskussioun:Nicole Bausch]] geréckelt: 1 Numm an 2 Aliassen 2449370 wikitext text/x-wiki ''D'Beater fir deen Track huet den [[MKO]] produzéiert.'' Moien, et wier flott fir gewuer ze ginn wat mat der Ofkierzung MKO gemengt ass oder wien den MKO ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:26, 21. Mee 2023 (UTC) 09ibm63u0hot5swg2entldceezcdskf Trek Airways 0 167506 2704599 2689973 2026-09-09T20:27:57Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704599 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} '''Trek Airways''' ([[International Air Transport Association|IATA]]-Code '''JW,''' [[International Civil Aviation Organization|ICAO]]-Code '''TKE''') war eng [[südafrika]]nesch [[Fluchgesellschaft]] déi vun 23. September 1953 bis den 11. Abrëll 1994 bestoung<ref>{{Citation|URL=https://www.planespotters.net/airline/Trek-Airways|Titel=Trek Airways Fleet Details and History|Gekuckt=01.09.2024|Editeur=planespotters.net/|Sprooch=en|archivedate=2024-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240507041421/https://www.planespotters.net/airline/Trek-Airways}}</ref>. Hir Heemechtsbasis war den [[O. R. Tambo International Airport]] bei [[Johannesbuerg]]. == Geschicht == D'Gesellschaft gouf vum pensionéierten [[Däitschland|däitsch]]e Generolmajouer [[Friedrich Wilhelm von Mellenthin]] als eenzeg südafrikanesch privat Fluchgesellschaft nieft der staatlecher [[South African Airways]] gegrënnt. Am Ufank ass se mat enger [[Vickers VC.1 Viking]] tëscht [[Europa (Kontinent)|Europa]] a Südafrika geflunn. Wéinst der kuerzer Autonomie an den domat verbonnenen Tëschestopps goufen e bësse méi spéit [[Douglas DC-4]] a [[Lockheed Constellation|Lockheed L-049 Constellation]] an duerno och [[Lockheed L-1649 Starliner|Lockheed L-1649A Starliner]] agesat. Trek Airways ass vu Johannesbuerg aus iwwer [[Windhoek]] ([[Namibien|Namibia]], deemools Südwestafrika), op [[London]], [[Düsseldorf]], [[Wien]] a [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] geflunn<ref>[https://web.archive.org/web/20171025095343/http://www.timetableimages.com/ttimages/trek.htm ''Trek Airways, Timetable.'' TimeTableImages.com.] Abgerufen am 10. Mai 2021.</ref>. Enn 1954 ass den éischten Trek-Fliger (ZS-DKI) um Wee fir op Johannesbuerg um [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Findel]] gelant<ref name=":0">Braun, Serge. Passagierfluggesellschaften und ihre Flugzeuge: 1937-2017, S. 125</ref>. Den 1. Februar 1962 huet d'Gesellschaft ugefaange mat besonnesch gënschtege Flich vu Johannesbuerg aus iwwer [[Luanda]] ([[Angola]]), [[Sal (Cap Vert)|Sal]] ([[Cap Vert]]) a [[Palma de Mallorca]] op Lëtzebuerg ze fléien. Op der Streck goufen eng L-049 Constellation mat véier Motoren agesat (ZS-DBU, ZS-DBS).<ref name=":0" /> D'Passagéier hu sech awer eng Verbindung viru bis op London gewënscht, wat awer net méiglech war, well keen Ofkommes tëscht Südafrika an dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] bestoung. Well d'Luxair awer esou en Ofkommes hat, koum et 1964 zu engem Accord tëscht Trek Airways an der nach jonker Luxair: der Trek hir Douglas DC 4 gouf der Luxair iwwerginn, se krut de Luxair-Ustrach a gouf ënnert der lëtzebuergescher Immatrikulatioun LX-SAF registréiert. Vun do u konnten d'Trek-Passagéier déi vu Johannesbuerg zu Lëtzebuerg ukoumen, op London-[[Fluchhafe London Gatwick|Gatwick]] virufléien (Fluch-Nummer LG-024 a -025).<ref name=":0" /> Wéinst der autoritärer [[Apartheid]]spolitik a Südafrika hunn déi meescht [[Afrika|afrikanesch Länner]] et 1963 de südafrikanesche Fliger (ZS-Immatrikulatioun) net méi erlaabt fir iwwer hir jeeweileg Territoiren ze fléien. Trek Airways konnt doduerch net méi an Europa fléien. Am Joer drop gouf d'Verbindung awer nees opgemaach: duerch en Accord tëscht den zwou Gesellschaften, kruten der Trek hir Lockheed L-049 Constellation an nach zwou aner „Superstar“-Maschinnen eng LX-Immatrikulatioun (LX-LGX, -LGY an -LGZ) an d'Luxair-Faarwen. Sou ass den Iwwerfluch-[[Boykott]] ''elegant'' ëmgaangen ginn: d'Flich konnten nees vu Johannesburg aus iwwer den afrikanesche Kontinent bis op Lëtzebuerg duerchgefouert ginn.<ref>idem, S. 125-127</ref> Den 2. Dezember 1970 gouf zu Lëtzebuerg d'[[Luxembourg Aviation Investments]] (LAI) gegrënnt<ref>ënner B126459 am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] agedroen</ref>, eng [[Société anonyme|S.A.]] där d'Fligere vun der Trek gehéiert hunn.<ref name=":1">Braun, Serge. idem, S. 127</ref> Bis 1971 goufen d'Sanktiounen géint Südafrika nach verstäerkt an d'Luxair huet zesummen mat der Trek eng nei Gesellschaft, d'Luxavia gegrënnt<ref>ënner B9513 am Handelsregëster agedroen</ref>, e sougenannten „Tour Operator“ dee mat Maschinne vum Typ [[Boeing 707]], [[Airbus A300]] a [[Boeing 747]] vu Johannesbuerg aus Flich op a London an zeréck organiséiert huet.<ref name=":1" /> {{Méi Info 1|Luxavia}} Trek Airways huet 1991 [[Trek Airways Flitestar|Filetstar]] gegrënnt, eng Gesellschaft déi um nationale südafrikanesche Maart aktiv war. Well se sech mat der Filetstar iwwerschat haten an och wéinst der ëmmer méi grousser Konkurrenz op de Linnen tëscht Südafrika an Europa, hunn d'Mammegesellschaft gradewéi Filetstar dräi Joer méi spéit (1994) fir zerguttst zougemaach<ref>[https://web.archive.org/web/20250207165944/https://www.timetableimages.com/ttimages/luxavia.htm ''Luxavia, Timetable.'' TimeTableImages.com.] Abgerufen am 12. Mai 2021.</ref>. == Tëschefäll == * Den 3. September 1960 ass de Motor vun enger Douglas DC-4-1009 (ZS-CIG) um Fluch Lëtzebuerg - Johannesbuerg, nom Tëschestopp zu [[Kairo]], op der Streck fir op [[Entebbe]] a Brand geroden a konnt net geläscht ginn. De Fliger huet missen am [[El-Badari]]-Dall an [[Egypten]] [[Noutlandung|noutlanden]]. All 67 Leit u Bord (61 Passagéier a sechs Crew-Memberen) hunn den Accident iwwerlieft. De Fliger gouf awer komplett zerstéiert<ref>{{Citation|URL=https://asn.flightsafety.org/asndb/333724|Titel=Accident Douglas DC-4-1009 ZS-CIG, Saturday 3 September 1960|Gekuckt=01.09.2024|Wierk=asn.flightsafety.org|Editeur=asn.flightsafety.org|Sprooch=en}}</ref>. == Literatur == * [[William Buckland Rorke]]: ''Trek Airways – A South African Adventure'', Athena Press, 2007. ISBN 978-1844018581 * [[Serge Braun|Braun, Serge]]. Flughafen | Aéroport | Airport Findel – Passagierfluggesellschaften und ihre Flugzeuge: 1937-2017 | Compagnies aériennes et leurs avions: 1937-2017 | Passenger airlines and their planes: 1937-2017. Luxembourg, 2017. Print. {{De}}{{Fr}}{{En}} ISBN 978-99959-934-3-6 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Fluchgesellschaften]] b996iv93bkf5knazbas0k0zrrc838kl Raymond Poincaré 0 167958 2704624 2593126 2026-09-10T08:47:11Z Mobby 12 60927 k 2704624 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 10. President vu Frankräich | Amtszäit1 = 18. Februar 1906 – 18. Februar 1913 | Virgänger = [[Armand Fallières]] | Nofollger = [[Paul Deschanel]] }} De '''Raymond Poincaré''', gebuer den [[20. August]] [[1860]] zu [[Bar-le-Duc]] ([[Departement Meuse|Meuse]]), a gestuerwen de [[15. Oktober]] [[1934]] zu [[Paräis]], war e [[Frankräich|franséische]] Jurist a Staatsmann. Hie war vum 18. Februar 1913 bis den 18. Februar 1920 President vu [[Frankräich]]. De Poincaré war e puermol Minister, President vum Ministerrot an du vun 1913 bis 1920, President vun der Republik. Hie war eng vun de gréisste politesche Figure vun der [[Drëtt franséisch Republik|Drëtter Republik]]. Als President war hien och ee vun den zentrale Personnagë vum [[Éischte Weltkrich]]. No sengem Presidentschaftsmandat war hien nees President vum Conseil vun 1922 bis 1924 a vun 1926 bis 1929. == Liewen == {{Kapitel Info feelt}} == Éierungen == Fir un de Raymond Poincaré z'erënneren, goufen eng ganz Rëtsch Stroossen (324 Stroossen a Frankräich, Stand: September 2023) an ëffentlech Gebaier no him genannt. === Lëtzebuerg === Zu [[Hollerech]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] gouf den 2. Mäerz 1936 och eng Strooss no him genannt: d'[[Rue Raymond-Poincaré|Rue Raymond Poincaré]]<ref>{{Citation|URL=https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/main.php#4c552036342e322e32x894|Titel=Archives Ville de Luxembourg|Gekuckt=29.09.2024|Wierk=www.archives-vdl.findbuch.net|Sprooch=fr}}</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Franséischer Republik}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Poincare Raymond}} [[Kategorie:Politiker (Frankräich)]] [[Kategorie:Gebuer 1860]] [[Kategorie:Gestuerwen 1934]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 1mdnccwi8d45p78ox4yeoltin7ungza Schabloun:WDS Joer 0 10 168720 2704610 2687061 2026-09-10T04:42:27Z Zinneke 34 neie koprënz 2704610 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{{1}}} | 1-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Penny black.jpg|right|89px|One Penny Black]] | Text = d'Erfindung vum '''[[Timber]]''' et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen? }} | 1-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mathias Hardt.jpg|right|100px|Mathias Hardt]] | Text = de '''[[Mathias Hardt]]''' (1809-1877) mat sengem ''Vocalismus der Sauermundart'' (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum [[Lëtzebuergesch]]e gemaach huet? }} | 1-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pont SGO.jpg|90px|right]] | Text = am Mäerz 2017 déi éischt '''[[Bréck iwwer den Oyapock|Bréck tëscht Frankräich a Brasilien]]''' ageweit gouf? }} | 1-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Personenstand.jpg|right|83px|Questionnaire Personenstandsaufnahme]] | Text = bei der sougenannter '''[[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941|''Personenstandsaufnahme'' vum 10. Oktober 1941]]''' d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzgruppen]] d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a „''Volkszugehörigkeit''“ mat „Lëtzebuergesch“ amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat „''deutsch''“ z'äntwerten? }} | 1-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = zwou Persoune mam Numm '''[[Ernest Arendt]]''' Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] waren, an zwar de [[Ernest Arendt (Riichter)|Riichter Ernest Arendt]] vun 1902 bis 1931 an den [[Ernest Arendt (Affekot)|Affekot Ernest Arendt]] vun 1973 bis 1988? }} | 1-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mill Ends Park.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Mill Ends Park]]''' mat 0,292&nbsp;m<sup>2</sup> dee klengste Park vun der Welt ass? }} | 1-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Knossos Bull-Leaping Fresco.jpg|right|125px|Minoesch Fresk zu Knossos]] | Text = et verschidden Theorien iwwer den Ënnergang vun der '''[[Minoesch Kultur|Minoescher Kultur]]''' ginn, wouvun déi gängegst e [[Vulkan]]ausbroch op der Insel [[Santorini|Thira]] dofir verantwortlech mécht? }} | 1-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MargueriteClement.JPG|90px|right]] | Text = d''''[[Marguerite Thomas-Clement]]''' (1886-1979) 1919 déi éischt a laang eenzeg Fra war, déi an d'Lëtzebuerger [[Chamber]] gewielt gouf? }} | 1-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|130px|right]] | Text = et an der [[Köln]]er Kanalisatioun e Sall gëtt, [[Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln|dee '''mat Lüsteren dekoréiert''']] ass? }} | 1-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[File:Luxembourg, Péiter Onrou (102).jpg|120px|right|Krispines]] | Text = bei der '''[[Krispines]]'''-Kapell, och ''Péiter Onrou'' genannt, um [[Lampertsbierg]] et bis virun net all ze laanger Zäit de [[Brauch]] gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle „bestrooft“ ginn? }} | 1-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den '''[[Alphonse de la Fontaine]]''' (1825-1896), e Brudder vum [[Edmond de la Fontaine]] (''Dicks''), Auteur vun der éischter Fauna vun de [[Wierbeldéieren]] vu Lëtzebuerg war? }} | 1-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:KIE ZOW 101.jpg|80px|right]] | Text = op de '''Fënstere vun der [[Kierch Zowaasch]]''' verschidde Memberen aus der Grofefamill Saintignon an aner Stëfter vun der Kierch als Helleger duergestallt sinn? }} | 1-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Illustration Secale cereale0.jpg|right|90px]] | Text = d''''[[Kar (Planz)|Kar]]''' keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antiquitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als „Onkraut“ an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf? }} | 1-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den '''[[Tevita Momoedonu]]''' aus [[Fidschi]] alt ''the Five Minute Prime Minister'' genannt gëtt, well en 2000 zweemol (wärend e puer Minutten) an 2001 (wärend zwéin Deeg) Premierminister war? }} | 1-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = een uganks 1913 d'Nimm vun de Besëtzer vun alle 430 deemools zu Lëtzebuerg ugemellte Gefierer an deenen hire [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Plackennummeren]] an der Zeitung noliese konnt? }} | 1-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Darvasa gas crater panorama crop.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Krater vun Derweze]]''' an Turkmenistan zanter 1971 am Gaang ass ze brennen, an dowéinst vun de Leit vun do den Numm ''Paart vun der Häll'' krut? }} | 1-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wort no 1.jpg|right|95px]] | Text = d''''''[[Luxemburger Wort]]''''' déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi praktesch ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert? }} | 1-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Heliocentric.jpg|120px|right]] | Text = den [[Aristarch vu Samos]] (ëm 310 - ëm 230 v. Chr.) och alt „griichesche [[Nikolaus Kopernikus|Kopernikus]]“ genannt gëtt, well hien als ee vun den Éischten d''''[[heliozentrescht Weltbild]]''' vertratt huet, no deem d'[[Sonn]] an net d'[[Äerd]] am Zentrum vum Weltall stéing? }} | 1-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|right|89px]] | Text = d'Iddi fir den '''[[Eiffeltuerm]]''' vum Elsässer Ingenieur [[Maurice Koechlin]] war? }} | 1-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue Marie et Joseph Hackin (nom de rue).jpg|130px|right]] | Text = déi lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel '''[[Joseph Hackin]]''' a '''[[Ria Hackin-Parmentier]]''' 1941 beim Ënnergang vum Cargoschëff ''[[SS Jonathan Holt ]]'', dat torpedéiert gouf, ëm d'Liewe koumen? }} | 1-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Nic Klopp - Sécession - Exposition Peintures Sculptures Arts décoratifs.jpg|100px|right]] | Text = et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger '''[[Sezessioun (Lëtzebuerg)|Sezessioun]]''' koum, déi der moderner [[Molerei]] zum Duerchbroch verhollef huet? }} | 1-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Cape_Verde_location_map.svg|110px|right|Cap Vert]] | Text = d'Land '''[[Cap Vert]]''' säin Numm vun engem Kap 500 km wäit ewech zu [[Dakar]] am [[Senegal]] huet, dat den Inselen hiren Numm ginn huet? }} | 1-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Landverkauf.JPG|130px|right]] | Text = et bei der '''[[Lëtzebuerg-Kris]]''' [[1867]] drëms goung, datt Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn? }} | 1-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Alexis Heck 1830 1908.jpg|100px|right]] | Text = nom Tourismuspionéier '''[[Alexis Heck]]''' (1830-1908) net nëmmen [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|eng Schoul]], ma och e [[Cocktail]] genannt gouf? }} | 1-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png|right|89px|Wope vu Lëtzebuerg]] | Text = dem '''[[Wope vu Lëtzebuerg]]''' seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg|Henri V.]] (1136-1196) zeréckgeet? }} | 1-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gordian Troeller (cropped).jpg|110px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher '''[[Gordian Troeller]]''' (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Präis fir säi Liewenswierk krut? }} | 1-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Biergahornen Corniche 1.jpg|130px|right]] | Text = 1984 op engem vun deenen zwéi '''[[Biergahornen op der Corniche]]''' (haut net méi do) eng bis dohin onbekannt [[Wanzen]]aart entdeckt gouf? }} | 1-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Telstar.jpg|100px|right|Telstar]] | Text = wéinst der Technikbegeeschterung an den 1960er Joren e lëtzebuerger Basketballveräin, de [[BBC Telstar Hesper]], nom Kommunikatiounssatellit '''[[Telstar]]''' genannt gi war? }} | 1-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pingos near Tuk.jpg|right|130px|Pingoen]] | Text = e '''[[Pingo]]''' eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafraschtbuedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft? }} | 1-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gotescht Haus, 20d, Rue André-Duchscher- Ééwisht Baach, Iechternach-101.jpg|95px|right]] | Text = bei der Renovéierung vum '''[[Gotescht Haus Iechternach|Goteschen Haus]]''' zu Iechternach de Giewel nëmmen do stoe gelooss gouf, wou z'erkenne war, wéi d'Haus uersprénglech war? }} | 1-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MALBROUCK 2621 w.jpg|right|140px|Buerg Malbrouck]] | Text = d''''[[Buerg Malbrouck]]''' am loutrengesche [[Manderen]] nom englesche Feldhär [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]] genannt ass, deen am Spueneschen Ierffollegkrich 1705 do aquartéiert war? }} | 2-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pair of side chairs MET DP111237.jpg|120px|right]] | Text = den [[Thomas Chippendale]] (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den '''Chippendale-Stil''' benannt ass? }} | 2-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Codex Mariendalensis page.jpg|90px|right|Codex Mariendalensis]] | Text = de '''[[Codex Mariendalensis]]''', eng spéitmëttelalterlech Handschrëft iwwer d'Geschicht vun der [[Yolanda vu Veianen]], joerzéngtelaang als verluer gegollt huet, ier en 1999 erëmfonnt gouf? }} | 2-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|right|100px|Soyuz-Rakéit zu Baikonur]] | Text = d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft '''[[Baikonur]]''' genannt huet, déi iwwer 300&nbsp;km vun do ewechlouch? }} | 2-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Biver (13) Terrils.JPG|130px|right]] | Text = d'Uertschaft '''[[Biver (Bouches-du-Rhône)|Biver]]''' an de [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom lëtzebuergesch-belsche Grouweningenieur [[Ernest Biver]] genannt gouf? }} | 2-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Berdorf (LU), Hohllay -- 2015 -- 6097-101.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Huel Lee]]''' zu [[Bäerdref]] hir aktuell Form huet, well do zanter der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] Millesteng aus dem Fiels gebrach goufen? }} | 2-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Shakespeare2.jpg|99px|right]] | Text = de [[Miguel de Cervantes]] an de '''[[William Shakespeare]]''', de selwechten Dag, an zwar den [[23. Abrëll]] [[1616]] gestuerwe sinn? }} | 2-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|130px|right]] | Text = de Lëtzebuerger [[René Arend]] d'''Chicken McNuggets'' an de ''McRib'', zwéi McDonald's Produiten, kreéiert huet? }} | 2-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Collage guerra civile spagnola.png|100px|right]] | Text = d'Gesetz, dat de Leit aus Lëtzebuerg verbueden huet, '''[[Spueniekämpfer|um Spuenesche Biergerkrich deelzehuelen]]''', eréischt 2003 revoquéiert gouf? }} | 2-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Distribution_of_early_iron_working_sites_in_Luxembourg_—_Розташування_перших_металургійних_заводів_у_Люксембурзі.png|100px|right]] | Text = vun den 11 '''[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Héichiewen zu Lëtzebuerg]]''', déi et an de 40er Jore vum 19. Joerhonnert gouf, ausser zu [[Zowaasch]], keen Eenzegen am [[Minettsgéigend|Minett]] stoung? }} | 2-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:The Europa series 50 € obverse side.png|120px|right]] | Text = de '''[[Eurobilljeeën|50-Eurobilljee]]''' deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der [[Eurozon]] ass? Den 1. Januar 2018 waren 9.826.239.828 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 an dee vun 10 [[Euro]]. }} | 2-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 09 Pl 2.1 Dalheim Aigle romaine.jpg|90px|right|Adler Duelem]] | Text = den '''[[Réimermonument Duelem|Adler um Duelemer Réimermonument]]''' ursprénglech vergoldt war an an eng aner Richtung gekuckt huet? }} | 2-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Moresnet.svg|120px|right|Fändel vu Moresnet]] | Text = '''[[Neutral-Moresnet]]''' tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65&nbsp;km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufe wien e kréich? }} | 2-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wiesenbach.jpeg|right|130px]] | Text = de '''[[Vincent Wiesenbach]]''' (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass? }} | 2-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png|130px|right]] | Text = de '''[[Groussherzogleche Palais]]''' an der Mëtt vum 19. Joerhonnert eng Zort administrativen Allzweckbau war, wou nieft dem Kinnek-Groussherzog oder sengem Statthalter, déi do periodesch residéiert hunn, d'Regierung, d'Parlament, a vun 1858 un, de Staatsrot hire Sëtz haten, an och nach eng archeologesch Sammlung dran ënnerbruecht war? }} | 2-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = et beim lëtzebuergesche '''[[Schoulgesetz vun 1912]]''' zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der [[Kathoulesch Kierch|Kathoulescher Kierch]] an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht [[Lénksblock|Lénks-]] a Rietsparteie gefouert hat? }} | 2-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|130px|right]] | Text = den Astronom '''[[Christiaan Huygens]]''' als Éischten dat, wat de [[Galileo Galilei]] als „Ouere“ vum [[Saturn (Planéit)|Saturn]] bezeechent hat, als d'[[Saturnréng]] identifizéiert hat? }} | 2-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = '''''[[Les danseurs d'Echternach]]''''' vum [[Evy Friedrich]] aus dem Joer 1947 deen éischte lëtzebuergesche Film war, deen um [[Festival vu Cannes]] gewise gouf? }} | 2-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Grün 02.jpg|105px|right]] | Text = ee Konschtstéck vum lëtzebuergesche Kraaftmënsch '''[[John Grün]]''' (1868-1912) dora bestoung, 2 Päerd mat 2 erwuessene Reider drop an d'Luucht ze hiewen? }} | 2-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxemburgerli Himbeere Zitrone.jpg|130px|right|Luxemburgerli]] | Text = ''„'''[[Luxemburgerli]]'''“'' den Numm vun enger Makrounespezialitéit vun enger [[Zürich|Zürcher]] Confiserie ass? }} | 2-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Treaty of London 1867 Art VII and signatures.jpg|130px|right]] | Text = et beim '''[[Traité vu London (1867)|Traité vu London]]''' vun 1867 déi éischt Kéier war, wéi Vertrieder vu Lëtzebuerg (de [[Victor de Tornaco]] an den [[Emmanuel Servais]]) en internationalen Traité mat ënnerschriwwen hunn? }} | 2-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg|130px|right]] | Text = et vun der Skulptur '''[[Non-Violence]]''' (oder ''The Knotted Gun'') vum [[Carl Fredrik Reuterswärd]] eng 20 Repliquë gëtt, wourënner eng zu [[New York City|New York]], déi de Lëtzebuerger Staat de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natioune]] geschenkt huet, an eng am Parc Central um [[Kierchbierg]]? }} | 2-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Charles Bivort]]''' (1845-1920) vun [[Tratten]] déi éischt [[Stenographie|Stenographéiermaschinn]] fir Blanner erfonnt huet? }} | 2-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Coltsfoot close-up aka.jpg|right|129px]] | Text = den '''[[Ieselsfouss]]''', eng Fréijoersplanz, och ''Fils avant le père'' genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt? }} | 2-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:G-simon-gauleiter.jpg|right|90px]] | Text = et vum fréiere Gauleiter '''[[Gustav Simon]]''' sengem Doud eng „offiziell“ an eng „inoffiziell“ Versioun gëtt? }} | 2-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg|right|90px]] | Text = nom [[André Franquin]] sengem [[Comic]]personnage '''[[Marsupilami]]''' en [[(98494) Marsupilami|Asteroid genannt]] gouf? }} | 2-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gangler_Lexicon_inner_cover.jpg|99px|right|Lexicon der Luxemburger Umgangsspraache]] | Text = dem [[Jean-François Gangler]] säi '''''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]''''' vun 1847 deen éischten [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire vum Lëtzebuergesche]] war? }} | 2-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gonepteryx.rhamni.mounted.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Zitrouneblat]]''' e [[Päiperleken|Päiperlek]] ass, deen [[Imago (Zoologie)|als Päiperlek]] iwwerwantert? }} | 2-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Frang5000V.jpg|150px|right]] | Text = vum héchste Billjee a '''[[Lëtzebuerger Frang]]''', dem Fënnefdausender, 20 Joer nom Aféiere vum [[Euro]] a Form vu Billjeeën nach ëmmer eppes iwwer 10.000 Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf waren? }} | 2-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Feb1712.jpg|130px|Schweedesche Kalenner vum Februar 1712|right]] | Text = et dräimol an der Geschicht en '''[[30. Februar]]''' gouf? }} | 3-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Stadpark Esch-Uelzecht 01.jpg|120px|right|Stadpark Esch]] | Text = de '''[[Stadpark vun Esch-Uelzecht]]''' 1911 um Hank vum Gaalgebierg ugeluecht gouf, well den Escher Bësch, wou d'Leit soss an d'Gréngs trëppele goungen, bal ganz ofgeholzt gi war, fir do d'[[Adolf-Emil-Hütte]] ze bauen? }} | 3-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Waxwing.jpg|right|99px]] | Text = de '''[[Seideschwanz|Peschtvull]]''' sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf? }} | 3-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de Medezinner a Cheemiker '''[[Henri-Jean-Népomucène Crantz]]''' vu Rued (1722-1792) fir seng Fuerschungen an der Hygiène fir Hiewanen vum [[Joseph II. (HRR)|Jousef II.]] geadelt gouf? }} | 3-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dead Sea 1920px.jpg|60px|right|Doudegt Mier]] | Text = d'Uewerfläch vum '''[[Doudegt Mier|Doudege Mier]]''' ronn 400&nbsp;m ënnert dem Mieresspigel ass? }} | 3-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Simmering (Wien) - Gasometer (1).JPG|130px|right|Gasometeren zu Simmering]] | Text = an de fréiere '''[[Gasometeren (Wien)|Gasometere]] vu Wien-[[Simmering]]''' haut eng 1.500 Leit wunnen? }} | 3-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = dem '''[[Lëtzebuerger Haffbibliothéik|Groussherzog seng Bibliothéik]]''' ronn 45.000 Wierker ëmfaasst? }} | 3-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Belgium-6450 - Manneken Pis (13934735107).jpg|90px|right]] | Text = de '''[[Manneken Pis]]''' am Mee 2018 säin 1000. Costume geschenkt krut? }} | 3-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Narmerpalette verso UT 1931.jpg|95px|right]] | Text = op der '''[[Pallett vum Narmer]]''', an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den [[Narmer]] duergestallt gëtt? }} | 3-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dicksgärtchen Vianden 02.jpg|95px|right]] | Text = den '''[[Edmond de la Fontaine]]''' (1823-1891) net nëmmen, ënner dem [[Pseudonym]] ''Dicks'', [[Lëscht vun de Musekskompositioune vum Dicks|Operette]] geschriwwen huet, mä och jorelaang al [[Seechen|Seeërcher]] a [[Brauch|Bräich]] erfuerscht huet? }} | 3-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg Hotel de Ville (2232245399).jpg|130px|right]] | Text = wärend den Ëmbauaarbechten vum [[Chambersgebai]], 1997-1999, d'[[Chamber]] hir Sëtzungen am '''[[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]]''' ofgehalen huet? }} | 3-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|95px|right]] | Text = ''„'''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''“'' wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn? }} | 3-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg|88px|right]] | Text = d''''[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]]''' hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der „Wolfsschlucht“ aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet? }} | 3-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:L'isola del cinema.jpg|130px|right]] | Text = den Ausdrock '''''[[Paparazzi]]''''' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet? }} | 3-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:WaterPolo.JPG|129px|right]] | Text = beim '''[[Waasserball]]''' d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg? }} | 3-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Michel Théato en 1900.jpg|100px|right]] | Text = deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de '''[[Michel Théato]]''' war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf? }} | 3-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Iceland Mid-Atlantic Ridge map.svg|130px|right]] | Text = '''[[Island]]''' souwuel op der nordamerikanescher wéi der europäescher [[Tektonik|Lithosphärplack]] läit? }} | 3-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:TunnelStad.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg]]''' uganks der 1960er Joren ugeluecht gouf, fir eng Ofwaasserleitung aus dem Péitrussdall mam Pafendall ze verbannen? }} | 3-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MunnerefGrandChefGinkgo01.jpg|130px|right]] | Text = de franséische Komponist [[Maurice Ravel]] 1937 ee Joer laang zu [[Munneref]] am '''[[Hotel Grand-Chef]]''' gewunnt huet? }} | 3-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d'Joer '''[[238]]''' och [[Sechskeeserjoer]] genannt gëtt, well sechs Männer no- a mateneen vum Senat als [[Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich|Keeser vum Réimesche Räich]] unerkannt goufen? }} | 3-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg|right|119px]] | Text = d''''[[Walnut Lane Bridge]]''' zu Philadelphia eng Kopie aus arméiertem Bëtong vun der Neier Bréck ([[Adolphe-Bréck]]) an der Stad Lëtzebuerg ass? }} | 3-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Cooking with radio waves - Short Wave Craft Nov 1933 cover.jpg|100px|right]] | Text = de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur '''[[Hugo Gernsback]]''' (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn? }} | 3-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RuanNguyen.png|100px|right]] | Text = ronn all zweete Vietnamees mam Familljennumm '''[[Nguyễn]]''' heescht? }} | 3-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Zeichen_140_-_Tiere,_StVO_1970.svg|100px|right]] | Text = d''''[[Verkéierswarnschëld]]''' viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach gouf, ma 2024 nees agefouert gouf? }} | 3-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mammuthus exilis.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Zwergmammut]]''' (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf? }} | 3-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Anna Boch in Her Studio 1893.jpg|100px|right]] | Text = d''''[[Anna Boch]]''' den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat? }} | 3-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Beauvais Cathedral Exterior 1, Picardy, France - Diliff.jpg|130px|right|Kathedral Beauvais]] | Text = d''''[[Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais]]''' déi mam héchste gotesche Chouer vun der Welt ass, mä ni fäerdeg gebaut gouf? }} | 3-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right|Germaine Damar op argentinescher Zäitschrëft 1960]] | Text = d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eegen Televisiounsemissioun hat? }} | 3-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Casablanca, title.JPG|130px|right]] | Text = de Saz ''„Play it again, Sam!“'' esou net am Film '''''[[Casablanca (Film)|Casablanca]]''''' (1942) virkënnt? }} | 3-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ukulele4.png|80px|right|Ukulele]] | Text = d''''[[Ukulele]]''' en [[hawaii]]anescht [[Museksinstrument]] ass, deem seng Originnen op [[Madeira]] zeréckginn, vu wou portugisesch Immigranten et matbruecht haten? }} | 3-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Croix de Hinzert (2).JPG|120px|right|Hinzerter Kräiz]] | Text = d''''[[Hinzerter Kräiz]]''' 1946 um Stater [[Nikloskierfecht]] opgeriicht gouf, fir un déi 82 Lëtzebuerger z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich am [[SS-Sonderlager Hinzert]] an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht goufen? }} | 3-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Bryce Canyon 2 md.jpg|130px|right|Hoodooen am Bryce Canyon National Park]] | Text = een am '''[[Bryce-Canyon-Nationalpark]]''' Honnerte vun [[Hoodoo]]e bewonnere kann? }} | 4-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Sunny april morning spaghetti tree harvest (7036208493).jpg|110px|right]] | Text = e Reportage iwwer „'''[[Spaghetti-Bam|Spaghettibeem]]'''“ 1957 en [[Abrëllsgeck]] vun der [[BBC]] war, deen deemools vill fir richteg gehalen hunn? }} | 4-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Place de Bruxelles.svg|120px|right]] | Text = op der '''[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]]''' an der Stad de 5. Juli 1951 déi éischt [[Verkéiersluucht]] zu Lëtzebuerg a Betrib geholl gouf? }} | 4-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Planets2008.jpg|130px|right]] | Text = all d''''[[Planéit]]e vun eisem [[Sonnesystem]]''' no [[réimesch Mythologie|réimesche Gëtter]] genannt goufen, ausser d'[[Äerd]] an den [[Uranus (Planéit)|Uranus]]? }} | 4-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|90px|right]] | Text = den islännesche [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur-Nobelpräisdréier]] '''[[Halldór Laxness]]''' sech 1922-23 an d'[[Benediktinerabtei Klierf]] zeréckgezunn huet an do gedeeft gouf? }} | 4-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pinot Gris close.JPG|105px|right|Pinot-Gris-Drauwen]] | Text = '''[[Wäisse Wäin]]''' vun alle méigleche [[Wäindrauf|Wäindrauwen]], och där mat bloelzeger Haut, gemaach ka ginn? }} | 4-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = déi '''éischt''' [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|'''Eisebunnsstreck''' zu Lëtzebuerg]] den 11. August 1859 [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|tëscht Lëtzebuerg a Zoufftgen]] a Betrib geholl gouf? }} | 4-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Orgel_der_Nikolaikirche_in_Berlin_04.jpg|91px|right]] | Text = bei '''[[Uergel]]päifen''' ë.&nbsp;a. tëscht ''Labial-'' an ''Zongepäifen'' ënnerscheet gëtt? }} | 4-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Norbert Jacques by Waldemar Flaig 1927.jpg|100px|right]] | Text = de lëtzebuergeschen Auteur '''[[Norbert Jacques]]''' d'Figur vum ''Doktor Mabuse'' erfonnt huet? }} | 4-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Yellowstone River in Hayden Valley.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Yellowstone-Nationalpark]]''' den eelsten Nationalpark vun der Welt ass? }} | 4-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Emetteur de Junglinster les trois mâts vus de l'Ouest.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Sender 1212]]''' e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als „schwaarz Propaganda“ nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf? }} | 4-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg|120px|right|Tiräng mat Karteikaarte mat bibliographesche Referenzen aus dem Mundaneum]] | Text = d''''[[Mundaneum]]''' vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng „analog Sichmaschinn“ vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt? }} | 4-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gare Belval-Université 2010-10-17 B.JPG|130px|right]] | Text = d''''[[Gare Belval-Université]]''', [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll? }} | 4-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dräikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|right|125px]] | Text = d''''[[Dräikinneksgaass]]''' an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat? }} | 4-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]] | Text = de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann? }} | 4-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|130px|right|10-Daler-Billjee vun der BIL]] | Text = deen '''éischte lëtzebuergesche [[Geldschäin]]''' 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der [[BIL]]? }} | 4-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:UNESCO logo French.svg|95px|right]] | Text = der '''[[UNESCO]]''' no e [[Buch]] op d'mannst 49 Säiten (ouni den Deckel) muss hunn? }} | 4-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wilhelmvoigtgrab.jpg|95px|right|Graf Hauptmann von Köpenick]] | Text = dem '''„[[Hauptmann von Köpenick]]“ säi Graf''' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass? }} | 4-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Chateau Allemagne en Provence IMG 9064 touched.jpg|right|130px]] | Text = et en '''„[[Allemagne-en-Provence|Däitschland]]“''' a Frankräich an e „[[Frankräich (Bergisch Gladbach)|Frankräich]]“ an Däitschland gëtt? }} | 4-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean Schortgen.png|90px|right]] | Text = deen éischten Aarbechter, deen Deputéierten an der [[Chamber]] gouf, de '''[[Jean Schortgen]]''', op engem [[1. Mee]] bei engem Accident an der Grouf leie blouf? }} | 4-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:StenSchm1.JPG|right|130px]] | Text = am Joer 1957 an der '''[[Stengeforter Schmelz]]''' 10.041 Tonne Phenol produzéiert goufen? }} | 4-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Site um Bois de Cazier w.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Drëttel-Reegel]]''' an der [[Fotografie]] dora besteet, datt de „Bléckfank“ vum Bild op enger Intersektioun vun den horizontalen a vertikale Linne vu jee engem Drëttel vum Bild ass? }} | 4-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:KueheinHalbtrauer.jpg|100px|right]] | Text = am '''[[Arno Schmidt]]''' sengem Roman ''Abend mit Goldrand'' eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet? }} | 4-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Péiterséileginselkonflikt]]''' e Grenzkonflikt tëscht [[Spuenien]] a [[Marokko]] war, deen ausgebrach ass, wéi am Juli 2002 marokkanesch Truppen op der [[Péiterséileginsel]] u Land gaange sinn? }} | 4-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MetroStockelD&D.jpg|115px|right]] | Text = déi zwéin Detektiven an ''[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin senge Geschichten]]'', am Original ''Dupont et Dupond'', an de lëtzebuergeschen Iwwersetzunge '''''[[Biwer a Biver]]''''' heeschen? }} | 4-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Amazonrivermap hr.svg|115px|right|Amazonas]] | Text = den '''[[Amazonas]]''' seng Quell 190&nbsp;km vum Pazifik ewech huet, mä da méi wéi 6000&nbsp;km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den [[Atlantik]] ze lafen? }} | 4-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|89px|right|Lëtzebuerger Guillotine]] | Text = d''''[[Doudesstrof zu Lëtzebuerg]]''' fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaaft gouf an 1999 an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn? }} | 4-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[File:House Shared By Two Countries.jpg|90px|right]] | Text = '''[[Baarle-Hertog]]''', eng belsch Gemeng, ë.&nbsp;a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn? }} | 4-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Loschbour Mullerthal 2013.jpg|130px|right|De Loschbuer]] | Text = d''''[[Loschbur-Fra]]''' eng 1000 Joer méi al ass wéi de [[Loschbur-Mann]]? }} | 4-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:ServaisEmile.jpg|90px|right]] | Text = den '''[[Émile Servais]]''' (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn? }} | 4-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:President Kaczyński and PM Kaczyński.jpg|95px|right|Jaroslaw a Lech Kaczyński]] | Text = de '''[[Jarosław Kaczyński]]''' 2006-2007 polnesche Premierminister ënner dem Staatspresident '''[[Lech Kaczyński]]''', sengem [[Zwilling|eeneeëgen Zwillingsbrudder]], war? }} | 5-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ancien hôpital d'Esch-sur-Alzette 01.jpg|130px|right]] | Text = dat eelst Spidol zu Esch-Uelzecht d''''[[Metze Spidol]]''' war, dat 1878 vun de Bedreiwer vun der [[Metze Schmelz]] als e Spidol fir hir Aarbechter gebaut gouf? }} | 5-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Plakeg Maulefsratl.jpg|right|130px|Plakeg Maulefsrat]] | Text = d''''[[Plakeg Maulefsrat]]en''' (''Heterocephalus glaber'') a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert? }} | 5-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:KettyMaus2.jpg|120px|right]] | Text = „'''[[Ketty Maus]]'''“ den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche [[Pass (Dokument)|Päss]] gebraucht gëtt? }} | 5-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hydrochoeris hydrochaeris in Brazil in Petrópolis, Rio de Janeiro, Brazil 09.jpg|130px|right]] | Text = dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]], d''''[[Capybara]]''', bis zu 1,20&nbsp;m grouss ka ginn? }} | 5-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:20191212 Szczury w Świątyni Karni Maty w Deśnok 1052 8157 DxO.jpg|130px|right]] | Text = am '''[[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok''' an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt? }} | 5-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ondatra zibethicus FWS.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Bisamrat]]''' keng Rat ass, mä villméi zu de [[Wullmais]] (Arvicolinae) gehéiert, vun deene se de gréisste Vertrieder ass? }} | 5-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Roud Wullmaus Logo.JPG|129px|right|Logo Ro'd Wullmaus]] | Text = '''''[[D'Ro'd Wullmaus]]''''' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut? }} | 5-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Fredmeyer edit 1.jpg|130px|right]] | Text = d'Zuel vun de '''[[Supermarché|Supermarchéën]] zu Lëtzebuerg''' tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass? }} | 5-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem „[[Januar]]-Floss“ genannt gouf, deen et awer net gëtt? }} | 5-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg '''op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]]''' goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf? }} | 5-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Fallen Astronaut.jpg|right|100px]] | Text = dem belsche Kënschtler '''[[Paul Van Hoeydonck]]''' säi '''''Fallen Astronaut''''' dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um [[Äerdmound]] installéiert gouf? }} | 5-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ruysmolen1867.jpg|100px|right|D'Senne zu Bréissel virun der Iwwerdeckelung]] | Text = [[Bréissel]] a [[Paräis]] hiren Urspronk un de [[Meander]]e vun zwéin '''[[homophon]]e [[Floss|Flëss]]''' hunn? }} | 5-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Eurovisie Songfestival 1966 te Luxemburg. De winnaar Udo Jürgens met de winnares, Bestanddeelnr 918-9215.jpg|110px|right]] | Text = Lëtzebuerg (via [[RTL Group|RTL]]) tëscht 1956 an 1993 am Ganze siwenandrëssegmol beim '''[[Eurovision Song Contest]]''' matgemaach huet an dëse [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Beiträg beim Eurovision Song Contest|fënnefmol gewonnen huet]]? }} | 5-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:OurthekanaalBernistap1.jpg|right|130px]] | Text = de '''[[Meuse-Musel-Kanal]]''' e Projet aus den 1820er Jore war, deen, queesch duerch d'[[Ardennen]], [[Léck]] hätt solle mat [[Waasserbëlleg]] verbannen, an deen zwar ugefaangen, awer ni fäerdeg gemaach gouf? }} | 5-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kierch Crusnes.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Bäerbelekierch zu Crusnes]]''' déi eenzeg Kierch a Frankräich ass, déi ganz aus [[Eisen|Eise]] gebaut ass? }} | 5-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''''[[Prix Grand-Duc Adolphe]]''''' e Konschtpräis ass, deen zu Lëtzebuerg zanter 1902 all zwee Joer (virun 1995: meeschtens all Joer) un een oder méi Kënschtler vergi gëtt, déi um ''Salon'' vum [[Cercle artistique de Luxembourg]] (CAL) ausgestallt hunn? }} | 5-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Thyes Felix.jpg|95px|right]] | Text = de '''[[Félix Thyes]]''' (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war? }} | 5-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d'Lidd '''''[[Bella Ciao]]''''' ursprénglech iwwer dat schwéiert Liewe vu Räis-Baierinnen am [[Piemont]] erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten, méi spéit awer an en antifaschistescht Partisane-Lidd ëmgedicht gouf? }} | 5-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Helen Buchholtz w.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Helen Buchholtz]]''' (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet? }} | 5-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d''''[[Staatlech Pressehëllef]]''', déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, sech am Joer 2018 op eng 8,16 Milliounen Euro belaf huet? }} | 5-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Coat of arms of San Marino.svg|100px|right]] | Text = zu '''[[San Marino]]''' d'Amt vum Staatschef vun zwou Persounen ausgeüübt gëtt, déi all 6 Méint änneren? }} | 5-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Burfelt 3.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Buergfrid-Affär]]''' eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet? }} | 5-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Giants-causeway-in-ireland.jpg|right|130px]] | Text = '''[[Basalt]]''' d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt? }} | 5-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jabo.jpg|right|130px]] | Text = déi sougenannt '''''[[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie|Ofizièl lezebuurjer ortografi]]''''' déi éischt gesetzlech festgeluecht Schreifweis vum [[Lëtzebuergesch]]e war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass? }} | 5-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flickr - BioDivLibrary - n26 w1150 (1).jpg|100px|right]] | Text = et a Brasilien eng 20 '''''[[Luxemburgia]]'''''-Aarte gëtt? }} | 5-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:PaulGreen@FGRFC.jpg|110px|right]] | Text = d''''[[Forest Green Rovers FC]]''' e [[Veganismus|vegane]] Foussballveräi sinn? }} | 5-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|140px|right]] | Text = den däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]] déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin '''Haaptquartéier an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]-Schoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat? }} | 5-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Syldavia.webp|130px|right]] | Text = d'Sprooch aus dem fiktive Land '''[[Syldawien]]''' an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass? }} | 5-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:La clef du cabinet 1704.jpg|90px|right]] | Text = déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, '''''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]''''' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen? }} | 5-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:P7220018 DxO.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter''' vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis war, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visitt zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf? }} | 5-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg|110px|right]] | Text = d''''[[Sandale vu Christus]]''' an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass? }} | 6-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]] | Text = de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt? }} | 6-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gare Volmerange les Mines-002.jpg|130px|right]] | Text = d'[[Gare Däitsch-Oth|Gare vun Däitsch-Oth]] an '''[[Gare Wuelmereng|déi vu Wuelmereng]]''' zwou '''[[Kappgare|Kappgarë]]''' vun der [[CFL]] sinn, déi a Frankräich leien? }} | 6-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild =[[File:Joosy Stoffel - 60 jaar Rotterdamse Turnbond - Bestanddeelnr 916-3525 (1964).jpg|Josy Stoffel|90px|right]] | Text = de Konschtturner '''[[Josy Stoffel]]''' vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet? }} | 6-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Platinum-Iridium meter bar.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Meter]]''' [[1793]] als den 10-milliounsten Deel vun der Distanz vum [[Pol (Geographie)|Pol]] bis bei den [[Equator]] vum [[Äerdmeridian]], op deem [[Paräis]] läit, definéiert gouf, an e Prototyp vun dësem Meter [[1795]] a [[Messeng]] gegoss gouf? }} | 6-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|90px|right]] | Text = de gebiertegen Iechternacher '''[[Jules Hoffmann (Biolog)|Jules Hoffmann]]''' 2011 den [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Nobelpräis fir Medezin]] kritt huet an zanter 2012 Member vun der [[Académie française]] ass? }} | 6-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Seconde-guerre-mondiale-debarquement-LCVP-6juin1944.jpg|120px|right]] | Text = siwe Lëtzebuerger op der Säit vun den Alliéierte de 6. Juni 1944 bei der '''[[Operation Overlord]]''' am Asaz waren? Et waren dat bei de Buedemtruppen de [[Charles-André Schommer]] op ''Omaha Beach'' an op ''[[Sword Beach]]'' de [[Pierre Laux]] bei den engleschen Truppen an den [[Antoine Neven]], [[Jean Neven]], [[Félix Peters]] a [[Jean Reiffers]] beim franséische Commando Kieffer. De [[Jean-Bernard Ney]] war deen Dag als Navigateur u Bord vun engem Fliger vun der englescher Aviatioun iwwer ''Omaha Beach'' am Asaz. }} | 6-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:1 franc Luxembourg Jean I (1989)-revers.png|110px|right]] | Text = de '''[[Lëtzebuerger Frang]]''' tëscht 1935 an 1941 e Véierels méi wäert war wéi [[Belsche Frang|dee Belschen]], nom Krich awer nees zu enger [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vun 1:1]] erëmagefouert gouf? }} | 6-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Sender Housen 2 BRW.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Sendemast vun Housen]]''' mat 300 Meter dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg]] ass? }} | 6-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Schluecht vu Valmy.jpg|120px|right]] | Text = d''''[[Schluecht vu Valmy]]''' zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gefeiert gouf? }} | 6-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Berlin, Mitte, Bertolt-Brecht-Platz 1, Theater am Schiffbauerdamm.jpg|110px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Schauspiller '''[[Joseph Noerden]]''' tëscht 1949 an 1953 am [[Bertolt Brecht]] sengem ''Berliner Ensemble'' gespillt huet? }} | 6-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ant Nebula.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Seechomessenniwwel]]''', e [[planetareschen Niwwel]], sou genannt gëtt, well en dem Kapp an dem Thorax vun enger [[Seechomessen|Seechomes]] gläicht? }} | 6-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|130px|right]] | Text = am '''[[Schlass Bierg]]''', der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzoglecher]] Residenz, tëscht 1941-1944 vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitschen Occupant]] eng sougenannt ''[[Nationalpolitische Erziehungsanstalt Kolmar-Berg|Nationalpolitische Erziehungsanstalt]]'' ageriicht gi war? }} | 6-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Seal of the United States Virgin Islands.svg|115px|right]] | Text = d''''[[Amerikanesch Joffereninselen|Amerikanesch Joffereninsele]]''' bis 1917 zu [[Dänemark]] gehéiert hunn, déi se du fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft hunn? }} | 6-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kursaal De Balkon haut.jpg|right|130px]] | Text = de '''[[Kursaal|Ciné Kursaal]]''' vu Rëmeleng, och nach den ''Ale Kino'' genannt, deen eelste [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen|Kino zu Lëtzebuerg]] ass, deen nach haut a Betrib ass? }} | 6-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Edouard luja snl.jpg|90px|right]] | Text = den '''[[Edouard Luja]]''' (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z.&nbsp;B. d<nowiki>'</nowiki>''Acacia Lujaei'' oder d<nowiki>'</nowiki>''Eulophia Lujaeana''? }} | 6-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Milbekéis.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Milbekéis]]''' eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune [[Milben]], déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt? }} | 6-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Simone de Beauvoir.jpg|100px|right]] | Text = d'franséisch Schrëftstellerin '''[[Simone de Beauvoir]]''' en Urenkelkand vum [[Hubert Brasseur (1823)|Hubert Brasseur]] war, engem vun de Matgrënner vun der [[Brasseurs Schmelz]] zu Esch? }} | 6-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Blason département fr Var.svg|90px|right]] | Text = '''[[Departement Var|Var]]''' dat eenzegt [[Franséisch Departementer|franséischt Departement]] ass, dat no engem Floss genannt ass (dem [[Var (Floss)|Var]]), deen hautesdaags guer net derduerchleeft? }} | 6-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de Begrëff „'''[[Télécran]]'''“ fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum [[George Orwell]] sengem Roman ''Nineteen eighty-four'' fir den englesche Begrëff ''telescreen'' gebraucht gouf? }} | 6-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Pont G-D Charlotte (1a).jpg|130px|right]] | Text = op de Baupläng vun der '''[[Rout Bréck|Rouder Bréck]]''' zwou Vëlospistë vun 1,75&nbsp;m virgesi waren; dës awer, wéi s'a Betrib geholl gouf, zu Gonschte vum Autostrafic geaffert goufen? }} | 6-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Viichten-Terpsichore-w.jpg|95px|right]] | Text = um '''[[Mosaik vu Viichten]]''', dat 1994 entdeckt gouf, an dat géint d'Joer 240 geluecht gouf, den [[Homer]] mat den Néng [[Mus (Mythologie)|Musen]] ze gesinn ass? }} | 6-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Johannes Mylius]]''' vun Diddeleng (ëm 1537-1596) Studieboursse gestëft huet, déi nach Joerhonnerten duerno ausbezuelt goufen? }} | 6-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Chichen Itza 3.jpg|130px|right]] | Text = op der Nordsäit vun der '''[[Pyramid vum Kukulcán]]''', wärend der [[Equinoxe]], de Schiet esou op d'Säitemauer vun der Trap fält, dass et ausgesäit wéi wann do eng riseg Schlaang erofkrauche géif? }} | 6-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|right|85px|Mathias Mongenast]] | Text = d''''[[Regierung Mongenast]]''' zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war? }} | 6-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Town Hall Tower & Sukiennice.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Kraków]]''' (Krakau) vun 1038 bis 1609 d'Haapt- a Kinneksstad vu [[Geschicht vu Polen|Polen]] war? }} | 6-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Lenoir gas engine car.jpg|right|130px]] | Text = den '''[[Étienne Lenoir]]''' (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet? }} | 6-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:LuxemburgWisconsinDowntown1.jpg|130px|right|Luxemburg, Wisconsin]] | Text = „'''[[Luxemburg]]'''“ gläich dräi Uertschaften an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] heeschen? }} | 6-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Tranchée de Caster.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Tranchée de Caster]]''' an der Belsch e 65 Meter déiwen Aschnëtt an d'[[Montagne Saint-Pierre]] ass, déi tëscht 1930 an 1933 fir den [[Albertkanal]] ugeluecht gouf? }} | 6-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg|90px|right|Kierch St Alphonse]] | Text = d'Kierchtierm vun der 1858 gebauter '''[[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Kierch St. Alphonse]]''' („Paterekierch“) an der Stad Lëtzebuerg, sou niddreg sinn, well se no bei der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] stoungen a soss eng giedeleg Zilscheif gi wieren, wa se méi héich gewiescht wieren? }} | 6-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Maxwell - 2014 Euro - 1.jpg|80px|right]] | Text = den '''Asteroid [[(255019) Fleurmaxwell]]''' no der Lëtzebuerger Äiskonschtleeferin [[Fleur Maxwell]] benannt gouf? }} | 7-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Astana-Ishim-River-embankment-7797.jpg|130px|right]] | Text = déi '''[[Astana|kasachesch Haaptstad]]''' bannent manner wéi 7 Joerzéngte sechsmol den Numm gewiesselt huet? }} | 7-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Guillaume Kroll.jpg|95px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Metallurg '''[[William J. Kroll]]''' (1889 - 1973) ë.&nbsp;a. deen no him genannte „Kroll-Prozess“ entdeckt huet, deen et erméiglecht, [[Titan (Element)|Titan]] industriell ze produzéieren? }} | 7-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Husumer Protestfierkelen.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Husumer Protestschwäin]]''' eng rout-wäiss-rout gesträift Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dergéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken? }} | 7-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]] | Text = deen éischte ''Long métrage'' op Lëtzebuergesch '''''[[Wat huet e gesot?]]''''' geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf? }} | 7-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hauptstrasse in Grevels 01.jpg|130px|right]] | Text = d'Uertschaft '''[[Gréiwels]]''' fréier ''Nei-Brasilien'' housch, well sech do am Joer 1828, op den deemolege Gemengegrenze vu Groussbus, Heischent a Wal, Leit néiergelooss hunn, déi alles verkaaft haten, fir a [[Brasilien]] auszewanderen, do awer ni ukomm sinn a veraarmt op Lëtzebuerg zeréckkoumen? }} | 7-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Victor Tedesco at 68, from Louis Bertrand, Histoire de la démocratie et du socialisme en Belgique depuis 1830.gif|100px|right]] | Text = de '''[[Victor Tedesco]]''' (1821-1897) aus der Stad Lëtzebuerg an der Belsch wéinst Opruff zur Revolutioun zum Doud verurteelt gouf, spéider awer Affekot, Gemengerot a Provënzialrot zu Arel war? }} | 7-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Core Creek Park dock on Lake Luxembourg.jpg|120px|right]] | Text = de '''[[Lake Luxembourg]]''' a Pennsylvania säin Numm krut, well d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an hirem Exil wärend dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] do en Terrain kaf hat? }} | 7-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Zolwerknapp 02.jpg|right|130px]] | Text = den '''[[Zolwerknapp]]''' en [[Zeiebierg]] ass; d.&nbsp;h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass? }} | 7-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wincrange, Wëntger (103).jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Gemeng Wëntger]]''' 2019 déi lescht Gemeng zu Lëtzebuerg war, déi [[Odonymie|Stroossennimm]] agefouert huet? }} | 7-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Guillaume Capus.jpg|95px|right]] | Text = de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungsreesende '''[[Guillaume Capus]]''' (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vum Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op Interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass? }} | 7-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Antw-Zoo-Entrée--w.jpg|right|130px]] | Text = den '''[[Zoo vun Antwerpen]]''' schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 [[Aart (Biologie)|Aarte]] verdeelen? }} | 7-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charles Metz.JPG|100px|right|Charles Metz]] | Text = de '''[[Charles Metz]]''' (1799-1853) Deputéierten souwuel an [[Chamber (Belsch)|der Belscher]] wéi och an der [[Chamber|Lëtzebuerger Chamber]] war? }} | 7-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kierfecht Zowaasch-103.jpg|130px|right]] | Text = zu '''[[Zowaasch]]''' bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnes e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de '''Kierfecht''' op franséischem Terrain läit? }} | 7-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Johann von beck.jpg|right|90px]] | Text = de '''[[Jean Beck]]''' (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum [[Lëscht vun de Gouverneure vu Lëtzebuerg|Gouverneur]] vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat? }} | 7-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|100px|right]] | Text = op der Single ''Komm, gib mir deine Hand/Sie liebt dich'' zwou däitsch Versioune vun de [[Beatles]] hire Lidder sinn, déi de '''[[Camillo Felgen]]''' hinnen iwwersat hat? }} | 7-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:European Council (38185339475).jpg|130px|right]] | Text = d'Fro vum '''[[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]''' bal 40 Joer laang ëmmer nees diskutéiert gouf, bis eng Kompromëssléisung fonnt gouf? }} | 7-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Leiffraechen_(Grott).jpg|130px|right|Léiffrächen]] | Text = zu [[Keel]] op der '''[[Léiffrächen]]''' Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis ''Marienerscheinunge'' solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet? }} | 7-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|130px|right]] | Text = dat eelst Dokument am Besëtz vun der '''[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]''' en handgeschriwwent Stéck aus engem Gebietsbuch aus dem 8 Joerhonnert ass, dat de [[Willibrord]] vum Poopst geschenkt krut? }} | 7-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Canaan Banana.jpg|100px|right]] | Text = et 1982 am [[Simbabwe]] e Gesetz gouf, dat et verbueden huet, de Geck mam President '''[[Canaan Banana]]''' sengem [[Familljennumm]] ze maachen? }} | 7-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:CodexAureusEpternacDEckel.JPG|right|90px]] | Text = de '''''[[Codex Aureus Epternacensis]]''''', d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), [[1955]] zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass? }} | 7-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Joséphine-Charlotte metro station platforms with a metro ghost (1s exposure) in Woluwe-Saint-Lambert, Belgium.jpg|140px|right]] | Text = nom [[Guillaume V. vu Lëtzebuerg|Groussherzog Guillaume]] [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|senger Groussmamm]] schonns zu Liefzäiten eng '''[[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)|Bréisseler Metrosstatioun]]''' genannt gouf? }} | 7-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Walbor2.JPG|120px|right]] | Text = d''''''Brubbel''''' zu [[Wallenborn]] deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst? }} | 7-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Jacques Leurs]]''' bekannt dofir ass, deen éischte Lëtzebuerger mat schwaarzer Hautfaarf gewiescht ze sinn? }} | 7-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg_Abbaye_de_Neumünster.jpg|130px|right|Neimënster]] | Text = de Bäitrëttstraité vu [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] zu der [[Europäesch Unioun|EU]] 2005 an der '''[[Neimënster|Abtei Neimënster]]''' ënnerschriwwe gouf? }} | 7-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Paul Lauterbur 2003 cropped.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Paul Lauterbur]]''' (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat? }} | 7-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Venuspioneeruv.jpg|100px|right|d'Venus]] | Text = en Dag op der '''[[Venus (Planéit)|Venus]]''' méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs. }} | 7-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Bernard molitor (attr.), sécretaire, francia 1800 ca.jpg|80px|right]] | Text = de '''[[Bernard Molitor]]''' (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg ''Fournisseur de la Cour impériale'' war? }} | 7-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = '''[[Luxembourgit]]''' e Mineral ass, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf? }} | 7-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Golden-cap.jpg|110px|right]] | Text = mat „[[Mutz vum Monomach (Kascht)|Mutz vum Monomach]]“, engem russesche Kascht a Form vun der traditioneller '''[[Mutz vum Monomach|Kroun vun de Groussfürsten]]''' an den éischten Zaren, souwuel eng Fleesch-Mayonnaise-Zalot wéi och e Friichtekuch gemengt ka sinn? }} | 7-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''''[[Magnum bullarium romanum]]''''', eng vun de véier grousse Kollektioune vun de Peepst hire Bullen (Ordenanzen) an der Kierchegeschicht, déi vu 1727 u beim Stater Libraire an Editeur [[André Chevalier]] erauskoum, dee gréisste Buchprojet vun der Lëtzebuerger Geschicht war? }} | 7-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Camp_Ashcan_prisoners.jpg|130px|right|Goering & Co an der Ashcan]] | Text = '''''[[Ashcan]]''''' (d.&nbsp;h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en [[alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Gefaangelager zu [[Munneref|Bad Munneref]] am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn? }} | 8-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|right|95px]] | Text = de '''[[Buffalo Bill]]''' mat senger ''Wild West Show'' den 3. September [[1906]] en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat? }} | 8-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of the German Community in Belgium.svg|130px|right]] | Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheg Communautéit]]''' déi klengst vun den 3 Communautéiten an der [[Belsch]] ass? }} | 8-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Menhir vu Recken]]''' joerhonnertelaang ëmgekippt do louch, ier en 1978 als sollechen erkannt an an de Joren dono nees opgeriicht gouf? }} | 8-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Greek triremes at Salamis.jpg|130px|right]] | Text = bei der '''[[Schluecht vu Salamis]]''' enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antiquitéit, [[Athen]] ënner dem [[Themistokles]] d'Flott vum [[Xerxes I.]] vu Persien verdriwwen huet? }} | 8-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:VenedEsch1 2001-09.jpg|right|130px]] | Text = 2001 fir de Film '''''[[Secret Passage]]''''' zu Esch-Uelzecht, op der Industriebrooch vun Terre-Rouge, eng iwwer 6 Hektar grouss Kuliss vu [[Venedeg]] am 15. Joerhonnert an Originalgréisst, inklusiv de Kanäl, opgebaut gouf? }} | 8-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gloesener michel 1792 1876.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Michel Gloesener]]''' vun [[Uewerkäerjeng]] d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet? }} | 8-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kreuzhof - panoramio - Hans100 (2).jpg|130px|right]] | Text = d'[[Schengener Ofkommes]] um Schëff '''[[MS Princesse Marie-Astrid |MS Princesse Marie-Astrid 2]]''' ënnerschriwwe gouf, dat dono, als ''MS Regensburg,'' op der [[Donau]] ënnerwee war? }} | 8-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|110px|right]] | Text = déi sowjetesch [[Raumfuerer|Kosmonaute]] [[Juri Gagarin]] a '''[[Walentina Tereschkowa]]''' 1961, respektiv 1963, deen éischte Mann an déi éischt Fra am Weltall waren? }} | 8-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Scarlett Johansson in Kuwait 01b-tweaked.jpg|95px|right]] | Text = de Film ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]'' mat der '''[[Scarlett Johansson]]''' an der Titelroll, bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass? }} | 8-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean_Jules_Linden01.jpg|right|100px|Jean Linden]] | Text = de lëtzebuergesch-belsche Botaniker '''[[Jean Linden (Botaniker)|Jean Linden]]''' (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa [[Orchideeën|Orchideeë]] geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet? }} | 8-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Macaca_nigra_self-portrait_large.jpg|100px|right|Cheeeeese]] | Text = dem ''United States Copyright Office'' no '''[[Afeselfie|Afeselfien]]''' net dem [[Auteursrecht]] ënnerleien? }} | 8-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RenertCover1872Facsimile.jpg|90px|right]] | Text = vun der 1. Oplo vum [[Michel Rodange]] sengem '''''[[Renert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Renert]]''''' no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren? }} | 8-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Georges Bidault.jpg|100px|right]] | Text = 1946 an der franséischer Regierung vum '''[[Georges Bidault]]''' gläich zwéi Regierungsmembere waren, déi zu Lëtzebuerg gebuer waren, nämlech d'[[Andrée Viénot]] an de [[Robert Schuman]]? }} | 8-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gueule d'enfer.jpg|130px|right|''Gueule d'Enfer'', d'Meurthe leeft an d'Musel]] | Text = d'[[Musel]] viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d''''[[Meurthe (Floss)|Meurthe]]''' gelaf ass? }} | 8-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dollar symbol gold.svg|70px|right]] | Text = den '''[[Dollar]]''' säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut [[Jáchymov]] heescht? }} | 8-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:2019 Luxembourg National Day VIP (124).jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]]''' 1840 zweemol gefeiert gouf? }} | 8-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Francesco Maria Grimaldi.jpg|100px|right]] | Text = d'Traditioun, d'Bierger an d'[[Moundkrater|Krateren]] um [[Äerdmound|Mound]] no bekannten Astronomen a Wëssenschaftler ze nennen, vum '''[[Francesco Maria Grimaldi]]''' (1618-1663) agefouert gouf? }} | 8-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Barrage Esch-sur-Sure.jpg|right|130px]] | Text = de '''[[Barrage Esch-Sauer]]''', deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5&nbsp;m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168&nbsp;m laang ass? }} | 8-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ideal1948.jpg|95px|right]] | Text = am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 '''[[Gierwereien zu Lëtzebuerg|Gierwereie]]''' bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren? }} | 8-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:EschTDF06Gedenkplaz.jpg|130px|right|Monument TdF 2006 zu Esch-Uelzecht]] | Text = den '''[[Tour de France]]''' zanter 1947 bis ewell néngmol duerch Lëtzebuerg goung? }} | 8-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hieronymus van Busleyden.jpg|right|95px]] | Text = de '''[[Jérôme vu Bauschelt]]''' (ëm 1470 - 1517) Member vum [[Grousse Conseil vu Mechelen]] war? }} | 8-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Monet dejeunersurlherbe.jpg|100px|right]] | Text = souwuel de [[Claude Monet|Monet]] wéi de [[Edouard Manet|Manet]] en Tableau mam Numm '''''[[Le déjeuner sur l'herbe]]''''' gemoolt hunn? }} | 8-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rosa centifolia foliacea 17.jpg|89px|right]] | Text = de Moler '''[[Pierre-Joseph Redouté]]''' (1759-1840) ''Rafael vun de Blumme'' genannt gouf? }} | 8-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = '''[[Jéinesch]]''' (oder ''Lakerschmus''), d'Sprooch vun de [[Jéiner|Jéinen]], bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimeschkiercher Händlerfamille geschwat gouf? }} | 8-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Greek-Persian duel.jpg|110px|right]] | Text = d''''[[Ionesch Revolt]]''' 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war? }} | 8-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg|130px|right]] | Text = vun den iwwer 40 sougenannte '''[[Spueneschen Tiermchen|Spueneschen Tiermercher]]''', déi et an der Stad Lëtzebuerg gouf, der just nach 9 bis haut existéieren, resp. nees opgebaut goufen? }} | 8-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Der Landwirth Logo.jpg|130px|right|Der Landwirth]] | Text = d''''[[Lise Rischard]]''' (geb. Meyer, 1868-1940) am [[Éischte Weltkrich]] den Englänner Informatiounen iwwer däitsch Truppentransporter an der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] zoukomme gelooss huet, andeems dës kodéiert an engem Fortsetzungsroman an der Zäitschrëft ''[[Der Landwirth|Der Landwirt]]'' publizéiert goufen? }} | 8-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Postkaart Adolf-Emil-Hütte-101.jpg|130px|right]] | Text = fir de Bau vun der '''[[Adolf-Emil-Hütte]]''' (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92&nbsp;ha groussen ''Escher Bësch'' ofgeholzt ginn ass? }} | 8-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:4Gëttersteen Herkules.jpg|right|119px|Herkules um Bäerdrefer Véiergëttersteen]] | Text = an der [[Kierch Bäerdref|Kierch]] vu [[Bäerdref]], ënner dem Haaptaltor, ee [[réimesch Mythologie|réimesche]] '''[[Véiergëtterstee vu Bäerdref|Véiergëtterstee]]''' steet, mat der Minerva, der Juno, dem Apollo an dem Herkules drop? }} | 8-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de lëtzebuergeschen Ethnolog '''[[Edouard Conzemius]]''' (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war? }} | 8-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:20150823 Berchem Rest area 012.jpg|130px|right]] | Text = déi zwou Bensinnsstatiounen op der '''[[Aire de Berchem]]''' iwwer 360 Millioune Liter Sprit am Joer verkafen? }} | 9-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Adrien Ries.jpg|100px|right]] | Text = den '''[[Adrien Ries]]''' (1933-1991) am Joer 1970 de Begrëff ''[[Nordstad]]'' an d'Welt gesat huet, deen den urbane Ballungsraum ëm [[Dikrech]] an [[Ettelbréck]] bezeechent? }} | 9-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of South Africa.svg|130px|right]] | Text = '''[[Südafrika]]''' offiziell 3 Haaptstied huet: [[Pretoria]] als Verwaltungshaaptstad, [[Kapstad]] als Regierungs- a [[Bloemfontein]] als Geriichts-Haaptstad? }} | 9-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Esch. Uelzechtstrooss.jpg|right|130px]] | Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Uelzechtstrooss]]''' zu Esch virun 1923, jee no Deelstéck, ''Avenue de l'Hôtel de Ville'', ''Rue de la Poste'' a ''Rue Marie-Thérèse'' housch? }} | 9-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Messier51.jpg|130px|right|Whirlpool-Galaxie]] | Text = een an der '''[[Whirlpool-Galaxie]]''' (''Messier 51'' oder ''NGC 5194/5195''), eng Spiralgalaxie am [[Stärebild]] ''Canes Venatici'', eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann? }} | 9-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Chateau Berwart.JPG|130px|right]] | Text = d''''[[Schlass Berwart|Berwart-Schlass]]''' zu [[Esch-Uelzecht]] 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn? }} | 9-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Termometro.JPG|90px|right]] | Text = -40 '''[[Grad Fahrenheit]]''' a -40 '''[[Grad Celsius]]''' déi selwecht Temperatur uginn? }} | 9-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flevoland-Position.png|100px|right|Lag vu Flevoland]] | Text = déi [[hollännesch Provënzen|hollännesch Provënz]] '''[[Provënz Flevoland|Flevoland]]''' praktesch ganz aus Land besteet, dat dem Mier ofgewonne gouf? }} | 9-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flaschenpost.jpg|130px|right]] | Text = d'''Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie'' zu [[Hamburg]] déi gréisst Sammlung vu '''[[Fläschepost]]en''' op der Welt huet? }} | 9-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlossportler mam Numm '''[[Nicolas Frantz]]''' gouf, woubäi een dovun, den [[Nicolas Frantz II]], bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen? }} | 9-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Andorra.svg|right|120px]] | Text = d'Republik '''[[Andorra]]''' zwéi Staatscheffen huet, nämlech de franséische President [[Emmanuel Macron]] an de Josep-Lluís Serrano Pentinat, Bëschof vu La Seu d'Urgell? }} | 9-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Portrait Henri Tudor 004.jpg|100px|right]] | Text = den '''[[Henri Tudor]]''' (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u [[Bläi]]<nowiki>vergëftung </nowiki> gestuerwen ass? }} | 9-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild =[[Fichier:20251012 142302Nature reserve Dreckwiss 2025-10.jpg|130px|right]] | Text = d''''''[[Naturschutzgebitt Dreckswiss|Dreckswiss]]''''' en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] ass, dat 71 ha Fiichtgebitt ëm d'[[Kuer]] ëmfaasst? }} | 9-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ropetrailer3.jpg|130px|right]] | Text = dem [[Alfred Hitchcock]] säi Film '''''[[Rope (Film 1948)|Rope]]''''' esou opgeholl gouf, wéi wann en aus enger eenzeger Astellung bestoe géif? }} | 9-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|right|130px]] | Text = vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der '''[[Iechternacher Stadmauer]]''' der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen? }} | 9-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Otzi-Quinson.jpg|130px|right]] | Text = den '''''[[Ötzi]]''''' iwwer 5000 Joer no sengem Doud e klengen diplomatesche Sträit tëscht Éisträich an Italien ausgeléist huet? }} | 9-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Manatee photo.jpg|130px|right|Manati]] | Text = '''[[Ronnschwanzséikéi]]''' (''Trichechidae'', och „Manati“ genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen? }} | 9-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:King Baudouin of Belgium.jpg|100px|right]] | Text = de belsche Kinnek '''[[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]]''' am Abrëll 1990 fir 36 Stonnen als ''net am Stand, ze regéieren'' erkläert gouf? }} | 9-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rumelange, Grand-Rue (ca. 1948), carte postale 13031.jpg|130px|right]] | Text = nodeem dem '''[[Minettstram]]''' säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoreetesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass? }} | 9-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:N-Liez_vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right|Schläifmillen, ëm 1834.]] | Text = d''''[[Duchindustrie|Draperies de Luxembourg]]''' am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn? }} | 9-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|95px|right]] | Text = d''''[[Désirée Nosbusch]]''' scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet? }} | 9-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxemburger Zeitung Logo.jpg|180px|right]] | Text = d''''''[[Luxemburger Zeitung]]''''' tëscht 1902 an 1940 zweemol am Dag eng nei Editioun erausbruecht huet? }} | 9-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean Jacoby - Hurdling - The Race.jpg|130px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Moler '''[[Jean Jacoby]]''' (1891-1936) zweemol – 1924 an 1928 – d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet? }} | 9-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jack-o'-Lantern 2003-10-31.jpg|110px|right]] | Text = '''[[Halloween]]''' op e Karschnatz- an Neijoerschfest vun de [[Kelten]] zeréckgeet? }} | 9-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Haile Selassie in full dress.jpg|85px|right]] | Text = de '''[[Haile Selassie I. vun Ethiopien|Ras-Täfäri]]''' de 25. Mee 1924 op offizieller Visite zu Lëtzebuerg war? }} | 9-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Bassin de la Meuse.svg|95px|right]] | Text = d'[[Kuer]] mat hiren Niewebaachen an d'[[Fooschtbaach]] am [[Éislek]] déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum [[Rhäin]] gehéieren, mä zu '''deem vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]'''? }} | 9-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, concert Musique militaire Place d'Armes vers 1920.png|130px|right|De Kiosk ëm 1920]] | Text = [[1895]], an de Pionéierjore vum [[Telefon]] zu Lëtzebuerg, e Mikro um '''[[Musekskiosk]] op der [[Plëss d'Arem]]''' un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten? }} | 9-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Freitag der 13. im Kalender.jpg|100px|right|Freideg den 13.]] | Text = '''[[Paraskavedekatriaphobie]]''' d'Angscht virum [[Freideg]] den Dräizéngten ass? }} | 9-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RemouchampsRubicon.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Rubicon (Belsch)|Rubicon]]''' an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche [[Floss]] op der Welt ass? }} | 9-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = „'''[[Kueb (Gebai)|Kueb]]'''“ an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'[[Europäescht Parlament|Europaparlament]] um [[Kierchbierg]] war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut „Klenge Kueb“ genannt gëtt? }} | 9-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Schëld Place de Metz.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Nationalstrooss 3A]]''' mat nëmme knapps 50&nbsp;m déi kierzt [[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss zu Lëtzebuerg]] ass? }} | 10-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pravcicka brana 2015-08 --3.JPG|130px|right|Pravčická brána]] | Text = d''''[[Pravčická brána]]''' an Nordtschechien déi gréisst natierlech Sandsteebréck an Europa ass? }} | 10-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d''''[[Hélène Hiertz]]''' (1911-1985), déi di éischt Kächen zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e ''Michelin''-Stär krut, eng aktiv [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzlerin]] war? }} | 10-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:DenkmalJohannEberhardJungblut.JPG|130px|right]] | Text = den ''Erdäpfelmuseum'' zu Prinzendorf an Éisträich zu Éiere vum lëtzebuergesche Geeschtleche '''[[Johann Eberhard Jungblut]]''' ugeluecht gouf, deen do 1761 d'Gromper agefouert huet? }} | 10-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg|130px|right]] | Text = hanner dem '''[[Paul-Eyschen-Monument zu Stadbriedemes]]''' eng Populatioun vu [[Sëlwerfëschelchen|Sëlwerfëschelcher]] lieft, déi fir gewéinlech a Mëtteleuropa just a Wunnengen ze fanne sinn? }} | 10-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Nauru.svg|130px|right]] | Text = '''[[Nauru]]''' deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet? }} | 10-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Faïencerie Dondelinger.jpg|130px|right]] | Text = d'[[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] am 19. Joerhonnert joerzéngtelaang eng '''[[Faïencerie Dondelinger|Faïencerie]]''' war, an datt ee vun de Kierchtierm de Kamäin dovu war? }} | 10-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Henry Miller 1940.jpg|100px|right]] | Text = dem '''[[Henry Miller]]''' säi Roman ''Quiet Days in Clichy'' ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt? }} | 10-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Spoorbrug lijn 126 over de Maas 3.JPG|130px|right]] | Text = de '''''[[Pont de Fer]]''''' zu [[Huy]] an der Belsch entgéint sengem Numm net aus [[Eisen]], mä aus [[Bloe Steen (Natursteen)|Bloem Steen]] ass? }} | 10-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kondominium Sauer.JPG|130px|right]] | Text = d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e '''[[Kondominium]]''' sinn? }} | 10-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den [[Nicolas Kinsch]] vun [[Esch-Uelzecht]] vun 1959 bis 1967 Äerzbëschof vu Kisangani ([[Demokratesch Republik Kongo]]) war, den [[James Schwebach]] vu [[Platen]] 1891-1921 Bëschof vu La Crosse ([[Wisconsin (Bundesstaat)|Wisconsin]]) war; de [[Jacques Mangers]] vu [[Stolzebuerg]] vun 1953 bis 1964 Bëschof vun Oslo war; de [[Jean-Baptiste Fallize]] vun [[Harel]] 1892-1922 Apostolesche Vikar vun Norwegen war an de [[Michel Fallize]] och vun Harel 1889-1910 Generalvikar vun der Diözes Dacca ([[Bangladesch]]) war? }} | 10-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = {{center|[[Fichier:Salar de Uyuni Décembre 2007 - Centre de Nulle Part.jpg|450px|360-Grad-Panorama]]}} | Text = de '''[[Salar de Uyuni]]''' mat enger [[Fläch]] vun 10.582&nbsp;km² déi gréisste Salzwüst op der Welt ass? }} | 10-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg|right|130px]] | Text = an der '''[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]]''' eng 6 Millioune Fotoen an Negativer vun 1855 bis haut iwwer d'Stad Lëtzebuerg versuergt ginn? }} | 10-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kockelscheuer, rue Luxite (nom de rue).jpg|right|130px]] | Text = et an der Gemeng Réiser eng Strooss gëtt, déi '''[[Luxite|no Sprengstoff genannt]]''' gouf? }} | 10-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:A13 (Luxemburg) bei Frisange.jpg|130px|right]] | Text = de Film ''[[Autobahnraser]]'' op der '''[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger A13]]''' gedréint gouf, ier déi fir den normale Verkéier opgoung, an déi dofir kuerzfristeg mat däitschen Autobunnsschëlter 'ëmdekoréiert' gouf? }} | 10-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Whale-shark-enhanced.jpg|160px|right]] | Text = déi gréisst lieweg Hai-Aart, de '''[[Walhai]]''', deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu [[Plankton]] erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass? }} | 10-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Emile Reuter.JPG|90px|right]] | Text = den '''[[Émile Reuter]]''' (1874-1973) dee [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] zu Lëtzebuerg mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)? }} | 10-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Americas on the globe (white-red).svg|100px|right]] | Text = de Kontinent '''[[Amerika (Kontinent)|Amerika]]''' säin nach haut geleefegen Numm [[1507]] op enger Kaart kritt huet, déi en Deel vum Kartograph [[Martin Waldseemüller]] sengem Wierk ''[[Cosmographiae Introductio]]'' war, well de Waldseemüller gemengt hat, den [[Amerigo Vespucci]] hätt en entdeckt? }} | 10-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:The_Atomium's_North_face_with_a_Smurf_(DSCF1216).jpg|100px|right|Atomium]] | Text = den '''[[Atomium]]''' zu [[Bréissel]] en [[Eisen|Eise]]-Kristall an enger 165-milliardefacher Vergréisserung duerstellt? }} | 10-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = souwuel de Moler a Manager '''[[Gust Graas]]''' wéi och de Politiker [[Gusty Graas]] den Titel ''Grand officier de l'[[ordre de la couronne de chêne]]'' kritt hunn? }} | 10-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Degradation alfred dreyfus.jpg|110px|right]] | Text = et am Kader vun der '''''[[Affär Dreyfus]]''''', déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den [[Alfred Dreyfus]] nees rehabilitéiert gouf? }} | 10-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gefëllte Bretzel.jpg|right|130px|Bretzel]] | Text = op '''[[Bretzelsonndeg]]''' dem [[Brauch]] no Männer enger Fra, déi hinnen eppes bedeit, eng [[Bretzel]] schenken, fir dann, bei géigesäitegem Intressi, [[Ouschteren]] en [[Ouschteree]] vun hir geschenkt kréien, ausser bei [[Schaltjoer|Schaltjoren]], wou et ëmgedréint ass? }} | 10-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Zénon Bernard, Jongen a Meedercher.jpg|110px|right]] | Text = de '''[[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]]''', 20 Joer nodeem hien e Gol am eenzege Match, deen déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] jee géint Frankräich gewonnen huet, geschoss hat, als éischte [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|Kommunist]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf? }} | 10-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:South Africa 2011 dominant language map.svg|110px|right]] | Text = '''[[Südafrika]]''' eelef [[offiziell Sprooch|ofiziell Sproochen]] huet? }} | 10-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Serge Gainsbourg par Claude Truong-Ngoc 1981.jpg|130px|right|Serge Gainsbourg (1981)]] | Text = de franséische Chansonnier '''[[Serge Gainsbourg]]''' an den 1960er Joren och Regisseur vu [[Sandalefilm]]er war? }} | 10-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Iechternacher Séi]]''' e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'[[Lëschenhaus]], e Barockgebai vu 1676, ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn? }} | 10-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:John Adams Portrait.jpg|100px|right]] | Text = den [[John Adams|zweeten]] an deen [[Thomas Jefferson|drëtte '''President vun de Vereenegte Staate''']] genee de selwechten Dag, de [[4. Juli]] [[1826]], gestuerwe sinn? }} | 10-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Belval Avenue de la Recherche 2019-12 --1.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Boulevard de la Recherche]]''' um [[Belval]] op knapps 300 Meter duerch Frankräich geet? }} | 10-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pierre Brunehaut 01.jpg|130px|right]] | Text = et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d''''[[Pierre Brunehaut]]''', e Monolith an der belscher [[Provënz Hainaut]], op déi Plaz koum, wou en haut steet? }} | 10-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d''''[[Carmen Pereira]]''' 1984 wärend dräi Deeg d'Amt als Presidentin vu [[Guinea-Bissau]] hat an domat déi éischt Fra an där Positioun an Afrika war? }} | 10-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Limbourg, de Vesder in de stad foto1 2012-06-28 14.41.JPG|130px|right]] | Text = d'Stad '''[[Limbourg]]''' weeder an [[Provënz Limburg (Belsch)|der belscher]] nach an [[Provënz Limburg (Holland)|hollännescher Provënz Limburg]] läit, deene se den Numm ginn huet, ma an der [[Provënz Léck]]? }} | 10-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|right|100px]] | Text = de Mathematiksprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, '''''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]''''' (1829), war? }} | 11-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Soldat Marathon Cortot Louvre LP243.jpg|130px|right]] | Text = de Rapport iwwer e '''Leefer''', deen d'Victoire an der '''[[Schluecht vu Marathon]]''' mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war? }} | 11-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Habschter-Tunnel---w.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Habschter Tunnel]]''', beim Ofschloss vun den Aarbechten 1879, dee längsten am Land war? }} | 11-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Schwaarzspiecht.jpg|right|95px]] | Text = de '''[[Schwaarze Spiecht]]''', dee virum Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breetgemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat? }} | 11-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Portrait de Jean-Baptiste Nothomb par Jean-Baptiste Bernard.jpg|right|100px]] | Text = de '''[[Jean-Baptiste Nothomb]]''' (1805-1881) ee vun de „Pappe“ vun der Belscher Verfassung war? }} | 11-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ice hockey puck on ice 20180112.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Puck (Sport)|Puck]]''' 1877 vum William Fleet Robertson erfonnt gouf, andeems en einfach zwou Tranchë vun engem Vollgummisball uewen an ënnen ewechgeschnidden hat? }} | 11-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charles Arendt 1825 1910.jpg|95px|right]] | Text = de Staatsarchitekt '''[[Charles Arendt]]''' 1900 proposéiert hat, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] eng neigotesch Kathedral mat Plaz fir bis zu 3.000 Leit ze bauen? }} | 11-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Iran saffron threads.jpg|130px|right]] | Text = een, fir ee Kilo '''[[Safran]]'''-Stempelen ze gewannen, 80.000 bis 150.000 Bléie brauch? }} | 11-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Walferdange, Grünewald, Chêne du prince Henri (102).jpg|90px|right]] | Text = nach 100 Joer nom Doud vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]], him zu Éieren '''[[Eech vum Prënz Henri|eng Eech]] am [[Gréngewald]]''' geplanzt gouf? }} | 11-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = all Joers vun der Asbl [[natur&ëmwelt]] e „'''[[Vull vum Joer]]'''“ ausgeruff gëtt, fir op eng bedreet [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart zu Lëtzebuerg]] opmierksam ze maachen? }} | 11-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:De Charly.JPG|130px|right]] | Text = de Spëtznumm „'''[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]]'''“ vun der [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Vizinalbunn]] vun der Stad op Iechternach op de Virnumm vum Minister [[Charles Rischard]] zeréckgeet? }} | 11-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Red deer stag 2009 denmark.jpg|95px|right]] | Text = de '''[[Routhirsch]]''' zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert praktesch ausgerott war, säi Bestand awer zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert nees an d'Luucht geet, op haut e puer Dausend Déieren? }} | 11-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|130px|right]] | Text = d'Grondmauere vum markanten 8-stäckegen Tuerm vun der '''[[Villa Louvigny]]''', op de Reschter vum Fort Louvigny stinn? }} | 11-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Caméléon Madagascar 02.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Risechameleon]]''', mat enger Längt vu 70&nbsp;cm, déi gréisst [[Chameleonen|Chameleonaart]] ass, déi et gëtt? }} | 11-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Haendschefabrik1963kutter.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]]''', mat enger 1.000 Aarbechter, viru ronn 100 Joer dee gréissten Industriebetrib an der Stad Lëtzebuerg war? }} | 11-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RR5111-0290R.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Alexei Leonow]]''' 1965 deen éischte Mënsch war, dee säi Raumschëff verlooss huet, an [[Baussebordasaz|am Weltraum geschwieft]] ass? }} | 11-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue de Chiny - nom de rue.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Rue de Chiny (Märel)|Rue de Chiny]]''' an der Stad Lëtzebuerg 2013 zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] opgehalen huet, z'existéieren, fir 2019 [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|op der Gare]] nees [[Rue de Chiny (Stad Lëtzebuerg)|nei opzetauchen]]? }} | 11-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|130px|right]] | Text = de '''[[Fändel vum Afghanistan]]''' am Laf vum 20. Joerhonnert eng 20-mol geännert gouf? }} | 11-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Remerschen, The Princess of Schengen (102).jpg|120px|right]] | Text = vun der '''''[[Prinzessin vu Schengen]]''''' just nach Zänn iwreg sinn? }} | 11-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Olympic flag.svg|130px|right]] | Text = d''''[[Olympesch Spiller]]''' vun 1916 engersäits an 1940 an 1944 op där anerer, wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Éischten]], resp. dem [[Zweete Weltkrich]] annuléiert goufen? }} | 11-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Assemblée constitutive APF.jpg|130px|right]] | Text = [[Victor Bodson|e Lëtzebuerger]] den éischte President vun der '''[[Assemblée parlementaire de la Francophonie]]''' war, enger Organisatioun déi sech aus [[franséisch]]sproochegen, interparlamentaresche Regierungen oder Organisatiounen zesummesetzt? }} | 11-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Paleis van de Grote Raad te Mechelen.jpg|100px|right]] | Text = den Ausdrock „op [[Mechelen|Mechele]] goen“ (fir „déi lescht Trompkaart auszespillen“) op de '''[[Grousse Rot vu Mechelen]]''' zeréckgeet, déi iewescht Geriichtsinstanz an de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgundeschen]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spueneschen]] an [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]]? }} | 11-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den '''[[Alphonse Kemp]]''' 1911 e Projet virgestallt huet fir d'Uelzecht an engem Tunnel ënnert dem Rummplateau erduerch ze féieren? }} | 11-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|95px|right]] | Text = et vun enger vun de sëllege Publikatiounen, déi de '''[[Kim Jong-il]]''' als Auteur uginn, eng lëtzebuergesch Iwwersetzung gëtt, nämlech ''Déi historesch Lekzioun vum Opbau vum Zozialissem an déi allgemeng Linn vun onser Partei''? }} | 11-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|right|125px]] | Text = bei de '''[[Chamberwale vum 18. Juni 1989]]''' véier verschidde gréng Parteien ugetruede sinn? }} | 11-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|100px|right]] | Text = d''''[[Katastroph vun Tschernobyl]]''' der Ëffentlechkeet bekannt gouf, wéi a Schweden anormal héich Stralungswäerter bei enger Atomzentral gemooss goufen, vun deenen ufanks ugeholl gouf, si kéime vun do? }} | 11-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de [[Joseph Faulké]] an den [[Alphonse Rupprecht]] „'''uniforméiert Champignonsspezialiste'''“ waren? }} | 11-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Stewart Granger in Young Bess trailer.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Stewart Granger]]''' e Pseudonym ass, deen dëse Schauspiller ugeholl huet fir net mat engem [[James Stewart|homonyme Beruffskolleeg]] verwiesselt ze ginn? }} | 11-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean-Claude Juncker & Jacques Santer - 1997.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Jacques Santer]]''' an de '''[[Jean-Claude Juncker]]''' ee wéi deen aneren noeneen Affekot, CSV-Fraktiounssekretär, Staatssekretär am Aarbechtsministère, Aarbechts-, Finanz- a Premierminister, a President vun der Europäescher Kommissioun waren? }} | 11-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = 160 Millioune Liichtjoere vun hei ewech d''''[[HD 45350 b|Peitruss]]''' ronderëm d''''[[HD 45350|Lucilinburhuc]]''' kreest? }} | 11-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg road sign diagram A 28 (2018).svg|110px|right]] | Text = am Mee 2012 zu Lëtzebuerg mam '''[[Schëld A, 28]]''' e [[Verkéiersschëld]] agefouert gouf, dat virun [[Tram]]sgleiser warnt, obwuel d'Gesetz, fir en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] (nees) anzeféieren, eréischt am Juni 2014 an der Chamber gestëmmt gouf? }} | 12-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Navez, Portrait of Engelspach-Larivière, 1830.jpg|100px|right|uguste Engelspach-Larivière]] | Text = [[Auguste Engelspach-Larivière|ee vun de '''Pionéier vun der Lëtzebuerger Geologie''']] eng wichteg Roll an der belscher Revolutioun gespillt huet a mat just 32 Joer un engem Schlag gestuerwen ass? }} | 12-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Église Saint-Jean (Neumünster) côté Alzette (101).jpg|130px|right]] | Text = dem [[Serge Ecker]] seng '''[[Melusina (Skulptur)|Melusina-Skulptur]]''' mat Hëllef vun engem groussen 3D-Drécker entstanen ass? }} | 12-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Capital city Luxembourg 05.jpg|130px|right]] | Text = ënner dem '''[[Pafendaller Viaduc]]''', wou haut d'[[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Jugendherberg vun der Stad Lëtzebuerg]] steet, Enn 19./uganks 20. Jh. e Schluechthaus stoung? }} | 12-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxemb Weiler-la-Tour, Greek Orthodox Church with flags.jpg|130px|right]] | Text = et zu Lëtzebuerg eng '''[[Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer|griichesch-orthodox]]''' an eng [[russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg|russchesch-orthodox Kierch]] gëtt? }} | 12-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charleroi - hôtel de ville vu de la place Charles II - 2014-08-07.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Charleroi]]''' deen Numm 1666 zu Éiere vum Kinnek [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] krut, a bis dohi ''Charnoy'' housch? }} | 12-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = 1922 an 1923 mat der [[Marcelle Dauphin]] an der [[Louise Welter]] déi '''éischt Fraen zu Lëtzebuerg Doktesch''' goufen (Zänndoktesch, resp. Generalistin)? }} | 12-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (2).jpg|130px|right]] | Text = dem '''[[François Gillen]] säi [[Buer fir den 30. Anniversaire vun de Réimeschen Traitéen|Buer]]''' op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] fir den 30. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimesche Traitéen]] opgeriicht gouf? }} | 12-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:N-Liez vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right]] | Text = d''''Duchfabréck op der [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmille]]''' laang virun der [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Hamm]], an där se louch, en eegen Pompjeescoprs hat? }} | 12-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Malakoff place du 11 Novembre 1.jpg|130px|right]] | Text = d'Stad '''[[Malakoff (Hauts-de-Seine)|Malakoff]]''' bei Paräis no enger Kopie vun engem [[Malakoff-Tuerm (Sewastopol)|Tuerm vun der Festung Malakoff]], déi do stoung, genannt gouf, deen d'Fransousen 1856 am [[Krimkrich]] eruewert haten? }} | 12-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|100px|right]] | Text = 1890, wéi mam [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] de Lëtzebuerger Troun iwwerholl huet, d''''[[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg|Dräifaltegkeetskierch]] an der [[rue de la Congrégation|Jofferegässel]]''' d'Kierch vum Lëtzebuerger Herrscherhaus gouf? }} | 12-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den Doud vum Deputéierten [[Aly Duhr]], den 1. Januar 1974, als Konsequenz hat, datt d'CSV bis d'[[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Walen am Mee 1974]] mat '''engem Deputéierte manner''' an der Chamber vertruede war, well kee méi op hirer Lëscht vum Ostbezierk stoung, deen nach hätt kënnen noréckelen? }} | 12-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Verenigde Nederlandse Staten 1790.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Léck]]''' tëscht August 1789 a Januar 1791 [[Lécker Revolutioun|eng Republik war]]? }} | 12-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]] | Text = de Film '''''[[Déi zwéi vum Bierg]]''''' am Dréibuch ''Di zwéi vum Bierg'' an um Filmplakat ''Déi zwee vum Bierg'' housch? }} | 12-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Close-up of mole.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Europäesche Maulef]]''' op der Insel [[Groussbritannien (Insel)|Groussbritannien]], awer net op [[Irland (Insel)|Irland]] virkënnt? }} | 12-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Robert Schuman 1958 Portrait (3x4 cropped b).jpg|100px|right]] | Text = deen nom Politiker '''[[Robert Schuman]]''' genannte [[Rond-point Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, grad wéi deen zu Bréissel, allen zwéin zwar „Rond-Point“ heeschen, awer keng ''[[Intersection à sens giratoire obligatoire]]'', wéi s'am [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgesinn ass, sinn? }} | 12-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = déi héchst '''Victoire''' vun der '''[[Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe|Lëtzebuergescher Foussballnationalequipe]]''', de 26. Juli 1948 zu London, 6–0 géint Afghanistan war? }} | 12-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:ChessSet.jpg|100px|right]] | Text = dat Wuert '''''[[Schach]]''''' op Persesch „Kinnek“ bedeit, a ''Schachmatt'' „de Kinnek ass dout“? }} | 12-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, parcmètre Duncan meter (102).jpg|130px|right]] | Text = déi éischt '''[[Parkauer]]''' zu Lëtzebuerg de 25. Abrëll 1958 an der Stad bei der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Post]] um [[rue de la Poste (Stad Lëtzebuerg)|Piquet]] an an der [[Aldrengerstrooss]] opgestallt gouf? }} | 12-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild =[[Fichier:Court of Justice of the European Union Logo EN.svg|160px|right]] | Text = den '''3. Tuerm vum [[Europäesche Geriichtshaff]]''', mat 115 Meter Héicht, dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] ass (Antennemasten net matgerechent)? }} | 12-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|100px|right]] | Text = ëm d'Joer 2020 '''[[Wollef|Wëllef]]''' vun der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulation a vun där aus dem Alperaum sech an der Regioun ëm d'Belsch a Lëtzebuerg vereenegt hunn? }} | 12-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Richard2 Anna.jpg|100px|right]] | Text = dem [[Geoffrey Chaucer]] säin allegorescht Gedicht ''The Parliament of Fowls'' dacks als Geleeënheetsgedicht fir d''''Hochzäit''' vum Kinnek '''[[Richard II. vun England|Richard II.]]''' mat der '''[[Anne vu Béimen]]''' gedeit gëtt? }} | 12-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kneiff.jpg|130px|right]] | Text = bis 1952 den [[Napoleonsgaart]], dono bis 1997 d'[[Buergplaz zu Huldang]], an zanterhier '''[[Op Kneiff]]''' als déi héchst Plaz zu Lëtzebuerg gëllt? }} | 12-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Erpeldange4.JPG|130px|right]] | Text = d''''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]''' aus dräi [[Kadastersektioun|Sektioune]] besteet, wouvun eng am [[Éislek]], eng am [[Guttland]] an déi drëtt op der Grenz vun den zwou Regioune läit? }} | 12-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den Zockerbäcker '''[[Nicolas Namur]]''', ier e säi Betrib an der Stad Lëtzebuerg gegrënnt huet, 1854 bis 1861 Pâtissier a [[Kalifornien]] war? }} | 12-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rubjerg Knude Fyr, Hjørring, Denmark, 1807072202, ako.jpg|130px|right]] | Text = den 1900 gebaute Liichttuerm '''[[Rubjerg Knude Fyr]]''' an Dänemark 2019 eng 70 Meter an d'Hannerland geréckelt gouf, fir dass en net an d'Mier soll falen? }} | 12-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Auto-mixte-Parijs-1906.jpg|100px|right]] | Text = de lëtzebuergeschen Entreprener '''[[Théodore Pescatore (1871-1931)|Théodore Pescatore]]''' (1871-1931) schonn 1904 eng Firma (''L'Auto mixte'') gegrënnt huet, fir [[Hybrid]]-Gefierer ze bauen? }} | 12-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng '''[[Gemeinschaftsantenn]]''' haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf? }} | 12-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Olympus Mons.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Olympus Mons]]''' um [[Mars (Planéit)|Mars]] mat iwwer 22&nbsp;km Héicht iwwer dem mëttlere Planéitenniveau a 26&nbsp;km iwwer der Plateausdéift an engem Duerchmiesser vu bal 600&nbsp;km deen héchsten a gréisste bekannte Bierg am Sonnesystem ass? }} | 12-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Maison Höcklin von Steinach Luxembourg City 2013-08.jpg|100px|right]] | Text = d''''[[Haus Höcklin von Steinach]]''' um [[Krautmaart]] warscheinlech dat eelst Wunnhaus an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass, dat nach erhalen ass? }} | 12-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg communes map.svg|100px|right]] | Text = d''''[[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Gemengen zu Lëtzebuerg]]''' tëscht de Joren 1830 an 1891 vun 120 op 130 eropgoung, fir dann nees, duerch Fusiounen, op déi aktuell {{Gemengenzuel}} erofzefalen? }} | 12-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Julien Lefèvre]]''' Lëtzebuerg 1936 op den olympesche Summerspiller als Sculpteur an op de Wanterspiller als (Ersatz-)Bobfuerer vertrueden huet? }} }}<noinclude> {{Dokumentatioun}} [[Kategorie:Schablounen:WDS]]</noinclude> 68apukhls3fupius0f9n6wnthfay25q McDonald's 0 169294 2704511 2604050 2026-09-09T12:13:22Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2704511 wikitext text/x-wiki {{skizzEkonomie}} {{Infobox Entreprise}} '''McDonald's''' ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Fastfood|Fastfoodketten]]. Et ass déi gréisst Hamburgerketten op der Welt an zerwéiert all Dag ongeféier 47 Millioune Clienten {{small|(Stand: 2025)}}. Et gi ronn 31.000 McDonald's Restaurante weltwäit. Vill vun de Restaurante vun der Firma ginn ënner [[Franchise]] bedriwwen. Besonnesch verkeeft McDonald's [[Hamburger]] (dorënner de [[Big Mac]]), Cheeseburger, Poulet, [[Fritten]], Limonad, [[Milkshak]]en an Desserten. == Geschicht == {{Kapitel Info feelt}} D'Firma gouf 1940 vum [[Richard a Maurice McDonald]] gegrënnt wéi se den éischte McDonald's Restaurant zu [[San Bernardino]], [[Kalifornien]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] opgemaach hunn. == McDonald's zu Lëtzebuerg == Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] huet déi éischt McDonald's-Filial de 17. Juli 1985<ref>Communiqué de Presse vum 7.10.2013 op RTL bei Geleeënheet vun der Ouverture vum MacDonald's an der Belle Étoile. ''Quelques mots sur McDonald's Luxembourg: Le premier restaurant McDonald's à Luxembourg a ouvert ses portes en 1985 dans l'avenue de la Gare, à quelques mètres de la gare centrale de Luxembourg''</ref> an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]], an der [[Al Avenue|Aler Avenue]], opgemaach. 2025 gouf et am Land 12 Filialen. Si ginn als [[Franchise]] vun der ''Moore Food Sàrl'' bedriwwen.<ref>[https://web.archive.org/web/20250119151241/https://mcd.lu/ Mc Donald's Luembourg / Restaurants] (nogekuckt: 20.01.2025).</ref> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:McDonald's| ]] 7ljq3ewyz5fshr01rulhhbzk8cdmql7 Michael Ande 0 177092 2704552 2026-09-09T15:12:26Z Johnny Chicago 17 nei 2704552 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Michael Ande''', gebuer de [[5. Oktober]] [[1944]] zu [[Bad Wiessee]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]]. Dem Michael Ande seng bekanntste Roll ass déi vum Kriminalassistent ''Gerd Heymann'' an der ZDF-Krimiserie ''DerAlte'' an där hie vun 1977 bis 2016 a 401 Episoden ze gesi war. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1955: ''[[Marianne (Film 1955)|Mariannne]]'' - Regie: [[Julien Duvivier]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hold]], [[Horst Buchholz]] - (als Klein-Felix) * 1955: ''Ich weiß, wofür ich lebe'' - Regie: [[Paul Verhoeven (däitsche Filmregisseur)|Paul Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Luise Ullrich]], [[Robert Freitag]] - (als Pit) * 1955: ''Griff nach den Sternen'' - Regie: [[Carl-Heinz Schroth]] - Haaptacteuren: [[Erik Schumann]], [[Liselotte Pulver]] - (als Peppino) * 1956: ''Zärtliches Geheimnis'' - Regie: [[Wolfgang Schleif]] - Haaptacteuren: [[Hans Söhnker]], [[Edith Mill]] - (als Rosmarin von Stetten/Thymian Retzer) * 1956: ''Die Stimme der Sehnsucht'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Schock]], [[Christine Kaufmann]] * 1956: ''Die Trapp-Familie'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Ruth Leuwerik]], [[Hans Holt]] - (als Werner von Trapp) * 1956: ''Das Hirtenlied vom Kaisertal'' - Regie: [[Max Michel]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Bollmann]], [[Erich Auer]] - (als Hansl) * 1957: ''Die Prinzessin von St. Wolfgang'' - Regie: [[Harald Reinl]] - Haaptacteuren: Marianne Hold, [[Gerhard Riedmann]] - (als Franzl) * 1957: ''Der schönste Tag meines Lebens'' - Regie: [[Max Neufeld]] - Haaptacteuren: [[Joseph Egger]], [[Paul Hörbiger]] - (als Toni) * 1957: ''Skandal in Ischl'' - Regie: [[Rolf Thiele]] - Haaptacteuren: [[O.W. Fischer]], [[Elisabeth Müller]] - (als Prinz Franz) * 1957: ''El Hakim'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: O.W. Fischer, [[Nadja Tiller]] - (als den Ibrahim als Kand) * 1958: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O.E. Hasse]], [[Eva Bartok]] - (als Sergej) * 1958: ''Die Trapp-Familie in Amerika'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: Ruth Leuwerik, Hans Holt - (als Werner von Trapp) * 1958: ''Il bacio del sole'' - Regie: [[Siro Marcellini]] - Haaptacteuren: O.W. Fischer, [[Lorella De Luca]] * 1958: ''Majestät auf Abwegen'' - Regie: [[Robert A. Stemmle]] - Haaptacteuren: [[Fita Benkhoff]], [[Chariklia Baxevanos]] - (als Maximilian) * 1959: ''Wenn die Glocken hell erklingen'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Willy Birgel]], [[Ellen Schwiers]] - (als Michael) * 1964: ''Verdammt zur Sünde'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Martin Held]], [[Hildegard Knef]] - (als Albert) * 1970: ''Der Paradiesgarten'' - Regie: [[Bernd Schwamm]] - Haaptacteuren: [[Silvia M. Andragora]], [[Patrick Milton]] * 1971: ''Treasure Island'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Jacques Dacqmine]], [[Georges Riquier]] - (als Jim Hawkins) * 1971: ''Die Utopie des Damenschneiders Wilhelm Weitling'' - Regie: [[Uschi Reich]] - Haaptacteuren: [[Peter Böhlke]], [[Johannes Buzalski]] * 1978: ''Zurück auf Los!'' - Regie: [[Pierre Sanoussi-Bliss]] - Haaptacteuren: Pierre Sanoussi-Bliss, [[Doris Dörrie]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1963: ''Die Grotte'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Kehlmann]] - Haaptacteuren: [[Carl-Heinz Schroth]], [[Alois Maria Giani]] - (als Alexis) * 1966-1967: '' Die Schatzinsel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - (12 Episoden) * 1969: ''Finke & Co.'' - (TV -Serie) - (4 Episoden) * 1975-1998: ''Derrick.'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1977-2016: ''Der Alte.'' - (TV-Serie) - (401 Episoden) * 1977-1988: ''Polizeiinspektion 1'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1983: ''Liebe Melanie'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Stella Adorf]], [[Senta Berger]] - (als Martin Reich) * 2013: ''SOKO München'' - (TV -Serie) - (1 Episod) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Ande Michael}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] rj7tkm49ruq9uepmkd8ohap4wtc3p8i 2704553 2704552 2026-09-09T15:16:05Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2704553 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Michael Ande''', gebuer de [[5. Oktober]] [[1944]] zu [[Bad Wiessee]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]]. Dem Michael Ande seng bekanntste Roll ass déi vum Kriminalassistent ''Gerd Heymann'' an der ZDF-Krimiserie ''DerAlte'' an där hie vun 1977 bis 2016 a 401 Episoden ze gesi war. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1955: ''[[Marianne (Film 1955)|Mariannne]]'' - Regie: [[Julien Duvivier]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hold]], [[Horst Buchholz]] - (als Klein-Felix) * 1955: ''Ich weiß, wofür ich lebe'' - Regie: [[Paul Verhoeven (däitsche Filmregisseur)|Paul Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Luise Ullrich]], [[Robert Freitag]] - (als Pit) * 1955: ''Griff nach den Sternen'' - Regie: [[Carl-Heinz Schroth]] - Haaptacteuren: [[Erik Schumann]], [[Liselotte Pulver]] - (als Peppino) * 1956: ''Zärtliches Geheimnis'' - Regie: [[Wolfgang Schleif]] - Haaptacteuren: [[Hans Söhnker]], [[Edith Mill]] - (als Rosmarin von Stetten/Thymian Retzer) * 1956: ''Die Stimme der Sehnsucht'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Schock]], [[Christine Kaufmann]] * 1956: ''Die Trapp-Familie'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Ruth Leuwerik]], [[Hans Holt]] - (als Werner von Trapp) * 1956: ''Das Hirtenlied vom Kaisertal'' - Regie: [[Max Michel]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Bollmann]], [[Erich Auer]] - (als Hansl) * 1957: ''Die Prinzessin von St. Wolfgang'' - Regie: [[Harald Reinl]] - Haaptacteuren: Marianne Hold, [[Gerhard Riedmann]] - (als Franzl) * 1957: ''Der schönste Tag meines Lebens'' - Regie: [[Max Neufeld]] - Haaptacteuren: [[Joseph Egger]], [[Paul Hörbiger]] - (als Toni) * 1957: ''[[Skandal in Ischl]]'' - Regie: [[Rolf Thiele]] - Haaptacteuren: [[O.W. Fischer]], [[Elisabeth Müller]] - (als Prinz Franz) * 1957: ''El Hakim'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: O.W. Fischer, [[Nadja Tiller]] - (als den Ibrahim als Kand) * 1958: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O.E. Hasse]], [[Eva Bartok]] - (als Sergej) * 1958: ''Die Trapp-Familie in Amerika'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: Ruth Leuwerik, Hans Holt - (als Werner von Trapp) * 1958: ''Il bacio del sole'' - Regie: [[Siro Marcellini]] - Haaptacteuren: O.W. Fischer, [[Lorella De Luca]] * 1958: ''Majestät auf Abwegen'' - Regie: [[Robert A. Stemmle]] - Haaptacteuren: [[Fita Benkhoff]], [[Chariklia Baxevanos]] - (als Maximilian) * 1959: ''Wenn die Glocken hell erklingen'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Willy Birgel]], [[Ellen Schwiers]] - (als Michael) * 1964: ''Verdammt zur Sünde'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Martin Held]], [[Hildegard Knef]] - (als Albert) * 1970: ''Der Paradiesgarten'' - Regie: [[Bernd Schwamm]] - Haaptacteuren: [[Silvia M. Andragora]], [[Patrick Milton]] * 1971: ''Treasure Island'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Jacques Dacqmine]], [[Georges Riquier]] - (als Jim Hawkins) * 1971: ''Die Utopie des Damenschneiders Wilhelm Weitling'' - Regie: [[Uschi Reich]] - Haaptacteuren: [[Peter Böhlke]], [[Johannes Buzalski]] * 1978: ''Zurück auf Los!'' - Regie: [[Pierre Sanoussi-Bliss]] - Haaptacteuren: Pierre Sanoussi-Bliss, [[Doris Dörrie]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1963: ''Die Grotte'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Kehlmann]] - Haaptacteuren: [[Carl-Heinz Schroth]], [[Alois Maria Giani]] - (als Alexis) * 1966-1967: '' Die Schatzinsel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - (12 Episoden) * 1969: ''Finke & Co.'' - (TV -Serie) - (4 Episoden) * 1975-1998: ''Derrick.'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1977-2016: ''Der Alte.'' - (TV-Serie) - (401 Episoden) * 1977-1988: ''Polizeiinspektion 1'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1983: ''Liebe Melanie'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Stella Adorf]], [[Senta Berger]] - (als Martin Reich) * 2013: ''SOKO München'' - (TV -Serie) - (1 Episod) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Ande Michael}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] fp0zc9y7akkt49x7di1jo5yfzhf4u9e 2704562 2704553 2026-09-09T15:27:27Z GilPe 14980 2704562 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Michael Ande''', gebuer de [[5. Oktober]] [[1944]] zu [[Bad Wiessee]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]]. Dem Michael Ande seng bekanntst Roll ass déi vum Kriminalassistent ''Gerd Heymann'' an der ZDF-Krimiserie ''Der Alte'' an där hie vun 1977 bis 2016 a 401 Episoden ze gesi war. == Filmographie == === als Schauspiller === ==== Kino ==== * 1955: ''[[Marianne (Film 1955)|Mariannne]]'' - Regie: [[Julien Duvivier]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hold]], [[Horst Buchholz]] - (als Klein-Felix) * 1955: ''Ich weiß, wofür ich lebe'' - Regie: [[Paul Verhoeven (däitsche Filmregisseur)|Paul Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Luise Ullrich]], [[Robert Freitag]] - (als Pit) * 1955: ''Griff nach den Sternen'' - Regie: [[Carl-Heinz Schroth]] - Haaptacteuren: [[Erik Schumann]], [[Liselotte Pulver]] - (als Peppino) * 1956: ''Zärtliches Geheimnis'' - Regie: [[Wolfgang Schleif]] - Haaptacteuren: [[Hans Söhnker]], [[Edith Mill]] - (als Rosmarin von Stetten/Thymian Retzer) * 1956: ''Die Stimme der Sehnsucht'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Schock]], [[Christine Kaufmann]] * 1956: ''Die Trapp-Familie'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Ruth Leuwerik]], [[Hans Holt]] - (als Werner von Trapp) * 1956: ''Das Hirtenlied vom Kaisertal'' - Regie: [[Max Michel]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Bollmann]], [[Erich Auer]] - (als Hansl) * 1957: ''Die Prinzessin von St. Wolfgang'' - Regie: [[Harald Reinl]] - Haaptacteuren: Marianne Hold, [[Gerhard Riedmann]] - (als Franzl) * 1957: ''Der schönste Tag meines Lebens'' - Regie: [[Max Neufeld]] - Haaptacteuren: [[Joseph Egger]], [[Paul Hörbiger]] - (als Toni) * 1957: ''[[Skandal in Ischl]]'' - Regie: [[Rolf Thiele]] - Haaptacteuren: [[O.W. Fischer]], [[Elisabeth Müller]] - (als Prinz Franz) * 1957: ''El Hakim'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: O.W. Fischer, [[Nadja Tiller]] - (als den Ibrahim als Kand) * 1958: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O.E. Hasse]], [[Eva Bartok]] - (als Sergej) * 1958: ''Die Trapp-Familie in Amerika'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: Ruth Leuwerik, Hans Holt - (als Werner von Trapp) * 1958: ''Il bacio del sole'' - Regie: [[Siro Marcellini]] - Haaptacteuren: O.W. Fischer, [[Lorella De Luca]] * 1958: ''Majestät auf Abwegen'' - Regie: [[Robert A. Stemmle]] - Haaptacteuren: [[Fita Benkhoff]], [[Chariklia Baxevanos]] - (als Maximilian) * 1959: ''Wenn die Glocken hell erklingen'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Willy Birgel]], [[Ellen Schwiers]] - (als Michael) * 1964: ''Verdammt zur Sünde'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Martin Held]], [[Hildegard Knef]] - (als Albert) * 1970: ''Der Paradiesgarten'' - Regie: [[Bernd Schwamm]] - Haaptacteuren: [[Silvia M. Andragora]], [[Patrick Milton]] * 1971: ''Treasure Island'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Jacques Dacqmine]], [[Georges Riquier]] - (als Jim Hawkins) * 1971: ''Die Utopie des Damenschneiders Wilhelm Weitling'' - Regie: [[Uschi Reich]] - Haaptacteuren: [[Peter Böhlke]], [[Johannes Buzalski]] * 1978: ''Zurück auf Los!'' - Regie: [[Pierre Sanoussi-Bliss]] - Haaptacteuren: Pierre Sanoussi-Bliss, [[Doris Dörrie]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1963: ''Die Grotte'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Kehlmann]] - Haaptacteuren: [[Carl-Heinz Schroth]], [[Alois Maria Giani]] - (als Alexis) * 1966-1967: ''Die Schatzinsel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - (12 Episoden) * 1969: ''Finke & Co.'' - (TV -Serie) - (4 Episoden) * 1975-1998: ''Derrick.'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1977-2016: ''Der Alte.'' - (TV-Serie) - (401 Episoden) * 1977-1988: ''Polizeiinspektion 1'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1983: ''Liebe Melanie'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Stella Adorf]], [[Senta Berger]] - (als Martin Reich) * 2013: ''SOKO München'' - (TV -Serie) - (1 Episod) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Ande Michael}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] etf4p50sjrtb9wfgncjyl07sluza2mg Rudolf Noelte 0 177093 2704554 2026-09-09T15:18:10Z Johnny Chicago 17 nei 2704554 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Rudolf Noelte''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1921]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[8. November]] [[2002]] zu [[Garmisch-Partenkirchen]], war en [[Däitschland|däitschen]] Theater- a [[Filmregisseur]]. == Filmograpie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1968: ''[[Das Schloß (Film)|Das Schloss]]'' - Haaptacteuren: [[Maximilian Schell]], [[Cordula Trantow]], [[Helmut Qualtinger]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1957: ''Pygmalion'' - Haaptacteuren: [[Amy Frank]], [[Heinz Hinze]], [[Margret Homeyer]] * 1957: ''Draußen vor der Tür'' - Haaptacteuren: [[Paul Edwin Roth]], [[Eva Kotthaus]], [[Lili Schoenborn-Anspach]] * 1960: ''Abendstunde im Spätherbst'' - Haaptacteuren: [[Ernst Schröder]], [[Friedrich Maurer]], [[Günter Meisner]] * 1961: ''Die Kassette'' - Haaptacteuren: [[Theo Lingen]], [[Bruni Löbel]], [[Regine Lutz]] * 1961: ''Die Wildente'' - Haaptacteuren: [[Dieter Borsche]], [[Werner Hinz]], [[Sabine Sinjen]] * 1963: ''König Ödipus'' - Haaptacteuren: [[Thomas Holtzmann]], [[Ernst Fritz Fürbringer]], [[Marianne Hoppe]] * 1963: ''Maria Magdalena'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Helmut Griem]], [[Uwe Friedrichsen]] * 1963: ''Das Band'' - Haaptacteuren: [[Christian Doermer]], [[Günther Hadank]], Paul Edwin Roth * 1964: ''Der Kammersänger'' - Haaptacteuren: [[Will Quadflieg]], [[Antje Weisgerber]] * 1966: ''Irrungen - Wirrungen'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Christoph Bantzer]], [[Petra von der Linde]] * 1966: ''Die Fliegen'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, Thomas Holtzmann, Cordula Trantow * 1966: ''Woyzeck'' - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Georg Lehn]], [[Maria Emo]] * 1970: ''Der Kirschgarten'' - Haaptacteuren: [[Maria Wimmer]], [[Cordula Trantow]] * 1976: ''Der Menschenfeind'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Werner Kreindl]], [[Johanna Liebeneiner]] * 1977: ''Der Todestanz'' - Haaptacteuren: [[Bernhard Minetti]], [[Elfriede Rückert]], Paul Edwin Roth * 1977: ''Die Ratten'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Günter Lamprecht]], [[Gottfried John]] * 1978: ''Dantons Tod'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], Christian Quadflieg, [[Birgit Doll]], [[Senta Berger]] * 1983: ''Elisabeth von England'' - Haaptacteuren: [[Maria Schell]], [[Fred Kretzer]], [[Christian Quadflieg]] * 1984: ''Michael Kramer'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Erika Wackernagel]] * 1978: ''Schluck und Jau'' - Haaptacteuren: [[Peter Fricke]], [[Guido Truger]], [[Dietlinde Turban]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Noelte Rudolf}} [[Kategorie:Däitsch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Opereregisseure]] [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1921]] [[Kategorie:Gestuerwen 2002]] s81w9opzbh1uoxur29knjpiuu0tgnsq 2704555 2704554 2026-09-09T15:20:49Z Johnny Chicago 17 /* Um Spaweck */ 2704555 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Rudolf Noelte''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1921]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[8. November]] [[2002]] zu [[Garmisch-Partenkirchen]], war en [[Däitschland|däitschen]] Theater- a [[Filmregisseur]]. == Filmograpie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1968: ''[[Das Schloß (Film)|Das Schloss]]'' - Haaptacteuren: [[Maximilian Schell]], [[Cordula Trantow]], [[Helmut Qualtinger]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1957: ''Pygmalion'' - Haaptacteuren: [[Amy Frank]], [[Heinz Hinze]], [[Margret Homeyer]] * 1957: ''Draußen vor der Tür'' - Haaptacteuren: [[Paul Edwin Roth]], [[Eva Kotthaus]], [[Lili Schoenborn-Anspach]] * 1960: ''Abendstunde im Spätherbst'' - Haaptacteuren: [[Ernst Schröder]], [[Friedrich Maurer]], [[Günter Meisner]] * 1961: ''Die Kassette'' - Haaptacteuren: [[Theo Lingen]], [[Bruni Löbel]], [[Regine Lutz]] * 1961: ''Die Wildente'' - Haaptacteuren: [[Dieter Borsche]], [[Werner Hinz]], [[Sabine Sinjen]] * 1963: ''König Ödipus'' - Haaptacteuren: [[Thomas Holtzmann]], [[Ernst Fritz Fürbringer]], [[Marianne Hoppe]] * 1963: ''Maria Magdalena'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Helmut Griem]], [[Uwe Friedrichsen]] * 1963: ''Das Band'' - Haaptacteuren: [[Christian Doermer]], [[Günther Hadank]], Paul Edwin Roth * 1964: ''Der Kammersänger'' - Haaptacteuren: [[Will Quadflieg]], [[Antje Weisgerber]] * 1966: ''Irrungen - Wirrungen'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Christoph Bantzer]], [[Petra von der Linde]] * 1966: ''Die Fliegen'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, Thomas Holtzmann, Cordula Trantow * 1966: ''Woyzeck'' - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Georg Lehn]], [[Maria Emo]] * 1970: ''Der Kirschgarten'' - Haaptacteuren: [[Maria Wimmer]], [[Cordula Trantow]] * 1976: ''Der Menschenfeind'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Werner Kreindl]], [[Johanna Liebeneiner]] * 1977: ''Der Todestanz'' - Haaptacteuren: [[Bernhard Minetti]], [[Elfriede Rückert]], Paul Edwin Roth * 1977: ''Die Ratten'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Günter Lamprecht]], [[Gottfried John]] * 1978: ''Dantons Tod'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], Christian Quadflieg, [[Birgit Doll]], [[Senta Berger]] * 1983: ''Elisabeth von England'' - Haaptacteuren: [[Maria Schell]], [[Fred Kretzer]], [[Christian Quadflieg]] * 1984: ''Michael Kramer'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Erika Wackernagel]] * 1978: ''Schluck und Jau'' - Haaptacteuren: [[Peter Fricke]], [[Guido Truger]], [[Dietlinde Turban]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Noelte Rudolf}} [[Kategorie:Däitsch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1921]] [[Kategorie:Gestuerwen 2002]] 7rd4slt727uwhgc1mkrsrurys1kcalw 2704556 2704555 2026-09-09T15:21:51Z Johnny Chicago 17 /* Televisioun (Auswiel) */ 2704556 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Rudolf Noelte''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1921]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[8. November]] [[2002]] zu [[Garmisch-Partenkirchen]], war en [[Däitschland|däitschen]] Theater- a [[Filmregisseur]]. == Filmograpie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1968: ''[[Das Schloß (Film)|Das Schloss]]'' - Haaptacteuren: [[Maximilian Schell]], [[Cordula Trantow]], [[Helmut Qualtinger]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1957: ''Pygmalion'' - Haaptacteuren: [[Amy Frank]], [[Heinz Hinze]], [[Margret Homeyer]] * 1957: ''Draußen vor der Tür'' - Haaptacteuren: [[Paul Edwin Roth]], [[Eva Kotthaus]], [[Lili Schoenborn-Anspach]] * 1960: ''Abendstunde im Spätherbst'' - Haaptacteuren: [[Ernst Schröder]], [[Friedrich Maurer]], [[Günter Meisner]] * 1961: ''Die Kassette'' - Haaptacteuren: [[Theo Lingen]], [[Bruni Löbel]], [[Regine Lutz]] * 1961: ''Die Wildente'' - Haaptacteuren: [[Dieter Borsche]], [[Werner Hinz]], [[Sabine Sinjen]] * 1963: ''König Ödipus'' - Haaptacteuren: [[Thomas Holtzmann]], [[Ernst Fritz Fürbringer]], [[Marianne Hoppe]] * 1963: ''Maria Magdalena'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Helmut Griem]], [[Uwe Friedrichsen]] * 1963: ''Das Band'' - Haaptacteuren: [[Christian Doermer]], [[Günther Hadank]], Paul Edwin Roth * 1964: ''Der Kammersänger'' - Haaptacteuren: [[Will Quadflieg]], [[Antje Weisgerber]] * 1966: ''Irrungen - Wirrungen'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Christoph Bantzer]], [[Petra von der Linde]] * 1966: ''Die Fliegen'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, Thomas Holtzmann, Cordula Trantow * 1966: ''Woyzeck'' - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Georg Lehn]], [[Maria Emo]] * 1970: ''Der Kirschgarten'' - Haaptacteuren: [[Maria Wimmer]], Cordula Trantow * 1976: ''Der Menschenfeind'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Werner Kreindl]], [[Johanna Liebeneiner]] * 1977: ''Der Todestanz'' - Haaptacteuren: [[Bernhard Minetti]], [[Elfriede Rückert]], Paul Edwin Roth * 1977: ''Die Ratten'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Günter Lamprecht]], [[Gottfried John]] * 1978: ''Dantons Tod'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], Christian Quadflieg, [[Birgit Doll]], [[Senta Berger]] * 1983: ''Elisabeth von England'' - Haaptacteuren: [[Maria Schell]], [[Fred Kretzer]], [[Christian Quadflieg]] * 1984: ''Michael Kramer'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Erika Wackernagel]] * 1978: ''Schluck und Jau'' - Haaptacteuren: [[Peter Fricke]], [[Guido Truger]], [[Dietlinde Turban]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Noelte Rudolf}} [[Kategorie:Däitsch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1921]] [[Kategorie:Gestuerwen 2002]] 1kbfr9wj94zglk18n797qtuxnd4qgej 2704564 2704556 2026-09-09T15:28:26Z GilPe 14980 2704564 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Rudolf Noelte''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1921]] zu [[Berlin]], a gestuerwen den [[8. November]] [[2002]] zu [[Garmisch-Partenkirchen]], war en [[Däitschland|däitschen]] Theater- a [[Filmregisseur]]. == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1968: ''[[Das Schloß (Film)|Das Schloss]]'' - Haaptacteuren: [[Maximilian Schell]], [[Cordula Trantow]], [[Helmut Qualtinger]] ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1957: ''Pygmalion'' - Haaptacteuren: [[Amy Frank]], [[Heinz Hinze]], [[Margret Homeyer]] * 1957: ''Draußen vor der Tür'' - Haaptacteuren: [[Paul Edwin Roth]], [[Eva Kotthaus]], [[Lili Schoenborn-Anspach]] * 1960: ''Abendstunde im Spätherbst'' - Haaptacteuren: [[Ernst Schröder (Schauspiller)|Ernst Schröder]], [[Friedrich Maurer]], [[Günter Meisner]] * 1961: ''Die Kassette'' - Haaptacteuren: [[Theo Lingen]], [[Bruni Löbel]], [[Regine Lutz]] * 1961: ''Die Wildente'' - Haaptacteuren: [[Dieter Borsche]], [[Werner Hinz]], [[Sabine Sinjen]] * 1963: ''König Ödipus'' - Haaptacteuren: [[Thomas Holtzmann]], [[Ernst Fritz Fürbringer]], [[Marianne Hoppe]] * 1963: ''Maria Magdalena'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Helmut Griem]], [[Uwe Friedrichsen]] * 1963: ''Das Band'' - Haaptacteuren: [[Christian Doermer]], [[Günther Hadank]], Paul Edwin Roth * 1964: ''Der Kammersänger'' - Haaptacteuren: [[Will Quadflieg]], [[Antje Weisgerber]] * 1966: ''Irrungen - Wirrungen'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Christoph Bantzer]], [[Petra von der Linde]] * 1966: ''Die Fliegen'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, Thomas Holtzmann, Cordula Trantow * 1966: ''Woyzeck'' - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Georg Lehn]], [[Maria Emo]] * 1970: ''Der Kirschgarten'' - Haaptacteuren: [[Maria Wimmer]], Cordula Trantow * 1976: ''Der Menschenfeind'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Werner Kreindl]], [[Johanna Liebeneiner]] * 1977: ''Der Todestanz'' - Haaptacteuren: [[Bernhard Minetti]], [[Elfriede Rückert]], Paul Edwin Roth * 1977: ''Die Ratten'' - Haaptacteuren: Cordula Trantow, [[Günter Lamprecht]], [[Gottfried John]] * 1978: ''Dantons Tod'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], Christian Quadflieg, [[Birgit Doll]], [[Senta Berger]] * 1983: ''Elisabeth von England'' - Haaptacteuren: [[Maria Schell]], [[Fred Kretzer]], [[Christian Quadflieg]] * 1984: ''Michael Kramer'' - Haaptacteuren: Will Quadflieg, [[Erika Wackernagel]] * 1978: ''Schluck und Jau'' - Haaptacteuren: [[Peter Fricke]], [[Guido Truger]], [[Dietlinde Turban]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Noelte Rudolf}} [[Kategorie:Däitsch Theaterregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1921]] [[Kategorie:Gestuerwen 2002]] 0ub9vqyijtgn0luptuf8gd8eiphg8ys Konrad Sabrautzky 0 177094 2704565 2026-09-09T15:30:24Z Johnny Chicago 17 nei 2704565 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Konrad Sabrautzky''', gebuer de [[15. Oktober]] [[1948]] zu [[Walsrode]], ass en [[Däitschland|däitscher]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. == Filmographie == === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1971: ''Liebe Eltern'' - (Kuerzfilm) * 1972: ''Ich, Eva'' - (Kuerzfilm) * 1973: ''Duell'' - (Kuerzfilm) * 1975: ''Protokoll'' - (Kuerzfilm) ==== Televisioun ==== * 1974: ''Zwangspause'' - (TV-Film) - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ilsemarie Schnering]], [[Elmar Schulte]], [[Friedrich von Bülow]] * 1976: ''Eine schlimme oder eine gute Zeit'' - (TV-Film) - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edwin Noel]], [[Barbara Rütting]] * 1978: ''Notsignale'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1979: ''Wo die Liebe hinfällt '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Brigitte Horney]], [[Gustav Knuth]], [[René Deltgen]], [[Heidelinde Weis]] * 1979: ''Drei Freundinnen '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Karin Baal]], [[Brigitte Janner]], [[Gerd Baltus]] * 1979: ''Wunder einer Nacht '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Heidemarie Hatheyer]], Brigitte Horney, Barbara Rütting * 1979: ''Max und Traudl '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Aenne Nau]], [[Wolf Harnisch]], [[Hannelore Hoger]] * 1978: ''Frau W.'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1978: ''Eckel und Binder'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1979: ''Baldauf'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1980: ''Un-Ruhestand - Geschichten vom Älterwerden'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1980: ''Sternensommer'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Renate Schroeter]] * 1983: ''Traumlage'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Richard Haller]], Karin Baal * 1983: ''Unternehmen Arche Noah'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Karin Baal, [[Fritz Lichtenhahn]], [[Paul Dahlke]] * 1984: ''Alles aus Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elisabeth Bergner]], [[Henry van Lyck]], [[Simone Rethel]] * 1984: ''Rummelplatzgeschichten'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] * 1985: ''Alte Gauner'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1986: ''Tür an Tür'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edda Seippel]], [[Therese Lohner]] * 1986: ''Eine Schülerliebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Witta Pohl, [[Gerhard Gundel]] * 1986: ''Ein fernes Leben'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Günther Maria Halmer]], Hannelore Hoger * 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner, [[Maja Maranow]] * 1991: ''Scheidung a la carte'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Vadim Glowna]], Karin Baal * 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] * 1992: ''Judith'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Viorel Iliescu]], [[Stella Avni]] * 1994-2000: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) * 1995: ''Spreebogen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Rolf Hoppe]], [[Traugott Buhre]] * 1995: ''Zu treuen Händen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Sophie von Kessel]], [[Peter Roggisch]], [[Rolf Hoppe]] * 1995: ''Verrückt nach dir'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elke Czischek]], [[Bernd Michael Lade]] * 1996: ''Zwei vom gleichen Schlag'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Claudia Michelsen]], [[Petra Kleinert]], [[Walter Kreye]] * 1997: ''Lea Katz - Die Kriminalpsychologin: Das wilde Kind'' - (TV-Film) * 1997: ''Kabel und Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Anne-Marie Bubke]], [[Moritz Bleibtreu]] * 1998: ''Tod auf Amrum'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Christian Berkel]], [[Andrea Sawatzki]], [[Tobias Nath]] * 1999: ''Gefährliche Hochzeit'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Ann-Kathrin Kramer]] * 2000: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1994-2000: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) * 2003: ''Freundinnen für immer'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jennifer Nitsch]], [[Susanna Simon]], [[Horst Janson]] * 2005: ''Comedy-Schiff'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Dagmar Biener]], Horst Janson, [[Marie-Luise Marjan]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Sabrautzky Konrad}} [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1948]] n5qvk1nn21evy0zclwn5bhzibs169v3 2704568 2704565 2026-09-09T15:33:41Z Johnny Chicago 17 2704568 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Konrad Sabrautzky''', gebuer de [[15. Oktober]] [[1948]] zu [[Walsrode]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. == Filmographie == === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1971: ''Liebe Eltern'' - (Kuerzfilm) * 1972: ''Ich, Eva'' - (Kuerzfilm) * 1973: ''Duell'' - (Kuerzfilm) * 1975: ''Protokoll'' - (Kuerzfilm) ==== Televisioun ==== * 1974: ''Zwangspause'' - (TV-Film) - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ilsemarie Schnering]], [[Elmar Schulte]], [[Friedrich von Bülow]] * 1976: ''Eine schlimme oder eine gute Zeit'' - (TV-Film) - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edwin Noel]], [[Barbara Rütting]] * 1978: ''Notsignale'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1979: ''Wo die Liebe hinfällt '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Brigitte Horney]], [[Gustav Knuth]], [[René Deltgen]], [[Heidelinde Weis]] * 1979: ''Drei Freundinnen '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Karin Baal]], [[Brigitte Janner]], [[Gerd Baltus]] * 1979: ''Wunder einer Nacht '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Heidemarie Hatheyer]], Brigitte Horney, Barbara Rütting * 1979: ''Max und Traudl '' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Aenne Nau]], [[Wolf Harnisch]], [[Hannelore Hoger]] * 1978: ''Frau W.'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1978: ''Eckel und Binder'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1979: ''Baldauf'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1980: ''Un-Ruhestand - Geschichten vom Älterwerden'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1980: ''Sternensommer'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Renate Schroeter]] * 1983: ''Traumlage'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Richard Haller]], Karin Baal * 1983: ''Unternehmen Arche Noah'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Karin Baal, [[Fritz Lichtenhahn]], [[Paul Dahlke]] * 1984: ''Alles aus Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elisabeth Bergner]], [[Henry van Lyck]], [[Simone Rethel]] * 1984: ''Rummelplatzgeschichten'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] * 1985: ''Alte Gauner'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1986: ''Tür an Tür'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edda Seippel]], [[Therese Lohner]] * 1986: ''Eine Schülerliebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Witta Pohl, [[Gerhard Gundel]] * 1986: ''Ein fernes Leben'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Günther Maria Halmer]], Hannelore Hoger * 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner, [[Maja Maranow]] * 1991: ''Scheidung a la carte'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Vadim Glowna]], Karin Baal * 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] * 1992: ''Judith'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Viorel Iliescu]], [[Stella Avni]] * 1994-2000: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) * 1995: ''Spreebogen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Rolf Hoppe]], [[Traugott Buhre]] * 1995: ''Zu treuen Händen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Sophie von Kessel]], [[Peter Roggisch]], [[Rolf Hoppe]] * 1995: ''Verrückt nach dir'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elke Czischek]], [[Bernd Michael Lade]] * 1996: ''Zwei vom gleichen Schlag'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Claudia Michelsen]], [[Petra Kleinert]], [[Walter Kreye]] * 1997: ''Lea Katz - Die Kriminalpsychologin: Das wilde Kind'' - (TV-Film) * 1997: ''Kabel und Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Anne-Marie Bubke]], [[Moritz Bleibtreu]] * 1998: ''Tod auf Amrum'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Christian Berkel]], [[Andrea Sawatzki]], [[Tobias Nath]] * 1999: ''Gefährliche Hochzeit'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Ann-Kathrin Kramer]] * 2000: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1994-2000: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) * 2003: ''Freundinnen für immer'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jennifer Nitsch]], [[Susanna Simon]], [[Horst Janson]] * 2005: ''Comedy-Schiff'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Dagmar Biener]], Horst Janson, [[Marie-Luise Marjan]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Sabrautzky Konrad}} [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1948]] 6vgxx8otk7qg7zv8kunswpiv41bcc7h 2704583 2704568 2026-09-09T16:10:22Z GilPe 14980 2704583 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Konrad Sabrautzky''', gebuer de [[15. Oktober]] [[1948]] zu [[Walsrode]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. == Filmographie == === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1971: ''Liebe Eltern'' - (Kuerzfilm) * 1972: ''Ich, Eva'' - (Kuerzfilm) * 1973: ''Duell'' - (Kuerzfilm) * 1975: ''Protokoll'' - (Kuerzfilm) ==== Televisioun ==== * 1974: ''Zwangspause'' - (TV-Film) - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ilsemarie Schnering]], [[Elmar Schulte]], [[Friedrich von Bülow]] * 1976: ''Eine schlimme oder eine gute Zeit'' - (TV-Film) - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edwin Noel]], [[Barbara Rütting]] * 1978: ''Notsignale'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1979: ''Wo die Liebe hinfällt'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Brigitte Horney]], [[Gustav Knuth]], [[René Deltgen]], [[Heidelinde Weis]] * 1979: ''Drei Freundinnen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Karin Baal]], [[Brigitte Janner]], [[Gerd Baltus]] * 1979: ''Wunder einer Nacht'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Heidemarie Hatheyer]], Brigitte Horney, Barbara Rütting * 1979: ''Max und Traudl'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Aenne Nau]], [[Wolf Harnisch]], [[Hannelore Hoger]] * 1978: ''Frau W.'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1978: ''Eckel und Binder'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1979: ''Baldauf'' - (TV-Film) - (Kuerzfilm) * 1980: ''Un-Ruhestand - Geschichten vom Älterwerden'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1980: ''Sternensommer'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Renate Schroeter]] * 1983: ''Traumlage'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Richard Haller]], Karin Baal * 1983: ''Unternehmen Arche Noah'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Karin Baal, [[Fritz Lichtenhahn]], [[Paul Dahlke]] * 1984: ''Alles aus Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elisabeth Bergner]], [[Henry van Lyck]], [[Simone Rethel]] * 1984: ''Rummelplatzgeschichten'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] * 1985: ''Alte Gauner'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1986: ''Tür an Tür'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edda Seippel]], [[Therese Lohner]] * 1986: ''Eine Schülerliebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Witta Pohl, [[Gerhard Gundel]] * 1986: ''Ein fernes Leben'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Günther Maria Halmer]], Hannelore Hoger * 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner, [[Maja Maranow]] * 1991: ''Scheidung a la carte'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Vadim Glowna]], Karin Baal * 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] * 1992: ''Judith'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Viorel Iliescu]], [[Stella Avni]] * 1994-2000: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) * 1995: ''Spreebogen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Rolf Hoppe]], [[Traugott Buhre]] * 1995: ''Zu treuen Händen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Sophie von Kessel]], [[Peter Roggisch]], [[Rolf Hoppe]] * 1995: ''Verrückt nach dir'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Elke Czischek]], [[Bernd Michael Lade]] * 1996: ''Zwei vom gleichen Schlag'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Claudia Michelsen]], [[Petra Kleinert]], [[Walter Kreye]] * 1997: ''Lea Katz - Die Kriminalpsychologin: Das wilde Kind'' - (TV-Film) * 1997: ''Kabel und Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Anne-Marie Bubke]], [[Moritz Bleibtreu]] * 1998: ''Tod auf Amrum'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Christian Berkel]], [[Andrea Sawatzki]], [[Tobias Nath]] * 1999: ''Gefährliche Hochzeit'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Ann-Kathrin Kramer]] * 2000: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1994-2000: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) * 2003: ''Freundinnen für immer'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jennifer Nitsch]], [[Susanna Simon]], [[Horst Janson]] * 2005: ''Comedy-Schiff'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Dagmar Biener]], Horst Janson, [[Marie-Luise Marjan]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Sabrautzky Konrad}} [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1948]] ovv43rgmqa8ewc3zn6yosb379lklwtj Renate Schroeter 0 177095 2704569 2026-09-09T15:35:46Z Johnny Chicago 17 nei 2704569 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Renate Schroeter''', gebuer de [[27. September]] [[1939]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[3. Abrëll]] [[2017]] zu [[Freiburg im Breisgau]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. == Filmographie == === als Schauspillerin === ==== Kino ==== * 1977: ''[[La dentellière]]'' - Regie: [[Claude Goretta]] - Haaptacteuren: [[Isabelle Huppert]], [[Yves Beneyton]] - (als Marianne) * 1979: ''Kneuss'' - Regie: [[Gaudenz Meili]] - Haaptacteuren: [[Ingold Wildenauer]], [[Harald Leipnitz]] - (als Cecile) * 1983: ''TransAtlantique'' - Regie: [[Hans-Ulrich Schlumpf]] - Haaptacteuren: [[Zaira Zambelli]], [[Roger Jendly]] - (als Marianne) * 1983: ''Killer aus Forida'' - Regie: [[Klaus Schaffhauser]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Markus Busch]] * 1983: ''Teddy Bär'' - Regie: [[Rolf Lyssy]] - Haaptacteuren: Rolf Lyssy, [[Christoph Schwegler]] - (als Loredana Reinhardt) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1959: ''Die Ratten'' - (TV-Film) - Regie: [[John Olden]] - Haaptacteuren: [[Walther Süssenguth]], [[Ingrid Andree]] - (als Walburga Hassenreuther) * 1964: ''Nach Ladenschluss'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Dietmar Schönherr]], [[Matthias Fuchs]] - (als Lisa Beitz) * 1964: ''Tom und seine Söhne'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Alfred Schieske]], [[Traute Rose]] - (als Eileen Tierney) * 1964: ''Haus Herzenstod'' - (TV-Film) - Regie: [[Detlof Krüger]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Forster]], [[Gisela Trowe]] - (als Elfie) * 1966: ''Hafenpolizei'' - (TV-Seried) - (1 Episod) * 1969: ''Die Kleinbürger'' - (TV-Film) - Regie: [[Werner Schlechte]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Engels]], [[Maria Singer]] - (als Tatjana) * 1970-2002: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1974: ''Eine geschiedene Frau'' - (TV-Mini-Seried) - (6 Episoden) * 1974: ''Castaway'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 1975: ''Der Kommissar'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1977: ''Indiskret'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Herbert Bötticher]], [[Andrea Jonasson]] * 1982: ''Ein Fall für Zwei'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1984: ''Lenin in Zürich'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Wolf-Dietrich Berg]], [[Hans Christian Blech]] - (als Inessa Armand) * 1991-1994: ''Ein Haus in der Toscana'' - (TV-Serie) - (17 Episoden) * 1994-1998: ''Der König'' - (TV-Serie) - (23 Episoden) * 2003: ''Adelheid und ihre Mörder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1998-2007: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (49 Episoden) * 1999-2009: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 2010: ''Kein Geist für alle Fälle'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulli Baumann]] - Haaptacteuren: [[Diana Amft]], [[Stephan Luca]] - (als Hanna Harder) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schroeter Renate}} [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer1939]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] 9gvov2v8p504mnqt5pb17otpngx9ysv 2704570 2704569 2026-09-09T15:36:04Z Johnny Chicago 17 /* Um Spaweck */ 2704570 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Renate Schroeter''', gebuer de [[27. September]] [[1939]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[3. Abrëll]] [[2017]] zu [[Freiburg im Breisgau]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. == Filmographie == === als Schauspillerin === ==== Kino ==== * 1977: ''[[La dentellière]]'' - Regie: [[Claude Goretta]] - Haaptacteuren: [[Isabelle Huppert]], [[Yves Beneyton]] - (als Marianne) * 1979: ''Kneuss'' - Regie: [[Gaudenz Meili]] - Haaptacteuren: [[Ingold Wildenauer]], [[Harald Leipnitz]] - (als Cecile) * 1983: ''TransAtlantique'' - Regie: [[Hans-Ulrich Schlumpf]] - Haaptacteuren: [[Zaira Zambelli]], [[Roger Jendly]] - (als Marianne) * 1983: ''Killer aus Forida'' - Regie: [[Klaus Schaffhauser]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Markus Busch]] * 1983: ''Teddy Bär'' - Regie: [[Rolf Lyssy]] - Haaptacteuren: Rolf Lyssy, [[Christoph Schwegler]] - (als Loredana Reinhardt) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1959: ''Die Ratten'' - (TV-Film) - Regie: [[John Olden]] - Haaptacteuren: [[Walther Süssenguth]], [[Ingrid Andree]] - (als Walburga Hassenreuther) * 1964: ''Nach Ladenschluss'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Dietmar Schönherr]], [[Matthias Fuchs]] - (als Lisa Beitz) * 1964: ''Tom und seine Söhne'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Alfred Schieske]], [[Traute Rose]] - (als Eileen Tierney) * 1964: ''Haus Herzenstod'' - (TV-Film) - Regie: [[Detlof Krüger]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Forster]], [[Gisela Trowe]] - (als Elfie) * 1966: ''Hafenpolizei'' - (TV-Seried) - (1 Episod) * 1969: ''Die Kleinbürger'' - (TV-Film) - Regie: [[Werner Schlechte]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Engels]], [[Maria Singer]] - (als Tatjana) * 1970-2002: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1974: ''Eine geschiedene Frau'' - (TV-Mini-Seried) - (6 Episoden) * 1974: ''Castaway'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 1975: ''Der Kommissar'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1977: ''Indiskret'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Herbert Bötticher]], [[Andrea Jonasson]] * 1982: ''Ein Fall für Zwei'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1984: ''Lenin in Zürich'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Wolf-Dietrich Berg]], [[Hans Christian Blech]] - (als Inessa Armand) * 1991-1994: ''Ein Haus in der Toscana'' - (TV-Serie) - (17 Episoden) * 1994-1998: ''Der König'' - (TV-Serie) - (23 Episoden) * 2003: ''Adelheid und ihre Mörder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1998-2007: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (49 Episoden) * 1999-2009: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 2010: ''Kein Geist für alle Fälle'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulli Baumann]] - Haaptacteuren: [[Diana Amft]], [[Stephan Luca]] - (als Hanna Harder) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schroeter Renate}} [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1939]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] bez8teqwqz316n31xyu4lzbcc4i04fq 2704571 2704570 2026-09-09T15:37:26Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2704571 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Renate Schroeter''', gebuer de [[27. September]] [[1939]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[3. Abrëll]] [[2017]] zu [[Freiburg im Breisgau]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. == Filmographie == === als Schauspillerin === ==== Kino ==== * 1977: ''[[La dentellière (Film 1977)|La dentellière]]'' - Regie: [[Claude Goretta]] - Haaptacteuren: [[Isabelle Huppert]], [[Yves Beneyton]] - (als Marianne) * 1979: ''Kneuss'' - Regie: [[Gaudenz Meili]] - Haaptacteuren: [[Ingold Wildenauer]], [[Harald Leipnitz]] - (als Cecile) * 1983: ''TransAtlantique'' - Regie: [[Hans-Ulrich Schlumpf]] - Haaptacteuren: [[Zaira Zambelli]], [[Roger Jendly]] - (als Marianne) * 1983: ''Killer aus Forida'' - Regie: [[Klaus Schaffhauser]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Markus Busch]] * 1983: ''Teddy Bär'' - Regie: [[Rolf Lyssy]] - Haaptacteuren: Rolf Lyssy, [[Christoph Schwegler]] - (als Loredana Reinhardt) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1959: ''Die Ratten'' - (TV-Film) - Regie: [[John Olden]] - Haaptacteuren: [[Walther Süssenguth]], [[Ingrid Andree]] - (als Walburga Hassenreuther) * 1964: ''Nach Ladenschluss'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Dietmar Schönherr]], [[Matthias Fuchs]] - (als Lisa Beitz) * 1964: ''Tom und seine Söhne'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Alfred Schieske]], [[Traute Rose]] - (als Eileen Tierney) * 1964: ''Haus Herzenstod'' - (TV-Film) - Regie: [[Detlof Krüger]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Forster]], [[Gisela Trowe]] - (als Elfie) * 1966: ''Hafenpolizei'' - (TV-Seried) - (1 Episod) * 1969: ''Die Kleinbürger'' - (TV-Film) - Regie: [[Werner Schlechte]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Engels]], [[Maria Singer]] - (als Tatjana) * 1970-2002: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1974: ''Eine geschiedene Frau'' - (TV-Mini-Seried) - (6 Episoden) * 1974: ''Castaway'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 1975: ''Der Kommissar'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1977: ''Indiskret'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Herbert Bötticher]], [[Andrea Jonasson]] * 1982: ''Ein Fall für Zwei'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1984: ''Lenin in Zürich'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Wolf-Dietrich Berg]], [[Hans Christian Blech]] - (als Inessa Armand) * 1991-1994: ''Ein Haus in der Toscana'' - (TV-Serie) - (17 Episoden) * 1994-1998: ''Der König'' - (TV-Serie) - (23 Episoden) * 2003: ''Adelheid und ihre Mörder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1998-2007: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (49 Episoden) * 1999-2009: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 2010: ''Kein Geist für alle Fälle'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulli Baumann]] - Haaptacteuren: [[Diana Amft]], [[Stephan Luca]] - (als Hanna Harder) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schroeter Renate}} [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1939]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] h355ijq1mfuwg4x856u0sobhfv25hey 2704576 2704571 2026-09-09T15:43:11Z Johnny Chicago 17 /* Televisioun (Auswiel) */ 2704576 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Renate Schroeter''', gebuer de [[27. September]] [[1939]] zu [[Berlin]] a gestuerwen den [[3. Abrëll]] [[2017]] zu [[Freiburg im Breisgau]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. == Filmographie == === als Schauspillerin === ==== Kino ==== * 1977: ''[[La dentellière (Film 1977)|La dentellière]]'' - Regie: [[Claude Goretta]] - Haaptacteuren: [[Isabelle Huppert]], [[Yves Beneyton]] - (als Marianne) * 1979: ''Kneuss'' - Regie: [[Gaudenz Meili]] - Haaptacteuren: [[Ingold Wildenauer]], [[Harald Leipnitz]] - (als Cecile) * 1983: ''TransAtlantique'' - Regie: [[Hans-Ulrich Schlumpf]] - Haaptacteuren: [[Zaira Zambelli]], [[Roger Jendly]] - (als Marianne) * 1983: ''Killer aus Forida'' - Regie: [[Klaus Schaffhauser]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Markus Busch]] * 1983: ''Teddy Bär'' - Regie: [[Rolf Lyssy]] - Haaptacteuren: Rolf Lyssy, [[Christoph Schwegler]] - (als Loredana Reinhardt) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1959: ''Die Ratten'' - (TV-Film) - Regie: [[John Olden]] - Haaptacteuren: [[Walther Süssenguth]], [[Ingrid Andree]] - (als Walburga Hassenreuther) * 1964: ''Nach Ladenschluss'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Dietmar Schönherr]], [[Matthias Fuchs]] - (als Lisa Beitz) * 1964: ''Tom und seine Söhne'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Alfred Schieske]], [[Traute Rose]] - (als Eileen Tierney) * 1964: ''Haus Herzenstod'' - (TV-Film) - Regie: [[Detlof Krüger]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Forster]], [[Gisela Trowe]] - (als Elfie) * 1966: ''Hafenpolizei'' - (TV-Seried) - (1 Episod) * 1969: ''Die Kleinbürger'' - (TV-Film) - Regie: [[Werner Schlechte]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Engels]], [[Maria Singer]] - (als Tatjana) * 1970-2002: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1974: ''Eine geschiedene Frau'' - (TV-Mini-Seried) - (6 Episoden) * 1974: ''Castaway'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 1975: ''Der Kommissar'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1977: ''Indiskret'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Herbert Bötticher]], [[Andrea Jonasson]] * 1982: ''Ein Fall für Zwei'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]] * 1984: ''Lenin in Zürich'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Wolf-Dietrich Berg]], [[Hans Christian Blech]] - (als Inessa Armand) * 1991-1994: ''Ein Haus in der Toscana'' - (TV-Serie) - (17 Episoden) * 1994-1998: ''Der König'' - (TV-Serie) - (23 Episoden) * 2003: ''Adelheid und ihre Mörder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1998-2007: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (49 Episoden) * 1999-2009: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 2010: ''Kein Geist für alle Fälle'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulli Baumann]] - Haaptacteuren: [[Diana Amft]], [[Stephan Luca]] - (als Hanna Harder) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schroeter Renate}} [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1939]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] kpo7rl9mydhc652bflq9un0wx2v0ofk 2704582 2704576 2026-09-09T16:09:36Z GilPe 14980 2704582 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Renate Schroeter''', gebuer de [[27. September]] [[1939]] zu [[Berlin|Berlin,]] a gestuerwen den [[3. Abrëll]] [[2017]] zu [[Freiburg im Breisgau]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. == Filmographie == === als Schauspillerin === ==== Kino ==== * 1977: ''[[La dentellière (Film 1977)|La dentellière]]'' - Regie: [[Claude Goretta]] - Haaptacteuren: [[Isabelle Huppert]], [[Yves Beneyton]] - (als Marianne) * 1979: ''Kneuss'' - Regie: [[Gaudenz Meili]] - Haaptacteuren: [[Ingold Wildenauer]], [[Harald Leipnitz]] - (als Cecile) * 1983: ''TransAtlantique'' - Regie: [[Hans-Ulrich Schlumpf]] - Haaptacteuren: [[Zaira Zambelli]], [[Roger Jendly]] - (als Marianne) * 1983: ''Killer aus Forida'' - Regie: [[Klaus Schaffhauser]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Markus Busch]] * 1983: ''Teddy Bär'' - Regie: [[Rolf Lyssy]] - Haaptacteuren: Rolf Lyssy, [[Christoph Schwegler]] - (als Loredana Reinhardt) ==== Televisioun (Auswiel) ==== * 1959: ''Die Ratten'' - (TV-Film) - Regie: [[John Olden]] - Haaptacteuren: [[Walther Süssenguth]], [[Ingrid Andree]] - (als Walburga Hassenreuther) * 1964: ''Nach Ladenschluss'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Dietmar Schönherr]], [[Matthias Fuchs]] - (als Lisa Beitz) * 1964: ''Tom und seine Söhne'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Alfred Schieske]], [[Traute Rose]] - (als Eileen Tierney) * 1964: ''Haus Herzenstod'' - (TV-Film) - Regie: [[Detlof Krüger]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Forster]], [[Gisela Trowe]] - (als Elfie) * 1966: ''Hafenpolizei'' - (TV-Seried) - (1 Episod) * 1969: ''Die Kleinbürger'' - (TV-Film) - Regie: [[Werner Schlechte]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Engels]], [[Maria Singer]] - (als Tatjana) * 1970-2002: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1974: ''Eine geschiedene Frau'' - (TV-Mini-Seried) - (6 Episoden) * 1974: ''Castaway'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 1975: ''Der Kommissar'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1977: ''Indiskret'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Herbert Bötticher]], [[Andrea Jonasson]] * 1982: ''Ein Fall für Zwei'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]] * 1984: ''Lenin in Zürich'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Busch]] - Haaptacteuren: [[Wolf-Dietrich Berg]], [[Hans Christian Blech]] - (als Inessa Armand) * 1991-1994: ''Ein Haus in der Toscana'' - (TV-Serie) - (17 Episoden) * 1994-1998: ''Der König'' - (TV-Serie) - (23 Episoden) * 2003: ''Adelheid und ihre Mörder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1998-2007: ''Der letzte Zeuge'' - (TV-Serie) - (49 Episoden) * 1999-2009: ''Der Landarzt'' - (TV-Serie) - (13 Episoden) * 2010: ''Kein Geist für alle Fälle'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulli Baumann]] - Haaptacteuren: [[Diana Amft]], [[Stephan Luca]] - (als Hanna Harder) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schroeter Renate}} [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1939]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] 2k7e3y3eywk67c9wfssflyhfpahjxlp Boris Georgijewitsch Pertschatkin 0 177096 2704577 2026-09-09T15:59:37Z Asorev 73071 Säit ugeluecht mat: '{{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Nationalitéit = {{SOW}}, {{USA}} | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] (Péngschtbewe…' 2704577 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Nationalitéit = {{SOW}}, {{USA}} | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushev, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanov de Kontakt mat [[Sowjetesch Dissidenten|Dissidenten]] zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] an [[Anatoly Sharansky]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] 1lmtzgljrkz1tyby1gt3ss51ib7uwt3 2704578 2704577 2026-09-09T16:03:22Z Asorev 73071 2704578 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushev, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanov de Kontakt mat [[Sowjetesch Dissidenten|Dissidenten]] zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] an [[Anatoly Sharansky]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] 3fyoi0vr7ywtqm6j29botks1n5vfokc 2704579 2704578 2026-09-09T16:06:55Z GilPe 14980 Maschinneniwwersetzung 2704579 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} {{Iwwerschaffen + Läschen|Maschinneniwwersetzung: Grammatik, Orthographie, …}} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushev, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanov de Kontakt mat [[Sowjetesch Dissidenten|Dissidenten]] zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] an [[Anatoly Sharansky]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] rs1glyjbl8e3ik0eejove1j2yzhvobj 2704580 2704579 2026-09-09T16:07:22Z GilPe 14980 2704580 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen + Läschen|Maschinneniwwersetzung: Grammatik, Orthographie, …}} {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushev, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanov de Kontakt mat [[Sowjetesch Dissidenten|Dissidenten]] zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] an [[Anatoly Sharansky]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] 7tne3f4l479syb8xp6q13n1xb1gpsqd 2704593 2704580 2026-09-09T18:09:43Z Asorev 73071 /* Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) */ 2704593 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen + Läschen|Maschinneniwwersetzung: Grammatik, Orthographie, …}} {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushew, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanow de Kontakt mat [[Sowjetesch Dissidenten|Dissidenten]] zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexandr Ginzburg]], [[Yurij Orlow]] an [[Anatolij Sharanskij]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] 41uo76uy1abix8rbeinoow8pewb5i7i 2704607 2704593 2026-09-10T04:35:22Z Asorev 73071 /* Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) */ 2704607 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen + Läschen|Maschinneniwwersetzung: Grammatik, Orthographie, …}} {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushew, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanow de Kontakt mat [[Dissident]]en zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexandr Ginzburg]], [[Yurij Orlow]] an [[Anatolij Sharanskij]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] 35qp88gh2k5fynrorjj5s2rlkk3hius 2704608 2704607 2026-09-10T04:35:55Z Asorev 73071 /* Erënnerung */ 2704608 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen + Läschen|Maschinneniwwersetzung: Grammatik, Orthographie, …}} {{Infobox Biographie | Numm = Boris Georgijewitsch Pertschatkin | Bild = | Bildsaz = | Gebuer = [[1. Juli]] [[1946]] | Gebuer_Wou = [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]] | Gestuerwen = | Gestuerwen_Wou = | Beruff = Mënscherechtsaktivist, reliéise Leader | Relioun = [[Chrëschtentum]] ([[Péngschtbewegung]]) | Bestuet = | Kanner = 6 | Siteweb = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} De '''Boris Georgijewitsch Pertschatkin''' (op Russesch: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; gebuer den [[1. Juli]] [[1946]] zu [[Myrhorod]], Ukrainesche SSR, [[Sowjetunioun]]) ass ee sowjeteschen an amerikanesche Mënscherechtsaktivist a reliéise Leader. Hie war ee vun den Haaptorganisateure vun der reliéiser Emigrationsbewegung an der Stad [[Nachodka]] Enn der 1970er an Ufank der 1980er Joren<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|Titel=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|URL=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Chabarowsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Hie war ee vun den Haaptaktivisten, déi 1989 an den USA d'Passéiere vum "Lautenberg-Amendement" erreecht hunn, d'Gesetz dat iwwer 1 Millioun Mënschen aus de Länner vun der fréierer [[Sowjetunioun]] erlaabt huet, an d'[[Vereenegt Staate vu Amerika|Vereenegt Staaten]] z'emigréieren<ref name="nashaamerica">{{Cite web|URL=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|Titel=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|URL=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|Titel=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Liewen == === Fréier Joren an d'Kierch === De Boris Pertschatkin gouf an enger Famill vun engem militäresche Pilot gebuer; säi Papp Boris ass kuerz no der Gebuert vu säim Jong bei engem Fligerongléck gestuerwen. D'Mamm vum Boris huet sech no dem Doud vun hirem éischte Mann mat engem aneren Offizéier bestuet, deen 1953 während Unrouen an der Sowjetunioun verhaft gouf, well e refuséiert huet e militäresche Befeel auszenëtzen, a gouf zu 25 Juer am [[Vorkuta]]-Aarbechtslager verurteelt. Am Alter vu 16 Joren huet de Boris d'Péngschtkierch zu Nachodka fonnt a gouf gedeeft. Duerno huet hien Ufänken Informatiounen iwwer d'Verfolgung vu Gleewegen an der Sowjetunioun ze sammelen an huet dës op Rotaprint vervielfältegt un auslännesch Journaliste weidergi ginn<ref name="semenova">{{Cite web|URL=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|Titel=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Emigrationsbewegung an Dissidententum (1976–1980) === Am Joer 1976 huet de Pertschatkin zesumme mat senge Gesënnte Vasili Patrushew, V. A. Burlatschenko a Vladimir Stepanow de Kontakt mat [[Dissident]]en zu [[Moskau]] opgebaut an de Weg vun der "Emigrationsbewegung" ageschloen. Zur selwechter Zäit ass d'L. V. Voronina, eng Vertriederin vun der [[Moskauer Helsinki-Group]], op Nachodka komm. Vun deem Moment un huet de Pertschatkin ugefaang systematesch den Ausgank vu Péngschtler aus der [[Sowjetunioun]] z'organiséieren<ref name="ostrovskaya"/>. Hien huet Appeller un d'[[Vereent Natiounen]], de [[Weltkierchenrot]] an un d'Staatschef geschéckt, déi d'[[Schlussakt vu Helsinki|Helsinki-Accorden]] ënnerschriwwen haten, an huet d'Verfolgung vu Gleewegen an der UdSSR ugekloer<ref name="nashaamerica"/>. 1977 huet hie zesumme mam Nikolai Goretoy déi verhaft Dissidenten [[Alexandr Ginzburg]], [[Yurij Orlow]] an [[Anatolij Sharanskij]] verteidegt an en oppene Bréif am Numm vun de Péngschtler un d'Weltpolitiker geschriwwen<ref name="ostrovskaya"/>. Am selwechte Joer huet hie mat anere Chrëschten en Hungerstreik gemaach fir d'Recht op fräi Emigratioun aus der UdSSR ze fuerderen<ref>{{Cite book|Titel=Dissidents fast across USSR|publisher=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|URL=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Den [[20. Dezember]] [[1978]] huet de Pertschatkin vun der Nachodka-Post en Neijoerschtelegramm un de [[President vun de Vereenegte Staate vun Amerika|US-President]] [[Jimmy Carter]] geschéckt, an deem hie fir Hëllef gefrot huet, fir d'Reliounsfräiheet an d'Recht op Emigratioun ze beschützen<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|URL=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|Titel=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Vun 1979 un huet hien dat vereenegt Emigrationszentrum vun de Péngschtler geleet, déi d'UdSSR verloosse wollt. 1980 gouf hien zum Sekretär vum Rot vun de sowjetesche Péngschtkierchen fir d'Emigratioun gewielt<ref name="ostrovskaya"/>. Enn 1979 huet de Pertschatkin ee Bericht fir d'Parlamenter an d'Regierunge vun den USA, Kanada, Australien, Groussbritannien, der Bundesrepublik Däitschland, Frankräich an Italien virbereet, an deem hien déi reell reliéis Situatioun, d'Pläng vun der Kommunistescher Partei fir d'Kierch z'ergräifen an déi meescht Gesetzverletzunge géint Relioun opgedeckt huet<ref name="nashaamerica"/>. === Verfolgung a Verhaftung === Déi sowjetesch Regierung huet séier eng aggressiv Diffaméierungskampagne géint de Pertschatkin an seng Famill an de lokale Zeitungen opgezunn<ref name="ostrovskaya"/>. Den [[21. August]] [[1980]] gouf de Pertschatkin zu Nachodka verhaft an am Mäerz [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|URL=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|Titel=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-URL=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> op der Basis vum Artikel 190.1 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR ("Verbreedung vu falsche Behaaptungen déi dat sowjetescht Staatssystem an de Gesellschaftssystem verleumden") zu 2 Joer Prisong verurteelt<ref name="dtic"/>. Laut dem Radiosender [[Voice of America]] goufen wärend de Verhéieren psychotrop Substanzen (Neuroleptika) géint de Pertschatkin agesat<ref name="ostrovskaya"/>. Am August 1982 ass seng Prisongsstrof ofgelaf, an hien huet de Kampf fir déi reliéis Emigratioun erëm aufgeholl. Im Februar 1983 gouf hien erëm verhaft an no Artikel 218 Deel 2 vum Strafgesetzbuch vun der RSFSR (Besëtz vu Kaltwaffen) zu 1,5 Joer Aarbechtslager verurteelt<ref name="ostrovskaya"/>. === Diplomatësch Aktivitéit an Emigratioun an d'USA === 1987 huet de Pertschatkin ee Bericht "Iwwer déi reliéis Situatioun an der UdSSR" fir den US-Kongress virbereet. Nodeems dëse Bericht am US-Kongress virgeliese gouf, gouf de Pertschatkin zu engem Treffen mam US-Ausseminister [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, dem Obersten Richter vun de USA [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> an dem stellvertriedenden Ausseminister fir reliéis Froen invitéiert. Am Mee 1988, während dem offiziellen Besuch vum US-President [[Ronald Reagan]] an der UdSSR fir sech mam [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] ze treffen, war de Pertschatkin an der Delegatioun vu 40 Dissidenten, déi sech mat der Fra vum Reagan — [[Nancy Reagan]] getraff hunn. Beim Treffen den [[30. Mee]] [[1988]] huet hien als offiziellen Vertrieder vun de sowjetesche Protestanten bal zwou Stonnen laang der Nancy Reagan iwwer d'Situatioun vun der Reliounsfräiheet an der UdSSR bericht. Duerno huet d'Nancy Reagan de Pertschatkin invitéiert, säi Bericht am US-Kongress foorzeleen<ref name="gura">{{Cite book|last=Гура|first=В.О.|Titel=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|publisher=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiew]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|isbn=2076-1554|URL=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Den [[26. Juli]] [[1988]] ass de Pertschatkin mat senger ganzer Famill an d'Vereenegt Staate vun Amerika emigréiert<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Den [[4. August]] [[1988]] huet hien am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|US-Kongress]] iwwer de Genozid u Gleewegen an der UdSSR geschwat a Gespräch mat Kongressdifferenten, Senatoren an Diplomaten gefouert<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|URL=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|Titel=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Aus dësen Diskussiounen<ref>{{Cite book|author=Виталий Футорный|Titel=25-летие начала исхода|publisher=Диаспора. Славянская общественная газета|date=2013-08-11|language=ru|URL=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> gouf 1989 dat "Lautenberg-Amendement" ugeholl, benannt nom demokratesche Senator aus dem Bundesstaat New Jersey [[Frank Lautenberg]]. An den éischte zéng Joren vun dësem Amendement sinn iwwer 350.000 reliéis Flüchtlingen an d'USA komm<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, an bis 2010 ass dës Zuel op 1 Millioun geklommen<ref name="romanovich"/>. D'Massenemigratioun vu Péngschtler aus der Stad Nachodka huet 1988 ugefaang, wéi 152 Erwuessener (ouni kleng Kanner) d'Land verlooss hunn. 1989 sinn nach eng Kéier 45 erwuessene Péngschtler aus Nachodka emigréiert<ref name="ostrovskaya"/>. === Mënscherechtsaktivitéit an den USA === An den USA huet de Pertschatkin seng eegebäi Internetsäit opgemaach, wou hien Informatiounen iwwer seng Verhaftung, d'Zäit am Prisong an de Kampf fir d'Emigratioun verëffentlecht huet<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|URL=https://bperchatkin.wordpress.com/|Titel=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. Ausserdeem huet hien déi chrëschtlech Mënscherechtsorganisatioun ARRC (American-Russian Relief Committee) gegrënnt<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|URL=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|Titel=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. Säin autobiographescht Buch «Огненные тропы» ("Feierweeër") gouf meermals nei aufgelegt<ref name="ostrovskaya"/>. Am Sommer 2025 huet de Boris Pertschatkin zesumme mat Vertrieder vum US-Ausseministerium an der US-Kommissioun fir International Reliounsfräiheet d'Fro vun der Verfolgung vu pazifistesche Chrëschten an der Ukrain an an Russland opgeworf, wéi d'Beschränkung vum alternativen Zivildéngscht, gezwongen Arméizuch, Schléi, Verhaftungen, Droungen wéinst Refus vum Krichsdéngscht, souwéi Diskriminéierung a strafrechtlech Verfolgung. Dofir huet de Pertschatkin eng speziell Immigratiounskwot fir pazifistesch ukrainesch Chrëschten gefuerdert, déi iwwer d'Programm [[Uniting for Ukraine]] (U4U) an d'USA kommen<ref>{{Cite web|URL=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|Titel=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Erënnerung == De Nobelpräisdräger an Akademiker [[Andrei Sacharow]] huet de Boris Pertschatkin a sengem Artikel "D'Verantwortung vun de Wëssenschaftler" vun 1981 ënner de sowjetesche politesche Gefaangenen ernimmt<ref>{{Cite web|URL=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|Titel=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Um Spaweck == * [https://bperchatkin.wordpress.com/ Offiziell Säit vum Boris Pertschatkin] * Michael Rowe, [https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 The Soviet pentecostal emigration movement], Religion in Communist Lands, 2. Januar 2008, Vol. 11, Issue 3, S. 337–339, doi:10.1080/09637498308431098 * Catherine Wanner, [https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II], Canadian-American Slavic Studies, Brill Schöningh, Januar 2010, Vol. 44, Issue 1–2, S. 44–66, issn:2210-2396, doi:10.1163/221023910X512796 * Special To the New York Times, [https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council], The New York Times, 1979-09-05 ([https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html Archiv]) {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Mënscherechtsaktivisten]] a9rmvky3yroh8c8e0xyzae3ouwgkx1l Benotzer Diskussioun:Asorev 3 177097 2704581 2026-09-09T16:08:24Z GilPe 14980 Moien; Maschinneniwwersetzung 2704581 wikitext text/x-wiki {{Moien}} {{Maschinneniwwersetzung|Boris Georgijewitsch Pertschatkin}} [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:08, 9. Sep. 2026 (UTC) jmxptlpdu90nnq5b5vi9sy11h7vqal4 Domenico Campana 0 177098 2704584 2026-09-09T16:21:32Z Johnny Chicago 17 nei 2704584 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Domenico Campana''', gebuer de [[24. Februar]] [[1929]] zu [[Reggio Calabria]] a gestuerwen den [[9. September]] [[2022]] zu [[Roum]], war en [[Italien|italieenesche]] Televisiounsregisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. == Filmographie == === Televisioun === ==== als Regisseur ==== * 1970: ''Vivere insieme'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1972: ''Il bivio'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1974: ''Il dipinto'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) * 1976: ''La mia vita con Daniela'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) * 1979: ''Paura sul mondo'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1980: ''Racconto d'autunno'' - Haaptacteuren: [[Fernando Rey]], [[Stefano Patrizi]], [[Laura Lattuada]] * 1984: ''La stagione delle piogge'' - Haaptacteuren: [[Christopher Connelly]], [[Senta Berger]], [[Laura Morante]] * 1989: ''Comprarsi la vita'' - Haaptacteuren: [[Marianne Basler]], [[Richard Berry]], [[Alessandro Gassmann]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Campana Domenico}} [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Filmkritiker]] [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2022]] nb3087gnn0e8vnd3re4v87tcvp5rsva 2704592 2704584 2026-09-09T16:41:09Z Mobby 12 60927 k 2704592 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Domenico Campana''', gebuer de [[24. Februar]] [[1929]] zu [[Reggio Calabria]], a gestuerwen den [[9. September]] [[2022]] zu [[Roum]], war en [[Italien|italieenesche]] Televisiounsregisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. == Filmographie == === Televisioun === ==== als Regisseur ==== * 1970: ''Vivere insieme'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1972: ''Il bivio'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1974: ''Il dipinto'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) * 1976: ''La mia vita con Daniela'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) * 1979: ''Paura sul mondo'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1980: ''Racconto d'autunno'' - Haaptacteuren: [[Fernando Rey]], [[Stefano Patrizi]], [[Laura Lattuada]] * 1984: ''La stagione delle piogge'' - Haaptacteuren: [[Christopher Connelly]], [[Senta Berger]], [[Laura Morante]] * 1989: ''Comprarsi la vita'' - Haaptacteuren: [[Marianne Basler]], [[Richard Berry]], [[Alessandro Gassmann]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Campana Domenico}} [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Filmkritiker]] [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2022]] oqupqgl2uflw8phykx72ihux1rrxazr 2704594 2704592 2026-09-09T20:17:18Z GilPe 14980 Homonymielink gefléckt 2704594 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Domenico Campana''', gebuer de [[24. Februar]] [[1929]] zu [[Reggio Calabria]], a gestuerwen den [[9. September]] [[2022]] zu [[Roum]], war en [[Italien|italieenesche]] Televisiounsregisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. == Filmographie == === Televisioun === ==== als Regisseur ==== * 1970: ''Vivere insieme'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1972: ''Il bivio'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1974: ''Il dipinto'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) * 1976: ''La mia vita con Daniela'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) * 1979: ''Paura sul mondo'' - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) * 1980: ''Racconto d'autunno'' - Haaptacteuren: [[Fernando Rey]], [[Stefano Patrizi]], [[Laura Lattuada]] * 1984: ''La stagione delle piogge'' - Haaptacteuren: [[Christopher Connelly]], [[Senta Berger]], [[Laura Morante]] * 1989: ''Comprarsi la vita'' - Haaptacteuren: [[Marianne Basler]], [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]], [[Alessandro Gassmann]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Campana Domenico}} [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Filmkritiker]] [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2022]] 848d3w4sp4c0gimjna4vu4x065j4noe Nicool 0 177099 2704596 2026-09-09T20:27:18Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Nicool]] op [[Nicole Bausch]] geréckelt an dobäi gouf eng Viruleedung iwwerschriwwen: 1 Numm an 2 Aliassen 2704596 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Nicole Bausch]] p58hi2q0dakemossopr4wjzvcq2zkfj Diskussioun:Nicool 1 177100 2704598 2026-09-09T20:27:18Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Diskussioun:Nicool]] op [[Diskussioun:Nicole Bausch]] geréckelt: 1 Numm an 2 Aliassen 2704598 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Diskussioun:Nicole Bausch]] syz5y32kamda5rn31mpdah57qaur4dr Nikki Nijna 0 177101 2704601 2026-09-09T20:37:21Z GilPe 14980 Virugeleet op [[Nicole Bausch]] 2704601 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Nicole Bausch]] k51kaducz6kl5h1b9qn9wqdycueauth Montejícar 0 177102 2704638 2026-09-10T10:33:10Z Lopezsuarez 64553 . 2704638 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Montejícar''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Montejícar huet 1.989 Awunner (2025) op enger Fläch vun 87,73&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] frsi9mpyogrorf7nkl7jnxuc2hzshq9 Castril 0 177103 2704640 2026-09-10T10:34:57Z Lopezsuarez 64553 . 2704640 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Castril''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Castril huet 1.927 Awunner (2025) op enger Fläch vun 243,26&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] 8h3ehrml8gk1wlnvmxdxwnejl9waqug Guadahortuna 0 177104 2704641 2026-09-10T10:36:45Z Lopezsuarez 64553 . 2704641 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Guadahortuna''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Guadahortuna huet 1.829 Awunner (2025) op enger Fläch vun 121,15&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] 37didc9cjw7tz8f6te6mzmymfzytn5u Alamedilla 0 177105 2704644 2026-09-10T10:38:42Z Lopezsuarez 64553 . 2704644 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Alamedilla''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Alamedilla huet 518 Awunner (2025) op enger Fläch vun 90,65&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] 3h6aep6u4jpikgwsdkai1gjplyqc4wk Albondón 0 177106 2704647 2026-09-10T10:41:17Z Lopezsuarez 64553 . 2704647 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Albondón''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Albondón huet 703 Awunner (2025) op enger Fläch vun 34,45&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] ap29cox2ubvvcqs92i7vs0s4drv6r26 Albuñuelas 0 177107 2704648 2026-09-10T10:42:40Z Lopezsuarez 64553 . 2704648 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Albuñuelas''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Albuñuelas huet 794 Awunner (2025) op enger Fläch vun 140,05&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] 66q7xf7whs6qskms4onb0qdrztqgx8p Aldeire 0 177108 2704651 2026-09-10T10:45:10Z Lopezsuarez 64553 . 2704651 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Aldeire''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Aldeire huet 597 Awunner (2025) op enger Fläch vun 70,10&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] butuw3qbdeuz1xpa58swhz1oigg9qd3 Alicún de Ortega 0 177109 2704652 2026-09-10T10:47:01Z Lopezsuarez 64553 . 2704652 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Alicún de Ortega''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Alicún de Ortega huet 461 Awunner (2025) op enger Fläch vun 22,83&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] p98eo2hm9yk4bzwbnf7ubv8hl3bsb1a Almegíjar 0 177110 2704655 2026-09-10T10:48:24Z Lopezsuarez 64553 . 2704655 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Almegíjar''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Almegíjar huet 327 Awunner (2025) op enger Fläch vun 29,40&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] elju827ycncexaw87hqwf5nflrv3g9g Alpujarra de la Sierra 0 177111 2704660 2026-09-10T10:53:18Z Lopezsuarez 64553 . 2704660 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Alpujarra de la Sierra''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Alpujarra de la Sierra huet 933 Awunner (2025) op enger Fläch vun 68,48&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] p4uxw8weyigxsjjrqysx7ktm82gn2d4 Alquife 0 177112 2704663 2026-09-10T10:56:22Z Lopezsuarez 64553 . 2704663 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Alquife''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Alquife huet 543 Awunner (2025) op enger Fläch vun 12,18&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] 2l295tia9r0ejmrhe8zkqq6fqp2ekf5 Arenas del Rey 0 177113 2704664 2026-09-10T11:01:14Z Lopezsuarez 64553 . 2704664 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Arenas del Rey''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Arenas del Rey huet 608 Awunner (2025) op enger Fläch vun 91,81&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] gongjr6op3z5i866arzg7ra6b9n1nni Beas de Guadix 0 177114 2704665 2026-09-10T11:05:40Z Lopezsuarez 64553 . 2704665 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Beas de Guadix''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Beas de Guadix huet 318 Awunner (2025) op enger Fläch vun 16,22&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] dlml9o90j4gldv5pmxy68tqlzis1i7d Benalúa de las Villas 0 177115 2704666 2026-09-10T11:07:53Z Lopezsuarez 64553 . 2704666 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Benalúa de las Villas''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Benalúa de las Villas huet 1.028 Awunner (2025) op enger Fläch vun 21,65&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] g3m4cj5i224wpexu7c7wo1km6mv3t0z Granada (Spuenien) 0 177116 2704667 2026-09-10T11:09:18Z Lopezsuarez 64553 Virugeleet op [[Granada]] 2704667 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Granada]] 5hn8hidotzbp4hocrj9ygh143m5x7yk Lugros 0 177117 2704668 2026-09-10T11:12:19Z Lopezsuarez 64553 . 2704668 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Lugros''' ass eng Gemeng an der [[Provënz Granada]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Lugros huet 306 Awunner (2025) op enger Fläch vun 63,23&nbsp;km². == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Gemengen an der Provënz Granada]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Granada]] 6twxmz0maem5e45xbro36yfec3j4ygl