Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 1131 2708805 2475003 2026-09-21T07:00:31Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708805 wikitext text/x-wiki {{vChr}} {{Infobox Biographie}} De '''Gaius Iulius Caesar''' oder '''Julius Cäsar''', gebuer den [[13. Juli]] [[100 v. Chr.|100]], a gestuerwen de [[15. Mäerz]] [[44 v. Chr.|44]], war e [[Réimescht Räich|réimesche]] Staatsmann, Feldhär an Auteur. == Biographie == === Seng Originnen === De Julius Cäsar koum aus der renomméierter [[Patrizier]]famill vun de [[Julier]] (''gens Iulia''), déi hir Wuerzelen op de [[Iulus]] zeréckféiert, de Jong vum [[troja]]neschen [[Aeneas]], deen dann erëm de Jong vun der [[Venus (Mythologie)|Venus]] gewiescht si soll. Um Héichpunkt vu senger Carrière huet den Cäsar en Tempel zu Éiere vun der Venus baue gelooss, fir dës Verbindung z'ënnerstëtzen. Dem Cäsar seng Famill war net räich am Verglach mam réimeschen Adel, a politesch haten nëmme wéineg Memberen eng Roll gespillt: wärend der [[Réimesch Republik|réimescher Republik]], am [[5. Joerhonnert v. Chr.]] fënnt een dacks den Numm ''Iulius'' an de Lëschte vun de [[Konsulat (Roum)|Konsulen]], mä dës Lëschte sinn ëmstridden. [[451 v. Chr.|451]] war e gewëssene Gaius Iulius Iullus Member vun den [[Decemviri]], déi de Staat verännert hunn. Fir follgend Joerhonnerte sinn nëmmen zwéi Konsule nogewisen, fir d'Joren [[267 v. Chr.|267]] an [[157 v. Chr.|157]]. Dem Cäsar säi Papp gouf [[92 v. Chr.|92]] [[Prätor]]. Verschidde Membere vun der Famill ware Konsul oder [[Censor]]. Dem Cäsar seng Originnen a seng Famill hu seng Positioun wärend de [[Réimesch Biirgerkricher|réimesche Biirgerkricher]] bestëmmt. Säi Monni war de Feldhär [[Marius]], deen d'[[Kimbern]] an d'[[Teutonen]] besiigt huet, an als Konsul d'Fraktioun vun de ''[[Populares]]'' am réimesche [[Senat]] ugefouert huet. === Éischt Schrëtt === [[84 v. Chr.|84]] huet den Cäsar d'Cornelia bestuet, d'Duechter vum Konsul [[Lucius Cornelius Cinna]], deen och zu de ''Populares'' gehéiert huet. Nach am selwechte Joer gouf hien zum ''[[Flamen|Flamen Dialis]]'' bestëmmt. D'familiär Relatioune mam Cinna a mam Marius hunn den Cäsar séier an d'Oppositioun vis-à-vis vum Diktator [[Sulla]] bruecht, deen d'Fraktioun vun den ''[[Optimates]]'' vertrueden huet. De Sulla huet vum Cäsar d'Scheedung vum Cornelia verlaangt, mä den Cäsar war net averstanen an huet [[Roum]] verlooss. Obwuel hien duerch d'Hëllef vun aflossräiche Frënn begnodegt gouf, ass hien net op Roum zeréckkomm. Hie gouf mat 19 Joer Offizéier ënner dem [[Marcus Minucius Thermus]], dem Propraetor a Statthalter vun der Provenz Asia. Bei der Belagerung vun der Insel [[Mytilene]] gouf den Cäsar mat der ''[[Corona Civica]]'', der Biergerkroun, ausgezeechent, déi deejéinege krut, deen engem réimesche Matbierger an enger Schluecht d'Liewe gerett huet. Fir datt et mat der Belagerung e Stéck gëtt, gouf den Cäsar an enger diplomatescher Missioun bei de Kinnek [[Nikomedes vu Bithynien]] geschéckt. Eréischt nom Doud vum Sulla ([[78 v. Chr.|78]]) huet den Cäsar et gewot, zeréck op Roum ze goen a weider u senger politescher Carrière ze schaffen. === Säin Opstig === Ufanks [[73 v. Chr.|73]] krut den Cäsar no der Wiel zum Militärtribun dat éischt héijert Amt: Hien iwwerhëlt d'Plaz vum [[Gaius Aurelius Cotta]] a gëtt an d'Paschtouerkollegium vum ''[[Pontifex|Pontifices]]'' gewielt. [[69 v. Chr.|69]] erreecht hien d'[[Quastur]], den ënneschten Träpplek vum réimesche ''[[Cursus honorum]]''. Nodeem seng Fra Cornelia [[68 v. Chr.|68]] gestuerwe war, bestit hie sech mat der Pompeia, dem räiche Kandskand vum Sulla. D'Sue kommen him fir säi politeschen Opstig geleeën. [[65 v. Chr.|65]] gëtt hie [[Aedil|curuleschen Aedil]] an [[63 v. Chr.|63]] gëtt den Cäsar ''[[Pontifex maximus]]''. Wärend der [[Catilinaresch Verschwörung|catilinarescher Verschwörung]] koum den Cäsar mat engem bloen [[A (Sënnesorgan)|A]] dovun. Obschonn hie fréier mam [[Catilina]] zesummegeschafft hat, konnt him eng Bedeelegung un der Verschwörung ni nogewise ginn. D'Joer drop gëtt hien zum [[Praetor]] gewielt. E Skandal, d'sougenannte ''Bona-Dea-Affär'' féiert [[62 v. Chr.|62]] zur Scheedung vun der Pompeia. ==== Statthalter a Spuenien, Triumvir a Konsul ==== Dat éischt wichtegt Amt fir den Cäsar war d'Proprätur a [[Spuenien]]. Seng aggressiv Krichsféierung géint d'[[Iberer]] festegt säi Ruff als kapabele Strateg an och seng Finanzen. Genuch Geldmëttele waren eng Viraussetzung fir d'Kandidatur op d'héchsten Amt, d'Konsulat. Vill Senateure ware géint dem Cäsar seng Ambitioune fir Konsul ze ginn. Dowéinst ass hie mam [[Marcus Licinius Crassus]] a [[Gnaeus Pompeius Magnus]] eng strateegesch Partnerschaft agaangen. Allen dräi wollte se vun hire respektive Virdeeler profitéieren. Am [[Éischt Triumvirat|éischten Triumvirat]] koumen d'Sue vum Crassus (hie war de räichste Mann vu Roum), de militäreschen Afloss vum Pompeius (hie war den erfollegräichste Generol) an de politeschen Afloss vum Cäsar. Fir dës Allianz z'ënnermaueren huet de Pompeius dem Cäsar seng Duechter Julia bestuet. [[Fichier:RSC 0022 - transparent background.png|thumb|Den Cäsar op engem [[Denar]].]] Den Triumvirat konnt dann och dem Cäsar seng Kandidatur fir d'Konsulat vun [[59 v. Chr.|59]] duerchsetzen. Seng Amtsféierung war am Senat ëmstridden, eng Strofverfollgung nom Enn vum Konsulat gouf awer duerch déi mat fënnef Joer ongewéinlech laang Amtszäit als [[Prokonsul]] an [[Iryllien]] a [[Gallien]] (Cis- an Transalpina) verhënnert. Viru sengem Untrëtt bestit hien d'Calpurnia. ==== Prokonsul a Gallien ==== D'Prokonsulat a Gallie war de wichtegste Muechtgewënn fir de Cäsar. Als Prokonsul konnt hien eng Arméi opstellen an, obschonn dëst net zu senge Flichte gehéiert huet, fänkt hien e Feldzuch duerch Gallien un. Duerch d'Verlängerung vum Triumvirat [[56 v. Chr.|56]] zu [[Ravenna]] konnt dem Crassus a Pompeius hiert gemeinsaamt Konsulat fir [[55 v. Chr.|55]] duerchgesat ginn, an d'Verlängerung vum Cäsar sengem Prokonsulat fir fënnef weider Joren. Doduerch konnt den Cäsar am Ganzen zéng Joer a Gallie bleiwen an d'Eruewerung vum Land ofschléissen. Et gëtt geschat datt beim Galliekrich ronn eng Millioun Gallier hiert Liewe gelooss hunn, an eng weider Millioun [[Sklaverei|versklaavt]] gouf. A sengem Wierk ''De Bello Gallico'' schreift den Cäsar selwer iwwer dës Zäit a Gallien. Am [[Vercingetorix]], dem Fürst vun den [[Averner]] huet hien e redoutable Géigner begéint. Eréischt an der [[Schluecht bei Alesia]] ([[51 v. Chr.|51]]) gouf déi gallesch Resistenz definitiv gebrach. De Vercingetorix, dee sech dem Cäsar virun de Mauere vun [[Alesia]] erginn hat, gouf zu Roum higeriicht. ==== De Biergerkrich ==== Am Joer [[53 v. Chr.|53]] war de Crassus bei engem Feldzug géint d'[[Parther]] ëm d'Liewe komm. Zu gläicher Zäit war de Pompeius méi no bei de Senat geréckelt, well him den Cäsar ze mächteg gi war. Dëst ass d'Enn vum éischten Triumvirat. Nom Enn vu sengem Prokonsulat hat den Cäsar zu Roum keng politesch Basis méi, an huet misse fäerten, vum Senat zur Recheschaft gezunn ze ginn. Dësen huet sech op d'militäresch Muecht a Fäegkeet vum Pompeius verlooss. Wéi den Cäsar selwer zouginn huet, huet hien de Putsch wéinst senger ''dignitas'', senger Würd, gemaach. Obschonn et verbuede war, géint de Wëlle vum Senat mam Militär an [[Italien]] anzemarschéieren, huet den Cäsar den 11. Januar [[49 v. Chr.|49]] de Grenzfloss [[Rubikon]] iwwerschratt. Bei dësem Evenement soll dann och de berüümte Saz ''Alea Iacta Est'' (d'Wiirfel si gefall) gefall sinn. Ouni Widderstand kënnt den Cäsar zu Roum un, de Pompeius an aner Membere vum Senat waren a [[Griicheland]] geflücht. [[48 v. Chr.|48]] gëtt den Cäsar vun den Iwwerreschter vum Senat zum Konsul gewielt, an ass doropshi géint de Pompeius gezunn, deen hien an der [[Schluecht bei Pharsalos]] a Griicheland geschloen huet. De Pompeius ass an [[Egypten]] geflücht, wou hien ermuert gouf. Den Cäsar war him an d'Land gefollegt, an huet zu [[Alexandria (Egypten)|Alexandria]] d'[[Kleopatra VII. vun Egypten|Kleopatra]] kennegeléiert. Et sinn awer nach zwee weider Feldzich noutwenneg. Am [[Afrikanesche Krich]] ass den Cäsar [[46 v. Chr.|46]] Vainqueur iwwer republikanesch Senatstruppen ënner dem [[Marcus Porcius Cato de Jonken|Cato de Jonken]]. Am [[Hispanesche Krich]] fält d'Entscheedung [[45 v. Chr.|45]] an der [[Schluecht bei Munda]] géint d'Jonge vum Pompeius. === Diktatur an Doud === Schonn éier hien endgülteg Elengherrscher gëtt, plangt den Cäsar fundamental Reforme vum réimesche Staat. Hie léisst Gesetzer codifizéieren, plangt eng grouss Bibliothéik a mam [[julianesche Kalenner]] reforméiert hien och de réimesche Kalennersystem. Nodeem hien 46 aus Egypten zeréckkoum, gouf hie fir zéng Joer zum [[Diktator]] ernannt. No senge militäreschen Erfolleger a Spuenie gouf hien zum ''dictator perpetuus'', zum Diktator op Liewenszäit, ernannt. Besonnesch dëse leschte verfassungswidregen Titel léisst Spekulatiounen opkommen, den Cäsar wéilt Kinnek ginn. Nach haut si sech d'[[Geschicht|Historiker]] net eens, wéi wäit ee sou Spekulatioune gleewe soll. Sécher ass, datt seng Positioun där vun engem Kinnek geglach huet, och wann hien d'[[Monarchie]] net erëm agefouert huet. Op alle Fall entscheet hie sech fir e Feldzug an den Osten, fir d'Parther z'ënnerwerfen. Iwwer de Pabeier kënnt dëse Plang allerdéngs net eraus, d'Attentat op den Cäsar setzt sengem Feldzug en Enn. Op den [[Iden|Ide]] vum Mäerz 44 fält den Cäsar engem Komplott am Senat zum Affer, déi vum [[Marcus Junius Brutus]] ugefouert gouf. Dem Cäsar seng berüümt leschte Wierder (anscheinend op [[Griichesch]]) sinn un dee Mann geriicht, fir deen hien trotz allen Ënnerscheeder e väterleche Frënd war: ''Kai sy teknon'', ''Och du, mäi Jong ?''. Den [[Cicero]], Géigner vum Cäsar mä um Attentat net bedeelegt, war Zéien a schreift spéider, et wir dat gerecht Enn fir en Tyrann. Der Legend no huet dem Cäsar seng Fra Calpurnia hie gewarnt, net an de Senat ze goen, well si vu senger Ermuerdung gedreemt hätt. Doropshin hätt den Cäsar geäntwert ''Et gëtt näischt wat mer fäerte mussen, ausser der Angscht.'' Nom Cäsar sengem Doud komme nach weider Biergerkricher déi bis zum Joer [[31 v. Chr.|31]] undauere wäerten. == Den Cäsar als Historiker an Auteur == [[Fichier:Julii Caesaris quae exstant.tif|thumb|C. Iulii Caesaris quae extant, 1678]] Iwwer säi Feldzug a Gallien huet den Cäsar säi Wierk ''[[De bello Gallico]]''<ref>Gaius Iulius Caesar. De bello Gallico / Der Gallische Krieg. Lateinisch / Deutsch. Übersetzt und herausgegeben von Marieluise Deissmann. Reclam, Stuttgart 2004, ISBN 3-15-009960-9.</ref>, ''De gallesche Krich'', geschriwwen. A sengem Wierk beschreift den Cäsar liefhaft d'Schluechten an d'Intrige wärend den néng Joer a Gallien. Doriwwer eraus kann een dem Buch och eng Rei [[Geographie|geographesch]] Fakten enthuelen. ''De bello Gallico'' ass natierlech och eng Rechtfertegung vu sengem Feldzug, deen ënner anerem d'Zil hat, an der réimescher Politik present ze bleiwen a fir sech selwer als ruhmräiche Feldhär duerzestellen. Donieft huet den Cäsar och e Wierk iwwer de réimesche Biergerkrich geschriwwen, ''De bello civili''<ref>Gaius Iulius Caesar. Bürgerkrieg. Bellum Civile. Lateinisch/Deutsch. Otto Schönberger (Hrsg./Übers.). 4. Aufl., Artemis & Winkler, München 2005, ISBN 3-7608-1512-X.</ref>. Weider Schrëfte sinn nëmme fragmenthaft erhalen oder ganz verluergaangen. == Wierkausgaben == * ''Tout César''; zweesproocheg Ausgab (Lat.-Fr.) vum Cäsar sengem '''Gesamtwierk''', zesummegestallt a presentéiert vum Alessandro Garcea an op en Neits iwwersat vum Nicolas Louis Artaud; Paräis (Robert Laffont, collection "Bouquins"), 2020; 960 Säiten. == Literatur zum Theema == * Baltrusch, Ernst: ''Caesar und Pompeius.'', Darmstadt 2004. ISBN 3-534-16490-3 * Canfora, Luciano: ''Caesar: der demokratische Diktator.'', Beck, München 2001. ISBN 3-406-46640-0 * Jehne, Martin: ''Caesar.'' Beck, München 1997. ISBN 3-406-41044-8 {{Referenzen}} == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20090516025644/http://perseus.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0002 ''De bello Gallico''] * [https://web.archive.org/web/20091027023115/http://perseus.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0075 ''De bello civili''] * [https://web.archive.org/web/20040803105450/http://www.ukans.edu/history/index/europe/ancient_rome/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Caesar*.html Cäsar-Biographie vum Plutarch (en)] {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalRéimescht Räich}} {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Caesar Gaius Iulius}} [[Kategorie:Réimesch Historiker]] [[Kategorie:Réimesch Auteuren]] [[Kategorie:Gebuer 100 v. Chr.]] [[Kategorie:Gestuerwen 44 v. Chr.]] [[Kategorie:Politiker (Réimescht Räich)]] 9ijovtnfxf4pbl87chbud11nxw0wmvr 0 1590 2708731 2675489 2026-09-20T16:25:42Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2708731 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''14. [[Februar]]''' ass de 45. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * {{0}}[[842]]: De [[Ludwig den Däitschen]] an de [[Charles de Plakkapp]] schwieren d'[[Stroossbuerger Eeden]]. * [[1981]]: Den Ierfgroussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] bestit d'[[Maria Teresa Mestre]]. * [[2017]]: [[Zuchaccident zu Diddeleng]] tëscht engem Passagéier- an engem Gidderzuch mat engem Doudegen. == Sport == * [[1926]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu [[Déifferdeng]] géint d'Belsch 1:1. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Robert Ries]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=49 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch de 14. Februar 1926 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[1932]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Charleroi]] 3:6 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Théophile Speicher]] (2) an de [[Jean Kremer]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=67 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 14. Februar 1932 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[1995]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Ashdod]] 2:4 géint Israel. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Roby Langers]] geschoss. De [[Marc Birsens]] huet e Selbstgol geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25087 D'Detailer vum Foussballlännermatch Israel-Lëtzebuerg de 14. Februar 1995 op der Websäit vum European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:John Barrymore.jpg|John Barrymore Fichier:Carl bernstein 2007.jpg|Carl Bernstein ‪Fichier:Alan Parker (Director), London, 2012.jpg‬|Alan Parker Fichier:Fürst Hans-Adam II. von und zu Liechtenstein (cropped).jpg|Hans-Adam II. </gallery> * [[1404]]: [[Leone Battista Alberti]], Architekt, Moler, Konschttheoretiker, Astronom, Mathematiker, Schrëftsteller, Sproochfuerscher an Altertumsfuerscher. * [[1754]]: [[Jacques Philippe Joseph d'Huart|Philippe d'Huart]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1811]]: [[Nicolas Spanier]], lëtzebuergesche Mëller a Politiker. * [[1827]]: [[George Bassett Clark]], US-amerikaneschen Astronom an Teleskopebauer. * [[1831]]: [[Valentin Delvaux]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1848]]: [[Benjamin Baillaud]], franséischen Astronom. * [[1868]]: [[Louis Klein]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Moler. * [[1882]]: [[John Barrymore]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1891]]: [[Erich Engel]], däitsche Film- an Theaterregisseur. * [[1892]]: [[Marie-Louise Tidick-Ulveling]], lëtzebuergesch Autorin. * [[1895]]: [[Max Horkheimer]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[1898]]: [[Fritz Zwicky]], Schwäizer Physiker an Astronom. * [[1902]]: Prinzessin [[Sophie vu Lëtzebuerg]]. * [[1904]]: [[Boris Alexandrowitsch Woronzow-Weljaminow]], sowjeteschen Astronom an Astrophysiker. * [[1904]]: [[Marcel Reckinger]], lëtzebuergesche Banquier. * [[1915]]: [[Georg Thomalla]], däitsche Schauspiller. * [[1916]]: [[Masaki Kobayashi]], japanesche Filmregisseur. * [[1925]]: [[Pierre Drauth]], lëtzebuergesche Komponist an Organist. * [[1931]]: [[Edouard Molitor (Diplomat)|Edouard Molitor]], lëtzebuergeschen Diplomat. * [[1937]]: [[Nicole Heesters]], däitsch Schauspillerin. * [[1938]]: [[Jean-François Adam]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[1942]]: [[Roland Giraud]], franséische Schauspiller. * [[1943]]: [[Lucien Thiel]], lëtzebuergesche Politiker a Journalist. * [[1944]]: [[Carl Bernstein]], US-amerikanesche Journalist. * 1944: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * 1944: [[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier an Diplomat. * [[1945]]: [[Hans-Adam II. vu Liechtenstein|Hans-Adam II.]], Regent vu Liechtenstein. * [[1946]]: [[Tina Aumont]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1954]]: [[Edouard Marc Kayser]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Auteur. * [[1956]]: [[Martin Crimp]], engleschen Theaterschrëftsteller. * [[1966]]: [[Brice Cauvin]], franséische Schauspiller. * [[1967]]: [[Mark Rutte]], hollännesche Politiker. * [[1970]]: [[Simon Pegg]], englesche Schauspiller. * [[1977]]: [[Cadel Evans]], australesche professionelle Vëlossportler. * [[1979]]: [[Audrey Dana]], franséisch Schauspillerin, Dréibuchautorin a Filmregisseurin. * 1979: [[Paul Kayser]]: lëtzebuergesche Museker. * [[1990]]: [[Lara Ernster]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[1996]]: [[Nathalie Welsch]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1140]]: [[Sobeslav I.]] béimeschen Herzog * [[1393]]: [[Elisabeth vu Pommern]], Kinnigin vu Béimen a Keeserin. * [[1400]]: [[Richard II. vun England|Richard II.]], Kinnek vun England. * [[1628]]: [[Pierre Richardot]], kathoulesche Geeschtlechen, Benediktinerpater an Abt vun der Iechternacher Abtei. * [[1744]]: [[John Hadley]], engleschen Astronom. * [[1779]]: [[James Cook]], britteschen Entdecker a Séifuerer. * [[1916]]: [[Jean Zens]], lëtzebuergeschen Entreprener a Moler. * [[1922]]: [[Mary Victoria Hamilton]], Prinzessin vu Monaco. * [[1941]]: [[Eugène Mousset]], lëtzebuergesche Moler. * [[1943]]: [[David Hilbert]], däitsche Mathematiker. * [[1950]]: [[Karl Guthe Jansky]], US-amerikanesche Physiker, Astronom a Radioingenieur. * [[1960]]: [[Isi Comes]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[1973]]: [[Émile Reuter]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1975]]: [[Mathias Weishaupt]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[1982]]: [[Jean Backes]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * [[1988]]: [[Ivan Govar]], belsche Filmregisseur a Schauspiller. * [[1989]]: [[James Bond (Ornitholog)|James Bond]], US-amerikaneschen Ornitholog. * [[1991]]: [[Robert Als]], lëtzebuergesche Jurist, Diplomat a Politiker. * [[2003]]: [[Pierre Hamer (Auteur)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Jurist, Historiker an Auteur. * [[2004]]: [[Marco Pantani]], italieenesche Vëlossportle[[2005|r.]] * [[2005]]: [[Cécile Wagner]], lëtzebuergesch Fraerechtlerin a Politikerin. * [[2006]]: [[Darry Cowl]], franséische Museker a Schauspiller. * [[2015]]: [[Michele Ferrero]], italieeneschen Entreprener. * 2015: [[Louis Jourdan]], franséische Schauspiller. * [[2016]]: [[Marco Conrardy]], lëtzebuergeschen Automobilsportler. * [[2018]]: [[Ruud Lubbers]], hollännesche Politiker. * 2018: [[Morgan Tsvangirai]], simbabwesche Politiker. * [[2021]]: [[Carlos Menem]], argentinesche Politiker, Staatspresident 1989 bis 1999. * [[2025]]: [[Geneviève Page]], franséisch Schauspillerin. == Feierdeeg == * [[Vältesdag]] == Um Spaweck == {{Commonscat|14 February|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Februar| 14]] h4rm38o3ammdiqorklj0yofal846ct9 0 3028 2708730 2682706 2026-09-20T16:24:40Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2708730 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Bundesarchiv Bild 183-H25224, Guernica, Ruinen.jpg|thumb|Guernica, dat vun der ''Legion Condor'' zerstéiert gouf.]] == Evenementer == === Europa === * ''uechtert d'Joer'': An der [[Sowjetunioun]] ginn duerch [[stalin]]istesch [[Groussen Terror (Sowjetunioun|Terrormoossnamen]] an de Méint a Joren duerno Honnertdausende vu Leit zum Doud verurteelt an higeriicht, well s'op déi eng oder aner Manéier als "verdächteg" oder soss "antisowjetesch" deklaréiert goufen (z.&nbsp;B. opgrond vum [[NKWD-Uerder Nr. 00439]] vum [[25. Juli]], dem [[NKWD-Uerder Nr. 00447]] vum [[30. Juli]] oder [[NKWD-Uerder Nr. 00485|deem vum 11. August]]). * ''uechtert d'Joer'': [[Spuenesche Biergerkrich]]. * [[26. Abrëll]]: [[Loftattack op Guernica]]: Däitsch Fligere vun der ''[[Legion Condor]]'' bombardéieren déi baskesch Stad [[Guernica]]. * [[12. Mee]]: Den [[George VI. (Vereenegt Kinnekräich)|George&nbsp;VI.]] gëtt zum neie Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich gewielt. * [[27. Mee]]: Den [[Arthur Neville Chamberlain]] gëtt neie brittesche Premierminister. * [[21. August]]: Net-Ugrëffs-Traité têscht [[China]] an der [[UdSSR]]. * [[25. September]]: Den italieeneschen ''Duce'' [[Benito Mussolini]] ass fir 4 Deeg op Staatsbesuch an Däitschland. * [[29. Dezember]]: Déi iresch Verfassung trëtt a Kraaft. Aus dem ''Iresche Fräistaat'' gëtt [[Irland]] resp. Eire. * {{6. November}}: Italien trëtt dem [[Antikominternpakt]] vun Däitschland a Japan bäi. [[Fichier:Referendum06JUN1937.JPG|thumb|D'Referendum vum 6. Juni 1937]] ==== Lëtzebuerg ==== * [[23. Abrëll]]: Dat sougenannt ''[[Maulkuerfgesetz]]'' gëtt mat der Majoritéit vun de Regierungsparteien, 34 dofir, 19 dogéint, 1 Enthalung, an der Chamber gestëmmt. * {{6. Juni}}: [[Referendumen zu Lëtzebuerg|Referendum]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] iwwer d'''Maulkuerfgesetz'', eng knapps Majoritéit vun de Wieler (50,67&nbsp;%) ass dergéint. De [[Joseph Bech]] trëtt doropshin als Premierminster zeréck. * [[26. September]]: D'[[Fluchhafen Esch-Uelzecht|Fluchfeld vun Esch-Uelzecht]] gëtt ageweit. * {{5. November}}: D'[[Regierung Dupong-Krier]] gëtt vereedegt. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== * [[20. Januar]]: Den US-President [[Franklin D. Roosevelt]] fänkt säin zweet Mandat un. * [[27. Mee]]: D'[[Golden Gate Bridge]] bei [[San Francisco]] gëtt no 4 Joer Bauzäit ageweit. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{1. Januar}}: Den [[Anastasio Somoza García]] gëtt President von [[Nicaragua]]. * [[13. Juli]]: De [[Bolivien|bolivianesche]] Staatschef [[David Toro]] gëtt vu sengem Chef d'Etat-major [[Germán Busch Becerra]] gestierzt. === Asien === * {{5. Juli}}: [[China]] dat an engem [[Biergerkrich]] tëscht [[Nationalisten]] a [[Kommunisten]] ass, huet duerch Vermëttlung vum [[Chou En-lai]] den [[Chiang Kai-chek]] an de [[Mao Tse-tung]] mat engem gemeinsamen Zil vereenegt: d'[[Japan]]er aus [[China]] ze verdreiwen. * {{7. Juli}}: Den "[[Tëschefall bei der Marco-Polo-Bréck]]" zu Peking léist den [[Zweete Japanesch-Chineesesche Krich]] aus (. * [[25. Juli|25.]] bis [[31. Juli]]: [[Peking]] an [[Tianjin]] gi vu japaneschen Truppen eruerwert. * [[13. August]] bis [[9. November]]: Schluecht ëm Shanghai, déi vun de Japaner gewonne gëtt. * [[10. September]]: [[Kuomintang]] an d'[[Kommunistesch Partei vu China]] grënnen déi [[Zweet Eenheetsfront]], de [[Mao Zedong]] alliéiert sech mat senger [[Volleksbefreiungsarméi|rouder Arméi]] mam Generol [[Chiang Kai-shek]]. * {{9. Dezember}}: Ufank vun der japanescher Belagerung vvu [[Nanjing|Nanking]]. * [[13. Dezember]] (bis [[7. Februar]] [[1938]]): [[Massaker vun Nanking]], wou Dausende vu Chineese vun der japanescher Arméi doutgemaach ginn. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === * [[Pablo Picasso]]: ''Guernica'' === Literatur === * [[J. R. R. Tolkien]]: ''The Hobbit: or There and Back Again'' === Musek === == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[21. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt zu [[Dijon]] 1:0 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Léon Mart]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=86 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 21. Februar 1937 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[21. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 2:3 géint Däitschland. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Oscar Stamet]] a [[Gusty Kemp]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6035 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Däitschland den 21. Mäerz 1937 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[11. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 1:5 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Gusty Kemp geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=87 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 11. Abrëll 1937 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[25. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg 3:2 géint Italien. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de Gusty Kemp, [[Emile Everard]] a Léon Mart geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=88 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien de 25. Abrëll 1937 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{6. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Arel]] 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=89 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 6. Mee 1937 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[28. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1938]], 0:4 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6018 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 28. November 1937 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{0}}?: [[Renée Arend]], lëtzebuergesch Keramikerin a Molerin. * {{0}}?: [[Carmen Pereira]], Politikerin aus Guinea-Bissau. * {{1. Januar}}: [[Paul-Henri Meyers]], lëtzebuergesche Politiker. * {{6. Januar}}: [[Paolo Conte]], italieenesche Chansonsänger, Jazzmuseker a Komponist. * {{0}}6. Januar: [[Liana Orfei]], italieenesch Schauspillerin an Zirkusartistin. * {{7. Januar}}: [[Ali Soilih]], komoranesche President. * {{8. Januar}}: [[Shirley Bassey]], brittesch Popsängerin. * [[12. Januar]]: [[Marie Dubois]], franséisch Schauspillerin. * 12. Januar: [[Shirley Eaton]], englesch Schauspillerin. * [[13. Januar]]: [[René Hübsch]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Januar]]: [[John Hume]], nordiresche Politiker, Friddensnobelpräisdréier (1998) * [[22. Januar]]: [[Paul Ries]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[23. Januar]]: [[Romain Kies]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[26. Januar]]: [[Joseph Saidu Momoh]], Militär- a Staatschef vu Sierra Leone. * [[30. Januar]]: [[Vanessa Redgrave]], brittesche Theater- a Filmschauspillerin. * [[31. Januar]]: [[Philip Glass]], amerikanesche Komponist. * 31. Januar: [[Wil Lofy]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler. * 31. Januar: [[Suzanne Pleshette]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{3. Februar}}: [[Jacques Barrot]], franséische Politiker an EU-Kommissär. * {{4. Februar}}: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * {{8. Februar}}: [[Manfred Krug]], däitsche Schauspiller a Sänger. * [[13. Februar]]: [[Sigmund Jähn]], ostdäitsche Kosmonaut. * [[14. Februar]]: [[Nicole Heesters]], däitsch Schauspillerin. * [[17. Februar]]: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * [[20. Februar]]: [[Teresa del Río]], spuenesch Schauspillerin. * [[21. Februar]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * 21. Februar: [[Gary Lockwood]], amerikanesche Schauspiller. * [[25. Februar]]: [[Tom Courtenay]], brittesche Schauspiller. * [[26. Februar]]: [[Val Langehegermann]], lëtzebuergesche Sportler. * {{1. Mäerz}}: [[Boris Andrejewitsch Uspenski]], russesche Philolog, Semiotiker a Mythograph. * {{2. Mäerz}}: [[Abd al-Aziz Bouteflika]], President vun Algerien. * {{5. Mäerz}}: [[Olusegun Obasanjo]], nigerianesche Politiker (Staatspresident). * {{6. Mäerz}}: [[Walentina Wladimirowna Tereschkowa]], russesch Kosmonautin, éischt Fra am Weltraum. * {{7. Mäerz}}: [[François Sowa]], lëtzebuergesche Boxer. * {{8. Mäerz}}: [[Juvénal Habyarimana]], President vu Ruanda. * {{9. Mäerz}}: [[Paul Roettgers]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. Mäerz]]: [[Paul Meyers]], lëtzebuergesche Banquier an Affekot. * [[19. Mäerz]]: [[Egon Krenz]], DDR-Politiker. * [[22. Mäerz]]: [[Angelo Badalamenti]], italieenesche Komponist. * 22. Mäerz: [[Peter Vogel (Schauspiller)|Peter Vogel]], däitsche Schauspiller. * [[23. Mäerz]]: [[Robert Charles Gallo]], US-amerikanesche Mikrobiolog. * [[30. Mäerz]]: [[Warren Beatty]], amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[31. Mäerz]]: [[Raymond Schummer]], lëtzebuergesche Ringer. * {{1. Abrëll}}: [[Yılmaz Güney]], kurdesche Schauspiller a Regisseur. * [[11. Abrëll]]: [[Marianne Steichen]], lëtzebuergesch Kënschtlerin. * [[13. Abrëll]]: [[Edward Fox]], englesche Schauspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[17. Abrëll]]: [[Marcel Glesener]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * [[20. Abrëll]]: [[Jiří Dienstbier]], tschecheschen Dissident a Politiker. * 20. Abrëll: [[Théo Stendebach]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * [[22. Abrëll]]: [[Jack Nicholson]], amerikanesche Schauspiller. * [[27. Abrëll]]: [[Dominique Boschero]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Abrëll]]: [[Saddam Hussein]], President vum Irak 1979-2003. * {{5. Mee}}: [[Trần Đức Lương]], President vu Vietnam. * {{6. Mee}}: [[Rubin Carter]], US-amerikaesche Boxer. * {{7. Mee}}: [[Pierre Schintgen]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[12. Mee]]: [[George Carlin]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker. * 12. Mee: [[Susan Hampshire]], brittesch Schauspillerin. * [[14. Mee]]: [[Serge Leroy]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[15. Mee]]: [[Madeleine Albright]], US-amerikanesch Ausseministesch. * [[17. Mee]]: [[Edmond Lies]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung. * [[18. Mee]]: [[Jacques Santer]], lëtzebuergesche Politiker. * [[19. Mee]]: [[Aly Kridel]], lëtzebuergeschen Automobilsportler. * [[22. Mee]]: [[Guy Marchand]], franséische Sänger, Museker a Schauspiller. * [[24. Mee]]: [[Archie Shepp]], US-amerikaneschen Jazzmuseker a -komponist. * {{1. Juni}}: [[Morgan Freeman]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{2. Juni}}: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}2. Juni: [[Jean Nelissen]], hollännesche Sportsjournalist. * {{7. Juni}}: [[Roberto Blanco]], däitsche Schlagersänger. * [[15. Juni]]: [[Herbert Feuerstein]], däitsche Journalist a Kabarettist. * [[16. Juni]]: [[Simeon Sakskoburggotski]], leschte bulgareschen Zar, Politiker. * [[19. Juni]]: [[André Glucksmann]], franséische Philosoph an Auteur. * [[25. Juni]]: [[Ben Fayot]], lëtzebuergesche Politiker. * 25. Juni: [[Nawaf al-Ahmad al-Sabah]], Emir vum Kuwait. * [[23. Juni]]: [[Martti Ahtisaari]], finneschen Diplomat a Politiker. * {{3. Juli}}: [[Tom Stoppard]], tschechesch-britteschen Theater- an Dréibuchauteur. * {{6. Juli}}: [[Ned Beatty]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{9. Juli}}: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[12. Juli]]: [[Bill Cosby]], US-amerikanesche Schauspiller. * 12. Juli: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[18. Juli]]: [[Hunter S. Thompson]], US-amerikanesche Schrëftsteller a Reporter. * [[26. Juli]]: [[Peter Fleischmann]], däitsche Filmregisseur. * [[28. Juli]]: [[Francis Veber]], franséische Journalist, Dréibuchauteur, Filmregisseur a -Produzent. * [[30. Juli]]: [[Mady Molitor]], lëtzebuergesch Biologin. * [[31. Juli]]: [[Germaine Wilmes]], lëtzebuergesch Molerin a Grafikerin. * {{2. August}}: [[Jean Hoss]], lëtzebuergeschen Affekot. * {{4. August}}: [[Joseph Kunnert]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{5. August}}: [[Brian Marsden]], britteschen Astronom. * {{6. August}}: [[Baden Powell de Aquino]], brasilianesche Museker. * {{8. August}}: [[Dustin Hoffman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. August]]: [[Annette Krier]], lëtzebuergesch Turnerin. * [[15. August]]: [[Geneviève Casile]], franséisch Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Spiros Focás]], griichesche Schauspiller. * [[20. August]]: [[Georg Thoma]], däitsche Schileefer. * [[25. August]]: [[Klaus Wildbolz]], Schwäizer Schauspiller. * {{5. September}}: [[Dick Clement]], britteschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{0}}5. September: [[William Devane]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. September}}: [[John Phillip Law]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. September]]: [[Gus Backus]], US-amerikanesche Popsänger a Filmschauspiller. * [[14. September]]: [[Renzo Piano]], italieeneschen Architekt. * [[15. September]]: [[Fernando de la Rúa]], argentinesche Politiker, President vun Argentinien. * [[18. September]]: [[George Martin]], spuenesche Schauspiller. * 18. September: [[Geert Müller-Gerbes]], däitscher Journalist a Speaker. * [[25. September]]: [[Roby Rausch]], lëtzebuergesche Boxer. * 25. September: [[Horst Rehberg]], däitsche Schauspiller. * [[26. September]]: [[Jerry Weintraub]], US-amerikanesche Filmproduzent. * [[27. September]]: [[Georges Penning]], lëtzebuergeschen Auteur, Ekonomiste an Enseignant. * {{1. Oktober}}: [[Georges Parent]], belsche Professer, Botaniker an Herpetolog. * {{9. Oktober}}: [[Gaston Vogel]], lëtzebuergeschen Affekot an Auteur. * [[13. Oktober]]: [[Sami Frey]], franséische Schauspiller. * [[17. Oktober]]: [[Peter Nilson]], schweedeschen Astronom an Auteur. * [[20. Oktober]]: [[Liliane Welch]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[21. Oktober]]: [[Édith Scob]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Oktober]]: [[Gilbert Schmartz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * 22. Oktober: [[Joël Barbouth]], franséische Schauspiller. * [[25. Oktober]]: [[Armando Bausch]], lëtzebuergeschen Auteur, Journalist a Schlagersänger. * [[27. Oktober]]: [[Jim Hoffstetter]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Sportsjournalist. * 27. Oktober: [[Peter Lustig]], däitsche Fernseemoderator. * [[28. Oktober]]: [[Robert Pouret]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[29. Oktober]]: [[Jef Claerhout]], belsche Sculpteur. * [[29. Oktober]]: [[Pol Tousch]], lëtzebuergeschen Auteur an Editeur. * [[30. Oktober]]: [[Claude Lelouch]], franséische Schauspiller, Filmproduzent, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{2. November}}: [[Aloys Jousten]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vu Léck. * {{0}}2. November: [[Ferny Nicklaus-Faber]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{3. November}}: [[F. K. Waechter]], däitsche Schrëftsteller a Graphiker. * [[13. November]]: [[Nelly Stein]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[15. November]]: [[Margot Guion]], lëtzebuergesch Molerin. * [[16. November]]: [[Lothar Späth]], däitsche Politiker. * [[20. November]]: [[René Kollo]], däitschen Tenorsänger. * [[21. November]]: [[Bernard Bot]], hollännesche Politiker. * [[30. November]]: [[Ridley Scott]], englesche Filmregisseur. * 30. November: [[Tom Simpson]], englesche Vëlossportler. * {{0}}[[1. Dezember]]: [[Vaira Vīķe-Freiberga]], Presidentin vu Lettland. * {{6. Dezember}}: [[Jiří Kodet]], tschechesche Schauspiller. * {{8. Dezember}}: [[Margot Werner]], éisträichesch Balletdänzerin Schauspillerin a Chansonsängerin. * {{9. Dezember}}: [[Will Hoffmann]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * [[10. Dezember]]: [[Karl zu Schwarzenberg]], tschechesche Politiker. * [[12. Dezember]]: [[Connie Francis]], US-amerikanesch Sängerin. * [[13. Dezember]]: [[Robert Gernhardt]], däitsche Schrëftsteller. * [[21. Dezember]]: [[Jane Fonda]], amerikanesch Schauspillerin. * [[22. Dezember]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * [[25. Dezember]]: [[Jeannot Heinen]], lëtzebuergesche Komponist. * [[29. Dezember]]: [[Dieter Thomas Heck]], däitschen Entertainer. * 29. Dezember: [[Babara Steele]], brittesch Schauspiller. * [[31. Dezember]]: [[Anthony Hopkins]], englesche Schauspiller. == Gestuerwen == *{{8. Januar}}: [[Richard Anschütz]], däitsche Cheemiker. * [[19. Januar]]: [[André Salentiny]], lëtzebuergeschen Nottär. * [[10. Mäerz]]: [[Corneille Lentz]], lëtzebuergesche Moler an Olympionik. * [[15. Mäerz]]: [[Paul Kutter]], Schwäizer-lëtzebuergesche Fotograf. * [[27. Abrëll]]: [[Theodoor Hendrik van de Velde]], hollänneschen Dokter a Gynekolog. * [[29. Abrëll]]: [[Wallace Hume Carothers]], US-amerikanesche Cheemiker, Erfinder vum [[Nylon]]. * {{1. Mee}}: [[Fritz Mersch]], lëtzebuergeschen Affekot, Politiker an Distriktskommissär. * [[15. Mee]]: [[Jean Gérard]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * {{8. Juni}}: [[Jean Harlow]], amerikanesch Schauspillerin. * [[11. Juni]]: [[Reginald Joseph Mitchell]], engleschen Ingenieur an industriellen Designer. * [[14. Juni]]: [[Albert Duhr]], lëtzebuergesche Wënzer a Politiker. * [[19. Juni]]: [[Josy Staudt]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{2. Juli}}: [[Amelia Earhart]], amerikanesch Pilotin, an éischt Fra déi eleng iwwer den Atlantik geflunn ass. * [[11. Juli]]: [[George Gershwin]], amerikanesche Komponist. * [[20. Juli]]: [[Guglielmo Marconi]], italieenesche Physiker. * [[26. Juli]]: [[Gerda Taro]], däitsch Fotografin. * {{2. August}}: [[Léon Jean Namur]], lëtzebuergeschen Apdikter. * {{2. September}}: [[Pierre de Coubertin]], franséische Sportspedagog an éischte President vum [[Internationalen Olympesche Kommitee]]. * [[13. September]]: [[Joseph Fischer (Ingenieur)|Joseph Fischer]], lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriellen. * [[19. September]]: [[Emile Wolter]], lëtzebuergesche Politiker. * [[26. September]]: [[Bessie Smith]], US-amerikanesch Blues-Sängerin. * {{1. Oktober}}: [[Theodore Risch]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[16. Oktober]]: [[Arthur Lewin-Funcke]], däitsche Sculpteur. * [[19. Oktober]]: [[Ernest Rutherford]], brittesche Physiker. * 19. Oktober: [[Gustave Feyder]], lëtzebuergesche Bauer a Lokalpolitiker. * [[22. Oktober]]: [[Jean Thill (1854-1937)|Jean Thill]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer an Historiker. * {{2. November}}: [[Félix Gaffiot]], franséische Romanist. * {{2. Dezember}}: [[Josep Comas i Solà]], spueneschen Astronom. * [[12. Dezember]]: [[Alfred Abel]], däitsche Schauspiller. * 12. Dezember: [[Théodore Kirpach (Dokter)|Théodore Kirpach]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[19. Dezember]]: [[Étienne Schmit]], lëtzebuergesche Politiker. * [[28. Dezember]]: [[Maurice Ravel]] franséische Komponist. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 9z1xmkyk8zly3w9fdi95l4zvboub2xp 0 11809 2708810 2700185 2026-09-21T07:50:21Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708810 wikitext text/x-wiki Dës Lëscht vun de '''lëtzebuergeschen Harmonien a Fanfaren''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]] {{AbcIndex}} == A == * [[Äischen]]: [[Harmonie Eischen]] == B == * [[Bartreng]]: [[Bartrenger Musek]], [https://web.archive.org/web/20130421084650/http://bartrengermusek.lu/] * [[Bauschelt]]: [[Musek Gemeng Bauschelt]], [http://www.musikgemengbauschelt.lu/] * [[Bäerdref]]: [[Harmonie Berdorf]], [https://web.archive.org/web/20070716141733/http://www.harmonieberdorf.org/] * [[Beetebuerg]]: [[Harmonie Municipale Bettembourg]], [http://hmb.lu/] * [[Bettenduerf]]: [[Pompjees-Musik Bettenduerf]], [https://web.archive.org/web/20050829201434/http://www.fanfare-bettendorf.lu/] * [[Biekerech]]: [[Fanfare Concordia Beckerich]], [http://www.fanfare-beckerich.lu/] * [[Bieles]]: [[Bielesser Musek]], * [[Biissen]]: [[Fanfare Bissen a.s.b.l.]], [https://web.archive.org/web/20060108112755/http://webplaza.pt.lu/~ley/pages/page_1pag.html] * [[Biwer]]: [[Musek vun der Gemeng Biwer]], (Biwer Musek), [http://www.biwermusek.lu] * [[Buerglënster]]: [[Fanfare Bourglinster]], (Bierger Musek), [https://web.archive.org/web/20050409124927/http://www.fanfare-bourglinster.org/] * [[Bur (Rouspert-Mompech)|Bur]]; [[Burer Musik]], [https://web.archive.org/web/20050830030130/http://www.burermusik.lu/] == C == == D == * [[Déifferdeng]]: [[Harmonie Municipale Differdange]] (Déifferdenger Stadmusek), [http://www.hmdifferdange.lu/] * [[Déifferdeng]]: [[Luxembourg Marching Band]] (Lumaband), [http://www.lumaband.lu/] * [[Diddeleng]]: [[Harmonie Forge du Sud Dudelange]] (HAFOSUD), [http://www.hafosud.de.tl/] * [[Diddeleng]]: [[Harmonie Municipale de Dudelange]] (Diddelenger Stadmusek), [http://www.hmd.lu/] * [[Dikrech]]: [[Philharmonie Municipale Diekirch]], [http://www.pmd.lu/] * [[Duelem (Réimech)|Duelem]]: [[Fanfare Gemeng Duelem]], [https://web.archive.org/web/20140112111057/http://duelemermusek.lu/www.duelemermusek.lu/Home.html] == E == * [[Éilereng]]: [[Harmonie Éilereng a.s.b.l.]], [http://www.harmonie-eilereng.com/] * [[Ëlwen]]: [[Harmonie Union Troisvierges]], [http://www.harmonie-troisvierges.lu/] * [[Esch-Uelzecht]]: [[Harmonie Municipale Esch-sur-Alzette]], [https://web.archive.org/web/20070607043640/http://www.harmoniemunicipaleesch.org/index.html] * [[Eschduerf]]: [[Eschdoerfer Musik|Fanfare Concordia Eschdoerf]], [https://web.archive.org/web/20070607020220/http://www.okay.lu/eschduerf/] * [[Ettelbréck]]: [[Philharmonie grand-ducale et municipale de la ville d'Ettelbruck]], [http://www.ettelbrecker-musek.lu/] == F == * [[Feelen]]: [[Fanfare Feelen]], (Feelener Musek) [http://www.fanfarefeelen.lu] == E == == G == * [[Garnech]]: [[Garnecher Musek]] [http://www.garnechermusek.lu] * [[Gréiwemaacher]]: [[Harmonie Municipale Grevenmacher]] [https://web.archive.org/web/20130829225315/http://hmg.grevenmacher.lu/] * [https://web.archive.org/web/20160130190711/http://musikant.lu/index.php/geschicht1 Greiweldeng: Fanfare de Greiveldange] == H == * [[Habscht]]: [[Harmonie Hobscheid]], [[Äischdallbléiser Habscht]],[http://www.habscht.lu] * [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]: [[Fanfare Municipale de Hamm]], [https://web.archive.org/web/20060414072445/http://fmh.lu/] * [[Hunchereng]]: [[Fanfare St. Cécile Huncherange-Noertzange-Fennange]], [http://homepages.internet.lu/fanfare/] == I == * [[Ierpeldeng (Ettelbréck)|Ierpeldeng]]: [[Concordia Ierpeldeng]], [http://www.concordia.lu/] * [[Izeg]]: [[Fanfare Izeg]], [https://web.archive.org/web/20070706171511/http://webplaza.pt.lu/fanfizeg/] == J == * [[Jonglënster]]: [[Lënster Musek]] == K == * [[Keel]]: [[Harmonie Ste Cécile Kayl]], [https://web.archive.org/web/20070929121140/http://www.kaelermusek.com/] * [[Kielen]]: [[Fanfare Kehlen]], [http://www.fanfare-kehlen.lu/] == L == *[[Leideleng]]: [[Leidelenger Musek|Leidelenger Musek a.s.b.l.]], [http://www.leidelengermusek.lu/] *[[Lëntgen]]: [https://www.fanfarelintgen.lu/ Fanfare Lintgen a.s.b.l.] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]: [[Lëtzebuerger Militärmusek|Militärmusek]] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Bouneweg]]: [[Fanfare Municipale Luxembourg-Bonnevoie]], [http://www.fmlb.lu] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Bouneweg]]: [[Fanfare Prince-Henri]], [http://www.fmlb.lu] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Clausen]]: [[Fanfare Grand-Ducale de Clausen]] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]: [[Fanfare Royale Grand-Ducale Luxembourg Grund-Fetschenhof-Cents-Pulvermuhl]] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]: [[Fanfare Municipale de Hamm]], [https://web.archive.org/web/20060414072445/http://fmh.lu/] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Lampertsbierg]]: [[Harmonie municipale Luxembourg-Limpertsberg]], [http://www.hmll.lu] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Neiduerf/Weimeschhaff]]: [[Fanfare Municipale Neudorf-Weimershof]] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]-[[Rollengergronn]]: [[Harmonie Municipale Luxembourg Rollingergrund]], [https://web.archive.org/web/20091231154629/http://www.harmonie-rollingergrund.lu/] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]: [[Letzebuerger Postmusek]], [https://web.archive.org/web/20110701175819/http://www.postmusek.lu/] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]: [[Letzebuerger Douane's Musek]], [http://www.douanesmusek.lu] *[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]: [[Kolléischsmusek]] == M == * [[Mamer]]: [[Harmonie Gemeng Mamer]], [http://www.hgm.lu/] * [[Mäertert]]: [[Fanfare Concordia Mertert a.s.b.l.]], [https://web.archive.org/web/20060401052110/http://www.merter-musek.lu/], [https://web.archive.org/web/20060504081351/http://centenaire.merter-musek.lu/] * [[Miedernach]]: [[Fanfare Medernach]] a.s.b.l, [http://www.fanfaremedernach.lu/] * [[Miersch]]: [[Mierscher Musek]], [http://www.mierscher-musek.com/] * [[Monnerech]]: [[Harmonie municipale de Mondercange]], (Monnerecher Musek) * [[Munzen]] : [[Gemengemusik Munzen]], [https://gemengemusikmunzen.wixsite.com/musikmunzen] * [[Mutfert]]-[[Méideng]]: [[Harmonie Moutfort-Medingen]] == N == * [[Nidderkäerjeng]]: [[Harmonie Municipale Bascharage]], [http://www.hmbascharage.lu/] * [[Nidderdonwen]]: [[Fanfare Mosella Niederdonven a.s.b.l.]], [https://web.archive.org/web/20220703204707/https://donwer-musek.lu/] == O == * [[Ouljen]]: [[Ouljer Musek]], [http://ffolingen.betzdorf.lu/] == P == * [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Päreler Musek, [https://web.archive.org/web/20160114201748/http://musikpaerel.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=119] * [[Péiteng]]: [[Harmonie Municipale Pétange]], [https://web.archive.org/web/20050403235930/http://www.harmoniepetange.com/] == R == * [[Réiser]]: [[Harmonie Municipale Roeserbann]], [https://web.archive.org/web/20050309174716/http://webplaza.pt.lu/hmroeser/index.html] * [[Réimech]]: [[Harmonie Municipale 'Concordia' Remich]], [http://www.harmony.lu/] * [[Rëmeleng]]: [[Harmonie Municipale Rumelange]], (Rëmelenger Stadmusek), [https://web.archive.org/web/20091026234911/http://geocities.com/hmr_rumelange/] * [[Rouspert]]: [[Musek Concordia Rosport]], [http://membres.lycos.fr/frankreiter/] == S == * [[Sandweiler]]: [[Fanfare Sandweiler]] (Sandweiler Musek), [https://web.archive.org/web/20050905023651/http://www.fanfaresandweiler.com/] * [[Stroossen]]: [[Fanfare Stroossen]], [http://www.fanfare-stroossen.lu] * Schweecherdall ([[Ielwen]], [[Schweech]], [[Huewel]]): [[Schweecherdauler Musek]], [http://www.schweecherdaulermusik.lu] == T == * [[Téiteng]]: [[Harmonie Victoria Téiteng]] [http://homepages.internet.lu/harmonie/] * [[Trënteng]]: [[Trëntenger Musek]] [http://www.trentengermusek.org/] == U == * [[Uespelt]]: [[Uespelter Musek]], [https://web.archive.org/web/20070606204539/http://webplaza.pt.lu/schiltza/UespelterMusek/index.htm] * [[Uesweller]]: [[Uesweller Musek]], * [[Uewerkäerjeng]]: [[Harmonie de Hautcharage a.s.b.l.]], [https://web.archive.org/web/20050828213957/http://www.harmonie-hautcharage.lu/] == V == * [[Veianen]]: [[Veiner Stadmusik]], [https://web.archive.org/web/20050404001832/http://veinerstadmusik.8k.com/] == W == * [[Waldbëlleg]]; [[Waldbëlleger Musek a.s.b.l.]], [https://web.archive.org/web/20080622031110/http://www.waldbelleger-musek.lu/] * [[Welleschten]]: [[Welleschter Musek]], [https://web.archive.org/web/20130104123437/http://www.welleschtermusek.lu/] * [[Wuermer]]: [[Harmonie Wormeldange a.s.b.l.]], [http://www.harmonie-wormeldange.lu/] == Z == * [[Zolwer]]: [[Zolwer Musek]], (Harmonie de Soleuvre) [https://web.archive.org/web/20050829040831/http://www.harmoniedesoleuvre.lu/cms/index.php] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Harmonien a Fanfaren|!]] [[Kategorie:Lëschten:Musek zu Lëtzebuerg|HarmonienL]] 8m1wt7jtueimz3zud19j9f4ci7aqjvo 0 11987 2708799 2685390 2026-09-21T06:02:01Z Zinneke 34 /* Renovatioun vun der Pist */ 2708799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchhafen |Bild = Luxembourg, aérogare Findel lb (101).jpg |Bildbeschreiwung = D'Aerogare am Abrëll 2022 |Terminalen = 2 |Fracht = 825,571,4 t ''{{small|(2024)}}'' |Fluchbeweegungen = 75.365 ''{{small|(2024)}}'' |Positiounskaart = <mapframe latitude="49.62334" longitude="6.20440" lang="lb" zoom="14" align="center" width="260" height="300" text="Lag vum {{PAGENAME}}> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {"marker-symbol": "airport", "marker-color": "44CCFF"}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.20440, 49.62334 ] } } ] } </mapframe> }} {| {{prettytable-R}} | [[Fichier:363d Tactical Reconnaissance Group P-51D 44-13816.jpg|thumb|center|En amerikaneschen [[P-51 Mustang|F-6C Mustang]] am Oktober 1944 um "Sandweiler Airfield".]] [[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0865395.jpg|thumb|center|Embraer 145 vun der Luxair virum Terminal B]] [[Fichier:Luxembourg-Findel International Airport.jpg|thumb|center|D'Pist vum Fluchhafe Lëtzebuerg (1991)]] [[Fichier:Luxembourg city with airport openstreetmap 01.png|thumb|center|Lag vum Fluchhafen ëstlech vun der Stad Lëtzebuerg.]] [[Fichier:Findel airport Luxembourg openstreetmap 01.png|thumb|center|Kaart vum Fluchhafe Lëtzebuerg.]] [[Fichier:Aeroport Findel Luxembourg terminal B 01.jpg|thumb|center|Den Terminal B vun der Pist aus gesinn.]] [[Fichier:Aérogare-checkin-schalteren--w.jpg|thumb|center|Checkin an der neier Aerogare (Terminal A)]] [[Fichier:LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1352051882.jpg|thumb|center|Terminal A]] [[Fichier:Findel Hall des départs.jpg|thumb|center|Den Agangsberäich vum Terminal A]] |} De '''Fluchhafe Lëtzebuerg''' ([[International Air Transport Association|IATA]]: '''LUX''', [[International Civil Aviation Organization|ICAO]]: '''ELLX'''), offiziell '''Aéroport de Luxembourg''', läit um [[Findel]] ronn 7&nbsp;km<ref>Distanz vum Stadhaus bis bei d'Aerogare a Loftlinn gerechent</ref> nordëstlech vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], um Territoire vun de Gemenge [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]. De Begrëff '''Findel''' gëtt dann och dacks als [[Metonymie]] fir de Fluchhafe gebraucht. == Geschicht == <!--Misst nach ausgebaut ginn… Et feelen ë&nbsp;a. nach Informatiounen iwwer déi al Aerogare(n) beim Gréiwelscheierhaff--> [[1939]] gouf ugefaangen, den Terrain ze planéieren. Et war eng Graspist déi 1 Kilometer laang war a 40 m breet. Se hat och eng liicht aner Orientéierung wéi haut an zwar 07/25 (haut 6/24). Kuerz nom Krich gouf et zwou Pisten, eng Graspist vu 650 × 80 m a südlech dervun eng fest Pist vun 1160 × 40 m<ref>{{Citation |URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html |Titel=Artikel bei Virgule, |Gekuckt=2026-06-25 |archivedate=2025-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250803085202/https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html }}</ref>. Am [[Zweete Weltkrich]] hat d'[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] d<nowiki>'</nowiki>''Jagdgeschwader 53'' an d'''Jagdgeschwader 52'' mat Juegdfligere vum Typ [[Messerschmitt Bf 109]] do stationéiert. Doriwwer eraus goufen d'Plaz an den Hangar vum ''Nationalsozialistischen Fliegerkorps (NSFK)'' benotzt fir eng paramilitäresch Seegelschoul ze bedreiwen. Enn 1944 wéi d'Alliéiert d'Fluchfeld ënner der Bezeechnung ''[[Advanced Landing Ground]] A-97'' benotzt hunn, ass den Hangar verbrannt. Et waren haaptsächlech [[North American P-51 Mustang|P-51 Mustang]] a [[Lockheed P-38 Lightning|P-38 Lightning]] vum [[363rd Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance Group|363d Tactical Reconnaissance Group]] do stationéiert. D'[[United States Air Force|US Air Force]] huet den Terrain vum 18. September 1944 bis de 15 August 1945 benotzt. An där Zäit gouf et zwee Accidenter, den éischten den 28. Dezember 1944 bei engem Feelstart vun enger [[Douglas C-47 Skytrain|Douglas C-53 Skytrooper]]<ref>https://aviation-safety.net/wikibase/338944 Fiche op aviation-safety.net]</ref> an den zweete bei der Noutlandung vun enger [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17G Flying Fortress]] ''Buzz Blonde 427BS'', den 10 Januar 1945, déi do eng Bauchlandung gemaach hat. Den 21. Juli [[1946]] gouf de Fluchhafe mat engem Fluch vun der [[SABENA]] vu Bréissel op Lëtzebuerg offiziell ageweit a vun do u gouf et zweemol an der Woch esou e Fluch.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/gh0922/pages/3/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen Die Einweihung des Flughafens Luxemburg Sonntag, den 21. Juli 1946] Obermosel-Zeitung vum 20. Juli 1946, S.3</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/32z6b6/pages/4/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg Die Grundsteinlegung des Aero-Bahnhofs Luxemburg] Obermosel-Zeitung vum 23. Juli 1946, S.4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/m656x4d70d/pages/3/articles/DIVL15?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg UM EINEN FLUGPLATZ - ZUR EINWEIHUNG UNSERES FLUGHAFENS AUF DEM FINDEL] Revue Nr. 15 (01.08.1946), S.307</ref>. [[1955]] gouf d'Landepist vun 2.000 op 2.830 Meter verlängert, [[1975]] gouf se nach eng Kéier méi laang gemaach. Haut ass d'Bunn fir ze lande 4 Kilometer laang. 1975 gouf eng nei Aerogare a Betrib geholl, an [[1993]] gouf en neien, 35 Meter héije Kontrolltuerm opgeriicht. [[2003]] gouf mat Aarbechte fir eng nei Aerogare, mat ë.&nbsp;a. engem Uschloss un d'[[Eisebunn|Schinnennetz]], ugefaangen. Déi geplangt ënnerierdesch Zuchgare war geduecht fir am Kader vum Projet Zuch-Tram, deen den deemolegen Transportminister [[Henri Grethen]] duerchgeboxt hat, de Fluchhafe mat der Stater Gare ze verbannen a fir datt den [[TGV]] vu Paräis iwwer d'Gare Lëtzebuerg bis op de Findel fuere kéint. De Projet gouf no de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwale vun 2004]] vum neien Transportminister Lucien Lux ënnerstëtzt an d'Aarbechten hunn 2008 ugefaangen. No de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Wale vun 2009]] ass de Projet dunn awer vum neien Transportminister [[Claude Wiseler]] gestoppt ginn, well d'Käschte vun 1,5 Milliarden Euro vum Projet "Zuch-Tram" ze héich waren. De Réibau war scho bal ganz fäerdeg an d'Entrée vum Tunnel gouf zougeschott. D'Gare bleift verlooss an et gëtt no alle méigleche Léisunge gesicht, fir eng nei Affektatioun vun der Zuchgare ze fannen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2189245.html|Titel=D'Zuchgare ënner der Aerogare: Feelinvestitioun oder Kasperltheater?|Gekuckt=24.08.2024|Datum=24.04.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. Déi aktuell Aerogare besteet aus zwéin Terminalen: * Terminal A: den Haaptterminal vun der Aerogare gouf de [[25. Abrëll]] [[2008]] ageweit an den [[21. Mee]] [[2008]] a Betrib geholl. * Terminal B: ass als Annex vun der deemoleger Aerogare gebaut ginn an de 26. Mee 2004 a Betrib gaangen. Nom Check-in an der Haaptaerogare hunn d'Clientë vu méi klenge Linnefligeren (bis zu 50 Passagéier) deen Terminal fir den Transfert bei hire Fliger benotzt. Den Terminal B war vum Terminal A duerch déi al Aerogare getrennt a war dofir sou laang zou, wéi déi net ofgerappt war. Déi al Aerogare vun 1975 gouf an de Joren 2010 - 2011 ofgerappt<ref>[https://web.archive.org/web/20160305075345/http://www.wort.lu/de/lokales/countdown-fuer-das-alte-terminal-4f61d6eee4b0860580aafab6 Countdown für das alte Terminal] op wort.lu den 1. Juni 2010</ref>. Nodeems eng Zäit laang vun enger Passerell tëscht dem Terminal A a B rieds war, déi déi zwee Gebaier verbanne sollt<ref>[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=21&navsel=21&navparent=15&navlevel=&level1=15&level2=21&level3=&level4=&co_group_id=22&lang=fr&fidlanguage=2&idusergroup=2%20lux-Airport lux-Airport] Terminal B</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131218100834/http://www.wort.lu/de/view/findel-vorerst-kein-start-am-terminal-b-529dfb83e4b0a66dbd89aacb Findel: Vorerst kein Start am Terminal B], wort.lu 3. Dezember 2013.</ref>, huet den Infrastrukturminister [[François Bausch]] am Oktober 2014 ugekënnegt, datt "schëtzeg"<ref>"schëtzeg": Lo gëtt et dann och méi Detailer iwwer dëse Projet, deen dem Direkter vum Fluchhafen, dem Johan Vanneste, no spéitstens Ufank 2019 fäerdeg soll sinn. [http://www.rtl.lu/letzebuerg/582577.html Scho 6 Joer laang ausser Betrib], rtl.lu, 12. November 2014</ref> en Tëschegebai gebaut soll ginn, an deem och zousätzlech Restauratiounsbetriber a Butteker ënnerkomme kéinten<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/577346.html "Infrastrukturminister Bausch: Nordstrooss geet am September 2015 op."] rtl.lu, Leschten Update: 24.10.2014, 07:13:26.</ref>. Donieft gëtt et nach den Terminal GAT (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale''; d'Inauguratioun vun dësem Terminal GAT war den 1. Februar 2008<ref name=":1">[http://www.gouvernement.lu/salle_presse/actualite/2008/02-fevrier/01-lux-gat/index.html gouvernement.lu] Inauguration du terminal d'aviation générale</ref><ref name=":2">[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=53&navsel=53&navparent=6&navlevel=&level1=6&level2=53&level3=&level4=&co_group_id=49&lang=fr&fidlanguage=2&idusergroup=2 lux-Airport] GAT</ref> == Exploitatioun == D'Bedreiwergesellschafte vum Fluchhafe Lëtzebuerg-Findel sinn d'[[Luxairport]], eng [[Société anonyme]], déi 2001 gegrënnt gouf, an zu 100 % dem Lëtzebuerger Staat gehéiert, an d'[[Administration de la navigation aérienne]] (ANA), déi dem [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics]] kuerz MMTP ënnerstallt ass, an déi aus der fréierer Administration de l'aéroport entstanen ass. {{Méi Info 1|Administration de la navigation aérienne}} D'Luxairport exploitéiert haaptsächlech d'Terminalen A a B, de GAT (''General Aviation Terminal)'' an den ale Cargozenter. Se këmmert sech och ëm den Entretien vun de Clôturen an de [[Schibedier|Schibe]]- an [[Dréidier]]en an ëm d'Zougangskontrollen op de Site. Um a ronderëm de Findel, schaffe fir de Fluchhafen direkt an indirekt eng ronn 6000 Leit. Am grousse Ganze sinn awer eng gutt 20.000 Aarbechtsplazen ofhängeg vun de Fluchhafenaktivitéiten um Findel. Dofir zielt dëse Wirtschaftspilier 2014 mat senge 4,88 % vum PIB, zu engem wichtege Facteur vun der Ekonomie am Grand-Duché. Den internationale Fluchhafe vu Lëtzebuerg ass d'Heemechtsbase vun der [[Luxair]], der [[Cargolux]], der [[Luxembourg Air Rescue]] an der [[Luxaviation]]. Am Passagéierberäich, gouf de Fluchhafe wärend der Summerzäit 2014, vun 22 Fluchgesellschaften ugeflunn. Domat gouf et an der Haaptsaison, net manner wéi 84 Reesdestinatiounen iwwer 24 Länner verdeelt. Wat d'Wanterzäit 2014/15 dogéint betrëfft, gëtt et just 10 Fluchgesellschaften. Dowéinst gëtt et tëscht dem 25. Oktober am 30. Mäerz, nëmmen 41 direkt Destinatiounen a 16 verschidde Länner. Am Joer 2024 si 15 Gesellschafte reegelméisseg vum Findel aus op ronn 110 verschidden Destinatioune geflunn. Luxair a LuxairTours bidde 87 Destinatiounen an 32 Länner un<ref name=":0" />. 2024 war dat Joer mat bis dohin deene meeschte Passagéier: Iwwer 5 Millioune Reesender sinn dat Joer um Findel ukomm oder fortgeflunn. === Passagéierzuelen === D'Passagéierzuelen a Milliounen:<ref>Melanie Ptok: [https://www.wort.lu/wirtschaft/ist-der-luxemburger-flughafen-zu-klein/15710010.html "Ist der Luxemburger Flughafen zu klein?"] wort.lu, 16.07.2024; Quell vun de Passagéierzuelen: Luxairoprt.</ref> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25) ImageSize = width:690 height:300 PlotArea = left:30 bottom:20 top:20 right:30 Period = from:0 till:6 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:2000 text:2000 bar:2001 text: bar:2002 text:2002 bar:2003 text: bar:2004 text:2004 bar:2005 text: bar:2006 text:2006 bar:2007 text: bar:2008 text:2008 bar:2009 text: bar:2010 text:2010 bar:2011 text: bar:2012 text:2012 bar:2013 text: bar:2014 text:2014 bar:2015 text: bar:2016 text:2016 bar:2017 text: bar:2018 text:2018 bar:2019 text: bar:2020 text:2020 bar:2021 text: bar:2022 text:2022 bar:2023 text: bar:2024 text:2024 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:2000 from:0 till:1.7 bar:2001 from:0 till:1.6 bar:2002 from:0 till:1.5 bar:2003 from:0 till:1.5 bar:2004 from:0 till:1.5 bar:2005 from:0 till:1.6 bar:2006 from:0 till:1.6 bar:2007 from:0 till:1.6 bar:2008 from:0 till:1.7 bar:2009 from:0 till:1.6 bar:2010 from:0 till:1.6 bar:2011 from:0 till:1.8 bar:2012 from:0 till:1.9 bar:2013 from:0 till:2.2 bar:2014 from:0 till:2.5 bar:2015 from:0 till:2.7 bar:2016 from:0 till:3.0 bar:2017 from:0 till:3.6 bar:2018 from:0 till:4.0 bar:2019 from:0 till:4.4 bar:2020 from:0 till:1.4 bar:2021 from:0 till:2.0 bar:2022 from:0 till:4.1 bar:2023 from:0 till:4.8 bar:2024 from:0 till:5.0 PlotData= bar:2000 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5) bar:2001 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2002 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5) bar:2003 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5) bar:2004 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5) bar:2005 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2006 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2007 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2008 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5) bar:2009 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2010 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2011 at: 1.8 fontsize:S text:1,8 shift:(-7,2.5) bar:2012 at: 1.9 fontsize:S text:1,9 shift:(-7,2.5) bar:2013 at: 2.2 fontsize:S text:2,2 shift:(-7,2.5) bar:2014 at: 2.5 fontsize:S text:2,5 shift:(-7,2.5) bar:2015 at: 2.7 fontsize:S text:2,7 shift:(-7,2.5) bar:2016 at: 3.0 fontsize:S text:3,0 shift:(-7,2.5) bar:2017 at: 3.6 fontsize:S text:3,6 shift:(-7,2.5) bar:2018 at: 4.0 fontsize:S text:4,0 shift:(-7,2.5) bar:2019 at: 4.4 fontsize:S text:4,4 shift:(-7,2.5) bar:2020 at: 1.4 fontsize:S text:1,4 shift:(-7,2.5) bar:2021 at: 2.0 fontsize:S text:2,0 shift:(-7,2.5) bar:2022 at: 4.1 fontsize:S text:4,1 shift:(-7,2.5) bar:2023 at: 4.8 fontsize:S text:4,8 shift:(-7,2.5) bar:2024 at: 5.0 fontsize:S text:5,0 shift:(-7,2.5) </timeline> == Infrastruktur == === Terminalen === D'Haaptpassagéierinfrastruktur besteet aus zwou Aerogaren, mat enger Capacitéit vun am Ganzen 3,6 Millioune Passagéier am Joer. * Den '''Terminal A''' mat enger Bruttofläch vun 43.400 &nbsp;m², a mat enger 5000&nbsp;m² grousser Glasfassad ass d'Haaptgebai. Dobäi kënnt, datt d'Aerogare mat 26 Offäerdegungsguichete wéi och mat 18 Passagéierausgäng ekipéiert ass. Op den zwou Säite vum Offäerdegungsberäich ass e Sécherheetsberäich. * Beim '''Terminal B''' gëtt et weeder en eegenen Offäerdegungsberäich, nach een onofhängegen Arrivéesberäich. De Sécherheetsberäich ënnerläit och der Infrastruktur vum Terminal A. An dëser 156 Meter laanger Annex sinn 10 Passagéierausgäng, déi op zwou Säite vum 14 Meter breede Gebai opgedeelt sinn. * Donieft gëtt et nach den '''Terminal GAT''' (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale'', also net vu Linneflich, mä vu Privat- oder Firmefligeren. Dësen Terminal leit ofgeleeë vun deenen zwéin aneren am Frachtzentrum vum Fluchhafen. De GAT ass an enger Rekordzäit vun eppes iwwer sechs Méint decidéiert, geplangt a fäerdeg gebaut ginn. D'Inauguratioun war den 1. Februar 2008<ref name=":1" /><ref name=":2" />- Zousätzlech gëtt et och nach en Terminal fir Privatjetten. Dësen Terminal funktionéiert autonom, an ass domat ganz vun den anere Passagéieraktivitéite vum Findel ofgetrennt. === Parking an ëffentlechen Transport === Fir d'Cliente vum Luxairport sti verschidde Parkingen <!--mat am Ganzen ronn 7.600 Parkplazen | keng aktuell Zuel fonnt-->zur Verfügung: * ënnerierdescht Parkhaus („Indoor“ Parking A a B): 4.080 Plazen op véier Stäck verdeelt * baussenzege Parking („Kiss & Fly“ Parking C): Kuerzzäit-Parkplaz direkt virun der Aerogare * baussenzege Parking „Open Air“ (Parking F, G a K): fir eng Parkzäit vu méi wéi 24 Stonnen * baussenzege Parking „Holiday“ (Parking E): fir eng Parkzäit vu méi wéi 4 Deeg * baussenzege Parking „Economy“ (Parking M an L<ref>De [https://www.lux-airport.lu/fr/capacite-de-stationnement-supplementaire-a-laeroport-de-luxembourg-avec-plus-de-650-places/ Parking L mat 650 Plazen] ass de 16. Juli 2024 opgaangen</ref>): fir eng Parkzäit vu méi wéi 3 Deeg. Den Transfert vun de Parkingen, déi beim [[Findel Business Center]] leien, bis bei d'Aerogare gëtt mat enger Busnavett organiséiert. De Fluchhafe gëtt vun den [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] Linne [[AVL-Linn 6|6]], [[AVL-Linn 16|16]] an [[AVL-Linn 29|29]] an den [[RGTR]] Linne [[RGTR-Linn 223|223]], [[RGTR-Linn 302|302]], [[RGTR-Linn 306|306]], [[RGTR-Linn 361|361]] an [[RGTR-Linn 850|850]] ugefuer. D'Tramshalt [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]], vun der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]]. === Cargozenter === Am Frachtberäich huet de Luxair-Cargozenter eng maximal Capacitéit vun 1 Millioun Tonne Wueren am Joer. Enn 2014, hunn eng 13 verschidde representéiert international Cargo-Fluchgesellschaften de Findel ugeflunn. Doriwwer eraus ass en unhand vu sengem Tonnage, als fënneft gréissten Acteur um europäesche Maart klasséiert. Eng zousätzlech nei Aktivitéit am Logistikberäich vum Fluchhafen ass zanter 2014 den [[Luxembourg High Security Hub|High Security Hub]], eng [[Fräihandelszon]] an en ofgeséchert Tëschelager fir Wäertsaachen. === Cargolux-Maintenancezenter === Am Süde laanscht d'Pist, steet de grousse Cargolux-Maintenancezenter. === Fligerpist === De Fluchhafe Lëtzebuerg huet eng eenzeg Asphalt-Pist (06/24) vu 4002 × 60 Meter, wat eng vun de längste Pisten a ganz Europa ass. D'[[Instrument Landing System|ILS]]-Frequenz ass 109,9 / 110,7. ==== Renovatioun vun der Pist ==== {{Update}} <!-- https://www.lux-airport.lu/fr/entreprise/a-propos-de-nous/renovation-de-la-piste-datterrissage/ --> === Tanklager === {{Méi Info 1|Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg}} == Frequenzen == * [[Luxembourg Tower]] 118,1 (Kontrolltuerm, fir d'CTR vum Buedem bis 2500&nbsp;ft zoustänneg) * [[Luxembourg Approach]] 118,9 (Radar, fir d'TMA Luxembourg vu 2500&nbsp;ft bis FL165 zoustänneg, am Norde vun der TMA vun 3500&nbsp;ft bis FL145, doriwwer BelgoControl an, iwwer FL245, [[Maastricht UAC]]) * Luxembourg [[Automatic Terminal Information Service|ATIS]] 134,75 (Informatiounen) * Luxembourg Ground 121,9 (Buedem) * Luxair Handling/Dispatch 131,625 * Luxair Cargo 131,8 * Cargolux Handling 131,775 * Luxembourg General Aviation Handling 121,85 == Virfäll um Fluchhafen == An de fréie Moiesstonne vum 6. Oktober 2000 koum et zu engem vun de spektakuläerste Virfäll an der Lëtzebuerger Kriminalgeschicht. Convoyeure vun der Geldtransportfirma ''Brinks'' waren amgaang, 73 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] (iwwer 1,8 Mio €) an e Fliger vun der [[Crossair]] ze lueden, wéi eng Camionnette iwwer d'Virfeld gerannt koum. Sechs schwéierbewaffnet a camoufléiert Männer sinn aus der Camionnette erausgesprongen an hunn d'Personal forcéiert, sech op de Buedem ze leeën, wärend de Chauffer vum Geldtransporter mat enger [[Panzerfauscht]] a Schach gehale gouf. Ee vun den Täter ass an de Fliger geklommen an huet sechs Geldsäck erausgeholl. Wéi ee vum Personal probéiert huet ze flüchten, gouf hie vun zwéin Täter an d'Bee geschoss. Wéi den Täter mat der Panzerfauscht sech eng Kéier kuerz vum Geldtransporter ewechgedréint huet, huet de Chauffer vun der Brinks-Camionette Vollgas ginn a probéiert z'entkommen. Direkt hunn d'Täter mat enger [[Kalaschnikow]] op den Auto geschoss, an déi zwéi Geldbuete si blesséiert ginn. D'Täter sinn doropshi geflücht, mä nëmmen e puer Minutte méi spéit op eng Stroossespär vun der Police getraff. Ouni Virwarnung hunn d'Banditte ronn 36-mol op déi zwéi Poliziste geschoss (een huet e Sträifschoss um Kapp ofkritt, deen zweete gouf vun engem Querschléier am Bauch getraff). No enger kuerzer Flucht goufen d'Täter um [[Scheedhaff]] vun enger Zivillpatrull bewosst an en Accident verwéckelt. Ee vun den Täter konnt sou verhaft ginn, deen aneren ass dervukomm a konnt bis haut nach net gefaasst ginn<ref>Emissioun iwwer d'Iwwerfäll op d'Geldtransporten am Joer 2000 [http://tele.rtl.lu/emissiounen/dna/572472.html DNA: International Bandekriminalitéit], rtl.lu, 5. Oktober 2014</ref>. De Kapp vun der Band soll de Marcel Habran, e Caïd aus dem [[Léck]]er "Milieu", gewiescht sinn, deen allerdéngs bei der Attack net derbäi war<ref>[http://blog.lesoir.be/jour-apres-jour/2009/02/26/marcel-habran-est-un-chef-de-bande-pas-un-meurtrier/ Le Soir: Marcel Habran a été acquitté de sa participation alléguée à l'attaque de l'aéroport de Findel]</ref>. == Fluchgesellschaften an hir Destinatioune vum Findel aus == === Passagéierflich === Déi Gesellschaften hei drënner fléien vum Findel aus op déi Destinatiounen, déi a Klameren ugi sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.lux-airport.lu/fr/vols/destinations-directes-depuis-luxembourg/|Titel=Destinations directes depuis LUX - lux-Airport|Gekuckt=23.08.2024|Datum=22.12.2023|Wierk=www.lux-airport.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * [[Aegean Airlines]] ([[Athen]]) * [[Air Dolomiti]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]]) <!--* [[Alitalia]] (Mailand<sup id="fn_5_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]</sup>) | ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--> <!--* [[Austrian Airlines]] (Wien<sup id="fn_5_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]</sup>)| ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--> * [[British Airways]] ([[London Heathrow Airport|London-Heathrow]]) * [[China Southern Airlines]] ([[Zhengzhou]]) * [[easyJet]] ([[Mailand]], [[Lissabon]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Neapel]]) <!--* [[Flybe]] ([[Manchester]])--> * [[KLM Cityhopper]] ([[Amsterdam]]) * [[LOT Polish Airlines]] ([[Warschau]]) * [[Deutsche Lufthansa|Lufthansa]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt]]) * [[Luxair]] a [[LuxairTours]]: Kuckt d'Tabell hei drënner <!--(Agadir, Ajaccio<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Almeria<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Antalya<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Barcelona]], Bastia<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Berlin]], Bilbao<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Boa Vista<sup id="fn_3_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]</sup>, [[Bodrum]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Burgas<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Cagliari]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Catania<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Djerba, [[Dubrovnik]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Enfidha-Hammamet, [[Faro]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Figari<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Fuerteventura, [[Genf]], Gran Canaria, Hamburg, Heraklion<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Hurghada, Ibiza<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Ilha do Sal<sup id="fn_3_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]</sup>, Jerez de la Frontera<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Kopenhagen, [[Korfu]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Lamezia Terme<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Lanzarote]], Lissabon<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, London City Airport, Madeira<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Madrid]], [[Mailand]], [[Malaga]], [[Malta]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Marrakesch, Marsa Alam, München, Neapel<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Nice]], Kos<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Ouarzazate<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Palermo]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Palma de Mallorca]], [[Paräis]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Rhodos]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Rimini<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Roum]], [[Saarbrécken]], Sharm el Sheikh, Teneriffa, Varna<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Venedeg]]<sup id="fn_1_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1|1]]</sup>, [[Wien]])--> * [[Ryanair]] ([[Barcelona]], [[Berlin]], [[Dublin]], [[Faro]], [[Lissabon]], [[London Stansted Airport|London-Stansted]], [[Luqa]], [[Madrid]], [[Mailand]]-[[Bergamo]], [[Marseille]], [[Palma de Mallorca]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Sevilla]], [[Toulouse]], [[Mailand]]) * [[Smartwings]] ([[Ivalo]], [[Paphos]], [[Tromsø]]) * [[Swiss International Air Lines|Swiss]] ([[Zürich]]) * [[TAP Portugal]] ([[Lissabon]], Porto) * [[Turkish Airlines]] ([[Istanbul]]) * [[Volotea]] (Nice) <!--* [[Vueling]] (Barcelona)--> <!--<cite id="fn_1">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1 back|* 1]]:</cite> Saisonal Flich an der Summervakanz <cite id="fn_2">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2 back|* 2]]:</cite> Saisonal Flich an der Summersaison <cite id="fn_3">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3 back|* 3]]:</cite> Saisonal Flich an der Wantersaison <cite id="fn_4">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 4 back|* 4]]:</cite> Saisonal Charter-Flich vun Enn Juni bis Enn Oktober <cite id="fn_5">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5 back|* 5]]:</cite> Flich am Code-Share, operéiert vu Luxair <cite id="fn_6">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 6 back|* 6]]:</cite> Flich operéiert ënner dem Code AF vun Air France--> ==== Luxair a LuxairTours ==== {| class="wikitable mw-collapsible" |+Luxair a LuxairTours Flich vum Findel aus<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/fr/destinations|Titel=Voir toutes les destinations {{!}} Luxair|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=www.luxair.lu}}</ref><small>(verschidden Destinatiounen nëmmen am Summer oder am Wanter)</small> ! !Luxair !Luxair-Tours |- | rowspan="2" |{{BGR}} | |[[Burgas]] |- | |[[Varna]] |- | rowspan="2" |{{CPV}} |[[Praia]] |[[Boa Vista]] |- |[[São Vicente (Cap Vert)|Sao Vicente]] |[[Sal (Cap Vert)|Sal]] |- | rowspan="5" |{{DEU}} |[[Berlin]] |[[Usedom]] |- |[[Hamburg]] | |- |[[München]] | |- |[[Sylt]] | |- |[[Usedom]] | |- |{{DNK}} |[[Kopenhagen]] | |- | rowspan="3" |{{EGY}} | |[[Hurghada]] |- | |[[Luxor]] |- | |[[Marsa Alam]] |- |{{AUT}} |[[Wien]] | |- |{{FIN}} | |[[Rovaniemi]] - [[Lappland]] |- | rowspan="5" |{{FRA}} |[[Bordeaux]] |[[Biarritz]] |- |[[Montpellier]] |[[Korsika|Corse]] |- |[[Nice]] | |- |[[Paräis]] | |- |[[Toulon]]-[[Saint-Tropez]] | |- | rowspan="5" |{{GRC}} | |[[Cos (Griicheland)|Cos]] |- | |[[Korfu]] |- | |[[Kreta]] |- | |[[Rhodos]] |- | |[[Thessaloniki]] |- |{{NLD}} |[[Rotterdam]] | |- |{{IRL}} |[[Dublin]] | |- | rowspan="7" |{{ITA}} |[[Bologna]] |[[Bari]], [[Brindisi]] |- |[[Florenz]] |[[Lamezia Terme]] |- |[[Mailand]] |[[Jesolo|Lido di Jesolo]] |- |[[Pescara]] |[[Neapel]] |- |[[Venedeg]] |[[Rimini]] |- | |[[Sardinien]] |- | |[[Sizilien]] |- | rowspan="3" |{{HRV}} | |[[Brac (Kroatien)|Brac]] |- | |[[Dubrovnik]] |- | |[[Zadar]] |- |{{MLT}} | |[[Malta]] |- | rowspan="2" |{{MAR}} | |[[Agadir]] |- | |[[Marrakech]] |- |{{MNE}} | |[[Tivat]] |- |{{NOR}} |[[Oslo]] | |- |{{POL}} |[[Kraków|Krakau]] | |- | rowspan="3" |{{PRT}} |[[Lissabon]] |[[Faro]] |- |[[Porto (Portugal)|Porto]] |Küst vu [[Lissabon]] |- | |[[Madeira]] - [[Funchal]] |- |{{ROU}} |[[Bukarest]] | |- |{{CHE}} |[[Genf]] | |- |{{SWE}} |[[Stockholm]] | |- |{{SRB}} |[[Belgrad]] | |- |{{SEN}} | |[[Dakar]] |- |{{SVN}} |[[Ljubljana]] | |- | rowspan="4" |{{ESP}} |[[Barcelona]] |Costa de [[Almería]] |- |[[Madrid]] |[[Jerez]] - Costa de la Luz |- | |[[Málaga|Malaga]] - Costa del Sol |- | |[[Valencia]] |- | rowspan="3" |{{ESP}}, [[Balearesch Inselen|Balearen]] | |[[Ibiza]] |- | |[[Mallorca]] |- | |[[Menorca]] |- | rowspan="5" |{{ESP}}, [[Kanaresch Inselen|Kanaren]] | |[[Fuerteventura]] |- | |[[Gran Canaria]] |- | |[[La Palma]] |- | |[[Lanzarote]] |- | |[[Teneriffa]] / [[La Gomera]] |- |{{CZE}} |[[Prag]] | |- | rowspan="2" |{{TUN}} | |[[Djerba]] |- | |[[Monastir]] |- | rowspan="2" |{{TUR}} | |[[Antalya]] |- | |[[Izmir]] |- |{{HUN}} |[[Budapest]] | |- | rowspan="2" |{{GBR}} |[[London]] City | |- |[[Manchester]] | |- |{{ARE}} |[[Dubai]] |[[Dubai]] |} === Frachtflich === {{Update}} * [[Atlas Airlines]] * [[Cargolux]] * [[China Airlines]] * [[China Southern Airlines]] * [[MK Airlines]] * [[Qatar Airways Cargo]] * [[Silk Way Airlines]] * [[Ukraine Air Alliance]] == Statistiken == [[Fichier:Statistiken vum Fluchhafe Findel.png|alternativtext=Diagramm|miniatur|450x450px|Entwécklung vun der Passagéierzuel an dem Frachtopkommes.]] === Entwécklung vun 1946 bis haut === {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: right" border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" id="fn_table_back" |+Iwwersiicht Passagéier a Wuerentransport !Joer !Passagéier !Wuerentransport (t) !Mouvementer |- |1946 |1.457 |&ndash; |1.032 |- |1950 |6.525 |&ndash; |3.602 |- |1960 |55.591 |&ndash; |14.125 |- |1970 |476.938 |&ndash; |26.035 |- |1980 |670.159 |&ndash; |54.604 |- |1990 |1.072.264 |142.956 |62.714 |- |2000 |1.669.484 |499.911 |85.511 |- |2009 |1.551.315 |625.462 |81.619 |- |2010 |1.630.165 |735.307 |80.494 |- |2011 |1.791.231 |656.653 |83.405 |- |2012 |1.919.694 |614.906 |81.163 |- |2013 |2.197.331 |673.500 |80.397 |- |2014 |2.467.864 |708.077 |84.244 |- |2015 |2.687.086 |737.625 |85.031 |- |2016 |3.022.912 |804.269^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |86.402^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2017 |3.599.390 |893.589[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|^E]] |89.944^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2018 |4.036.878 |895.745^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |94.586^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2019 |4.365.569^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |855.038^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |94.985^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2020 |1.426.310^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |905.414^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |64.705^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2021 |2.002.903^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |1.088.778^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |74.516^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2022 |4.057.247^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |969.705^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |93.341^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2023 |4.791.916^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |795.667^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |52.684^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |- | colspan="4" style="font-size: 90%; text-align: left" | Quellen: * <small>[https://web.archive.org/web/20210117074532/https://download.data.public.lu/resources/statistiques-evolution-du-trafic/20210114-122322/global-for-the-public-2020.pdf Websäit vun der Administration de la navigation aérienne]</small><ref>(net méi disponibel)</ref>, ausser: * <cite id="fn_E">[[#fn_table_back|E]]:</cite> <small>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_gooc__custom_12657285/default/table?lang=fr Transport aérien de fret et de courrier par type d'horaire, couverture de transport et par pays (Eurostat)]</small> * <cite id="fn_R">[[#fn_table_back|R]]:</cite> <small>[https://download.data.public.lu/resources/rapport-annuel-1/20240626-092433/ana-annual-report-2024-06-24-1.pdf Annual Report 2022 (ANA)]</small> * <cite id="fn_S">[[#fn_table_back|S]]:</cite> <small>[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]</small> |} === Passagéiertrafick === D'Joer 2023 war e Rekordjoer fir de Fluchhafe Lëtzebuerg, well am [[August]] méi wéi 490.000 Passagéier gezielt goufen, en Niveau dee virdrun nach ni erreecht gouf. Dobäi kënnt, datt d'Zuel vun de Passagéier iwwer dat ganzt Joer méi héich war wéi 2019 (dat lescht Referenzjoer virun der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Covid-Pandemie]])<ref name="Statec2024">[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]</ref>. Wéi am Joer 2019 war och 2023 [[Porto (Portugal)|Porto]] déi beléiftst Destinatioun fir d'Passagéier déi um Findel fortgeflunn oder do ukomm sinn. Mat ronn 150.000 Passagéier méi am Joer 2023 war dat eng Progressioun vu 45&nbsp;% am Verglach mat 2019. An der Top-20 louch Lissabon op der zweeter Plaz (identesch wéi 2019). Frankfurt ass vun der véierter op déi drëtt Plaz geklommen. E grousse Sprong gouf et fir Palma de Mallorca déi vun der Plaz 13 am Joer 2019 op déi drëtt Positioun geklommen ass. D'Augmentatioun vu ronn 56.000 Passagéier mécht eng Progressioun vun 49&nbsp;% aus. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Top-20 Destinatiounen vum / op de Findel (Passagéier pro Joer)<ref>{{Citation|URL=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_par_lu__custom_11082459/settings_1/table?lang=fr|Titel=Liaisons de transport aérien de passagers entre les aéroports partenaires et les principaux aéroports de Luxembourg|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=ec.europa.eu|Sprooch=fr}}</ref> !Fluchhafen !2019 !2023 |- |[[Porto (Portugal)|Porto]] |339.505 |490.700 |- |[[Lissabon]] |311.876 |308.277 |- |[[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]] |202.300 |189.907 |- |[[Palma de Mallorca]] |115.561 |171.647 |- |[[London]] ([[London City Airport|City]]) |177.012 |167.588 |- |[[Mailand]] |163.758 |161.608 |- |[[Amsterdam]] |184.711 |160.085 |- |[[München]] |216.312 |152.732 |- |[[Nice|Nice-Côte d'Azur]] |92.681 |150.027 |- |[[Barcelona]] |112.740 |148.163 |- |[[Madrid]] |124.509 |124.804 |- |[[Zürich]] |126.236 |124.261 |- |[[London]] ([[Heathrow Airport|Heathrow]]) |180.352 |117.975 |- |[[London]] ([[London Stansted Airport|Stansted]]) |103.504 |113.794 |- |[[Roum]] |63.500 |108.314 |- |[[Dublin]] |90.903 |103.562 |- |[[Wien]] |123.999 |98.856 |- |[[Berlin]] |38.305 |93.085 |- |[[Istanbul]] |./. |90.755 |- |[[Faro]] |43.246 |89.750 |} === Gidderverkéier === An de Covid-Jore gouf eng Dynamik am Loft-Gidderverkéier festgestallt, déi et bis dohin nach ni gouf; 2021 goufe Gidder op engem Rekordniveau vu bal 1,1 Milliounen Tonne festgestallt. Duerno huet et nees ofgeholl an 2023 louch de Gesamt-Tonnage mat knapp 800.000 Tonnen ënner dem Niveau vun 2019, wéi nach eppes méi wéi 855.000 Tonne gezielt goufen. Dëst bedeit e Réckgang vu 7&nbsp;%. == Literatur == * [[Jean-Paul Hoffmann]]: ''[https://web.archive.org/web/20170704202954/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_91-2009_4-9.pdf Flughafen Findel]'' an [[Ons Stad]] Nr. 91/2009 * Arthur Colbach: ''Flughafen Luxemburg im Aufwind'' an: Luxemburger Marienkalender, Jg. 86 (1967), S. 103-108 * Helmut Reis: ''Luxemburg Airport: Flughafen einer europäischen Grenzregion'' an: Geographie heute, Heft 73 (Sept. 1989), S. 10-14 * Serge Braun, ''Luxembourg Findel: Flughafen - aéroport - airport''. Luxembourg (2017) == Kuckt och == * ''[[L'envol (Charlotte Engels)|L'envol]]'', eng Skulptur vun der [[Charlotte Engels]] um Fluchhafe Lëtzebuerg (gouf 2003 ewechgeholl, 2010 virun der haiteger Aerogare nei opgestallt). * ''[[Automatic Terminal Information Service|ATIS]]'', e Beispill vun engem Message vum Fluchhafe Findel, deen automatesch diffuséiert gëtt * ''[[Luxembourg Approach]]'' * ''[[Luxembourg Tower]]'' == Um Spaweck == {{Commonscat|Luxembourg-Findel International Airport|Fluchhafe Lëtzebuerg}} * [https://www.lux-airport.lu/fly/arrivals/ Informatioun iwwer d'Arriveeën] an d'[https://www.lux-airport.lu/fly/departures/ Departen] op lux-airport.lu * [https://www.lux-airport.lu/ Offiziell Säit vum Fluchhafe Lëtzebuerg] * [https://web.archive.org/web/20060222125131/http://www.aeroport.public.lu/fr/administration/histoire.html Geschicht, Fotoen a Statistiken] (archivéiert Versioun) * [https://www.meteolux.lu/de/produkte-und-dienstleistungen/flugmeteorologische-produkte/flugmeteorologischer-bericht/ Meteorologesche Rapport vum Findel] op meteolux.lu * [https://web.archive.org/web/20150820092710/http://www.belgocontrol.be/website/eaip/eAIP_Main/html/eAIP/EB-AD-2.ELLX-en-GB.html Offiziell Säit vu Belgocontrol mat Informatiounen iwwer de Fluchhafe Findel] (archivéiert Versioun) * [https://www.rtl.lu/tele/de-magazin/v/3284655.html Entwécklung vu Lëtzebuerger Fluchgesellschaft a Flughafen] Reportage op [[RTL Télé Lëtzebuerg]] de 4. Abrëll 2022 * [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1892730.html Viru 60 Joer hat d'Luxair hiren éischte Fluch] op rtl.lu de 4. Abrëll 2022 * [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2024/05/24-Runway-renovation-at-LUX-a-truly-remarkable-project-rpw1.pdf A Truly Remarkable Project] iwwer d'Renovatioun vun der Fligerpist {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Fluchhäfen zu Lëtzebuerg|Letzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Sandweiler]] [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] h282ph5kotmi8dzrkdvft99vg7d43m9 2708808 2708799 2026-09-21T07:03:56Z GilPe 14980 /* Parking an ëffentlechen Transport */ Update 2708808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchhafen |Bild = Luxembourg, aérogare Findel lb (101).jpg |Bildbeschreiwung = D'Aerogare am Abrëll 2022 |Terminalen = 2 |Fracht = 825,571,4 t ''{{small|(2024)}}'' |Fluchbeweegungen = 75.365 ''{{small|(2024)}}'' |Positiounskaart = <mapframe latitude="49.62334" longitude="6.20440" lang="lb" zoom="14" align="center" width="260" height="300" text="Lag vum {{PAGENAME}}> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {"marker-symbol": "airport", "marker-color": "44CCFF"}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.20440, 49.62334 ] } } ] } </mapframe> }} {| {{prettytable-R}} | [[Fichier:363d Tactical Reconnaissance Group P-51D 44-13816.jpg|thumb|center|En amerikaneschen [[P-51 Mustang|F-6C Mustang]] am Oktober 1944 um "Sandweiler Airfield".]] [[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0865395.jpg|thumb|center|Embraer 145 vun der Luxair virum Terminal B]] [[Fichier:Luxembourg-Findel International Airport.jpg|thumb|center|D'Pist vum Fluchhafe Lëtzebuerg (1991)]] [[Fichier:Luxembourg city with airport openstreetmap 01.png|thumb|center|Lag vum Fluchhafen ëstlech vun der Stad Lëtzebuerg.]] [[Fichier:Findel airport Luxembourg openstreetmap 01.png|thumb|center|Kaart vum Fluchhafe Lëtzebuerg.]] [[Fichier:Aeroport Findel Luxembourg terminal B 01.jpg|thumb|center|Den Terminal B vun der Pist aus gesinn.]] [[Fichier:Aérogare-checkin-schalteren--w.jpg|thumb|center|Checkin an der neier Aerogare (Terminal A)]] [[Fichier:LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1352051882.jpg|thumb|center|Terminal A]] [[Fichier:Findel Hall des départs.jpg|thumb|center|Den Agangsberäich vum Terminal A]] |} De '''Fluchhafe Lëtzebuerg''' ([[International Air Transport Association|IATA]]: '''LUX''', [[International Civil Aviation Organization|ICAO]]: '''ELLX'''), offiziell '''Aéroport de Luxembourg''', läit um [[Findel]] ronn 7&nbsp;km<ref>Distanz vum Stadhaus bis bei d'Aerogare a Loftlinn gerechent</ref> nordëstlech vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], um Territoire vun de Gemenge [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]. De Begrëff '''Findel''' gëtt dann och dacks als [[Metonymie]] fir de Fluchhafe gebraucht. == Geschicht == <!--Misst nach ausgebaut ginn… Et feelen ë&nbsp;a. nach Informatiounen iwwer déi al Aerogare(n) beim Gréiwelscheierhaff--> [[1939]] gouf ugefaangen, den Terrain ze planéieren. Et war eng Graspist déi 1 Kilometer laang war a 40 m breet. Se hat och eng liicht aner Orientéierung wéi haut an zwar 07/25 (haut 6/24). Kuerz nom Krich gouf et zwou Pisten, eng Graspist vu 650 × 80 m a südlech dervun eng fest Pist vun 1160 × 40 m<ref>{{Citation |URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html |Titel=Artikel bei Virgule, |Gekuckt=2026-06-25 |archivedate=2025-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250803085202/https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html }}</ref>. Am [[Zweete Weltkrich]] hat d'[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] d<nowiki>'</nowiki>''Jagdgeschwader 53'' an d'''Jagdgeschwader 52'' mat Juegdfligere vum Typ [[Messerschmitt Bf 109]] do stationéiert. Doriwwer eraus goufen d'Plaz an den Hangar vum ''Nationalsozialistischen Fliegerkorps (NSFK)'' benotzt fir eng paramilitäresch Seegelschoul ze bedreiwen. Enn 1944 wéi d'Alliéiert d'Fluchfeld ënner der Bezeechnung ''[[Advanced Landing Ground]] A-97'' benotzt hunn, ass den Hangar verbrannt. Et waren haaptsächlech [[North American P-51 Mustang|P-51 Mustang]] a [[Lockheed P-38 Lightning|P-38 Lightning]] vum [[363rd Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance Group|363d Tactical Reconnaissance Group]] do stationéiert. D'[[United States Air Force|US Air Force]] huet den Terrain vum 18. September 1944 bis de 15 August 1945 benotzt. An där Zäit gouf et zwee Accidenter, den éischten den 28. Dezember 1944 bei engem Feelstart vun enger [[Douglas C-47 Skytrain|Douglas C-53 Skytrooper]]<ref>https://aviation-safety.net/wikibase/338944 Fiche op aviation-safety.net]</ref> an den zweete bei der Noutlandung vun enger [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17G Flying Fortress]] ''Buzz Blonde 427BS'', den 10 Januar 1945, déi do eng Bauchlandung gemaach hat. Den 21. Juli [[1946]] gouf de Fluchhafe mat engem Fluch vun der [[SABENA]] vu Bréissel op Lëtzebuerg offiziell ageweit a vun do u gouf et zweemol an der Woch esou e Fluch.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/gh0922/pages/3/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen Die Einweihung des Flughafens Luxemburg Sonntag, den 21. Juli 1946] Obermosel-Zeitung vum 20. Juli 1946, S.3</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/32z6b6/pages/4/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg Die Grundsteinlegung des Aero-Bahnhofs Luxemburg] Obermosel-Zeitung vum 23. Juli 1946, S.4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/m656x4d70d/pages/3/articles/DIVL15?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg UM EINEN FLUGPLATZ - ZUR EINWEIHUNG UNSERES FLUGHAFENS AUF DEM FINDEL] Revue Nr. 15 (01.08.1946), S.307</ref>. [[1955]] gouf d'Landepist vun 2.000 op 2.830 Meter verlängert, [[1975]] gouf se nach eng Kéier méi laang gemaach. Haut ass d'Bunn fir ze lande 4 Kilometer laang. 1975 gouf eng nei Aerogare a Betrib geholl, an [[1993]] gouf en neien, 35 Meter héije Kontrolltuerm opgeriicht. [[2003]] gouf mat Aarbechte fir eng nei Aerogare, mat ë.&nbsp;a. engem Uschloss un d'[[Eisebunn|Schinnennetz]], ugefaangen. Déi geplangt ënnerierdesch Zuchgare war geduecht fir am Kader vum Projet Zuch-Tram, deen den deemolegen Transportminister [[Henri Grethen]] duerchgeboxt hat, de Fluchhafe mat der Stater Gare ze verbannen a fir datt den [[TGV]] vu Paräis iwwer d'Gare Lëtzebuerg bis op de Findel fuere kéint. De Projet gouf no de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwale vun 2004]] vum neien Transportminister Lucien Lux ënnerstëtzt an d'Aarbechten hunn 2008 ugefaangen. No de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Wale vun 2009]] ass de Projet dunn awer vum neien Transportminister [[Claude Wiseler]] gestoppt ginn, well d'Käschte vun 1,5 Milliarden Euro vum Projet "Zuch-Tram" ze héich waren. De Réibau war scho bal ganz fäerdeg an d'Entrée vum Tunnel gouf zougeschott. D'Gare bleift verlooss an et gëtt no alle méigleche Léisunge gesicht, fir eng nei Affektatioun vun der Zuchgare ze fannen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2189245.html|Titel=D'Zuchgare ënner der Aerogare: Feelinvestitioun oder Kasperltheater?|Gekuckt=24.08.2024|Datum=24.04.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. Déi aktuell Aerogare besteet aus zwéin Terminalen: * Terminal A: den Haaptterminal vun der Aerogare gouf de [[25. Abrëll]] [[2008]] ageweit an den [[21. Mee]] [[2008]] a Betrib geholl. * Terminal B: ass als Annex vun der deemoleger Aerogare gebaut ginn an de 26. Mee 2004 a Betrib gaangen. Nom Check-in an der Haaptaerogare hunn d'Clientë vu méi klenge Linnefligeren (bis zu 50 Passagéier) deen Terminal fir den Transfert bei hire Fliger benotzt. Den Terminal B war vum Terminal A duerch déi al Aerogare getrennt a war dofir sou laang zou, wéi déi net ofgerappt war. Déi al Aerogare vun 1975 gouf an de Joren 2010 - 2011 ofgerappt<ref>[https://web.archive.org/web/20160305075345/http://www.wort.lu/de/lokales/countdown-fuer-das-alte-terminal-4f61d6eee4b0860580aafab6 Countdown für das alte Terminal] op wort.lu den 1. Juni 2010</ref>. Nodeems eng Zäit laang vun enger Passerell tëscht dem Terminal A a B rieds war, déi déi zwee Gebaier verbanne sollt<ref>[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=21&navsel=21&navparent=15&navlevel=&level1=15&level2=21&level3=&level4=&co_group_id=22&lang=fr&fidlanguage=2&idusergroup=2%20lux-Airport lux-Airport] Terminal B</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131218100834/http://www.wort.lu/de/view/findel-vorerst-kein-start-am-terminal-b-529dfb83e4b0a66dbd89aacb Findel: Vorerst kein Start am Terminal B], wort.lu 3. Dezember 2013.</ref>, huet den Infrastrukturminister [[François Bausch]] am Oktober 2014 ugekënnegt, datt "schëtzeg"<ref>"schëtzeg": Lo gëtt et dann och méi Detailer iwwer dëse Projet, deen dem Direkter vum Fluchhafen, dem Johan Vanneste, no spéitstens Ufank 2019 fäerdeg soll sinn. [http://www.rtl.lu/letzebuerg/582577.html Scho 6 Joer laang ausser Betrib], rtl.lu, 12. November 2014</ref> en Tëschegebai gebaut soll ginn, an deem och zousätzlech Restauratiounsbetriber a Butteker ënnerkomme kéinten<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/577346.html "Infrastrukturminister Bausch: Nordstrooss geet am September 2015 op."] rtl.lu, Leschten Update: 24.10.2014, 07:13:26.</ref>. Donieft gëtt et nach den Terminal GAT (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale''; d'Inauguratioun vun dësem Terminal GAT war den 1. Februar 2008<ref name=":1">[http://www.gouvernement.lu/salle_presse/actualite/2008/02-fevrier/01-lux-gat/index.html gouvernement.lu] Inauguration du terminal d'aviation générale</ref><ref name=":2">[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=53&navsel=53&navparent=6&navlevel=&level1=6&level2=53&level3=&level4=&co_group_id=49&lang=fr&fidlanguage=2&idusergroup=2 lux-Airport] GAT</ref> == Exploitatioun == D'Bedreiwergesellschafte vum Fluchhafe Lëtzebuerg-Findel sinn d'[[Luxairport]], eng [[Société anonyme]], déi 2001 gegrënnt gouf, an zu 100 % dem Lëtzebuerger Staat gehéiert, an d'[[Administration de la navigation aérienne]] (ANA), déi dem [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics]] kuerz MMTP ënnerstallt ass, an déi aus der fréierer Administration de l'aéroport entstanen ass. {{Méi Info 1|Administration de la navigation aérienne}} D'Luxairport exploitéiert haaptsächlech d'Terminalen A a B, de GAT (''General Aviation Terminal)'' an den ale Cargozenter. Se këmmert sech och ëm den Entretien vun de Clôturen an de [[Schibedier|Schibe]]- an [[Dréidier]]en an ëm d'Zougangskontrollen op de Site. Um a ronderëm de Findel, schaffe fir de Fluchhafen direkt an indirekt eng ronn 6000 Leit. Am grousse Ganze sinn awer eng gutt 20.000 Aarbechtsplazen ofhängeg vun de Fluchhafenaktivitéiten um Findel. Dofir zielt dëse Wirtschaftspilier 2014 mat senge 4,88 % vum PIB, zu engem wichtege Facteur vun der Ekonomie am Grand-Duché. Den internationale Fluchhafe vu Lëtzebuerg ass d'Heemechtsbase vun der [[Luxair]], der [[Cargolux]], der [[Luxembourg Air Rescue]] an der [[Luxaviation]]. Am Passagéierberäich, gouf de Fluchhafe wärend der Summerzäit 2014, vun 22 Fluchgesellschaften ugeflunn. Domat gouf et an der Haaptsaison, net manner wéi 84 Reesdestinatiounen iwwer 24 Länner verdeelt. Wat d'Wanterzäit 2014/15 dogéint betrëfft, gëtt et just 10 Fluchgesellschaften. Dowéinst gëtt et tëscht dem 25. Oktober am 30. Mäerz, nëmmen 41 direkt Destinatiounen a 16 verschidde Länner. Am Joer 2024 si 15 Gesellschafte reegelméisseg vum Findel aus op ronn 110 verschidden Destinatioune geflunn. Luxair a LuxairTours bidde 87 Destinatiounen an 32 Länner un<ref name=":0" />. 2024 war dat Joer mat bis dohin deene meeschte Passagéier: Iwwer 5 Millioune Reesender sinn dat Joer um Findel ukomm oder fortgeflunn. === Passagéierzuelen === D'Passagéierzuelen a Milliounen:<ref>Melanie Ptok: [https://www.wort.lu/wirtschaft/ist-der-luxemburger-flughafen-zu-klein/15710010.html "Ist der Luxemburger Flughafen zu klein?"] wort.lu, 16.07.2024; Quell vun de Passagéierzuelen: Luxairoprt.</ref> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25) ImageSize = width:690 height:300 PlotArea = left:30 bottom:20 top:20 right:30 Period = from:0 till:6 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:2000 text:2000 bar:2001 text: bar:2002 text:2002 bar:2003 text: bar:2004 text:2004 bar:2005 text: bar:2006 text:2006 bar:2007 text: bar:2008 text:2008 bar:2009 text: bar:2010 text:2010 bar:2011 text: bar:2012 text:2012 bar:2013 text: bar:2014 text:2014 bar:2015 text: bar:2016 text:2016 bar:2017 text: bar:2018 text:2018 bar:2019 text: bar:2020 text:2020 bar:2021 text: bar:2022 text:2022 bar:2023 text: bar:2024 text:2024 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:2000 from:0 till:1.7 bar:2001 from:0 till:1.6 bar:2002 from:0 till:1.5 bar:2003 from:0 till:1.5 bar:2004 from:0 till:1.5 bar:2005 from:0 till:1.6 bar:2006 from:0 till:1.6 bar:2007 from:0 till:1.6 bar:2008 from:0 till:1.7 bar:2009 from:0 till:1.6 bar:2010 from:0 till:1.6 bar:2011 from:0 till:1.8 bar:2012 from:0 till:1.9 bar:2013 from:0 till:2.2 bar:2014 from:0 till:2.5 bar:2015 from:0 till:2.7 bar:2016 from:0 till:3.0 bar:2017 from:0 till:3.6 bar:2018 from:0 till:4.0 bar:2019 from:0 till:4.4 bar:2020 from:0 till:1.4 bar:2021 from:0 till:2.0 bar:2022 from:0 till:4.1 bar:2023 from:0 till:4.8 bar:2024 from:0 till:5.0 PlotData= bar:2000 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5) bar:2001 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2002 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5) bar:2003 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5) bar:2004 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5) bar:2005 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2006 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2007 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2008 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5) bar:2009 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2010 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5) bar:2011 at: 1.8 fontsize:S text:1,8 shift:(-7,2.5) bar:2012 at: 1.9 fontsize:S text:1,9 shift:(-7,2.5) bar:2013 at: 2.2 fontsize:S text:2,2 shift:(-7,2.5) bar:2014 at: 2.5 fontsize:S text:2,5 shift:(-7,2.5) bar:2015 at: 2.7 fontsize:S text:2,7 shift:(-7,2.5) bar:2016 at: 3.0 fontsize:S text:3,0 shift:(-7,2.5) bar:2017 at: 3.6 fontsize:S text:3,6 shift:(-7,2.5) bar:2018 at: 4.0 fontsize:S text:4,0 shift:(-7,2.5) bar:2019 at: 4.4 fontsize:S text:4,4 shift:(-7,2.5) bar:2020 at: 1.4 fontsize:S text:1,4 shift:(-7,2.5) bar:2021 at: 2.0 fontsize:S text:2,0 shift:(-7,2.5) bar:2022 at: 4.1 fontsize:S text:4,1 shift:(-7,2.5) bar:2023 at: 4.8 fontsize:S text:4,8 shift:(-7,2.5) bar:2024 at: 5.0 fontsize:S text:5,0 shift:(-7,2.5) </timeline> == Infrastruktur == === Terminalen === D'Haaptpassagéierinfrastruktur besteet aus zwou Aerogaren, mat enger Capacitéit vun am Ganzen 3,6 Millioune Passagéier am Joer. * Den '''Terminal A''' mat enger Bruttofläch vun 43.400 &nbsp;m², a mat enger 5000&nbsp;m² grousser Glasfassad ass d'Haaptgebai. Dobäi kënnt, datt d'Aerogare mat 26 Offäerdegungsguichete wéi och mat 18 Passagéierausgäng ekipéiert ass. Op den zwou Säite vum Offäerdegungsberäich ass e Sécherheetsberäich. * Beim '''Terminal B''' gëtt et weeder en eegenen Offäerdegungsberäich, nach een onofhängegen Arrivéesberäich. De Sécherheetsberäich ënnerläit och der Infrastruktur vum Terminal A. An dëser 156 Meter laanger Annex sinn 10 Passagéierausgäng, déi op zwou Säite vum 14 Meter breede Gebai opgedeelt sinn. * Donieft gëtt et nach den '''Terminal GAT''' (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale'', also net vu Linneflich, mä vu Privat- oder Firmefligeren. Dësen Terminal leit ofgeleeë vun deenen zwéin aneren am Frachtzentrum vum Fluchhafen. De GAT ass an enger Rekordzäit vun eppes iwwer sechs Méint decidéiert, geplangt a fäerdeg gebaut ginn. D'Inauguratioun war den 1. Februar 2008<ref name=":1" /><ref name=":2" />- Zousätzlech gëtt et och nach en Terminal fir Privatjetten. Dësen Terminal funktionéiert autonom, an ass domat ganz vun den anere Passagéieraktivitéite vum Findel ofgetrennt. === Parking an ëffentlechen Transport === Fir d'Cliente vum Luxairport sti verschidde Parkingen <!--mat am Ganzen ronn 7.600 Parkplazen | keng aktuell Zuel fonnt-->zur Verfügung: * ënnerierdescht Parkhaus („Indoor“ Parking A a B): 4.080 Plazen op véier Stäck verdeelt * baussenzege Parking („Kiss & Fly“ Parking C): Kuerzzäit-Parkplaz direkt virun der Aerogare * baussenzege Parking „Open Air“ (Parking F, G a K): fir eng Parkzäit vu méi wéi 24 Stonnen * baussenzege Parking „Holiday“ (Parking E): fir eng Parkzäit vu méi wéi 4 Deeg * baussenzege Parking „Economy“ (Parking M an L<ref>De [https://www.lux-airport.lu/fr/capacite-de-stationnement-supplementaire-a-laeroport-de-luxembourg-avec-plus-de-650-places/ Parking L mat 650 Plazen] ass de 16. Juli 2024 opgaangen</ref>): fir eng Parkzäit vu méi wéi 3 Deeg. Den Transfert vun de Parkingen, déi beim [[Findel Business Center]] leien, bis bei d'Aerogare gëtt mat enger Busnavett organiséiert. De Fluchhafe gëtt vun den [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] Linne [[AVL-Linn 6|6]], [[AVL-Linn 16|16]] an [[AVL-Linn 29|29]], den [[RGTR]] Linne [[RGTR-Linn 223|223]], [[RGTR-Linn 302|302]], [[RGTR-Linn 361|361]] an [[RGTR-Linn 850|850]] gradewéi vun de [[Citybus (Lëtzebuerg)|Citybus]]-Linne vun Nidderaanwen NA1 an NA2 ugefuer. D'Tramshalt [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]], vun der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]]. === Cargozenter === Am Frachtberäich huet de Luxair-Cargozenter eng maximal Capacitéit vun 1 Millioun Tonne Wueren am Joer. Enn 2014, hunn eng 13 verschidde representéiert international Cargo-Fluchgesellschaften de Findel ugeflunn. Doriwwer eraus ass en unhand vu sengem Tonnage, als fënneft gréissten Acteur um europäesche Maart klasséiert. Eng zousätzlech nei Aktivitéit am Logistikberäich vum Fluchhafen ass zanter 2014 den [[Luxembourg High Security Hub|High Security Hub]], eng [[Fräihandelszon]] an en ofgeséchert Tëschelager fir Wäertsaachen. === Cargolux-Maintenancezenter === Am Süde laanscht d'Pist, steet de grousse Cargolux-Maintenancezenter. === Fligerpist === De Fluchhafe Lëtzebuerg huet eng eenzeg Asphalt-Pist (06/24) vu 4002 × 60 Meter, wat eng vun de längste Pisten a ganz Europa ass. D'[[Instrument Landing System|ILS]]-Frequenz ass 109,9 / 110,7. ==== Renovatioun vun der Pist ==== {{Update}} <!-- https://www.lux-airport.lu/fr/entreprise/a-propos-de-nous/renovation-de-la-piste-datterrissage/ --> === Tanklager === {{Méi Info 1|Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg}} == Frequenzen == * [[Luxembourg Tower]] 118,1 (Kontrolltuerm, fir d'CTR vum Buedem bis 2500&nbsp;ft zoustänneg) * [[Luxembourg Approach]] 118,9 (Radar, fir d'TMA Luxembourg vu 2500&nbsp;ft bis FL165 zoustänneg, am Norde vun der TMA vun 3500&nbsp;ft bis FL145, doriwwer BelgoControl an, iwwer FL245, [[Maastricht UAC]]) * Luxembourg [[Automatic Terminal Information Service|ATIS]] 134,75 (Informatiounen) * Luxembourg Ground 121,9 (Buedem) * Luxair Handling/Dispatch 131,625 * Luxair Cargo 131,8 * Cargolux Handling 131,775 * Luxembourg General Aviation Handling 121,85 == Virfäll um Fluchhafen == An de fréie Moiesstonne vum 6. Oktober 2000 koum et zu engem vun de spektakuläerste Virfäll an der Lëtzebuerger Kriminalgeschicht. Convoyeure vun der Geldtransportfirma ''Brinks'' waren amgaang, 73 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] (iwwer 1,8 Mio €) an e Fliger vun der [[Crossair]] ze lueden, wéi eng Camionnette iwwer d'Virfeld gerannt koum. Sechs schwéierbewaffnet a camoufléiert Männer sinn aus der Camionnette erausgesprongen an hunn d'Personal forcéiert, sech op de Buedem ze leeën, wärend de Chauffer vum Geldtransporter mat enger [[Panzerfauscht]] a Schach gehale gouf. Ee vun den Täter ass an de Fliger geklommen an huet sechs Geldsäck erausgeholl. Wéi ee vum Personal probéiert huet ze flüchten, gouf hie vun zwéin Täter an d'Bee geschoss. Wéi den Täter mat der Panzerfauscht sech eng Kéier kuerz vum Geldtransporter ewechgedréint huet, huet de Chauffer vun der Brinks-Camionette Vollgas ginn a probéiert z'entkommen. Direkt hunn d'Täter mat enger [[Kalaschnikow]] op den Auto geschoss, an déi zwéi Geldbuete si blesséiert ginn. D'Täter sinn doropshi geflücht, mä nëmmen e puer Minutte méi spéit op eng Stroossespär vun der Police getraff. Ouni Virwarnung hunn d'Banditte ronn 36-mol op déi zwéi Poliziste geschoss (een huet e Sträifschoss um Kapp ofkritt, deen zweete gouf vun engem Querschléier am Bauch getraff). No enger kuerzer Flucht goufen d'Täter um [[Scheedhaff]] vun enger Zivillpatrull bewosst an en Accident verwéckelt. Ee vun den Täter konnt sou verhaft ginn, deen aneren ass dervukomm a konnt bis haut nach net gefaasst ginn<ref>Emissioun iwwer d'Iwwerfäll op d'Geldtransporten am Joer 2000 [http://tele.rtl.lu/emissiounen/dna/572472.html DNA: International Bandekriminalitéit], rtl.lu, 5. Oktober 2014</ref>. De Kapp vun der Band soll de Marcel Habran, e Caïd aus dem [[Léck]]er "Milieu", gewiescht sinn, deen allerdéngs bei der Attack net derbäi war<ref>[http://blog.lesoir.be/jour-apres-jour/2009/02/26/marcel-habran-est-un-chef-de-bande-pas-un-meurtrier/ Le Soir: Marcel Habran a été acquitté de sa participation alléguée à l'attaque de l'aéroport de Findel]</ref>. == Fluchgesellschaften an hir Destinatioune vum Findel aus == === Passagéierflich === Déi Gesellschaften hei drënner fléien vum Findel aus op déi Destinatiounen, déi a Klameren ugi sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.lux-airport.lu/fr/vols/destinations-directes-depuis-luxembourg/|Titel=Destinations directes depuis LUX - lux-Airport|Gekuckt=23.08.2024|Datum=22.12.2023|Wierk=www.lux-airport.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * [[Aegean Airlines]] ([[Athen]]) * [[Air Dolomiti]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]]) <!--* [[Alitalia]] (Mailand<sup id="fn_5_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]</sup>) | ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--> <!--* [[Austrian Airlines]] (Wien<sup id="fn_5_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]</sup>)| ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--> * [[British Airways]] ([[London Heathrow Airport|London-Heathrow]]) * [[China Southern Airlines]] ([[Zhengzhou]]) * [[easyJet]] ([[Mailand]], [[Lissabon]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Neapel]]) <!--* [[Flybe]] ([[Manchester]])--> * [[KLM Cityhopper]] ([[Amsterdam]]) * [[LOT Polish Airlines]] ([[Warschau]]) * [[Deutsche Lufthansa|Lufthansa]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt]]) * [[Luxair]] a [[LuxairTours]]: Kuckt d'Tabell hei drënner <!--(Agadir, Ajaccio<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Almeria<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Antalya<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Barcelona]], Bastia<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Berlin]], Bilbao<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Boa Vista<sup id="fn_3_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]</sup>, [[Bodrum]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Burgas<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Cagliari]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Catania<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Djerba, [[Dubrovnik]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Enfidha-Hammamet, [[Faro]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Figari<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Fuerteventura, [[Genf]], Gran Canaria, Hamburg, Heraklion<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Hurghada, Ibiza<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Ilha do Sal<sup id="fn_3_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]</sup>, Jerez de la Frontera<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Kopenhagen, [[Korfu]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Lamezia Terme<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Lanzarote]], Lissabon<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, London City Airport, Madeira<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Madrid]], [[Mailand]], [[Malaga]], [[Malta]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Marrakesch, Marsa Alam, München, Neapel<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Nice]], Kos<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Ouarzazate<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Palermo]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Palma de Mallorca]], [[Paräis]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Rhodos]]<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, Rimini<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Roum]], [[Saarbrécken]], Sharm el Sheikh, Teneriffa, Varna<sup id="fn_2_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]</sup>, [[Venedeg]]<sup id="fn_1_back">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1|1]]</sup>, [[Wien]])--> * [[Ryanair]] ([[Barcelona]], [[Berlin]], [[Dublin]], [[Faro]], [[Lissabon]], [[London Stansted Airport|London-Stansted]], [[Luqa]], [[Madrid]], [[Mailand]]-[[Bergamo]], [[Marseille]], [[Palma de Mallorca]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Sevilla]], [[Toulouse]], [[Mailand]]) * [[Smartwings]] ([[Ivalo]], [[Paphos]], [[Tromsø]]) * [[Swiss International Air Lines|Swiss]] ([[Zürich]]) * [[TAP Portugal]] ([[Lissabon]], Porto) * [[Turkish Airlines]] ([[Istanbul]]) * [[Volotea]] (Nice) <!--* [[Vueling]] (Barcelona)--> <!--<cite id="fn_1">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1 back|* 1]]:</cite> Saisonal Flich an der Summervakanz <cite id="fn_2">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2 back|* 2]]:</cite> Saisonal Flich an der Summersaison <cite id="fn_3">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3 back|* 3]]:</cite> Saisonal Flich an der Wantersaison <cite id="fn_4">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 4 back|* 4]]:</cite> Saisonal Charter-Flich vun Enn Juni bis Enn Oktober <cite id="fn_5">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5 back|* 5]]:</cite> Flich am Code-Share, operéiert vu Luxair <cite id="fn_6">[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 6 back|* 6]]:</cite> Flich operéiert ënner dem Code AF vun Air France--> ==== Luxair a LuxairTours ==== {| class="wikitable mw-collapsible" |+Luxair a LuxairTours Flich vum Findel aus<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/fr/destinations|Titel=Voir toutes les destinations {{!}} Luxair|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=www.luxair.lu}}</ref><small>(verschidden Destinatiounen nëmmen am Summer oder am Wanter)</small> ! !Luxair !Luxair-Tours |- | rowspan="2" |{{BGR}} | |[[Burgas]] |- | |[[Varna]] |- | rowspan="2" |{{CPV}} |[[Praia]] |[[Boa Vista]] |- |[[São Vicente (Cap Vert)|Sao Vicente]] |[[Sal (Cap Vert)|Sal]] |- | rowspan="5" |{{DEU}} |[[Berlin]] |[[Usedom]] |- |[[Hamburg]] | |- |[[München]] | |- |[[Sylt]] | |- |[[Usedom]] | |- |{{DNK}} |[[Kopenhagen]] | |- | rowspan="3" |{{EGY}} | |[[Hurghada]] |- | |[[Luxor]] |- | |[[Marsa Alam]] |- |{{AUT}} |[[Wien]] | |- |{{FIN}} | |[[Rovaniemi]] - [[Lappland]] |- | rowspan="5" |{{FRA}} |[[Bordeaux]] |[[Biarritz]] |- |[[Montpellier]] |[[Korsika|Corse]] |- |[[Nice]] | |- |[[Paräis]] | |- |[[Toulon]]-[[Saint-Tropez]] | |- | rowspan="5" |{{GRC}} | |[[Cos (Griicheland)|Cos]] |- | |[[Korfu]] |- | |[[Kreta]] |- | |[[Rhodos]] |- | |[[Thessaloniki]] |- |{{NLD}} |[[Rotterdam]] | |- |{{IRL}} |[[Dublin]] | |- | rowspan="7" |{{ITA}} |[[Bologna]] |[[Bari]], [[Brindisi]] |- |[[Florenz]] |[[Lamezia Terme]] |- |[[Mailand]] |[[Jesolo|Lido di Jesolo]] |- |[[Pescara]] |[[Neapel]] |- |[[Venedeg]] |[[Rimini]] |- | |[[Sardinien]] |- | |[[Sizilien]] |- | rowspan="3" |{{HRV}} | |[[Brac (Kroatien)|Brac]] |- | |[[Dubrovnik]] |- | |[[Zadar]] |- |{{MLT}} | |[[Malta]] |- | rowspan="2" |{{MAR}} | |[[Agadir]] |- | |[[Marrakech]] |- |{{MNE}} | |[[Tivat]] |- |{{NOR}} |[[Oslo]] | |- |{{POL}} |[[Kraków|Krakau]] | |- | rowspan="3" |{{PRT}} |[[Lissabon]] |[[Faro]] |- |[[Porto (Portugal)|Porto]] |Küst vu [[Lissabon]] |- | |[[Madeira]] - [[Funchal]] |- |{{ROU}} |[[Bukarest]] | |- |{{CHE}} |[[Genf]] | |- |{{SWE}} |[[Stockholm]] | |- |{{SRB}} |[[Belgrad]] | |- |{{SEN}} | |[[Dakar]] |- |{{SVN}} |[[Ljubljana]] | |- | rowspan="4" |{{ESP}} |[[Barcelona]] |Costa de [[Almería]] |- |[[Madrid]] |[[Jerez]] - Costa de la Luz |- | |[[Málaga|Malaga]] - Costa del Sol |- | |[[Valencia]] |- | rowspan="3" |{{ESP}}, [[Balearesch Inselen|Balearen]] | |[[Ibiza]] |- | |[[Mallorca]] |- | |[[Menorca]] |- | rowspan="5" |{{ESP}}, [[Kanaresch Inselen|Kanaren]] | |[[Fuerteventura]] |- | |[[Gran Canaria]] |- | |[[La Palma]] |- | |[[Lanzarote]] |- | |[[Teneriffa]] / [[La Gomera]] |- |{{CZE}} |[[Prag]] | |- | rowspan="2" |{{TUN}} | |[[Djerba]] |- | |[[Monastir]] |- | rowspan="2" |{{TUR}} | |[[Antalya]] |- | |[[Izmir]] |- |{{HUN}} |[[Budapest]] | |- | rowspan="2" |{{GBR}} |[[London]] City | |- |[[Manchester]] | |- |{{ARE}} |[[Dubai]] |[[Dubai]] |} === Frachtflich === {{Update}} * [[Atlas Airlines]] * [[Cargolux]] * [[China Airlines]] * [[China Southern Airlines]] * [[MK Airlines]] * [[Qatar Airways Cargo]] * [[Silk Way Airlines]] * [[Ukraine Air Alliance]] == Statistiken == [[Fichier:Statistiken vum Fluchhafe Findel.png|alternativtext=Diagramm|miniatur|450x450px|Entwécklung vun der Passagéierzuel an dem Frachtopkommes.]] === Entwécklung vun 1946 bis haut === {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: right" border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" id="fn_table_back" |+Iwwersiicht Passagéier a Wuerentransport !Joer !Passagéier !Wuerentransport (t) !Mouvementer |- |1946 |1.457 |&ndash; |1.032 |- |1950 |6.525 |&ndash; |3.602 |- |1960 |55.591 |&ndash; |14.125 |- |1970 |476.938 |&ndash; |26.035 |- |1980 |670.159 |&ndash; |54.604 |- |1990 |1.072.264 |142.956 |62.714 |- |2000 |1.669.484 |499.911 |85.511 |- |2009 |1.551.315 |625.462 |81.619 |- |2010 |1.630.165 |735.307 |80.494 |- |2011 |1.791.231 |656.653 |83.405 |- |2012 |1.919.694 |614.906 |81.163 |- |2013 |2.197.331 |673.500 |80.397 |- |2014 |2.467.864 |708.077 |84.244 |- |2015 |2.687.086 |737.625 |85.031 |- |2016 |3.022.912 |804.269^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |86.402^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2017 |3.599.390 |893.589[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|^E]] |89.944^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2018 |4.036.878 |895.745^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |94.586^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2019 |4.365.569^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |855.038^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |94.985^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2020 |1.426.310^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |905.414^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |64.705^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2021 |2.002.903^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |1.088.778^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |74.516^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2022 |4.057.247^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |969.705^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |93.341^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]} |- |2023 |4.791.916^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |795.667^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]} |52.684^{[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]} |- | colspan="4" style="font-size: 90%; text-align: left" | Quellen: * <small>[https://web.archive.org/web/20210117074532/https://download.data.public.lu/resources/statistiques-evolution-du-trafic/20210114-122322/global-for-the-public-2020.pdf Websäit vun der Administration de la navigation aérienne]</small><ref>(net méi disponibel)</ref>, ausser: * <cite id="fn_E">[[#fn_table_back|E]]:</cite> <small>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_gooc__custom_12657285/default/table?lang=fr Transport aérien de fret et de courrier par type d'horaire, couverture de transport et par pays (Eurostat)]</small> * <cite id="fn_R">[[#fn_table_back|R]]:</cite> <small>[https://download.data.public.lu/resources/rapport-annuel-1/20240626-092433/ana-annual-report-2024-06-24-1.pdf Annual Report 2022 (ANA)]</small> * <cite id="fn_S">[[#fn_table_back|S]]:</cite> <small>[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]</small> |} === Passagéiertrafick === D'Joer 2023 war e Rekordjoer fir de Fluchhafe Lëtzebuerg, well am [[August]] méi wéi 490.000 Passagéier gezielt goufen, en Niveau dee virdrun nach ni erreecht gouf. Dobäi kënnt, datt d'Zuel vun de Passagéier iwwer dat ganzt Joer méi héich war wéi 2019 (dat lescht Referenzjoer virun der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Covid-Pandemie]])<ref name="Statec2024">[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]</ref>. Wéi am Joer 2019 war och 2023 [[Porto (Portugal)|Porto]] déi beléiftst Destinatioun fir d'Passagéier déi um Findel fortgeflunn oder do ukomm sinn. Mat ronn 150.000 Passagéier méi am Joer 2023 war dat eng Progressioun vu 45&nbsp;% am Verglach mat 2019. An der Top-20 louch Lissabon op der zweeter Plaz (identesch wéi 2019). Frankfurt ass vun der véierter op déi drëtt Plaz geklommen. E grousse Sprong gouf et fir Palma de Mallorca déi vun der Plaz 13 am Joer 2019 op déi drëtt Positioun geklommen ass. D'Augmentatioun vu ronn 56.000 Passagéier mécht eng Progressioun vun 49&nbsp;% aus. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Top-20 Destinatiounen vum / op de Findel (Passagéier pro Joer)<ref>{{Citation|URL=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_par_lu__custom_11082459/settings_1/table?lang=fr|Titel=Liaisons de transport aérien de passagers entre les aéroports partenaires et les principaux aéroports de Luxembourg|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=ec.europa.eu|Sprooch=fr}}</ref> !Fluchhafen !2019 !2023 |- |[[Porto (Portugal)|Porto]] |339.505 |490.700 |- |[[Lissabon]] |311.876 |308.277 |- |[[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]] |202.300 |189.907 |- |[[Palma de Mallorca]] |115.561 |171.647 |- |[[London]] ([[London City Airport|City]]) |177.012 |167.588 |- |[[Mailand]] |163.758 |161.608 |- |[[Amsterdam]] |184.711 |160.085 |- |[[München]] |216.312 |152.732 |- |[[Nice|Nice-Côte d'Azur]] |92.681 |150.027 |- |[[Barcelona]] |112.740 |148.163 |- |[[Madrid]] |124.509 |124.804 |- |[[Zürich]] |126.236 |124.261 |- |[[London]] ([[Heathrow Airport|Heathrow]]) |180.352 |117.975 |- |[[London]] ([[London Stansted Airport|Stansted]]) |103.504 |113.794 |- |[[Roum]] |63.500 |108.314 |- |[[Dublin]] |90.903 |103.562 |- |[[Wien]] |123.999 |98.856 |- |[[Berlin]] |38.305 |93.085 |- |[[Istanbul]] |./. |90.755 |- |[[Faro]] |43.246 |89.750 |} === Gidderverkéier === An de Covid-Jore gouf eng Dynamik am Loft-Gidderverkéier festgestallt, déi et bis dohin nach ni gouf; 2021 goufe Gidder op engem Rekordniveau vu bal 1,1 Milliounen Tonne festgestallt. Duerno huet et nees ofgeholl an 2023 louch de Gesamt-Tonnage mat knapp 800.000 Tonnen ënner dem Niveau vun 2019, wéi nach eppes méi wéi 855.000 Tonne gezielt goufen. Dëst bedeit e Réckgang vu 7&nbsp;%. == Literatur == * [[Jean-Paul Hoffmann]]: ''[https://web.archive.org/web/20170704202954/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_91-2009_4-9.pdf Flughafen Findel]'' an [[Ons Stad]] Nr. 91/2009 * Arthur Colbach: ''Flughafen Luxemburg im Aufwind'' an: Luxemburger Marienkalender, Jg. 86 (1967), S. 103-108 * Helmut Reis: ''Luxemburg Airport: Flughafen einer europäischen Grenzregion'' an: Geographie heute, Heft 73 (Sept. 1989), S. 10-14 * Serge Braun, ''Luxembourg Findel: Flughafen - aéroport - airport''. Luxembourg (2017) == Kuckt och == * ''[[L'envol (Charlotte Engels)|L'envol]]'', eng Skulptur vun der [[Charlotte Engels]] um Fluchhafe Lëtzebuerg (gouf 2003 ewechgeholl, 2010 virun der haiteger Aerogare nei opgestallt). * ''[[Automatic Terminal Information Service|ATIS]]'', e Beispill vun engem Message vum Fluchhafe Findel, deen automatesch diffuséiert gëtt * ''[[Luxembourg Approach]]'' * ''[[Luxembourg Tower]]'' == Um Spaweck == {{Commonscat|Luxembourg-Findel International Airport|Fluchhafe Lëtzebuerg}} * [https://www.lux-airport.lu/fly/arrivals/ Informatioun iwwer d'Arriveeën] an d'[https://www.lux-airport.lu/fly/departures/ Departen] op lux-airport.lu * [https://www.lux-airport.lu/ Offiziell Säit vum Fluchhafe Lëtzebuerg] * [https://web.archive.org/web/20060222125131/http://www.aeroport.public.lu/fr/administration/histoire.html Geschicht, Fotoen a Statistiken] (archivéiert Versioun) * [https://www.meteolux.lu/de/produkte-und-dienstleistungen/flugmeteorologische-produkte/flugmeteorologischer-bericht/ Meteorologesche Rapport vum Findel] op meteolux.lu * [https://web.archive.org/web/20150820092710/http://www.belgocontrol.be/website/eaip/eAIP_Main/html/eAIP/EB-AD-2.ELLX-en-GB.html Offiziell Säit vu Belgocontrol mat Informatiounen iwwer de Fluchhafe Findel] (archivéiert Versioun) * [https://www.rtl.lu/tele/de-magazin/v/3284655.html Entwécklung vu Lëtzebuerger Fluchgesellschaft a Flughafen] Reportage op [[RTL Télé Lëtzebuerg]] de 4. Abrëll 2022 * [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1892730.html Viru 60 Joer hat d'Luxair hiren éischte Fluch] op rtl.lu de 4. Abrëll 2022 * [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2024/05/24-Runway-renovation-at-LUX-a-truly-remarkable-project-rpw1.pdf A Truly Remarkable Project] iwwer d'Renovatioun vun der Fligerpist {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Fluchhäfen zu Lëtzebuerg|Letzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Sandweiler]] [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] n789k3knuets5d8ysuf2xmz12qkuj7e 14 14221 2708749 2617206 2026-09-20T18:33:10Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Gefierer]] derbäigesat 2708749 wikitext text/x-wiki {{Kategorie|Moto|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Transportmëttelen]] [[Kategorie:Gefierer]] f42686qdqvzhyrr2dw40udw6nixu6uf 2708750 2708749 2026-09-20T18:33:28Z Volvox 4050 2708750 wikitext text/x-wiki {{Kategorie|Motorrad|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Transportmëttelen]] [[Kategorie:Gefierer]] 42owya9vhtidr3zvc8l2h6hshq3yq9u 0 15301 2708802 2584580 2026-09-21T06:57:47Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708802 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoES}} {{Infobox Uertschaft Spuenien}} '''Las Rozas de Madrid''' ass eng Gemeng an der [[Autonom Gemeinschaft Madrid|autonomer Gemeinschaft Madrid]] an der [[Provënz Madrid]] a [[Spuenien]]. D'Gemeng Las Rozas de Madrid huet 62.527 Awunner (Stand vun 2002) op enger Fläch vun 58&nbsp;km². == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Madrid]] onjzbvy76ym7xr16l1p7z0hun6e0189 0 18471 2708734 2470694 2026-09-20T17:09:26Z ~2026-50886-87 73250 .... 2708734 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Israel-2013-Aerial 21-Masada.jpg|thumb|upright|Masada]] [[Fichier:MASADA op der Kaart.jpg|thumb|upright|Lag op der Kaart]] ''' Masada''' (v. [[Hebräesch]]: ''Mezadá'' מצדה - "Festung"), ass eng fréier [[Festung]] an eng archeologesch Ausgruewungsplaz am Südweste vum [[Doudegt Mier|Doudege Mier]] an [[Israel]]. Si gouf, an hire gréissten Deeler, vum Kinnek [[Herodes de Groussen]] tëscht [[40 v. Chr.]] a [[30 v. Chr.]] op der Plaz vun enger fréierer, en ettlech Joerzéngte méi aler, klenger Festung gebaut. Si ass deemools als eng Befestegung betruecht ginn, déi kee kéint erueweren. D'Festung louch nämlech op engem Plateau, mat géie Fielse ronderëm a war nëmmen iwwer 3 schmuel [[Pad|Pied]] zougänglech. Den Herodes huet aus deem Bierg eng Festung maache gelooss, wéi hien de Plateau mat enger [[Kasematt]]emauer mat 40 Tierm ofgeséchert huet. An der Festung selwer gouf et eng Rei Gebaier wéi Palaisen, Päerdsställ, Lagerraim a Gemaacher fir Leit ënnerzebréngen. == Belagerung == Den [[Herodes de Groussen|Herodes]] ass am Joer [[4 v. Chr.]] gestuerwen. Ëm d'Joer [[70]] n. Chr. gouf d'Festung beim jiddeschen Opstand géint déi réimesch Besatzung, belagert. De jiddesch-réimeschen Historiker [[Flavius Josephus]] huet d'Belagerung vu Masada a sengem Wierk "De Krich vun de Judden" beschriwwen. Him no hu sech an de Jore 70 bis [[73]] n. Chr., no der Zerstéierung vum [[Tempel]] zu [[Jerusalem]], zu Masada 973 Judde géint eng Iwwermuecht vu 15.000 réimesche Legionären ënner dem Kommando vum [[Flavius Silva]] gewiert. Schliisslech ass et de Réimer no groussen Ustrengunge gelongen, d'Festung ze stiermen. Dem Flavius Josephus no hu se do nëmme méi 7 lieweg Persounen, 2 Fraen a 5 Kanner, virfonnt. Déi aner alleguer hate virgezunn, sech selwer ëmzebréngen a sech sou der Gefaangenschaft z'entzéien. Sou ass Masada e Symbol vum Fräiheetswëlle vun de Judde ginn. Nodeems se gefall war, ass d'Festung net méi opgebaut ginn. Am 5. an am 6. Joerhonnert ass de Bierg vu chrëschtleche Mënche besidelt ginn. Si hunn eng Kierch gebaut, déi zu de fréiste Kierchen am südleche Judäa gehéiert. Reschter dovu si bis haut erhalen. == Masada haut == [[2001]] gouf Masada op d'[[Lëscht vun de Weltierwen (Asien an Ozeanien)|Lëscht vun de Weltkultur- an Naturierfschaften]] vun der [[UNESCO]] gesat. == Literatur == * Flavius Josephus: ''Geschichte des jüdischen Krieges'' (De bello Judaico), Marixverlag, Wiesbaden, 2005, Eng Iwwersetzung, Aleedung a Kommentare vum Heinrich Klementz. Mat Nimm-Regëster a Paragraphenzielung no der Flavii Josephi Opera recognovit Benedictus Niese (ed. minor), Berlin 1888 - 1895. 688 Säiten. * Yigael Yadin; Joseph Naveh, Yaacov Meshorer: ''Masada I: The Yigael Yadin Excavations 1963-1965 Final Reports'', Biblical Archaeology Society, 1989, 232 Säiten. * Nachman Ben-Yehuda: ''Masada Myth: Collective Memory and Mythmaking In Israel'', University of Wisconsin Press, 1995, 384 Säiten. E kritesche Bléck op de "Mythus" Masada. 384 Säiten == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20051222020105/http://www.parks.org.il/ParksENG/company_card.php3?NewNameMade=46&from=116&CNumber=853401 De Masada National-Park] * [https://web.archive.org/web/20151201082254/http://mosaic.lk.net/g-masada.html#geogr Säit iwwer de Site vu Masada op engl.] * [http://whc.unesco.org/fr/list/ Unescolëscht vun de Weltierwen] {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Israel]] [[Kategorie:Weltkulturierwen an Asien an Ozeanien]] [[Kategorie:Réimescht Räich]] j0jrkg1w543f671poejcefu9bbnys4t 0 20089 2708712 2639923 2026-09-20T13:14:45Z ~2026-50886-87 73250 ... 2708712 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie | Amtszäit1 = Kinnek vu Frankräich an Navarra | vu= Vu [[1643]] bis [[1715]] }} De '''Louis XIV.''' ''de Sonnekinnek'', gebuer de [[5. September]] [[1638]] zu [[Saint-Germain-en-Laye]], a gestuerwen den [[1. September]] [[1715]] zu [[Versailles]], war zanter [[1643]] Kinnek vu [[Frankräich]] an [[Navarra]]. Mat enger Regentschaft vun 72 Joer war hien deen Herrscher aus der [[Neizäit]] deen am längsten um Troun souz. De Louis XIV. gëllt als klassesche Vertrieder vum [[Absolutismus]]. Hien huet d'Muecht vun der Kroun duerch en Ausbau vun der Administratioun, d'Bekämpfung vun der Oppositioun am Land an d'Fërderung vun der franséischer Wirtschaft gefestegt. D'Kultur vum Haff gouf ganz un d'Persoun vum Herrscher ugepasst. Säi pompéisen Optrëtt gouf zum Symbol fir seng Plaz. De Sonnekinnek huet sech och fir d'[[Konscht]] a fir d'[[Wëssenschaft]] intresséiert, an d'franséisch Kultur ass opgebléit. D'Aussepolitik vum Louis XIV. war aggressiv, a Frankräich konnt ënner dem Sonnekinnek seng [[Hegemonie]] iwwer Europa ausbauen. == Liewen == === Gebuert === D'Gebuert vum Louis XIV. zu Saint-Germain-en-Laye war fir vill Leit e glécklecht Evenement, well 23 Joer laang war d'Bestietnes vu sengen Elteren [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] an [[Anna vun Éisträich (1601–1666)|Anna vun Éisträich]] ouni Nokomme bliwwen. Duerch seng Gebuert gouf de [[Jean-Baptiste Gaston vun Orléans]] vun der Trounfolleg ausgeschloss. Aus Dankbarkeet krut de Kinnek dee frësch op d'Welt komm war de Bäinumm ''Dieudonné''. Säi Brudder, de [[Philippe vun Orléans (1640-1701)|Philippe vun Orléans]] koum [[1640]] op d'Welt. === Regentschaft === Am Alter vu 4 Joer koum de Louis de [[14. Mee]] [[1643]] nom Doud vu sengem Papp op den Troun. Bis zu senger [[Groussjäregkeet]] (am deemolege Frankräich mat 13 Joer) [[1651]] huet seng Mamm d'Regence iwwerholl. D'tatsächlech Muecht hat awer de Minister a Kardinol [[Mazarin]]. De Mazarin huet de Louis op seng Roll als absolutisteschen Herrscher virbereet; de jonke Kinnek gouf lues a lues un der Muecht bedeelegt an huet sech schliisslech d'Verantwortung mam Mazarin gedeelt. Duerch d'aussepolitesch Succèse vum [[Richelieu]] a Mazarin politesch gestäerkt, huet de Louis d'absolutistescht Kinnegtum mat [[barock]]em Afloss a Frankräich weider ausgebaut, an dat mat engem Liewen um Haff wat ganz op d'Persoun vum Herrscher zougeschnidde war. Nom [[Fridde vu Westfalen]] um Enn vum [[Drëssegjärege Krich]] [[1648]] an dem [[Traité vun de Pyrenäen|Traité vun de Pyrenäe]] mat [[Spuenien]] [[1659]] war Frankräich déi politesch a militäresch Virmuecht an Europa. Ënnerstëtzt vu Ministere wéi dem [[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]], [[François Michel Le Tellier de Louvois|Louvois]], [[Hugues de Lionne]], [[Vauban]] a [[Simon Arnaud de Pomponne|Pomponne]] huet hien de staatleche Muechtapparat konzentréiert, an d'militäresch, institutionell a materiell Grondlage vun der Muecht vun der franséischer [[Monarchie]] erweidert. D'Verfollgung vun den [[Hugenotten]], säi Sträit mam [[Poopst]] an de [[Spueneschen Ierffollegkrich]] hu sech negativ op seng Herrschaft ausgewierkt. De Spueneschen Ierffollegkrich huet duerch d'Häert vun de Kämpf [[1713]] bal zu engem Staatsbankrott gefouert, deen nëmmen duerch eng Finanzreform a massiivt Spuere konnt verhënnert ginn. === Doud === De Louis huet säi Jong a säin eelsten Enkel iwwerlieft, an ass den [[1. September]] [[1715]] um véierel op aacht moies gestuerwen. Säin Urenkel koum mat nëmme 5 Joer ënner dem Titel [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]] op den Troun. Begruewe gouf de Louis XIV. an der ''Krypta vun de Bourbonen'' an der [[Basilika Saint-Denis]]. === No sengem Doud === [[1793]] gouf säi Kierper mat dem vun den anere Kinneke "profanéiert" an an e Gruef gehäit. D'abalsaméiert Häerz gouf an d'Jesuittekierch vun der Rue St. Antoine zu [[Paräis]] bruecht, an nieft d'Häerz vu sengem Papp gestallt. Wärend der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] sinn all d'Häerzer vum Kinnekshaus op Saint Denis an d'Krypta bruecht ginn. == Konscht == De Louis XIV. gëtt als grousse Fërderer vun der Konscht ugesinn. Besonnesch fir d'[[Literatur]], fir d'[[Architektur]] a fir an d'[[Musek]] ass d'[[17. Joerhonnert]] eng wichteg Zäit fir Frankräich a gëtt dofir dacks als ''Grand Siècle'' (Grousst Joerhonnert) ugesinn. Bekannt Perséinlechkeeten aus där Zäit sinn de [[Molière]], de [[Jean Racine|Racine]], de [[Pierre Corneille|Corneille]], de [[Nicolas Boilleau|Boilleau]], de [[Jules Hardouin-Mansart|Mansart]], de [[Louis Le Vau|Le Vau]], de [[Jean-Baptiste Lully|Lully]] an de [[François Couperin|Couperin]]. Ënner dem Louis XIV. gëtt d'[[Schlass vu Versailles|Schlass vun Versailles]] och massiv ausgebaut, an gëtt ee vun de gréisste Palaisen an Europa. == De Louis XIV a Lëtzebuerg == D'Arméi vum Louis XIV. huet d'Stad Lëtzebuerg den [[3. Juni]] [[1684]] eruewert. De [[Vauban]] huet dobäi eng wichteg Roll gespillt. Bis dohinner war Lëtzebuerg ënnert [[Spuenesch Nidderlanden|Spuenescher]] Herrschaft. De Louis XIV. huet vum [[21. Mee|21.]] bis de [[26. Mee]] [[1687]] [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerg besicht]], ënner anerem begleet vun senger Fra [[Madame de Maintenon]], dem Louvois, dem [[Jean Racine|Racine]] an dem [[François d'Aix de La Chaise|Père Lachaise]]. Duerno ass Lëtzebuerg bis zum [[Traité vu Rijswijk]] [[1697]] franséisch bliwwen. == Wierker == * ''Mémoires pour l'instruction du Dauphin.'' * ''Manière de montrer les jardins de Versailles.'' == Kanner == [[Fichier:Louis XIV of France and his family attributed to Nicolas de Largillière.jpg|thumb|250px|De Louis a seng Famill]] Mat der [[Maria Theresia vun Éisträich (1638–1683)|Maria Theresia vun Éisträich]]: # [[Louis vu Frankräich]] (* 1. November 1661; † [[1711]]) # Anne Elisabeth vu Frankräich (* [[18. November]] 1662; † 1662) # Marie Anne vu Frankräich (* [[16. November]] 1664; † 1664) # Marie Thérèse vu Frankräich (* 1667; † 1672) # Philippe Charles vu Frankräich (* 1668; † [[1671]]), Herzog vun Anjou (1668–1671) # Louis François vu Frankräich (* 1672; † 1672), Herzog vun Anjou (1672) ==== Niewelaanscht Kanner ==== Mat der [[Louise de La Vallière]]: * Charles (* [[19. November]] [[1663]]; † 1665) * Philippe (* {{7. Januar}} 1665; † [[1666]]) * Marie Anne de Bourbon (* {{2. Oktober}} 1666; † [[1739]]) * Louis de Bourbon, Grof vu Vermandois (* {{3. Oktober}} 1667; † 1683) Mat der [[Madame de Montespan]]: * [[Louis-Auguste vu Bourbon, Herzog vu Maine|Louis Auguste de Bourbon, Herzog vu Maine]] (* [[31. Mäerz]] 1670; † 14. Mai [[1736]]) * Louis Cesar de Bourbon, Grof vu Vexin (* 1672; † [[10. Januar]] 1683) * Louise Françoise de Bourbon, ''mademoiselle de Nantes'', (* {{1. Juni}} 1673; † [[16. Juni]] [[1743]]) * Louise Marie Anne de Bourbon (* [[12. November]] 1674; † [[15. September]] 1681) * Françoise Marie de Bourbon (* {{9. Februar}} [[1677]]; † [[1. Februar]] [[1749]]) * [[Louis-Alexandre vu Bourbon, Grof vun Toulouse|Louis Alexandre de Bourbon, Grof vun Toulouse]], (* {{6. Juni}} 1678; † [[1. Dezember]] [[1737]]) Mat der [[Marie Angélique de Scoraille de Roussille|Marie-Angélique de Scoraille]]: * Ee Bouf (*† 1679) == Genealogie == <div style="line-height: 1.2em"> ┌──> [[Antoine de Bourbon]] ([[1518]]–[[1562]]) │ Herzog vu Bourbon, Vendôme a Beaumont │ ┌──> [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]] ([[1553]]–[[1610]]) │ Kinnek vun Navarra a Frankräich │ │ │ └──> [[Jeanne d'Albret]] ([[1529]]–[[1572]]), '''Jeanne III.''' │ Kinnigin vun Navarra │ ┌──> [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] ([[1601]]–[[1643]]), '''le Juste''' │ Kinnek vu Frankräich an Navarra │ │ │ │ ┌──> [[Francesco I. vun der Toskana|Francesco I.]] ([[1541]]–[[1587]]), │ │ │ Groussherzog vun der Toskana │ │ │ │ └──> [[Maria vu Medici]] ([[1575]]–[[1642]]) │ Regentin vu Frankräich │ │ │ └──> Jeanne ([[1546]]–[[1578]]) │ Äerzherzogin Éisträich, Prinzessin vun Ungarn a Béimen │ Louis XIV. ([[1638]]–[[1715]]), '''le Roi Soleil''' Kinnek vu Frankräich an Navarra │ │ ┌──> [[Felipe II. vu Spuenien|Felipe II.]] ([[1527]]–[[1598]]), │ │ Kinnek vu Spuenien a Portugal, Äerzherzog vun Éisträich │ │ │ ┌──> [[Felipe III. vu Spuenien|Felipe III.]] ([[1578]]–[[1621]]) │ │ Kinnek vu Spuenien a Portugal, Äerzherzog vun Éisträich │ │ │ │ │ └──> Anna ([[1549]]–[[1580]]), │ │ Äerzherzogin vun Éisträich │ │ └──> [[Anne vun Éisträich|Anne]] ([[1601]]–[[1666]]), Regentin vu Frankräich, Infantin vu Spuenien a Portugal, Äerzherzogin vun Éisträich │ │ ┌──> [[Karl II. vun Éisträich|Karl II.]] ([[1540]]–[[1590]]) │ │ Äerzherzog vun Éisträich, Herzog vun der Steiermark, Prënz vun Ungarn a Béimen │ │ └──> [[Margarete vun Éisträich|Margarete]] ([[1584]]–[[1611]]), Äerzherzogin vun Éisträich │ └──> Maria vu Bayern ([[1551]]–[[1608]]) ... </div> == Éierung == Fir un de ''Sonnekinnek '' Louis XIV. z'erënneren, gouf zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] eng Strooss no him genannt: d'''Rue Louis XIV '' ass eng parallel Strooss tëscht der [[Avenue du Dix-Septembre|Avenue du X septembre]] an der [[Rue Charles-Quint]]. == Literatur zum Theema == === Biographien === * Michel Antoine, ''Louis XIV''', Paräis, Fayard, 2001 * Olivier Bernier, ''Ludwig XIV: die Biographie.'' Düsseldorf, Albatross, 2003, ISBN 3-491-96085-1 * Francois Bluche, ''Louis XIV.'' Paräis, Fayard, 1993 * Philippe Erlanger, ''Ludwig XIV. Das Leben eines Sonnenkönigs.'' Frankfurt am Main, 1996 * Pierre Gaxotte, ''Ludwig XIV. Frankreichs Aufstieg in Europa.'', München 1951 * Geoffrey R. Treasure, ''Louis XIV.'' Harlow, Longman, 2001 * W. H. Lewis, ''Ludwig XIV. Der Sonnenkönig.'' Tübingen 1989 * Bernd-Rüdiger Schwesig, ''Ludwig XIV. mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten.'' Hamburg 1998 === Politik an Zäit vum Louis XIV. === [[Fichier:Louis XIV écu 1712 76001789.jpg|thumb|De Louis XIV. op engem [[ECU|Écu]] vu 1712]] * Peter Burke, ''Ludwig XIV. Die Inszenierung des Sonnenkönig.'' Frankfurt am Main, 1996, ISBN 3-8031-2412-3 * Joel Cornette, ''Chronique du Règne de Louis XIV.'' Paräis 1997 * Pierre Goubert, ''Ludwig XIV. und zwanzig Millionen Franzosen.'' Berlin 1973 * Ragnhild Hatton, ''Europe in the Age of Louis XIV.'' London 1996 * Andrew Lossky, ''Louis XIV. and the French Monarchy.'' London 1992 * Wolfgang Mager, ''Frankreich vom Ancien Régime zur Moderne 1630–1830,'' Stuttgart 1980 * Klaus Malettke, ''Ludwig XIV. von Frankreich, Leben, Politik und Leistung.'' Göttingen 1998, ISBN 3-7881-0143-1 * Leopold von Ranke, ''Französische Geschichte vornehmlich im XVI. und XVII. Jahrhundert.'' Stuttgart 1954 * [[Voltaire]], ''Le siècle de Louis XIV.'' Paräis, Union, 1962 === Konscht an Architektur === * Pierre-André Lablaude, ''Die Gärten von Versailles.'' Worms 1995 * Vincent Maroteaux, ''Marly – L'autre Palais du Soleil,'' Paräis 2002 * Alain Mérot, ''La peinture française au XVIIe siècle.'' Paräis 1994 * Érik Orsenna, ''Andrè Le Nôtre – Der Gärtner von Versailles,'' München 2001 * Jean-Marie Pérouse de Montclos, ''Versailles.'' Köln 1996 * Jean-Marie Pérouse de Montclos, ''Vaux-le-Vicomte.'' London 1997 * Orest Ranum, ''Paris in the Age of Absolutism.'' Pennsylvania 2002 * Andrew Trout, ''City on the Seine – Paris in the Time of Richelieu and Louis XIV.,'' New York 1996 === Militär a Kricher === * Daniel Dessert, ''La Royale – Vaisseaux et marins du Roi-Soleil,'' Paräis 1996 * John A. Lynn, ''Giant of the Grand Siècle – The French Army 1610–1715,'' New York 1997 * John A. Lynn, ''The French Wars 1667–1714, The Sun King at War,'' Oxford 2002 * John A. Lynn, ''The Wars of Louis XIV. 1667–1714,'' London 1999. ISBN 0-582-05629-2 * Paul Sonnino, ''Louis XIV. and the origins of the Dutch War.'' Cambridge 1988 === Historesch Quellen === * [[Liselotte vun der Pfalz|Elisabeth Charlotte vun der Pfalz, Herzogin vun Orléans, Madame]]: ''Die Briefe der Liselotte,'' München 1979 * Kardinol vu Retz, ''Aus den Memoiren.'' Frankfurt 1964 * Louis Herzog vu Saint-Simon, ''Der Hof Ludwig XIV. Nach den Denkwürdigkeiten des Herzogs von Saint-Simon.'' München 1999 * Ézéchiel Spanheim, ''Relation de la Cour de France.'' Paräis 1973 * Primi Visconti, ''Mémoires sur la cour de Louis XIV..'' Paräis 1981 == Kuckt och == * [[Drëssegjärege Krich]] * [[Fronde]] * [[Absolutismus]] * [[Edikt vu Fontainebleau]] * [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Louis XIV of France|Louis XIV.}} * [http://www.louis-xiv.de Däitsch Louis XIV. Säit] * [http://www.chateauversailles.fr Offiziell Säit vum Schlass vu Versailles] {{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun de franséische Monarchen|Kinnek vu Frankräich]]|virdrun= [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]]|duerno= [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]]|Joren= [[1643]] - [[1715]]}} [[Kategorie:Kinneke vu Frankräich]] [[Kategorie:Bourbonen]] [[Kategorie:Gebuer 1638]] [[Kategorie:Gestuerwen 1715]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] css5t2uqxi52d6vv79mf90afa168opi 0 21812 2708800 2687125 2026-09-21T06:52:23Z Robby 393 /* Um Spaweck */ CommonsCat 2708800 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Baden-Powell ggbain-39190 (cropped).png|thumb|300px|Robert Baden-Powell]] De '''Robert Stephenson Smyth Baden-Powell''', gebuer den [[22. Februar]] [[1857]] zu [[London]], a gestuerwen den [[8. Januar]] [[1941]] zu [[Nyeri]] am [[Kenia]], war de Grënner vum [[Scoutissem]]. Fir seng Verdéngschter an der Arméi an doriwwer eraus krut hien, nieft senger Ernennung als [[Adel|Barong]] 1929, vill brittesch an international Auszeechnungen, dorënner den ''Order of Merit'' (OM), ''Order of St. Michael and St. George'' (GCMG), ''Royal Victorian Order'' (GCVO) an den ''Order of the Bath'' (KCB). == Liewen == === Kandheet === De Robert Stephenson Smyth gouf als siwente vun aacht Jongen ënner zéng Kanner gebuer. Säi Papp hat ausserdeem nach véier Kanner aus engem éischte Bestietnes. Hie gouf praktesch nëmme vu senger Mamm opgezunn, well säi Papp, dee Professer fir Theologie a Geometrie op der Universitéit Oxford war, a gestuerwen ass wéi hien dräi Joer hat. Säin aussergewéinleche Virnumm setzt sech zesummen aus Deeler vun Nimm vu senge Virfaren: [[Robert Stephenson]], Jong vum [[George Stephenson]] an och Eisebunnspionnéier, an John Smyth, e Kapitän, deen am Déngscht vun der Kinnigin [[Elisabeth I. vun England]] stoung. Spéider, bei de Scouten, gouf hie Bi-Pi genannt. De Grousspapp huet dem jonke Robert d'Loscht um Abenteuer an d'Freed an der Natur bäibruecht. Si sinn dacks zesummen an den [[Hyde Park]] gaangen, wou de Robert aussergewéinlech prezis Landkaarte gezeechent huet. Wéi säi Grousspapp gestuerwe war ass de Baden-Powell dacks duerch d'Aarmevéierel vu London gezunn an huet doduerch de Misär an d'Leed kenne geléiert. Schonn deemools war hien iwwerzeegt eppes dorun änneren ze missen. Den deemools aachtjärege Bouf huet gemierkt datt een d'Awunner vun aarme Quartieren un der aarmséileger Kleedung konnt erkennen. Hien huet sech iwwerluecht datt een déi Aarm net vun deene Räiche kéint ënnerscheede wa se all d'selwecht gekleet wieren. Dat war ee vun de Facteure firwat hie méi spéit bei de Scouten eng Uniform agefouert huet. Wärend senger Schoulzäit huet de Baden-Powell all fräi Minutt profitéiert fir de Bësch an d'Spuere vun den Déiere kennen ze léieren. An der Vakanz goung hien dacks mat senge Frënn campéieren oder en ass mat senge Bridder en Tour maache gaangen. Hien huet mat hinnen Erfarunge gesammelt déi duerno a sengem Liewen eng grouss Roll spille sollten. Mat 13 Joer koum hien an d'[[Charterhouse School]] wou hien nei Aktivitéitsfelder entdeckt huet. Am grousse Schoulpark huet hie geléiert sech erunzeschläichen ouni datt de Surveillant et gemierkt huet an hie konnt Feier maache wat net gedämpt huet. De B.P. war en duerchschnëttleche Schüler dee sech net all ze vill fir d'Schoul intresséiert huet. Hien ass gutt matkomm, huet awer néierens besonnesch ervirgestach, ofgesi vun zwee Gebidder: Hie war en ausgezeechente Schauspiller an am [[Foussball]] e souveräne Golkipp. Et ass opgefall datt hie grad sou gutt mat der rietser wéi mat der lénkser Hand zeechnen a schreiwe konnt. No der Schoul sollt hien op d'[[Universitéit|Uni]] goen, huet awer den Opnamexame fir d'Universitéit Oxford net gepackt. Hien huet sech du bei der [[Royal Military Academy Sandhurst|Militärakademie Sandhurst]] gemellt. Den Opnamexame fir d'[[Kavallerie]] huet en als zweetbeschten an dee fir d'[[Infanterie]] als véiertbeschte bestanen. === Militärcarrière === ==== Indien ==== 1876 gouf en an [[Indien]] versat, wou hien a senger Fräizäit meeschtens am Dschungel war a wëll Déieren observéiert huet. An der Garnisoun huet hien Theateropféierungen organiséiert an en huet éischt Erfarunge mat Jugendgruppe gesammelt. Hien huet och scho fréi d'Feeler vun der brittescher Kolonialherrschaft erkannt, déi d'Inder wéi „ënnerentwéckelt Britten“ behandelt huet an net wéi Mënsche mat enger anerer, awer grousser, Kultur. Nodeem hie privat [[Hindi]] geléiert hat ass en och do duerch d'Aarmequartiere gaangen. Hien huet do säi System vun de klenge Gruppen entwéckelt: Hien huet d'Zaldoten a Patrulle vu 5 bis 8 Mann opgedeelt. Déi hunn ënner sech e Patrullechef gewielt. Doduerch huet en d'Responsabilitéitsgefill an d'eegestännegt Denke vun den Zaldote motivéiert. 1880 gouf hien ugestallt fir d'Schluechtfeld vu [[Maiwand]], wou d'Britten am Krich géint d'[[Afghanistan|Afghane]] geschloe goufen, ze kartographéieren. Op där grujeleger Plaz, tëscht Kadavere vu Mënschen a Päerd, huet hie fir d'éischt um Sënn vum Krich gezweiwelt. Wéinst senge Kompetenzen am Spuereliese gouf hien ugestallt Spuerelieser (en: Scouts) auszebilden. ==== Afrika ==== Wéinst der explosiver Situatioun a [[Südafrika]] gouf hie mat sengem Regiment, den 13. Husaren, dohi versat. Duerch säi Buch „Reconnaissance and Scouting“, dat hie schonn 1884 an Indie geschriwwen hat, war hien do scho berüümt. Seng éischt Missioun war, fir, als Reporter verkleet, d'Drakensbierger auszespionéieren. Hien huet d'[[Zulu (Vollek)|Zulue]]n an d'[[Buren]] an hire Siidlunge besicht an hie koum mat prezise Kaarten a mat der Hoffnung op eng friddlech Léisung zeréck. 1885, nodeem d'Situatioun sech berouegt hat, gouf de Baden-Powell mat sengem Regiment zeréck an England versat. Mä geschwë koumen erëm schlecht Nouvellen aus Südafrika. Den Zulukinnek [[Dinizulu]] huet ëmmer méi Leit ëm sech gesammelt a mat ongeféier 16.000 Zuluen en Zweefrontekrich géint d'Britten an d'Buren ugefaangen. Goldgriewer a Sklavenhändler hunn d'Situatioun ausgenotzt an d'Regioun ass ëmmer méi onroueg ginn. Et soll awer och ernimmt ginn datt 2.000 Zuluen, déi de [[Schottland|Schott]] [[John Dunn]] zu hirem Häuptling gewielt haten, op der englescher Säit gekämpft hunn. Well hie sou gutt kënneg war, a vläicht och well säi Monni Chef vum État-major war, gouf de Baden-Powell erëm an Afrika geschéckt. Nodeem hien do Schreckleches erlieft hat, huet hie mat Erfolleg eng 1. Hëllef-Ausbildung fir d'Zaldote gefuerdert. Et ass him gelongen den Dinizulu a senger Stopp opzedreiwen a gefaangen ze huelen. De B.P. gouf doropshi fréizäiteg zum Majouer ernannt. Duerno war en ee Joer op [[Malta]] an zwee Joer als Geheimagent um [[Balkan]], wou hien Zeechnunge vu Befestegungsanlage gemaach huet. Op säi perséinleche Wonsch hi gouf hien dunn erëm an England zeréckversat. 1895 war hien, wéinst dem Krich mat dem Vollek vun den [[Ashanti (Vollek)|Ashanti]] erëm an Afrika. Hie war dobäi wéi dee leschte souveräne Kinnek vun den Ashanti de [[Prempeh I]], deen deemools eréischt fofzéng Joer hat, gefaange geholl gouf. Knapps war de Baden-Powell nees an England, do huet e schonn erëm missen an Afrika. Am [[Matabele]]-Land, nërdlech vu [[Transvaal]], war eng Revolt ausgebrach an d'Britten, déi do gelieft hunn, entweeder doutgeschloe goufen, oder si waren an d'Provënzhaaptstad [[Bulawayo]] geflücht. Mä och do ware si net sécher well ongeféier 10.000 Matabele-Kämpfer sech an de Bierger ronderëm verschanzt haten an d'Stad wollten ugräifen. De Baden-Powell war géint eng militäresch Léisung, wat e Massaker bedeit hätt, an huet den Haaptmann vun der Revolt, e [[Medezinmann]] deen [[Uwini]] geheescht huet, gefaange geholl. Deen huet gegleeft, hie wier onstierflech an e misst déi Wäiss all doutmaachen. Do krut de Baden-Powell vun de Matabele säi Spëtznumm "Impesa" (de Wollef deen ni schléift). Well déi Einheimesch un dem Uwini seng Onstierflechkeet gegleeft hunn, hu se viru gekämpft. Eréischt wéi de Baden-Powell den Urwini doutmaache gelooss huet gouf et roueg. Déi Decisioun war, no der Ausso vum B.P., "eng vun de schwéierste vu sengem Liewen". ==== Zweete Burekrich ==== De 14. Juni 1899 war de Baden-Powell schonn erëm an Afrika: Den [[Zweete Burekrich]] war ausgebrach. Et ass him gelongen d'Stad [[Mafeking]] 217 Deeg laang mat nëmme 700 Zaldote géint 9.000 Buren ze halen. Dobäi huet hien d'Bouwe vu Mafeking als Buet an als Spioun agesat. An England gouf hien als Krichsheld gefeiert, obschonn hie sech géint déi Éier gewiert huet. Duerch d'Grënnung vun der [[South African Constabulary]] (SAC), enger brittesch-burescher [[Police]]trupp, huet hie vill zum Friddensprozess a Südafrika bäigedroen. Als Generolmajouer sollt hien dunn déi ganz brittesch [[Kavallerie]] nom Virbild vun der SAC ëmorganiséieren an e gouf zum Generalinspekter vun der Kavallerie ernannt. De 7. Mee 1910 ass en offiziell a Pensioun gaangen. == De Scoutissem, säi Wierk == [[Fichier:BP1907Brownsea.jpg|thumb|Robert Baden-Powell 1907 op Brownsea Island]] [[Fichier:Scout stone Brownsea.jpg|thumb|Gedenksteen op [[Brownsea Island]], do wou deen 1. Scoutscamp war]] Eréischt 1907 hat de Baden-Powell genuch Zäit fir seng Iddi, déi scho laang virdru gebuer war, ze realiséieren: Hien huet vum 25. Juli bis den 9. August 1907 mat 22 Bouwen aus alle soziale Schichten op [[Brownsea Island]] an [[England]] deen éischte Scoutscamp organiséiert<ref>{{Citation|URL=http://www.scoutingmilestones.co.uk/chronology |Titel=Scouting milestones |Gekuckt=25.10.2013 |Archiv-Datum=07.12.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20131207001418/http://www.scoutingmilestones.co.uk/chronology }}</ref>. Hien huet d'Bouwen a Patrullen agedeelt an d'[[Soutsgesetz]] geschriwwen. * 1908 koum säi Buch „[[Scouting for Boys]]“ eraus, dat als eent vun de bedeitendste pedagogesche Wierker vum 20. Joerhonnert gëllt. Doran huet hie fir d'éischt Kéier de Grondsaz „Learning by doing“ (Léieren duerch Maachen) formuléiert. * 1909 huet den englesche Kinnek [[Edward VII.]] d'Patronat vun de Scouten iwwerholl an am [[Chile]] gouf déi éischt Scoutstrupp baussent England gegrënnt. * Den 30. Oktober 1912 huet de B.P. d'[[Olave Baden-Powell|Olave St Clair Soames]] bestuet, déi en op enger Weltrees kenne geléiert hat. Si kruten dräi Kanner: Peter, Hather a Betty. *Vun 1918 un gouf de Familljesëtz [[Pax Hill]] bei [[Bentley (Hampshire)|Bentley]] (England) d'Koordinatiounszentral vun der Scoutsbeweegung, déi ëmmer weider gewuess ass. Méi spéit gouf den haitege [[World Scout Bureau]] geschaf. *1920 war zu London den éischten [[Jamboree]], en Treffe vu Scouten aus der ganzer Welt. 8 000 Scouten aus 34 Natioune waren dobäi. *1929 gouf de Baden-Powell geadelt an e krut den Titel „Lord of Gilwell“. *beim Jamboree 1929 goufe scho 50 000 Scouten aus 72 Länner gezielt<ref>E. E. Reynolds: ''BiPi'', 1. Oplo. 1954, J. P. Himmer KG, Augsburg, S.137</ref>. *1935 gouf dem Baden-Powell, als éischte Scout, déi héchst Auszeechnung, de „Bronze Wollef“, eestëmmeg vum Internationale Comité zu [[Stockholm]] iwwerrécht. Den 8. Januar 1941 ass de Baden-Powell am Alter vu bal 84 Joer zu [[Nyeri]] ([[Kenia]]) gestuerwen. A sengem leschte Bréif huet hien dem Scoutissem seng zwéi wichtegst Sätz hannerlooss: *“ Probéiert fir d'Welt e bësse besser ze verloosse wéi dir se virfonnt hutt.“ *“De richtege Wee fir glécklech ze ginn ass deen, aner Mënsche glécklech ze maachen.“ ==De Robert Baden-Powell zu Lëtzebuerg== {{Kapitel Info feelt}} De Baden-Powell huet vum 12. - 14. Abrëll 1929 mat sengem Jong Peter Lëtzebuerg besicht. == Literatur == * Walter Hansen: ''Der Wolf, der nie schläft. Das abenteuerliche Leben des Lord Baden-Powell.'' Neuss-Holzheim: Georgs-Verlag, 1997³, ISBN 3-927349-17-8 * Tim Jeal: ''Baden-Powell, Founder of the Boy Scouts.'' Yale University Press, 2001, ISBN 0-300-09103-6 * William Hillcourt with Olave, Lady Baden-Powell: ''Baden-Powell – The Two Lives Of A Hero.'' Heinemann, London 1964 * Robert Baden-Powell: ''Scouting for Boys'' * Tim Jeal: ''"Baden-Powell - Gründer der Pfadfinderbewegung"'', däitsch Iwwersetzung vum Cornelius Hartz, vdL: Verlag, Wesel 2007, ISBN 978-3-926308-11-5 == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.fnel.lu/ Offiziell Säit vun der FNEL (Fedération Nationale des Eclaireurs et Eclaireuses du Luxembourg)] * [https://web.archive.org/web/20120215105804/http://lgs.lu/ Offiziell Säit vun der LGS (Lëtzebuerger Guiden a Scouten] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Baden-Powell Robert}} [[Kategorie:Gebuer 1857]] [[Kategorie:Scoutissem]] [[Kategorie:Gestuerwen 1941]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] md2usb3ioj2peugey4d8k8bj3gnpfks 0 23795 2708793 1841170 2026-09-20T21:06:50Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708793 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Sprüngli.JPG|400px|thumb|D'Confiserie Sprüngli zu Zürich an der Bahnhofstrasse]] D<nowiki>'</nowiki>'''Confiserie Sprüngli ''' ass am Joer [[1836]] vum [[David Sprüngli]] a sengem Jong [[Rudolf Sprüngli|Rudolf Sprüngli-Ammann]] an der Marktgasse Zürich als ''Confiserie Sprüngli & Sohn'' gegrënnt ginn. [[1845]] ass ugefaange ginn Schockela an der Confiserie ze maachen. Vun [[1859]] un ass d'Confiserie Sprüngli op der bekannter Adress an der Bahnhofstrasse zu [[Zürich]] ze fannen. Nieft dem Schockela an den Trüffele sinn d'[[Luxemburgerli]] eent vun hire bekanntste Produkter. == Kuckt och == * [[Luxemburgerli]] == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20151026075509/http://www.spruengli.ch/ Confiserie Sprüngli] {{Commonscat}} [[Kategorie:Schwäizer Gastronomie]] doqwjmhgmhxfy1w82kki4eii1av14vh 14 24057 2708781 2413807 2026-09-20T20:11:43Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708781 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Vulkan]]er an [[Italien]]}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Bierger an Italien| ]] [[Kategorie:Vulkaner an Europa|Italien]] kmdzqiqory66j4y9uluaxdlkgshxh7t 0 24111 2708804 2708517 2026-09-21T06:59:49Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708804 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoPT}} [[Fichier:Cabo de São Vicente.jpg|thumb|De Cabo de São Vicente]] De '''Cabo de São Vicente''' bei [[Sagres]] an der [[Algarve]] a [[Portugal]], stellt zesumme mat [[Ponta de Sagres]], an der Noperschaft, d'Südwestspëtzt vum [[Europa (Kontinent)|euopäesche]] Festland duer. Eng géi Fielsmauer, 59 m héich, trennt d'Land do vum [[Atlantik]]. Eng moer Vegetatioun ouni Beem charakteriséiert d'Landschaft. De Cabo de São Vicente ass zanter dem [[Neolithikum]] eng helleg Plaz. An der [[Antiquitéit]] war en dem [[Saturn (Mythologie)|Saturn]] geweit. D'[[Chrëschtentum|Chrëschten]] hunn dee Traditioun virugefouert andeems se de leschte Punkt vum europäesche Festland nom [[Hellege Vinzens]] genannt hunn. Um Cabo de São Vicente steet e [[Liichttuerm]], deem säi Liichtschäi bis zu 90&nbsp;km iwwer den Atlantik reecht, an domat dee Liichttuerm an Europa ass, deen am wäitsten ze gesinn ass. D'Landschaft ass vun Touristen, déi meeschtens mat Busse kommen, staark besicht. D'Géigend ass net ongeféierlech, well do déidlech Accidenter vun Touristen a Fëscher, déi do eroffalen, heefeg sinn. Och d'Schëffer sinn do virsiichteg a maachen e grousse Bou ëm d'Fielse vum Cabo de São Vicente. De Cabo de São Vicente ass e beléiften Depart respektiv Zil vu [[Wanderwee]]ër, z.&nbsp;B. déi [[Europäesch Wäitwanderweeër]] [[Europäesche Wäitwanderwee E3|E3]], [[Europäesche Wäitwanderwee E4|E4]] an [[Europäesche Wäitwanderwee E9|E9]]. == Galerie == <gallery perrow="3" widths="200"> Fichier:Fortaleza-de-Sagres Igreja-N.-Sra-da-Graça.jpg|Fortaleza de Sagres Fichier:CaboVicente5.jpg|Kapell Nossa Senora da Graça </gallery> == Kuckt och == * [[Europäesch Wäitwanderweeër]] * [[Fortaleza de Sagres]], eng Festung direkt niewendrun. * [[Cabo da Roca]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.fotoreiseberichte.de/algarve/algarve_cabovicente.htm E Reesebericht mat Fotoen iwwer de Cabo de São Vicente ] * [http://portugal-hotels.com/com/fotos.php?id=618&lg=en Beschreiwung a Fotoe vun der Fortaleza de Sagres, op engl.] * [https://web.archive.org/web/20070129103914/http://www.algarve-reisen.com/sagres.htm Online-Guide vun der Algarve, op Däitsch] [[Kategorie:Portugal]] 1xkm5ng8unqbecx1fzfc4ck11w5dc9c 0 25717 2708809 2345308 2026-09-21T07:04:44Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708809 wikitext text/x-wiki [[Fichier:A4 peenem.jpg|thumb|V2-Nobau am Historesch-techneschen Informatiounszentrum zu [[Peenemünde]]]] D''''Aggregat 4''' ('''A4''') war déi éischt voll funktiounsfäeg [[Rakéit|Groussrakéit]]. Si ass besser bekannt ënner dem Numm V2, ''Vergeltungswaffe 2'', deen den däitsche Propagandaminister [[Joseph Goebbels]] hir am Oktober [[1944]] ginn hat. Et war eng sougenannt ballistesch Artillerie-Rakéit, haut géif ee soen eng [[Buedem-Buedem Rakéit]], a si war fir déi Zäit eng Rakéit, déi ganz wäit fléie konnt a gouf um Enn vum [[Zweete Weltkrich]] a grousser Zuel agesat. Si gëllt als deen éischten, vum Mënsch gebaute Fluchkierper, deen d'Grenz vum Weltraum erreecht huet. Déi éischt V2 gouf an eiser belscher Noperschaft den 8. September 1944 zu [[Sterpigny]] um [[Lieu-dit]] ''â Beûlèu'' bei [[Gouvy]] ofgeschoss mat Zil op [[Paräis]]. Si ass zu [[Maisons-Alfort]] bei Paräis ageschloen. Et gouf sechs Doudeger an ëm déi drësseg Blesséiert. Am Nomëtteg vum selwechten Dag goufe bei [[Den Haag]] e puer V2 an Direktioun [[London]] ofgeschoss. == Kuckt och == * [[Fieseler Fi 103]] (V1) == Literatur == * Brian Ford, ''German Secret Weapons: Blueprint for Mars''; London/New York (Pan/Ballantine), 1969; däitsch Iwwersetzung: ''Die deutschen Geheimwaffen''; Rastatt (Moewig); 1981 (3. Oplo, 1996). == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.v2rocket.com/ The A4/V2 Resource Site] {{en}} [[Kategorie:Rakéiten|A4]] [[Kategorie:Waffen|A4]] 2o2dep6krzy0u7s3hrbgt3ttpw03il2 0 27376 2708787 2307862 2026-09-20T20:14:37Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ 2708787 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Ferenc Puskás''', gebuer den [[2. Abrëll]] [[1927]] zu Kispet (haut e Quartier vu [[Budapest]]) an [[Ungarn]] als '''Ferenc Purczeld''', a gestuerwen de [[17. November]] [[2006]] zu Budapest war de bekanntsten ungaresche [[Foussball]]spiller. De Puskás mam Spëtznumm ''De Majouer'' oder och ''Puskás Öcsi'' ass ee fréieren ungaresche Foussballspiller an Trainer. Hie war tëscht 1950 a 1954 Kapitän vun der ungarescher Nationalekipp. Héichpunkte vu senger Carrière waren ënner anerem 1953 ee 6:3 Gewënn géint [[England]] an d'Finall vun der Weltmeeschterschaft 1954 zu [[Bern]] géint [[Däitschland]], wou Ungarn allerdéngs 2:3 verluer huet. [[1956]] ass de Puskás a Spuenie geplënnert an huet vun [[1958]] u bei [[Real Madrid]] gespillt. Hien huet mam Real e puermol déi spuenesch Landesmeeschterschaft gewonnen an den Europapokal vun de Landesmeeschteren. E war och méi wéi eng Kéier op verschiddenen Tournoien de beschte Buteur. Wéi hie bis d'spuenesch Nationalitéit hat, konnt hien och fir Spuenien [[1962]] op der Weltmeeschterchaft matspillen. Mat 39 Joer huet hien opgehale mat Spillen a gouf Foussballstrainer. An där Funktioun huet hien [[1971]] [[Panathinaikos Athen]] bis an d'Finall vum Europapokal vun de Landesmeeschtere bruecht, a si goufen och e puermol griichesche Meeschter. Vun [[1993]] u war hien Trainer vun der ungarescher Nationalmannschaft. Zanter [[2000]] war hie schwéier krank an huet misse seng Zäit am Spidol verbréngen. De Puskás gëllt als de beschten ungaresche Foussballist a seng Dossardsnummer 10 ass legendär ginn, soudatt no senger Zäit an de groussen Ekippen de Spillmécher déi Nummer gedroen huet. Hie gouf vum Foussballweltverband an d'FIFA 100 opgeholl. No him ass de Foussballstadion vu Budapest benannt: de [[Ferenc Puskás Stadion]]. Ausserdeem gëtt all Joer de ''Ferenc-Puskás-Präis'' un deejenege Foussballspiller verginn, deen de schéinste Gol wärend enger Saison schéisst. [[Fichier:DiStefanoPuskas.jpg|thumb|left|Den [[Alfredo di Stefano]] an de Ferenc Puskás (riets), beim [[Real Madrid]], 1965]] {{Clr}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Puskas Ferenc}} [[Kategorie:Gebuer 1927]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] [[Kategorie:Spiller vun der spuenescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Spiller vun der ungarescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Ungaresch Foussballtraineren]] 489yzg84ytc1cmg3xyl383m6n96p290 0 29197 2708818 2701294 2026-09-21T08:33:21Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708818 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche Jurist a Politiker|de lëtzebuergeschen Handballspiller|Marc Fischbach (Handballspiller)}} {{Infobox Biographie}} De '''Marc Fischbach''', gebuer den [[22. Februar]] [[1946]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist a [[Politiker]]. Hie war ë.&nbsp;a. Minister, Riichter um Mënscherechtsgeriichtshaff an [[Ombudsmann]]. De Marc Fischbach huet [[Droit]] op der [[Universitéit Nanzeg|Faculté de Droit de Nancy]] studéiert a gouf duerno Affekot. Hie war vu Juni [[1982]]<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h01rq8xmpf/pages/22/articles/DIVL3598|Titel=Publicité|Gekuckt=2026-08-15|Datum=1982-06-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 22|Sprooch=fr}}</ref> bis Oktober 1984<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/wff11613vx/pages/17/articles/DIVL3719?search=Marc%2520Fischbach%2520notaire|Titel=Publicité|Gekuckt=2026-08-15|Datum=1984-10-20|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 17|Sprooch=fr}}</ref> [[Nottär]] zu [[Miersch]].<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/descriptions/295293|Titel=Fischbach Marc - Mersch|Gekuckt=2026-08-15|Wierk=archives.services-publics.lu|Sprooch=fr}}</ref> Politesch huet hie sech an der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] engagéiert a war [[1979]] bis [[1984]] Deputéierten ab der [[Chamber]]. Hie war vum 19. Juli 1979 bis den 23. Juli 1984 Deputéierten am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]].<ref>[http://www.europarl.europa.eu/luxembourg/fr/deputeseuropeens/anciensdeputes.html Les anciens Députés luxembourgeois] op der Websäit vum Europaparlament</ref> 1984 gouf e Minister fir Landwirtschaft a Wäibau, Arméiminister, Minister vun der Ëffentlecher Verwaltung a Sportminister an der [[Regierung Santer-Poos I]], [[1989]] Erzéiungsminister; Justizminister a Minister vun der Ëffentlecher Verwaltung an der [[Regierung Santer-Poos II]] an [[1994]], an der [[Regierung Santer-Poos III|drëtter Santer-Poos-Koalitioun]], Minister fir Erzéiung, Fuerschung a Justiz. An der [[Regierung Juncker-Poos]] war hien du vun [[1995]] bis [[1998]] Justizminister; Budgetsminister a Minister fir d'Bezéiunge mam Parlament. Den [[1. November]] [[1998]] gouf de Marc Fischbach Riichter um [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] zu [[Stroossbuerg]] (bis de [[15. Januar]] [[2004]]). Den [[1. Mee]] 2004 gouf hien deen éischte lëtzebuergeschen Ombudsmann. Am September 2009 gouf hien op der Generalversammlung vun der ''Association des Ombudsman et Médiateurs de la Francophonie'' op zwee Joer zu hirem President gewielt<ref>[http://www.paperjam.lu/presse/2009/09/1109_Fischbach/index.html "Marc Fischbach élu président de l'Association des Ombudsman et Médiateurs de la Francophonie"], Communiqué le 11.09.2009 par AOMF. ''paperjam.lu''.</ref> Duerch d'Gesetz vum 11. Abrëll 2010 gouf de Marc Fischbach zousätzlech Responsabele vum ''Service de contrôle externe des lieux privatifs de liberté''.<ref>[http://www.celpl.lu/accueil.html www.cepl.lu]</ref> Enn Januar 2012 huet d'[[Lydie Err]] en a senger Funktioun als Ombudsmann ofgeléist.<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/191235.html "Lydie Err: En emotionalen Depart aus der Chamber."] RTL.lu - 01.02.2012, 07:00 | Fir d'lescht aktualiséiert: 01.02.2012, 08:03.</ref>. Den 28. Mäerz 2012 gouf de Marc Fischbach zum President vun der [[Confédération des organismes prestataires d'aides et de soins|COPAS]] gewielt.<ref>[http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg/story/Marc-Fischbach-neuer-Praesident-24944225 "COPAS: Marc Fischbach neuer Prâsident."] tageblatt.lu, 29. Mäerz 2012 15:02; Akt: 29.03.2012 15:16.</ref> Hien ass de Jong vum [[Marcel Fischbach]]. == Gielercher == * {{OCCGO|(Promotion 1989)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pbjp85bfsz/pages/12/articles/DIVL1572?search=Fischbach|Titel=Ordre de la couronn de chêne - Grand-Officier|Gekuckt=2026-07-15|Datum=1989-06-29|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 12|Sprooch=fr}}</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] * [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]] == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20100317143707/http://www.ombudsman.lu/ Site vum Lëtzebuerger Ombudsmann] * [http://www.europarl.europa.eu/parlArchives/mepArch/alphaOrder/view.do?language=FR&id=860 De Portrait vum Marc Fischbach op der Websäit vum EP] {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Fischbach Marc}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Justizministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Educatiounsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Magistraten um europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]] [[Kategorie:Landwirtschaftsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Sportsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Ombudsmänner]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] l9v86dgr2bsagsc1zgzpk7qgevbya34 0 37565 2708707 2633874 2026-09-20T12:56:42Z Dr. Thomas Liptak 68328 current photo added 2708707 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoDE}} {{Infobox Floss}} De '''Main''' ass e 524&nbsp;km laangen Niewefloss vum [[Rhäin]] a leeft op sengem Wee vun Osten no Westen nëmmen duerch [[Däitschland]]. [[File:Frankfurt am Main, Sachsenhausen and Downtown (2024).jpg|thumb|450px|center|[[Frankfurt am Main]]]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Main (river)|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Flëss an Däitschland|Main]] [[Kategorie:Nieweflëss vum Rhäin]] hq684gmzw1ltleg8wj10k53hh95wymd 0 40603 2708792 2489011 2026-09-20T21:03:33Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708792 wikitext text/x-wiki {{Haaptartikel|Krich an der Vendée}} Den Numm '''Colonnes infernales''' kruten d'militäresch Operatioune vum Generol [[Louis-Marie Turreau|Turreau]] am [[Krich an der Vendée]], fir all Resistenzen an der [[Vendée]] z'eliminéieren, nodeem d'[[Virée de Galerne]] kee kompletten Erfolleg war. No [[Schluecht vu Savenay|Savenay]] kruten de [[Henri de La Rochejaquelein|La Rochejaquelein]] an de [[Jean-Nicolas Stofflet|Stofflet]], déi iwwer d'[[Loire (Floss)|Loire]] komm waren, Gesellschaft vun e puer Dausend Flüchtlichen. De [[François-Athanase Charette de La Contrie|Charette]], deen net un der « [[Virée de Galerne]] » deelgeholl hat, hat de [[Marais breton|Marais]] a sengen Hänn. Éier et nees zu engem Klengkrich komme sollt, hunn d<nowiki>'</nowiki>''Bleus'' d'Exekutioun vum Dekreet vum [[1. August]] [[1793]] gefuerdert, d'« ''destruction de la Vendée'' ». Als Chefgenerol vun der [[Armée de l'Ouest]], och wann hien e [[Ci-devant]] war, huet de [[Louis Marie Turreau|Generol Turreau]] e Plang vu Kolonne virgeschloen, déi hie « ''Colonnes infernales'' » gedeeft huet. De [[Comité de salut public]] huet him net déi gréng Luucht ginn, déi hie sech erhofft hat, a sou huet hie sech missen domat zefridde ginn, d'Decisioune vun der [[Convention nationale|Convention]] duerchzesetzen, andeems hien « ''l'esprit et les termes'' » vun den Dekreter respektéiert huet. De [[17. Februar]] gouf de Plang ëmgesat mat zwou Arméien, déi a 6 Kolonnen ënnerdeelt goufen, a wouvun eng no Westen an eng no Oste gezunn ass. D'Cheffe vun de Kolonnen hunn awer d'Uerder vu systematescher Zerstéierung net applizéiert. D'Membere vun der ''Commission civile et administrative'' vun [[Nantes]], déi Liewensmëttel a Véi fir d'Arméie matbrénge sollten, si mat den Arméie matgezunn, wat vill Liewen an den Uertschafte gerett huet. Verschidde Kolonnen hunn allerdéngs och geplëmmt, an d'Zivilbevëlkerung massakréiert, si hu ganz Dierfer verbrannt an alles ëmbruecht wat si gesinn hunn, och d'Hausdéieren. D'Kolonnen hunn allerdéngs d'Revolt net zerstéiert, si hunn dozou gefouert, datt sech Dausenden de Bande vu [[François-Athanase Charette de La Contrie|Charette]] a [[Jean-Nicolas Stofflet|Stofflet]] ugeschloss hunn, wouduerch d'[[Guerilla]] ëmmer méi schlëmm ginn ass<ref>Roger Dupuy, "La République jacobine, Terreur, guerre et gouvernement révolutionnaire, 1792-1794", Band 2 vun ''Nouvelle histoire de la France contemporaine'', Éditions du Seuil, 2005, S. 267-268.</ref>. An dëser Period koum et och nees zu Praktiken, déi aus dem [[Ancien Régime]] bekannt waren: « ''Sur décision d'une commission militaire, les têtes de quelques Vendéens et chouans notables, dont celle du [[Antoine-Philippe de La Trémoïlle|prince de Talmond]], sont mêmes exposées après décapitation pour épouvanter le public.'' »<ref>Jean-Clément Martin, ''Violence et Révolution. Essai sur la naissance d'un mythe national'', Éd. du Seuil, 2006, S. 204.</ref> De [[Louis Marie Turreau]] gouf schlussendlech de [[17. Mee]] [[1794]] suspendéiert, an d'Aktivitéit vun de ''Colonnes infernales'' huet progressiv ofgeholl. De [[Comité de salut public]] huet d'Staatsgeschäfter nees an d'Hand geholl, an, « ''au prix d'une utilisation des mots d'ordre les plus fermes et d'une détermination de fer'' », krut d'Gewalt am Land nees ënner Kontroll<ref>Jean-Clément Martin, op.cit., S. 213-221.</ref>. Jee no Auteur läit de Bilan vun dëse Massakeren tëscht 20.000 an 200.000 Doudeger<ref name="Roger Dupuy, op.cit., S. 268-269">Roger Dupuy, op.cit., S. 268-269.</ref>. Eng honnert Dierfer goufe verbrannt, mä net all d'Awunner sinn dobäi ëm d'Liewe komm, vill Leit konnten an d'Bëscher an an de [[Bocage]] flüchten, an hu sech den Opstännegen ugeschloss<ref name="Roger Dupuy, op.cit., S. 268-269"/>. D'[[Vendée]] huet nach laang d'Erënnerung un de Passage vun de ''Colonnes infernales'' behalen, déi an engem Saz mat den [[Dragonnaden|Dragonnade]] vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] genannt goufen, souwuel an der Landschaft wéi och an de Mentalitéiten. Fir de Jean-Clément Martin: :''Après la [[Schluecht vu Savenay|victoire de Savenay]], l'armée révolutionnaire hésite entre une occupation militaire stricte, prônée par [[François Séverin Marceau|Marceau]] et [[Jean-Baptiste Kléber|Kléber]], et la destruction des bandes insurgées toujours actives. Le commandant en chef [[Louis Marie Turreau|Turreau]] se rallie à cette deuxième solution en se couvrant des décrets d'[[1. August|août]] et d'[[1. Oktober|octobre]] [[1793]], mais en laissant ses généraux libres d'appliquer les clauses de protection des populations désarmées - malgré la réitération des ordres de la [[Convention nationale|Convention]]. Quelques généraux maintiennent une discipline militaire qui préserve les ruraux. D'autres engagent leurs soldats dans une opération de dévastation. Organisés en colonnes « incendiaires », baptisées « infernales », les républicains massacrent, brûlent et violent sur leur passage, essentiellement dans le [[Nantes|Pays nantais]] et dans les [[Mauges]] (les autres zones étant plus ou moins protégées par des généraux hostiles à ces pratiques, ou par des représentants en mission jaloux de leurs prérogatives). Les destructions sont importantes, quoique aléatoires et souvent inefficaces, ressuscitant la résistance rurale là où elle avait disparu et achevant d'unifier la région Vendée autour des chefs insurgés.''<ref>Jean-Clément Martin, ''Révolution, Contre-Révolution et Nation en France, 1789-1799'', 1998.</ref> == Literatur zum Theema == * Louis-Marie Clénet, ''Les colonnes infernales'', Perrin, Paräis, 1993. {{small|(ISBN 2-262-00927-9)}} * Charles Foley, ''Les Colonnes infernales'', Y. Salmon, Vézin-le-Coquet, 1988. {{small|(ISBN 2-903414-38-6)}} * Elie Fournier, ''Turreau et les colonnes infernales'', Albin Michel, Paräis, 1993. {{small|(ISBN 2-226-02524-3)}} * Simone Loidreau, ''Les colonnes infernales en Vendée'', Éditions du Choletais, Cholet, 1994. {{small|(ISBN 2-902052-74-X)}} * Pierre-Marie Gaborit, ''Les 12 colonnes infernales de Turreau'', Pays et terroirs, Cholet, 1995. {{small|(ISBN 2-908048-20-5)}} == Um Spaweck == * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20080623221039/http://www.linternaute.com/histoire/motcle/4825/a/1/1/colonnes_infernales.shtml ''Les colonnes infernales de Turreau fondent sur la Vendée.''] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070731050802/http://www.genocide-vendeen.com/articles.php?lng=fr&pg=6 ''Les Colonnes Infernales de Turreau.''] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070927000555/http://www.loire-france.com/histoire/guerres-vendee/colonnes-infernales.htm ''La Guerre de Vendée: Les colonnes infernales de Turreau.''] {{LinkPortalFrRev}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Krich an der Vendée]] qxnv2qc98efci7qw5aa6p71s1b70rkt 0 44261 2708753 2705078 2026-09-20T18:34:58Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Motorrieder]] ewechgeholl; [[Kategorie:Motoen]] derbäigesat 2708753 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Vespa-P200E--w.jpg|thumb|350px|Eng Piaggio Vespa P 220 E vun 1982]] Eng '''Vespa''', lat. fir [[Harespel]], ass e Moto vun der italieenescher Firma [[Piaggio]]. ==Kuckt och == *[[Vespa Club Luxembourg​​​]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Vespa scooters|Vespa}} * [https://web.archive.org/web/20070928043853/http://www.mp3.piaggio.com/ Piaggio – offiziell Piaggio-Säit] * [https://web.archive.org/web/20160413183831/http://www.vespa.com/ Vespa – offiziell Vespa-Säit] [[Kategorie:Gefierer]] [[Kategorie:Motoen]] 5upcm7ay8ilah7v21gipvb72fls1v9t 14 46524 2708782 2638019 2026-09-20T20:12:28Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708782 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Länner an Afrika]] [[Kategorie:Westafrika]] ibpmar7bolv5t6v866fgu37kamfpa13 0 47682 2708788 2584161 2026-09-20T20:15:07Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ 2708788 wikitext text/x-wiki {{SkizzMathe}} {{Infobox Biographie|Bild=Carl Friedrich Gauß (10 DM).jpg|Bildbeschreiwung=De Carl Friedrich Gauss op dem 10 DM-Geldschäin}} De '''Johann Carl Friedrich Gauß''', latiniséiert ''Carolus Fridericus Gauss'', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1777]] zu [[Braunschweig]], a gestuerwen den [[23. Februar]] [[1855]] zu [[Göttingen]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Mathematiker]], [[Astronom]], [[Geodet]] a [[Physiker]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Gauss Carl Friedrich}} [[Kategorie:Gebuer 1777]] [[Kategorie:Gestuerwen 1855]] [[Kategorie:Däitsch Mathematiker]] [[Kategorie:Däitsch Astronomen]] [[Kategorie:Däitsch Geodeten]] [[Kategorie:Copley Medail]] [[Kategorie:Lalande-Präis]] [[Kategorie:Persounen, déi den Uerde Pour le Mérite an der Friddensklass kruten]] s9gnnxb2r4edr99v71cpzhucixzb6o8 0 49893 2708775 2624962 2026-09-20T20:08:41Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ Commons verbessert 2708775 wikitext text/x-wiki {{SkizzMusek}} {{Chineeseschen Numm|Lang 郎|Lang 朗}} {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Lang Lang.jpg|thumb|De Lang Lang op engem Concert am Mäerz 2008]] De '''Lang Lang''', op [[Chineesesch]] 郎朗'','' [[Pinyin]] ''Láng Lǎng'', gebuer de [[14. Juni]] [[1982]] zu [[Shenyang]], ass e [[Volleksrepublik China|chineesesche]] [[Pianist]]. == Bicher == Dem Lang Lang seng Autobiographie, ''Journey of a Thousand Miles'', gouf am Summer 2008 vu [[Random House]] an aacht Sprooche verëffentlecht. [[Delacorte Press]] huet och eng Versioun speziell fir jonk Lieser erausgi mam Titel ''Playing with Flying Keys''. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.langlang.com/ Offiziell Homepage] {{en}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} [[Kategorie:Chineesesch Pianisten]] [[Kategorie:Gebuer 1982]] [[Kategorie:Bundesverdienstkreuz am Bande]] o64azkq1483cxkz95zbq14uzzxi8xcv 0 51716 2708763 2596583 2026-09-20T18:48:48Z Volvox 4050 - Commons 2708763 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Lars Christian Krogh Gerson''', gebuer de [[5. Februar]] [[1990]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergesch-norwegesche<ref>https://www.transfermarkt.com/lars-gerson/profil/spieler/73524</ref> [[Foussball]]spiller.<ref>[http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=104072/profile/index.html Portrait vum Lars Gerson op der Websäit vun der UEFA]</ref> Hien ass de Jong vum fréieren Handballnationalspiller [[Henri Gerson]] an der norwegescher Olympionickin am Handball, [[Bodil Krogh]]. Hien ass Mëttelfeldspiller an der [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|lëtzebuergescher Nationalekipp]] (A-Kader)<ref>[http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=26817 Portrait vum Lars Gerson op der Websäit vun National Football Teams]</ref> an huet de 26. Mäerz 2008 fir d'éischt do gespillt.<ref>[http://eu-football.info/_player.php?id=24605 Lëscht vun de Lännermatcher vum Lars Gerson op der Websäit European Football]</ref> Mat 97 Asätz steet de Lars Gerson op der 5. Plaz bei de Rekordnationalspiller (Stand: 27. Februar 2025). Hien huet bei de Minimes vum [[SC Bettembourg]] ugefaange mat Fussball spillen, ier hien 1998 mat senger Mamm an Norwege geplënnert ass. Bei [[Kongsvinger IL]] huet hien dunn an de Jugendekippe gespillt, a vun 2008 bis Februar 2012 fir d'Profisekipp an der norwegeschen zweeter Liga. Den [[2. Februar]] [[2012]] huet hien e Vertrag vun 3 Joer beim schweedeschen Éischtligist [[IFK Norköpping]] ënnerschriwwen. 2015 ass hie bei [[GIF Sundsvall]] gewiesselt an 2018 zeréck bei Norköpping. Am Februar 2021 ass hie bei de [[Racing Santander]] an déi drëtt spuenesch Liga gewiesselt. Hien huet de Veräin awer no nëmme 4 Asätz schon am Mee verlooss an ass an Norwege bei den [[SK Brann]] gewiesselt. Och hei sollt hie just eemol ze spille kréien, sou datt en am Januar 2022 zeréck bei säi Jugendveräi Kongsvinger gewiesselt ass. Nodeems säi Vertrag net verlängert gouf, ass de Lars Gerson am Januar 2025 op Lëtzebuerg bei de [[FC Progrès Nidderkuer|Progrès Nidderkuer]] gewiesselt. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Gerson Lars}} [[Kategorie:Gebuer 1990]] [[Kategorie:Norwegesch Foussballspiller]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballspiller]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] 8702y56tmrx5zlydni615i55f0207ux 14 53046 2708739 2581255 2026-09-20T18:18:31Z Volvox 4050 2708739 wikitext text/x-wiki {{Kategorie|Lëscht vun de Provënzen a Spuenien|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Geographie vu Spuenien]] [[Kategorie:Politik a Spuenien]] [[Kategorie:Provënzen|Spuenien]] 4hefn9r7rojot0jgwh1mxzi082pjx1x 0 63142 2708789 2552641 2026-09-20T20:15:37Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ 2708789 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Sermon in the Deer Park depicted at Wat Chedi Liem-KayEss-1.jpeg|thumb|De Siddhartha Gautama mat senge fënnef éischte Schüler]] De '''Siddhartha Gautama''', op [[Sanskrit]] सिद्धार्थ गौतम ''Siddhārtha Gautama'', op [[Pali]] ''Siddhattha Gotama'', gebuer ëm [[-563|563 v. Chr.]] zu [[Lumbini]], a gestuerwe [[-483|483 v. Chr.]], huet als [[Buddha]] den [[Dharma]] geléiert a gouf domat zum Grënner vum [[Buddhismus]]. == Nimm == Siddharta, den ursprénglechen Numm, deen hie vu sengen Eltere krut, bedeit "dee säin Zil erreecht huet" oder "den erfëllte Wonsch". Siddhartha Gautama ass d'Sanskrit-Form vum Numm. Op Pali, der Sprooch vun den eelsten iwwerliwwerten Texter vum Buddhismus, heescht e Siddhattha Gotama. Gotama bezéiungsweis Gautama bedeit "Anführer vun der Häerd" oder och "gréisste Stéier". Nieft der Bezeechnung als Buddha, deen "Erwächten", goufen dem Siddhartha Gautama och aner Éierennimm ginn, dorënner Tathagata (Sanskrit, तथागत, tathāgata, "dee sou dohigeluechten") a Shakyamuni (Sanskrit, शाक्यमुनि, śākyamuni, "de Weisen [aus dem Vollek] vun den Shakya"). == Seng Kandheet a Jugend == De [[Buddha]] ass ëm 563 v. Chr. zu Kapilawastu an nërdlechen [[Indien]], dem haitegen [[Nepal]], gebuer ënner dem Numm Siddharta Gautama. Sai Papp Shuddhodana, Kinnek vum Vollek Shakya, a seng Mamm Mahamaya ware Member vun der [[Kshatriya-Kast]]. Viru senger Gebuert soll den Siddhartha senger Mamm an enger Visioun a Gestalt vun engem wäissen Elefant erschéngt sinn. Hie gouf an enger [[Vollmound]]nuecht zu Lumbini gebuer. Un dësem Dag gëtt haut a ville buddhistesche Länner d'[[Vesakhfest]] gefeiert, den héchste buddhistesche Feierdag, un deem een un dem Buddha seng Gebuert, säin Erwächen a senger Entrée zu [[Parinirvana]] geduecht gëtt. Dem Siddharta seng Mamm stierft 7 Deeg no senger Gebuert. Kuerz no der Gebuert vervillfache sech d'Unzeechen datt de Kinneksbouf en ongewéinlecht Kand ass. Doropshi lued de Papp dräi Weiser op den Haff déi dem Siddharta seng Zukunft deite sollen. Si verkënnegen datt hien entweeder e grousse Kinnek a Krieger oder e groussen hellege Mann gëtt, wann hie mam Leed vun dëser Welt a Beréierung kënnt. De Siddharta kritt eng gutt Erzéiung an Ausbildung. Hie lieft wärend senger Jugend am Luxus, soudatt hie Krankheet a Leed net kennt. Mat 16 Joer bestit de Siddharta du seng [[Cousin a Kusin|Kusin]], d'Prinzessin [[Yashodhara]]. Si hunn an engem Palais gelieft wou hinnen alles, wat si zum Wuelfille gebraucht hunn, zur Verfügung stoung, soudatt de Siddhartha e just seele verlooss huet. == Den Denkwandel == Mä mat der Zäit hat hie keng Freed méi u sengem Liewensstil, hie war onzefridden an onausgefëllt. Kuerz no der Gebuert vu sengem eenzege Jong [[Rahula]] ("Sonndeg-Planéit") verléisst hie säi Palais a wandert duerch d'Ëmgéigend. Sou léiert hie fir d'éischt Kéier d'Realitéit vum Liewen an d'Leed vun de Mënsche kennen. Der Legend no ass hien engem [[Krëppel|verkrëppelten]] ale Mann begéint, engem Kranken, engem Doudegen a schlussendlech engem Asket, de "véier Zeechen". Him ass et bewosst ginn, datt déi Realitéiten - [[Alter]], [[Krankheet]], [[Doud]] a [[Péng]] - onzertrennbar mam Liewe verbonne sinn an datt Wuelstand a Räichtum dogéint kee Bestand hunn. Sou huet hie beschloss e Wee aus dem allgemenge Leed ze sichen. Dofir huet e seng Famill verlooss an ass op d'Wanderung gaangen. Hien ass 29 Joer al, wéi sech d'Profezeiung erfëllt. == D'Sich nom Erwächen == Hien huet ugefaangen d'Liewe vun engem Asket ze féieren. Dofir huet en d'yogesch Praxis an d'[[Meditatioun]] geléiert. Hie war de Schüler vun zwéi [[brahman]]eschen [[Eremit]]ten, dem Alara Kalama an dem Uddaka Ramaputta, déi gutt ugesi waren. Als éischt praktizéiert hien déi an Indien zu där Zäit verbreete Péng-[[Askes]]. Sechs Joer huet en am Dall vum [[Ganges]] verbruecht, mä hien huet weeder ënnerlech Rou nach Äntwerte fonnt. Wéi hien no beim Hongerdoud war huet en erkannt, datt och dëse Wee net dee Wee ass, deen zur Befreiung féiert. Sou huet en déi iwwerliwwert [[Relioun]]en an hir Methoden opginn an huet sech vun do un op d'Meditatioun an d'besëtzloost Liewe vun engem [[Mënchtum|Heesche-Mënch]], ouni streng Askes, konzentréiert. Sou wollt hie säin eegene Wee fannen. Eng Rëtsch Jore méi spéit, wei de Siddhartha schonn Buddha gi war, ass seng<!--- fréier (ware se gescheed?) ---> Fra Yasodhara mat der Schwéiermamm Pajapati, déi hien erzunn hat, als [[Nonn]] an den Uerde vum Buddha agetrueden an ass schlussendlech eng [[Arhat]] ginn. == D'Erwächen == Am Alter vu 35 Jore souz de Siddhartha an enger Vollmoundnuecht an déifster Versenkung ënner enger Pappelfig (haut, zur Erënnerung un d'Erwäche vum Buddha, als Bodhi-Bam bekannt) wéi hie Bodhi d'"Erwächen", dacks ongenee mat "Erliichtung" iwwersat, erlangt. Haass, Begierd an Onwëssenheet si vun him ofgefall. Hien ass zum "Buddha", zum Erwächte ginn. No sengem Erwächen huet hien am Wëldpark bäi Isipatana, dem haitege Sarnath, no bei [[Benares]] virun enger Grupp vu fënnef Asketen, déi seng fréier Kompanie war, seng éischt Priedegt gehalen. Déi fënnef goufen dunn déi éischt Membere vun der buddhistescher (Mënch) Communautéit (Sangha). De Siddharta wandert no dësem Evenement 45 Joer duerch Nordindien a priedegt seng Léier, dat heescht de "mëttlere Pad", tëscht Luxus an Askes, den aachtfache Pad vun Dugend, Meditatioun a Weisheet, déi zum Erwäche feiere wäert. Dobäi huet hie vun alle Gesellschaftsschichte geschwat, vu Kinneken a Baueren, Brahmanen (Member vun der ieweschter [[Kast]]) an Ausgestoussenen, Geldverleiher a Bettler, Hellegen a Raiber. D'Ënnerscheeder vun de Kastenuerdnungen oder déi Verschiddenheete vun de soziale Gruppéierungen huet hien net unerkannt. De Wee deen hie gepriedegt huet, stoung all de Männer a Fraen op, déi bereet waren, de Wee ze verstoen an ze goen. Seng Schüler zeechne sech no baussen hin mat engem geschuerene Kapp an engem giele Gewand aus. An der Zäit grënnt hien och en Uerde fir Pateren an Nonnen, de "Sangha". == Lescht Rees == Am Alter vun 80 Joer ënnerhëlt de Siddharta seng lescht Rees. Begleet gëtt hie vun sengen Unhänger. Dat wuel bekanntst Evenement op dëser Rees ass warscheinlech wéi de Siddharta sech um "Geierbierg" mat enger [[Lotusblumm]] an der Hand viru seng Begleeder stellt an hinne verkënnegt, datt säi [[Geescht]] a seng [[Intelligenz]] op dës Lotusblumm iwwergaange sinn. Am Joer [[-483|483 v. Chr.]] stierft de Buddha am Alter vun 80 Joer an der Géigend vum Bësch vum Kushinagar an engem [[Klouschter]] nodeem hie sengen Unhänger un d'Häerz geluecht huet, seng Léier weider ze verbreeden. Domat geet hien an de [[Pari-Nirvana]] an, no deem et keng [[Widdergebuert]] gëtt. == De Buddhismus == De Siddharta steet als Grënner vun der buddhistescher [[Relioun]] a Léiertraditioun an [[Indien]]. De Buddhismus berifft sech op d'Léier vum Siddharta. Dofir fänkt déi [[buddhistesch Zäitrechnung]] mam Doudesdag vum Siddharta un. == Fir ze liesen == * Walpola Rahula: ''What the Buddha Taught: Revised and Expanded Edition with Texts from Suttas and Dhammapada'', Grove Press == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Gautama Siddhartha}} [[Kategorie:Buddhismus]] [[Kategorie:Gebuer (6. Joerhonnert v. Chr.)]] [[Kategorie:Gestuerwen 483 v. Chr.]] [[Kategorie:Reliounsgrënner]] 0hr0s00chmzo3qhlptvaxp0k2iealcd 0 64492 2708796 2494001 2026-09-21T02:00:21Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708796 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Four solaire 005.jpg|thumb|Heliostat vun Odeillo]] [[Fichier:Swedish Solar Telescope.jpg|thumb|upright|E schweedescht Solartuermkraaftwierk]] En '''Heliostat''' ass en Apparat mat engem Spigel an engem Rotatiounssytem, deen d'[[Sonnestralung|Sonneliicht]] onofhängeg vun der Positiounsännerung vun der [[Sonn]] um Himmel, ëmmer op de selwechten, uertsfeste Punkt reflektéiert. Am Joer [[1865]] huet de [[Jean Bernard Léon Foucault]] ee verbesserten Heliostat entwéckelt, dee fir e gréissere Beräich vum Himmel brauchbar war. Dofir bezeechent hien deen als ''Siderostat''. Beim Heliostat an dem Siderostat dréit sech am Laf vun der Zäit d'Bild am Projektiounsniveau ëm ee Punkt – fir deen Nodeel ewech ze kréien, gouf de [[Coelostat]] entwéckelt, deen e wichtege Bestanddeel vu Sonnenobservationsinstrumenten ass. Heliostate sinn an neister Zäit an de sougenannte [[Solartuermkraaftwierk]]er agesat ginn, an deenen Honnerte vu computergesteierte Heliostaten hiert Liicht op een an der Tuermspëtzt ënnerbruechten Absorber konzentréieren. De Konzentratiounsfaktor vun der Stralung erreecht Wäerter vun 1000-mol d'Sonnenastralung a méi. Mat senger Hëllef gëtt d'Stralung a Wäermt ëmgewandelt, déi ofgefouert gëtt, fir dann duerch Dampgewënn iwwer eng konventionell [[Turbinn]] e [[Generator]] unzedreiwen. Heliostate kënnen och fir Beliichtungszwecker agesat ginn. Dobäi gëtt z.&nbsp;B. d'Liicht op Gebaier, déi am Schiet leien ëmgeleet, oder a Liichtschächt dirigéiert. == Um Spaweck == * {{de}} [https://web.archive.org/web/20090419012027/http://www.lumena.ch/index.php?s=Tageslichsysteme&m=Heliostaten Beschreiwung op Lumena.ch] * {{en}} [http://www.promes.cnrs.fr/TOUT-PUBLIC/Les-fours/eng-lesfours1.htm Field of 63 heliostats at the Odeillo Solar Furnace] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20090506222722/http://physics.kenyon.edu/EarlyApparatus/Optics/Heliostat/Heliostat.html] [[Kategorie:Astronomesch Instrumenter]] [[Kategorie:Solarkraaftwierk]] [[Kategorie:Sonn]] [[Kategorie:Observatiounsmethoden an der Astronomie]] h6m7q7qevxyn1xbd7crws5e5fv6q6a6 14 65380 2708786 2151688 2026-09-20T20:14:14Z Volvox 4050 2708786 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Musek|Gruppen]] [[Kategorie:Kënschtlergruppen]] luy7byy8b2ghb5wvo465znqai2vadnl 14 75069 2708780 2413806 2026-09-20T20:11:28Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708780 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Vulkan]]er an [[Island]]}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Bierger an Island]] [[Kategorie:Vulkaner an Europa|Island]] cy5p3j05z4sn90n1p73dly9302w8c4e 0 75761 2708733 2704374 2026-09-20T17:07:25Z Mobby 12 60927 k 2708733 wikitext text/x-wiki {{Infobox Park}} De '''Parc municipal vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]''', am allgemenge Sproochgebrauch '''Stater Park,''' gouf am Zäitraum vun [[1871]] bis [[1878]] op der Plaz vu fréiere Festungswierker vun der [[Festung Lëtzebuerg]], déi ofgerappt, planéiert oder zougetippt gi waren, no de Pläng vum [[Frankräich|franséische]] Landschaftsarchitekt a Botaniker [[Edouard André]] ugeluecht. De Park läit an der [[Uewerstad]], ass 19,03 [[Ar (Flächemooss)|ha]] grouss<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/document/VDL_brochure_arbres_en_ville_PROD_DE_BD.pdf|Titel=Die Bäume in der Stadt – Geschichte, Arten und Pflege|Gekuckt=2026-07-25|Auteur=Service Parcs / Ville de Luxembourg|Datum=Summer 2024|Sprooch=de|Säiten=88-93}}</ref> a verdeelt sech op véier Deeler tëscht der [[Avenue Marie-Thérèse]] am Süden an dem [[Eecher Bierg]] am Nordosten. En an ass dat ganzt Joer iwwer fräi zougänglech. == Park Edmond-Klein == De [[Süden|südlechsten]] Deel vum Stater Park<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel III” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref> ass de Park Edmond-Klein, tëscht der Avenue Marie-Thérèse an der [[Avenue Monterey]]. En huet eng Fläch vun ongeféier 3,32 ha. Am [[Osten|Oste]] gëtt e vum [[Boulevard Prince-Henri (Stad Lëtzebuerg)|Prënzeréng]] ofgegrenzt an am [[Westen|Weste]] vun de private Parzelle vum [[Boulevard Joseph-II]]. An dësem Deel vum Park gëtt et zwéi [[Weier (Waasserfläch)|Weieren]] an um Bord vun der Avenue Monterey d'Iwwerreschter vum [[Fort Lambert]], engem [[Reduit]] dee 1685 vum [[Sébastien Le Prestre de Vauban|Vauban]] gebaut gouf. De Fort gouf nom [[Henri de Lambert]] genannt, dee vu [[1684]] bis [[1688]] 1. Gouverneur a Generolleutnant vun der Stad a vum [[Herzogtum Lëtzebuerg]] war. Do dernieft, och laanscht d'Avenue Monterey, steet d'[[Synagog Stad Lëtzebuerg|Stater Synagog]], déi 1953 do gebaut gouf, nodeems hire Virgänger an der Zäit vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] vun den [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazi-Besatzer]] ofrappe gelooss gi war. An dësem Deel vum Park stoungen 2024 224 Beem (1991 waren et der 319)<ref name=":0" />. === Monumenter a Skulpturen === * [[Stirner Prothese]] vum [[Bert Theis]] * [[L'Onde]] vum [[Jean-Bernard Métais]] === Biller === <gallery> Fichier:Luxembourg, parc Edmond Klein(101).jpg| Am Edmond-Klein Park Fichier:Luxembourg, parc Edmond Klein(103).jpg| Ee vun den zwéi Weieren File:Gallinula chloropus juv – Parc Edmond Klein, Luxembourg-ville.jpg|E Waasserhéngchen am Park Edmond-Klein Fichier:Luxembourg, parc Edmond Klein(106).jpg| ''Stirner Prothese'' vum Bert Theis Fichier:Fortress Luxembourg - panoramio.jpg| ''L'Onde'' vum Jean-Bernard Métais </gallery> == Louvigny-Park == Den zentralen Deel vum Park<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel II” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref> läit mat enger Fläch vun ca. 5,11&nbsp;ha tëscht der Avenue Monterey an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]]. Am Ufank vum Park läit eng grouss [[Spillplaz]] mat engem [[Piraten|Pirateschëff]]. Bei der Spillplaz steet d'[[Krombach-Eech]], déi ëm [[1875]] geplanzt gouf. Nërdlech dovun, op der Plaz vum fréiere [[Reduit Louvigny]], steet d'[[Villa Louvigny]], déi dem Park den Numm gëtt. De Reduit war [[1672]] gebaut an nom Festungskommandant [[Jean Charles de Landas|Jean Charles de Landas, Grof vu Louvigny]] genannt ginn. An dësem Deel vum Park stoungen 2024 351 Beem (1991 waren et der 467)<ref name=":0" />. === Monumenter a Skulpturen === *Buste [[Buste vum Mahatma Gandhi am Stadpark zu Lëtzebuerg|Mahatma Gandhi]] vum [[Amar Nath Sehgal]] * Buste [[Buste vum Victor Hugo am Stadpark zu Lëtzebuerg|Victor Hugo]], Kopie vum [[David d'Angers]] sengem Wierk *[[Batty Weber Erënnerungsplack|Erënnerungsplack un de Batty Weber]] === Biller === <gallery> Fichier:Luxembourg, parc Louvigny Pirateschëff (105).jpg| D'Pirateschëff op der Spillplaz Fichier:Luxembourg, parc Louvigny (103).jpg| D'Spillplaz; am Hannergrond de Prënzeréng Fichier:Luxembourg, parc Louvigny (105).jpg| E Gedrénkskiosk mam Tuerm vun der Villa Louvigny am Hannergrond Fichier:Luxembourg, parc Louvigny (104).jpg| D'Buste vum Victor Hugo an am Hannergrond d'Villa Louvigny </gallery> == Amaliapark == Den Amaliapark, och nach Édouard-André-Park oder ''Ieweschte Park'' genannt<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel I” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref>, ass mat 8,99&nbsp;ha de gréissten Deel vum Park a geet vun der Arsenalstrooss aus a Richtung Norden, dréint dann a Richtung Osten a stéisst op d'[[Neipuertsgaass]]. Am Ufank vum Park, um Bord vun der Arsenalstrooss, läit d'[[Villa Vauban]], d'Konschtgalerie vun der Stad Lëtzebuerg. D'Villa gouf [[1873]] vum Industrielle [[Gabriel Mayer]] op der Plaz vum fréiere [[Reduit|Reduit Vauban]] gebaut. Nërdlech heivu läit de Siège vum [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Roude Kräiz]]. Südwestlech dovu steet d'[[Amalia-Monument|Monument]] vun der [[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], der Fra vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]]. D'Monument gëtt dem Park säin Numm. Bei Monument stinn och zwou [[Sequoiaen am Amaliepark|Sequoiaen]], déi zu de [[Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg|bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg]] gehéieren. E puer Meter virdru gouf den [[Amaliabuer]] ugeluecht. Virun der Neipuertsgaass ass eng grouss fräi Fläch, d'[[Kinnekswiss]], op där ee raschten oder spille kann, ma wou awer och Fester oder Concerten organiséiert ginn. Um südleche Bord vun der Kinnekswiss stinn d'Iwwerreschter vun enger [[Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg|Hobuch]], déi och zu de bemierkenswäerte Beem gehéiert huet, awer zanter 2016 dout ass. An dësem Deel vum Park stoungen 2024 624 Beem (1991 waren et der 769)<ref name=":0" />. === Monumenter a Skulpturen === * [[Monument Amalia|Amalia-Monument]] *Buste [[Buste vum Siggy vu Lëtzebuerg am Stadpark zu Lëtzebuerg|Siggy vu Lëtzebuerg]] vum [[Lucien Wercollier]] *[[Centaure (Lalanne)|Centaure]] vum [[Claude Lalanne|Claude]] an [[François-Xavier Lalanne]] *[[L'Enlacement]] vum Lucien Wercollier *[[Erënnerungsplacken u Lëtzebuerger Cyclisten|Erënnerungsplacke fir déi lëtzebuergesch Cyclisten]] **[[François Faber]] **[[Nicolas Frantz]] **[[Charly Gaul]] vun der [[Yvette Gastauer-Claire]] **[[Elsy Jacobs]] vun der Yvette Gastauer-Claire *[[Jang-de-Blannen-Gedenkplack am Stater Park|Gedenkplack un de Jang de Blannen]] vum [[Fernand Hoeltgen]] *[[Aline-Mayrisch Erënnerungsplack|Gedenkplack un d'Aline-Mayrisch]] === Biller === <gallery> Fichier:L-Luxembourg03.JPG| Vue vum Amalia-Denkmal a Richtung vun der Stad Fichier:Fountain - Parc Ed. Klein - Luxembourg City - DSC06342.JPG| De [[Amaliabuer|Sprangbuer virum Amalia-Denkmal]] Fichier:Kinnekswiss loves...D'Pierle Vum Da (104).jpg|Concert op der Kinnekswiss </gallery> == Pescatore-Park == De leschten Deel vum Park<ref>Vun der Stad Lëtzebuerg als “Deel IV” bezeechent (cf. ''Die Bäume in der Stadt'', S. 89)</ref> geet vun der Neipuertsgaass aus no Oste bis op d'''Contregarde'' [[Fort Berlaimont|Berlaimont]], iwwer dem Eecher Bierg. Am Norden ass en ofgegrenzt vum Beréng vun der [[Fondation Pescatore|Fondatioun Pescatore]] an a Süde vum Prënzeréng. Dësem Deel vum Park huet eng Fläch vun 1,61&nbsp;ha an 2024 stoungen do 100 Beem<ref name=":0" />. Ëstlech vun der [[Avenue Jean-Pierre-Pescatore|Avenue Pescatore]], déi als Stéchstrooss an de Park féiert, steet de [[Bam vum Prënz Jean|Käschtebam vum Prënz Jean]] deen [[1921]], bei der Geleeënheet vun der Gebuert vum [[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Prënz Jean]], geplanzt gouf. Net wäit dovun ewech, steet en aneren Ërennerungsbam, deen am September 2020 zu Éiere vun der Gebuert vum [[Charles vu Lëtzebuerg (2020)|Prënz Charel]] geplanzt gouf. Vum Park aus huet een och Accès an de [[Lift Pafendall-Uewerstad|Lift fir an de Pafendall]]. === Monumenter a Skulpturen === *[[Le passe-muraille (Skulptur)|Le passe-muraille]] vum Jean-Bernard Métais *[[Triumph of Courage - The Battle of the Bulge]] *[[Joseph-Kutter-Stèle]] vum Lucien Wercollier == Monumenter a Skulpturen == === Biller === <gallery> Fichier:Luxembourg - panoramio (50).jpg| De Park nieft der Fondatioun Pescatore Fichier:Luxembourg, piste cyclable parc Pescatore (2).jpg| De Vëloswee tëscht dem Park an der Rouder Bréck Fichier:Luxembourg, fontaine parc Pescatore (5).jpg| De Sprangbuer virun der Fondatioun Pescatore Fichier:Monument «Triumph of Courage - The Battle of the Bulge», Parc Pescatore-101.jpg| Erënnerungsmonument un d'[[Ardennenoffensiv|Ardennen-Offensive]] </gallery> == Bambestand == Bei den éischte Beem déi am Wanter 1872/73 geplanzt goufen, ass haaptsächlech op Gattunge wéi de [[Spatzahorn]] (''Acer platanoides'') an den [[Biergahorn|Aaschtert]] (oder Biergahorn, ''Acer pseudoplatanus'') zeréckgegraff ginn. Den éischte [[Bamkadaster]] ass 1991 opgestallt ginn an deemools sinn 1.555 Beem gezielt ginn. Am Joer 2024 goufe just 1.299 Beem opgelëscht. De Minus vun 256 Beem huet e puer Grënn: 1991 war d'Beplanzung esou dicht, datt et op ville Plaze guer net méi méiglech war de Bestand opzefrëschen oder nei Beem ze planzen. Fir d'Fräileeë vum Reduit Lambert an d'Amenagement vum [[Weier (Waasserfläch)|Weier]] am Edmond-Klein-Park hu missen 30 Beem gehae ginn. Eng Rëtsch Beem si wéinst dem sougenannten [[Ulmestierwen]] ewechgefall an anerer goufen no den extreem waarme [[Summer|Summeren]] (2003, 2013 an 2018&nbsp;–&nbsp;2022) vun engem Pilz befall a konnte sech net méi dovun erhuelen. Well et nees eng Rëtsch fräi Plaze gouf, konnten nees nei Beem ugeplanzt ginn, sou datt all Joer nees tëscht 20 a 25 nei Beem, haaptsächlech [[Solitärbam|Solitärbeem]], geplanzt ginn. == Literatur == * [[Henri Luja|Luja, Henri]], ''Monographie du parc public de la Ville de Luxembourg'' [http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1951_055_107_120.pdf (Link op d'Dokument op der Websäit vun der ''Société des naturalistes luxembourgeois'')] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://inpa.public.lu/fr/patrimoine/paysager/parcs/luxembourg.html De Parc municipal vun der Stad Lëtzebuerg op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''] {{fr}} *[https://www.vdl.lu/fr/visiter/loisirs-et-nature/parcs De Stater Park op der Websäit vun der Stad Lëtzebuerg] {{Fr}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stadpark Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] n0sitwc5mtlb8v9l7bkn41gpjpjgwlw 0 77759 2708801 2700445 2026-09-21T06:53:49Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708801 wikitext text/x-wiki {{Coor dms1 uewen|31|37|12|N|74|52|36|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[Fichier:Hamandir Sahib (Golden Temple).jpg|thumb|300px|Harmandir Sahib]] [[Fichier:Golden temple Shimmering in Golden Morning Amritsar.jpg|thumb|300px|E Sikh-Pilger beim Harmandir Sahib]] Den Tempel '''Harmandir Sahib''' oder '''Hari Mandir''' ([[Punjabi]]: ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ) ass dat wichtegst Hellegtum vun de [[Sikh]]s an dofir eng wichteg Pilgerplaz. Bis 2005 gouf en och de '''Gëllenen Tempel''' genannt. E steet zu [[Amritsar]], am [[Indien|indeschen]] Bundesstaat [[Punjab (Indien)|Punjab]]. Am Ufank war do, wou den Tempel steet, e klenge [[Séi]], ronderëm deen e Bësch war. De Séi gouf vergréissert, an eng kleng Siidlung huet sech ënner dem 4. Sikh-[[Guru]] [[Ram Das]] (1574-1581) do installéiert. Den Tempel gouf ënner der Leedung vum fënnefte Guru [[Guru Arjan|Arjan]] (1581-1606) gebaut. Haut ass ronderëm den Tempel de klenge [[Sarovarséi]]. Den Tempel huet véier Entréeën, déi d'Wichtegkeet vun der Oppenheet symboliséieren. Den Tempel ass op fir Mënsche vun all Relioun. E groussen Deel vun der vergëllenter Dekoratioun ass vum Ufank vum [[19. Joerhonnert]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.sikhs.nl/harmandirsahib.htm Harmandir Sahib] [[Kategorie:Punjab (Indien)]] [[Kategorie:Sikhismus]] [[Kategorie:Sikh-Tempelen an Indien]] mkl1q0ruznpr010qcpcyfntu8ytow6y 0 77973 2708737 2708588 2026-09-20T18:16:48Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: neien Zortéierschlëssel fir d'[[Kategorie:Provënz Quang Binh]]: „ “ 2708737 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Location of Quang Binh within Vietnam.png|200px|thumb|Provënz Quang Binh]] [[Fichier:Phongnhakebang2.jpg|200px|thumb|[[Phong Nha-Ke Bang]], Provënz Quang Binh]] '''Quang Binh''' ass eng vun néng Provënzen an der Regioun [[Bac Trung Bo]] am [[Vietnam]]. D'Haaptstad ass [[Dong Hoi]]. Quang Binh grenzt am Norden un d'[[Provënz Quang Tri]], am Süden un d'[[Provënz Ha Tinh]], am Osten un de [[Laos]] an am Westen un d'[[Südchineesescht Mier]]. Quang Binh huet eng Fläch vun 8.202&nbsp;km² mat 813.712 Awunner ([[2009]]). Et gëtt 255 Uertschaften an der Provënz. Et gëtt 6 Géigenden an der Provënz: Le Thuy, Dong Hoi, Bo Trach, Quang Trach, Tuy Hoa, Quang Ninh. == Kuckt och == * [[Phong Nha-Ke Bang]] * [[Fluchhafen Dong Hoi]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Category:Quang Binh Province|Quang Binh}} * [https://web.archive.org/web/20210824132811/http://www.quangbinh.gov.vn/ Offiziell Websäit] [[Kategorie:Vietnameesesch Provënzen]] [[Kategorie:Provënz Quang Binh| ]] rstp5t9txapfezon4jgb27hwq7uo74b 2708743 2708737 2026-09-20T18:24:07Z Volvox 4050 2708743 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Location of Quang Binh within Vietnam.png|200px|thumb|Provënz Quang Binh]] [[Fichier:Phongnhakebang2.jpg|200px|thumb|[[Phong Nha-Ke Bang]], Provënz Quang Binh]] D''''Provënz Quang Binh''' ass eng vun néng Provënzen an der Regioun [[Bac Trung Bo]] am [[Vietnam]]. D'Haaptstad ass [[Dong Hoi]]. Quang Binh grenzt am Norden un d'[[Provënz Quang Tri]], am Süden un d'[[Provënz Ha Tinh]], am Osten un de [[Laos]] an am Westen un d'[[Südchineesescht Mier]]. Quang Binh huet eng Fläch vun 8.202&nbsp;km² mat 813.712 Awunner ([[2009]]). Et gëtt 255 Uertschaften an der Provënz. Et gëtt 6 Géigenden an der Provënz: Le Thuy, Dong Hoi, Bo Trach, Quang Trach, Tuy Hoa, Quang Ninh. == Kuckt och == * [[Phong Nha-Ke Bang]] * [[Fluchhafen Dong Hoi]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20210824132811/http://www.quangbinh.gov.vn/ Offiziell Websäit] {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Provënzen am Vietnam]] [[Kategorie:Provënz Quang Binh| ]] oo1q1sp7ecvrzf6o3epeyl198f4wmh4 14 82559 2708779 2227062 2026-09-20T20:10:58Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708779 wikitext text/x-wiki {{Kategorie/2|Volleksrepublik China|Chineesesch|Schauspiller}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Chineesesch Persounen no Aktivitéit|Schauspiller]] [[Kategorie:Schauspiller no Länner]] [[Kategorie:Chineesesch Schauspiller a Schauspillerinnen|♂]] 3dhusbno6uhzftxfouqnp0jgacesw18 0 87736 2708816 2708492 2026-09-21T08:30:14Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708816 wikitext text/x-wiki En '''Aschlagkrater''', och '''Impaktkrater''' genannt, ass e meeschtens bal kreesfërmege Baseng op der Uewerfläch vun engem [[äerdänleche Planéit]] oder op engem änlech festen [[Himmelskierper]], deen duerch den Aschlag –&nbsp;den [[Impakt]]&nbsp;– vun engem anere Kierper wéi z.&nbsp;B. engem [[Asteroid]] oder engem grousse [[Meteoroid]] entsteet. No de Reschter déi fonnt ginn, de [[Meteorit]]ten, schwätzt een och vun engem '''Meteorittekrater'''.<ref>[http://www.lpi.usra.edu/publications/books/CB-954/CB-954.intro.html Bevan M. French: Traces of Catastrophe - A Handbook of shock-metamorphic effects in terrestrial meteorite impact structures] Lunar and Planetary Inst., Houston 1998 [http://www.lpi.usra.edu/publications/books/CB-954/CB-954.pdf pdf online, 19.7 MB] lpi.usra.edu, abgerufen am 17. Februar 2011</ref><ref>Christian Koeberl: ''Mineralogical and geochemical aspects of impact craters.'' Mineralogical Magazine; Oktober 2002; v. 66; no. 5; p. 745-768; DOI: 10.1180/0026461026650059 [http://minmag.geoscienceworld.org/cgi/content/abstract/66/5/745 Abstract]</ref><ref>Christian Koeberl: ''Remote sensing studies of impact craters - how to be sure?'' C. R. Geoscience 336 (2004) 959–961, [http://www.univie.ac.at/geochemistry/koeberl/publikation_list/249-Remote-sensing-impact-CR-Geosci2004.pdf pdf online] abgerufen am 17. Februar 2011</ref> Fir Aschlagkrateren op der [[Äerd]] hat den US-amerikanesche Geophysiker [[Robert S. Dietz]] [[1960]] d'Bezeechnung '''Astroblem''' („Stärewonn“) virgeschloen, déi sech am [[Däitsch]]en, deelweis awer och am franséischen ''Astroblème'' (zum Beispill [[François Kraut#Astroblem vu Rochechouart-Chassenon|Astroblème de Rochechouart-Chassenon]]) agebiergert hat. [[Fichier:Gosses Bluff Northern Territory Australia.jpg|thumb|250px|De [[Gosses-Bluff-Krater]] an Australien]] == Allgemenges == All Himmelskierper vum [[Sonnesystem]] mat fester Uewerfläch huet Krateren. Den [[Äerdmound]] ass iwwerséit vun Aschlagkrateren. Op der Äerd, wou d'Uewerfläch stännege Verännerungen duerch [[Erosioun]], [[Sedimentatioun]] a [[Geologie|geologesch Aktivitéiten]] ausgesat ass, loosse sech d'Aschlagkrateren net sou liicht erkenne wéi op verschidden aneren Himmelskierperen. En extremt Beispill dofir ass den [[Io (Mound)|Io]], en äerdmoundgrousse [[Mound|Satellit]] vum [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]], deem seng Uewerfläch duerch grouss [[Gezäitekraaft|Gezäitekräfte]] vun aktivem [[Vulkanismus]] geformt ass an doduerch sou gutt wéi keng Aschlagkrateren huet. == Genesis == {| class="float-left" style="border:1px solid grey;width:250px;margin-right:3pt;margin-bottom:3pt" ! Entwécklung vun engem Krater mat zentraler Rankstruktur |- | [[Fichier:Ries Impact 1 de.png|300px]] |- | [[Fichier:Ries Impact 2.png|300px]] |- | [[Fichier:Ries Impact 3.png|300px]] |- | [[Fichier:Ries Impact 4.png|300px]] |- | [[Fichier:Ries Impact 5 de.png|300px]] |} [[Fichier:Impact movie.ogg|thumb|Simulatioun vun engem Aschlag am Laboratoire]] Ganz kleng Meteoroitten, déi op d'Äerd treffen, vergléien oder zerplatzen an der [[Atmosphär vun der Äerd|Atmosphär]]. Gréisser Objete mat der Mass vun e puer Tonne gi vum Loftwidderstand ofgebremst. Dës Objeten erreeche mat Vitesse vun 10 bis 70 Kilometer pro Sekonn d'Äerduewerfläch. Dobäi ginn dës Aschléi als Héichgeschwindegkeetsaschléi bezeechent. Beim Opprall kënne se bis zu enger Déift vun 100 m an de Buedem andréngen. Well d'[[kinetesch Energie]] dobäi a Sekonnebrochdeeler an [[thermesch Energie]] ëmgewandelt gëtt, kënnt et zu enger Explosioun. Dat ëmleiend Material gëtt dann ewechgesprengt an et entsteet, onofhängeg vum Aschlagwénkel, gläich engem [[Explosiounskrater]] eng kreesronn Dällt, wou op de Ränner d'Material dat erausgeworf gouf e Rampli bilt. D'Material dat erausflitt, déi sougenannt [[Ejektadecke|Ejekta]], verdeelt sech ronderëm de Krater. Déi Ejekta ka [[Sekundärkrater]]en ëm de primäre Krater bilden. Kleng Krateren hunn am Allgemengen eng schosselaarteg Form a ginn als einfache Krater bezeechent. Vun enger bestëmmter Gréisst un, déi mat der [[Gravitatioun]] um jeeweilegen Himmelskierper ofhëllt an ausserdeem vum Zilgesteng ofhänkt, entstinn komplex Krateren. Op dem Mound läit dëse Grenzduerchmiesser bei 15 bis 20&nbsp;km, op der Äerd bei 2 bis 4&nbsp;km. Mat zouhuelendem Duerchmiesser vum Krater forme sech fir d'éischt en [[Zentralbierg]], deen dann zu der zentraler Rankstruktur gëtt, dann entsteet eng Multirankstruktur. Dës kann als Bannerank am Grenzfall och ëmmer en Zentralbierg enthalen. D'Ursaach ass dat Zeréckfiedere vum Kraterbuedem, dat ufanks en Zentralbierg an der Kratermëtt formt an dat uschléissend Kollabéiere vun dësem instabilen déiwe Primärkrater. Dëst geschitt a wéinege Minutten nom Aschlag am Beräich vun der schonn zerstéierter Kraterëmgéigend. De Kraterduerchmiesser vergréissert sech dann nach méi. Verschidde [[Moundkrater]]e weisen och terrassenaaarteg Ofsenkungen, déi wéi bei engem [[Abrochbecken]] duerch allmählecht Noginn vun der Gestengskuuscht entstinn. == Grouss a bekannt Aschlagkrateren == === Krateren op der Äerd === [[Fichier:Impakt Krater Manicouagan Quebec.jpg|thumb|De [[Manicouagan-Krater]] a Kanada]] [[Fichier:Landsat Meteor Crater.jpg|thumb|De [[Barringer-Krater]] am Arizona, USA]] Op der Äerd sinn nieft ville klengen Aschlagkrateren iwwer 100 Objete mat engem [[Duerchmiesser]] vu 5 bis 200&nbsp;km entdeckt ginn. Allerdéngs trëfft d'Bezeechnung Krater fir vill vun den opgezielte Strukturen net méi zou, well den eigentleche Krater duerch [[Erosioun]] längst ofgedroe gouf (Beispill [[Vredefort-Krater]]) oder komplett vu méi jonke [[Sedimentatioun|Sedimenter]] iwwerdeckt gouf (Beispill [[Chicxulub-Krater]]). Et schwätzt een dann allgemeng vun enger Impaktstruktur. * De gréisste verifizéierten Aschlagkrater op der Äerd ass de [[Vredefort-Krater]] no bei de [[Witwatersrand]]-Bierger bei [[Vredefort]] a [[Südafrika]]. Den Aschlag vun engem Himmelskierper formt do no verschiddenen Daten (virun 2 bis 3,4 Milliarde Joer) ee bis 320&nbsp;km laangen an 180&nbsp;km breede Krater, vun deem allerdéngs nëmmen nach ee bis zu 50&nbsp;km grousse Rescht bliwwen ass. * E weidere groussen Aschlagkrater ass d'[[Sudbury-Becken]] am [[Ontario]] ([[Kanada]]), dat ongeféier 200 bis 250&nbsp;km Duerchmiesser huet a geschaten 1,85 Milliarde Joer al ass. * De [[Chicxulub-Krater]] am [[Yucatán (Bundesstaat)|Yucatán]] ([[Mexiko]]) huet ronn 200&nbsp;km Duerchmiesser. Dësen Aschlag war viru 65 Millioune Joer a soll duerch global [[Tsunami]]en, Bëschbränn an déi doraus resultéierend Verstëbsung vun der Atmosphär, d'[[Dinosaurier]] a vill aner [[Art (Biologie)|Spezieën]] ausgeläscht hunn. * De [[Manicouagan-Krater]] am [[Québec]] ([[Kanada]]) war duerch den Aschlag vun engem Himmelskierper viru ronn 214 Millioune Joer entstanen. Vum ufanks ronn 100&nbsp;km Duerchmiesser sinn duerch Sedimentoflagerungen an [[Erosioun]] nëmmen nach 72&nbsp;km bliwwen. * Änlech grouss wéi de Manicougan-Krater ass de [[Popigai (Krater)|Popigai]]-Krater an Nordsibirien, dee bei engem Alter vu ronn 35 Millioune Joer och en Duerchmiesser vu ronn 100 Kilometer opweist. * De [[Siljan]]-Krater a [[Schweden]], dee viru ronn 360 Millioune Joer entstane war, ass mat ronn 50&nbsp;km Duerchmiesser dee gréissten Aschlagskrater an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * Zwéi Aschlagkrateren an Däitschland sinn d'[[Nördlinger Ries]] a [[Bayern]], dat ongeféier 24&nbsp;km Duerchmiesser huet a virun zirka 14,6 Millioune Joer entstanen ass, an d'[[Steinheimer Becken]] a [[Baden-Württemberg]].<ref>[https://web.archive.org/web/20090501144223/http://www.ogv-online.de/Publikationen/Jahresberichte/2009/nf91-1.html Johannes Baier: Zur Herkunft und Bedeutung der Ries-Auswurfprodukte für den Impakt-Mechanismus.] ogv-online.de, ofgeruff de 14. April 2011</ref> Béid Krateren hunn en Zentralbierg. Et geet een dovun aus, datt déi béid Krateren zur selwechter Zäit entstane sinn, vielläicht souguer duerch dat gläicht Evenement. * De bekannte [[Barringer-Krater]], dee viru nëmme ronn 50.000 Joren entstanen ass, nëmmen 1,5&nbsp;km Duerchmiesser huet an awer bis 170 m déif ass, läit an der Wüst am [[Arizona]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]). Wéinst der gerspäerlecheringen [[Erosioun]] ass den Zoustand gutt erhalen. Et ass en typeschen einfache Krater ouni Zentralbierg. * De [[Silverpit-Krater]] gouf [[2001]] an der [[Nordséi]] entdeckt a weist – obschonn nëmmen 2,4 Kilometer grouss – eng Kraterstruktur aus konzentresche Réng op. Den Aschlag gëtt op 65 Millioune Joer geschat. * [[2006]] gouf de [[Wilkesland-Meteorit|Wilkeslandkrater]] ënner der [[Antarktik|Antarkteschen]] Äisdecken entdeckt. De Krater huet en Duerchmiesser vu ronn 480&nbsp;km an ass warscheinlech virun 250 Millioune Joer entstanen. Nach ass awer nach net verifizéiert, datt et sech ëm en Aschlagkrater handelt. * Viru manner wéi 5000 Joer ass am südwestlechen [[Egypten]] beim Aschlag vun engem néckelräichen Eisemeteorit "[[Gebel Kamil]]" vum Typ [[Ataxit]] dee ganz gutt erhalene Krater [[Kamil (Krater)|Kamil]] mat 45 Meter Duerchmiesser a schéiner Stralestruktur entstanen. === Weider Impaktstrukturen op der Äerd === * [[Bosumtwi]] am [[Ghana]] * [[Chesapeake-Bay-Krater|Chesapeake]] an den USA * [[Elgygytgyn]] an [[Sibirien|Nordostsibirien]] * [[Roude Kamm]] an [[Namibia]] * [[Tswaing]] a [[Südafrika]] === Krateren op aneren Himmelskierperen === * Um [[Äerdmound]] fënnt een ongeféier 60.000 Kratere mat iwwer engem km Duerchmiesser. Déi gréisst, ongeféier 100 bis 300&nbsp;km Duerchmiesser, gi [[Rankbierg]] genannt. {{Méi Info 1|Lëscht vun den Äerdmoundkrateren}} * Den Äerdmound huet och dee gréisste bekannten Aschlagkrater an eisem Sonnesystem, d'[[Südpol-Aitken-Becken]] mat 2.240&nbsp;km Duerchmiesser. * [[Hellas Planitia]] ass mat 2.100 × 1.600&nbsp;km Duerchmiesser dee gréissten Aschlagkrater um [[Mars (Planéit)|Mars]]. {{Méi Info 1|Lëscht vu Marskrateren}} * [[Caloris Planitia]] ass mat ongeféier 1.340&nbsp;km Duerchmiesser dee gréissten Aschlagkrater op der eréischt zur Hallschent bekannter Uewerfläch vum [[Merkur (Planéit)|Merkur]]. {{Méi Info 1|Lëscht vun de Merkurkrateren}} * D'[[Valhalla (Krater)|Valhalla]]-Impaktstruktur um [[Jupiter (Planéit)|Jupitermound]] [[Kallisto (Mound)|Kallisto]] huet 600&nbsp;km Duerchmiiesser an ass vu [[konzentresch]] verlafende Réng bis op eng Distanz vu bal 3.000&nbsp;km ëmginn. * De [[Mead (Krater)|Mead]] ass mat ronn 280&nbsp;km Duerchmiesser dee gréissten Aschlagkrater op der [[Venus (Planéit)|Venus]]. * Den [[Herschel (Krater)|Herschel]] ass mat ronn 130&nbsp;km Duerchmiesser a bis 10&nbsp;km Déift de gréisste Krater um Saturnmound [[Mimas (Mound)|Mimas]]. Den Aschlag hätt den nëmme 400&nbsp;km grousse Mound bal zerstéiert. * Den nëmmen 13 × 30&nbsp;km miessende [[Klengplanéit]] [[(433) Eros]] huet u senger Schmuelsäit e 6&nbsp;km grousse Krater. Wéisou den Eros beim Opschlag net futti gefuer ass, ass nach net kloer. == Literatur == * Erwin Rutte: ''Land der neuen Steine - auf den Spuren einstiger Meteoriteneinschläge in Mittel- und Ostbayern.'' Univ.Verl., Regensburg [[2003]], ISBN 3-930480-77-8 * Julius Kavasch: ''Meteoritenkrater Ries - ein geologischer Führer.'' Auer, Donauwörth [[2005]], ISBN 3-403-00663-8 * [[Christian Köberl]], Francisca C. Martínez-Ruis: ''Impact markers in the stratigraphic record.'' Springer, Berlin [[2003]], ISBN 3-540-00630-3 * Christian Köberl, Wolf U. Reimold: ''Meteorite Impact Structures - An Introduction to Impact Crater Studies.'' Springer Berlin [[2006]], ISBN 3-540-23209-5 * C. Wylie Poag, (et al): ''The Chesapeake Bay crater - geology and geophysics of a Late Eocene submarine impact structure.'' Springer Berlin [[2004]], ISBN 3-540-40441-4 * Paul Hodge: ''Meteorite craters and impact structures of the earth.'' Cambridge Univ. Press, Cambridge [[1994]], ISBN 0-521-36092-7 * Kevin Evans: ''The sedimentary record of meteorite impacts.'' Geol. Soc. of America, Boulder [[2008]], ISBN 978-0-8137-2437-9 * O. Richard Norton, Lawrence A. Chitwood: ''Field guide to meteors and meteorites.'' Springer, London [[2008]], ISBN 978-1-84800-156-5 * Isidore Adler: ''The analysis of extraterrestrial materials.'' Wiley New York [[1986]], ISBN 0-471-87880-4 * Roald A. Tagle-Berdan: ''Platingruppenelemente in Meteoriten und Gesteinen irdischer Impaktkrater - Identifizierung der Einschlagskörper.''Diss. Humboldt-Univ., Berlin [[2004]] * André J.Dunford: ''Discovery and investigation of possible meteorite impact structures in North Africa - applications of remote sensing and numerical modeling.'' Dipl. Arb., Univ. Wien, Wien [[2008]] == Kuckt och == * [[Rieskrater-Museum]] * [[Duerchschlagskraaft]] vu Meteoritten, Geschosser an aner Impaktoren nom Newton == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [[Mineralienatlas: Impakt]] – Geologie, Auswierkungen, bekannt Krater asw. * [https://web.archive.org/web/20061205031843/http://univie.ac.at/geochemistry/impa.html Artikel iwwer Impakte] * [http://www.astro.uni-bonn.de/~dfischer/news/B40.html#B40 D'Problem vun de „Sekundärkrater“] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20060709043301/http://www.unb.ca/passc/ImpactDatabase/index.html Datenbank des Geological Survey of Canada] The Earth Impact Database * {{en}} [https://web.archive.org/web/20110927102719/http://www.somerikko.net/impacts/database.php Lëscht vu bekannten ierdeschen Aschlagkrater] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20100505045106/http://www.lpl.arizona.edu/impacteffects/ Onlineprogramm zur Berechnung der Auswirkungen von Einschlägen] * [https://web.archive.org/web/20170922110222/http://www.geosim.org/ Informationen zu Ablauf und Auswirkungen von Meteoriteneinschlägen; 3-D-Simulationsprogramm] * [http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/craters/crater_index.shtml Impact Craters] The Lunar and Planetary Institute {{Referenzen}} [[Kategorie:Aschlagkrateren| ]] [[Kategorie:Geologie]] phfaftv26kvjot45vnrqn5y5d7ffoq9 0 88125 2708771 2646059 2026-09-20T18:54:06Z Volvox 4050 - Commons 2708771 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Luc Holtz''', gebuer de [[14. Juni]] [[1969]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergesche Foussballtrainer a fréiere [[Foussball|Foussballspiller]]<ref>[http://www.transfermarkt.co.uk/de/luc-holtz/profil/spieler_135333.html De Luc Holtz als Foussballspiller um Site Transfermarkt]</ref>. Tëscht dem 12. Oktober 1991 an dem 16. Oktober 2002 huet de Luc Holtz 55-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt an dobäi ee Gol geschoss<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=8588 D'Lëscht vun de Lännermatcher (als Spiller) vum Luc Holtz op der Websäit vun European Football]</ref>. Hien huet vun 1990 bis 1992 bei de [[FA Red Boys Déifferdeng|Red Boys Déifferdeng]] gespillt an ass du bei den [[Avenir Beggen]] gewiesselt wou hie bis 1999 bliwwen ass. Vun 1999 bis 2007 war hie beim [[FC Etzella Ettelbréck]]<ref>[http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=15292 De Luc Holtz op der Websäit vun National Football Teams]</ref>. Vun 2003 bis 2008 war de Luc Holtz Trainer vum FC Etzella Ettelbréck (bis hien als aktive Foussballspiller opgehalen huet war hie Spillertrainer do). Vun 2008 bis den August 2010 war de Luc Holtz Trainer vun der lëtzebuergescher U21-Foussballnationalekipp. == Trainerstatiounen == === Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp === Vum 3. bis den 18. August 2010 war hien, nom Récktrëtt vum [[Guy Hellers]], Interimstrainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp. Den 18. August 2010 gouf hien dunn Trainer vun der lëtzebuergescher Nationalekipp. Am Juli 2025 huet d'FLF matgedeelt, datt si de Kontrakt mam Luc Holtz no 2025 net verlängere géifen, hie géif déi sechs Qualifikatiounsmatcher am Hierscht 2025 awer nach assuréieren<ref>[http://www.transfermarkt.de/de/luc-holtz/aufeinenblick/trainer_9158.html Dem Luc Holtz seng Carrière als Trainer op der Websäit transfermarkt]</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/der-vertrag-von-luc-holtz-wird-nicht-verlaengert/76825190.html|Titel=Der Vertrag von Luc Holtz wird nicht verlängert|Gekuckt=2025-07-09|Datum=2025-07-09|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.flf.lu/post-296485v4/posts/61316|Titel=RÉSILIATION DU CONTRAT DE LUC HOLTZ COMME ENTRAÎNEUR NATIONAL|Gekuckt=2025-07-09|Wierk=www.flf.lupost-296485v4|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. August huet d'Federatioun dunn informéiert, den Holtz hätt decidéiert direkt opzehalen, fir eng nei Erausfuerderung am Ausland unzehuelen.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/news/a/2327930.html|Titel=FLF deelt mat: Luc Holtz trëtt mat "effet immédiat" zeréck|Gekuckt=2025-08-11|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> Ënner senger Leedung haten d'<nowiki/>''Rout Léiwen'' dee gréisste Succès an hirer Geschicht<ref>https://www.sport-express.ru/football/nation-league/reviews/karlikovoe-chudo-zhdite-lyuksemburg-na-evro-2020-1457792/</ref>. D'Hallschent vun de Matcher déi d'''Rout Léiwen'' jee gewonnen hunn, ginn op dem Holtz seng Kap; mam Holtz als Trainer huet Lëtzebuerg 24 offiziell Matcher gewonnen (<small>Stand: August 2025</small>), vun 1911 bis 2010 huet Lëtzebuerg am ganze ''just'' 21 Matcher gewonnen.<ref>{{fr}} [https://lequotidien.lu/sport-national/roud-leiwen-en-10-ans-le-foot-luxembourgeois-aura-bientot-plus-gagne-quen-un-siecle/ En 10 ans, le foot luxembourgeois aura bientôt plus gagné qu’en… un siècle op lequotidien.lu]</ref> === SV Waldhof Mannheim === Den 12. August gouf hien als Trainer vum [[SV Waldhof Mannheim]], engem Veräin aus der [[3. Liga|drëtter däitscher Liga]], virgestallt.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/news/a/2327965.html|Titel=Elo ass et offiziell: De Luc Holtz gouf als neien Trainer vu Waldhof Mannheim virgestallt|Gekuckt=2025-08-13|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> == Soss == Säi Fils [[Kevin Holtz|Kevin]] spillt och an der Foussballnationalekipp<ref>https://www.rtl.lu/sport/news/a/1356890.html</ref>. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Holtz Luc}} [[Kategorie:Gebuer 1969]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballtraineren]] [[Kategorie:Trainere vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] akhs3ajmpk8a800zb9dk4oqtaqcr1oc 0 89278 2708803 2655945 2026-09-21T06:58:48Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708803 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Delta EELV family.svg|thumb|hochkant=1.8|Delta II, III an IV am Verglach (Delta I ass net um Bild)]] D''''Delta''' ass eng vun den erfolgräichsten [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikaneschen]] [[Drorakéit]]en. Si gouf vun der Entreprise [[Douglas Aircraft Company]] entwéckelt a war d'Grondstuf gouf d'[[Thor (Rakéit)|Thor-Rakéit]]. Am Laf vun de Jore gouf d'Delta stänneg modifizéiert a vergréissert, soudatt déi haiteg Delta kaum nach den éischte Modeller gläicht. D'Startmass ass vu ronn 50&nbsp;t am Joer [[1960]] op iwwer 700&nbsp;t am Joer [[2004]] geklommen, d'Notzlaaschtkapazitéit fir de [[Geostationär Transferbunn|Geotransferorbit]] (kuerz GTO) ass am selwechten Zäitraum vun 130&nbsp;kg op 13.130&nbsp;kg geklommen. Nodeem d'Douglas Aircraft Company [[1997]] vu [[Boeing]] opkaf gouf, ginn d'Delta-Rakéite vu [[Boeing]] produzéiert a verkaf. Zanter [[1960]] gouf d'Delta méi wéi 300-mol gestart an huet derbäi eng Zouverlässegkeet vu 95 % erreecht. == Entwécklung == {{multiple image | align = right | direction = horizontal | width = 200 | Bild1 = Delta Rocket Telstar1.jpg | Text1 = Eng Thor-Delta (Nr.11) start mam [[Telstar|Telstar 1]] den [[10. Juli]] [[1962]] um [[Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]] | Bild2 = Delta_D_Intelsat1.jpg | Text2 = Eng Delta D mat engem [[Intelsat (Satellit)|INTELSAT-I]]-Satellit de [[6. Abrëll]] [[1965]] um Cape Canaveral }} Am Januar [[1959]] hat d'[[NASA]] der Douglas Aircraft Company eng Commande fir 12 Rakéite vu follgendem Typ ginn: * Stuf I: Modifizéiert Thor-IRBM mat engem Block-I-MB-3-Dreifwierk (676&nbsp;kN Schub) * Stuf II: Modifizéiert Able (Delta genannt) mat engem [[Aerojet]]-AJ-10-118-Dreifwierk (34&nbsp;kN Schub). * Stuf III: Altair mat engem ABL-X-248-Feststoffmotor (12&nbsp;kN Schub) D'Rakéit sollt eng [[Notzlaascht]]kapazitéit vun 295&nbsp;kg fir en niddregen [[Ëmlafbunn|Orbit]] a 45&nbsp;kg fir e Geotransferorbit hunn a sollt eng Iwwerganksléisung fir [[1960]] an [[1961|61]] sinn, ier aner, méi staark Rakéiten asazbereet wieren. Ausserdeem sollte mat der Rakéit nëmme wëssenschaftlech, meteorologesch a Kommunikatiounssatellitte gestart ginn. D'Rakéit krut den Numm Thor-Delta, spéider gouf se nëmmen nach Delta genannt, fir den net-militäresche Charakter vum Rakéiteprogramm z'ënnerscheeden. Vun den éischten 12 bestallte Rakéite waren der eelef erfollegräich, soudatt d'NASA sech entscheet huet, d'Delta weiderhin anzesetzen an huet scho virun [[1962]] nach 14 Rakéite bestallt. Am Laf vun de Joren entstounge vill Versioune vun der Delta-Rakéit. == Delta I == Den éischte Fluch vun enger Thor-Delta war den [[13. Mee]] [[1960]], bei deem de [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] [[Echo 1]] an de Weltraum gestart sollt ginn, wat leider e Feelschlag gi war. Awer schonn den zweete Fluch mat dem baugläiche Satellit Echo 1A war den [[12. August]] [[1960]] erfollegräich. D'Rakéit krut den Numm Delta a gouf elo och dacks Delta I genannt. === Fréi Versiounen === {{multiple image | align = right | direction = horizontal | width = 200 | Bild1 = Delta_N6_rocket_with_ITOS_satellite.jpg | Text1 = Eng Delta N6 mat engem [[ITOS]]-Satellit bei de Startvirbereedungen am Oktober [[1971]] op der [[Vandenberg Air Force Base|Vandenberg AFB]] | Bild2 = Delta 900 with Nimbus-E.jpg | Text2 = Eng Delta 900 mam Wiedersatellit [[Nimbus-Programm|Nimbus E]] aus enger ongewéinlecher Perspektiv den [[12. Dezember]] [[1972]] op der Vandenberg AFB }} [[Fichier:Delta launches OSO 8.jpg|thumb|upright|Déi 112. Delta (Delta 1910) start mam Sonnenobservatoire [[Orbiting Solar Observatory|OSO 8]] ([[21. Juni]] [[1975]], Cape Canaveral)]] [[Fichier:Delta 2914 launching IUE spacecraft.jpg|thumb|upright|Start vun enger Delta 2914 mam Ultraviolettsatellit [[International Ultraviolet Explorer|IUE]] ([[26. Januar]] [[1978]], Cape Canaveral)]] [[Fichier:Delta_3910_rocket_with_SMM_satellite.jpg|thumb|upright|Delta 3910 mam [[Solar Maximum Mission|SMM]]-Satellit ([[14. Februar]] [[1980]], Cape Canaveral)]] [[Fichier:Delta 6920-10 launch with ROSAT.jpg|thumb|upright|Delta 6920-10 start mat [[ROSAT]] ([[1. Juni]] [[1990]], Cape Canaveral)]] * '''Delta (Delta DM-19)''' – ass déi éischt Versioun vun der Thor-Delta, déi wéinst hirer Thor-DM-19-Éischtstuf och dacks Delta DM-19 genannt gouf. Si hat eng Startmass vu 50&nbsp;t a konnt 130&nbsp;kg an e niddregen Orbit oder 45&nbsp;kg an e Geotransfer-Orbit bréngen. Déi Versioun gouf am Ganzen 12-mol gestart, woubäi nëmmen ee Start e Feelschlag war. * '''''Delta A''''' – ënnerscheet sech vun der Delta DM-19 duerch eng modifizéiert Éischtstuf, déi e verbessert Dreifwierk krut, an elo d'Bezeechnung DM-21 krut. Déi zweet Stuf vun der Rakéit gouf och modifizéiert a krut doduerch d'Méiglechkeet vun enger Nozündung am Orbit. D'Startmass vun der Rakéit blouf praktesch d'selwecht, d'Notzlaaschtkapazitéit ass op 181&nbsp;kg eropgaange fir eng niddreg Ëmlafbunn an op 54&nbsp;kg fir de GTO. D'Delta A war nëmmen zweemol gestart, béid Starte waren erfollegräich. Den éischte Start war den [[2. Oktober]] [[1962]]. * '''Delta B''' – ënnerscheet sech vun der Delta A nëmmen duerch eng méi laang zweet Stuf, déi doduerch méi Dreifstoff ophuele konnt. D'Notzlaaschtkapazitéit war op 370&nbsp;kg geklomme fir eng niddreg Ëmlafbunn an op 68&nbsp;kg fir de GTO. D'Rakéit war néngmol gestart, ee Start war net erfollegräich. Den éischte Start war den [[13. Dezember]] [[1962]] mam experimentelle Kommunikatiounssatellit [[Relay (Satellit)|Relay I]]. * '''Delta C''' – krut eng nei Altair-2-Drëttstuf, déi di al Altair 1 ersat huet. Donieft gouf et och eng Delta-C1-Versioun, déi eng FW-4D-Drëttstuf agesat hat. D'Notzlaaschtkapazitéit vun der Delta C war 410&nbsp;kg fir en niddregen Orbit an 82&nbsp;kg fir de GTO. D'Delta C (zesumme mat der C1) goufen am Ganze 16-mol gestart, woubäi et zwéi Feelstarte gouf. Den éischte Start war de [[27. November]] [[1963]]. * '''Delta D''' – ënnerscheet sech vun der Delta C duerch d'Ubrénge vun dräi [[Castor (Rakéitendreifwierk)|Castor-I]]-Feststoffboosteren un déi éischt Stuf vun der Rakéit. Ausserdeem gouf d'Dreifwierk vun der éischter Stuf modifizéiert. D'Notzlaaschtkapazitéit war 450&nbsp;kg fir en niddregen Orbit an 104&nbsp;kg fir de GTO. D'Delta D gouf zweemol gestart, béid Asätz waren erfollegräich. Den éischte Start war den [[19. August]] [[1964]]. * '''Delta E''' – krut eng nei Drëttstuf, déi ongeféier duebel sou schwéier war wéi déi al. Zousätzlech gouf den Duerchmiesser vun der zweeter Stuf vergréissert, soudatt hir Tanke méi Dreifstoff faasse konnten. Ausserdeem goufen elo dräi Boostere vum Typ Castor II agesat, déi eppes méi staark ware wéi déi al Castor I. Och do gouf et eng Delta-E1-Versioun mat enger FW-4D-Drëttstuf. D'Notzlaaschtkapazitéit vun der Delta E war elo op 750&nbsp;kg fir eng niddreg Ëmafbunn geklomm an op 150&nbsp;kg fir de GTO. D'Rakéit gouf 23-mol gestart, ee Start war net erfollegräich. Den éischte Start war de [[6. November]] [[1965]]. * '''Delta G''' – ass eng Delta E ouni déi drëtt Stuf, well si nëmme fir Starte vu Satellitte mat niddreger Ëmlafbunn, agesat gouf woufir keng zousätzlech drëtt Stuf gebraucht gëtt. D'Notzlaaschtkapazitéit fir eng niddreg Ëmlafbunn war 735&nbsp;kg. D'Delta G hat zwéin erfollegräich Asätz. Den éischte Start war de [[14. Dezember]] [[1966]]. * '''Delta J''' – ass eng Delta E mat enger staarker Burner-2-Drëttstuf, déi ongeféier duebel sou grouss wéi déi al Altair 2 war. Delta J konnt 800&nbsp;kg an en niddregen Orbit oder 263&nbsp;kg an de GTO bréngen. D'Rakéit gouf nëmmen eemol gestart. De Start war erfollegräich de [[4. Juli]] [[1968]]. * '''Delta L''' – krut eng verlängerte Éischttstuf, déi elo 20 t méi schwéier war wéi déi al. Als drëtt Stuf gouf eng FW-4D-Stuf agesat. Doduerch war d'Notzlaaschtkapazitéit vun der Delta L op ongeféier 300&nbsp;kg fir de GTO geklommen. Et gouf een erfollegräichen an ee Feelstart. Den éischte Start war de [[27. August]] [[1969]]. * '''Delta M''' – ënnerscheet sech vun der Delta L duerch den Asaz vun der Burner-2-Uewerstuf, déi scho bei der Delta J benotzt gouf. Ausserdeem gouf et eng Delta-M6-Versioun, bei där fir d'éischt sechs Castor-II-Feststoffboosteren agesat goufen. D'Notzlaaschtkapazitéit fir de GTO war 356&nbsp;kg (454&nbsp;kg bei der Delta M6). Et gouf am Ganzen 13 Starte vun der M-Versioun, dovu waren dräi Feelstarten. Den éischte Start war den [[19. September]] [[1968]]. * '''Delta N''' – ënnerscheet sech vun der Delta M nëmmen duerch d'Feele vun der drëtter Stuf, déi fir Starten an niddregen Orbiter, fir déi d'Delta N ausgeluecht war, net gebraucht gouf. Wéi bei der Delta M gouf et hei eng Delta-N6-Versioun, déi mat sechs Boosteren ausgerëscht war. D'Notzlaaschtkapazitéit fir en niddregen Orbit war 900&nbsp;kg (1600&nbsp;kg bei der Delta N6). Vun den néng Starte vun der N-Versioun war een net erfollegräich. Den éischte Start war de [[16. August]] [[1968]]. === Spéider Versiounen === Well d'Benennung vun de ville Delta-Versiounen ze komplizéiert gi war, gouf entscheet, en neit Benennungssystem anzeféieren. Elo krut jiddwer Versioun eng véierstelleg Nummer, woubäi déi eenzel Zifferen no follgendem Schlëssel zougewise goufen: ** déi éischt Ziffer gouf mat enger essentieller Ännerung un der éischter Stuf vun der Rakéit oder un de Feststoffboostere gläichgestallt. D'Thor LLT Stuf mat de Castor-II-Boosteren déi grad am Asaz war krut d'Ziffer '''0'''. ** déi zweet Ziffer bedeit d'Zuel vun de Feststoffboostere, woubäi '''0''' fir eng Rakéit ouni Booster steet. ** déi drëtt Ziffer entsprécht der zweeter Stuf. D'Stuf déi grad am Asz war krut eng '''0'''. ** déi véiert Ziffer entsprécht der drëtter Stuf. Eng Star-37D-Stuf krut eng '''3''' an eng Star 37E eng '''4''' * d'''' x00er Serie ''' – ënnerscheet sech vun der Delta N duerch eng eppes modifizéiert zweet Stuf an doduerch, datt elo bis zu néng Boosteren un d'Rakéit ugehaange konnte ginn. Vun där Serie waren nëmme d<nowiki>'</nowiki>''0300''- an d'''0900''-Versiounen, woubäi dacks déi éischt Ziffer ewechgelooss goufen an dës Versiounen nëmmen ''300'' oder ''900'' genannt goufen. Et gouf am Ganze fënnef Starten, dovun ee Feelstart. Den éischte Start war den [[23. Juli]] [[1972]]. * d''''1000er Serie''' – krut eng modifizéiert éischt Stuf, eng Thor-ELT, si war 14 t méi schwéier wéi déi al. Doduerch gouf déi éischt Ziffer an der Bezeechnung eng '''1'''. Ausserdeem gouf et an där Serie och eng modifizéiert, zweet Stuf vun der Rakéit, déi eng '''1''' op der drëtter Plaz vun der Bezeechnung krut. Bei alle Rakéite mat der modifizéierter zweeter Stuf, gouf den Duerchmiesser bis zu der keegelfërmeger Rakéitespëtzt op dee vun der Thor hirer éischter Stuf vun 8 [[Fouss (Eenheet)|Fouss]] (2,44 m) erhéicht. Dee gouf duerch e neie Stufenadapter an enger [[Notzlaaschtverkleedung]] mat jee 2,44 m Duerchmiesser erreecht, déi alles iwwer der éischter Stuf ëmschloss huet. Déi zweet Stuf, där hiren Duerchmiesser méi kleng war wéi d'Verkleedung, gouf vu bannen am Zentrum fest gemaach.<ref>{{Citation|URL=http://www.b14643.de/Spacerockets_2/United_States_5/Delta_I/Description/Frame.htm |Titel=Norbert Brügge: Delta I |Gekuckt=26.09.2016 |Archiv-Datum=03.03.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170303144233/http://www.b14643.de/Spacerockets_2/United_States_5/Delta_I/Description/Frame.htm }}</ref><ref>Kuckt d'Fotoe: [http://space.skyrocket.de/doc_lau_det/delta-1410.htm Delta 1410] an [http://space.skyrocket.de/doc_lau_det/delta-1910.htm Delta 1910]</ref> Donieft gouf och déi méi al zweet Stuf ouni déi nei Verkleedung agesat. ('''0''' un der drëtter Plaz). Et goufe follgend Versioune gestart: ''1604, 1410, 1900, 1910, 1913'' an ''1914''. Et gouf am Ganzen aacht Starte vun dëser Serie, si waren all erfollegräich. Den éischte Start war den [[23. September]] [[1972]]. * bei der ''' 2000er Serie''' krut déi éischt Stuf en neit RS-27-Dreifwierk. Ausserdeem gouf d'Delta nëmmen nach mam Duerchmiesser vun 8 [[Fouss (Eenheet)|Fouss]] gebaut, woumat se vun der ''2000'' Serie un, ëmmer ausgesinn huet wéi déi modern Delta-II-Rakéit. D'Serie hat vill kommerziell Notzlaaschte gestart a gouf dofir a grousser Stéckzuel gebaut. Am Ganze goufe 44 Starte gemaach, woubäi nëmmen ee Start en Deelerfolleg war. Follgend Versioune goufen agesat: ''2310'', ''2313'', ''2910'', ''2913'' an ''2914''. Den éischte Start war den [[19. Januar]] [[1974]]. * d''''3000er Serie''' – d'Ännerung vun der éischter Ziffer koum duerch de Changement vum Castor II op de Castor-IV-Booster, déi vill méi grouss a méi schwéier ware wéi déi al Boosteren. Ausserdeem gouf an där Serie nieft der aler zweeter Stuf och och déi nei AJ-10-118K-ITIP agesat, déi mat enger '''2''' op der drëtter Plaz gezeechent gouf. Doriwwer eraus gouf et zanter dëser Serie eng nei drëtt Stuf [[Payload Assist Module|PAM-D]]. Am Géigesaz zu aneren Uewerstufe gouf d'PAM-D net duerch eng Ziffer markéiert, mä et gouf hannert d'Rakéitebezeechnung derbäigeschriwwen. Vun där Serie sinn 38 Rakéite gestart ginn. Dräi Starte ware feelgeschlogen. Follgend Versioune goufen agesat: ''3910'', ''3913'', ''3914'', ''3910 PAM-D'', ''3920'', ''3924'' an ''3920 PAM-D''. Den éischte Start war den [[13. Dezember]] [[1975]]. * déi '''4000er Serie''' – bei déier Serie goufen nees nei Feststoffboostere gebraucht, déi Kéier an de Versiounen Castor IV-A an IV-B. Déi béid Boosterversioune goufe parallel agesat, woubäi d'IV-A scho beim Start vun der Rakéit gezünnt gouf an d'IV-B eréischt spéider am Fluch. D'Castor IV-B haten – géigeniwwer der soss identescher Castor IV-A – als Upassung un de méi niddrege Loftdrock a grousser Héicht, méi grouss Schubdüsen. Déi hu gedéngt fir d'Verbesserung vum Entspannungsverhältnes a Schuberhéijung. Ausserdeem hat d'4000er Serie bei der éischter Stuf dat alt MB-3-III-Dreifwierk benotzt, dat fir d'lescht bei der 1000er Serie agesat gouf. Dat koum doduerch, well nach ettlech al Dreifwierker iwwreg waren, an een déi net wollt verschrotten. Och d'PAM-D-Uewerstuf krut elo eng Kennzeecheziffer, an zwar eng '''5''' un der véierter Plaz. Vun déier Serie goufen et zwee Starten, béid Rakéite sinn an der Versioun ''4925'' geflunn, an hunn hir Notzlaascht erfollegräich an de Weltraum bruecht. D'Notzlaaschtkapazitéit vun enger Delta ''4925'' war 1312&nbsp;kg fir de GTO. Den éischte Start war de [[27. August]] [[1989]]. * d''''5000er Serie''' – ënnerscheet sech vun der ''4000''-Serie nëmmen duerch den Asaz vum RS-27-Dreifwierk an der éischter Stuf vun der Rakéit, déi schonn zanter der 2000er-Serie gebraucht gouf. Et gouf nëmmen ee Start vun dëser Serie an zwar an der Versioun ''5920''. Dee Start vum [[18. November]] [[1989]], a war erfollegräich. * d''''6000er Serie''' – gouf als Ersatz fir de [[Space Shuttle]] entwéckelt, déi no der [[Challenger-Katastroph]] zanter [[1986]] net méi fir d'Starte vu kommerziellen a Militärsatellitten zur Dispositioun stoung. Fir d'Notzlaaschtkapazitéit vun der Delta méi grouss ze maachen, gouf déi éischt Stuf staark verlängert, soudatt se méi Dreifstoff ophuele konnt. Ausserdeem gouf et zanter dëser Versioun dräi verschidde Notzlaaschtverkleedungen, déi al mat 2,4 Meter (aacht Fouss) Duerchmiesser an déi nei mat 2,85 an 3 Meter (9,5 respektiv 10 Fouss) Duerchmiesser, wat duerch d'Ubrénge vun enger -8 oder -10 an de Rakéitentyp gezeechet gouf (9,5 Fouss war elo Standardverkleedung a gouf net extra gezeechent). D'Rakéite vun där Serie sinn am Ganze 17-mol gestart. All d'Starte waren erfolleggräich. Follgend Versioune goufen agesat: ''6920-8'', ''6920-10'', ''6925'' an ''6925-8''. Den éischte Start war de [[14. Februar]] [[1989]]. == Delta II == {{Haaptartikel|Delta II}} [[Fichier:Delta II 7920 into flight.jpg|thumb|upright|Eng Delta 7920-10C start mam Satellit [[Gravity Probe B]] ([[20. Abrëll]] [[2004]]).]] {{clearleft}} [[Fichier:Delta_II_7925_(2925)_rocket_with_Deep_Impact.jpg|thumb|upright|Delta II 7925 (2925) mat der Sond [[Deep Impact (Sond)|Deep Impact]]]] D'Delta&nbsp;II ënnerscheet sech vun der 6000er Serie nëmmen duerch e modifizéiert Dreifwierk vun der éischter Stuf an duerch nei Feststoffboosteren. Déi éischt Stuf krut en RS-27A-Dreifwierk, dat eppes méi Schub wéi d'RS-27 geliwwert huet. D'Castor-IV-Boostere goufe mat eppes méi grousse GEM-40-Boosteren ersat. Och fir d'Delta&nbsp;II gouf dat numerescht Kennzeechesystem benotzt, si krut eng '''7''' un éischter Plaz. Ausserdeem gëtt et zanter [[2003]] eng Delta&nbsp;II mat méi staarke GEM-46-Boosteren, déi och bei der Delta&nbsp;III zum Asaz koumen, a vun där iwwerholl goufen. Déi Delta-Rakéite gi mam Bäisetze vum Buschtaf '''H''' gekennzeechent. D'Notzlaaschtkapazitéit vun enger Delta&nbsp;II ''7920'' ass ongeféier 5000&nbsp;kg fir e niddregen Orbit a vun enger Delta&nbsp;II ''7925'' ongeféier 1800&nbsp;kg fir de GTO. Den éischte Start vun enger Delta II war de [[26. November]] [[1990]] mam [[Global Positioning System|GPS]]-Satellit u Bord. Zanterhier ass si méi wéi 100-mol geflunn. Nom Stand vun Ufank [[2005]] gouf et nëmmen zwéi Feelstarten. Well d'Delta&nbsp;II zanter Ufank vun den 90er Jore fir kommerziell [[Kommunikatiounssatellit]]ten ze schwaach gi war, gëtt si elo haaptsächlech fir Starte vu méi klenge Militärsatellitten, wéi z.&nbsp;B. de [[Global Positioning System|GPS-Satellitten]] bis zum Enn vun der GPS IIR-M Serie a fir d'Starte vu Fuerschungssatellitte vun der NASA gebraucht. Och déi meescht interplanetar Raumsonde vun der NASA goufe mat der Delta&nbsp;II gestart, sou z.&nbsp;B. all d'[[Mars (Planéit)|Mars]]-Missioune vun [[1996]] bis [[2003]], [[Stardust (Sond)|Stardust]], [[Messenger (Raumsond)|Messenger]], [[Deep Impact (Sond)|Deep Impact]] a vill anerer. Fir niddreg Äerdorbitten a Planéitemissioune stinn och Versioune mat nëmmen dräi oder véier Boosteren zur Dispositioun. D'Delta II gëtt och, beim Start vu liichte Raumsonden, mat enger klengerer drëtter Stuf agesat. Déi hunn e Star-37FM-Undriff a sinn nëmmen 1063&nbsp;kg schwéier, amplaz vun 2141&nbsp;kg wéi d'PAM-D-Uewerstuf. Déi nei Uewerstuf reduzéiert d'Notzlaaschtkapazitéit awer massiv, woufir si och ganz rar agesat gëtt. Se krut als Endziffer eng '''6''' a gouf bis elo just fir d'Missiounen [[Imager for Magnetopause-to-Aurora Global Exploration|IMAGE]], Stardust, [[Genesis (Sond)|Genesis]] an [[Deep Space 1]] agesat. Am Hibléck op déi nei Nomenklatur vun der Delta&nbsp;IV schwätzt d'NASA och vun der Delta '''2xxx'''. Dobäi besteet eng Verwiesselungsgefor mat der 2000er Serie vun der Delta I. De Produzent Boeing huet awer déi al Schreifweis '''7xxx''' bäibehalen. D'Delta II soll an Zukunft mat den neien Delta-IV-Rakéiten ersat ginn. == Delta III == [[Fichier:Delta III second stage.jpg|thumb|upright|Déi zweet Stuf vun enger Delta III]] Well d'Delta&nbsp;II fir déi grouss Mass u Satellitte mat hire kommerzielle Notzlaaschten ze kleng ginn ass, gouf ëm [[1995]] beschloss, déi méi staark Delta&nbsp;III z'entwéckelen. Un der éischter Stuf vun der Delta&nbsp;III gouf am Verglach zu der Delta&nbsp;II kaum eppes verännert: D'Tanke goufe verkierzt, fir déi ganz Längt vun der Rakéit net onnéideg ze vergréisseren, ausserdeem goufen déi al GEM-40 Feststoffboosteren duerch déi eppes méi laang an och méi breet GEM-46, oder GEM LDXL (Large Diameter Extended Length), ersat. Delta&nbsp;III krut eng nei, héichenergetesch zweet Stuf, déi vun engem [[Pratt & Whitney]] [[RL-10]]B2-Dreifwierk ugedriwwe gouf. D'RL-10B2 huet flëssege Waasserstoff a Sauerstoff als Dreifstoff benotzt an huet e Schub vun 110&nbsp;kN geliwwert. D'Dreifwierk ass eng Variant vum [[RL-10]]-Dreifwierk vun der [[Centaur (Rakéit)|Centaur]]-Uewerstuf, dat zudeem eng Schubdüs, mat ausfuerbaren Deeler, huet. Doduerch léisst sech d'Stuf méi liicht an d'Rakéit integréieren, bitt awer trotzdeem no der Stufentrennung an uschléissendem Ausfuere vun der Düs op déi voll Längt eng verstäerkt Leeschtungsfäegkeet. Déi aus Kuelefaserverbondmaterialien bestoend Schubdüs gëtt bei [[Société européenne de propulsion|SEP]] a [[Frankräich]] fabrizéiert. D'Stuf ënnerscheet sech vun der Centaur och doduerch, datt hir Tanken d'Stabilitéit och ouni eng Drockverbesserung hunn, wat bei der Centaur net de Fall ass. Den Duerchmiesser vum Waasserstofftank vun der zweeter Stuf ass 4&nbsp;m, dee vum drënner leiende Sauerstofftank 2,4&nbsp;m, wat dem Duerchmiesser vun der Delta&nbsp;II entsprécht. Weider krut d'Rakéit eng nei méi grouss Notzlaaschtverkleedung mat 4&nbsp;m Duerchmiesser. Duerch all déi Ännerungen ass d'Notzlaaschtkapazitéit vun der Delta&nbsp;III op 3810&nbsp;kg fir de Geotransfer-Orbit geklomm, méi wéi dat duebelt vun enger Delta&nbsp;II. Och fir d'Delta&nbsp;III gëllt dat numerescht Bezeechnungssystem, dofir steet un der éischter Plaz eng '''8''' an op der drëtter eng '''3''' fir déi nei zweet Stuf. D'NASA géif dogéint no hirer neier Nomenklatur op der éischter Plaz eng '''3''' gebrauchen. Den éischte Start vun der Delta&nbsp;III war de [[27. August]] [[1998]] mä se war kuerz nom Ofhiewen explodéiert. Och den nächste Start, de [[5. Mee]] [[1999]] war e Feelschlag. Eréischt beim drëtte Start den [[23. August]] [[2000]] huet d'Notzlaascht en Orbit erreecht, deen awer méi niddreg war, wéi erwaart gouf, soudatt dee Start nëmmen als en Deelerfolleg notéiert gouf. Allen dräi Rakéite sinn an der Versioun ''8930'' geflunn. No deene Feelschléi mat der Produktioun vun der Delta&nbsp;III opgehalen, a gouf am Joer [[2002]] mat der neier Delta&nbsp;IV ersat. All Notzlaaschte vun der Delta&nbsp;III goufen dobäi op d'Delta&nbsp;IV ëmgebucht. En ettlech Technologie vun der Delta&nbsp;III goufen an der Delta&nbsp;IV benotzt, sou z.&nbsp;B. gouf déi zweet Stuf vun der Delta&nbsp;III bal onverännert iwwerholl. D'GEM-46-Feststoffboostere goufen dogéint vun der Delta III fir déi nei Delta-II-Heavy-Versiounen iwwerholl. == Delta IV == [[Fichier:Delta IV Medium Rocket DSCS.jpg|thumb|hochkant|Start vun enger Delta IV Medium mat engem [[DSCS]]-Satellit]] {{Haaptartikel|Delta IV}} Den [[20. November]] [[2002]] ass déi éischt Delta IV vu [[Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]] aus gestart. D'Delta&nbsp;IV entstoung am Kader vum [[Evolved Expendable Launch Vehicle|Evolved-Expendable-Launch-Vehicles]]-Programm vun der [[United States Air Force|US&nbsp;Air&nbsp;Force]], fir déi eeler Rakéitentyppen ze ersetzen. Fir d'Delta&nbsp;IV gouf eng komplett nei éischt Stuf entwéckelt, déi vun engem geneesou neie [[Rocketdyne]]-[[RS-68]]-[[Rakéitendreifwierk]] ugedriwwe gëtt. D'Dreifwierk verbrennt [[Waasserstoff#LH2|flëssege Waasserstoff]] mat [[Flëssegsauerstoff|flëssegem Sauerstoff]] (LH2/LOX). Déi éischt Stuf krut den Numm CBC (Common Booster Core) a bilt d'Grondlag fir all Versioune vun der Delta&nbsp;IV. Déi zweet Stuf vun der Delta&nbsp;IV gouf haaptsächlech aus der Delta&nbsp;III iwwerholl. Am Ament gi vu Boeing fënnef verschidde Versioune vun der Delta-IV-Rei ugebueden: * '''Delta IV Medium''' – huet eng Notzlaaschtverkleedung vu véier Meter Duerchmiesser a keng Feststoffbooster. * '''Delta IV Medium+ (4,2)''' – ënnerscheet sech vun der Medium-Grondversioun duerch zwee zousätzlech GEM-60-Boostere. * '''Delta IV Medium+ (5,2)''' – ënnerscheet sech vun der Medium+ (4,2)-Versioun duerch eng Notzlaaschtverkleedung vu fënnef Meter Duerchmiesser an enger eppes méi héijer Dreifstoffkapazitéit vun der zweeter Stuf. * '''Delta IV Medium+ (5,4)''' – ass déi stäerkst Versioun vun der Medium-Rei an ënnerscheet sech vun der Medium+&nbsp;(5,2) duerch zwéi weider GEM-60-Boostere, woumat d'Zuel vun de Boosteren op véier klëmmt. * '''Delta IV Heavy''' – besteet aus dräi gebëndelten CBCen als éischt Stuf, an ass ongeféier duebel sou staark, wéi déi stäerkst Medium-Versioun. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * {{en}} [https://web.archive.org/web/20120628155947/http://www.ulalaunch.com/site/pages/Products_DeltaII.shtml Offiziell Delta II Säit vun der United Launch Alliance] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20130426223044/http://www.ulalaunch.com/site/pages/Products_DeltaIV.shtml Offiziell Delta IV Säit vun der United Launch Alliance] * {{en}} {{de}} [https://web.archive.org/web/20120113162251/http://www.b14643.de/Spacerockets_2/United_States_5/USA.htm Norbert Brüge: Delta Famill] * {{en}} Boeing: [http://www.boeing.com/defense-space/space/delta/ Delta] * Bernd Leitenberger: [http://www.bernd-leitenberger.de/delta.shtml Die Thor – Delta (Teil 2)], [http://www.bernd-leitenberger.de/delta-1000.shtml Die Delta Trägerrakete Teil 3], [http://www.bernd-leitenberger.de/delta-3und4.shtml Die Delta 3 und 4] * {{en}} Gunter's Space Page: [http://space.skyrocket.de/doc_lau/delta.htm Delta], [http://space.skyrocket.de/doc_lau/delta-4.htm Delta 4] * [http://www.astrolink.de/m037/m037000/m037_t0751.htm Startchronologie vun der Delta-II-Serie] * {{en}} [http://www.kevinforsyth.net/delta/ History of the Delta Launch Vehicle] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20100316091613/http://www.ulalaunch.com/docs/product_sheet/DeltaIVProductCardFinal.pdf Delta IV Säit vun der United Launch Alliance] == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Raumfaart]] [[Kategorie:Rakéiten]] [[Kategorie:NASA]] enrhu2ytky5i7bg3zdog5d9seq1noe2 0 91809 2708815 2658175 2026-09-21T08:29:26Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708815 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Prince Louis and Tessy Antony (29.09.06).jpg|thumb|260px|D'Tessy Antony (deemools Prinzessin Tessy) an de Prënz Louis mat hirem Bouf Gabriel, 2006 bei hirer Hochzäit.]] D''''Tessy Antony-de Nassau''', fréier d'Prinzessin '''Tessy vu Lëtzebuerg''', gebuer den [[28. Oktober]] [[1985]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], war d'Fra vum Prënz [[Louis vu Lëtzebuerg]], dem Jong vum Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]]. De 17. Februar 2017 goufe si zu [[London]] an enger Blëtzscheedung (''quickie divorce'') gescheet, ouni selwer present gewiescht ze sinn<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-4235098/Prince-Louis-Princess-Tessy-Luxembourg-divorce.html D'Noriicht vun der Scheedung op dailymail] Als Grond vun der Scheedung gëtt "unreasonable behaviour" genannt.</ref>. Zum Ufank vum Joer 2021 huet d'Tessy Antony op [[Instagram]] matgedeelt, datt si sech mam Schwäizer Entreprener [[Frank Floessel]] [[Verlobung|verloobt]] huet.<ref>[https://www.instagram.com/tessy_from_luxembourg/ Instagram: Tessy_from_luxembourg]</ref><ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20250720045316/https://today.rtl.lu/life/royals/a/1640247.html Former princess Tessy de Nassau announces engagement], gelies op RTL TODAY de 5. Januar 2021.</ref> Si gouf freides, den 23. Juli 2021 mam Frank Floessel zu [[Zürich]] bestuet.<ref>[https://www.rtl.lu/lifestyle/news/a/1760633.html Fréier Prinzession vu Lëtzebuerg, Tessy Antony ass e Freideg bestuet ginn], gelies de 24. Juli 2021 op rtl.lu</ref> == Fréiert Liewen == D'Tessy Antony ass d'Duechter vun der Régine Heidemann an dem Leeëndecker François Antony. No hirem Secondaire am [[Lycée technique Mathias-Adam]] zu [[Péiteng]] ass si zesumme mat hirem Brudder Ronny an d'[[Lëtzebuerger Arméi]] agetrueden. Vu Mäerz bis Juli 2004 war se mat enger Militärmissioun fir d'KFOR zu [[Mitrovicë]] am [[Kosovo]]. == Famill == D'Tessy huet de Prënz Louis déi éischt Kéier begéint wéi se an der Jugoslawie-Missioun war an de Prënz e Besuch bei den Truppe gemaach huet. Si hu sech den 29. September 2006 an der Parkierch vu [[Gilsdref]] bestuet. Bei senger Hochzäit huet de Prënz op seng Nofollgerrechter fir sech a seng Kanner verzicht, an d'Tessy Antony an hir Kanner kruten den Numm ''de Nassau''. D'Prinzessin Tessy an de Prënz Louis hunn zwee Kanner: * De Prënz '''Gabriel''' Michael Louis Ronny de Nassau ass den 12. Mäerz 2006 an der ''Clinique des Grangettes'' zu [[Genf]] op d'Welt komm. Hien ass dat éischt Enkelkand vum Groussherzog Henri an der Groussherzogin Maria Teresa. Dem Jong säi Pätter ass säi Monni Michel Antony an d'Giedel ass seng Tatta, d'Prinzessin [[Alexandra vu Lëtzebuerg|Alexandra]]. * De Prënz '''Noah''' Guillaume de Nassau ass den 21. September 2007 an der [[Maternité Grande-Duchesse Charlotte]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] op d'Welt komm. Hien ass dat zweet Enkelkand vum Groussherzog Henri an der Groussherzogin Maria Teresa. Hie gouf gradewéi säi Brudder Gabriel an der Kierch vu Gilsdref gedeeft. Dem Jong säi Pätter ass säi Monni, den Ierfgroussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] an d'Giedel ass seng Tatta d'Patty Antony. Um [[Lëtzebuerger Nationalfeierdag|Nationalfeierdag]] 2009 huet de Groussherzog Henri der Tessy de Nassau den Titel ''Prinzessin vu Lëtzebuerg'' an hire Kanner den Titel ''Prënz vu Lëtzebuerg'' ginn. D'Famill huet och zu [[London]] gelieft, wou de Prënz Louis an d'Prinzessin Tessy op d'Universitéit gaange sinn. Am Laf vum Joer 2016 huet d'Tessy ugefaangen als „''Director of communications''“ bei der englescher Sécherheetsfirma DS-48 ze schaffen<ref>[https://web.archive.org/web/20170120195310/http://www.wort.lu/de/panorama/grossherzoglicher-hof-prinz-louis-und-prinzessin-tessy-lassen-sich-scheiden-587fa1e9a5e74263e13a9347 Ukënnegung vun der Scheedung op wort.lu] an am LW, 19.1.2017, S.63</ref>. Den 18. Januar 2017 huet den [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Haff]] ugekënnegt datt de Prënz Louis géif vun der Tessy Antony gescheet ginn<ref>[http://www.rtl.lu/lifestyle/people/996540.html De groussherzoglechen Haff deelt mat, dat de Prënz Louis an d'Prinzessin Tessy sech wëlle scheede loossen.] op RTL.lu</ref>, wat dann och e Mount drop zu London geschitt ass. Domat huet d'Tessy Antony och hir groussherzoglech Predikater an Titele verluer<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/adm/dec/2012/06/18/n1/jo Décret grand-ducal du 18 juin 2012 portant coordination du Statut de famille du 5 mai 1907 § 4b.3]</ref><ref>[http://royalcentral.co.uk/europe/grand-ducal-family-of-luxembourg/tessy-of-luxembourg-loses-title-76868 D'Tessy verléiert hir Titelen, mellt royalcentral]</ref>. Si behält awer den Numm "de Nassau"<ref>[http://download.rtl.lu/2019/04/05/516f7438eb26a4f057872e25a0370c9f.pdf Schreiwes vum Haffmarschallamt] vum 5. Abrëll 2019: «Elle s’appellera donc Madame Tessy Antony-de Nassau», rtl.lu 6. Abrëll 2019, gekuckt den 10. Mee 2020</ref> an nennt sech vum 1. September 2019 un "Tessy Antony-de Nassau"<ref>[https://www.rtl.lu/lifestyle/news/a/1330093.html De Prënz Louis an d'Prinzessin Tessy si gescheet], rtl.lu, 05.04.2019 07:38</ref>. De 27. August 2021 huet si iwwer Instagram matgedeelt, datt hiert 3. Kand, den '''Theodor''', op d'Welt koum.<ref>[https://web.archive.org/web/20210827150517/https://www.wort.lu/de/panorama/das-baby-ist-da-nachwuchs-fuer-tessy-antony-de-nassau-61287f37de135b9236c4de53 Das Baby ist da, Nachwuchs für Tessy Antony de Nassau], wort.lu 27. August 2021</ref> == Berufflech Karriär a soziaalt Engagement == Den 31. Januar 2017 gouf si mat dem Präis ''Woman of the Decade'' um ''Women's Economic Forum'' ausgezeechent, well se besonnesch aktiv war, souwuel a Baarmhäerzegkeetsveräiner wéi och an [[Netregierungsorganisatioun]]en. Si ass zum Beispill global Ambassadrice fir UNAIDS fir jonk Fraen a Meedercher an der Pubertéit. Si huet och hir eegen ONG ''Professors Without Borders'' an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://royalcentral.co.uk/europe/grand-ducal-family-of-luxembourg/princess-tessy-awarded-woman-of-the-decade-award-at-the-womens-economic-forum-76017 |Titel=Noriicht op royalcenter |Gekuckt=09.02.2017 |Archiv-Datum=09.02.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170209162934/http://royalcentral.co.uk/europe/grand-ducal-family-of-luxembourg/princess-tessy-awarded-woman-of-the-decade-award-at-the-womens-economic-forum-76017 }}</ref>. Als Tessy Antony-de Nassau huet si ''Finding Butterflies'' gegrënnt, eng Firma déi sech op eng global Berodung spezialiséiert huet, absënns am Beräich vun der ''Responsabilité sociétale des entreprises''<ref>Quell: [https://www.linkedin.com/in/tessyd/ Curriculum vitae] vun der Tessy Antony-de Nassau op hirem Linkedin-Profil, gekuckt den 10. Mee 2020</ref>. Si huet e ''Bachelor of Arts'' op der [[Richmond University]] an e ''Master of Arts'' op der [[SOAS University of London|SOAS Universitéit zu London]] gemaach. Am Mee 2020 war si am Gaang hir Dokteraarbecht an [[Integratiiv Medezin|integrativer Medezin]] ze schreiwen an huet weiderhin Entreprisen an Institutiounen am Beräich vun der [[Nohaltegkeet]] an der Diversitéit beroden. Zanter dem 30. Abrëll 2023 ass si Presentatrice vun der Sendung "Mënschen a Geschichten " op [[RTL Télé Lëtzebuerg]].<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/tele/menschen-a-geschichten/a/2056904.html|Titel=Mënschen a Geschichten: Neien Challenge: Aus fréierer Prinzessin gëtt Tëlee-Presentatrice|Gekuckt=1.5.2023|Datum=27.4.2023|Editeur=RTL Télé}}</ref> == Verëffentlechungen == * 2023, ''Den Theodor & d’Grace entdecke Lëtzebuerg,'' [[Éditions Schortgen]], Kannerbuch an 3 Versiounen Lëtzebuergesch, Franséisch a Englesch an a 4 Bänn: 1) Den Theodor & d’Grace entdecken d’Lëtzebuerger Kichen 2) Den Theodor & d’Grace entdecken d’Lëtzebuerger Déierewelt 3) Den Theodor & d’Grace entdecken d’Stad Lëtzebuerg 4) Den Theodor & d’Grace entdecken d’Lëtzebuerger Natur, == Gielercher an Auszeechnungen == * [[Ordre de Mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] (2012) * Mrongovius Medal for humanitarian involvement (2016) * Woman of the Decade award from the Women Economic Forum (2017) * Global Empowerment Award (2018) * Leader of the Year (2019) * Honorary Doctorate (2019) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.wort.lu/de/view/tessy-von-nassau-nun-prinzessin-von-luxemburg-4f63740ee4b0909009683428 Tessy von Nassau nun Prinzessin von Luxemburg] * [http://www.monarchie.lu/fr/famille/prince-louis/index.html Websäit iwwer de Prënz Louis mat e puer Informatiounen iwwer d'Prinzessin Tessy] * [http://www.youtube.com/watch?v=YWPhmB2mNEk D'Prinzessin op Youtube (2010)] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Antonydenassau}} [[Kategorie:Gebuer 1985]] [[Kategorie:Haus Lëtzebuerg-Nassau|Tessy]] [[Kategorie:Ordre de Mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] l65rjr49a0jbpjz2l3t9053mz90glqz 0 97761 2708798 2682624 2026-09-21T04:16:34Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708798 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Joseph Muscat''', gebuer den [[22. Januar]] [[1974]] zu [[Pietà (Malta)|Pietà]] op [[Malta]], ass e malteesesche Politiker a President vun der sozialdemokratescher [[Malta Labour Party]] (MLP). Hie war vum 11. Mäerz 2013<ref>[http://www.nzz.ch/aktuell/international/opposition-gewinnt-parlamentswahl-1.18044726 Machtwechsel in Malta: Opposition gewinnt Parlamentswahl]. NZZ.ch, 11. Mäerz 2013</ref> bis zu sengem Récktrëtt, am Januar 2020, an der Suite vun der Ermuerdung vun der malteesescher Journalistin [[Daphne Caruana Galizia]],<ref name="zeit">[https://www.zeit.de/politik/ausland/2019-11/yorgen-fenech-malta-mord-daphne-caruana-galizia "Anklage gegen möglichen Mittäter im Mordfall Galizia."], Zeit.de, 30. November 2019.</ref> Premierminister vu [[Malta]]. De Muscat huet bis 1996 Ekonomie a Politikwëssenschaften op der [[Universitéit Malta]] studéiert an do duerno e [[Master]] am Europäeschen Droit gemaach. 2007 huet hien an der Léier vum Management op der [[Universitéit vu Bristol]] promovéiert. Hien huet als Journalist bei ''Super One Radio'' an dem Tëleessender ''Super One TV'' geschafft, déi allen zwéin der Labour Partei gehéieren. Vun 2001 bis 2004 war en Editeur vun der Labour hirer Internetzeitung ''maltastar.com''. Seng politesch Karriär huet de Joseph Muscat am ''Labour Youth Forum'', der Jugendorganisatioun vun der Malta Labour Party, ugefaangen, an hat do e puer Kaderfonctiounen. Vun 2001 bis 2003 war e Sekretär fir den Enseignement vun der MLP a war de Leeder vum Parteikongress vun 2003. 2004 gouf de Muscat als ee vun de fënnef malteeseschen Europa-Deputéierten an d'[[Europäescht Parlament]] gewielt. Nodeem d'MLP am Mäerz 2008 déi malteesesch Parlamentswale verluer hat an hire President zeréckgetruede war, gouf de Joseph Muscat zum neie Parteipresident gewielt. Doropshin huet hie säin Deputéiertemandat am Europaparlament néiergeluecht an ass den 1. Oktober 2008 an d'malteesescht Parlament nogeréckelt, wou en Oppositiounsleader gouf. Bei de Parlamentswale vum 9. Mäerz 2013 huet de Muscat mat senger Partei d'Majoritéit kritt, soudatt hien den 11. Mäerz 2013 Premierminister gouf.<ref>{{Citation |URL=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20130310/elections-news/malta-s-second-youngest-prime-minister.460822 |Titel=Malta Times online 10.03.2013: Malta's second youngest prime minister |Gekuckt=2013-03-27 |archivedate=2013-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130313085454/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20130310/elections-news/malta-s-second-youngest-prime-minister.460822 }}</ref> Och bei de Wale vum 4. Juni 2017 krut seng Partei d'Majoritéit. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.josephmuscat.com Offiziell Homepage vum Joseph Muscat] (en.) {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Muscat Joseph}} [[Kategorie:Premierministere vu Malta]] [[Kategorie:Malteesesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] rgkzdlhbx4d111hvoubgn9shj5fk2sr 14 100193 2708778 2413803 2026-09-20T20:10:29Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708778 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Vulkan]]er am [[Ecuador]]}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Bierger am Ecuador]] [[Kategorie:Vulkaner a Südamerika|Ecuador]] ia71zq2myu4bqlazd8kc5y4z5gwmmib 0 115024 2708821 2682246 2026-09-21T09:39:30Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708821 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Bild=Mia Malkova 2016.jpg |Bildbeschreiwung=2016}} D''''Mia Malkova''', gebuer den 1. Juli 1992 zu [[Palm Springs]], ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Pornographie|Pornoduerstellerin]].<ref name="iafd">[http://www.iafd.com/person.rme/perfid=miamalkova/gender=female iafd.com]</ref> Si gouf vun der Pornoduerstellerin Natasha Malkova, enger fréierer Schoulfrëndin, an d'Pornoindustrie bruecht.<ref>Buzz Killington. "Fresh Face Mia Malkova". AVN Magazine, Vol30/No. 4, Issue 364, April 2013, p.22.</ref> D'Mia Malkova huet hiren Numm erausgesicht fir méi russesch ze kléngen, well si gemengt huet dat géif sech unhéiere wéi den Numm vun engem europäeschen Topmodel. Trotzdeem huet si och ënner de Pseudonymmer Mia Bliss a Madison Swan geschafft.<ref name="iafd" /><ref>avn.com: [http://business.avn.com/articles/video/Mia-Malkova-Wins-Twistys-Treat-of-the-Year-516033.html ''Mia Malkova Wins Twistys Treat of the Year''] (3. Mee 2013)</ref> Am Dezember 2014 huet de [[Sextoy]]fabrikant Doc Johnson annoncéiert en neie Produit op de Maart ze bréngen deen en Ofdrock vun der Malkova hirer Anatomie ass.<ref>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160316032900/http://business.avn.com/articles/novelty/AVN-Best-New-Starlet-Mia-Malkova-Gets-Molded-by-Doc-Johnson-563942.html ''AVN Best New Starlet Mia Malkova Gets Molded by Doc Johnson''] (6. Juni 2014)</ref> == Präisser an Nominatiounen == {| class="wikitable" |- ! Joer ! Präis ! Resultat ! Kategorie |- |rowspan="4"| '''2013''' | Galaxy Award | Gewonnen |Best B/G Scene {{small|(mam Johnny Castle)}}<ref>[http://www.ainews.com/story/23797/|title=Galaxy Awards Winners Announced] (10. Oktober 2013) ainews.com]</ref> |- | NightMoves Award | Nominéiert |Best New Starlet<ref>tonybatman.com: [http://www.tonybatman.com/2013/07/15/the-2103-nightmoves-adult-entertainment-awards-on-line-voting-has-begun/ ''The 2013 Nightmoves Adult Entertainment Awards On-line Voting Has Begun''] (4. Dezember 2013)</ref> |- | Orgazmik Award | Gewonnen |Best Eyecatcher<ref>orgazmik.com: [http://e.orgazmik.com/info/awards/2013.htm ORGAZMIK AWARDS 2013] (17. Abrëll 2014)</ref> |- | Sex Award | Nominéiert |Hottest New Girl<ref>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160303225528/http://business.avn.com/articles/video/The-Fans-Speak-The-Sex-Awards-Debuts-to-Huge-Turnout-532225.html ''The Fans Speak: The Sex Awards Debuts to Huge Turnout''] (4. Dezember 2013)</ref> |- |rowspan="12"| '''2014''' |rowspan="7"| [[AVN Award]] | Gewonnen |Best All-Girl Group Sex Scene {{small|(mam Gracie Glam & Raven Rockette)}}<ref name=AVN14WINS>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160707214059/http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-Winners-of-the-2014-AVN-Awards-544448.html ''AVN Announces the Winners of the 2014 AVN Awards''] (19. Januar 2014)</ref> |- | Nominéiert |Best Boy/Girl Sex Scene {{small|(mam Manuel Ferrara)}}<ref name=AVN14>avn.com: [https://web.archive.org/web/20140126094717/http://avnawards.avn.com/page/3 2014 AVN Award Nominees] (4. Dezember 2013)</ref> |- | Nominéiert |Best Girl/Girl Sex Scene {{small|(mam Jessie Andrews)}}<ref name=AVN14/> |- | Gewonnen |Best New Starlet<ref name=AVN14WINS/> |- | Nominéiert |Best Oral Sex Scene<ref name=AVN14/> |- | Nominéiert |Best Solo Sex Scene<ref name=AVN14/> |- | Nominéiert |Best Three-Way Sex Scene - B/B/G {{small|(mam Ramón Nomar & Mick Blue)}}<ref name=AVN14/> |- |rowspan="3"| [[XBIZ Award]] | Nominéiert |Best New Starlet<ref name=XBIZ14>xbiz.com: [https://web.archive.org/web/20141006101433/http://xbizawards.xbiz.com/nominees.php Nominees] (4. Dezember 2013)</ref> |- | Nominéiert |Best Scene - Non-Feature Release {{small|(mam Danny Mountain)}}<ref name=XBIZ14/> |- | Nominéiert |Best Scene - All-Girl {{small|(mam Malena Morgan)}}<ref name=XBIZ14/> |- |rowspan="2"| [[XRCO Award]] | Nominéiert |New Starlet<ref>xbiz.com: [http://www.xbiz.com/news/175077 ''XRCO Awards Nominations Announced''] (20. Februar 2014)</ref> |- | Gewonnen |Cream Dream<ref>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160103121231/http://business.avn.com/articles/video/30th-Annual-XRCO-Awards-Takes-It-Back-Home-556934.html ''30th Annual XRCO Awards Takes It Back Home''] (17. Abrëll 2014)</ref> |} == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Malkova Mia}} [[Kategorie:Pornofilm-Schauspillerinnen]] [[Kategorie:Erotikmodelen]] [[Kategorie:Gebuer 1992]] dv6n8psc0ubg3mjqentj8yfunzx3710 0 122662 2708807 2620435 2026-09-21T07:03:36Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708807 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Baptiste le Rond''', genannt '''D'Alembert''', gebuer de [[16. November]] [[1717]] zu [[Paräis]], an och do den [[29. Oktober]] [[1783]] gestuerwen, war e franséische [[Mathematiker]] a [[Physiker]], ee vun de bedeitendste vum [[18. Joerhonnert]], an e [[philosophie|Philosoph]] vum [[Zäitalter vun de Lumières]]. Säi mathematescht Haaptwierk ware seng ''Opuscules mathématiques'' an néng Bänn. Den D'Alembert huet sech ë.&nbsp;a. och fir [[Musek]] intresséiert. 1752 huet en d<nowiki>'</nowiki>''Éléments de la musique théorique et pratique'' publizéiert, an zwee Joer drop d'''Réflexions sur la musique en général et sur la musique française en particulier''. Zesumme mam [[Denis Diderot]] war hien Editeur vun der [[Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers|Encyclopédie]], déi tëscht 1751 a 1780 erauskoum. Hie selwer huet sech bei deem Projet virun allem ëm de mathemateschen Deel gekëmmert. Och den ''Discours préliminaire'' am éischte Band, eng Zort Manifest vun der Opklärung, war vun him, dobäi iwwer 1570 signéiert a ronn 210 onsignéiert Artikelen, meeschtens iwwer Sujete ronderëm d'[[Naturwëssenschaft]]en. Hien huet mat „[[Opgekläerten Despotismus|opgekläerten Despote]]“ korrespondéiert, wéi dem [[Friedrich II. vu Preisen]] an der russescher Zarin [[Katharina II. vu Russland|Katharina der Grousser]], stoung awer den Herrschenden ëmmer kritesch géintiwwer. A sengem ''Essai sur les gens des lettres et sur les grands'' huet e 1759 d'Vue vun der Welt vum Adel mat där vun de Philosophe verglach. Den D'Alembert war war en exzellenten [[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]]-Iwwersetzer. Hie war (Éiere)member vun der [[Russesch Akademie vun de Wëssenschaften|Russescher Akademie vun de Wëssenschaften]] (Péitersbuerg, 1764), der [[Preußische Akademie der Wissenschaften]], der [[American Academy of Arts and Sciences]] (1781), der [[Académie des sciences]] an och vun der [[Académie française]], vun där e 1772 Generalsekretär op Liewenszäit gouf. == Wierker (Auswiel) == * ''Sur la destruction des Jésuites en France, par un auteur désintéressé'', Edinburgh 1765 ([http://books.google.com/books?id=_bUCAAAAQAAJ Digitalisat]) * ''Oeuvres'', Paris 1821– ([http://books.google.com/books?id=kWiz4a0ZST0C Digitalisat: Bd. 1], [http://books.google.com/books?id=OivJb3nCzWsC Bd. 2], [http://books.google.com/books?id=jdcTaiszqsQC Bd. 4]) * Condorcet: ''Oeuvres de d'Alembert. Sa vie - ses oeuvres - sa philosophie''. Didier, Paris 1853 ([http://books.google.com/books?id=G6WEaTYMyAYC Digitalisat]) * ''Einleitung zur Enzyklopädie.'' Hrsg. von Günther Mensching. (= Philosophische Bibliothek, Band 473). Meiner, Hamburg 1997. ISBN 978-3-7873-1188-0 * ''Mémoire sur le calcul intégral.'' (1739) * ''Traité de dynamique.'' (1743 oder 1758) * ''Traité de l'équilibre et du mouvement des fluides: pour servir de suite au Traité de dynamique.'' (1744) * ''Réflexions sur la cause générale des vents.'' (1747, Paris, David l'aîné) * ''Recherches sur les cordes vibrantes.'' (1747) * ''Recherches sur la précession des équinoxes et sur la nutation de l'axe de la terre.'' (1749) * ''Éléments de musique.'' (1752) * ''Mélanges de littérature et de philosophie.'' (2.&nbsp;Teil 1753, 5.&nbsp;Teil 1759–1767) * ''Essai sur les éléments de philosophie.'' (1759) * ''Éloges lus dans les séances publiques de l'Académie française.'' (1779) * ''Opuscules mathématiques.'' (8 Teile, 1761–1780) * ''Œuvres complètes.'' Éditions CNRS, 2002 (ISBN 2-271060133) * ''Correspondance avec Frédéric le Grand.'' Éd. Preuss, Berlin, Duncker 1854, et al. * ''Inventaire analytique de la correspondance 1741-1783'' Éd. de Irène Passeron, CNRS éditions, 2009 == Literatur == * Philipp Blom: ''Das vernünftige Ungeheuer - Diderot, d'Alembert, de Jaucourt und die Große Enzyklopädie''. Eichborn, Frankfurt am Main 2005, ISBN 3-8218-4553-8. *Thomas L. Hankins: ''Jean d'Alembert: Science and the Enlightenment.'' Clarendon Press 1970 * [http://www.cairn.info/revue-recherches-sur-diderot-et-sur-l-encyclopedie-2005-1.htm Recherches sur Diderot et sur l'Encyclopédie. n° 38, 2005/1, ''La formation de D'Alembert.'' Éditeur: Société Diderot] ISSN 0769-0886 == Um Spaweck == {{Wikisource|fr:Auteur:Jean le Rond d'Alembert|Jean le Rond d'Alembert|lang=fr}} {{Commonscat}} * [http://portail.mathdoc.fr/OEUVRES/ Seng mathematesch Wierker bei gallica] {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Alembert Jeanbaptiste Le Rond}} [[Kategorie:Franséisch Mathematiker]] [[Kategorie:Franséisch Philosophen]] [[Kategorie:Franséisch Enzyklopedisten]] [[Kategorie:Zäitalter vun de Lumières]] [[Kategorie:Membere vun der Académie française]] [[Kategorie:Membere vun der Académie des sciences]] [[Kategorie:Membere vun der American Academy of Arts and Sciences]] [[Kategorie:Membere vun der Preisescher Akademie vun de Wëssenschaften]] [[Kategorie:Membere vun der Russescher Akademie vun de Wëssenschaften]]<!-- Éieremember --> [[Kategorie:Gebuer 1717]] [[Kategorie:Gestuerwen 1783]] b707lgf89foyvss1a641wcptlup6phr 0 123585 2708764 2708599 2026-09-20T18:49:36Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ - Commons 2708764 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Claude Lamberty''', gebuer de [[24. September]] [[1976]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Demokratesch Partei|DP]]-[[Politiker]]. De Claude Lamberty huet am [[Stater Kolléisch]] seng Première ofgeschloss. Um [[Institut supérieur d'études et de recherches pédagogiques|ISERP]] huet hie säin Diplom als Schoulmeeschter ofgeschloss. Ier hien Deputéierte gouf war de Claude Lamberty Enseignant am [[Bouneweger Lycée Luxembourg|Bouneweger Lycée]]. Hien ass zanter 1995 Member vun der [[Jeunesse démocrate et libérale]], vun där en 2002 Generalsekretär gouf a vun 2006 bis 2010 Nationalpresident war. Zanter 2008 ass de Claude Lamberty Member vum [[Gemengerot]] an der [[Gemeng Hesper]] a war do tëscht Mäerz 2008 an Dezember 2011 och Schäffen, an de Beräicher Sport, Ëmwelt a Mini Hesper (Vakanzaktivitéiten). Zanter de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale vum Oktober 2011]] ass hien do DP-Fraktiounschef. Hien ass den 19. Januar 2016, nodeems de [[Guy Arendt]] Enn 2015 Staatssekretär gouf, als Nächstgewielten op der DP-Zentrumslëscht vun de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Chamberwale vun 2013]], fir deen als Deputéierten an d'[[Chamber]] nogeréckelt.<ref>[https://web.archive.org/web/20160122094741/http://www.wort.lu/fr/politique/a-la-chambre-des-deputes-claude-lamberty-a-prete-serment-569f65bb0da165c55dc518c2 "Claude Lamberty a prêté serment."] wort.lu, 20 janvier 2016 à 11:59.</ref> Den 21. Januar 2020 ass hie fir d'[[Joëlle Elvinger]], déi Member vum [[Europäesche Rechnungshaff]] gouf, als nächstgewielten DP-Vertrieder am Zentrum, an d'Chamber nogerëtscht.<ref>[https://www.rtl.lu/radio/invite-vun-der-redaktioun/a/1440237.html "E spannend Mandat fir eng iwwerzeegten Europäerin."] rtl.lu, 04-12-2019.</ref> Hien huet säi Mandat bis un d'Enn vun der Chambersessioun 2022-23 ausgefëllt. Zanter Mäerz 2013 ass hie mat senger Ekipp vun 12 weidere Leit un der Spëtzt vun der [[Fédération luxembourgeoise de tennis|Lëtzebuerger Tennisfederatioun]] gewielt. Den 12. Juni 2022 gouf hien um Nationalkongress vun der DP zum Vizepresident vun där Partei gewielt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1926783.html "De Lex Delles gëtt neie Parteipresident vun der DP."] rtl.lu, 12.06.2022.</ref> 2025 huet hien net op en Neits kandidéiert.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2295678.html|Titel=Lex Delles kandidéiert net méi: DP kritt eng reng weiblech Parteipresidence|Gekuckt=2025-04-27|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> == Gielercher == * {{OCCO| (Promotioun 2022)<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2022/06/02/b3606/jo|Titel=Ministère d’État - Promotion générale dans les Ordres nationaux - Nominations.|Gekuckt=24.02.2024|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} == Um Spaweck == *[https://web.archive.org/web/20170905134749/http://www.dp.lu/de/member/claude-lamberty Portrait vum Claude Lamberty op der Websäit vun der DP] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Lamberty Claude}} [[Kategorie:Gebuer 1976]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] ssxp89cca0juo3ng9baie20er5kip08 14 125142 2708777 2512086 2026-09-20T20:09:57Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708777 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Joerhonnerten| 00000009]] [[Kategorie:4. Joerdausend v. Chr.]] f4d4wjbufd1hovp8gs17j0qe2ouhp53 0 129208 2708797 2654566 2026-09-21T03:59:30Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708797 wikitext text/x-wiki {{Skizz}}{{Infobox Biographie}} Den '''Joe (Joseph) Zammit Cordina''', gebuer den [[29. September]] [[1929]] zu [[Ħamrun]] op [[Malta]] a gestuerwen den [[11. November]] [[2004]] op Malta, war e malteesesche [[Schauspiller]].<ref name="imdb">[http://www.imdb.com/name/nm0952651/ Fiche op IMDb]</ref> Hien huet seng Carrière als Filmschauspiller 1963 ugefaangen<ref name="imdb"/> a gouf mat senger Roll am Film ''[[Midnight Express]]'' (1978) bekannt.<ref>http://archive.maltatoday.com.mt/2008/08/03/t12.html</ref><ref>{{Citation |URL=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20160605/arts-entertainment/joe-zammit-cordina.614300 |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-01-14 |archivedate=2016-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160608034055/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20160605/arts-entertainment/joe-zammit-cordina.614300 }}</ref><ref>{{Citation |URL=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20160605/arts-entertainment/before-and-after-midnight-sir-alan-parker-back-on-location.614302 |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-01-14 |archivedate=2017-04-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170403015201/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20160605/arts-entertainment/before-and-after-midnight-sir-alan-parker-back-on-location.614302 }}</ref> Nieft de Filmer gouf de Cordina och mat Optrëtter am Radio an als Theaterpedagog bekannt.<ref>{{Citation |URL=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20041113/local/quiet-nice-man-joe-zammit-cordina-dies.107275 |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-01-14 |archivedate=2016-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160324220818/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20041113/local/quiet-nice-man-joe-zammit-cordina-dies.107275 }}</ref> == Filmographie == * 1963: ''[[Treasure in Malta]]'' * 1966: ''[[The Spies]]'' (Tëleesserie, 1 Episod) * 1970: ''[[Paul Temple (Televisiounsserie)|Paul Temple]]'' (Tëleesserie, 1 Episod) * 1972: ''[[Pulp]]'' * 1978: ''[[Midnight Express]]'' {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Cordina Joe Zammit}} [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2004]] [[Kategorie:Malteesesch Schauspiller]] 9oivxaz8n9yv8j924r6ozkbwil9tvi5 0 129430 2708776 2626353 2026-09-20T20:09:23Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ Commons verbessert 2708776 wikitext text/x-wiki {{skizzGeoRU}} {{Infobox Uertschaft Russland | Lëtzebuergeschen Numm = Wyborg | Numm an der Landessprooch = Выборг | Fändel = Flag of Vyborg.svg | Wopen = Coat of arms of Vyborg.svg |lat_deg= 60|lat_min= 42|lat_sec= 33 |lon_deg= 28|lon_min= 44|lon_sec= 39 | Federatiounskrees = Nordwestrussland | Aart vun der Regioun = [[Oblast]] | Regioun = Leningrad | Gegrënnt = 1293 | Fläch = 102 | Héicht = 10 | Zäitzon = 3 | Autoskennzeechen = 47 | OKATO = 41417 }} [[Fichier:Vyborg.gif|frame|Kaart vun der Stad uganks vum 18. Jh.]] '''Wyborg''' (russ. Выборг, finn. Viipuri, schw. Viborg) ass eng Stad mat ronn 80.000 Awunner (Stand 2016) an der [[Oblast Leningrad]] a [[Russland]]. Si läit an der historescher Regioun [[Karelien]], eng 130&nbsp;km nordëstlech vu [[Sankt Péitersbuerg]] un der [[Finnland|finnescher]] Grenz. Si gouf am Mëttelalter vun de [[Schweden|Schwede]] gegrënnt, koum 1710 un d'russescht Keeserräich an huet zanterhier dacks d'Hänn tëscht Russland a Finnland gewiesselt, ier se 1944 endgülteg zu Russland koum. Zu Wyborg ass den Ufank vun der 1.222&nbsp;km laanger [[Nord Stream AG|Nord Stream]] Gas Pipeline. D'Stad ass och eng Gare un der Eisebunsslinn [[Helsinki]]–Sankt Péitersbuerg. == Geschicht == D'Géigend war viraals bewunnt vun de [[Karelier]], déi um Site vum haitege Wyborg am 10. Joerhonnert en Handelsposten haten. D'Karelier sinn awer ëmmer méi ënner d'Dominatioun vun [[Republik Nowgorod|Nowgorod]] a [[Schweden]] geroden, a wärend dem sougenannten "drëtte schweedesche Kräizzuch", enger kruzialer Zäit vun de Konflikter tëscht den zwou Lokalmächten, huet [[1293]] de schweedesche Räichsmarschall [[Torgils Knutsson]] op der Plaz vun engem fréire verbrannte karelesche Fort d'[[Buerg Wyborg]] baue gelooss. D'Nowgoroder sinn doropshi wärend Joerzéngten eng sëllege Kéire géint d'Buerg gelaf an hu versicht se ze plécken. Am [[Russesch-Schweedesche Krich (1495–1497)|russesch-schweedesche Krich]] huet den 13. Oktober [[1495]] den [[Iwan III. (Russland)|Iwan III.]] d'Stad vum [[Daniel Wassiljewitsch Schtschenja|Danil Schtschenja]] an en ettlech Truppe belagere gelooss. D'Moskowiter waren no enger Zäitchen och drop an drun, d'Stad anzehuelen, mä verschiddenen Erzielungen no huet de Festungskommandant [[Knut Posse]] den 30. November 1495 den ënnerminnten Tuerm vum [[Andreas (Apostel)|Hl. Andreas]] an der Stadmauer an d'Luucht joe gelooss (aner Quelle schwätze vun engem Accident oder engem Naturphenomeen am Himmel), wat d'Belagerer déi net wousste wéi hinne geschouch entsat huet, well den 30. November de Festdag vum Hl. Andreas ass a se ugeholl hunn de [[Patréiner]] kéim der Stad zu Hëllef. D'Moskowiter hu sech dowéinst a grousser Angescht nees zeréckgezunn. Wyborg ass dofir laang Zäit a schweedeschen Hänn bliwwen, bis datt den Zar [[Péiter de Groussen]] am [[Groussen Nordesche Krich]], no engem éischte Versuch 1706, d'Stad 1710 effektiv ageholl huet, fir datt se keng Gefor méi sollt si fir säin neigegrënntent [[Sankt Péitersbuerg]]. Mam [[Traité vun Nystad]] ass 1721 de Krich op en Enn gaangen an d'Stad ass ganz offiziell dem russesche Räich zougeschloe ginn. Schweden huet duerno nach dacks versicht, d'Stad zeréckzerueweren. Sou och am [[Russesch-Schweedesche Krich (1788–1790)|Russesch-Schweedesche Krich]] am Summer 1790, wou et sech an der [[Schluecht vun der Bucht vu Wyborg|Séischluecht vun der Bucht vu Wyborg]] eng batter Néierlag siche goung. Wéi no engem weidere Krich mat Schweden duerch den [[Traité vu Fredrikshamn]] 1809 de Rescht vu Finnland u Russland koum, huet den Zar [[Alexander I. (Russland)|Alexander I.]] 1811 d'Stad ma der ganzer [[Provënz Wyborg]] ronderëm an dat nei gegrënntent [[Groussherzogtum Finnland]] agegliddert, wat bannent dem russesche Räich a groussen Deeler autonom gouf. An der Folleg vun der [[Russesch Revolutioun|Russescher Revolutioun]] 1917 an dem Fall vum russeschen Zareräich huet [[Finnland]] seng Onofhängegkeet erkläert. Tëscht deenen zwee Weltkricher houch d'Stad du ''Viipuri'' a war déi zweetgréisste Stad vum neie Land. 1939-1940 koum et zum [[Wanterkrich]] tëscht der Sowjetunioun a Finnland, an am [[Traité vu Moskau (1940)|Traité vu Moskau]] huet d'Sowjetunioun sech d'Stad - ouni seng Awunner - an déi [[Karelesch Landenk]] erëmgekroopt. Déi an aner Deeler vu Finnland evakuéiert Awunner hunn doropshi politeschen Drock op hir Regierung gemaach fir zeréck kënnen ze goen. Wéi Finnland sech un der Säit vun Nazi-Däitschland an de [[Fortsetzungskrich]] gestierzt huet, do koum Viipuri den 29. August 1941 nees a finnesch Gewalt. Ronn 70% vun den Evakuéierte sinn no der Eruewerung nees zeréckkomm, mee net fir laang well 1944 si alt nach eng Kéier evakuéiert gi wéi déi Rout Arméi eng Offensiv ugefaang huet, zur selwechter Zäit wéi d'[[Operation Overlord|Landung an der Normandie]]. D'Stad koum den 20. Juni 1944 ënner russesch Kontroll, mee vill historesch Gebaier ware beschiedegt, sou och déi al Kathedral déi vu Bomme getraff gouf an ausgebrannt ass. Den 19. September 1944 beim [[Waffestëllstand vu Moskau]] huet Finnland nach méi Land hiergi misse wéi beim [[Traité vu Moskau (1940)|Traité vu Moskau]] zougestanen. De Rëmopbau vun der Stad huet direkt 1944 ugefaang a war 1948 zu groussen Deeler ofgeschloss. Wyborg gouf vu Leit aus der ganzer Sowjetunioun besidelt, an d'Bevëlkerung ass vu 35.000 am Joer 1950 op 81.000 am Joer 1986 geklommen. An der Perestroikazäit an duerno ass d'Bevëlkerungszuel, vun e bëssen op an of mol ofgesinn, relativ konstant bliwwen. Staatlech Betriber hu wéinst Faillite zwar hir Dieren zoumaache missen, mee wéinst der opper Grenz mat Finnland konnt sech de Grenzhandel entwéckelen, privat Firmen hunn deelweis mat ausländeschem Kapital ugefaang z'investéieren, an d'Stad huet sech fir Touristen erausgefiizt. == Fotosalbum vun der Stad == <gallery> Bild:Suecia 3-122 ; Viborg 1709.jpg|Wyborg 1709 Bild:Vyborg 06-2012 Castle 06.jpg|Wyborger Buerg mam Olaftuerm Bild:Vyborg June2012 View from Olaf Tower 06.jpg|Alstad, vum Tuerm vun der Buerg aus gesinn Bild:Vyborg kruglaya.jpg|Ronnen Tuerm Bild:Vyborg 06-2012 various listed 09.jpg|fréier Märei Bild:1. Выборг. Часовая башня..JPG|Auertuerm vun der fréirer Kathedral </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.city.vbg.ru/ Offiziell Säit vun der Stad] [[Kategorie:Oblast Leningrad]] nion6vsltgn43zeyuq7ovu8q4y6k1av 0 131731 2708817 2585518 2026-09-21T08:31:05Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708817 wikitext text/x-wiki {{SkizzTransport}} En '''Auto''', oder '''Automobil''', ass e méispueregt Gefier dat vun engem [[Motor]] ugedriwwe gëtt, mat op d'mannst véier [[Rad|Rieder]] an an deem eng oder méi Persounen transportéiert kënne ginn. == Beispiller == <gallery> Fichier:Mazda mx-5 na europe.jpg|E [[Mazda MX-5]] vun 1994 Fichier:Export 67.jpg|E [[Citroën 2CV]] vun 1967 Fichier:Lexus LS 430 Black Onyx.jpg|E [[Lexus LS430]] (2001-03) Fichier:2011 Audi A8 -- 12-22-2010 1.jpg|En [[Audi A8]] vun 2011 Fichier:Ford Anglia Reg Jun 64 1198 cc.JPG|E [[Ford Anglia]] vun 1964 Fichier:Lamborghini Gallardo LP560-4 Spyder (8728295932).jpg|E [[Lamborghini Gallardo]] LP560-4 Spyder vun 2009 Fichier:Barge with cars2.jpg|E Schëff mat nei produzéierten Autoen an Ungarn </gallery> == Kuckt och == * [[Cabrio]] * [[Oldtimer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Autoen| ]] gk9key0axlnww5pfqo00t75zmssm992 2708820 2708817 2026-09-21T09:34:05Z Puscas 735 /* Beispiller */ ... 2708820 wikitext text/x-wiki {{SkizzTransport}} En '''Auto''', oder '''Automobil''', ass e méispueregt Gefier dat vun engem [[Motor]] ugedriwwe gëtt, mat op d'mannst véier [[Rad|Rieder]] an an deem eng oder méi Persounen transportéiert kënne ginn. == Beispiller == <gallery> Fichier:Mazda mx-5 na europe.jpg|E [[Mazda MX-5]] vun 1994 Fichier:Export 67.jpg|E [[Citroën 2CV]] vun 1967 Fichier:Lexus LS 430 Black Onyx.jpg|E [[Lexus LS430]] (2001-03) Fichier:2011 Audi A8 -- 12-22-2010 1.jpg|En [[Audi A8]] vun 2011 Fichier:Ford Anglia Reg Jun 64 1198 cc.JPG|E [[Ford Anglia]] vun 1964 Fichier:Lamborghini Gallardo LP560-4 Spyder (8728295932).jpg|E [[Lamborghini Gallardo]] LP560-4 Spyder vun 2009 Fichier:Barge with cars2.jpg|E Schëff mat nei produzéierten Autoen op der [[Donau]] an Ungarn </gallery> == Kuckt och == * [[Cabrio]] * [[Oldtimer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Autoen| ]] 4vwancb0l4lga0p0mgzne2iwessapje 2708822 2708820 2026-09-21T09:42:29Z Les Meloures 580 /* Beispiller */ Bild ass ënner copyright 2708822 wikitext text/x-wiki {{SkizzTransport}} En '''Auto''', oder '''Automobil''', ass e méispueregt Gefier dat vun engem [[Motor]] ugedriwwe gëtt, mat op d'mannst véier [[Rad|Rieder]] an an deem eng oder méi Persounen transportéiert kënne ginn. == Beispiller == <gallery> Fichier:Mazda mx-5 na europe.jpg|E [[Mazda MX-5]] vun 1994 Fichier:Export 67.jpg|E [[Citroën 2CV]] vun 1967 Fichier:Lexus LS 430 Black Onyx.jpg|E [[Lexus LS430]] (2001-03) Fichier:2011 Audi A8 -- 12-22-2010 1.jpg|En [[Audi A8]] vun 2011 Fichier:Ford Anglia Reg Jun 64 1198 cc.JPG|E [[Ford Anglia]] vun 1964 Fichier:Lamborghini Gallardo LP560-4 Spyder (8728295932).jpg|E [[Lamborghini Gallardo]] LP560-4 Spyder vun 2009 </gallery> == Kuckt och == * [[Cabrio]] * [[Oldtimer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Autoen| ]] fx11lo5i5nuylyn6ie5fx0dftjxhypo 0 133201 2708770 2540871 2026-09-20T18:53:05Z Volvox 4050 - Commons 2708770 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Lisa Marie Eilbacher''',<ref name="filmweb">http://www.filmweb.pl/person/Lisa+Eilbacher-41590</ref> gebuer de [[5. Mee]] [[1956]] zu [[Dhahran]] a [[Saudi-Arabien]], ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] Filmschauspillerin. Si huet hir Karriär 1964 ugefaangen<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0002060/ Fiche op IMDb] {{en}}</ref> an am Joer 2000 opgehalen<ref>http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/beverly-hills-cop-cast-now-9422387</ref>. D'Eilbacher gouf mat Rollen a Filmer ''[[An Officer and a Gentleman]]'' (1984, als ''Casey Seeger''<!--allmovie misquotes the name:/-->) a ''[[Beverly Hills Cop]]'' (1984, als ''Jenny Summers'') wäit bekannt. Si ass och bekannt fir aner Rollen an Tëleesfilmer a -serien<ref name="allmovie">http://www.allmovie.com/artist/p21378</ref>. Hir Schwëster [[Cindy Eilbacher]] an hire Brudder [[Bobby Eilbacher]] sinn och Schauspiller<ref name="allmovie"/> Si ass mam Cinematograph [[Bradford May]] bestuet<ref name="filmweb"/>. == Filmographie (Auswiel) == * 1977: ''[[The Hardy Boys/Nancy Drew Mysteries]]'' (Tëleesserie, 7 Episoden) * 1977: ''[[Run for the Roses (Film)|Run for the Roses]]'' * 1982: ''[[An Officer and a Gentleman]]'' * 1983: ''[[The Winds of War (Televisiounsserie)|The Winds of War]]'' (Tëleesserie, all Episoden) * 1983: ''[[10 to Midnight]]'' * 1984: ''[[Beverly Hills Cop]]'' * 1989: ''[[Leviathan (Film 1989)|Leviathan]]'' * 1990-91: ''[[Midnight Caller]]'' (Tëleesserie, 19 Episoden) * 1992: ''[[Live Wire (Film)|Live Wire]]'' == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Eilbacher Lisa}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] bxhlh17jsscuzn8shxkaz2gsbdyo1es 14 134761 2708783 2456378 2026-09-20T20:13:07Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708783 wikitext text/x-wiki {{Kategorie/2|Côte d'Ivoire|Ivoresch|Foussball|Foussballspiller}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Foussballspiller no Länner]] [[Kategorie:Ivoresch Sportler|Foussball]] [[Kategorie:Foussball an der Côte d'Ivoire|Spiller]] [[Kategorie:Ivoresch Persounen no Aktivitéit|Foussballspiller]] jx7w5wz8if5r4o1k8xbl2lo0nkhh0y9 0 137762 2708791 2667757 2026-09-20T21:02:30Z Robby 393 + Detail cf [[:Pierre Flammang (Schoulmeeschter)]] 2708791 wikitext text/x-wiki {{Homonymie Familljennumm}} '''Flammang''' ass de Familljennumm vun ënner anerem follgende Persounen: * [[A. Flammang]] (?-?), lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[Jean Flammang (Boxer)|Jean Flammang]] (1905-1990), lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * [[Jean Flammang (Architekt)|Jean Flammang]], lëtzebuergeschen Architekt a Regisseur. * [[Jean Michel Flammang]] (1825-1883), lëtzebuergesche Geeschtlechen an Amerika. * [[J. P. Flammang]] (?-?), lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[Léon Flammang]] (?-?), lëtzebuergesche Privatbeamten a Gewerkschaftler. * [[Marcel Flammang]] (1927-1977), lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * [[Pierre Flammang (Lokalpolitiker)|Pierre Flammang]] (1897-1975), lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[Pierre Flammang (Schoulmeeschter)|Pierre Flammang]] (1870-1941), lëtzebuergesche Schoulmeeschter. * [[Michel Flammang]] (1875-1946), lëtzebuergesche Politiker. * [[René Flammang]], lëtzebuergeschen Dokumentarfilmmécher. * [[Théodore Flammang]] (1846-1921), lëtzebuergesche Paschtouer, Industriellen a Politiker. * [[Tom Flammang]] (*1978), lëtzebuergesche Vëlossportler. f99k0atr2h21sq2xsg8p8p5082mh4rq 0 143795 2708765 2625470 2026-09-20T18:50:03Z Volvox 4050 - Commons 2708765 wikitext text/x-wiki {{skizzComic}} {{Infobox Biographie}} De '''Masashi Kishimoto''' ([[Japanesch|jap.]]: 岸本 斉史 - ''Kishimoto Masashi''), gebuer den [[8. November]] [[1974]] zu [[Nagi (Okayama)|Nagi]], an der [[Prefektur Okayama]], a [[Japan]], ass e japanesche [[Manga]]auteur an -zeechner, deen ë.&nbsp;a. de Manga ''[[Naruto]]'' kreéiert huet. ==Liewen== {{Kapitel Info feelt}} ==Wierk== {{Kapitel Info feelt}} ==Um Spaweck== {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kishimoto Masashi}} [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Mangaka]] g4tgv77k9cfhtv6i5zmf7nys5ci7k3l 2708766 2708765 2026-09-20T18:50:32Z Volvox 4050 - Referenzen 2708766 wikitext text/x-wiki {{skizzComic}} {{Infobox Biographie}} De '''Masashi Kishimoto''' ([[Japanesch|jap.]]: 岸本 斉史 - ''Kishimoto Masashi''), gebuer den [[8. November]] [[1974]] zu [[Nagi (Okayama)|Nagi]], an der [[Prefektur Okayama]], a [[Japan]], ass e japanesche [[Manga]]auteur an -zeechner, deen ë.&nbsp;a. de Manga ''[[Naruto]]'' kreéiert huet. ==Liewen== {{Kapitel Info feelt}} ==Wierk== {{Kapitel Info feelt}} ==Um Spaweck== {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Kishimoto Masashi}} [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Mangaka]] mewjfboih85j6ojcol21qe1h3nwxjza 0 143982 2708823 2548187 2026-09-21T10:17:55Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708823 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Reiner-gamma-clem1.jpg|thumb|Swirl [[Reiner Gamma]], Foto: [[Clementine (Sond)|Clementine]]]] [[Fichier:Mare Ingenii 2075 med.jpg|thumb|[[Mare Ingenii]] mat Swirl ([[Lunar Orbiter&nbsp;2]])]] '''Swirl''' (Trëndel) ass d'Bezeechnung fir ganz hell, wierbelfërmeg [[Albedo]]formatiounen op der Uewerfläch vum [[Äerdmound]]. Si hu kee Relief a si mat enger magnéitescher Anomalie verbonnen. D'Strukture si ganz rar a kënne bis elo nach net schlësseg erkläert ginn. == Beschreiwung == Swirle gëtt et nëmmen um Äerdmound an do primär op der [[Moundrécksäit|äerdofgedréiter Säit]]. Vun den am Ganzen nëmmen eelef Exemplaren ass de [[Reiner Gamma]], op der [[Viischt Äerdmoundsäit|viischter Moundsäit]] am [[Oceanus Procellarum]] de markantsten Objet,. Um Südwestrand vum Oceanus läit d'[[Rima Sirsalis|Rima-Sirsalis]]-Swirl.<ref>David T. Blewett, et al.: [https://web.archive.org/web/20201127015827/http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/class/Surfaces_Papers/Blewett11.pdf ''Lunar swirls: Examining crustal magnetic anomalies and space weathering trends.''] (PDF)</ref> Um südlechen Héichland vun der äerdnoer Säit leien den Airy-Swirl – tëscht dem Krater [[Airy (Moundkrater)|Airy]] an dem westlecheren [[Parrot (Moundkrater)|Parrot&nbsp;C]] – souwéi den Descartesswirl um Nordrand vum Krater [[Descartes (Moundkrater)|Descartes]]. Vun der Moundrécksäit gräift de [[Mare Marginis|Marginis]]-Swirl beim Krater [[Al-Biruni (Moundkrater)|Al-Biruni]] bis op dat nërdlecht Ëmfeld vum Krater [[Goddard (Moundkrater)|Goddard]] iwwer. Déi weider speziell Plazen op der Récksäit sinn d'[[Mare Moscoviense]], d'[[Mare Ingenii]] an déi véier Gebidder vun de Krater [[Firsov (Moundkrater)|Firsov]], [[Gerasimovich (Moundkrater)|Gerasimovich]], [[Van de Graaff (Moundkrater)|van de Graaff]] an [[Hopmann (Moundkrater)|Hopmann]].<ref>Timothy D. Glotch, et al.: [https://web.archive.org/web/20191124141907/http://aram.ess.sunysb.edu/tglotch/TDG46.pdf ''Formation of lunar swirls by magnetic field standoff of the solar wind.''] (PDF)</ref> D'Exemplare op dem hellere Moundhéichland, wéi de Marginis- a besonnesch den Descartes-Swirl, hiewen sech do manner gutt of, wéi déi, déi op den däischtere Marefläche leien. Mat Ausnam vum Reiner Gamma leien all Swirls ëmmer géigeniwwer vun engem groussen Aschlagbecken. Doraus erkläert sech hiert Dominéieren op der Moundrécksäit, well déi grouss [[Mare (Mound)|Mare]]-Becken nëmmen op der viischter Moundsäit virkommen. Dësen Opbau hat zu der Meenung gefouert, datt d'Swirls dat antipodescht Resultat vu Schockwellen duerch déi grouss [[Impakt|Aschléi]] sinn. Am Géigesaz zum Mound hunn d'Swirls en eegent [[Magnéitfeld]]. Dës magnéitesch Anomalie ginn als MAGCON bezeechent, dem [[Akronym]] fir ''Magnetic Concentration'' (''kuckt och: [[Mascon]]''). Si kéinten de Moundbuedem virun de geluedenen Deelercher vum [[Sonnewand]] ofschiermen an e séiert Nodonkelen vum Buedemmaterial verhënneren. Déi Theorien, no där d'Swirls Reschter vun ageschloener [[Koméit]]ekäre wären, kënnen net hir ongläichméisseg Verdeelung erklären. Zudeem konnte vun der Raumsond [[Messenger (Raumsond)|Messenger]] um [[Merkur (Planéit)|Merkur]] keng änlech Strukturen entdeckt ginn, obwuel seng Bunn an der gréisserer Sonnennoperschaft méi dacks vu Koméite gekräizt gëtt. == Um Spaweck == {{Commonscat|Lunar swirls|Swirls}} * Ute Kehse: [https://web.archive.org/web/20150409005856/http://www.bild-der-wissenschaft.de/bdw/bdwlive/heftarchiv/index2.php?object_id=32758603 ''Das Geheimnis der Mondwirbel'']; op Bild der Wissenschaft online * Tony Phillips: [https://web.archive.org/web/20211119001431/https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2006/26jun_lunarswirls/ ''Lunar swirls'']; op NASA science news * Georgiana Kramer: [http://earthweb.ess.washington.edu/space/ESS495/LunarSwirls.pdf ''Derivation of the Moon's Mineralogy, Chemistry, & Maturity from Reflected Light and the Anomaly of the Lunar Swirls''.] (PDF) * [https://www.flickr.com/photos/lunarpioneer/sets/72157635405344787/ ''Swirl Albedo (LMA)'']; op Flickr.com {{Referenzen}} [[Kategorie:Geologesch Strukturen um Mound]] 3rfru23uxw2ds80gtjjsl5dbw48o98c 0 146589 2708806 2601507 2026-09-21T07:02:01Z Robby 393 /* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert 2708806 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 6. President vun der Ukrain | Amtszäit1 = 20. Mee 2019 - | Virgänger1 = [[Petro Poroschenko]] }} De '''Wolodymyr Oleksandrowytsch Selenskyj''', gebuer de [[25. Januar]] [[1978]] zu [[Krywyj Rih]], dunn an der [[Ukrainesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Ukrainescher SSR]], ass en [[ukrain]]esche [[Politiker]] ([[Sluha narodu]]), fréiere Schauspiller an zanter dem [[20. Mee]] [[2019]] President vun der Ukrain. De Selenskyi huet [[Droit]] studéiert an dono als russesch-sproochege Schauspiller, Synchronspriecher, [[Dréibuchauteur]], Televisiounspresentateur a Filmproduzent geschafft a war 2003 Grënner vum Filmstudio ''Студія Квартал-95'' (Studio Kvartal 95). Hie war besonnesch beléift an der Televisiounsserie ''Sluga naroda'' ("Dinger vum Vollek"), an där en d'Haaptroll vun engem 'einfache' Schoulmeeschter, dee Staatspresident gëtt, gespillt huet. Dës Popularitéit huet mat derzou bäigedroen, dass e bei der Presidentschaftswal 2019 géint den amtéierende President [[Petro Poroschenko]] ugetrueden ass an am éischten Tour, den 31. Mäerz 2019, an am zweeten Tour, den 21. Abrëll, mat ronn 73 % vun de Stëmme gewonne huet. Hien ass zanter 2003 mat der [[Olena Selenska]] geb. Kijaschko, bestuet a Papp vun zwee Kanner. Hie soll dem ukraineschen Oligarch [[Ihor Kolomojskyj]] nostoen, fir deem seng Televisiounschaîne [[1+1]] hie schafft. Den 2. Juni 2022 huet de Selenskyj sech an enger ëffentlecher Seance iwwer [[Visiokonferenz]] an der [[Chamber]] un d'Lëtzebuergesch [[Deputéierten|Deputéiert]] geriicht.<ref>{{Citation|URL=http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/Actualite/ALaUne/?current=true&urile=wcm%3Apath%3Aactualite.public.chd.lu/ST-www.chd.lu/sa-actualites/923b741a-7a51-4fc3-a4a4-6b7840327bd4|Titel=Volodymyr Zelensky s'est adressé à la Chambre|Gekuckt=4. Juni 2022}}</ref> == Filmographie == ; Als Schauspiller<ref>[https://www.imdb.com/name/nm3305952/#actor''Vladimir Zelenskiy Producer''] imdb.com.</ref> * 2005: ''Tri mushketyora'' (Tëleesfilm) * 2009: ''Lyubov v bolshom gorode'' * 2010: ''Lyubov v bolshom gorode 2'' * 2011: ''Sluzhebnyy roman. Nashe vremya'' * 2012: ''Rzhevskiy protiv Napoleona '' * 2012: ''8 erste Dates'' * 2012: ''Skazochnaya Rus'' (Tëleesserie) * 2014: ''Lyubov v bolshom gorod'' 3 * 2014: ''Lyubov v bolshom gorode 3'' (Tëleesserie) * 2015: ''8 novykh svidaniy'' * 2015: ''Sluga naroda'', Tëleesserie) * 2016:'' 8 luchshikh svidaniy'' * 2016: ''Sluga naroda 2'', Tëleesserie * 2018: ''Me You He She'' (post-production) ; Als Produzent<ref>[https://www.imdb.com/name/nm3305952/#producer ''Vladimir Zelenskiy Producer''] imdb.com.</ref> * 2009: ''Svaty'' 2 (Tëleesserie) * 2009: ''Svaty 3'' (Tëleesserie) * 2010: ''Svaty 4'' (Tëleesserie) * 2009-2010: ''Svaty'' (Tëleesserie, 3 Episoden) * 2011:'' Novogodnie svaty'' (Tëleesfilm) * 2011: ''Sluzhebnyy roman. Nashe vremya'' * 2011: ''Svaty 5'' (Fernseeserie) * 2012: ''Rzhevskiy protiv Napoleona'' * 2012:'' Papashi'' (Fernseeserie) * 2012: ''8 erste Dates'' * 2012: ''Chempiony iz podvorotni'' (Tëlees-Mini-Serie) * 2012: ''Ya budu ryadom'' * 2013: ''1+1 doma'' (Fernseeen) * 2013: ''Svaty 6'' (Fernseeserie) * 2014: ''Lyubov v bolshom gorode 3'' (Tëleesserie, 8 Episoden) * 2016:'' Sluga naroda 2'' (Fernseeserie) ; Als Dréibuchauteur<ref>[https://www.imdb.com/name/nm3305952/#writer ''Vladimir Zelenskiy Writer''] imdb.com.</ref> * 2005: ''Tri mushketyora'' (Tëleesfilm) * 2006: ''Kushat podano!'' * 2008: ''Svaty'' (Tëleesserie) * 2009: ''Lyubov v bolshom gorode'' (Ideesauteur) * 2011: ''Sluzhebnyy roman. Nashe vremya'' * 2011: ''Legenda. Lyudmila Gurchenko'' (Tëleesfilm) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/channel/UCp2zBKrqP0ZQF6RN4RJtF2Q/ De YouTube-Blog] {{uk}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vun der Ukrain}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Selenskyj Wolodymyr}} [[Kategorie:Ukrainesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Filmproduzenten]] [[Kategorie:Gebuer 1978]] [[Kategorie:Televisiounsproduzenten]] [[Kategorie:Presidente vun der Ukrain]] [[Kategorie:Ukrainesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Komiker]] [[Kategorie:Televisiounsmoderateuren]] [[Kategorie:Entertainer]] [[Kategorie:Videoblogger]] qvyesfem95r9pgu2wkvy5ze52d3u96t 14 152834 2708784 2404171 2026-09-20T20:13:32Z Volvox 4050 Commons verbessert 2708784 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonsca}} [[Kategorie:Medezin]] q8u6ekpbwz6pyztwg67wmx1c2yx0j0r 2708785 2708784 2026-09-20T20:13:37Z Volvox 4050 2708785 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Medezin]] in19b4uvlg0yhmg7y70kg6vxkcsugjx 0 154702 2708717 2680198 2026-09-20T14:06:39Z Mobby 12 60927 + 2708717 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Standard Model of Elementary Particles-lu.svg|miniatur|Standardmodell vun der Deelerchersphysik.]] De '''Standardmodell vun der elementarer Deelerchersphysik (SM)''' resüméiert déi weesentlech Erkenntnisser aus der [[Deelerchersphysik]] no dem aktuelle Kenntnisstand (Ufank vum 21.&nbsp;Joerhonnert)<ref>Brockhaus Enzyklopädie, 21. Auflage, 2006.</ref>. E beschreift all bekannten [[Elementardeelchen|Elementardeelercher]] an déi wichteg Wiesselwierkungen ënnert hinnen: déi [[staark Wiesselwierkung]], déi [[schwaach Wiesselwierkung]] an déi [[elektromagnéitesch Wiesselwierkung]]. Nëmmen déi (am Verglach ganz schwaach) [[Gravitatioun]] gëtt net berécksiichtegt. Vum theoreetesche Standpunkt hier ass de Standardmodell eng [[Quantefeldtheorie]]. D'fundamental Bestanddeeler dervu si Felder, déi nëmmen an diskreete Packunge kënne geännert ginn; déi diskreet Päck entspriechen an enger passender Duerstellung den observéierte Partikelen. De Standardmodell ass sou gebaut, datt d'Deelercher an d'Felder déi et beschreift d'Gesetzer vun der spezieller Relativitéitstheorie erfëllen. Gläichzäiteg enthält en d'Aussoe vun der Quantemechanik an der Quantechromodynamik . Vill Prognosen, déi vum Standardmodell gemaach goufen, goufen mat Experimenter an der Deelerchersphysik bestätegt. Sou konnt zum Beispill d'Existenz vun elementaren Deelercher, déi duerch den theoreetesche Modell virausgesot goufen, bewise ginn. Et gëtt Argumenter déi soen, datt de Standardmodell just een Aspekt vun enger nach méi breeder Theorie ass. [[Donkel Matière]] an [[donkel Energie]] ginn net am Standardmodell beschriwwen. Seng Aussoe féieren zu Widderspréch mat der allgemenger Relativitéitstheorie bei héijen Energien, wéi déi, déi beim [[Urknall]] opgetruede sinn. Zousätzlech mussen 18&nbsp;[[Parameter (Mathematik)|Parameteren]], deenen hir Wäerter net aus der Theorie ofgeleet kënne ginn, op Basis vun experimentelle Resultater bestëmmt ginn. Dat mécht de Modell zimmlech "flexibel" an e kann sech deemno, an engem gewësse Kader, den Observatiounen, déi tatsächlech gemaach gi sinn, upassen. == Geschicht == D'Iddi, datt all Matière aus elementaren Deelercher besteet, geet op d'mannst op dat 6. Joerhonnert v. C. zeréck. Am 19. Joerhonnert huet de [[John Dalton]] aus senger Aarbecht iwwer d'Stoichiometrie geschloss, datt all Element vun der Natur aus enger eenzeger Zort Deelercher besteet<ref>{{Citation|URL=http://sciexplorer.blogspot.com/2012/05/quasiparticles.html|Titel=Scientific Explorer: Quasiparticles|Gekuckt=22.05.2012|Auteur=Gale Martha|Familljennumm=|Virnumm=|Datum=22.05.2012|Wierk=Scientific Explorer|Editeur=|Sprooch=}}</ref>. D'Wuert [[Atom]], nom griichesche Wuert ἄτομος, atomos ("ondeelbar"), huet zënterhier déi klengst Partikel vun engem [[Element (Chimie)|chemeschen Element]] bezeechent. D'Physiker hunn allerdéngs séier entdeckt, datt d'Atomer net déi fundamentalst Deelercher sinn. Si sinn zesummegesat aus klengen Deelercher, den [[Elektron]]en, déi sech ëm den Atomkär befannen, de selwer aus [[Proton]]en an [[Neutron]]en zesummegesat ass. Ufanks vum 20. Joerhonnert goufen et grouss Fortschretter an der Nuklear- a Quantephysik mat der Entdeckung vun der [[Kärspaltung]] am Joer 1939 vum [[Lise Meitner]] (baséiert op Experimenter vum [[Otto Hahn]]) an der [[Kärfusioun]] am Joer 1932 vum [[Mark Oliphant]]. D'Entwécklung vun [[Deelerchesbeschleuniger]] nom [[Zweete Weltkrich]] huet et erméiglecht an den 1950er an 1960er Joren eng grouss Varietéit vun Deelercher z'entdecken. D'theoretesch Formuléierung vum Standardmodell ass wärend den 1970er Joren enstanen. D'Entdeckung vum Higgs Boson erlaabt de Konsens tëschent der Theorie an dem Experiment an d'Aktualiséierung am Joer 2014 vun der Tabell vun de Komponente vun der Matière déi 2005 bei Geleeënheet vum weltwäite Joer vun der Physik etabléiert gouf. == Elementardeelercher == === Vecteur-Bosonen: Wiesselwierkungsdeelercher === An der Physik si Wiesselwierkungen d'Weeër wéi Deelercher aner Deelercher beaflossen. Op makroskopeschem Niveau erlaabt den [[Elektromagnetismus]] Deelercher ënnertenaner via elektresch a magnéitesch Felder z'interagéieren. D'[[Gravitatioun]] erlaabt et, datt Partikele mat [[Mass (Physik)|Mass]] sech konform mat der Einstein-Theorie iwwert déi [[allgemeng Relativitéitstheorie]] géigesäiteg unzéien. Dem Standardmodell no enstinn déi Kräften duerch Matièresdeelercher, déi ënner sech aner Deelercher austauschen, allgemeng bezeechent als <nowiki>''kraaftvermëttlent Deelercher'' oder ''Austauschdeelercher''</nowiki>. Wann en Deelchen dat Kraaft vermëttelt, ausgetauscht gëtt, ass den Effekt op makroskopeschem Niveau gläichwäerteg mat enger Kraaft déi zwee vun hinne beaflosst. <!-- (ausgeklamert well schlecht verständlech), an et gesot, datt d'Austauschdeelchen d'Kraaft vermëttelt huet.--> Am Standardmodell gëtt d'Interaktioun vun de Matièresfelder duerch abstrakt (mathematesch) [[Eichsymmetrie]] beschriwwen, wouduerch de Standardmodell eng Eichtheorie ass. D'Eichgruppe vun dem SM sinn <math>U(1)_Y</math>, <math>SU(2)_L</math> an <math>SU(3)_c</math> . Déi jeeweileg Charge vun dëse Symmetrië sinn déi (schwaach) [[Hyperluedung]], de (schwaachen) [[Isospin]] an d'[[Faarfluedung]]. Déi dräi Wiesselwierkungen (elektromagnéitesch, schwaach a staark) déi zu den Interaktioune vun dem SM gehéieren entstinn aus dëse Gruppen. D'Eichbosone vum Standardmodell hunn all e Spin (wéi och Matièredeelercher). De Wäert vum Spin ass 1, demno befollege se net de [[Pauli- Ausschléissungsprinzip]], deen d'Fermionen aschränkt: [[Bosonen]] (z.&nbsp;B. Photonen) hunn also keng theoreetesch Limitt fir hir raimlech Dicht (Unzuel pro Volumen). * [[Photon]]e vermëttelen déi [[elektromagnéitesch Kraaft]] tëscht elektresch geluedenen Deelercher. De Photon huet Mass a gëtt gutt vun der Theorie vun der [[Quantenelektrodynamik]] beschriwwen. * D' W⁺, W^-, an Z Bosone vermëttelen déi [[schwaach Wiesselwierkung]] tëscht Deelercher vu verschiddene Zorten (all Quarken a Leptonen). Se si massiv, woubäi den Z Boson méi eng héich Mass huet wéi d'W^± Bosonen. Déi schwaach Wiesselwierkung vun de W^± Bosone wierkt nëmmen op lénkshänneg Partikelen a rietshänneg Antipartikelen. D'W^± Bosone droen eng elektresch Ladung vu +1 a -1 a koppele mat der elektromagnéitescher Interaktioun. Den elektresch neutralen Z Boson interagéiert mat béide lénkshändegen Deelercher an Antipartikelen. Dës dräi Eichbosonen zesumme mat de Photone kënnen zesummen als kollektiv Vermëttlung vun der [[elektroschwacher Wiesselwierkung]] gruppéiert ginn. * Déi aacht [[Gluonen]] vermëttelen déi [[staark Wiesselwierkung]] tëscht faarfgeluedenen Deelercher (de Quarken). Gluonen hu keng Mass. Déi aachtfach Villfalt vu Gluonen gëtt mat enger Kombinatioun vu Faarf- an Antifaarf-Luedungen (z.&nbsp;B. rout – antigréng) bezeechent. Well Gluonen eng effektiv Faarfluedung hunn, kënne se och ënnereneen interagéieren. Gluonen an hir Wiesselwierkunge gi mat der Theorie vun der [[Quantechromodynamik]] beschriwwen. === Fermionen: Matièredeelercher === Déi 12 Standardmodell-[[Fermionen]] an déi net-elementar Deelercher, déi aus hinnen zesummegesat sinn, sinn no Konventioun déi Deelercher, déi "Matière" genannt ginn. Fermionen hunn e Spin 1⁄2 an no dem Spin-Statistik-Theorème respektéieren si de Pauli Ausschléissungssprinzip. All Fermion huet en entspriechenden Antipartikel. Fermionen, déi der Faarfwiesselwierkung ënnerleien, gi "[[Quark (Physik)|Quark]]" genannt. Quarken droen och elektresch Luedung an e schwaachen Isospin. Déi aner Fermionen si "[[Lepton]]en" ''(liicht'' Deelercher). Zu hinne gehéieren déi dräi [[Neutrino]]en, déi och keng elektresch Luedung hunn, sou datt si nëmme vun der schwaacher Wiesselwierkung beaflosst ginn. [[Elektron]], [[Muon]] an [[Tau Lepton|Tau]] kënne wéinst hirer elektrescher Luedung och elektromagnéitesch wiesselwierken. Aus praktesche Grënn si souwuel d'Leptone wéi d'Quarken an dräi "Generatiounen" opgedeelt, all mat jee enger Koppel vun Deelercher. D'Deelercher vun enger Koppel ënnerscheede sech an hirem Behuele mat Bezuch op d' <math>SU(2)_L</math> -Grupp an domat an hirer elektresch schwaacher Interaktioun - besonnesch ervirzehiewe sinn hir ënnerschiddlech elektresch Luedungen. Gläichwäerteg Deelercher vu verschiddene Generatiounen hu bal identesch Eegenschaften, den däitlechsten Ënnerscheed ass d'Mass déi mat der Generatioun eropgeet. === Higgs Boson === Den Higgs Boson ass keng direkt Konsequenz aus enger Symmetriebetruechtung, vermëttelt dofir och keng Interaktioun am Sënn vum Standardmodell a gëtt net als Austauschdeelchen ugesinn. Den Higgs Boson gëtt awer "gebraucht" fir déi elektroschwaach <math>SU(2) \times U(1)</math> -Symmetrie ze briechen an doduerch dem Z an de W Bosonen hier [[Mass (Physik)|Massen]] ze ginn<ref>{{Citation|URL=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.13.508|Titel=Broken Symmetries and the Masses of Gauge Bosons|Gekuckt=23.01.2021|Auteur=Peter W. Higgs|Datum=19.10.1964|Wierk=Physical Review Letters|Säiten=508–509}}</ref>. De 4. Juli 2012 gouf an engem Seminär um [[CERN]] ugekënnegt, datt Experimenter um [[Large Hadron Collider]] e Boson fonnt hunn, deen an allen bis elo ënnersichten Eegenschaften dem Higgs Boson entsprécht<ref>{{Citation|URL=http://press.cern/press-releases/2012/07/cern-experiments-observe-particle-consistent-long-sought-higgs-boson|Titel=CERN experiments observe particle consistent with long-sought Higgs boson|Gekuckt=03.12.2024|archivedate=2017-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121031500/http://press.cern/press-releases/2012/07/cern-experiments-observe-particle-consistent-long-sought-higgs-boson}} Informatioun vum CERN vum 4.&nbsp;Juli 2012.</ref>. Dëst konnte weider Miessunge konfirméieren<ref>{{Citation|URL=http://press.cern/press-releases/2013/03/new-results-indicate-particle-discovered-cern-higgs-boson|Titel=New results indicate that particle discovered at CERN is a Higgs boson|Gekuckt=03.12.2024|archivedate=2017-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121095414/http://press.cern/press-releases/2013/03/new-results-indicate-particle-discovered-cern-higgs-boson}} Informatioun vum CERN vum 14.&nbsp;Mäerz 2013.</ref>. == Physik jenseits vum Standardmodell == De Standardmodell vun der Deelerchersphysik ka bal all deelchephysikalesch Observatiounen erklären déi bis elo gemaach goufen. Allerdéngs ass de Modell onkomplett, well d'gravitativ Wiesselwierkung net beschriwwe gëtt. Zousätzlech ginn et e puer oppe Froen an der Deelerchersphysik déi de Standardmodell net léise kann, wéi zum Beispill déi bestätegt, vun null verschidde, Mass vun den [[Neutrino]]en. Et ginn eng Rei vun alternative Modeller, op Basis vun deenen den etabléierte Standardmodell erweidert ka gi fir e puer Problemer besser kënnen ze beschreiwen. Déi bekanntst Approche fir nei Modeller si Versich, déi dräi Wiesselwierkungen déi am Standardmodell optrieden an eng grouss vereenegt Theorie (GUT) ze kombinéieren. Esou Modeller enthalen dacks [[Supersymmetrie]], eng Symmetrie tëscht Bosonen a Fermionen. Eng aner Approche fir de Standardmodell ze erweideren ergëtt Theorië vun der [[Quantegravitatioun]]. Esou Approchen enthalen zum Beispill [[Stringtheorien]], déi och d'GUT Modeller enthalen, a Loop Quantegravitatioun. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Deelerchersphysik]] kcyvgbkt6izm2h52ov85ap4s1sk3suc 2708724 2708717 2026-09-20T15:37:08Z ~2026-50886-87 73250 .... 2708724 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Standard Model of Elementary Particles-lu.svg|miniatur|Standardmodell vun der Deelerchersphysik.]] De '''Standardmodell vun der elementarer Deelerchersphysik (SM)''' resüméiert déi weesentlech Erkenntnisser aus der [[Deelerchersphysik]] no dem aktuelle Kenntnisstand (Ufank vum 21.&nbsp;Joerhonnert)<ref>Brockhaus Enzyklopädie, 21. Auflage, 2006.</ref>. E beschreift all bekannten [[Elementardeelchen|Elementardeelercher]] an déi wichteg Wiesselwierkungen ënnert hinnen: déi [[staark Wiesselwierkung]], déi [[schwaach Wiesselwierkung]] an déi [[elektromagnéitesch Wiesselwierkung]]. Nëmmen déi (am Verglach ganz schwaach) [[Gravitatioun]] gëtt net berécksiichtegt. Vum theoreetesche Standpunkt hier ass de Standardmodell eng [[Quantefeldtheorie]]. D'fundamental Bestanddeeler dervu si Felder, déi nëmmen an diskreete Packunge kënne geännert ginn; déi diskreet Päck entspriechen an enger passender Duerstellung den observéierte Partikelen. De Standardmodell ass sou gebaut, datt d'Deelercher an d'Felder déi et beschreift d'Gesetzer vun der spezieller Relativitéitstheorie erfëllen. Gläichzäiteg enthält en d'Aussoe vun der Quantemechanik an der Quantechromodynamik . Vill Prognosen, déi vum Standardmodell gemaach goufen, goufen mat Experimenter an der Deelerchersphysik bestätegt. Sou konnt zum Beispill d'Existenz vun elementaren Deelercher, déi duerch den theoreetesche Modell virausgesot goufen, bewise ginn. Et gëtt Argumenter déi soen, datt de Standardmodell just een Aspekt vun enger nach méi breeder Theorie ass. [[Donkel Matière]] an [[donkel Energie]] ginn net am Standardmodell beschriwwen. Seng Aussoe féieren zu Widderspréch mat der allgemenger Relativitéitstheorie bei héijen Energien, wéi déi, déi beim [[Urknall]] opgetruede sinn. Zousätzlech mussen 18&nbsp;[[Parameter (Mathematik)|Parameteren]], deenen hir Wäerter net aus der Theorie ofgeleet kënne ginn, op Basis vun experimentelle Resultater bestëmmt ginn. Dat mécht de Modell zimmlech "flexibel" an e kann sech deemno, an engem gewësse Kader, den Observatiounen, déi tatsächlech gemaach gi sinn, upassen. == Geschicht == D'Iddi, datt all Matière aus elementaren Deelercher besteet, geet op d'mannst op dat 6. Joerhonnert v. C. zeréck. Am 19. Joerhonnert huet de [[John Dalton]] aus senger Aarbecht iwwer d'Stoichiometrie geschloss, datt all Element vun der Natur aus enger eenzeger Zort Deelercher besteet<ref>{{Citation|URL=http://sciexplorer.blogspot.com/2012/05/quasiparticles.html|Titel=Scientific Explorer: Quasiparticles|Gekuckt=22.05.2012|Auteur=Gale Martha|Familljennumm=|Virnumm=|Datum=22.05.2012|Wierk=Scientific Explorer|Editeur=|Sprooch=}}</ref>. D'Wuert [[Atom]], nom griichesche Wuert ἄτομος, atomos ("ondeelbar"), huet zënterhier déi klengst Partikel vun engem [[Element (Chimie)|chemeschen Element]] bezeechent. D'Physiker hunn allerdéngs séier entdeckt, datt d'Atomer net déi fundamentalst Deelercher sinn. Si sinn zesummegesat aus klengen Deelercher, den [[Elektron]]en, déi sech ëm den Atomkär befannen, de selwer aus [[Proton]]en an [[Neutron]]en zesummegesat ass. Ufanks vum 20. Joerhonnert goufen et grouss Fortschretter an der Nuklear- a Quantephysik mat der Entdeckung vun der [[Kärspaltung]] am Joer 1939 vum [[Lise Meitner]] (baséiert op Experimenter vum [[Otto Hahn]]) an der [[Kärfusioun]] am Joer 1932 vum [[Mark Oliphant]]. D'Entwécklung vun [[Deelerchesbeschleuniger]] nom [[Zweete Weltkrich]] huet et erméiglecht an den 1950er an 1960er Joren eng grouss Varietéit vun Deelercher z'entdecken. D'theoretesch Formuléierung vum Standardmodell ass wärend den 1970er Joren enstanen. D'Entdeckung vum Higgs Boson erlaabt de Konsens tëschent der Theorie an dem Experiment an d'Aktualiséierung am Joer 2014 vun der Tabell vun de Komponente vun der Matière déi 2005 bei Geleeënheet vum weltwäite Joer vun der Physik etabléiert gouf. == Elementardeelercher == === Vecteur-Bosonen: Wiesselwierkungsdeelercher === An der Physik si Wiesselwierkungen d'Weeër wéi Deelercher aner Deelercher beaflossen. Op makroskopeschem Niveau erlaabt den [[Elektromagnetismus]] Deelercher ënnertenaner via elektresch a magnéitesch Felder z'interagéieren. D'[[Gravitatioun]] erlaabt et, datt Partikele mat [[Mass (Physik)|Mass]] sech konform mat der Einstein-Theorie iwwert déi [[allgemeng Relativitéitstheorie]] géigesäiteg unzéien. Dem Standardmodell no enstinn déi Kräften duerch Matièresdeelercher, déi ënner sech aner Deelercher austauschen, allgemeng bezeechent als <nowiki>''kraaftvermëttlent Deelercher'' oder ''Austauschdeelercher''</nowiki>. Wann en Deelchen dat Kraaft vermëttelt, ausgetauscht gëtt, ass den Effekt op makroskopeschem Niveau gläichwäerteg mat enger Kraaft déi zwee vun hinne beaflosst. <!-- (ausgeklamert well schlecht verständlech), an et gesot, datt d'Austauschdeelchen d'Kraaft vermëttelt huet.--> Am Standardmodell gëtt d'Interaktioun vun de Matièresfelder duerch abstrakt (mathematesch) [[Eichsymmetrie]] beschriwwen, wouduerch de Standardmodell eng Eichtheorie ass. D'Eichgruppe vun dem SM sinn <math>U(1)_Y</math>, <math>SU(2)_L</math> an <math>SU(3)_c</math> . Déi jeeweileg Charge vun dëse Symmetrië sinn déi (schwaach) [[Hyperluedung]], de (schwaachen) [[Isospin]] an d'[[Faarfluedung]]. Déi dräi Wiesselwierkungen (elektromagnéitesch, schwaach a staark) déi zu den Interaktioune vun dem SM gehéieren entstinn aus dëse Gruppen. D'Eichbosone vum Standardmodell hunn all e Spin (wéi och Matièredeelercher). De Wäert vum Spin ass 1, demno befollege se net de [[Pauli- Ausschléissungsprinzip]], deen d'Fermionen aschränkt: [[Bosonen]] (z.&nbsp;B. Photonen) hunn also keng theoreetesch Limitt fir hir raimlech Dicht (Unzuel pro Volumen). * [[Photon]]e vermëttelen déi [[elektromagnéitesch Kraaft]] tëscht elektresch geluedenen Deelercher. De Photon huet Mass a gëtt gutt vun der Theorie vun der [[Quantenelektrodynamik]] beschriwwen. * D' W⁺, W^-, an Z Bosone vermëttelen déi [[schwaach Wiesselwierkung]] tëscht Deelercher vu verschiddene Zorten (all Quarken a Leptonen). Se si massiv, woubäi den Z Boson méi eng héich Mass huet wéi d'W^± Bosonen. Déi schwaach Wiesselwierkung vun de W^± Bosone wierkt nëmmen op lénkshänneg Partikelen a rietshänneg Antipartikelen. D'W^± Bosone droen eng elektresch Ladung vu +1 a -1 a koppele mat der elektromagnéitescher Interaktioun. Den elektresch neutralen Z Boson interagéiert mat béide lénkshändegen Deelercher an Antipartikelen. Dës dräi Eichbosonen zesumme mat de Photone kënnen zesummen als kollektiv Vermëttlung vun der [[elektroschwacher Wiesselwierkung]] gruppéiert ginn. * Déi aacht [[Gluonen]] vermëttelen déi [[staark Wiesselwierkung]] tëscht faarfgeluedenen Deelercher (de Quarken). Gluonen hu keng Mass. Déi aachtfach Villfalt vu Gluonen gëtt mat enger Kombinatioun vu Faarf- an Antifaarf-Luedungen (z.&nbsp;B. rout – antigréng) bezeechent. Well Gluonen eng effektiv Faarfluedung hunn, kënne se och ënnereneen interagéieren. Gluonen an hir Wiesselwierkunge gi mat der Theorie vun der [[Quantechromodynamik]] beschriwwen. === Fermionen: Matièredeelercher === Déi 12 Standardmodell-[[Fermionen]] an déi net-elementar Deelercher, déi aus hinnen zesummegesat sinn, sinn no Konventioun déi Deelercher, déi "Matière" genannt ginn. Fermionen hunn e Spin 1⁄2 an no dem Spin-Statistik-Theorème respektéieren si de Pauli Ausschléissungssprinzip. All Fermion huet en entspriechenden Antipartikel. Fermionen, déi der Faarfwiesselwierkung ënnerleien, gi "[[Quark (Physik)|Quark]]" genannt. Quarken droen och elektresch Luedung an e schwaachen Isospin. Déi aner Fermionen si "[[Lepton]]en" ''(liicht'' Deelercher). Zu hinne gehéieren déi dräi [[Neutrino]]en, déi och keng elektresch Luedung hunn, sou datt si nëmme vun der schwaacher Wiesselwierkung beaflosst ginn. [[Elektron]], [[Muon]] an [[Tau Lepton|Tau]] kënne wéinst hirer elektrescher Luedung och elektromagnéitesch wiesselwierken. Aus praktesche Grënn si souwuel d'Leptone wéi d'Quarken an dräi "Generatiounen" opgedeelt, all mat jee enger Koppel vun Deelercher. D'Deelercher vun enger Koppel ënnerscheede sech an hirem Behuele mat Bezuch op d' <math>SU(2)_L</math> -Grupp an domat an hirer elektresch schwaacher Interaktioun - besonnesch ervirzehiewe sinn hir ënnerschiddlech elektresch Luedungen. Gläichwäerteg Deelercher vu verschiddene Generatiounen hu bal identesch Eegenschaften, den däitlechsten Ënnerscheed ass d'Mass déi mat der Generatioun eropgeet. === Higgs Boson === Den Higgs Boson ass keng direkt Konsequenz aus enger Symmetriebetruechtung, vermëttelt dofir och keng Interaktioun am Sënn vum Standardmodell a gëtt net als Austauschdeelchen ugesinn. Den Higgs Boson gëtt awer "gebraucht" fir déi elektroschwaach <math>SU(2) \times U(1)</math> -Symmetrie ze briechen an doduerch dem Z an de W Bosonen hier [[Mass (Physik)|Massen]] ze ginn<ref>{{Citation|URL=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.13.508|Titel=Broken Symmetries and the Masses of Gauge Bosons|Gekuckt=23.01.2021|Auteur=Peter W. Higgs|Datum=19.10.1964|Wierk=Physical Review Letters|Säiten=508–509}}</ref>. De 4. Juli 2012 gouf an engem Seminär um [[CERN]] ugekënnegt, datt Experimenter um [[Large Hadron Collider]] e Boson fonnt hunn, deen an allen bis elo ënnersichten Eegenschaften dem Higgs Boson entsprécht<ref>{{Citation|URL=http://press.cern/press-releases/2012/07/cern-experiments-observe-particle-consistent-long-sought-higgs-boson|Titel=CERN experiments observe particle consistent with long-sought Higgs boson|Gekuckt=03.12.2024|archivedate=2017-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121031500/http://press.cern/press-releases/2012/07/cern-experiments-observe-particle-consistent-long-sought-higgs-boson}} Informatioun vum CERN vum 4.&nbsp;Juli 2012.</ref>. Dëst konnte weider Miessunge konfirméieren<ref>{{Citation|URL=http://press.cern/press-releases/2013/03/new-results-indicate-particle-discovered-cern-higgs-boson|Titel=New results indicate that particle discovered at CERN is a Higgs boson|Gekuckt=03.12.2024|archivedate=2017-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121095414/http://press.cern/press-releases/2013/03/new-results-indicate-particle-discovered-cern-higgs-boson}} Informatioun vum CERN vum 14.&nbsp;Mäerz 2013.</ref>. == Physik jenseits vum Standardmodell == De Standardmodell vun der Deelerchersphysik ka bal all deelchephysikalesch Observatiounen erklären déi bis elo gemaach goufen. Allerdéngs ass de Modell onkomplett, well d'gravitativ Wiesselwierkung net beschriwwe gëtt. Zousätzlech ginn et e puer oppe Froen an der Deelerchersphysik déi de Standardmodell net léise kann, wéi zum Beispill déi bestätegt, vun null verschidde, Mass vun den [[Neutrino]]en. Et gëtt eng Rei vun alternative Modeller, op Basis vun deenen den etabléierte Standardmodell erweidert ka ginn, fir e puer Problemer besser beschreiwen ze kënnen. Déi bekanntst Approche fir nei Modeller si Versich, déi dräi Wiesselwierkungen déi am Standardmodell optrieden an eng grouss vereenegt Theorie (GUT) ze kombinéieren. Esou Modeller enthalen dacks [[Supersymmetrie]], eng Symmetrie tëscht Bosonen a Fermionen. Eng aner Approche fir de Standardmodell z'erweideren ergëtt d'Theorië vun der [[Quantegravitatioun]]. Esou Approchen enthalen zum Beispill [[Stringtheorien]], déi och d'GUT Modeller enthalen, a Loop Quantegravitatioun. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Deelerchersphysik]] rf2avycqi5wrf12dcyr6af3if6w4x72 0 157699 2708760 2586273 2026-09-20T18:46:40Z Volvox 4050 - Commons 2708760 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie (Sportler) |Bild= }} De '''Carlos Percy Liza Espinoza''', gebuer de [[24. Mee]] [[2000]] zu [[Chimbote]], ass e [[peru]]anesche Foussballspiller op der [[Stiermer (Foussball)|Stiermer-Positioun]]<ref>{{Citation|URL=https://www.transfermarkt.com/percy-liza/profil/spieler/665113|Titel=Percy Liza - Player profile 2022|Gekuckt=16.01.2022|Wierk=www.transfermarkt.com|Sprooch=en}}</ref>. Zanter 2019 huet hien a senger Profiscarrière nëmme fir de [[Sporting Cristal]] gespillt<ref>{{Citation|URL=https://www.youtube.com/watch?v=7YqguMssnsY|Titel=DEBUT PROFESIONAL PERCY LIZA|Gekuckt=16.01.2022|Sprooch=en}}</ref>. {{Referenzen}} [[Kategorie:Gebuer 2000]] [[Kategorie:Spiller vun der peruanescher Foussballnationalekipp]] 2qq8ttg1zu2mwmgon0q1zl8edulqbo9 0 159059 2708713 2613145 2026-09-20T13:15:40Z GilPe 14980 2708713 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise|Numm=Luxembourg High Security Hub|Logo=|Typ= [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]]|Slogan=|Grënnungsdatum=01.08.2012|Sëtz=Parishaff<br>L-2315 Sennengerbierg<br>{{LUX}}|Leedung=Philippe Dauvergne<br><small>(President vum CA)</small>|Mataarbechter=|Branche=|Produit=|Ëmsaz=|Homepage=[https://lux-hsh.com/luxembourg/ lux-hsh.com]}} [[Fichier:Luxembourg Freeport, corridor.jpg|thumb|260px|E Gank am High Security Hub]] D''''Luxembourg High Security Hub''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] déi am Beräich vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg]] zanter 2014 eng [[Fräihandelszon]] bedreift<ref>De Firmegrupp besteet aus follgende Firmen: Luxembourg High Security Hub - Management Company (RCS: B170494), Luxembourg High Security Hub - Real Estate (RCS: B166785), Luxembourg High Security Hub - Holding (RCS: B164567)</ref>. Bis 2021 huet se '''Luxembourg Freeport'''<ref>The Luxembourg Freeport Management Company S.A.</ref> geheescht. == Gebai == D'Gebai mat 22.000 [[Quadratmeter|Meterkaree]] op 4 Stäck<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/business/schwarzes-loch-freeport-62dacc26de135b923613b391|Titel=Schwarzes Loch Freeport|Gekuckt=25.07.2022|Auteur=Marco Meng|Datum=22.07.2022 (an an der Drockversioun vum Wort vum 23./24. Juli 2022, S. 14)|Wierk=Luxemburger Wort|Editeur=www.wort.lu|Sprooch=de|archivedate=2022-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220725145342/https://www.wort.lu/de/business/schwarzes-loch-freeport-62dacc26de135b923613b391}}</ref> gouf vum Architektebureau 3BM3 entworf, d'Bannenariichtung ass vun der [[Johanna Grawunder]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.dezeen.com/2015/01/14/atelier-d-architecture-3bm3-luxembourg-freeport-concrete-storage-facility-tax-haven-artworks/|Titel=Atelier d'Architecture 3BM3 completes concrete tax haven|Gekuckt=25.07.2022|Datum=14.01.2015|Wierk=www.dezeen.com|Sprooch=en}}</ref>. Am Atrium ass e grousst Wandbild vum [[Portugal|portugiseschen]] Artist [[Vhils]] an enger vun de Bëtongswänn agravéiert<ref name=":0" />. D'Infrastruktur erlaabt de Stockage vu Konschtwierker an anere Wäertgéigestänn an Depoten an deenen d'[[Temperatur]] an d'[[Loftfiichtegkeet]] regléiert kënne ginn. D'Sécherheet vun der Anlag gëtt an éischter Linn duerch e System mat méi wéi 300 [[Iwwerwaachungskamera]]en assuréiert. Eng zousätzlech Sécherheetsinfrastruktur ass e [[Brandschutz]]system, deen de "[[Sauerstoff]] aus der [[Atmosphär vun der Äerd|Atmosphär]] suckelt", amplaz [[Waasser]] ze benotzen, dat Konschtwierker beschiedege kéint. D'Anlag ass vu Mauere mat [[Pickegen Drot|pickegem Drot]] ëmginn an déi véier Goldtresoren hu 50&nbsp;cm déck metallen Dieren. Et gëtt och véier speziell klimatiséiert Raim, an deene bis zu 700.000 Fläsche [[Wäin]] gelagert kënne ginn. == Proprietéit == [[Fichier:Yves_Bouvier.jpg|thumb|150px|Den Yves Bouvier, Grënner vun der Firma (2008)]] De Luxembourg High Security Hub deen 2012 op Staatsterrain gebaut gouf, gehéiert majoritär dem [[Schwäiz]]er [[Philanthropie|Philanthrop]] a Konschthändler [[Yves Bouvier]], deen och majoritär un de Fräihäfe vu [[Singapur (Republik)|Singapur]] a [[Genf|Genève]] bedeelegt ass. De Bouvier war eng vun dräi Persounen, déi am Februar 2015 zu [[Monaco]] wéinst Verdacht op Bedruch festgeholl goufen. {{Méi Info 1|Affär Bouvier}} == Kritik == 2018 hunn zwéin Deputéiert vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]], d'Ana Gomes an den Erny Regner de Lëtzebuerger Fräihafe wéinst Manktem un Transparenz kritiséiert. An hirer Analys iwwert [[Geldwäsch]] a [[Steierhannerzéiung]] an der [[Europäesch Unioun|EU]] tëscht 2015 an 2017 koume si an hirem Ofschlossrapport zur Konklusioun, datt Fräihandelszonen [[Offshore]]-Depoten ubidden, déi Geldwäsch a Steierhannerzéiung begënschtege kéinten. Déi sougenannt Bouvier Affär gouf och an enger Etüd vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] aus dem Joer 2018 ernimmt. Am Januar 2019 huet den [[Däitschland|däitschen]] Europadeputéierten Wolf Klinz e Bréif un de [[Jean-Claude Juncker]], deemolege [[President vun der Europäescher Kommissioun]] geschéckt, an huet gefrot datt Moossname missten ergraff gi fir sougenannt „Schlupflächer“, déi et erméiglechen Finanzkriminalitéit an der EU z'organiséieren, zouzemaachen<ref>{{Citation|URL=https://www.theartnewspaper.com/2019/01/31/european-commission-president-jean-claude-juncker-must-close-tax-loopholes-at-luxembourg-freeport-mep-says|Titel=European Commission president Jean-Claude Juncker must close tax loopholes at Luxembourg freeport, MEP says|Gekuckt=25.07.2022|Datum=31.01.2019|Wierk=The Art Newspaper - International art news and events}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.bbc.com/news/business-47626281|Titel=Juncker criticised over 'freeports'|Gekuckt=25.07.2022|Datum=20.03.2019|Wierk=BBC News|Sprooch=en}}</ref>. Aner Deputéiert hunn duerno gefuerdert fir Fräihandelszone bannent der EU zu verbidden. D'Management vum Fräihafen huet dës Virwërf awer bestridden an ë. a. betount datt et prioritär drëm geet fir d'[[Assurance|Assurancëprimmen]] erofzedrécken an net fir Steierhannerzéiung zu bedreiwen<ref>{{Citation|URL=https://delano.lu/article/delano_freeport-accused-shadiness-says-it-surpasses-eu-rules|Titel=Freeport accused of shadiness, says it surpasses EU rules|Gekuckt=25.07.2022|Wierk=delano.lu|Sprooch=en}}</ref>. == Gestioun == Am Mäerz 2020 huet de fréiere Lëtzebuerger [[Wirtschaftsministere vu Lëtzebuerg|Wirtschaftsminister]] [[Robert Goebbels]], dee vun 2015 u President vum [[Verwaltungsrot]] war<ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/9KRR7h|Titel=B170494 - Modification non statutaire|Gekuckt=26.07.2022|Datum=02.04.2015|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref>, säi Mandat néiergeluecht<ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/66xWRm|Titel=B170494 - Démission|Gekuckt=26.07.2022|Datum=02.03.2020|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref>, well e sech mam Yves Bouvier net eens gouf iwwert en zukünftegt Geschäftskonzept vun der Firma<ref name=":1" />. Zanter dem 21. Juli 2020 gëtt de Luxembourg High Security Hub vum [[Philippe Dauvergne]] presidéiert<ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/66xWRm|Titel=B170494 - Modification non statutaire de mandataires|Gekuckt=26.07.2022|Datum=29.07.2020|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat|Luxembourg Freeport|{{PAGENAME}}}} * Dan Wiroth, [https://www.rtl.lu/news/national/a/2127782.html Top Secret - E Bunker als gréisste "Safe" vu Lëtzebuerg], rtl.lu, 18.10.2023 {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] 2bjsjvtwh626map67xwdcbrv9ng3ijp 0 161639 2708761 2575574 2026-09-20T18:47:06Z Volvox 4050 - Commons 2708761 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie (Sportler) |Bild= }} De '''Jesús Abdallah Castillo Molina''', gebuer den [[11. Juni]] [[2001]] zu [[Callao]], ass e [[peru]]anesche [[Foussball]]spiller op der [[Mëttelfeld]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/658848|Titel=Jesús Castillo - Player profile 2023|Gekuckt=05.02.2023|Wierk=www.transfermarkt.com|Sprooch=en}}</ref> Zanter 2020 huet hien a senger Profiscarrière fir de [[Sporting Cristal]] gespillt.<ref>{{Citation|URL=https://www.leftbackfootball.com/home/2021/11/3/jess-castillo-sporting-cristals-well-rounded-midfield-presence|Titel=Jesús Castillo – Sporting Cristal's well-rounded midfied presence|Gekuckt=05.02.2023|Sprooch=en}}</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Castillo Jesus}} [[Kategorie:Spiller vun der peruanescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gebuer 2001]] lvydncrdnvywenoqv2twp1uldqswhi0 0 161660 2708819 2606799 2026-09-21T08:48:02Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708819 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} D''''Marie Schreiber''', gebuer de [[17. Abrëll]] [[2003]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Vëlossportlertin. Am Cyclo-Cross bei den Damme gëllt si, nieft der [[Christine Majerus]], als grouss Nowueshoffnung op héchstem Niveau. Si fiert zanter Mäerz 2023 fir d'Ekipp [[SD Worx]] aus Holland. ==Sportlech Karriär== D'Marie Schreiber huet an den 2020er-Joren, am Ufank nach bei de Junioren, schonn eng Rëtsch Top-10-Plaze bei internationale Cyclo-Crossen erausgefuer. De 5. November 2023 huet d'Marie Schreiber bei den europäeschen Cyclocross-Meeschterschaften zu [[Pont-Château]] (F) an der U23-Kategorie d'Sëlwermedail gewonnen.<ref>{{Citation|URL=https://www.cyclingnews.com/races/uec-cyclo-cross-european-championships-2023/u23-women/results/|Titel=2023 European Cyclo-cross Championships: Zoe Bäckstedt (GB) soars solo to Women’s U23 Title|Gekuckt=04.12.2023|Familljennumm=Fotheringham|Virnumm=Alasdair|Datum=05. November 2023|Sprooch=en}}</ref> An der Wanter-Saison 2023/24<ref>{{Citation|URL=https://www.cyclingnews.com/features/cyclocross-2023-2024-a-comprehensive-guide/|Titel=Cyclocross 2023-2024 - A comprehensive guide. The races, riders, bikes and gear to watch this season|Gekuckt=04.12.2023|Familljennumm=Weislo|Virnumm=Laura|Datum=11. Oktober 2023|Editeur=cyclingnews.com|Sprooch=en}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/michel-ries-schreit-teamkollegen-zum-sieg/1181910.html|Titel=Marie Schreiber ist Vize-Europameisterin. Ticker zur Radsport-Saison|Gekuckt=04.12.2023|Editeur=Wort.lu online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/radsport/marie-schreiber-steht-erstmals-auf-dem-weltcup-podium/4701579.html|Titel=Marie Schreiber steht erstmals auf dem Weltcup-Podium. Ticker zur Radsport-Saison|Gekuckt=04.12.2023|Datum=03.12.2023|Editeur=Wort.lu online|Sprooch=de}}</ref> geléngt et hir als U23-Fuererin weider reegelméisseg bei [[Weltcup]]- a [[Superprestige]]-Courssen Uschloss un d'Weltspëtzt bei der Elite am Cyclocross bei den Dammen ze fannen, wat vun der Fachpress net onbemierkt bleift<ref>{{Citation|URL=https://www.globalcyclingnetwork.com/racing/interviews/rising-stars-marie-schreiber-is-climbing-the-cyclo-cross-ladder-with-sd-worx|Titel=Rising star: Marie Schreiber is climbing the cyclo-cross ladder with SD Worx|Gekuckt=04.12.2023|Familljennumm=Price|Virnumm=Matilda|Datum=23. November 2023|Editeur=globalcyclingnetwork.com|Sprooch=en|Archiv-Datum=04.12.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20231204185152/https://www.globalcyclingnetwork.com/racing/interviews/rising-stars-marie-schreiber-is-climbing-the-cyclo-cross-ladder-with-sd-worx}}</ref>. An der Wanter-Saison 2024/25 geléngt hir eng éischt Victoire an der 5. Manche zu [[Hulst]] vun der UCI-Cyclocross-Weltcoupe. == Palmarès<ref>{{Citation|URL=https://www.procyclingstats.com/rider/marie-schreiber/2023|Titel=Marie Schreiber in procyclingstats.com|Gekuckt=04.12.2023|Sprooch=en}}</ref> == === Op der Strooss === ==== 2020 ==== * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften op der Strooss (Juniors) * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften am Contre-la-montre (Juniors) * {{0}}7. bei der [[Europameeschterschaft am Vëlossport 2020|Europameeschterschaft op der Strooss]] ==== 2021 ==== * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften op der Strooss (Juniors) * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften am Contre-la-montre (Juniors) * 23. bei den [[Europameeschterschaften am Vëlossport op der Strooss 2021|Europmeeschterschaften op der Strooss]] am Contre-la-montre. ==== 2022 ==== * {{0}}2. bei de Landesmeeschterschaften op der Strooss (U-23) * {{0}}2. bei de Landesmeeschterschaften am Contre-la-montre (U-23) * {{0}}33. bei [[Europameeschterschaften am Vëlossport op der Strooss 2022|Europmeeschterschaften op der Strooss]] ==== 2023 ==== Bei den U23-Dammen, am [[Team SD Worx]]<ref>{{Citation|URL=https://www.cyclingnews.com/news/sd-worx-sign-cyclocross-talent-marie-schreiber/|Titel=SD Worx sign cyclocross talent Marie Schreiber|Gekuckt=04. Dezember 2023|Familljennumm=Weislo|Virnumm=Laura|Datum=12. Januar 2023|Editeur=cyclingnews.com|Sprooch=en}}</ref><ref>https://teamsdworx.com/en/riders/marie-schreiber/</ref>: * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften op der Strooss * {{0}}2. bei de Landesmeeschterschaften am Contre-la-montre * 28. am [[Tour de l'Avenir Femmes]] (10. bei de beschte Jonken, 7. am Punkteklassement) * 94. an der [[La Vuelta Femenina 2023|Vuelta Femenina]]<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/marie-schreiber-ich-habe-gelitten-aber-es-war-fantastisch/1540996.html|Titel=Marie Schreiber: „Ich habe gelitten, aber es war fantastisch“. Luxemburgs talentierte Radfahrerin hat bei ihren ersten Einsätzen mit dem Team SD Worx wertvolle Erfahrungen gesammelt.|Gekuckt=05.12.2023|Familljennumm=Geimer|Virnumm=Joe|Datum=07.06.2023|Editeur=Wort.lu online|Sprooch=de}}</ref> **5. an der 1. Etapp (am Ekippenzäitfueren) ==== 2024 ==== * [[Fichier:Med 3.png|15px]] 3. bei den Europameeschterschaften am Contre la montre (Espoirs Dammen) zu Hasselt an der Belsch ===Am Cyclocross=== ==== Saison 2019/20 ==== Bei de Junior-Dammen: * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften * 9. bei der [[Cyclocross-Weltmeeschterschaften 2020|Weltmeeschterschaft am Cyclocross]] ==== Saison 2020/21 ==== * 2. an der [[UCI-Cyclocross-Weltcoupe]] ** 2. beim [[Cyclocross vun Tábor]] ==== Saison 2021/22 ==== Bei den U23-Dammen: * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften * 1. am Grand-prix de la Commune de Contern * 3. am [[Berencross]] zu [[Meulebeke]] an der Belsch (Elite C2) * 6. bei de [[Cyclocross-Weltmeeschterschaften 2022|Cyclocross-Weltmeeschterschaften]] zu [[Fayetteville]] an den USA<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/xxxx/1133143.html|Titel=Cyclocross-WM: Schreiber und der „ohrenbetäubende Lärm". Marie Schreiber analysiert ihren Auftritt, spricht über die Zukunft und ist ganz begeistert vom US-amerikanischen Publikum.|Gekuckt=05.12.2023|Familljennumm=Geimer|Virnumm=Joe|Datum=31.01.2022|Editeur=Wort.lu online|Sprooch=de}}</ref> * 7. bei de [[Cyclocross-Europameeschterschaften 2021|Cyclocross-Europameeschterschaften]] zu [[Wijster]] an Holland<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/schreiber/1127318.html|Titel=Cyclocross-EM: Marie Schreiber trifft auf ungewöhnliches Hindernis. Marie Schreiber belegt Platz sieben bei der Cyclocross-EM. Unterwegs muss sie gar kurz neben die Strecke.|Gekuckt=05.12.2023|Familljennumm=Geimer|Virnumm=Joe|Datum=07.11.2021|Editeur=Wort.lu online|Sprooch=de}}</ref> ==== Saison 2022/23 ==== Bei den U23-Dammen, am [[Tormans Cyclo Cross Team]]<ref>{{Citation|URL=https://tormanscx.be/members/marie-schreiber/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=04.12.2023 |Archiv-Datum=04.12.2023 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20231204222311/https://tormanscx.be/members/marie-schreiber/ }}</ref>: * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften * UCI Weltmeeschterschaft, [[Hoogerheide]] (NL): 5. Plaz<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/marie-schreiber-belegt-platz-fuenf/1188631.html|Titel=Cyclocross-WM: Marie Schreiber belegt Platz fünf. In Hoogerheide (NL) verhindert ein Sturz ein noch besseres Resultat der luxemburgischen Spitzenfahrerin.|Gekuckt=05.12.2023|Familljennumm=Thinnes|Virnumm=David|Datum=05.02.2023|Editeur=Wort.lu online|Sprooch=de}}</ref> * Internationaler GGEW Grand Prix Bensheim (Cyclocross): 1. Plaz * 4 Bikes Festival Cyclocross, Lützelbach: 1. Plaz * Azencross – Loenhout: 2. Plaz * 2. bei de [[Brumath Cross Days]] * Internationaler GGEW Grand Prix Bensheim (Cyclocross): 1. Plaz * 4 Bikes Festival Cyclocross, Lützelbach: 1. Plaz ==== Saison 2023/24 ==== * [[Fichier:MaillotLuxemburgo.PNG|20px]] Championne bei de Landesmeeschterschaften * 1. am [[Internationaler GGEW Grand Prix Bensheim]] * 1. beim Brumath Bike Festival by Lollier Ingénierie * 1. beim 4 Bikes Festival Cyclocross, Lützelbach * [[Fichier:Med 2.png|15px]] Sëlwermedail bei de [[Cyclocross-Europameeschterschaften 2023|Cyclocross-Europameeschterschaften]] zu [[Pontchâteau]] (U-23) * 2. am Kleeberg Cross * 4. an der [[Nacht van Woerden]]<ref>{{Citation |URL=https://cyclocross24.com/fr/race/15701/ |Titel=Klassementer vun der Nacht van Woerden |Gekuckt=2023-12-27 |archivedate=2024-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241207101336/https://cyclocross24.com/fr/race/15701/ }}</ref> * 5. bei der UCI Weltmeeschterschaft (U23) zu [[Tábor]]<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/marie-schreiber-ich-kam-nicht-mit-den-bedingungen-klar/7993804.html|Titel=Cyclocross-WM - Marie Schreiber: „Ich kam nicht mit den Bedingungen klar“|Gekuckt=5. Februar 2024|Auteur=Joe Geimer|Datum=4. Februar 2024|Sprooch=de}}</ref> [[File:2023 Scheldecross WU23 podium 3.jpg|thumb|um U23 Podium vum Scheldecross 2023 (lénks am Bild).]] * 9. am Generalklassement vun der [[UCI-Cyclocross-Weltcoupe 2023-2024]] **2. am Cross zu [[Flamanville]] **4. am Cross zu [[Dublin]] **5. am Cross zu [[Maasmechelen]] (1. bei den U23) **5. am Cross zu [[Hoogerheide]](2. bei den U23) **6. am [[Troyes Cyclocross]] (1. bei den U23) **6. am [[Cyclo-cross de la Citadelle]] zu Namouer (1. bei den U23) **8. am [[Scheldecross]] (2. vun den U23) **8. am [[Vestingcross]] (2. vun den U23) **8. am Cross zu [[Benudorm]] (1. bei den U23) **12. am [[Cyclocross Asper-Gavere]] *9. am Generalklassement vum [[Superprestige 2023-2024|Superprestige]] ** {{0}}6. am Cross zu [[Diegem]] ** {{0}}7. am Cross zu [[Heusden-Zolder]] ** {{0}}7. am [[Jaarmarktcross Niel|Jaarmarktcross]] zu [[Niel]] ** 11. am Cross zu [[Ruddervoorde]] ** 13. am [[Druivencross]] zu [[Overijse]] ==== Saison 2024/25 ==== [[File:2025 Liévin Cx Worlds - U23 Women Starters.jpg|thumb|D'U23-Dammen kuerz virum Startschoss vun der Cyclo-Cross-Weltmeeschterschaft 2025 zu Liévin ]] [[File:2025 Liévin Cx Worlds - Marie Schreiber.jpg|thumb|Ënnert den Aen vum Publikum, fiert d'Marie Schreiber ee vun den Hiwwelen um Parcours vun der Cyclo-Cross Weltmeeschterschaft 2025 zu Liévin erop. ]] [[File:Liévin 2025 podium F U23.jpg|thumb|U23 Podium op der WM 2025 zu Liévin]] *{{0}} 1. beim internationale Cyclocross zu Conter *{{0}} 1. beim Parkcross zu Maldegem * [[Fichier:Med 2.png|15px]] Sëlwermedail bei der [[Cyclocross-Weltmeeschterschaft 2025]] zu Liévin (U23) * [[Fichier:Med 2.png|15px]] Sëlwermedail bei de [[Cyclocross-Europameeschterschaften 2023|Cyclocross-Europameeschterschaften]] zu Pontevedra (U23) *{{0}}2. an der Nacht van Woerden * 6. an der [[UCI-Cyclocross-Weltcoupe 2024-2025]] **{{0}}1. am [[Vestingcross]] zu [[Hulst]] **{{0}}3. am [[Scheldecross]] zu [[Antwerpen]] **{{0}}3. am Cross zu [[Benidorm]] **{{0}}5. am [[Cyclocross de la Citadelle]] zu [[Namouer|Namur]] **{{0}}7. am Cross zu [[Dublin]] **{{0}}7. am Cross zu [[Zonhoven]] **{{0}}9. am Cross zu Gavere **{{0}}9. am Cross zu Maasmechelen ** 12. am Cross zu Dendermonde ** 18. am Cross zu Besançon ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schreiber Marie}} [[Kategorie:Gebuer 2003]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Vëlossportler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Landesmeeschteren am Vëlossport op der Strooss]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Landesmeeschteren am Cyclo-Cross]] 74wu7hesfl9h46pdiqxx1yjuw94lyty 0 162886 2708710 2679870 2026-09-20T13:11:57Z GilPe 14980 +Foto Verbreederungsaarbechten 2708710 wikitext text/x-wiki {{Infobox Statioun}} [[File:Luxembourg, Gare centrale tram stop 2026-09 (101).jpg|thumb|260px|Verbreederungsaarbechte vum Quai am September 2026]] '''Gare Centrale''' ass eng [[Halt]] op der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]] vum [[Stater Tram]]sreseau, déi den [[13. Dezember]] [[2020]] opgaangen ass. == Lag vun der Statioun == D'Statioun läit op der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Place de la Gare]] am [[Lëscht vun de Quartieren an der Stad Lëtzebuerg|Quartier]] [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], tëscht de Statioune [[Paräisser Plaz / Place de Paris (Tramshalt)|Paräisser Plaz / Place de Paris]] am [[Norden]] a [[Leschte Steiwer / Dernier Sol (Tramshalt)|Leschte Steiwer / Dernier Sol]] am [[Süden]]. {| class="wikitable centre" style="text-align:center; width:60%;" ! scope="col" style="width: 20%" |''Aus Richtung'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Halt virdrun'' ! colspan="3" scope="col" style="width: 20%" |''Linn'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Nächst Halt'' ! scope="col" style="width: 20%" |''A Richtung'' |- |[[Stadion (Tramshalt)|Stadion]] |[[Leschte Steiwer / Dernier Sol (Tramshalt)|Leschte Steiwer / Dernier Sol]] | style="background:#652D91;" |&nbsp; |[[Luxtram-Linn T1|{{BoxArrondi|'''T1'''|#652D91 |White|#652D91}}]] | style="background:#652D91;" |&nbsp; | [[Paräisser Plaz / Place de Paris (Tramshalt)|Paräisser Plaz / Place de Paris]] | [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]] |} D'Statioun läit direkt bei der [[Gare Lëtzebuerg]], no där s'och genannt ass. == Infrastruktur == D'Statioun huet 2 Gleiser mat jeeweils engem säitleche Quai an ass mat Tramshaisercher an elektroneschen Informatiounspanneauen ekipéiert. S'ass fir [[Persoun mat ageschränkter Mobilitéit|Persoune mat ageschränkter Mobilitéit]] accessibel. Vu Mëtt Juni 2026 bis Dezember 2026 gëtt d'Tramshalt ëmgebaut; ë.&nbsp;a. gëtt d'Plattform a Richtung Zentrum méi breet gemaach, an d'Waardehaisercher komme méi an d'Mëtt stoen.<ref>{{Citation|Titel=Facelifting für die Tramhaltestelle am Hauptbahnhof|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/facelifting-fuer-die-tramhaltestelle-am-hauptbahnhof/151137912.html|Wierk=Wort.lu|Datum=11.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref> Bei der Statioun gëtt et eng [[bikebox]] fir [[Vëlo]]en ofzestellen an eng [[Vel'oH!]]-Statioun. Et huet een Uschloss op [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] an [[Régime général des transports routiers|RGTR]]-Buslinnen (Halten: ''Gare Centrale'' a ''Gare Rocade'') gradewéi op national an international Zuchlinnen. == Biller == <gallery widths=280px heights=200px caption="D'Tramshalt"> Luxembourg City railway station 2022-12 ---1.jpg Luxembourg, Gare centrale tram stop (103).jpg Luxembourg, Gare centrale tram stop (105).jpg </gallery> == Kuckeswäertes an der Ëmgéigend == <gallery widths=280px heights=200px> Luxembourg City railway station 2023-02 (102).jpg|d'[[Gare Lëtzebuerg]] Luxembourg, Poste Gare (104).jpg|d'[[Postgebai op der Stater Gare|Postgebai op der Gare]] Luxembourg, Cité de la sécurité sociale (103).jpg|d'[[Cité de la sécurité sociale]] Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (3).jpg|de Buer vum 30. Joresdag vum [[Réimesch Traitéen|Traité vu Roum]] </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Aktuell Departen op dëser Statioun: **[https://www.vdl.lu/fr/se-deplacer/en-bus/horaires-et-depart-en-temps-reel/lignes/T1/1/1616833 Richtung Stadion] **[https://www.vdl.lu/fr/se-deplacer/en-bus/horaires-et-depart-en-temps-reel/lignes/T1/2/1616834 Richtung Findel] {{Navigatioun Tramshalte vum Stater Tram}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Halte vum Stater Tram]] [[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]] to0xbigm8kacuxhk35ij6p5rmlhio0b 0 162935 2708716 2666455 2026-09-20T13:23:54Z GilPe 14980 /* Kuckeswäertes an der Ëmgéigend */ +Foto Busgare 2708716 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Tramshalt um Héienhaff|de Lieu-dit an de fréieren Haff|Héienhaff}} {{Infobox Statioun}} '''Héienhaff P+R''' ass eng [[Halt]] op der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]] vum [[Stater Tram]]sreseau, déi den 2. Mäerz 2025 opgaangen ass. S'ass en Deel vum [[Pôle d'échange Héienhaff]]. == Lag vun der Statioun == D'Statioun läit beim [[Autobunnsverdeeler]] ''Sennengerbierg,'' südlech vun der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn A1]] an ëstlech vun der [[Nationalstrooss 1]], um [[Sennengerbierg]] an der [[Gemeng Nidderaanwen]]. Se läit tëscht de Statioune [[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]] am Westen a [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]] am Süden. {| class="wikitable centre" style="text-align:center; width:60%;" ! scope="col" style="width: 20%" |''Aus Richtung'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Halt virdrun'' ! colspan="3" scope="col" style="width: 20%" |''Linn'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Nächst Halt'' ! scope="col" style="width: 20%" |''A Richtung'' |- |[[Stadion (Tramshalt)|Stadion]] |[[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]] | style="background:#652D91;" |&nbsp; |[[Luxtram-Linn T1|{{BoxArrondi|'''T1'''|#652D91 |White|#652D91}}]] | style="background:#652D91;" |&nbsp; | [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]] | [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]] |} D'Statioun läit an der Géigend vum [[Flouernumm|Flouer]] ''[[Héienhaff]]'', no deem se och genannt ass. E provisoresche [[Parkplaz#Park and ride|Park and Ride]] nieft der Statioun ass den 28. Abrëll 2025 opgaangen. An de Joren duerno ass geplangt e [[Parkhaus]] an eng grouss [[Busgare]] do opzeriichten. == Infrastruktur == D'Statioun huet 2 Gleiser mat jeeweils engem säitleche Quai an ass mat Tramshaisercher an elektroneschen Informatiounspanneauen ekipéiert. S'ass fir [[Persoun mat ageschränkter Mobilitéit|Persoune mat ageschränkter Mobilitéit]] accessibel. Bei der Statioun gëtt et eng [[bikebox]] fir [[Vëlo]]en ofzestellen, an et huet een Uschloss op [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] an [[Régime général des transports routiers|RGTR]]-Buslinnen (Halt: Senningerberg Héienhaff PE). == Biller == <gallery widths=280px heights=200px caption="D'Tramshalt"> Niederanven, Héienhaff P+R tram stop (104).jpg Niederanven, Héienhaff P+R tram stop (105).jpg Niederanven, Héienhaff P+R tram stop (106).jpg </gallery> == Kuckeswäertes an der Ëmgéigend == <gallery widths="280px" heights="200px"> Niederanven, gare routière Héienhaff (101).jpg |de Schantje vun der Busgare Héienhaff (September 2026) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Aktuell Departen op dëser Statioun: **[https://www.vdl.lu/fr/se-deplacer/en-bus/horaires-et-depart-en-temps-reel/lignes/T1/1/2633803 Richtung Stadion] **[https://www.vdl.lu/fr/se-deplacer/en-bus/horaires-et-depart-en-temps-reel/lignes/T1/2/2633804 Richtung Findel] {{Navigatioun Tramshalte vum Stater Tram}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Heienhaff (Tramshalt)}} [[Kategorie:Halte vum Stater Tram]] [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] lhsnpei942o60bdtwoj28ewbqf3ayqu 0 163874 2708795 2657716 2026-09-20T21:33:53Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2708795 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Joint meeting with the Members of the Standing Committee, the Members of the Luxembourg delegation to the OSCE PA and the Members of the Committee on Foreign and European Affairs, Cooperation, Immigration and Asylum, 25 March 2019 - 2.jpg|thumb|300px|Eng Partie Deputéiert an der [[Chamber]] am Kader vun enger OSCE PA Reunioun am Mäerz 2019]] En '''Deputéierten''', deels och nach '''Parlamentarier''' oder '''Volleksvertrieder''', ass eng Persoun déi bei enger [[Wal (Politik)|Wal]] vun de stëmmberechtegte Wieler an e [[Parlament]] gewielt gouf. D'Deputéiert gi fir eng begrenzt Zäit ([[Legislatur]]) gewielt a se hunn an de meeschte Länner eng juristesch [[Immunitéit]], d.&nbsp;h. datt se net strofrechtlech verfollegt kënne ginn, ausser et besteet eng speziell Prozedur fir d'Immunitéit opzehiewen. Wéinst dem Prinzip vun der Immunitéit kënne se dowéinst grondsätzlech net fir Aussoe verantwortlech gemaach ginn, déi se am Parlament gemaach hunn. Fir hiert Mandat kréie se normalerweis eng finanziell Entschiedegung. A verschiddene politesche Systemer, mussen d'Deputéiert fir d'éischt [[Vereedegung|vereedegt]] ginn, ier se hiert Mandat untriede kënnen. An engem [[Zweekummersystem]] ass en Deputéierte gemenkerhand e Member vum Ënnerhaus („niddreg Chamber“) iwwerdeems d'Membere vum Uewerhaus („héich Chamber“) en aneren Titel hunn, wéi z.&nbsp;B. [[Senator]] (a [[Frankräich]], der [[Belsch]] oder den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]) oder [[Lord]] (an [[England]]). == Situatioun zu Lëtzebuerg == Dat nationaalt Parlament zu Lëtzebuerg, d'[[Chamber]], besteet aus 60 Deputéierten aus am ganze véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]]: 7 Deputéiert aus dem [[Walbezierk Osten|Bezierk Osten]], 9 aus dem [[Walbezierk Norden|Norden]], 21 aus dem [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] an der 23 aus dem [[Walbezierk Süden|Süden]]. D'Deputéiert ginn all fënnef Joer bei de [[Chamberwalen|Chamberwale]] gewielt<ref>Art. 121 vum Walgesetz</ref>. D'Mandat vun den nei gewielten Deputéiert fänkt mat der éischter Sëtzung vun der Chamber un, d.&nbsp;h. den drëtten [[Dënschdeg]] no de Chamberwalen<ref>Ibid. Art. 122</ref>. An der selwechter Sëtzung hält och d'Mandat vun den Deputéierten aus der vireger Legislatur, op<ref>Ibid. Art. 123</ref>. === Konditioune fir kënnen Deputéierten ze ginn === Fir sech bei de Chamberwalen als Deputéierte wielen ze loossen, muss ee follgend Konditiounen erfëllen<ref>Ibid. Art. 127</ref>: # Lëtzebuerger oder Lëtzebuergerin sinn; # iwwer déi biergerlech a politesch Rechter verfügen; # um Dag vun der Wal op d'mannst uechtzéng Joer al sinn; # am Grand-Duché wunnen. Net berechtegt fir Deputéierten ze ginn, sinn<ref>Ibid. Art. 128</ref>: # Persounen deenen d'Walrecht duerch eng Verurteelung entzu gouf; # Leit déi wéinst enger penaler Verurteelung vun der Wal ausgeschloss sinn. === Incompatibilitéiten === Net kompatibel mam Deputéierte-Mandat si follgend Funktiounen<ref>Ibid. Art. 129</ref>: * Fonctionnaire, Employé oder Aarbechter beim [[Staat]], engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]], enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]], engem [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Gemengesyndikat]] oder der [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] * Member vun der [[Regierung]] oder dem [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]]<ref>Art. 65 vun der Constitutioun</ref> * Member vum [[Cour des comptes|Rechnungshaff]] oder der [[Magistratur]], Finanzbeamten oder Comptabel beim Staat a Beruffszaldot<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/lu/dfunktioun-vun-den-deputeierten|Titel=D'Funktioun vun den Deputéierten|Gekuckt=17.10.2023|Wierk=Chambre des députés du grand-duché de Luxembourg|Editeur=www.chd.lu|Sprooch=lb|archivedate=2023-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231018110635/https://www.chd.lu/lu/dfunktioun-vun-den-deputeierten}}</ref>. Wann en Deputéierten eng Funktioun oder eng Plaz unhëlt, déi net mat sengem Mandat kompatibel ass, verléiert en ''d'office'' säin Deputéiertemandat. Membere vum der Chamber däerfe weeder matenee [[Bestietnes|bestuet]], nach bis den zweete Grad matenee Famill sinn. Am Fall wou se zesumme gewielt ginn, gëtt geloust wien an d'Chamber opgeholl gëtt<ref>Art. 131 vum Walgesetz</ref>. === Finanziell Entschiedegung<ref name=":0">Ibid. Art. 126</ref> === Wärend sengem Mandat kritt en Deputéierten eng järlech Entschiedegung am Wäert vun 375 [[Index-Punkt]]en, déi op der Basis vun de Paie vun de Staatsbeamte gerechent ginn. D'Hallschent vun der Entschiedegung ass fir Representatiounskäschten an dowéinst [[steier]]fräi. De [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] kritt nach 300 zousätzlech steierfräi Index-Punkte fir Representatiounskäschten. Den Deputéierte kritt och fir seng Presenz an enger Chamber- oder Kommissiounssëtzung eng Indemnitéit („Presenz-Jeton“) vu 15 [[Euro]] (gerechent op den [[Index vun de Konsumpräisser|Index]] 100). Am Kader vu senge Missiounen huet all Deputéierten och Entschiedegungen zegutt fir Deplacementer an Iwwernuechtungen am Ausland. Wann den d'Deputéierte Personal astellt, kann e bis e gewësse Plaffong d'Käschte rembourséiert kréien. Den Deputéierten dee beim Staat, op enger Gemeng oder engem ëffentlechen Etablissement eng Plaz hat, déi net mam Deputéierte-Mandat kompatibel ass, kritt vum Staat eng speziell Pensioun bezuelt. === Politesche Congé<ref name=":0" /> === D'Deputéiert déi am Privatsecteur schaffen, d'[[Independant]]en an déi, déi net schaffen, hunn Urecht op e [[politesche Congé]] vun héchstens 20 Stonnen d'Woch. Se kënnen deemno fräigestallt ginn, fir Aufgaben am Zesummenhang mat hirem politesche Mandat auszeüben. Dozou zielt ë.&nbsp;a. d'Deelhuelen un de Sëtzunge vun der Chamber oder de politeschen oder techneschen Aarbechtsgruppen, gradewéi d'Virbereede vun deene Sëtzungen. Wärend dem politesche Congé kënnen d'Deputéiert aus dem Privatsecteur hir Aarbechtsplaz verloosse fir hiert Mandat auszeüben, se kréien awer weiderhin hir Pai a profitéieren och vun de Virdeeler am Zesummenhang mat hirer berufflecher Aktivitéit. D'Chamber rembourséiert dem Patron de Betrag vun der Bruttopai (bis op e gewësse Plaffong), plus de Bäiträg fir d'[[Sozialversécherung zu Lëtzebuerg|Sozialversécherungen]]. D'Independanten an déi, déi net schaffen, kréie vun der Chamber e forfaitaire Stonneloun. === Strofverfollgung === Wéinst der parlamentarescher Immunitéit kann en Deputéierte fir seng Aussoen, Meenungen a Votten, déi en am Kader vu senger Funktioun als Deputéierte gemaach huet, weder zivil- nach strofrechtlech verfollegt ginn. == Kuckt och == * [[:Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert|Lëtzebuergesch Deputéiert]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Members of the Chamber of Deputies of Luxembourg|Lëtzebuergesch Deputéiert}} * Walgesetz « ''[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Loi électorale du 18 février 2003, telle qu'elle a été modifiée]'' », op legilux.lu, gekuckt de 17. Oktober 2023 * Lëtzebuerger Constitutioun « [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/constitution/1868/10/17/n1 Constitution du Grand-Duché de Luxembourg] », op legilux.lu, gekuckt de 17. Oktober 2023 {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Parlamenter]] [[Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg]] kiqt51tp9n4z8ukunw4ryrj6ciob07x 0 164589 2708774 2622553 2026-09-20T20:07:37Z Volvox 4050 /* Um Spaweck */ Commons verbessert 2708774 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeo}} {{Infobox Séi}} De '''Baikalséi''' ({{Ru}}о́зеро Байка́л ''osero Baikal'', [[Burjatesch]] Байгал ''Bajgal'') ass e [[Séi]] a [[Sibirien]], am [[Asien|asiateschen]] Deel vu [[Russland]]. E läit an de [[Südsibiresch Bierger|Südsibiresche Bierger]], op der Grenz tëscht dem [[Oblast Irkutsk]] am [[Westen]] an [[Norden]] an der Republik [[Burjatien]] am [[Osten]] a [[Süden]]. Ronderëm leie Biergketten, dorënner d'[[Baikalbierger]], d'[[Bargusinbierger]] an d'[[Ulan-Burgassy-Bierger]]. De Baikalséi huet eng [[Fläch]] vun 31.722&nbsp;km² an ass mat 1.642&nbsp;m<ref>op der déifster Plaz, déi 1983 vum [[Leonid Kolotilo]] entdeckt gouf</ref> den déifsten, mat méi wéi 25 Millioune Joer den eelsten an och mat 23.615,39&nbsp;km³ Volume de waasserräichste [[Séisswaasser]]séi op der [[Äerd]]<ref>{{Citation|URL=https://whc.unesco.org/fr/list/754/|Titel=Lac Ba&iuml;kal|Gekuckt=03.12.2023|Auteur=UNESCO Centre du patrimoine mondial|Wierk=UNESCO Centre du patrimoine mondial|Sprooch=fr}}</ref>. Den Numm Baikal kënnt vum [[Mongolesch]]en „''Baïgal'' “ (Natur). Zanter 1996 zielt d'Baikal-Regioun zum UNESCO-[[Weltierwen]]. 336 Flëss an eng Abberzuel Baache lafen an de Baikalséi, déi gréisst dovu sinn déi [[Idewescht Angara]], d'[[Selenga]] an de [[Bargusin (Floss)|Bargusin]]. Säin Offloss, d'[[Angara]], leeft iwwer de [[Jenisséi]] an d'[[Karamier]] vum [[Arkteschen Ozean|Polarmier]]. Am Baikalséi sinn 22 gréisser Inselen, wouvun [[Olchon]] mat enger Fläch vu 730&nbsp;km² déi gréisst ass. [[Fichier:Sunset on Lake Baikal.jpg|mini|Sonnenuntergang auf dem See]] Ënner den Uertschafte ronderëm de Séi sinn: {{Div col|cols=2}} * [[Babuschkin]] – um Südostufer * [[Baikalsk]] – am Süden * [[Baikalskoje]] – am Nordwesten * [[Chuschir (Irkutsk)|Chuschir]] – op der Insel [[Olchon]] * [[Irkutsk]] – op der [[Angara]] (60&nbsp;km flossof) * [[Listwjanka]] do wou d'Angara aus dem Baikalséi leeft * [[Nischneangarsk]] – um Nordwupp, Verwaltungszentrum vum Rajons Sewerobaikalsk * [[Selenginsk]] – am Südosten, um Mündungsdelta vun der [[Selenga]] * [[Sewerobaikalsk]] – um Nordwestufer, vis-à-vis vum Alaf vun der [[Iewescht Angara|Ieweschter Angara]] * [[Sljudjanka]] – am Südwesten * [[Ust-Bargusin]] – am Osten um Afloss vum Bargusin. {{Div col end}} Eng Zweedrëttel vun de ronn 1.500 Déieren- an 1.000 Planzenaarte sinn [[endemismus|emndeemesch]]. Den Asteroid vun der bannenzeger [[Haaptasteroidenceinture]] [[(2776) Baikal]] ass nom Séi genannt. == Literatur == * Tatjana Wassiljewna Kuschtewskaja: ''Der Baikal. Geschichte und Geschichten rund um den Baikalsee''. Wostok, Berlin 2009. ISBN 978-3-932916-36-6. * Bodo Thöns: ''Den Baikalsee entdecken: die blaue Perle Sibiriens''. Trescher, Berlin 2004; 2., aktualisierte Auflage 2007, ISBN 978-3-89794-100-7. * Heike Mall, Roger Just: ''Baikal. See und Region. Reisehandbuch''. Reise-Know-How, Bielefeld 2005; 2., aktualisierte Auflage 2007, ISBN 978-3-8317-1546-6. * Klaus Bednarz: ''Ballade vom Baikalsee'' Europa, München/Wien 1998, ISBN 3-203-75504-1. * Sylvain Tesson: ''In den Wäldern Sibiriens. Tagebuch aus der Einsamkeit.'' Btb, München 2016, 3. Auflage, ISBN 978-3-442-71343-1. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Séien a Russland]] [[Kategorie:Weltnaturierwen]] [[Kategorie:Sibirien]] h6kru7mv2piytjrzmfxcdi05k8xo7ec 14 166242 2708754 2514722 2026-09-20T18:38:18Z Volvox 4050 2708754 wikitext text/x-wiki {{KategorieBox|An dëser '''[[Wikipedia:Kategorien|Kategorie]]''' fannt Dir all Artikelen zu den Déieren aus der Famill vun den '''[[Apidae]]''', déi et op der lëtzebuergescher Wikipedia ze liese gëtt.}} {{Commonscat|Apidae}} [[Kategorie:Hymenoptera]] hqvgt9y0ia8nivra1pyqdglefg7b4uc 0 167849 2708773 2611397 2026-09-20T20:06:26Z Volvox 4050 /* Kuckt och */ Commons verbessert 2708773 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Mammalian vulvas 1.jpg|thumb|Baussenzeg weibleche Geschlechtsorganer vu verschiddene [[Mamendéier]]en: [[Haushond|Hond]], [[Päerd|Mier]], [[Kaz]], [[Mënsch]] ([[Fra]]).]] [[Fichier:Mammal penis 1.jpg|thumb|Baussenzeg männlech Geschlechtsorganer vu verschiddene [[Mamendéier]]en: Hond, [[Hengscht]], [[Richardson-Ziesel]], Mënsch ([[Mann]]).]] E '''Geschlechtsorgan''' ([[Latäin|lat.]]: ''organum genitale''), '''Fortplanzungsorgan''' oder '''Reproduktiounsorgan''', bei den Déieren an dem Mënsch och nach '''Sexualorgan''', '''Geschlechtsdeel''', '''Genital''', oder einfach '''Geschlecht''' genannt, ass en [[Organ (Biologie)|Organ]] vun de [[Liewewiesen]] mat zwee oder méi [[Geschlecht]]er. Seng Funktioun steet am Zesummenhang mat der Fortplanzung.<ref>DocCheck Flexikon: [https://flexikon.doccheck.com/de/Geschlechtsorgan ''Geschlechtsorgan'']</ref> == Geschlechtsorganer jee no Liewewiesen== === Beim Mënsch === {{Méi Info 2|Geschlechtsorganer bei der Fra|Geschlechtsorganer beim Mann}} Beim Mënsch ënnerscheet een tëscht de baussenzege Geschlechtsorganer (bei der Fra sinn dat d'[[Vulva]] a beim Mann de [[Penis]] an de [[Skrotum]]) an de bannenzege Geschlechtsorganer (bei der Fra zum Beispill de [[Vagin]] an den [[Uterus]] a beim Mann d'[[Hoden]]). === Déieren === {{Kapitel Info feelt}} === Planzen === {{Kapitel Info feelt}} == Kuckt och == {{Commonscat|Titel=Geschlechtsorganer}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Geschlechtsorganer| ]] fw8238ovbje79vjlwpdpdnn09bmtp68 0 170348 2708762 2653870 2026-09-20T18:48:11Z Volvox 4050 - Commons 2708762 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Barry Sloane''', gebuer '''Barry Paul Sloan'''{{Sic}} den [[10. Februar]] [[1981]] zu [[Liverpool]] an [[England]], ass e [[Vereenegt Kinnekräich|britteschen]] Televisiounsschauspiller. Hien huet seng Karriär am Tëleesfilm ''[[In His Life: The John Lennon Story]]'' (2000) ugefaangen<ref>https://web.archive.org/web/20140906074302/http://www.matchesfashion.com/mens/the-style-report/new-season-now-issue/shoot/barry-sloane</ref>. De Barry Sloane gouf besonnesch wéinst de Rollen als Seriemäerder ''[[Niall Rafferty]]'' an der Tëleesserie ''[[Hollyoaks]]'' (2007–08)<ref>https://www.digitalspy.com/soaps/hollyoaks/a80138/2181-niall-arrives-in-the-village/</ref><ref>https://www.digitalspy.com/soaps/hollyoaks/a102659/barry-sloane-niall-rafferty-hollyoaks/</ref> an als ''Aiden Mathis'' a ''[[Revenge (Televisiounsserie)|Revenge]]'' (2012–14)<ref>https://web.archive.org/web/20120814082652/https://tvline.com/2012/07/10/revenge-season-2-barry-sloane/</ref><ref>https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/revenges-barry-sloane-star-abcs-682161/</ref><ref>https://deadline.com/2012/10/barry-sloane-upped-to-regular-on-abcs-revenge-358630/</ref> bekannt. 2009 ass hien an der Roll als ''Troy Whitworth'' am erfollegräichen Theaterstéck ''[[Jerusalem (Theaterstéck)|Jerusalem]]'' opgetrueden. ''Jerusalem'' gouf am [[Royal Court Theatre]] zu London an um [[Broadway-Theateren|Broadway]] gewisen<ref>https://www.broadwayworld.com/article/Meet-the-Cast-of-JERUSALEM-Day-15-Barry-Sloane-20110330#.U68hm12t-o8</ref>. An der Computerspillindustrie ass de Barry Sloane och wäit bekannt fir säin Optrëtt als Kapitän [[Captain Price|John Price]] an der Spillserie ''[[Call of Duty]]'', wou hien als Synchronspriecher a [[Motion Capture|Motion-Capture]]-Duersteller beaarbecht huet. Fir seng Roll als ''Captain Price'' am Computerspill ''[[Call of Duty: Modern Warfare (Computerspill 2019)|Call of Duty: Modern Warfare]]'' (2019) gouf hie fir ee [[BAFTA Games Awards|BAFTA Games Award]] nominéiert<ref>https://web.archive.org/web/20200527101051/https://www.bafta.org/games/awards/bafta-games-awards-nominations-and-winners-2020#PERFORMER%20IN%20A%20LEADING%20ROLE</ref>. == Säi Wierk == === Filmographie (Auswiel) === {{Div col|cols=2}} * 2000: ''[[In His Life: The John Lennon Story]]'' (Tëleesfilm) * 2002–03: ''[[Brookside (Televisiounsserie)|Brookside]]'' (Tëleesserie, 87 Episoden) * 2004–11: ''[[Holby City]]'' (Tëleesserie, 9 Episoden) * 2007: ''[[The Mark of Cain (Film 2007)|The Mark of Cain]]'' * 2007–09: ''[[Hollyoaks]]'' (Tëleesserie, 85 Episoden) * 2008: ''[[Hollyoaks Later]]'' (Tëleesserie, 4 Episoden) * 2010: ''[[DCI Banks]]'' (Tëleesserie, 2 Episoden) * 2012–14: ''[[Revenge (Televisiounsserie)|Revenge]]'' (Tëleesserie, 45 Episoden) * 2013: ''[[Penthouse North]]'' * 2014: ''[[Noah (Film 2014)|Noah]]'' * 2015: ''[[The Whispers (Televisiounsserie)|The Whispers]]'' (Tëleesserie, 13 Episoden) * 2015–17: ''[[Longmire (Televisiounsserie)|Longmire]]'' (Tëleesserie, 10 Episoden) * 2015: ''[[Saints & Strangers]]'' (Tëleesserie, 2 Episoden) * 2016: ''[[Shameless (US-amerikanesch Televisiounsserie)|Shameless]]'' (Tëleesserie, 2 Episoden) * 2017–18: ''[[Six (Televisiounsserie)|Six]]'' (Tëleesserie, 18 Episoden) * 2019: ''[[L.A.'s Finest]]'' (Tëleesserie, 7 Episoden) * 2019: ''[[Bluff City Law]]'' (Tëleesserie, all Episoden) * 2022: ''[[Litvinenko (Televisiounsserie)|Litvinenko]]'' (Tëleesserie, all Episoden) * 2022–24: ''[[The Bay (Televisiounsserie)|The Bay]]'' (Tëleesserie, 18 Episoden) * 2023: ''[[The Company You Keep (Televisiounsserie)|The Company You Keep]]'' (Tëleesserie, 5 Episoden) * 2024: ''[[Passenger (Televisiounsserie)|Passenger]]'' (Tëleesserie, 6 Episoden) {{Div col end}} === am Theater === * 2009–11: ''[[Jerusalem (Theaterstéck)|Jerusalem]]'' (als Troy Whitworth) * 2023–24: ''Boys From The Blackstuff'' (als [[Yosser Hughes]]) === an de Computerspiller === * 2019: ''[[Call of Duty: Modern Warfare]]'' * 2022: ''[[Call of Duty: Modern Warfare II]]'' * 2023: ''[[Call of Duty: Modern Warfare III]]'' == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Sloane Barry}} [[Kategorie:Brittesch Schauspiller an der Computerspillindustrie]] [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Englesch Theaterschauspiller]] __NOTOC__ sdu5u8dt343a2vgtp5byns2wedgk3r0 0 170697 2708714 2659163 2026-09-20T13:17:00Z ~2026-50886-87 73250 ... 2708714 wikitext text/x-wiki {{Infobox Planzen | Numm = Molbier | An anere Sproochen = | Bild =Bieszczady Flora.jpg | Bildtext = Molbier (''Vaccinium myrtillus'') | Räich = [[Planzeräich]] | Ofdeelung = [[Bléieplanzen]] | Klass = [[Magnoliopsida]] | Uerdnung = [[Ericales]] | Famill = [[Ericaceae]] | Gattung = [[Vaccinium]] | Wëssenschaftlechen Numm = Vaccinium myrtillus | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}} }} [[Fichier:Illustration Vaccinium myrrtillus0.jpg|mini|upright|Molbier (Illustratioun).]] D''''Molbier''' (''Vaccinium myrtillus'') ass eng [[Aart (Biologie)|Aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Molbieren]] (''Vaccinium'') bannent der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Ericaceae]]. Gemenkerhand gi sowuel d'Friichte wéi och den Trausch op deem se wuessen, ''Molbier'' genannt. == Nimm == Alternativ, vereelzt oder lokal Varianten fir den Numm zu Lëtzebuerg si ''Monbier, Morbier, Motbier'', a laanscht d'Musel ''Welen'' a ''Wéilen''<ref>[[Henri Klees]]: ''Luxemburger Pflanzennamen''. Institut grand-ducal, Section de de linguistique, de folklore et de toponymie: Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. VIII. Luxemburg 1972, S.43.</ref>. == Beschreiwung == Den Trausch gëtt 10 bis 60&nbsp;cm héich an huet vill kleng, gréng Äschtercher, déi no uewe wuessen. D'grasgréng Blieder sinn 2 bis 3&nbsp;cm laang, an eeërfërmeg bis elliptesch. D'gréngelzeg bis roudelzeg Bléien, déi eng 4 bis 6&nbsp;mm laang Kroun hunn, kommen am Abrëll/Mee eraus. D'Friichte gi vu Juli bis an de September zeideg. Se sinn da schwaarzblo, mat engem Duerchmiesser vu maximal engem Zentimeter. Am Spéitsummer kréien d'Blieder hir Hierschtfaarwen; se ginn donkelrout. Am Wanter verléiert den Trausch seng Blieder. E ka bis zu 30 Joer al ginn. Duerch eng [[vegetativ Vermeerung]] a Form vun Ausleefer kann eng Planz "indirekt" nach méi al ginn an dobäi bis zu ettlechen 1000&nbsp;m² bedecken. D'Wuerzele gi bis zu 1 Meter déif. == Habitat == [[Fichier:Blaubeerwald.jpg|mini|Kiferbësch mat Molbiertraisch.]] [[Fichier:Vaccinium myrtillus Südheide im Herbstlaub (1).jpg|mini|Molbierhecken am Hierscht.]] D'Molbier ass [[Palearktis|palearktesch]], mat Schwéierpunkt an den temperéierten an nordeschen Zone vun [[Eurasien]], verbreet a wiisst bis op eng Héicht vun ëm déi 2.200 m. Et wiisst am Hallefschiet, dacks a Kiferebëscher oder an Heedlandschaften, op saueren, närstoff- a basenaarme Biedem. == Verwäertung == Molbier ka frësch giess ginn, oder an der Kiche verwäert ginn, z. B. op Taarten oder als Gebeess gekacht. Fir et ze plécken, gëtt et speziell "Kämm", mat deenen een duerch d'Traisch fiert, an d'Bier sou an eng ugebaut Këscht fält. Dobäi geroden awer och net zeideg Friichten, Blieder an Äscht mat dran. Molbier stäerkt den Immunsystem, wierkt antibakteriell, antiviral an antimykotesch an hëlleft Wonnen ze heelen. D'Anthocyanen (déi déi routmof Faarf maachen) wierken als Antioxidanten/Radikalfänger<ref>Steffen Guido Fleischhauer, Jürgen Guthmann, Roland Spiegelberger: ''Essbare Wildpflanzen 200 Arten bestimmen und verwenden''. 17. Aufl. AT Verlag 2015. ISBN 978-3-03800-886-6.</ref>. D'Molbierzorten, déi een an de Supermarchéë fënnt, sinn do dergéint Zuuchtformen, déi ursprénglech aus Amerika kommen (''Vaccinium corymbosum''). == Um Spaweck == {{Commonscat|Vaccinium myrtillus}} * [https://www.awl.ch/heilpflanzen/vaccinium_myrtillus/heidelbeere.htm Die Heidelbeere als Heilpflanze] am Heilpflanzenlexikon. {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Ericaceae]] [[Kategorie:Flora zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Heelplanzen]] [[Kategorie:Uebst]] cl7qi00vhxx5tr1vgri8a5tlgey1q3h 0 172973 2708759 2652175 2026-09-20T18:45:11Z Volvox 4050 - Commons 2708759 wikitext text/x-wiki {{SkizzChimie}} {{Infobox Element |Positioun = Image manquante 2.svg |Elementkategorie = [[Superactinoid]]en }} '''Unbiunium''' ([[Elementsymbol|Symbol]] '''Ubu''') ass en aktuell<ref>Stand: November 2025</ref> hypotheetescht [[Element (Chimie)|cheemescht Element]] mat der [[Uerdnungszuel]] 121; et gëtt och als '''[[Eka (Chimie)|Eka]]-[[Actinium]]''' bezeechent. Am [[Periodesystem vun den Elementer]] läit et tëscht den zwéin hypotheeteschen Elementer ₁₂₀[[Unbinilium]] an ₁₂₂[[Unbibium]]. Den Numm ass den temporäre [[Systemateschen Elementsnumm|systemateschen Numm]] vun der [[International Union of Pure and Applied Chemistry|IUPAC]] a steet fir déi dräi Zifferen (''Un-bi-uni-ium'') vu senger [[Uerdnungszuel|Atomnummer]]. Well et keng natierlech [[Isotop|Isotope]] gëtt, misst et als éischt kënschtlech duerch [[Kärreaktioun]] produzéiert ginn. Am erweiderte Periodesystem (dat baussent dem „normalen“ Periodesystem läit) gehéiert et formell zu de [[Superactinoid]]en. == Kuckt och == * [[Systemateschen Elementsnumm]] vun der IUPAC {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Cheemesch Elementer]] [[Kategorie:Transactinoiden]] odvvzqasr393ivlxfpdpbcic5c4cqfy 0 172997 2708758 2652176 2026-09-20T18:44:50Z Volvox 4050 - Commons 2708758 wikitext text/x-wiki {{SkizzChimie}} {{Infobox Element |Positioun = Image manquante 2.svg |Elementkategorie = [[Transactinoid]]en }} '''Unbibium''' ([[Elementsymbol|Symbol]] '''Ubb''') ass en aktuell<ref>Stand: November 2025</ref> hypotheetescht [[Element (Chimie)|cheemescht Element]] mat der [[Uerdnungszuel]] 122. Am [[Periodesystem vun den Elementer]] läit et tëscht den zwéin hypotheeteschen Elementer ₁₂₁[[Unbiunium]] an ₁₂₃[[Unbitrium]]. Den Numm ass den temporäre [[Systemateschen Elementsnumm|systemateschen Numm]] vun der [[International Union of Pure and Applied Chemistry|IUPAC]] a steet fir déi dräi Zifferen (''Un-bi-tri-um'') vu senger [[Uerdnungszuel|Atomnummer]]. Well et keng natierlech [[Isotop|Isotope]] gëtt, misst et mol fir d'éischt kënschtlech mat enger [[Kärreaktioun]] produzéiert ginn. Am erweiderte Periodesystem (dat baussent dem „normalen“ Periodesystem läit) gehéiert et formell zu de [[Transactinoid]]en. == Kuckt och == * [[Systemateschen Elementsnumm]] vun der IUPAC {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Cheemesch Elementer]] [[Kategorie:Transactinoiden]] [[Kategorie:Superactinoiden]] ginsgbmi8synrgzxvtaa3thpe2lot4i 0 173195 2708769 2687926 2026-09-20T18:52:39Z Volvox 4050 - Commons 2708769 wikitext text/x-wiki {{Infobox Televisiounsserie |Plakat = |Produktiounsland= |Éischt Folleg = [[11. Juli]] [[2025]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] |Dauer = 45 bis 57 Minutten |Originalsprooch = |Follgen = 10 |Iddi = [[Clyde Phillips]] |Produzent = Adam Brightman<br>Judson Schwartz |Haaptacteuren = [[Michael C. Hall]]: ''Dexter Morgan''<br>[[Uma Thurman]] als ''Charley''<br>[[Jack Alcott]]: ''Harrison Morgan''<br>[[David Zayas]] als Angelo „Angel“ Batista<br>[[James Remar]]: ''Harry Morgan''<br>[[Ntare Guma Mbaho Mwine]]: ''Blessing''<br>[[Kadia Saraf]]: ''Det. Wallace''<br>[[Dominic Fumusa]]: ''Melvin Oliva'' }} '''Dexter: Resurrection''' ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Kriminalfilm|Krimi]] [[Televisiounsserie]], déi zanter dem 11. Juli 2025 diffuséiert gëtt. De [[Michael C. Hall]] spillt de [[Seriemäerder]] Dexter Morgan, wéi schonn an der Orignalserie [[Dexter (Televisiounsserie)|Dexter]] an [[Dexter: New Blood]]. D'Iddi fir d'Serie ass vum [[Clyde Phillips]] an d'Titelmusek ass vum [[Rolfe Kent]]. == Beschreiwung == {{Kapitel Info feelt}} == Prequel == [[Dexter: New Blood]] war d'Virgängerserie, déi vun 2021 bis 2022 gelaf ass. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Dexter}} [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsserien]] [[Kategorie:Televisiounsserien am 21. Joerhonnert]] nheejkr8u44obqpd7z40vwqjn7ref0q 0 173404 2708790 2685987 2026-09-20T20:47:21Z Robby 393 Elo mat de Liewensdaten inklusiv Quelenl an de Referenzen + Kategorien 2708790 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Schoulmeeschter Pierre Flammang|aner Leit mat deem Numm|Pierre Flammang}} {{skizz}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Flammang''', gebuer den [[13. Februar]] [[1870]] zu [[Chrëschtnech]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I232832&tree=deltgen Pierre Flammang] op www.luxracines.lu</ref>, a gestuerwen den [[9. Abrëll]] [[1941]] zu [[Alzeng]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/d8j9qx/pages/10/articles/DTL906?search=Flammang%2520Peter|Titel=Avis Mort. 2|Gekuckt=2026-09-20|Datum=1941-04-10|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 10|Sprooch=fr}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Schoulmeeschter]]. Hie war vun [[1890]] bis [[1925]], Schoulmeeschter zu [[Alzeng]].<ref>Informatioun um Stroosseschëld</ref> Zu Alzeng gouf eng Strooss nom Pierre Flammang genannt.<ref>[http://g-o.lu/3/mhLy Rue Pierre Flammang] op geoportail.lu.</ref> == Gielercher == {{OCCMA|(Promotion 1883)}}[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rc/1883/04/24/n1/jo (Promotioun 1883)] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Flammang Pierre}} [[Kategorie:Gebuer 1870]] [[Kategorie:Gestuerwen 1941]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Médaille en argent de l'ordre de la couronne de chêne]] h4uqjv9mw8ai2ow4311g0imf33orcrr 0 174753 2708772 2665814 2026-09-20T18:54:49Z Volvox 4050 - Commons 2708772 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei |Regie=[[Jon Turteltaub]] |Dréibuch=[[Dean Georgaris]]<br>[[Jon Hoeber]]<br>[[Erich Hoeber]] |Fotografie=[[Tom Stern]] |Format={{2,35:1}} |Faarf= |Faarftechnik= |Musek=[[Harry Gregson-Williams]] |Schnëtt=[[Steven Kemper]] |Produzent=[[Lorenzo di Bonaventura]] |Produktiounsgesellschaft=Warner Bros. Pictures |Haaptacteuren=[[Jason Statham]] als Jonas Taylor<br>[[Li Bingbing]] als Suyin Zhang<br>[[Rainn Wilson]] als Jack Morris<br>[[Ruby Rose]] als Jaxx Herd<br>[[Winston Chao]] als Dr. Minway Zhang<br>[[Cliff Curtis]] als James „Mac“ Mackreides<br>[[Shuya Sophia Cai]] als Meiying<br>[[Page Kennedy]] als DJ<br>[[Robert Taylor (Schauspiller, 1963)|Robert Taylor]] als Dr. Heller<br>[[Ólafur Darri Ólafsson]] als The Wall<br>[[Jessica McNamee]] als Lori<br>[[Masi Oka]] als Toshi }} '''The Meg''' ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum [[Jon Turteltaub]] aus dem Joer 2018 mam [[Jason Statham]] an der Haaptroll. D'Fortsetzung [[Meg 2: The Trench]] koum 2023 an d'Kinoen. == Ëm wat geet et am Film? == {{Kapitel Info feelt}} == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]] [[Kategorie:US-amerikanesch Science-Fictionfilmer]] [[Kategorie:Filmer 2018]] [[Kategorie:Filmer vum Jon Turteltaub]] 12mfbbwq3suo4owg7mv75tr0690rsxd 0 176550 2708767 2688867 2026-09-20T18:51:44Z Volvox 4050 - Commons 2708767 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}} '''Payconiq International S.A.''' ass eng Entreprise mat Sëtz zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], déi eng mobil Bezuel- a Bezuelveraarbechtungsplattform entwéckelt. Si ass zu Lëtzebuerg an an der [[Belsch]] aktiv. Zënter Oktober [[2023]] steet d'Entreprise ënner der Kontroll vun der ''European Payments Initiative'' (EPI). Payconiq gouf am Ufank vun der [[ING Bank]] ënnerstëtzt. Spéiderhi koumen och déi belsch Banken [[KBC Bank]] a [[Belfius]] derbäi. Dat éischt ''Minimum-Viable-Product'' (MVP) gouf [[2015]] an der Belsch op de Marché bruecht. Déi mobil App bitt Bezuelméiglechkeeten an den dräi [[Benelux]]-Länner un. Si kann op verschidde Manéieren integréiert ginn, ënner anerem als eegestänneg [[App]], als Integratioun an eng Bank-App oder iwwer aner Léisungen. Bis Enn 2026 soll Payconiq mat der europäescher Bezuelplattform [[Wero]] ersat ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/digitale-bezuelsystem-wero-soll-payconiq-ersetzen-889422146|Titel=Vu Juli un: Digitale Bezuelsystem Wero soll Payconiq ersetzen|Gekuckt=31.07.2026|Auteur=Marlène Clement, Serge Pauly|Datum=06.01.2026|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] dtun52n1ijjcy65x2iafgnphyia5u5b 2708768 2708767 2026-09-20T18:52:00Z Volvox 4050 - Autoritéitskontroll 2708768 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}} '''Payconiq International S.A.''' ass eng Entreprise mat Sëtz zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], déi eng mobil Bezuel- a Bezuelveraarbechtungsplattform entwéckelt. Si ass zu Lëtzebuerg an an der [[Belsch]] aktiv. Zënter Oktober [[2023]] steet d'Entreprise ënner der Kontroll vun der ''European Payments Initiative'' (EPI). Payconiq gouf am Ufank vun der [[ING Bank]] ënnerstëtzt. Spéiderhi koumen och déi belsch Banken [[KBC Bank]] a [[Belfius]] derbäi. Dat éischt ''Minimum-Viable-Product'' (MVP) gouf [[2015]] an der Belsch op de Marché bruecht. Déi mobil App bitt Bezuelméiglechkeeten an den dräi [[Benelux]]-Länner un. Si kann op verschidde Manéieren integréiert ginn, ënner anerem als eegestänneg [[App]], als Integratioun an eng Bank-App oder iwwer aner Léisungen. Bis Enn 2026 soll Payconiq mat der europäescher Bezuelplattform [[Wero]] ersat ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/digitale-bezuelsystem-wero-soll-payconiq-ersetzen-889422146|Titel=Vu Juli un: Digitale Bezuelsystem Wero soll Payconiq ersetzen|Gekuckt=31.07.2026|Auteur=Marlène Clement, Serge Pauly|Datum=06.01.2026|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] 2h4nyqoww9ut6gn0gurdvbwslck246q 14 177075 2708755 2704226 2026-09-20T18:38:31Z Volvox 4050 2708755 wikitext text/x-wiki {{KategorieBox|An dëser '''[[Wikipedia:Kategorien|Kategorie]]''' fannt Dir all Artikelen zu den Déieren aus der Famill vun den '''[[Echinasteridae]]''', déi et op der lëtzebuergescher Wikipedia ze liese gëtt.}} {{Commonscat|Echinasteridae}} [[Kategorie:Spinulosida]] ianhgzn1440szifw0mrdftt15p5kghv 14 177076 2708756 2704228 2026-09-20T18:39:35Z Volvox 4050 2708756 wikitext text/x-wiki {{KategorieBox|An dëser '''[[Wikipedia:Kategorien|Kategorie]]''' fannt Dir all Artikelen zu den Déieren aus der Uerdnung vun de '''[[Spinulosida]]''', déi et op der lëtzebuergescher Wikipedia ze liese gëtt.}} {{Commonscat|Spinulosida}} [[Kategorie:Asteroidea]] 6qe6k6nfu4x39kgn0kg32eftnyomka6 14 177077 2708757 2704229 2026-09-20T18:40:27Z Volvox 4050 2708757 wikitext text/x-wiki {{KategorieBox|An dëser '''[[Wikipedia:Kategorien|Kategorie]]''' fannt Dir all Artikelen zu den Déieren aus der Klass vun den '''[[Asteroidea]]''', déi et op der lëtzebuergescher Wikipedia ze liese gëtt.}} {{Commonscat|Asteroidea}} [[Kategorie:Echinodermata]] 2swjrxqze4uv24ybqa6q1ih4czfg6p4 0 177120 2708751 2705175 2026-09-20T18:34:27Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Motorrieder]] ewechgeholl; [[Kategorie:Motoen]] derbäigesat 2708751 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} [[File:Whizzer 150cc side valve 1947.jpg|thumb|right|400px|[[Whizzer]] 150cc side valve, deen 1947 vum [[Pierre Didier]]<ref>Cf. https://www.industrie.lu/whizzer.html</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] zesummegebaut gouf (Maschinn Nr. 77378)]]E '''Motorrad''', och nach kuerz '''Moto''' genannt, ass en eespueregt [[Gefier]] mat zwee [[Rad|Rieder]] dat vun engem [[Motor]] ugedriwwe gëtt, an op deem eng oder zwou Persounen transportéiert kënne ginn. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Motoen| ]] [[Kategorie:Gefierer]] 3wiclh6zm30gydijxy819j0fv7z0vzx 0 177122 2708752 2705066 2026-09-20T18:34:44Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Motorrieder]] ewechgeholl; [[Kategorie:Motoen]] derbäigesat 2708752 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin}} '''Black Wolves MC''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuerg]]esche [[Association sans but lucratif|Veräin ouni Gewënnzweck]], deen den [[30. Abrëll]] [[2008]] gegrënnt gouf an ënnert der Nr. F7586 am [[Registre de commerce et des sociétés]] ugemellt gouf a säi Sëtz an der [[Gemeng Déifferdeng]] huet. De Virgängerveräin war eng Association de fait, déi am Mee 1993 ënnert dem Numm '''Black Wolves Motor Touring''' gegrënnt gouf. De Veräin huet als Ziler, Fans vu [[Motorrad|Motoen]] beieneen ze bréngen, den Austausch tëschent de Membere ze fërderen, Aktivitéiten ronderëm d'Motorrad ze organiséieren, wéi Ausflich, Motostreffen, Concerten an aner Manifestatiounen, an d'Sensibiliséieren op d'Sécherheet um Moto. ==Um Spaweck== {{Autoritéitskontroll}} *https://blackwolvesmc.lu/, Internetsäit vum Veräin [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Motoen]] ial3rf1fcwnczf6ydi2bz2djw30z8dh 0 177173 2708814 2708450 2026-09-21T08:27:54Z Puscas 735 ..... 2708814 wikitext text/x-wiki {{Cycling race/infobox|Q137399558}} Den '''Tour de Luxembourg 2026''' (offiziell: ''Škoda Tour de Luxembourg 2026'') war déi 86. Editioun vum [[Tour de Luxembourg]]. E gouf vum 16. bis den 20. September 2026 gefuer a bestoung aus 5 Etappen, op engem Parcours vu 709,3&nbsp;km. Depart an Arrivée waren an der [[Stad Lëtzebuerg]] E stoung um Kalenner vun der [[UCI ProSeries 2026]] an der Kategorie 2.Pro. == Ekippen == 11 Ekippe waren um Depart: {{Cycling race/listofteams|Q137399558}} <!-- == Etappen== {{Cycling race/listofstages|Q137399558}} == Oflaf== === 1. Etapp=== {{Cycling race/stageclassification|Q137399558}} {{Cycling race/generalclassification|Q137399558}} === 2. Etapp === {{Cycling race/stageclassification|Q137399558}} {{Cycling race/generalclassification|Q137399558}} === 3. Etapp=== {{Cycling race/stageclassification|Q137399558}} {{Cycling race/generalclassification|Q137399558}} === 4. Etapp === {{Cycling race/stageclassification|Q137399558}} {{Cycling race/generalclassification|Q137399558}} === 5. Etapp=== {{Cycling race/stageclassification|Q137399558}} --> == Schlussklassementer == === Generalklassement um Enn=== {{Cycling race/generalclassification|Q137399558}} === Biergklassement=== {{Cycling race/mountainsclassification|Q137399558}} === Klassement no Punkten=== {{Cycling race/pointsclassification|Q137399558}} === Klassement Beschte Jonken === {{Cycling race/bestyoungclassification|Q137399558}} === Klassement no Ekippen === {{Cycling race/teamsclassificationbytime|Q137399558}} == Lëscht vun de Coureuren == {{Cycling race/startlist|Q137399558}} {{Referenzen}} == Um Spaweck== * [https://skodatour.lu/ Websäit vum Skodatour] {{Navigatioun Tour de Luxembourg}} [[Kategorie:Tour de Luxembourg|2026]] [[Kategorie:Vëlossport 2026]] [[Kategorie:UCI ProSeries 2026]] 288bupggcc6mu0grdh85ymsdixsmu6q 0 177183 2708742 2708600 2026-09-20T18:21:58Z Volvox 4050 2708742 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Ha Tinh in Viet Nam.svg|thumb|Lag]] '''Khánh Hòa''' ass eng '''Provënz''' am südleche [[Trung Bộ|Mëttelvietnam]]. Se läit op der Küst vum [[Südchineesescht Mier|Südchineesesche Mier]] a grenzt zanter der Verwaltungsreform vun 2025 un d'Provënzen [[Provënz Đắk Lắk|Đắk Lắk]] a [[Provënz Lâm Lâm Đồng|Đồng]]. D'Provënz ass 2025 duerch d'Fusioun vun den deemolege Provënze Khánh Hòa an [[Provënz Ninh Thuận|Ninh Thuận]] entstanen. [[Nha Trang]] ass d'Prefecture. == Administrativ Andeelung == D'Provënz ass a 65 Verwaltungsunitéiten um Gemengenniveau agedeelt: 48 Gemengen (''xã''), 16 Stadtbezierker (''phường'') an 1 Sonnerzon (''đặc khu'').<ref name=":1"> [https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/sap-xep-dvhc-danh-sach-65-xa-phuong-dac-khu-cua-tinh-khanh-hoa-119250622215745256.htm Danh sách 65 xã, phường, đặc khu của tỉnh Khánh Hòa.] Báo điện tử Chính phủ 04.08.2025.</ref> ;Déi 48 Gemenge sinn: {{div col|cols=3}} * Anh Dũng * Bác Ái * Bác Ái Đông * Bác Ái Tây * Bắc Khánh Vĩnh * Bắc Ninh Hòa * Cà Ná * Cam An * Cam Hiệp * Cam Lâm * Công Hải * Đại Lãnh * Diên Điền * Diên Khánh * Diên Lạc * Diên Lâm * Diên Thọ * Đông Khánh Sơn * Hòa Trí * Khánh Sơn * Khánh Vĩnh * Lâm Sơn * [[Mỹ Sơn]] * Nam Cam Ranh * Nam Khánh Vĩnh * Nam Ninh Hòa * Ninh Hải * Ninh Phước * Ninh Sơn * Phước Dinh * Phước Hà * Phước Hậu * Phước Hữu * Suối Dầu * Suối Hiệp * Tân Định * Tây Khánh Sơn * Tây Khánh Vĩnh * Tây Ninh Hòa * Thuận Bắc * Thuận Nam * Trung Khánh Vĩnh * Tu Bông * Vạn Hưng * Vạn Ninh * Vạn Thắng * Vĩnh Hải * Xuân Hải {{div col end}} ;Déi 16 Stadbezierker sinn:{{div col|cols=3}} * Ba Ngòi * Bắc Cam Ranh * Bắc Nha Trang * Bảo An * Cam Linh * [[Cam Ranh]] * Đông Hải * Đông Ninh Hòa * Đô Vinh * Hòa Thắng * Nam Nha Trang * [[Nha Trang]] * Ninh Chử * Ninh Hòa * [[Phan Rang-Tháp Chàm|Phan Rang]] * Tây Nha Trang {{Div col end}} ;D'Sonnerzon ass: * Trường Sa == Galerie == <gallery> Nha Trang skyline.jpg|Nha Trang PonNagarChamTowers.jpg|Po Nagar-Tierm aus der Champa-Zeit Po Klong Garai.jpg|Tempelanglag Po Klong Garai Doc Let Beach.jpg|SPlage Doc Le Suối Ba Hồ 25.jpg|Baach Ba Hồ Nha Phu lagoon at Ninh Hòa district.jpeg|Landschaft Sunrise on the banks of Dinh river in Ninh Hoa.jpeg|Landschaft </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Khanh Hoa}} [[Kategorie:Provënzen am Vietnam]] [[Kategorie:Provënz Khánh Hòa| ]] eaxk9082gyv6xio5n45hhm51jt15sqr 2708744 2708742 2026-09-20T18:24:38Z Volvox 4050 2708744 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Ha Tinh in Viet Nam.svg|thumb|Lag]] D''''Provënz Khánh Hòa''' ass eng Provënz am südleche [[Trung Bộ|Mëttelvietnam]]. Se läit op der Küst vum [[Südchineesescht Mier|Südchineesesche Mier]] a grenzt zanter der Verwaltungsreform vun 2025 un d'Provënzen [[Provënz Đắk Lắk|Đắk Lắk]] a [[Provënz Lâm Lâm Đồng|Đồng]]. D'Provënz ass 2025 duerch d'Fusioun vun den deemolege Provënze Khánh Hòa an [[Provënz Ninh Thuận|Ninh Thuận]] entstanen. [[Nha Trang]] ass d'Prefecture. == Administrativ Andeelung == D'Provënz ass a 65 Verwaltungsunitéiten um Gemengenniveau agedeelt: 48 Gemengen (''xã''), 16 Stadtbezierker (''phường'') an 1 Sonnerzon (''đặc khu'').<ref name=":1"> [https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/sap-xep-dvhc-danh-sach-65-xa-phuong-dac-khu-cua-tinh-khanh-hoa-119250622215745256.htm Danh sách 65 xã, phường, đặc khu của tỉnh Khánh Hòa.] Báo điện tử Chính phủ 04.08.2025.</ref> ;Déi 48 Gemenge sinn: {{div col|cols=3}} * Anh Dũng * Bác Ái * Bác Ái Đông * Bác Ái Tây * Bắc Khánh Vĩnh * Bắc Ninh Hòa * Cà Ná * Cam An * Cam Hiệp * Cam Lâm * Công Hải * Đại Lãnh * Diên Điền * Diên Khánh * Diên Lạc * Diên Lâm * Diên Thọ * Đông Khánh Sơn * Hòa Trí * Khánh Sơn * Khánh Vĩnh * Lâm Sơn * [[Mỹ Sơn]] * Nam Cam Ranh * Nam Khánh Vĩnh * Nam Ninh Hòa * Ninh Hải * Ninh Phước * Ninh Sơn * Phước Dinh * Phước Hà * Phước Hậu * Phước Hữu * Suối Dầu * Suối Hiệp * Tân Định * Tây Khánh Sơn * Tây Khánh Vĩnh * Tây Ninh Hòa * Thuận Bắc * Thuận Nam * Trung Khánh Vĩnh * Tu Bông * Vạn Hưng * Vạn Ninh * Vạn Thắng * Vĩnh Hải * Xuân Hải {{div col end}} ;Déi 16 Stadbezierker sinn:{{div col|cols=3}} * Ba Ngòi * Bắc Cam Ranh * Bắc Nha Trang * Bảo An * Cam Linh * [[Cam Ranh]] * Đông Hải * Đông Ninh Hòa * Đô Vinh * Hòa Thắng * Nam Nha Trang * [[Nha Trang]] * Ninh Chử * Ninh Hòa * [[Phan Rang-Tháp Chàm|Phan Rang]] * Tây Nha Trang {{Div col end}} ;D'Sonnerzon ass: * Trường Sa == Galerie == <gallery> Nha Trang skyline.jpg|Nha Trang PonNagarChamTowers.jpg|Po Nagar-Tierm aus der Champa-Zeit Po Klong Garai.jpg|Tempelanglag Po Klong Garai Doc Let Beach.jpg|SPlage Doc Le Suối Ba Hồ 25.jpg|Baach Ba Hồ Nha Phu lagoon at Ninh Hòa district.jpeg|Landschaft Sunrise on the banks of Dinh river in Ninh Hoa.jpeg|Landschaft </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Khanh Hoa}} [[Kategorie:Provënzen am Vietnam]] [[Kategorie:Provënz Khánh Hòa| ]] eo63ew6rclc8niipwwkll8ayk6pufqd 14 177184 2708746 2708570 2026-09-20T18:25:53Z Volvox 4050 2708746 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Provënzen am Vietnam|Khánh Hòa]] kus92il93acl4w5vg1w0wvijdzuga5u 14 177185 2708740 2708571 2026-09-20T18:20:06Z Volvox 4050 De(n) Volvox huet d'Säit [[Kategorie:Vietnameesesch Provënzen]] op [[Kategorie:Provënzen am Vietnam]] geréckelt: Wéi déi aner Lännerkategorië fir Provënzen och 2708571 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Vietnam]] nlvguchb1ld2f5u4wnapd1ue9z9875s 2708747 2708740 2026-09-20T18:27:40Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Provënzen]] derbäigesat 2708747 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Vietnam]] [[Kategorie:Provënzen|Vietnam]] 0v4tdgla1r11zlg4rqvx8dkvv94eiun 2708748 2708747 2026-09-20T18:27:59Z Volvox 4050 2708748 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Vietnam]] [[Kategorie:Provënzen|Vietnam]] b8l2u19o97trr02v2das0rxiqzx5jac 14 177187 2708738 2708580 2026-09-20T18:17:06Z Volvox 4050 2708738 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Vietnameesesch Provënzen]] oo3tjbs92v7f30x747lv0ei7eyp92ys 2708745 2708738 2026-09-20T18:25:31Z Volvox 4050 2708745 wikitext text/x-wiki {{Kategorie}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Provënzen am Vietnam|Quang Binh]] oabj1l5fs09mcnyqielfjv999anznj0 0 177193 2708720 2708663 2026-09-20T14:54:37Z Skyttea 1260 2708720 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Guy Marson''', gebuer de [[25. November]] [[1953]] zu [[Beetebuerg]]<ref> Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 332/333 (28.11.1953), p. 8. [https://persist.lu/ark:70795/gdkrzmcqt/pages/8/articles/DIVL534 Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>, a gestuerwen den [[12. September]] [[2026]] zu [[Ettelbréck]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der Famill.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Mykologie|Mykolog]]. Vu sengem Beruff hier war de Guy Marson Maschinist bei der Eisebunn ([[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]]). Hie war awer virun allem e begeeschterte Mykolog, dee sech national an international en Numm gemaach huet. De Guy Marson war Grënnungsmember vum ''Groupe de recherche mycologique'', an deem sech am Hierscht 1983 eng Rei vu lëtzebuergesche [[Pilzeräich|Champignonsspezialisten]] zesummefonnt hunn. Dëse Grupp funktionéiert nach haut als Aarbechtsgrupp vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois]] (SNL).<ref> Massard, J.A., 2015. La Société des naturalistes luxembourgeois de 1890 à 2015. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 116, p. 191.</ref> De Guy Marson figuréiert op der Memberslëscht vun 1985 vun der SNL<ref> Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 86, 1986: Liste des Membres de la SNL.</ref>, warscheinlech gouf hien an der Generalversammlung vum 19. Januar 1985 offiziell opgeholl. Vun 1995 bis 2017 war de Guy Marson Member vum Comité vun der SNL<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der SNL)</ref>. Hie war donieft Collaborateur scientifique vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vum Naturmusée)</ref>. [[File:Guy Marson Haardt 2008.jpg|thumb|Guy Marson, Luxembourg mycologist, Dudelange, Haardt, 2008]] == Publikatiounen == De Guy Marson ass de Coauteur vun enger ganzer Rei vun Artikelen, déi z. B. am [[Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois|Bulletin vun der SNL]] oder an auslänneschen Zäitschrëfte publizéiert goufen. Déi sécherlech bedeitendst Publikatioun ass eng voluminéis Monographie iwwer d'[[Orbiliomyceten]], déi 2020 vum Lëtzebuerger Naturmusée erausgi gouf. ==== Taxonomesch Publikatiounen ==== *Baral, H.-O., E. Weber & G. Marson, 2020. ''Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II''. Luxembourg, Musée national d’histoire naturelle, 2 volumes, 1 752 p. partie I : p. 1–952, partie II : p. 953–1752. [https://mnhn.public.lu/fr/recherche/publications-scientifiques/autres-publications/monographie-des-orbiliomycetes-p2.html?utm_source=chatgpt.com PDF]. <ref>Kuck: Kirschner, Roland, 2022. ''Buchbesprechung – Book review: Baral, H. O., Weber, E. & Marson, G. (2020), Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II. 1752 pp.''. Nova Hedwigia, vol. 114, nos 3–4, p. 519–523. DOI : 10.1127/nova_hedwigia/2022/0694.</ref> *Baral, H.-O. & G. Marson, 2012. ''Deltopyxis triangulispora gen. et sp. nov., a polysporous Tromeropsis-like discomycete of unclear relationship.'' Andrias, vol. 19, p. 175–183, planches 1–6. *Baral, H.-O., O. E. Eriksson, G. Marson & E. Weber, 2003. ''Note no 3591'', in : Eriksson, O. E. et al., ''Notes on Ascomycete Systematics. Nos 3580–3623''. Myconet, vol. 9, p. 91–103. *Baral, H.-O., E. Weber, W. Gams, G. Hagedorn, B. Liu, X. Liu, G. Marson, L. Marvanová, M. Stadler & M. Weiß, 2018. ''Generic names in the Orbiliaceae (Orbiliomycetes) and recommendations on which names should be protected or suppressed.'' Mycological Progress, 2018-01, Vol.17 (1-2), p. 5-31. *Baral, H.-O. & G. Marson, M. Bogale & W.A. Untereiner, 2013. ''Xerombrophila crystallifera, a new genus and species in the Helotiales.'' Mycological Progress, 2013-08, Vol.12 (3), p.475-488. *Baral, H.-O. & G. Marson, 2001. ''Monographic revision of Gelatinopsis and Calloriopsis (Calloriopsideae, Leotiales)''. In: G. Consiglio et al. (éd.), ''Micologia 2000'', Trente, Associazione Micologica Bresadola. Fondazione Centro Studi Micologici, p. 23–46 *[[Paul Diederich|Diederich, P.]] & G. Marson, 1988. ''Tremella coppinsii, a new lichenicolous basidiomycete from Sarawak.'' Notes from the Royal Garden Edinburgh. T. 45, n° 1, p.175-176. ==== Floristesch Publikatiounen ==== *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Ben Schultheis|B. Schultheis]] & J. Thorn, 2019. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. XII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 121: 91-114. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Marie-Thérèse Tholl|M.-T. Tholl]] & J. Thorn, 2016. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. X.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 118: 69-88. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis & M.-T. Tholl, 2013. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. VII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 114: 35-54. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis, M.-T. Tholl & J. Turk, 2010. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. IV.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 111: 61-79. * Tholl, M. T., G. Marson & B. Schultheis, 2007. ''Pilze - champignons - Fungi. Erfassung der Biodiversität im Waldgebiet "Schnellert" (Gemeinde Berdorf).'' [[Ferrantia]] 50, Musée national d’histoire naturelle Luxembourg, S. 17–26. *Schultheis, B., M.-T. Tholl, H.-O. Baral & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 2000''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 102: 23-43. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1999''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 101: 49-65. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis, G. Marson & P. Diederich, 2000. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1998.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 100: 39-62. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 1998. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1997''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 99: 45-61. *Marson, G., B. Schultheis & M.-T. Tholl, 1997. J''ournées luxembourgeoises de mycologie vernale (1996).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 98: 93-103. *Marson, G., B. Schultheis et M.-T. Tholl, 1996. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1995)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 97: 135-145. *Tholl, M.-T., G. Marson et B. Schultheis, 1995. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1994.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 96: 83-93. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1994. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1992)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 95: 177-186. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1992. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale à Clairefontaine (1991).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 93: 147-154. ==== Buch iwwer d'Pilzen zu Lëtzebuerg ==== * Pailhès, M., M. Garnier-Delcourt & Ch. Reckinger, avec la collaboration de M.-T. Tholl, G. Marson & R. Wennig, 2010. ''Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg''. 1ère édition. Administration de la nature et des forêts. ([[Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg|2e édition]], 2012, 179 p.). == Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 2025)}}<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/publications/rapport-activite/minist-culture/mnhn/rapp-20260226-rapport-dactivit2025-11-03-26.pdf Rapport d'activités Musée d'histoire naturelle Luxembourg 2025] - La gestion du Musée - Remise de médailles honorifiques op der Säit 94</ref> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Guy Marson}} [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Botaniker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mykologen]] [[Kategorie:Membere vun der Société des naturalistes luxembourgeois]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] o7xp2yq7xpfexqa2s5hv9kj31alz6ps 2708722 2708720 2026-09-20T15:24:01Z Christian Ries 92 Foto an d'Wikidata 2708722 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Guy Marson''', gebuer de [[25. November]] [[1953]] zu [[Beetebuerg]]<ref> Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 332/333 (28.11.1953), p. 8. [https://persist.lu/ark:70795/gdkrzmcqt/pages/8/articles/DIVL534 Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>, a gestuerwen den [[12. September]] [[2026]] zu [[Ettelbréck]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der Famill.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Mykologie|Mykolog]]. Vu sengem Beruff hier war de Guy Marson Maschinist bei der Eisebunn ([[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]]). Hie war awer virun allem e begeeschterte Mykolog, dee sech national an international en Numm gemaach huet. De Guy Marson war Grënnungsmember vum ''Groupe de recherche mycologique'', an deem sech am Hierscht 1983 eng Rei vu lëtzebuergesche [[Pilzeräich|Champignonsspezialisten]] zesummefonnt hunn. Dëse Grupp funktionéiert nach haut als Aarbechtsgrupp vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois]] (SNL).<ref> Massard, J.A., 2015. La Société des naturalistes luxembourgeois de 1890 à 2015. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 116, p. 191.</ref> De Guy Marson figuréiert op der Memberslëscht vun 1985 vun der SNL<ref> Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 86, 1986: Liste des Membres de la SNL.</ref>, warscheinlech gouf hien an der Generalversammlung vum 19. Januar 1985 offiziell opgeholl. Vun 1995 bis 2017 war de Guy Marson Member vum Comité vun der SNL<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der SNL)</ref>. Hie war donieft Collaborateur scientifique vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vum Naturmusée)</ref>. == Publikatiounen == De Guy Marson ass de Coauteur vun enger ganzer Rei vun Artikelen, déi z. B. am [[Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois|Bulletin vun der SNL]] oder an auslänneschen Zäitschrëfte publizéiert goufen. Déi sécherlech bedeitendst Publikatioun ass eng voluminéis Monographie iwwer d'[[Orbiliomyceten]], déi 2020 vum Lëtzebuerger Naturmusée erausgi gouf. ==== Taxonomesch Publikatiounen ==== *Baral, H.-O., E. Weber & G. Marson, 2020. ''Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II''. Luxembourg, Musée national d’histoire naturelle, 2 volumes, 1 752 p. partie I : p. 1–952, partie II : p. 953–1752. [https://mnhn.public.lu/fr/recherche/publications-scientifiques/autres-publications/monographie-des-orbiliomycetes-p2.html?utm_source=chatgpt.com PDF]. <ref>Kuck: Kirschner, Roland, 2022. ''Buchbesprechung – Book review: Baral, H. O., Weber, E. & Marson, G. (2020), Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II. 1752 pp.''. Nova Hedwigia, vol. 114, nos 3–4, p. 519–523. DOI : 10.1127/nova_hedwigia/2022/0694.</ref> *Baral, H.-O. & G. Marson, 2012. ''Deltopyxis triangulispora gen. et sp. nov., a polysporous Tromeropsis-like discomycete of unclear relationship.'' Andrias, vol. 19, p. 175–183, planches 1–6. *Baral, H.-O., O. E. Eriksson, G. Marson & E. Weber, 2003. ''Note no 3591'', in : Eriksson, O. E. et al., ''Notes on Ascomycete Systematics. Nos 3580–3623''. Myconet, vol. 9, p. 91–103. *Baral, H.-O., E. Weber, W. Gams, G. Hagedorn, B. Liu, X. Liu, G. Marson, L. Marvanová, M. Stadler & M. Weiß, 2018. ''Generic names in the Orbiliaceae (Orbiliomycetes) and recommendations on which names should be protected or suppressed.'' Mycological Progress, 2018-01, Vol.17 (1-2), p. 5-31. *Baral, H.-O. & G. Marson, M. Bogale & W.A. Untereiner, 2013. ''Xerombrophila crystallifera, a new genus and species in the Helotiales.'' Mycological Progress, 2013-08, Vol.12 (3), p.475-488. *Baral, H.-O. & G. Marson, 2001. ''Monographic revision of Gelatinopsis and Calloriopsis (Calloriopsideae, Leotiales)''. In: G. Consiglio et al. (éd.), ''Micologia 2000'', Trente, Associazione Micologica Bresadola. Fondazione Centro Studi Micologici, p. 23–46 *[[Paul Diederich|Diederich, P.]] & G. Marson, 1988. ''Tremella coppinsii, a new lichenicolous basidiomycete from Sarawak.'' Notes from the Royal Garden Edinburgh. T. 45, n° 1, p.175-176. ==== Floristesch Publikatiounen ==== *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Ben Schultheis|B. Schultheis]] & J. Thorn, 2019. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. XII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 121: 91-114. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Marie-Thérèse Tholl|M.-T. Tholl]] & J. Thorn, 2016. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. X.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 118: 69-88. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis & M.-T. Tholl, 2013. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. VII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 114: 35-54. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis, M.-T. Tholl & J. Turk, 2010. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. IV.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 111: 61-79. * Tholl, M. T., G. Marson & B. Schultheis, 2007. ''Pilze - champignons - Fungi. Erfassung der Biodiversität im Waldgebiet "Schnellert" (Gemeinde Berdorf).'' [[Ferrantia]] 50, Musée national d’histoire naturelle Luxembourg, S. 17–26. *Schultheis, B., M.-T. Tholl, H.-O. Baral & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 2000''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 102: 23-43. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1999''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 101: 49-65. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis, G. Marson & P. Diederich, 2000. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1998.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 100: 39-62. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 1998. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1997''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 99: 45-61. *Marson, G., B. Schultheis & M.-T. Tholl, 1997. J''ournées luxembourgeoises de mycologie vernale (1996).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 98: 93-103. *Marson, G., B. Schultheis et M.-T. Tholl, 1996. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1995)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 97: 135-145. *Tholl, M.-T., G. Marson et B. Schultheis, 1995. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1994.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 96: 83-93. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1994. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1992)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 95: 177-186. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1992. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale à Clairefontaine (1991).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 93: 147-154. ==== Buch iwwer d'Pilzen zu Lëtzebuerg ==== * Pailhès, M., M. Garnier-Delcourt & Ch. Reckinger, avec la collaboration de M.-T. Tholl, G. Marson & R. Wennig, 2010. ''Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg''. 1ère édition. Administration de la nature et des forêts. ([[Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg|2e édition]], 2012, 179 p.). == Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 2025)}}<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/publications/rapport-activite/minist-culture/mnhn/rapp-20260226-rapport-dactivit2025-11-03-26.pdf Rapport d'activités Musée d'histoire naturelle Luxembourg 2025] - La gestion du Musée - Remise de médailles honorifiques op der Säit 94</ref> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Guy Marson}} [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Botaniker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mykologen]] [[Kategorie:Membere vun der Société des naturalistes luxembourgeois]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] rntppfsa3uep7rcyq88aint46u3unya 2708811 2708722 2026-09-21T07:57:59Z Skyttea 1260 2708811 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Guy Marson''', gebuer de [[25. November]] [[1953]] zu [[Beetebuerg]]<ref> Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 332/333 (28.11.1953), p. 8. [https://persist.lu/ark:70795/gdkrzmcqt/pages/8/articles/DIVL534 Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>, a gestuerwen den [[12. September]] [[2026]] zu [[Ettelbréck]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der Famill.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Mykologie|Mykolog]]. Vu sengem Beruff hier war de Guy Marson Maschinist bei der Eisebunn ([[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]]). Hie war awer virun allem e begeeschterte Mykolog, dee sech national an international en Numm gemaach huet. De Guy Marson war Grënnungsmember vum ''Groupe de recherche mycologique'', an deem sech am Hierscht 1983 eng Rei vu lëtzebuergesche [[Pilzeräich|Champignonsspezialisten]] zesummefonnt hunn. Dëse Grupp funktionéiert nach haut als Aarbechtsgrupp vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois]] (SNL).<ref> Massard, J.A., 2015. La Société des naturalistes luxembourgeois de 1890 à 2015. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 116, p. 191.</ref> De Guy Marson figuréiert op der Memberslëscht vun 1985 vun der SNL<ref> Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 86, 1986: Liste des Membres de la SNL.</ref>, warscheinlech gouf hien an der Generalversammlung vum 19. Januar 1985 offiziell opgeholl. Vun 1995 bis 2017 war de Guy Marson Member vum Comité vun der SNL<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der SNL)</ref>. Hie war donieft Collaborateur scientifique vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vum Naturmusée)</ref>. == Publikatiounen == De Guy Marson ass de Coauteur vun enger ganzer Rei vun Artikelen, déi z. B. am [[Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois|Bulletin vun der SNL]] oder an auslänneschen Zäitschrëfte publizéiert goufen. Déi sécherlech bedeitendst Publikatioun ass eng voluminéis Monographie iwwer d'[[Orbiliomyceten]], déi 2020 vum Lëtzebuerger Naturmusée erausgi gouf. ==== Taxonomesch Publikatiounen ==== *Baral, H.-O., E. Weber & G. Marson, 2020. ''Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II''. Luxembourg, Musée national d’histoire naturelle, 2 volumes, 1 752 p. partie I : p. 1–952, partie II : p. 953–1752. [https://mnhn.public.lu/fr/recherche/publications-scientifiques/autres-publications/monographie-des-orbiliomycetes-p2.html?utm_source=chatgpt.com PDF]. <ref>Kuck: Kirschner, Roland, 2022. ''Buchbesprechung – Book review: Baral, H. O., Weber, E. & Marson, G. (2020), Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II. 1752 pp.''. Nova Hedwigia 114: 519–523. DOI : 10.1127/nova_hedwigia/2022/0694.</ref> *Baral, H.-O. & G. Marson, 2012. ''Deltopyxis triangulispora gen. et sp. nov., a polysporous Tromeropsis-like discomycete of unclear relationship.'' Andrias 19: 175–183, pl. 1–6. *Baral, H.-O., O. E. Eriksson, G. Marson & E. Weber, 2003. ''Note no 3591'', in : Eriksson, O. E. et al., ''Notes on Ascomycete Systematics. Nos 3580–3623''. Myconet 9: 91–103. *Baral, H.-O., E. Weber, W. Gams, G. Hagedorn, B. Liu, X. Liu, G. Marson, L. Marvanová, M. Stadler & M. Weiß, 2018. ''Generic names in the Orbiliaceae (Orbiliomycetes) and recommendations on which names should be protected or suppressed.'' Mycological Progress 17: 5-31. *Baral, H.-O. & G. Marson, M. Bogale & W.A. Untereiner, 2013. ''Xerombrophila crystallifera, a new genus and species in the Helotiales.'' Mycological Progress 12: 475-488. *Baral, H.-O. & G. Marson, 2001. ''Monographic revision of Gelatinopsis and Calloriopsis (Calloriopsideae, Leotiales)''. In: G. Consiglio et al. (éd.), ''Micologia 2000'', Trente, Associazione Micologica Bresadola. Fondazione Centro Studi Micologici, p. 23–46 *[[Paul Diederich|Diederich, P.]] & G. Marson, 1988. ''Tremella coppinsii, a new lichenicolous basidiomycete from Sarawak.'' Notes from the Royal Garden Edinburgh 45: 175-176. ==== Floristesch Publikatiounen ==== *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Ben Schultheis|B. Schultheis]] & J. Thorn, 2019. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. XII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 121: 91-114. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Marie-Thérèse Tholl|M.-T. Tholl]] & J. Thorn, 2016. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. X.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 118: 69-88. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis & M.-T. Tholl, 2013. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. VII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 114: 35-54. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis, M.-T. Tholl & J. Turk, 2010. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. IV.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 111: 61-79. * Tholl, M. T., G. Marson & B. Schultheis, 2007. ''Pilze - champignons - Fungi. Erfassung der Biodiversität im Waldgebiet "Schnellert" (Gemeinde Berdorf).'' [[Ferrantia]] 50, Musée national d’histoire naturelle Luxembourg, S. 17–26. *Schultheis, B., M.-T. Tholl, H.-O. Baral & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 2000''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 102: 23-43. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1999''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 101: 49-65. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis, G. Marson & P. Diederich, 2000. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1998.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 100: 39-62. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 1998. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1997''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 99: 45-61. *Marson, G., B. Schultheis & M.-T. Tholl, 1997. J''ournées luxembourgeoises de mycologie vernale (1996).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 98: 93-103. *Marson, G., B. Schultheis et M.-T. Tholl, 1996. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1995)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 97: 135-145. *Tholl, M.-T., G. Marson et B. Schultheis, 1995. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1994.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 96: 83-93. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1994. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1992)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 95: 177-186. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1992. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale à Clairefontaine (1991).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 93: 147-154. ==== Buch iwwer d'Pilzen zu Lëtzebuerg ==== * Pailhès, M., M. Garnier-Delcourt & Ch. Reckinger, avec la collaboration de M.-T. Tholl, G. Marson & R. Wennig, 2010. ''Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg''. 1ère édition. Administration de la nature et des forêts. ([[Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg|2e édition]], 2012, 179 p.). == Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 2025)}}<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/publications/rapport-activite/minist-culture/mnhn/rapp-20260226-rapport-dactivit2025-11-03-26.pdf Rapport d'activités Musée d'histoire naturelle Luxembourg 2025] - La gestion du Musée - Remise de médailles honorifiques op der Säit 94</ref> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Guy Marson}} [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Botaniker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mykologen]] [[Kategorie:Membere vun der Société des naturalistes luxembourgeois]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] shxw478ewzweev9dscek81yytri5h9m 2708812 2708811 2026-09-21T07:59:54Z Skyttea 1260 2708812 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Guy Marson''', gebuer de [[25. November]] [[1953]] zu [[Beetebuerg]]<ref> Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 332/333 (28.11.1953), p. 8. [https://persist.lu/ark:70795/gdkrzmcqt/pages/8/articles/DIVL534 Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>, a gestuerwen den [[12. September]] [[2026]] zu [[Ettelbréck]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der Famill.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Mykologie|Mykolog]]. Vu sengem Beruff hier war de Guy Marson Maschinist bei der Eisebunn ([[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]]). Hie war awer virun allem e begeeschterte Mykolog, dee sech national an international en Numm gemaach huet. De Guy Marson war Grënnungsmember vum ''Groupe de recherche mycologique'', an deem sech am Hierscht 1983 eng Rei vu lëtzebuergesche [[Pilzeräich|Champignonsspezialisten]] zesummefonnt hunn. Dëse Grupp funktionéiert nach haut als Aarbechtsgrupp vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois]] (SNL).<ref> Massard, J.A., 2015. La Société des naturalistes luxembourgeois de 1890 à 2015. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 116, p. 191.</ref> De Guy Marson figuréiert op der Memberslëscht vun 1985 vun der SNL<ref> Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 86, 1986: Liste des Membres de la SNL.</ref>, warscheinlech gouf hien an der Generalversammlung vum 19. Januar 1985 offiziell opgeholl. Vun 1995 bis 2017 war de Guy Marson Member vum Comité vun der SNL<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der SNL)</ref>. Hie war donieft Collaborateur scientifique vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vum Naturmusée)</ref>. == Publikatiounen == De Guy Marson ass de Coauteur vun enger ganzer Rei vun Artikelen, déi z. B. am [[Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois|Bulletin vun der SNL]] oder an auslänneschen Zäitschrëfte publizéiert goufen. Déi sécherlech bedeitendst Publikatioun ass eng voluminéis Monographie iwwer d'[[Orbiliomyceten]], déi 2020 vum Lëtzebuerger Naturmusée erausgi gouf. ==== Taxonomesch Publikatiounen ==== *Baral, H.-O., E. Weber & G. Marson, 2020. ''Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II''. Luxembourg, Musée national d’histoire naturelle, 2 volumes, 1 752 p. partie I : p. 1–952, partie II : p. 953–1752. [https://mnhn.public.lu/fr/recherche/publications-scientifiques/autres-publications/monographie-des-orbiliomycetes-p2.html?utm_source=chatgpt.com PDF]. <ref>Kuck: Kirschner, Roland, 2022. ''Buchbesprechung – Book review: Baral, H. O., Weber, E. & Marson, G. (2020), Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II. 1752 pp.''. Nova Hedwigia 114: 519–523. DOI : 10.1127/nova_hedwigia/2022/0694.</ref> *Baral, H.-O. & G. Marson, 2012. ''Deltopyxis triangulispora gen. et sp. nov., a polysporous Tromeropsis-like discomycete of unclear relationship.'' Andrias 19: 175–183, pl. 1–6. *Baral, H.-O., O. E. Eriksson, G. Marson & E. Weber, 2003. ''Note no 3591'', in : Eriksson, O. E. et al., ''Notes on Ascomycete Systematics. Nos 3580–3623''. Myconet 9: 91–103. *Baral, H.-O., E. Weber, W. Gams, G. Hagedorn, B. Liu, X. Liu, G. Marson, L. Marvanová, M. Stadler & M. Weiß, 2018. ''Generic names in the Orbiliaceae (Orbiliomycetes) and recommendations on which names should be protected or suppressed.'' Mycological Progress 17: 5-31. *Baral, H.-O. & G. Marson, M. Bogale & W.A. Untereiner, 2013. ''Xerombrophila crystallifera, a new genus and species in the Helotiales.'' Mycological Progress 12: 475-488. *Baral, H.-O. & G. Marson, 2001. ''Monographic revision of Gelatinopsis and Calloriopsis (Calloriopsideae, Leotiales)''. In: G. Consiglio et al. (éd.), ''Micologia 2000'', Trente, Associazione Micologica Bresadola. Fondazione Centro Studi Micologici, p. 23–46. *[[Paul Diederich|Diederich, P.]] & G. Marson, 1988. ''Tremella coppinsii, a new lichenicolous basidiomycete from Sarawak.'' Notes from the Royal Garden Edinburgh 45: 175-176. ==== Floristesch Publikatiounen ==== *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Ben Schultheis|B. Schultheis]] & J. Thorn, 2019. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. XII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 121: 91-114. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Marie-Thérèse Tholl|M.-T. Tholl]] & J. Thorn, 2016. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. X.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 118: 69-88. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis & M.-T. Tholl, 2013. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. VII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 114: 35-54. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis, M.-T. Tholl & J. Turk, 2010. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. IV.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 111: 61-79. * Tholl, M. T., G. Marson & B. Schultheis, 2007. ''Pilze - champignons - Fungi. Erfassung der Biodiversität im Waldgebiet "Schnellert" (Gemeinde Berdorf).'' [[Ferrantia]] 50, Musée national d’histoire naturelle Luxembourg, S. 17–26. *Schultheis, B., M.-T. Tholl, H.-O. Baral & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 2000''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 102: 23-43. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1999''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 101: 49-65. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis, G. Marson & P. Diederich, 2000. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1998.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 100: 39-62. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 1998. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1997''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 99: 45-61. *Marson, G., B. Schultheis & M.-T. Tholl, 1997. J''ournées luxembourgeoises de mycologie vernale (1996).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 98: 93-103. *Marson, G., B. Schultheis et M.-T. Tholl, 1996. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1995)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 97: 135-145. *Tholl, M.-T., G. Marson et B. Schultheis, 1995. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1994.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 96: 83-93. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1994. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1992)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 95: 177-186. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1992. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale à Clairefontaine (1991).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 93: 147-154. ==== Buch iwwer d'Pilzen zu Lëtzebuerg ==== * Pailhès, M., M. Garnier-Delcourt & Ch. Reckinger, avec la collaboration de M.-T. Tholl, G. Marson & R. Wennig, 2010. ''Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg''. 1ère édition. Administration de la nature et des forêts. ([[Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg|2e édition]], 2012, 179 p.). == Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 2025)}}<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/publications/rapport-activite/minist-culture/mnhn/rapp-20260226-rapport-dactivit2025-11-03-26.pdf Rapport d'activités Musée d'histoire naturelle Luxembourg 2025] - La gestion du Musée - Remise de médailles honorifiques op der Säit 94</ref> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Guy Marson}} [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Botaniker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mykologen]] [[Kategorie:Membere vun der Société des naturalistes luxembourgeois]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] ledfo79qcykyiaqca5a7q9m1na5evy5 2708813 2708812 2026-09-21T08:01:43Z Skyttea 1260 2708813 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Guy Marson''', gebuer de [[25. November]] [[1953]] zu [[Beetebuerg]]<ref> Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 332/333 (28.11.1953), p. 8. [https://persist.lu/ark:70795/gdkrzmcqt/pages/8/articles/DIVL534 Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>, a gestuerwen den [[12. September]] [[2026]] zu [[Ettelbréck]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der Famill.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Mykologie|Mykolog]]. Vu sengem Beruff hier war de Guy Marson Maschinist bei der Eisebunn ([[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]]). Hie war awer virun allem e begeeschterte Mykolog, dee sech national an international en Numm gemaach huet. De Guy Marson war Grënnungsmember vum ''Groupe de recherche mycologique'', an deem sech am Hierscht 1983 eng Rei vu lëtzebuergesche [[Pilzeräich|Champignonsspezialisten]] zesummefonnt hunn. Dëse Grupp funktionéiert nach haut als Aarbechtsgrupp vun der [[Société des naturalistes luxembourgeois]] (SNL).<ref> Massard, J.A., 2015. La Société des naturalistes luxembourgeois de 1890 à 2015. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 116, p. 191.</ref> De Guy Marson figuréiert op der Memberslëscht vun 1985 vun der SNL<ref> Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 86, 1986: Liste des Membres de la SNL.</ref>, warscheinlech gouf hien an der Generalversammlung vum 19. Januar 1985 offiziell opgeholl. Vun 1995 bis 2017 war de Guy Marson Member vum Comité vun der SNL<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vun der SNL)</ref>. Hie war donieft Collaborateur scientifique vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]]<ref>Luxemburger Wort, 16.09.2026, S. 33 (Avis mortuaires: Annonce vum Naturmusée)</ref>. == Publikatiounen == De Guy Marson ass de Coauteur vun enger ganzer Rei vun Artikelen, déi z. B. am [[Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois|Bulletin vun der SNL]] oder an auslänneschen Zäitschrëfte publizéiert goufen. Déi sécherlech bedeitendst Publikatioun ass eng voluminéis Monographie iwwer d'[[Orbiliomyceten]], déi 2020 vum Lëtzebuerger Naturmusée erausgi gouf. ==== Taxonomesch Publikatiounen ==== *Baral, H.-O., E. Weber & G. Marson, 2020. ''Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II''. Luxembourg, Musée national d’histoire naturelle, 2 volumes, 1752 pp. Part I: 1–952, part II: 953–1752. [https://mnhn.public.lu/fr/recherche/publications-scientifiques/autres-publications/monographie-des-orbiliomycetes-p2.html?utm_source=chatgpt.com PDF]. <ref>Kuck: Kirschner, Roland, 2022. ''Buchbesprechung – Book review: Baral, H. O., Weber, E. & Marson, G. (2020), Monograph of Orbiliomycetes (Ascomycota) based on vital taxonomy. Part I + II. 1752 pp.''. Nova Hedwigia 114: 519–523. DOI : 10.1127/nova_hedwigia/2022/0694.</ref> *Baral, H.-O. & G. Marson, 2012. ''Deltopyxis triangulispora gen. et sp. nov., a polysporous Tromeropsis-like discomycete of unclear relationship.'' Andrias 19: 175–183, pl. 1–6. *Baral, H.-O., O. E. Eriksson, G. Marson & E. Weber, 2003. ''Note no 3591'', in : Eriksson, O. E. et al., ''Notes on Ascomycete Systematics. Nos 3580–3623''. Myconet 9: 91–103. *Baral, H.-O., E. Weber, W. Gams, G. Hagedorn, B. Liu, X. Liu, G. Marson, L. Marvanová, M. Stadler & M. Weiß, 2018. ''Generic names in the Orbiliaceae (Orbiliomycetes) and recommendations on which names should be protected or suppressed.'' Mycological Progress 17: 5-31. *Baral, H.-O. & G. Marson, M. Bogale & W.A. Untereiner, 2013. ''Xerombrophila crystallifera, a new genus and species in the Helotiales.'' Mycological Progress 12: 475-488. *Baral, H.-O. & G. Marson, 2001. ''Monographic revision of Gelatinopsis and Calloriopsis (Calloriopsideae, Leotiales)''. In: G. Consiglio et al. (éd.), ''Micologia 2000'', Trente, Associazione Micologica Bresadola. Fondazione Centro Studi Micologici, pp. 23–46. *[[Paul Diederich|Diederich, P.]] & G. Marson, 1988. ''Tremella coppinsii, a new lichenicolous basidiomycete from Sarawak.'' Notes from the Royal Garden Edinburgh 45: 175-176. ==== Floristesch Publikatiounen ==== *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Ben Schultheis|B. Schultheis]] & J. Thorn, 2019. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. XII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 121: 91-114. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, [[Marie-Thérèse Tholl|M.-T. Tholl]] & J. Thorn, 2016. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. X.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 118: 69-88. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis & M.-T. Tholl, 2013. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. VII.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 114: 35-54. *Garnier-Delcourt, M., G. Marson, Ch. Reckinger, B. Schultheis, M.-T. Tholl & J. Turk, 2010. ''Notes mycologiques luxembourgeoises. IV.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 111: 61-79. * Tholl, M. T., G. Marson & B. Schultheis, 2007. ''Pilze - champignons - Fungi. Erfassung der Biodiversität im Waldgebiet "Schnellert" (Gemeinde Berdorf).'' [[Ferrantia]] 50, Musée national d’histoire naturelle Luxembourg, S. 17–26. *Schultheis, B., M.-T. Tholl, H.-O. Baral & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 2000''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 102: 23-43. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 2001. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1999''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 101: 49-65. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis, G. Marson & P. Diederich, 2000. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1998.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 100: 39-62. *Tholl, M.-T., H.-O. Baral, B. Schultheis & G. Marson, 1998. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1997''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 99: 45-61. *Marson, G., B. Schultheis & M.-T. Tholl, 1997. J''ournées luxembourgeoises de mycologie vernale (1996).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 98: 93-103. *Marson, G., B. Schultheis et M.-T. Tholl, 1996. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1995)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 97: 135-145. *Tholl, M.-T., G. Marson et B. Schultheis, 1995. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale 1994.'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 96: 83-93. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1994. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale (1992)''. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 95: 177-186. *Tholl, M.-T., G. Marson & B. Schultheis, 1992. ''Journées luxembourgeoises de mycologie vernale à Clairefontaine (1991).'' Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 93: 147-154. ==== Buch iwwer d'Pilzen zu Lëtzebuerg ==== * Pailhès, M., M. Garnier-Delcourt & Ch. Reckinger, avec la collaboration de M.-T. Tholl, G. Marson & R. Wennig, 2010. ''Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg''. 1ère édition. Administration de la nature et des forêts. ([[Sur les traces des champignons comestibles et toxiques du Luxembourg|2e édition]], 2012, 179 pp.). == Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 2025)}}<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/publications/rapport-activite/minist-culture/mnhn/rapp-20260226-rapport-dactivit2025-11-03-26.pdf Rapport d'activités Musée d'histoire naturelle Luxembourg 2025] - La gestion du Musée - Remise de médailles honorifiques op der Säit 94</ref> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Guy Marson}} [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Botaniker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mykologen]] [[Kategorie:Membere vun der Société des naturalistes luxembourgeois]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] dsonfo0uzq1muah0pvydu7l1dpovtra 0 177194 2708709 2708673 2026-09-20T13:11:15Z ~2026-50886-87 73250 wéi déi aner Pale........ 2708709 wikitext text/x-wiki {{SkizzBio}} {{Infobox Déieren | Numm = Nierefleck | An anere Sproochen = de.:Nierenfleck-Zipfelfalter;<br>fr.: Thècle du bouleau | Bild = Thecla betulae.jpeg |Bildtext= Nierefleck (''Thecla betulae''), Männchen | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Arthropoden]] | Klass = [[Insekt]]en | Uerdnung = [[Päiperlek]]en | Famill = [[Lycaenidae]] | Ënnerfamill = [[Theclinae]] | Gattung = [[Thecla]] | Aart = | Wëssenschaftlechen Numm = Thecla betulae | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ({{Kapitälchen|[[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758}}) }} [[Fichier:Lycaenidae - Thecla betulae-1 (cropped).JPG|mini|Weibchen ]] [[File:Thecla betulae egg (5559328897).jpg|thumb|Ee]] Den '''Nierefleck'''<ref>Mestdagh X., L'Hoste L. & Titeux N. (editors) 2024. - Butterflies in Luxembourg: distribution, trends and conservation. [[Ferrantia]] 90, [[Nationalmusée fir Naturgeschicht|Musée national d'histoire naturelle]], Luxembourg, 287 p. [https://mnhn.public.lu/dam-assets/publications/ferrantia/ferrantia90.pdf PDF] {{en}}</ref> (''Thecla betulae'') ass eng [[Päiperlek]]s[[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Lycaenidae]]. D'laténgescht [[Epitheton]] leet sech vu ''Betula'', der [[Gattung (Biologie)|Planzegattung]] vun de [[Bierken]] of, déi fälschlecherweis als Narungsplanze vun de [[Raup]]e gehale goufen. Wéi praktesch all d'[[Lëscht vun den Dagfalteren zu Lëtzebuerg|Dagfaltere]] steet den Nierefleck op der Lëscht vun den integral geschützten Aarten zu Lëtzebuerg<ref>Laut Artikel 1 vum [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2009/01/09/n3/jo Règlement grand-ducal du 9 janvier 2009 concernant la protection intégrale et partielle de certaines espèces animales de la faune sauvage] sinn all d'Dagfalteren („Papilionoidea s.l. spp.“) bis op de [[Kabesfrësser]] (''Pieris brassicae''), de [[Klenge Kabespäiperlek]] (''Pieris rapae'') an de [[Rapswäissleng]] (''Pieris napi'') integral geschützt („intégralement protégées“).</ref>. == Beschreiwung == Et handelt sech ëm en éischter klenge bis mëttelgrousse Päiperlek mat enger Spanwäit vun 3 bis 5 cm. D'Männercher sinn uewendrop brong, iwwerdeems d'Weibercher och brong sinn, mä op all Flillek en décken orangë Fleck a Form vun engem Croissant hunn. Männche wéi Weibchen hunn en orange gefierfte Wupp vum Schwanz. D'Récksäit ass éischter gielzeg mat enger oranger Sträif, déi duerch eng reng wäiss Linn ofgetrennt ass. === Raup === D'Raup huet e klengen donkelbronge Kapp, en hellgrénge Kierper mat zwou wäisselzege Linnen um Réck an och laanscht d'Säiten<ref>D. J. Carter et B. Hargreaves, ''Guide des chenilles d'Europe'', Paris, Delachaux et Niestlé, 2001, ISBN 978-2-603-00639-9</ref>. S'ass tëscht Abrëll a Juli ze gesinn, besonnesch op Beem vun der Gattung ''[[Prunus]]'', wéi z.&nbsp;B. [[Quetsch (Uebst)|Quetschen]], deenen hir Blieder se frësst.<ref>[https://atlas.libellules-et-papillons-lr.org/atlas/espece/54319 Atlas des papillons de jours et libellules du Languedoc-Roussilon] libellules-et-papillons-lr.org.</ref> == Virkommen == ''Thecla betulae'' ass [[Palearktis|palearktesch]] verbreet, vu [[Portugal]] an [[Irland]] bis bei d'[[Schwaarzt Mier]]. Da laanscht déi südlech Laf- an Nolebëschzon vu [[Sibirien|Sibirie]] bis un de [[Pazifeschen Ozean|Pazifik]]. Op der [[Krim]] an op de Mëttelmierinsele kënnt en net vir. == Ënneraarten == * ''Thecla betulae betulae'' a ganz [[Europa (Kontinent)|Europa]] an a [[Sibirien]] * ''Thecla betulae coreana'' (Nire, 1919) a [[Korea]] * ''Thecla betulae crassa'' (Leech, 1894) * ''Thecla betulae elwesi'' (Leech, 1890) a West- an Zentral[[china]] * ''Thecla betulae ongodai'' (Tutt, 1908) * ''Thecla betulae yiliguozigounae'' (Huang a Murayama, 1992) == Literatur == * Günter Ebert und Erwin Rennwald: ''Die Schmetterlinge Baden-Württembergs'' Band 2, Tagfalter II, S. 7ff. Ulmer Verlag Stuttgart 1993. ISBN 3-8001-3451-9 * Steinbachs Naturführer: ''Schmetterlinge'', Mosaik Verlag, München 1983, ISBN 3-576-01272-9 == Kuckt och == * [[Lëscht vun den Dagfalteren zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vu lëtzebuergeschen Insektennimm]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Wikispecies}} * [https://www.bund-rlp.de/themen/tiere-pflanzen/schmetterlinge/artenportraets-der-tagfalter/#c3707 Artenporträts der Tagfalter in Rheinland-Pfalz - Schachbrettfalter] * [http://www.leps.it/indexjs.htm?SpeciesPages/MelanGalath.htm Moths and Butterflies of Europe and North Africa] {{Referenzen}} [[Kategorie:Päiperleken]] [[Kategorie:Päiperleken zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lycaenidae]] 6ft62otxl5qj3z2c2d5xchryihuo1y7 0 177196 2708701 2708700 2026-09-20T12:04:18Z GilPe 14980 Upassungen, Korr. 2708701 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Wallee Group AG | Logo = Wallee Logo.svg | Typ = [[Société anonyme|Aktiegesellschaft (AG)]] no Schwäizer Recht | Grënnungsdatum = 16. Dezember 2021 | Sëtz = Neuwiesenstrasse 15<br>8400 Winterthur<br>{{CHE}} | Leedung = Thomas Heldner | Mataarbechter = ronn 120 | Mataarbechter-Joer = 2024 | Branche = Bezuelverkéier | Produit = Bezuelplattform, Bezuelterminaler, elektronescht Geld | Homepage = https://www.wallee.com }} D''''Wallee Group AG''', déi ënnert der Mark '''wallee''' optrëtt ([[englesch]] ausgeschwat: {{IPA|[ˈwɔːli]}}), ass eng [[Schwäiz|Schwäizer]] Entreprise mam Sëtz zu [[Winterthur]] am [[Kanton Zürich]]. Se bedreift eng Plattform, iwwer déi Händler am [[Buttek]], am [[E-Commerce]] an u Verkafsautomate Kaarten- a Mobilbezuelunge kënnen unhuelen, a liwwert dozou d'Terminalen an d'[[Software]]. Zënter 2022 gehéiert der Grupp d'[[Wallee Europe]] [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]<ref>[[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|RCS]] B200548</ref>, en Institut fir [[elektronescht Geld]]. Doriwwer kënnt se un eng Lizenz, déi am ganzen [[Europäesche Wirtschaftsraum]] gëllt.<ref name="paperjam">{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/wallee-remet-25-millions-euros|Titel=Wallee fusionne avec SnapSwap|Auteur=Thierry Labro|Wierk=Paperjam|Datum=10.08.2022|Sprooch=fr|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Wallee Europe SA == D'''SnapSwap International'' SA war eng Lëtzebuerger [[Fintech]] vum [[Denis Kiselev]], mat enger Autorisatioun als Institut fir elektronescht Geld. Se gouf virun allem duerch ''Everest'', eng Plattform fir d'Bezuelungen an d'Käschteverwaltung vun Entreprisen, déi zesumme mat [[Mastercard]] entwéckelt gouf, bekannt.<ref name="paperjam" /> D'<nowiki/>''Wallee'' hat am Hierscht 2021 eng Millioun Euro an d'<nowiki/>''SnapSwap'' investéiert. Am Fréijoer 2022 koume bei enger Kapitalerhéijung nach eng Kéier 2,5 Milliounen Euro derbäi, an d'Fusioun vun deenen zwou Firmen an der ''Wallee Group'' AG{{Onkloer}} gouf vun der Lëtzebuerger Bankenopsiicht ([[Commission de surveillance du secteur financier|CSSF]]) guttgeheescht. D'''SnapSwap'' huet dobäi hir Lizenz behalen an de Kiselev koum an de Verwaltungsrot vun der Grupp. Ufanks Juni 2022 huet den Thomas Heldner, dee virdru bei der [[SIX Payment Services|SIX]] a bei [[Worldline Schweiz|Worldline]] war, d'Leedung vum Stefan Intemann iwwerholl.<ref name="paperjam" /> De 6. November 2025 gouf d'''SnapSwap International'' a ''Wallee Europe'' ëmgenannt.<ref name="gleif">{{Citation|URL=https://api.gleif.org/api/v1/lei-records/9845002BYA756A65FF45|Titel=LEI 9845002BYA756A65FF45 – Wallee Europe SA|Editeur=Global Legal Entity Identifier Foundation|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref><ref>Assemblée générale extraordinaire du 6 novembre 2025, RCS B200548, gekuckt den 20.09.2026</ref> Se dierf elektronescht Geld ausginn a verdeelen, Bezuelinstrumenter ausginn a Bezueltransaktiounen acquiréieren. Mam europäesche Pass{{Onkloer}} mécht si dat och an deenen anere Staate vum Europäesche Wirtschaftsraum, ouni datt si do eng Filial huet.<ref name="lb">{{Citation|URL=https://www.lb.lt/en/sfi-financial-market-participants/wallee-europe-s-a|Titel=Wallee Europe S.A.|Editeur=Lietuvos bankas|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Geschicht == D'<nowiki/>''Vibbek'' AG, agedroen{{Wou?}} den 12. Abrëll 2012, hat hire Sëtz zu [[Urdorf]] am Kanton Zürich an huet Software fir Bezuelterminale gemaach, fir Banken, Händler, Transportbetriber a Fabrikante vu Bezuelapparaten. D'''Customweb'' GmbH zu Winterthur huet hirersäits Software fir elektronesch Bezuelungen entwéckelt, déi ënner anerem an Onlineshoppe gebraucht gouf. Am November 2019 hunn déi zwou Firmaen hiren Zesummeschloss zur ''Wallee'' AG bekannt ginn, mat Sëtz zu Winterthur.<ref name="tpw">{{Citation|URL=https://tpw.ch/news/vibbek-und-customweb-spannen-zusammen/|Titel=Vibbek und Customweb spannen zusammen|Wierk=Technopark Winterthur|Datum=28.11.2019|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Déi däitsch Schwëstergesellschaft zu [[Hamburg]] heescht zanter 2020 ''Wallee'' GmbH.<ref name="northdata">{{Citation|URL=https://www.northdata.com/Wallee%20GmbH,%20Hamburg/HRB%20123024|Titel=Wallee GmbH, Hamburg (HRB 123024)|Wierk=North Data|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> D'Mammegesellschaft ''Wallee Group'' AG koum de 16. Dezember 2021 mat engem Aktiekapital vun 100.000 [[Schwäizer Frang]] an den Handelsregëster vum Kanton Zürich. Duerch verschidde Kapitalerhéijunge stoung dat bis am August 2024 op 5.178.425 Frang.<ref name="zefix">{{Citation|URL=https://www.zefix.ch/de/search/entity/list/firm/1516241|Titel=Wallee Group AG, Winterthur (UID CHE-287.965.343)|Wierk=Zefix|Editeur=Eidgenössisches Amt für das Handelsregister|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Zanter 2022 huet d'Grupp och Software-Entwéckler zu [[Vilnius]]. Enn 2023 sollt dat Team op zwanzeg Leit klammen; d'Grupp selwer hat deemools 140 Spezialiste beschäftegt, mat Büroen zu Winterthur, zu Hamburg an zu [[Warschau]].<ref name="lrt">{{Citation|URL=https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/2149413/sveicarijos-finansiniu-technologiju-bendrove-wallee-pleciasi-lietuvoje|Titel=Šveicarijos finansinių technologijų bendrovė „wallee“ plečiasi Lietuvoje|Wierk=LRT|Datum=13.12.2023|Sprooch=lt|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Den 1. Oktober 2024 huet d'<nowiki/>''VR Payment'', e Bezueldéngschtleeschter aus der [[DZ Bank|DZ-Bank]]-Grupp, matgedeelt, datt si sech un der ''Wallee Group'' AG bedeelegt; d'Agencen hunn nach missen zoustëmmen. Déi zwou Firmaen haten do scho ronn ee Joer zesumme geschafft, a fir d'<nowiki/>''VR Payment'' ass et virun allem ëm den Zougang zu de ronn 60 Software-Ingenieure vun der Schwäizer Firma gaangen.<ref name="itfm">{{Citation|URL=https://www.it-finanzmagazin.de/60-software-ingenieure-vr-payment-wallee-216687/|Titel=60 Software-Ingenieure im Fokus: VR Payment kauft sich die Schweizer Tech-Kompetenz von Wallee ein|Wierk=IT Finanzmagazin|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> An der Lëscht vun de Bedeelegunge vun der ''DZ-Bank''-Grupp op den 31. Dezember 2024 steet d'''Wallee Group'' AG mat engem Undeel vun 20&nbsp;% ënnert den associéierten Entreprisen.<ref name="dzgb">{{Citation|URL=https://www.dzbank.de/content/dam/dzbank/dokumente/de/dzbank/investor_relations/berichte/archiv/2025/DZ-FKAG%20Bericht_Meldung%202024%20-%20Anlage%201%20-%20Anteilsbesitzliste.pdf|Titel=Anteilsbesitzliste zum 31. Dezember 2024|Editeur=DZ Bank|Datum=2025|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Aktivitéiten == D'Plattform leeft an enger [[Cloud]] an hëlt Bezuelungen iwwer verschidde Kanäl un. No eegenen Aussoen huet d'Entreprise bal 250 Milliounen Transaktiounen am Joer 2024 verschafft, mat ronn 80.000 Terminalen a ronn 50.000 Clienten.<ref name="kreditwesen">{{Citation|URL=https://www.kreditwesen.de/cards/ergaenzende-informationen/karten-meldungen/vr-payment-beteiligt-wallee-id98535.html|Titel=VR Payment beteiligt sich an Wallee|Wierk=Cards|Editeur=Fritz Knapp Verlag|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Niewent dem Buttek an dem Onlinehandel geet et der Grupp ëm Bezuelungen, wou kee Personal néideg ass: u Verkafsautomaten, u Luedstatiounen an un anere Geräter. Zu [[Laax]] am [[Kanton Graubünden]] hu ''Wallee'' a ''GLS Mobility'' am Dezember 2023 déi éischt selbststänneg Terminaler u Luedstatioune fir Elektroautoen an der Schwäiz a Betrib geholl, an de Schwäizer Fabrikant ''Juice Technology'' huet deen Terminal am Mäerz 2024 ënnert dem Numm ''Pay-t'' a säi Modell ''Juice Charger me 3'' agebaut.<ref name="electrive">{{Citation|URL=https://www.electrive.net/2024/03/19/juice-technology-integriert-bezahlterminal-von-wallee/|Titel=Juice Technology integriert Bezahlterminal von Wallee|Auteur=Daniel Bönnighausen|Wierk=electrive.net|Datum=19.03.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Um Spaweck == * [https://www.wallee.com Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Schwäizer Entreprisen]] 0u564fvct426p9o58s88hn1whhirtvw 2708706 2708701 2026-09-20T12:39:14Z Thor1982 73243 Presiséierungen no Hiweis op der Diskussiounssäit: Fusioun, europäesch Autorisatioun, Handelsregëster 2708706 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Wallee Group AG | Logo = Wallee Logo.svg | Typ = [[Société anonyme|Aktiegesellschaft (AG)]] no Schwäizer Recht | Grënnungsdatum = 16. Dezember 2021 | Sëtz = Neuwiesenstrasse 15<br>8400 Winterthur<br>{{CHE}} | Leedung = Thomas Heldner | Mataarbechter = ronn 120 | Mataarbechter-Joer = 2024 | Branche = Bezuelverkéier | Produit = Bezuelplattform, Bezuelterminaler, elektronescht Geld | Homepage = https://www.wallee.com }} D''''Wallee Group AG''', déi ënnert der Mark '''wallee''' optrëtt (englesch ausgeschwat: {{IPA|[ˈwɔːli]}}), ass eng Schwäizer Entreprise mam Sëtz zu Winterthur am [[Kanton Zürich]]. Si bedreift eng Plattform, iwwer déi Händler am Buttek, am [[E-Commerce]] an u Verkafsautomate Kaarte- a Mobilbezuelunge kënnen unhuelen, a liwwert dozou d'Terminaler an d'Software. Zanter 2022 gehéiert der Grupp d'Wallee Europe S.A. zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], en Institut fir elektronescht Geld. Doriwwer kënnt se un eng Lizenz, déi am ganzen [[Europäesche Wirtschaftsraum]] gëllt.<ref name="paperjam">{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/wallee-remet-25-millions-euros|Titel=Wallee fusionne avec SnapSwap|Auteur=Thierry Labro|Wierk=Paperjam|Datum=10.08.2022|Sprooch=fr|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Wallee Europe S.A. == D'SnapSwap International S.A. war eng Lëtzebuerger Fintech vum Denis Kiselev, mat enger Autorisatioun als Institut fir elektronescht Geld. Bekannt gouf se virun allem duerch ''Everest'', eng Plattform fir d'Bezuelungen an d'Käschteverwaltung vun Entreprisen, déi zesumme mat Mastercard entwéckelt gouf.<ref name="paperjam" /> D'wallee hat am Hierscht 2021 eng Millioun Euro an d'SnapSwap investéiert. Am Fréijoer 2022 koumen bei enger Kapitalerhéijung nach eng Kéier 2,5 Milliounen Euro derbäi. Duerno goufen d'Schwäizer wallee AG an d'Lëtzebuerger SnapSwap International S.A. ënnert der 2021 gegrënnter Mammegesellschaft Wallee Group AG zesummegefouert. D'[[Commission de surveillance du secteur financier|CSSF]] huet dës Fusioun guttgeheescht. D'SnapSwap huet dobäi hir Lizenz behalen an de Kiselev ass an de Verwaltungsrot vun der Grupp gaangen. Ufanks Juni 2022 huet den Thomas Heldner, dee virdru bei der SIX a bei Worldline war, d'Leedung vum Stefan Intemann iwwerholl.<ref name="paperjam" /> Méi spéit gouf d'Firma an Wallee Europe S.A. ëmbenannt.<ref name="gleif">{{Citation|URL=https://api.gleif.org/api/v1/lei-records/9845002BYA756A65FF45|Titel=LEI 9845002BYA756A65FF45 – Wallee Europe SA|Editeur=Global Legal Entity Identifier Foundation|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Si dierf elektronescht Geld erausginn a verdeelen, Bezuelinstrumenter ausginn a Bezueltransaktiounen acquiréieren. Well eng Autorisatioun aus engem Land vum Europäesche Wirtschaftsraum an den anere Memberlänner unerkannt gëtt, dierf si dës Geschäfter och do maachen, ouni do eng Filial ze hunn.<ref name="lb">{{Citation|URL=https://www.lb.lt/en/sfi-financial-market-participants/wallee-europe-s-a|Titel=Wallee Europe S.A.|Editeur=Lietuvos bankas|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Geschicht == D'Vibbek AG, déi den 12. Abrëll 2012 an d'Schwäizer Handelsregëster agedroe gouf, hat hire Sëtz zu Urdorf am Kanton Zürich a huet Software fir Bezuelterminaler gemaach, fir Banken, Händler, Transportbetriber a Fabrikante vu Bezuelapparater. D'customweb GmbH zu Winterthur huet hirersäits Software fir elektronesch Bezuelungen entwéckelt, déi ënner anerem an Onlineshope gebraucht gouf. Am November 2019 hunn déi zwou Firmen hire Zesummeschloss zur wallee AG bekannt gemaach, mat Sëtz zu Winterthur.<ref name="tpw">{{Citation|URL=https://tpw.ch/news/vibbek-und-customweb-spannen-zusammen/|Titel=Vibbek und Customweb spannen zusammen|Wierk=Technopark Winterthur|Datum=28.11.2019|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> D'däitsch Schwëstergesellschaft zu [[Hamburg]] heescht zanter 2020 Wallee GmbH.<ref name="northdata">{{Citation|URL=https://www.northdata.com/Wallee%20GmbH,%20Hamburg/HRB%20123024|Titel=Wallee GmbH, Hamburg (HRB 123024)|Wierk=North Data|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> D'Mammegesellschaft Wallee Group AG koum de 16. Dezember 2021 an d'Handelsregëster vum Kanton Zürich, mat engem Aktiekapital vu 100.000 Schwäizer Franken. Duerch verschidde Kapitalerhéijunge stoung dat bis am August 2024 op 5.178.425 Franken.<ref name="zefix">{{Citation|URL=https://www.zefix.ch/de/search/entity/list/firm/1516241|Titel=Wallee Group AG, Winterthur (UID CHE-287.965.343)|Wierk=Zefix|Editeur=Eidgenössisches Amt für das Handelsregister|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Zanter 2022 huet d'Grupp och zu [[Vilnius]] Software-Entwéckler. Enn 2023 sollt dat Team op zwanzeg Leit klammen; d'Grupp selwer hat deemools 140 Spezialiste beschäftegt, mat Büroen zu Winterthur, zu Hamburg an zu [[Warschau]].<ref name="lrt">{{Citation|URL=https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/2149413/sveicarijos-finansiniu-technologiju-bendrove-wallee-pleciasi-lietuvoje|Titel=Šveicarijos finansinių technologijų bendrovė „wallee“ plečiasi Lietuvoje|Wierk=LRT|Datum=13.12.2023|Sprooch=lt|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Den 1. Oktober 2024 huet d'VR Payment, e Bezueldéngschtleeschter aus der DZ-Bank-Grupp, matgedeelt, datt si sech un der Wallee Group AG bedeelegt; d'Behörden hu misse nach zoustëmmen. Déi zwou Firmen haten do scho ronn ee Joer zesumme geschafft, a fir d'VR Payment ass et virun allem ëm den Zougang zu de ronn 60 Software-Ingenieure vun der Schwäizer Firm gaangen.<ref name="itfm">{{Citation|URL=https://www.it-finanzmagazin.de/60-software-ingenieure-vr-payment-wallee-216687/|Titel=60 Software-Ingenieure im Fokus: VR Payment kauft sich die Schweizer Tech-Kompetenz von Wallee ein|Wierk=IT Finanzmagazin|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> An der Lëscht vun de Bedeelegunge vun der DZ-Bank-Grupp op den 31. Dezember 2024 steet d'Wallee Group AG ënnert den assoziéierten Entreprise mat engem Undeel vun 20&nbsp;%.<ref name="dzgb">{{Citation|URL=https://www.dzbank.de/content/dam/dzbank/dokumente/de/dzbank/investor_relations/berichte/archiv/2025/DZ-FKAG%20Bericht_Meldung%202024%20-%20Anlage%201%20-%20Anteilsbesitzliste.pdf|Titel=Anteilsbesitzliste zum 31. Dezember 2024|Editeur=DZ Bank|Datum=2025|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Aktivitéiten == D'Plattform leeft an der Cloud an hëlt Bezuelungen iwwer verschidde Kanäl un. No eegenen Aussoen huet d'Entreprise 2024 bal 250 Milliounen Transaktiounen am Joer veraarbecht, mat ronn 80.000 Terminaler a ronn 50.000 Clienten.<ref name="kreditwesen">{{Citation|URL=https://www.kreditwesen.de/cards/ergaenzende-informationen/karten-meldungen/vr-payment-beteiligt-wallee-id98535.html|Titel=VR Payment beteiligt sich an Wallee|Wierk=Cards|Editeur=Fritz Knapp Verlag|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Niewent dem Buttek an dem Onlinehandel geet et der Grupp ëm Bezuelungen, wou kee Personal do ass: u Verkafsautomaten, u Luedstatiounen an un anere Geräter. Zu Laax hunn d'wallee an d'GLS Mobility am Dezember 2023 déi éischt selbststänneg Terminaler u Luedstatioune fir Elektroautoen an der Schwäiz a Betrib geholl, an de Schwäizer Fabrikant Juice Technology huet dat Terminal am Mäerz 2024 ënnert dem Numm ''Pay-t'' a säi Modell ''Juice Charger me 3'' abaut.<ref name="electrive">{{Citation|URL=https://www.electrive.net/2024/03/19/juice-technology-integriert-bezahlterminal-von-wallee/|Titel=Juice Technology integriert Bezahlterminal von Wallee|Auteur=Daniel Bönnighausen|Wierk=electrive.net|Datum=19.03.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Um Spaweck == * [https://www.wallee.com Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Schwäizer Entreprisen]] d2xmseicuv9hpfx15bqldjjjzyqskcc 2708711 2708706 2026-09-20T13:14:41Z Thor1982 73243 Ännerung [[Special:Diff/2708706|2708706]] vum [[Special:Contributions/Thor1982|Thor1982]] ([[User talk:Thor1982|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach 2708711 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Wallee Group AG | Logo = Wallee Logo.svg | Typ = [[Société anonyme|Aktiegesellschaft (AG)]] no Schwäizer Recht | Grënnungsdatum = 16. Dezember 2021 | Sëtz = Neuwiesenstrasse 15<br>8400 Winterthur<br>{{CHE}} | Leedung = Thomas Heldner | Mataarbechter = ronn 120 | Mataarbechter-Joer = 2024 | Branche = Bezuelverkéier | Produit = Bezuelplattform, Bezuelterminaler, elektronescht Geld | Homepage = https://www.wallee.com }} D''''Wallee Group AG''', déi ënnert der Mark '''wallee''' optrëtt ([[englesch]] ausgeschwat: {{IPA|[ˈwɔːli]}}), ass eng [[Schwäiz|Schwäizer]] Entreprise mam Sëtz zu [[Winterthur]] am [[Kanton Zürich]]. Se bedreift eng Plattform, iwwer déi Händler am [[Buttek]], am [[E-Commerce]] an u Verkafsautomate Kaarten- a Mobilbezuelunge kënnen unhuelen, a liwwert dozou d'Terminalen an d'[[Software]]. Zënter 2022 gehéiert der Grupp d'[[Wallee Europe]] [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]<ref>[[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|RCS]] B200548</ref>, en Institut fir [[elektronescht Geld]]. Doriwwer kënnt se un eng Lizenz, déi am ganzen [[Europäesche Wirtschaftsraum]] gëllt.<ref name="paperjam">{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/wallee-remet-25-millions-euros|Titel=Wallee fusionne avec SnapSwap|Auteur=Thierry Labro|Wierk=Paperjam|Datum=10.08.2022|Sprooch=fr|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Wallee Europe SA == D'''SnapSwap International'' SA war eng Lëtzebuerger [[Fintech]] vum [[Denis Kiselev]], mat enger Autorisatioun als Institut fir elektronescht Geld. Se gouf virun allem duerch ''Everest'', eng Plattform fir d'Bezuelungen an d'Käschteverwaltung vun Entreprisen, déi zesumme mat [[Mastercard]] entwéckelt gouf, bekannt.<ref name="paperjam" /> D'<nowiki/>''Wallee'' hat am Hierscht 2021 eng Millioun Euro an d'<nowiki/>''SnapSwap'' investéiert. Am Fréijoer 2022 koume bei enger Kapitalerhéijung nach eng Kéier 2,5 Milliounen Euro derbäi, an d'Fusioun vun deenen zwou Firmen an der ''Wallee Group'' AG{{Onkloer}} gouf vun der Lëtzebuerger Bankenopsiicht ([[Commission de surveillance du secteur financier|CSSF]]) guttgeheescht. D'''SnapSwap'' huet dobäi hir Lizenz behalen an de Kiselev koum an de Verwaltungsrot vun der Grupp. Ufanks Juni 2022 huet den Thomas Heldner, dee virdru bei der [[SIX Payment Services|SIX]] a bei [[Worldline Schweiz|Worldline]] war, d'Leedung vum Stefan Intemann iwwerholl.<ref name="paperjam" /> De 6. November 2025 gouf d'''SnapSwap International'' a ''Wallee Europe'' ëmgenannt.<ref name="gleif">{{Citation|URL=https://api.gleif.org/api/v1/lei-records/9845002BYA756A65FF45|Titel=LEI 9845002BYA756A65FF45 – Wallee Europe SA|Editeur=Global Legal Entity Identifier Foundation|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref><ref>Assemblée générale extraordinaire du 6 novembre 2025, RCS B200548, gekuckt den 20.09.2026</ref> Se dierf elektronescht Geld ausginn a verdeelen, Bezuelinstrumenter ausginn a Bezueltransaktiounen acquiréieren. Mam europäesche Pass{{Onkloer}} mécht si dat och an deenen anere Staate vum Europäesche Wirtschaftsraum, ouni datt si do eng Filial huet.<ref name="lb">{{Citation|URL=https://www.lb.lt/en/sfi-financial-market-participants/wallee-europe-s-a|Titel=Wallee Europe S.A.|Editeur=Lietuvos bankas|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Geschicht == D'<nowiki/>''Vibbek'' AG, agedroen{{Wou?}} den 12. Abrëll 2012, hat hire Sëtz zu [[Urdorf]] am Kanton Zürich an huet Software fir Bezuelterminale gemaach, fir Banken, Händler, Transportbetriber a Fabrikante vu Bezuelapparaten. D'''Customweb'' GmbH zu Winterthur huet hirersäits Software fir elektronesch Bezuelungen entwéckelt, déi ënner anerem an Onlineshoppe gebraucht gouf. Am November 2019 hunn déi zwou Firmaen hiren Zesummeschloss zur ''Wallee'' AG bekannt ginn, mat Sëtz zu Winterthur.<ref name="tpw">{{Citation|URL=https://tpw.ch/news/vibbek-und-customweb-spannen-zusammen/|Titel=Vibbek und Customweb spannen zusammen|Wierk=Technopark Winterthur|Datum=28.11.2019|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Déi däitsch Schwëstergesellschaft zu [[Hamburg]] heescht zanter 2020 ''Wallee'' GmbH.<ref name="northdata">{{Citation|URL=https://www.northdata.com/Wallee%20GmbH,%20Hamburg/HRB%20123024|Titel=Wallee GmbH, Hamburg (HRB 123024)|Wierk=North Data|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> D'Mammegesellschaft ''Wallee Group'' AG koum de 16. Dezember 2021 mat engem Aktiekapital vun 100.000 [[Schwäizer Frang]] an den Handelsregëster vum Kanton Zürich. Duerch verschidde Kapitalerhéijunge stoung dat bis am August 2024 op 5.178.425 Frang.<ref name="zefix">{{Citation|URL=https://www.zefix.ch/de/search/entity/list/firm/1516241|Titel=Wallee Group AG, Winterthur (UID CHE-287.965.343)|Wierk=Zefix|Editeur=Eidgenössisches Amt für das Handelsregister|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Zanter 2022 huet d'Grupp och Software-Entwéckler zu [[Vilnius]]. Enn 2023 sollt dat Team op zwanzeg Leit klammen; d'Grupp selwer hat deemools 140 Spezialiste beschäftegt, mat Büroen zu Winterthur, zu Hamburg an zu [[Warschau]].<ref name="lrt">{{Citation|URL=https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/2149413/sveicarijos-finansiniu-technologiju-bendrove-wallee-pleciasi-lietuvoje|Titel=Šveicarijos finansinių technologijų bendrovė „wallee“ plečiasi Lietuvoje|Wierk=LRT|Datum=13.12.2023|Sprooch=lt|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Den 1. Oktober 2024 huet d'<nowiki/>''VR Payment'', e Bezueldéngschtleeschter aus der [[DZ Bank|DZ-Bank]]-Grupp, matgedeelt, datt si sech un der ''Wallee Group'' AG bedeelegt; d'Agencen hunn nach missen zoustëmmen. Déi zwou Firmaen haten do scho ronn ee Joer zesumme geschafft, a fir d'<nowiki/>''VR Payment'' ass et virun allem ëm den Zougang zu de ronn 60 Software-Ingenieure vun der Schwäizer Firma gaangen.<ref name="itfm">{{Citation|URL=https://www.it-finanzmagazin.de/60-software-ingenieure-vr-payment-wallee-216687/|Titel=60 Software-Ingenieure im Fokus: VR Payment kauft sich die Schweizer Tech-Kompetenz von Wallee ein|Wierk=IT Finanzmagazin|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> An der Lëscht vun de Bedeelegunge vun der ''DZ-Bank''-Grupp op den 31. Dezember 2024 steet d'''Wallee Group'' AG mat engem Undeel vun 20&nbsp;% ënnert den associéierten Entreprisen.<ref name="dzgb">{{Citation|URL=https://www.dzbank.de/content/dam/dzbank/dokumente/de/dzbank/investor_relations/berichte/archiv/2025/DZ-FKAG%20Bericht_Meldung%202024%20-%20Anlage%201%20-%20Anteilsbesitzliste.pdf|Titel=Anteilsbesitzliste zum 31. Dezember 2024|Editeur=DZ Bank|Datum=2025|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Aktivitéiten == D'Plattform leeft an enger [[Cloud]] an hëlt Bezuelungen iwwer verschidde Kanäl un. No eegenen Aussoen huet d'Entreprise bal 250 Milliounen Transaktiounen am Joer 2024 verschafft, mat ronn 80.000 Terminalen a ronn 50.000 Clienten.<ref name="kreditwesen">{{Citation|URL=https://www.kreditwesen.de/cards/ergaenzende-informationen/karten-meldungen/vr-payment-beteiligt-wallee-id98535.html|Titel=VR Payment beteiligt sich an Wallee|Wierk=Cards|Editeur=Fritz Knapp Verlag|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Niewent dem Buttek an dem Onlinehandel geet et der Grupp ëm Bezuelungen, wou kee Personal néideg ass: u Verkafsautomaten, u Luedstatiounen an un anere Geräter. Zu [[Laax]] am [[Kanton Graubünden]] hu ''Wallee'' a ''GLS Mobility'' am Dezember 2023 déi éischt selbststänneg Terminaler u Luedstatioune fir Elektroautoen an der Schwäiz a Betrib geholl, an de Schwäizer Fabrikant ''Juice Technology'' huet deen Terminal am Mäerz 2024 ënnert dem Numm ''Pay-t'' a säi Modell ''Juice Charger me 3'' agebaut.<ref name="electrive">{{Citation|URL=https://www.electrive.net/2024/03/19/juice-technology-integriert-bezahlterminal-von-wallee/|Titel=Juice Technology integriert Bezahlterminal von Wallee|Auteur=Daniel Bönnighausen|Wierk=electrive.net|Datum=19.03.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Um Spaweck == * [https://www.wallee.com Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Schwäizer Entreprisen]] 0u564fvct426p9o58s88hn1whhirtvw 2708715 2708711 2026-09-20T13:19:33Z Thor1982 73243 Déi dräi markéiert Plazen ausgeschriwwen: Fusioun, europäesch Autorisatioun, Handelsregëster 2708715 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Wallee Group AG | Logo = Wallee Logo.svg | Typ = [[Société anonyme|Aktiegesellschaft (AG)]] no Schwäizer Recht | Grënnungsdatum = 16. Dezember 2021 | Sëtz = Neuwiesenstrasse 15<br>8400 Winterthur<br>{{CHE}} | Leedung = Thomas Heldner | Mataarbechter = ronn 120 | Mataarbechter-Joer = 2024 | Branche = Bezuelverkéier | Produit = Bezuelplattform, Bezuelterminaler, elektronescht Geld | Homepage = https://www.wallee.com }} D''''Wallee Group AG''', déi ënnert der Mark '''wallee''' optrëtt ([[englesch]] ausgeschwat: {{IPA|[ˈwɔːli]}}), ass eng [[Schwäiz|Schwäizer]] Entreprise mam Sëtz zu [[Winterthur]] am [[Kanton Zürich]]. Se bedreift eng Plattform, iwwer déi Händler am [[Buttek]], am [[E-Commerce]] an u Verkafsautomate Kaarten- a Mobilbezuelunge kënnen unhuelen, a liwwert dozou d'Terminalen an d'[[Software]]. Zënter 2022 gehéiert der Grupp d'[[Wallee Europe]] [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]<ref>[[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|RCS]] B200548</ref>, en Institut fir [[elektronescht Geld]]. Doriwwer kënnt se un eng Lizenz, déi am ganzen [[Europäesche Wirtschaftsraum]] gëllt.<ref name="paperjam">{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/wallee-remet-25-millions-euros|Titel=Wallee fusionne avec SnapSwap|Auteur=Thierry Labro|Wierk=Paperjam|Datum=10.08.2022|Sprooch=fr|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Wallee Europe SA == D'''SnapSwap International'' SA war eng Lëtzebuerger [[Fintech]] vum [[Denis Kiselev]], mat enger Autorisatioun als Institut fir elektronescht Geld. Se gouf virun allem duerch ''Everest'', eng Plattform fir d'Bezuelungen an d'Käschteverwaltung vun Entreprisen, déi zesumme mat [[Mastercard]] entwéckelt gouf, bekannt.<ref name="paperjam" /> D'<nowiki/>''Wallee'' hat am Hierscht 2021 eng Millioun Euro an d'<nowiki/>''SnapSwap'' investéiert. Am Fréijoer 2022 koume bei enger Kapitalerhéijung nach eng Kéier 2,5 Milliounen Euro derbäi, an den Zesummeschloss vun der Schwäizer ''Wallee'' AG mat der Lëtzebuerger ''SnapSwap International'' SA ënnert der Mammegesellschaft ''Wallee Group'' AG gouf vun der Lëtzebuerger Bankenopsiicht ([[Commission de surveillance du secteur financier|CSSF]]) guttgeheescht. D'''SnapSwap'' huet dobäi hir Lizenz behalen an de Kiselev koum an de Verwaltungsrot vun der Grupp. Ufanks Juni 2022 huet den Thomas Heldner, dee virdru bei der [[SIX Payment Services|SIX]] a bei [[Worldline Schweiz|Worldline]] war, d'Leedung vum Stefan Intemann iwwerholl.<ref name="paperjam" /> De 6. November 2025 gouf d'''SnapSwap International'' a ''Wallee Europe'' ëmgenannt.<ref name="gleif">{{Citation|URL=https://api.gleif.org/api/v1/lei-records/9845002BYA756A65FF45|Titel=LEI 9845002BYA756A65FF45 – Wallee Europe SA|Editeur=Global Legal Entity Identifier Foundation|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref><ref>Assemblée générale extraordinaire du 6 novembre 2025, RCS B200548, gekuckt den 20.09.2026</ref> Se dierf elektronescht Geld ausginn a verdeelen, Bezuelinstrumenter ausginn a Bezueltransaktiounen acquiréieren. Well eng Autorisatioun aus engem Land vum Europäesche Wirtschaftsraum an deenen anere Memberlänner unerkannt gëtt, dierf si dës Geschäfter och do maachen, ouni do eng Filial ze hunn.<ref name="lb">{{Citation|URL=https://www.lb.lt/en/sfi-financial-market-participants/wallee-europe-s-a|Titel=Wallee Europe S.A.|Editeur=Lietuvos bankas|Sprooch=en|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Geschicht == D'<nowiki/>''Vibbek'' AG, déi den 12. Abrëll 2012 an de Schwäizer Handelsregëster agedroe gouf, hat hire Sëtz zu [[Urdorf]] am Kanton Zürich an huet Software fir Bezuelterminale gemaach, fir Banken, Händler, Transportbetriber a Fabrikante vu Bezuelapparaten. D'''Customweb'' GmbH zu Winterthur huet hirersäits Software fir elektronesch Bezuelungen entwéckelt, déi ënner anerem an Onlineshoppe gebraucht gouf. Am November 2019 hunn déi zwou Firmaen hiren Zesummeschloss zur ''Wallee'' AG bekannt ginn, mat Sëtz zu Winterthur.<ref name="tpw">{{Citation|URL=https://tpw.ch/news/vibbek-und-customweb-spannen-zusammen/|Titel=Vibbek und Customweb spannen zusammen|Wierk=Technopark Winterthur|Datum=28.11.2019|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Déi däitsch Schwëstergesellschaft zu [[Hamburg]] heescht zanter 2020 ''Wallee'' GmbH.<ref name="northdata">{{Citation|URL=https://www.northdata.com/Wallee%20GmbH,%20Hamburg/HRB%20123024|Titel=Wallee GmbH, Hamburg (HRB 123024)|Wierk=North Data|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> D'Mammegesellschaft ''Wallee Group'' AG koum de 16. Dezember 2021 mat engem Aktiekapital vun 100.000 [[Schwäizer Frang]] an den Handelsregëster vum Kanton Zürich. Duerch verschidde Kapitalerhéijunge stoung dat bis am August 2024 op 5.178.425 Frang.<ref name="zefix">{{Citation|URL=https://www.zefix.ch/de/search/entity/list/firm/1516241|Titel=Wallee Group AG, Winterthur (UID CHE-287.965.343)|Wierk=Zefix|Editeur=Eidgenössisches Amt für das Handelsregister|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Zanter 2022 huet d'Grupp och Software-Entwéckler zu [[Vilnius]]. Enn 2023 sollt dat Team op zwanzeg Leit klammen; d'Grupp selwer hat deemools 140 Spezialiste beschäftegt, mat Büroen zu Winterthur, zu Hamburg an zu [[Warschau]].<ref name="lrt">{{Citation|URL=https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/2149413/sveicarijos-finansiniu-technologiju-bendrove-wallee-pleciasi-lietuvoje|Titel=Šveicarijos finansinių technologijų bendrovė „wallee“ plečiasi Lietuvoje|Wierk=LRT|Datum=13.12.2023|Sprooch=lt|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Den 1. Oktober 2024 huet d'<nowiki/>''VR Payment'', e Bezueldéngschtleeschter aus der [[DZ Bank|DZ-Bank]]-Grupp, matgedeelt, datt si sech un der ''Wallee Group'' AG bedeelegt; d'Agencen hunn nach missen zoustëmmen. Déi zwou Firmaen haten do scho ronn ee Joer zesumme geschafft, a fir d'<nowiki/>''VR Payment'' ass et virun allem ëm den Zougang zu de ronn 60 Software-Ingenieure vun der Schwäizer Firma gaangen.<ref name="itfm">{{Citation|URL=https://www.it-finanzmagazin.de/60-software-ingenieure-vr-payment-wallee-216687/|Titel=60 Software-Ingenieure im Fokus: VR Payment kauft sich die Schweizer Tech-Kompetenz von Wallee ein|Wierk=IT Finanzmagazin|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> An der Lëscht vun de Bedeelegunge vun der ''DZ-Bank''-Grupp op den 31. Dezember 2024 steet d'''Wallee Group'' AG mat engem Undeel vun 20&nbsp;% ënnert den associéierten Entreprisen.<ref name="dzgb">{{Citation|URL=https://www.dzbank.de/content/dam/dzbank/dokumente/de/dzbank/investor_relations/berichte/archiv/2025/DZ-FKAG%20Bericht_Meldung%202024%20-%20Anlage%201%20-%20Anteilsbesitzliste.pdf|Titel=Anteilsbesitzliste zum 31. Dezember 2024|Editeur=DZ Bank|Datum=2025|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Aktivitéiten == D'Plattform leeft an enger [[Cloud]] an hëlt Bezuelungen iwwer verschidde Kanäl un. No eegenen Aussoen huet d'Entreprise bal 250 Milliounen Transaktiounen am Joer 2024 verschafft, mat ronn 80.000 Terminalen a ronn 50.000 Clienten.<ref name="kreditwesen">{{Citation|URL=https://www.kreditwesen.de/cards/ergaenzende-informationen/karten-meldungen/vr-payment-beteiligt-wallee-id98535.html|Titel=VR Payment beteiligt sich an Wallee|Wierk=Cards|Editeur=Fritz Knapp Verlag|Datum=01.10.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> Niewent dem Buttek an dem Onlinehandel geet et der Grupp ëm Bezuelungen, wou kee Personal néideg ass: u Verkafsautomaten, u Luedstatiounen an un anere Geräter. Zu [[Laax]] am [[Kanton Graubünden]] hu ''Wallee'' a ''GLS Mobility'' am Dezember 2023 déi éischt selbststänneg Terminaler u Luedstatioune fir Elektroautoen an der Schwäiz a Betrib geholl, an de Schwäizer Fabrikant ''Juice Technology'' huet deen Terminal am Mäerz 2024 ënnert dem Numm ''Pay-t'' a säi Modell ''Juice Charger me 3'' agebaut.<ref name="electrive">{{Citation|URL=https://www.electrive.net/2024/03/19/juice-technology-integriert-bezahlterminal-von-wallee/|Titel=Juice Technology integriert Bezahlterminal von Wallee|Auteur=Daniel Bönnighausen|Wierk=electrive.net|Datum=19.03.2024|Sprooch=de|Gekuckt=20.09.2026}}</ref> == Um Spaweck == * [https://www.wallee.com Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Schwäizer Entreprisen]] q50o98867qt00neswgadexrxqb0dasx 1 177197 2708702 2026-09-20T12:10:35Z GilPe 14980 Neien Abschnitt /* Onkloer… */ 2708702 wikitext text/x-wiki == Onkloer… == Moien, Net alles ass kloer: * „Wallee hat am Hierscht 2021 eng Millioun Euro an d'SnapSwap investéiert. Am Fréijoer 2022 koume bei enger Kapitalerhéijung nach eng Kéier 2,5 Milliounen Euro derbäi, an d''''Fusioun vun deenen zwou Firmen an der Wallee Group''' AG …“: wien huet do mat wiem zu wat fusionéiert? * Wat ass en „'''europäesche Pass'''“? * „D'Vibbek AG, '''agedroen '''den 12. Abrëll 2012…“ wou oder a wat gouf se agedroen? | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:10, 20. Sep. 2026 (UTC) 0wgah1vdu7dw6vwlqq10h2rblgxckf9 3 177198 2708703 2026-09-20T12:11:49Z GilPe 14980 Moien 2708703 wikitext text/x-wiki {{Moien}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 20. Sep. 2026 (UTC) ---- Moien Thor1982, Kuckt wgl d'[[Diskussioun:Wallee]]; am Artikel deen s du ugeluecht hues ass net alles kloer. Merci fir dat ze klären oder ëmzeformuléieren. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 20. Sep. 2026 (UTC) kezg037br285j0v9twfwakgv9n4zi56 2708705 2708703 2026-09-20T12:37:40Z Thor1982 73243 /* */ Äntweren 2708705 wikitext text/x-wiki {{Moien}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 20. Sep. 2026 (UTC) ---- Moien Thor1982, Kuckt wgl d'[[Diskussioun:Wallee]]; am Artikel deen s du ugeluecht hues ass net alles kloer. Merci fir dat ze klären oder ëmzeformuléieren. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 20. Sep. 2026 (UTC) :Moien GilPe, :merci fir d'Nokucken, all dräi Punkte ware berechtegt. Ech hunn se :elo esou geännert: :* D'Fusioun: et steet elo ausdrécklech do, datt d'wallee AG an : d'SnapSwap International S.A. ënnert der Mammegesellschaft Wallee : Group AG zesummegefouert goufen. :* „Europäesche Pass“: de Fachbegrëff ass raus, elo steet do, datt : eng Autorisatioun aus engem Land vum Europäesche Wirtschaftsraum : an den anere Memberlänner unerkannt gëtt. :* Vibbek AG: „an d'Schwäizer Handelsregëster agedroen“. :Wann nach eppes onkloer ass oder d'Sprooch net stëmmt, sot et mer :roueg – ech si frou ëm all Korrektur. --[[Benotzer:Thor1982|Thor1982]] ([[Benotzer Diskussioun:Thor1982|Diskussioun]]) 12:37, 20. Sep. 2026 (UTC) gr6i9o44e0u088ff8t1k4e2xgpdme67 2708708 2708705 2026-09-20T13:00:47Z GilPe 14980 /* */ Äntweren 2708708 wikitext text/x-wiki {{Moien}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 20. Sep. 2026 (UTC) ---- Moien Thor1982, Kuckt wgl d'[[Diskussioun:Wallee]]; am Artikel deen s du ugeluecht hues ass net alles kloer. Merci fir dat ze klären oder ëmzeformuléieren. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 20. Sep. 2026 (UTC) :Moien GilPe, :merci fir d'Nokucken, all dräi Punkte ware berechtegt. Ech hunn se :elo esou geännert: :* D'Fusioun: et steet elo ausdrécklech do, datt d'wallee AG an : d'SnapSwap International S.A. ënnert der Mammegesellschaft Wallee : Group AG zesummegefouert goufen. :* „Europäesche Pass“: de Fachbegrëff ass raus, elo steet do, datt : eng Autorisatioun aus engem Land vum Europäesche Wirtschaftsraum : an den anere Memberlänner unerkannt gëtt. :* Vibbek AG: „an d'Schwäizer Handelsregëster agedroen“. :Wann nach eppes onkloer ass oder d'Sprooch net stëmmt, sot et mer :roueg – ech si frou ëm all Korrektur. --[[Benotzer:Thor1982|Thor1982]] ([[Benotzer Diskussioun:Thor1982|Diskussioun]]) 12:37, 20. Sep. 2026 (UTC) ::Jo, déi Prezisioune sinn an der Rei. Mä firwat gees du all meng Ännerungen nees réckgängeg maachen? Dat hat alles seng Berechtegung. Lëtzebuergesch ass net esou wéi d'Däitscht an heiansdo sinn d'Sazkonstruktiounen anescht wéi am Däitschen. A wann ech Wierder verbessert hunn da waren se virdru falsch! ::Vläicht hues du dech verdinn; da kuckt wgl fir meng verbessert Versioun nees zeréckzesetzen an d'Prezisiounen eenzel nees dran ze setzen. Merci! | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:00, 20. Sep. 2026 (UTC) g3ovbird5i1za0kxqjy9yo1irwo7hzf 2 177199 2708704 2026-09-20T12:12:10Z GilPe 14980 Säit ugeluecht mat: '{{Info Benotzersäit}}' 2708704 wikitext text/x-wiki {{Info Benotzersäit}} 58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47 0 177200 2708718 2026-09-20T14:19:56Z GilPe 14980 Nei Säit am Opbau 2708718 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Coor dms1 uewen|49|38|26.153|N|06|13|18.084|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (101).jpg|thumb|De Schantje vum Tanklager (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|… direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]]]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot … == Geschicht == == Quelle vum Artikel == * [https://legilux.public.lu/filestore/eli/dl/pl/2023/178/doc/dpl/1/fr/pdf/eli-dl-pl-2023-178-doc-dpl-1-fr-pdf.pdf Exposé des motifs] am ''Projet de loi portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Sennengerbierg]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] hfmz73k3f9ogam5ozalzk58yj8jbs8i 2708719 2708718 2026-09-20T14:47:45Z GilPe 14980 2708719 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Coor dms1 uewen|49|38|26.153|N|06|13|18.084|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (101).jpg|thumb|De Schantje vum Tanklager (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|… direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]]]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. == Geschicht == D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet eng Kapazitéit vun 8.000 [[Kubikmeter]]. Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&nbsp;%), [[Skytanking]] (30&nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg. Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert. == Neit Tanklager == Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 unanime an der Chamber gestëmmt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher: * Op der Landsäit oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt); * op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden. All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen. D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle Kerosin, Sustainable Aviation Fuel (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn. == Quelle vum Artikel == * [https://legilux.public.lu/filestore/eli/dl/pl/2023/178/doc/dpl/1/fr/pdf/eli-dl-pl-2023-178-doc-dpl-1-fr-pdf.pdf Exposé des motifs] am ''Projet de loi portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Sennengerbierg]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] bikdtxkci5eojksg54itfedoqcr52e5 2708721 2708719 2026-09-20T15:03:26Z GilPe 14980 2708721 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Coor dms1 uewen|49|38|26.153|N|06|13|18.084|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (101).jpg|thumb|De Schantje vum Tanklager (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|… direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]]]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. == Geschicht == D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&nbsp;%), [[Skytanking]] (30&nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg. Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert. == Neit Tanklager == Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher: * Op der Landsäit oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt); * op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden. All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen. D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn. === Ubannung un d'Nato-Pipeline === Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'[[Nato-Pipeline]] (''Central Europe Pipeline System'', CEPS) ugeschloss, déi vu Bitburg. Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert. D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn. == Quelle vum Artikel == * [https://legilux.public.lu/filestore/eli/dl/pl/2023/178/doc/dpl/1/fr/pdf/eli-dl-pl-2023-178-doc-dpl-1-fr-pdf.pdf Exposé des motifs] am ''Projet de loi portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] 7t497ob794s38veckd7e9xlvxpc6i6j 2708723 2708721 2026-09-20T15:35:33Z GilPe 14980 2708723 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Coor dms1 uewen|49|38|26.153|N|06|13|18.084|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (101).jpg|thumb|De Schantje vum Tanklager (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|… direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]]]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. == Geschicht == D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&nbsp;%), [[Skytanking]] (30&nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg. Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert. == Neit Tanklager == Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher: * Op der Landsäit oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt); * op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden. All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen. D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn. === Ubannung un d'Nato-Pipeline === Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'[[Nato-Pipeline]] (''Central Europe Pipeline System'', CEPS) ugeschloss, déi vu Bitburg. Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert. D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn. === Käschten a Finanzéierung === Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn. Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannung un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn. 2025 gouf dunn nieft den ursprénglech gestëmmte 85,7 Milliounen Euro, nach en zousätzleche Betrag vun 20,8 Milliounen Euro néideg. De Gesamtbudget läit domat bei ronn 106,5 Milliounen Euro. De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn. == Quelle vum Artikel == * [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026 * [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] jbn8rsneqr6p7l56scvu77zlz9u50g4 2708725 2708723 2026-09-20T15:53:14Z GilPe 14980 2708725 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Coor dms1 uewen|49|38|26.153|N|06|13|18.084|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (101).jpg|thumb|De Schantje vum Tanklager (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|… direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]]]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. == Geschicht == D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&nbsp;%), [[Skytanking]] (30&nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg. Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert. == Neit Tanklager == Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher: * Op der Landsäit oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt); * op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden. All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen. D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn. === Ubannung un d'Nato-Pipeline === Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'[[Nato-Pipeline]] (''Central Europe Pipeline System'', CEPS) ugeschloss, déi vu Bitburg. Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert. D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn. === Käschten a Finanzéierung === Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn. Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannung un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn. De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) eropgaangen. De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn. === Bau a Mise en service === De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]]. Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen. == Quelle vum Artikel == * [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026 * [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] 4bhi7l3t8kpr5mkwh00cicuess61p1c 2708726 2708725 2026-09-20T16:01:20Z GilPe 14980 Nei Säit; enCours ewech 2708726 wikitext text/x-wiki {{Coor dms1 uewen|49|38|26.153|N|06|13|18.084|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (101).jpg|thumb|De Schantje vum Tanklager (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|… direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]]]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. == Geschicht == D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&nbsp;%), [[Skytanking]] (30&nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg. Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert. == Neit Tanklager == Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher: * Op der Land- oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt); * op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden. All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen. D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn. === Ubannung un d'Nato-Pipeline === Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'[[Nato-Pipeline]] (''Central Europe Pipeline System'', CEPS) ugeschloss, déi vu [[Béibreg]] kënnt. Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert. D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn. === Käschten a Finanzéierung === Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn. Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannung un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn. De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum Index sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) geklommen. De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn. === Bau a Mise en service === De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]]. Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen. {{Nokucken|2028 Abrëll}} == Quelle vum Artikel == * [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026 * [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] 7rkaepxgrzas6qwjmltfd16g67umsru 2708794 2708726 2026-09-20T21:10:39Z GilPe 14980 +Infobox; +Plang 2708794 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|260px|De Schantje vum Tanklager direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]] (September 2026)]] [[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (plan 2026).svg|thumb|260px|Plang mam aktuellen a geplangten Tanklager]] D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. == Geschicht == D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&nbsp;%), [[Skytanking]] (30&nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg. Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert. == Neit Tanklager == Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher: * Op der Land- oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt); * op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden. All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen. D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn. === Ubannung un d'Nato-Pipeline === Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'[[Nato-Pipeline]] (''Central Europe Pipeline System'', CEPS) ugeschloss, déi vu [[Béibreg]] kënnt. Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert. D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn. === Käschten a Finanzéierung === Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn. Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannung un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn. De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum Index sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) geklommen. De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn. === Bau a Mise en service === De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]]. Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen. {{Nokucken|2028 Abrëll}} == Quelle vum Artikel == * [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026 * [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025 * [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]] [[Kategorie:Industriell Installatiounen]] [[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]] qm88d4m8nuwrscvycsliik0dgc1lmsz 0 177201 2708727 2026-09-20T16:20:44Z Johnny Chicago 17 nei 2708727 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Nicole Heesters''', gebuer de [[14. Februar]] [[1937]] zu [[Potsdam]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. Si ass d'Duechter vum Schauspiller [[Johannes Heesters]] an der Schauspillerin [[Louisa Ghijs]]. == Filmographie == === Kino === * 1953: ''Ich und meine Frau'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Paula Wessely]], [[Attila Hörbiger]] - (als Ursula Naglmüller) * 1954: ''Dieses Lied bleibt bei dir'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Paul Henreid:]], [[Eva Kerbler]] - (als Valeri) * 1955: ''[[Ihr erstes Rendezvous (Film 1955)|Ihr erstes Rendezvous]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Karl Schönböck]] - (als Christa) * 1955: ''[[Drei Männer im Schnee (Film 1955)|Drei Männer im Schnee]]'' - Regie: [[Kurt Hoffmann]] - Haaptacteuren: [[Paul Dahlke]], [[Claus Biederstaedt]] - (als Hildegard Schlüter) * 1956: ''Liebe, die den Kopf verliert'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Paul Hubschmid]], [[Winnie Markus]] - (als Petra von Arnau) * 1956: ''Das Liebesleben des schönen Franz'' - Regie: [[Max Nosseck]] - Haaptacteuren: [[Walter Müller]], [[Wolfgang Wahl]] - (als Traute Rösl) * 1956: ''Der Glockengießer von Tirol'' - Regie: [[Richard Häussler]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Heinrich Gretler]] - (als Monika Schwaiger) * 1981: ''[[Nach Mitternacht (Film)|Nach Mitternacht]]'' - Regie: [[ Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Désirée Nosbusch]], [[Wolfgang Jörg]] - (als Adelheid) * 1982: ''Oben Scheine - Unten Steine'' - Regie: [[Hans-Jürgen Köhler]] - Haaptacteuren: [[Peter-Maria Anselstetter]], [[Helmut Buchholz]] * 1982: ''Kamikaze 1989]' - Regie: Wolf Gremm - Haaptacteuren: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Günther Kaufmann]] - (als Barbara) * 1983: ''Heinrich Penthesilea von Kleist'' - Regie: [[Hans Neuenfels]] - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Hermann Treusch]] - (als Asteria) * 1990: ''Pension Sonnenschein'' - Regie: [[Filip Bajon]] - Haaptacteuren: [[Michael Kausch]], [[Slawa Kwasniewska]] * 1992: ''Meine Tochter gehört mir'' - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Georges Corraface]] - (als Mamm) * 1993: ''Küsse'' - Regie: [[Carolin Otto]] - Haaptacteuren: [[Stefan Hunstein]], [[Susanne Lothar]] - (als Luise) * 1998: ''Meschugge'' - Regie: [[Dani Levy]], [[Maria Schrader]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[David Strathairn]] - (als Anna Katz) * 1998: ''Solo für Klarinette'' - Regie: [[Nico Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Corinna Harfouch]] - (als Frau Jentsch) * 2003: ''Sternzeichen'' - Regie: [[Peter Patzak]] - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Vadim Glowna]] - (als Cathreen Werrer) * 2009: ''Thank You Mr. President'' - Regie: [[Lenn Kudrjawizki]] - (Kuerzfilm) * 2009: ''Die Liebe der Kinder'' - Regie: [[Franz Müller]] - Haaptacteuren: [[Marie-Lou Sellem]], [[Alex Brendemühl]] * 2016: '' Lou Andreas-Salomé, The Audacity to be Free'' - Regie: [[Cordula Kablitz-Post]] - Haaptacteuren: [[Katharina Lorenz], [[Matthias Lier]] - (als Lou Andreas-Salomé) * 2020: ''Die Wolf-Gäng'' - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Aaron Kissiov]], [[Johanna Schraml]] - (als Direktesch) * 2025: ''Sprengstoff'' - Regie: [[Linus Liyas]] - Haaptacteuren: [[Johanna Götting]], [[Zahel Anwary]] - (als Clara) === Televisioun (Auswiel) === * 1962: ''Der tolle Tag'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Erfurth]] - Haaptacteuren: [[Heinz Reincke]], [[Peter Schütte]] - (als Susanne) * 1963: ''Die Möwe'' - (TV-Film) - Regie: [[Bohumil Herlischka]] - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Willy Birgel]] - (als Mascha Schamrajewa) * 1968: ''Graf Öderland'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Anita Höfer]], [[Hans Caninenberg]] - (als Hilde/Coco/Inge) * 1972: ''Geliebter Mörder'' - (TV-Film) - Regie: [[Heinz Schirk]] - Haaptacteuren: [[Werner Bruhns]], [[Udo Vioff]] - (als Vivien Warren) * 1989-2003: ''Tatort'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1984: ''Der Snob'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandaue]], [[Sigfrit Steiner]] - (als Sybil Hull) * 1989: ''Das Milliardenspiel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Peter Keglevic]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[FrieFriedrich von Thun]] * 1994: ''Ausgerechnet Zoé'' - (TV-Film) - Regie: [[Markus Imboden]] - Haaptacteuren: [[Nicolette Krebitz]], [[Henry Arnold]], [[André Jung]] * 1995: ''Ach du Fröhliche'' - (TV-Film) - Regie: [[Stefan Lukschy]] - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Marijam Agischewa]] - (als Claudia Carrera) * 1997: ''Diamanten küßt man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Stark]] - Haaptacteuren: [[Meret Becker]], [[Marion Breckwoldt]] - (als Ruth) * 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Kinsler]], [[Gertraud Jesserer]] - (als Iris) * 2000: ''Frauen lügen besser'' - (TV-Film) - Regie: Vivian Naefe - Haaptacteuren: [[Natalia Wörner]], [[Richy Müller]] - (als Henriette) * 2002: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Nobiltà'' - Regie: [[Sigi Rothemund]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Peter Weck]] - (als Contessa Cornelia Lorenzoni) * 2001: ''Der Vamp im Schlafrock'' - Regie: [[Berno Kürten]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Eleonore Weisgerber]] - (als Marta Bosch) * 2007: ''Sehnsucht nach Rimini'' - Regie: [[Dietmar Klein]] - Haaptacteuren: [[Rebecca Immanuel]], [[Timothy Peach]] - (als Marianne Toeplitz) * 2007: ''Zeit zu leben'' - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], Friedrich von Thun- (als Lena Waldheim) * 2009: ''Fünf Tage Vollmond'' - Regie: [[Matthias Steurer]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Klaus J. Behrendt]] - (als Johanna Thamsen) * 2010-2023: ''Großstadtrevier'' - (TV -Serie) - (7 Episoden) * 2013: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Auf Treu und Glauben'' - Regie: Sigi Rothemund - Haaptacteuren: [[Uwe Kockisch]], [[Julia Jäger]], [[Annett Renneberg]] - (als Signora Fontana) * 2016: ''Apropos Glück'' - Regie: [[Ulrike Grote]] - Haaptacteuren: [[Janna Striebeck]], [[Martin Lindow]] - (als Irene von der Hoven) * 2021: ''Ein Sommer in Antwerpen'' - Regie: [[Ulrike Hamacher]] - Haaptacteuren: [[Maike Johanna Reuter]], [[Dries de Sutte]] - (als Magda Oberstedt ) * 2022: ''Der Schutzengel'' - Regie: [[Götz Spielmann]] - Haaptacteuren: [[Fritz Karl]], [[Michael Steinocher]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Heesters Nicole}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1937]] tdphut2uc17w8axecfypz6eqsyaihy3 2708728 2708727 2026-09-20T16:22:43Z Johnny Chicago 17 /* Televisioun (Auswiel) */ 2708728 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Nicole Heesters''', gebuer de [[14. Februar]] [[1937]] zu [[Potsdam]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. Si ass d'Duechter vum Schauspiller [[Johannes Heesters]] an der Schauspillerin [[Louisa Ghijs]]. == Filmographie == === Kino === * 1953: ''Ich und meine Frau'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Paula Wessely]], [[Attila Hörbiger]] - (als Ursula Naglmüller) * 1954: ''Dieses Lied bleibt bei dir'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Paul Henreid:]], [[Eva Kerbler]] - (als Valeri) * 1955: ''[[Ihr erstes Rendezvous (Film 1955)|Ihr erstes Rendezvous]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Karl Schönböck]] - (als Christa) * 1955: ''[[Drei Männer im Schnee (Film 1955)|Drei Männer im Schnee]]'' - Regie: [[Kurt Hoffmann]] - Haaptacteuren: [[Paul Dahlke]], [[Claus Biederstaedt]] - (als Hildegard Schlüter) * 1956: ''Liebe, die den Kopf verliert'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Paul Hubschmid]], [[Winnie Markus]] - (als Petra von Arnau) * 1956: ''Das Liebesleben des schönen Franz'' - Regie: [[Max Nosseck]] - Haaptacteuren: [[Walter Müller]], [[Wolfgang Wahl]] - (als Traute Rösl) * 1956: ''Der Glockengießer von Tirol'' - Regie: [[Richard Häussler]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Heinrich Gretler]] - (als Monika Schwaiger) * 1981: ''[[Nach Mitternacht (Film)|Nach Mitternacht]]'' - Regie: [[ Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Désirée Nosbusch]], [[Wolfgang Jörg]] - (als Adelheid) * 1982: ''Oben Scheine - Unten Steine'' - Regie: [[Hans-Jürgen Köhler]] - Haaptacteuren: [[Peter-Maria Anselstetter]], [[Helmut Buchholz]] * 1982: ''Kamikaze 1989]' - Regie: Wolf Gremm - Haaptacteuren: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Günther Kaufmann]] - (als Barbara) * 1983: ''Heinrich Penthesilea von Kleist'' - Regie: [[Hans Neuenfels]] - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Hermann Treusch]] - (als Asteria) * 1990: ''Pension Sonnenschein'' - Regie: [[Filip Bajon]] - Haaptacteuren: [[Michael Kausch]], [[Slawa Kwasniewska]] * 1992: ''Meine Tochter gehört mir'' - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Georges Corraface]] - (als Mamm) * 1993: ''Küsse'' - Regie: [[Carolin Otto]] - Haaptacteuren: [[Stefan Hunstein]], [[Susanne Lothar]] - (als Luise) * 1998: ''Meschugge'' - Regie: [[Dani Levy]], [[Maria Schrader]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[David Strathairn]] - (als Anna Katz) * 1998: ''Solo für Klarinette'' - Regie: [[Nico Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Corinna Harfouch]] - (als Frau Jentsch) * 2003: ''Sternzeichen'' - Regie: [[Peter Patzak]] - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Vadim Glowna]] - (als Cathreen Werrer) * 2009: ''Thank You Mr. President'' - Regie: [[Lenn Kudrjawizki]] - (Kuerzfilm) * 2009: ''Die Liebe der Kinder'' - Regie: [[Franz Müller]] - Haaptacteuren: [[Marie-Lou Sellem]], [[Alex Brendemühl]] * 2016: '' Lou Andreas-Salomé, The Audacity to be Free'' - Regie: [[Cordula Kablitz-Post]] - Haaptacteuren: [[Katharina Lorenz], [[Matthias Lier]] - (als Lou Andreas-Salomé) * 2020: ''Die Wolf-Gäng'' - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Aaron Kissiov]], [[Johanna Schraml]] - (als Direktesch) * 2025: ''Sprengstoff'' - Regie: [[Linus Liyas]] - Haaptacteuren: [[Johanna Götting]], [[Zahel Anwary]] - (als Clara) === Televisioun (Auswiel) === * 1962: ''Der tolle Tag'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Erfurth]] - Haaptacteuren: [[Heinz Reincke]], [[Peter Schütte]] - (als Susanne) * 1963: ''Die Möwe'' - (TV-Film) - Regie: [[Bohumil Herlischka]] - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Willy Birgel]] - (als Mascha Schamrajewa) * 1968: ''Graf Öderland'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Anita Höfer]], [[Hans Caninenberg]] - (als Hilde/Coco/Inge) * 1972: ''Geliebter Mörder'' - (TV-Film) - Regie: [[Heinz Schirk]] - Haaptacteuren: [[Werner Bruhns]], [[Udo Vioff]] - (als Vivien Warren) * 1989-2003: ''Tatort'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1984: ''Der Snob'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandaue]], [[Sigfrit Steiner]] - (als Sybil Hull) * 1989: ''Das Milliardenspiel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Peter Keglevic]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[FrieFriedrich von Thun]] * 1994: ''Ausgerechnet Zoé'' - (TV-Film) - Regie: [[Markus Imboden]] - Haaptacteuren: [[Nicolette Krebitz]], [[Henry Arnold]], [[André Jung]] * 1995: ''Ach du Fröhliche'' - (TV-Film) - Regie: [[Stefan Lukschy]] - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Marijam Agischewa]] - (als Claudia Carrera) * 1997: ''Diamanten küßt man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Stark]] - Haaptacteuren: [[Meret Becker]], [[Marion Breckwoldt]] - (als Ruth) * 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Kinsler]], [[Gertraud Jesserer]] - (als Iris) * 2000: ''Frauen lügen besser'' - (TV-Film) - Regie: Vivian Naefe - Haaptacteuren: [[Natalia Wörner]], [[Richy Müller]] - (als Henriette) * 2002: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Nobiltà'' - Regie: [[Sigi Rothemund]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Peter Weck]] - (als Contessa Cornelia Lorenzoni) * 2001: ''Der Vamp im Schlafrock'' - (TV-Film) - Regie: [[Berno Kürten]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Eleonore Weisgerber]] - (als Marta Bosch) * 2007: ''Sehnsucht nach Rimini'' - (TV-Film) - Regie: [[Dietmar Klein]] - Haaptacteuren: [[Rebecca Immanuel]], [[Timothy Peach]] - (als Marianne Toeplitz) * 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], Friedrich von Thun- (als Lena Waldheim) * 2009: ''Fünf Tage Vollmond'' - (TV-Film) - Regie: [[Matthias Steurer]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Klaus J. Behrendt]] - (als Johanna Thamsen) * 2010-2023: ''Großstadtrevier'' - (TV -Serie) - (7 Episoden) * 2013: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Auf Treu und Glauben'' - Regie: Sigi Rothemund - Haaptacteuren: [[Uwe Kockisch]], [[Julia Jäger]], [[Annett Renneberg]] - (als Signora Fontana) * 2016: ''Apropos Glück'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Grote]] - Haaptacteuren: [[Janna Striebeck]], [[Martin Lindow]] - (als Irene von der Hoven) * 2021: ''Ein Sommer in Antwerpen'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Hamacher]] - Haaptacteuren: [[Maike Johanna Reuter]], [[Dries de Sutte]] - (als Magda Oberstedt ) * 2022: ''Der Schutzengel'' - (TV-Film) - Regie: [[Götz Spielmann]] - Haaptacteuren: [[Fritz Karl]], [[Michael Steinocher]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Heesters Nicole}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1937]] l1g1xlb5uyo4gb59wnhldiy2jokho6b 2708729 2708728 2026-09-20T16:23:07Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2708729 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Nicole Heesters''', gebuer de [[14. Februar]] [[1937]] zu [[Potsdam]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. Si ass d'Duechter vum Schauspiller [[Johannes Heesters]] an der Schauspillerin [[Louisa Ghijs]]. == Filmographie == === Kino === * 1953: ''Ich und meine Frau'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Paula Wessely]], [[Attila Hörbiger]] - (als Ursula Naglmüller) * 1954: ''Dieses Lied bleibt bei dir'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Paul Henreid:]], [[Eva Kerbler]] - (als Valeri) * 1955: ''[[Ihr erstes Rendezvous (Film 1955)|Ihr erstes Rendezvous]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Karl Schönböck]] - (als Christa) * 1955: ''[[Drei Männer im Schnee (Film 1955)|Drei Männer im Schnee]]'' - Regie: [[Kurt Hoffmann]] - Haaptacteuren: [[Paul Dahlke]], [[Claus Biederstaedt]] - (als Hildegard Schlüter) * 1956: ''Liebe, die den Kopf verliert'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Paul Hubschmid]], [[Winnie Markus]] - (als Petra von Arnau) * 1956: ''Das Liebesleben des schönen Franz'' - Regie: [[Max Nosseck]] - Haaptacteuren: [[Walter Müller]], [[Wolfgang Wahl]] - (als Traute Rösl) * 1956: ''Der Glockengießer von Tirol'' - Regie: [[Richard Häussler]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Heinrich Gretler]] - (als Monika Schwaiger) * 1981: ''[[Nach Mitternacht (Film)|Nach Mitternacht]]'' - Regie: [[ Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Désirée Nosbusch]], [[Wolfgang Jörg]] - (als Adelheid) * 1982: ''Oben Scheine - Unten Steine'' - Regie: [[Hans-Jürgen Köhler]] - Haaptacteuren: [[Peter-Maria Anselstetter]], [[Helmut Buchholz]] * 1982: ''Kamikaze 1989'' - Regie: Wolf Gremm - Haaptacteuren: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Günther Kaufmann]] - (als Barbara) * 1983: ''Heinrich Penthesilea von Kleist'' - Regie: [[Hans Neuenfels]] - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Hermann Treusch]] - (als Asteria) * 1990: ''Pension Sonnenschein'' - Regie: [[Filip Bajon]] - Haaptacteuren: [[Michael Kausch]], [[Slawa Kwasniewska]] * 1992: ''Meine Tochter gehört mir'' - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Georges Corraface]] - (als Mamm) * 1993: ''Küsse'' - Regie: [[Carolin Otto]] - Haaptacteuren: [[Stefan Hunstein]], [[Susanne Lothar]] - (als Luise) * 1998: ''Meschugge'' - Regie: [[Dani Levy]], [[Maria Schrader]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[David Strathairn]] - (als Anna Katz) * 1998: ''Solo für Klarinette'' - Regie: [[Nico Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Corinna Harfouch]] - (als Frau Jentsch) * 2003: ''Sternzeichen'' - Regie: [[Peter Patzak]] - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Vadim Glowna]] - (als Cathreen Werrer) * 2009: ''Thank You Mr. President'' - Regie: [[Lenn Kudrjawizki]] - (Kuerzfilm) * 2009: ''Die Liebe der Kinder'' - Regie: [[Franz Müller]] - Haaptacteuren: [[Marie-Lou Sellem]], [[Alex Brendemühl]] * 2016: '' Lou Andreas-Salomé, The Audacity to be Free'' - Regie: [[Cordula Kablitz-Post]] - Haaptacteuren: [[Katharina Lorenz], [[Matthias Lier]] - (als Lou Andreas-Salomé) * 2020: ''Die Wolf-Gäng'' - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Aaron Kissiov]], [[Johanna Schraml]] - (als Direktesch) * 2025: ''Sprengstoff'' - Regie: [[Linus Liyas]] - Haaptacteuren: [[Johanna Götting]], [[Zahel Anwary]] - (als Clara) === Televisioun (Auswiel) === * 1962: ''Der tolle Tag'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Erfurth]] - Haaptacteuren: [[Heinz Reincke]], [[Peter Schütte]] - (als Susanne) * 1963: ''Die Möwe'' - (TV-Film) - Regie: [[Bohumil Herlischka]] - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Willy Birgel]] - (als Mascha Schamrajewa) * 1968: ''Graf Öderland'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Anita Höfer]], [[Hans Caninenberg]] - (als Hilde/Coco/Inge) * 1972: ''Geliebter Mörder'' - (TV-Film) - Regie: [[Heinz Schirk]] - Haaptacteuren: [[Werner Bruhns]], [[Udo Vioff]] - (als Vivien Warren) * 1989-2003: ''Tatort'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1984: ''Der Snob'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandaue]], [[Sigfrit Steiner]] - (als Sybil Hull) * 1989: ''Das Milliardenspiel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Peter Keglevic]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[FrieFriedrich von Thun]] * 1994: ''Ausgerechnet Zoé'' - (TV-Film) - Regie: [[Markus Imboden]] - Haaptacteuren: [[Nicolette Krebitz]], [[Henry Arnold]], [[André Jung]] * 1995: ''Ach du Fröhliche'' - (TV-Film) - Regie: [[Stefan Lukschy]] - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Marijam Agischewa]] - (als Claudia Carrera) * 1997: ''Diamanten küßt man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Stark]] - Haaptacteuren: [[Meret Becker]], [[Marion Breckwoldt]] - (als Ruth) * 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Kinsler]], [[Gertraud Jesserer]] - (als Iris) * 2000: ''Frauen lügen besser'' - (TV-Film) - Regie: Vivian Naefe - Haaptacteuren: [[Natalia Wörner]], [[Richy Müller]] - (als Henriette) * 2002: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Nobiltà'' - Regie: [[Sigi Rothemund]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Peter Weck]] - (als Contessa Cornelia Lorenzoni) * 2001: ''Der Vamp im Schlafrock'' - (TV-Film) - Regie: [[Berno Kürten]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Eleonore Weisgerber]] - (als Marta Bosch) * 2007: ''Sehnsucht nach Rimini'' - (TV-Film) - Regie: [[Dietmar Klein]] - Haaptacteuren: [[Rebecca Immanuel]], [[Timothy Peach]] - (als Marianne Toeplitz) * 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], Friedrich von Thun- (als Lena Waldheim) * 2009: ''Fünf Tage Vollmond'' - (TV-Film) - Regie: [[Matthias Steurer]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Klaus J. Behrendt]] - (als Johanna Thamsen) * 2010-2023: ''Großstadtrevier'' - (TV -Serie) - (7 Episoden) * 2013: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Auf Treu und Glauben'' - Regie: Sigi Rothemund - Haaptacteuren: [[Uwe Kockisch]], [[Julia Jäger]], [[Annett Renneberg]] - (als Signora Fontana) * 2016: ''Apropos Glück'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Grote]] - Haaptacteuren: [[Janna Striebeck]], [[Martin Lindow]] - (als Irene von der Hoven) * 2021: ''Ein Sommer in Antwerpen'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Hamacher]] - Haaptacteuren: [[Maike Johanna Reuter]], [[Dries de Sutte]] - (als Magda Oberstedt ) * 2022: ''Der Schutzengel'' - (TV-Film) - Regie: [[Götz Spielmann]] - Haaptacteuren: [[Fritz Karl]], [[Michael Steinocher]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Heesters Nicole}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1937]] 4t8oqbympd65byetaa3zdu6enrkeb4e 2708732 2708729 2026-09-20T16:38:08Z Mobby 12 60927 2708732 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Nicole Heesters''', gebuer de [[14. Februar]] [[1937]] zu [[Potsdam]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. Si ass d'Duechter vum Schauspiller [[Johannes Heesters]] an der Schauspillerin [[Louisa Ghijs]]. == Filmographie == === Kino === * 1953: ''Ich und meine Frau'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Paula Wessely]], [[Attila Hörbiger]] - (als Ursula Naglmüller) * 1954: ''Dieses Lied bleibt bei dir'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Paul Henreid:]], [[Eva Kerbler]] - (als Valeri) * 1955: ''[[Ihr erstes Rendezvous (Film 1955)|Ihr erstes Rendezvous]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Karl Schönböck]] - (als Christa) * 1955: ''[[Drei Männer im Schnee (Film 1955)|Drei Männer im Schnee]]'' - Regie: [[Kurt Hoffmann]] - Haaptacteuren: [[Paul Dahlke]], [[Claus Biederstaedt]] - (als Hildegard Schlüter) * 1956: ''Liebe, die den Kopf verliert'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Paul Hubschmid]], [[Winnie Markus]] - (als Petra von Arnau) * 1956: ''Das Liebesleben des schönen Franz'' - Regie: [[Max Nosseck]] - Haaptacteuren: [[Walter Müller]], [[Wolfgang Wahl]] - (als Traute Rösl) * 1956: ''Der Glockengießer von Tirol'' - Regie: [[Richard Häussler]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Heinrich Gretler]] - (als Monika Schwaiger) * 1981: ''[[Nach Mitternacht (Film)|Nach Mitternacht]]'' - Regie: [[ Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Désirée Nosbusch]], [[Wolfgang Jörg]] - (als Adelheid) * 1982: ''Oben Scheine - Unten Steine'' - Regie: [[Hans-Jürgen Köhler]] - Haaptacteuren: [[Peter-Maria Anselstetter]], [[Helmut Buchholz]] * 1982: ''Kamikaze 1989'' - Regie: Wolf Gremm - Haaptacteuren: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Günther Kaufmann]] - (als Barbara) * 1983: ''Heinrich Penthesilea von Kleist'' - Regie: [[Hans Neuenfels]] - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Hermann Treusch]] - (als Asteria) * 1990: ''Pension Sonnenschein'' - Regie: [[Filip Bajon]] - Haaptacteuren: [[Michael Kausch]], [[Slawa Kwasniewska]] * 1992: ''Meine Tochter gehört mir'' - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Georges Corraface]] - (als Mamm) * 1993: ''Küsse'' - Regie: [[Carolin Otto]] - Haaptacteuren: [[Stefan Hunstein]], [[Susanne Lothar]] - (als Luise) * 1998: ''Meschugge'' - Regie: [[Dani Levy]], [[Maria Schrader]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[David Strathairn]] - (als Anna Katz) * 1998: ''Solo für Klarinette'' - Regie: [[Nico Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Corinna Harfouch]] - (als Frau Jentsch) * 2003: ''Sternzeichen'' - Regie: [[Peter Patzak]] - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Vadim Glowna]] - (als Cathreen Werrer) * 2009: ''Thank You Mr. President'' - Regie: [[Lenn Kudrjawizki]] - (Kuerzfilm) * 2009: ''Die Liebe der Kinder'' - Regie: [[Franz Müller]] - Haaptacteuren: [[Marie-Lou Sellem]], [[Alex Brendemühl]] * 2016: '' Lou Andreas-Salomé, The Audacity to be Free'' - Regie: [[Cordula Kablitz-Post]] - Haaptacteuren: [[Katharina Lorenz], [[Matthias Lier]] - (als Lou Andreas-Salomé) * 2020: ''Die Wolf-Gäng'' - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Aaron Kissiov]], [[Johanna Schraml]] - (als Direktesch) * 2025: ''Sprengstoff'' - Regie: [[Linus Liyas]] - Haaptacteuren: [[Johanna Götting]], [[Zahel Anwary]] - (als Clara) === Televisioun (Auswiel) === * 1962: ''Der tolle Tag'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Erfurth]] - Haaptacteuren: [[Heinz Reincke]], [[Peter Schütte]] - (als Susanne) * 1963: ''Die Möwe'' - (TV-Film) - Regie: [[Bohumil Herlischka]] - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Willy Birgel]] - (als Mascha Schamrajewa) * 1968: ''Graf Öderland'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Anita Höfer]], [[Hans Caninenberg]] - (als Hilde/Coco/Inge) * 1972: ''Geliebter Mörder'' - (TV-Film) - Regie: [[Heinz Schirk]] - Haaptacteuren: [[Werner Bruhns]], [[Udo Vioff]] - (als Vivien Warren) * 1989-2003: ''Tatort'' - (TV -Serie) - (6 Episoden) * 1984: ''Der Snob'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandaue]], [[Sigfrit Steiner]] - (als Sybil Hull) * 1989: ''Das Milliardenspiel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Peter Keglevic]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[FrieFriedrich von Thun]] * 1994: ''Ausgerechnet Zoé'' - (TV-Film) - Regie: [[Markus Imboden]] - Haaptacteuren: [[Nicolette Krebitz]], [[Henry Arnold]], [[André Jung]] * 1995: ''Ach du Fröhliche'' - (TV-Film) - Regie: [[Stefan Lukschy]] - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Marijam Agischewa]] - (als Claudia Carrera) * 1997: ''Diamanten küßt man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Stark]] - Haaptacteuren: [[Meret Becker]], [[Marion Breckwoldt]] - (als Ruth) * 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Kinsler]], [[Gertraud Jesserer]] - (als Iris) * 2000: ''Frauen lügen besser'' - (TV-Film) - Regie: Vivian Naefe - Haaptacteuren: [[Natalia Wörner]], [[Richy Müller]] - (als Henriette) * 2002: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Nobiltà'' - Regie: [[Sigi Rothemund]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Peter Weck]] - (als Contessa Cornelia Lorenzoni) * 2001: ''Der Vamp im Schlafrock'' - (TV-Film) - Regie: [[Berno Kürten]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Eleonore Weisgerber]] - (als Marta Bosch) * 2007: ''Sehnsucht nach Rimini'' - (TV-Film) - Regie: [[Dietmar Klein]] - Haaptacteuren: [[Rebecca Immanuel]], [[Timothy Peach]] - (als Marianne Toeplitz) * 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], Friedrich von Thun- (als Lena Waldheim) * 2009: ''Fünf Tage Vollmond'' - (TV-Film) - Regie: [[Matthias Steurer]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Klaus J. Behrendt]] - (als Johanna Thamsen) * 2010-2023: ''Großstadtrevier'' - (TV -Serie) - (7 Episoden) * 2013: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Auf Treu und Glauben'' - Regie: Sigi Rothemund - Haaptacteuren: [[Uwe Kockisch]], [[Julia Jäger]], [[Annett Renneberg]] - (als Signora Fontana) * 2016: ''Apropos Glück'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Grote]] - Haaptacteuren: [[Janna Striebeck]], [[Martin Lindow]] - (als Irene von der Hoven) * 2021: ''Ein Sommer in Antwerpen'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Hamacher]] - Haaptacteuren: [[Maike Johanna Reuter]], [[Dries de Sutte]] - (als Magda Oberstedt) * 2022: ''Der Schutzengel'' - (TV-Film) - Regie: [[Götz Spielmann]] - Haaptacteuren: [[Fritz Karl]], [[Michael Steinocher]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Heesters Nicole}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1937]] 8f9ci77tw023fce9ylejnu42e8hqasx 14 177202 2708735 2026-09-20T18:14:51Z Volvox 4050 Nei 2708735 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Nokucken 2028|04]] __HIDDENCAT__ 0z1s32euavfa6uwozlym669d601gaec 14 177203 2708736 2026-09-20T18:15:12Z Volvox 4050 Nei 2708736 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Nokucken]] __HIDDENCAT__ ixlub0s62t1rgytf0u3gfal9livk1pa 14 177204 2708741 2026-09-20T18:20:06Z Volvox 4050 De(n) Volvox huet d'Säit [[Kategorie:Vietnameesesch Provënzen]] op [[Kategorie:Provënzen am Vietnam]] geréckelt: Wéi déi aner Lännerkategorië fir Provënzen och 2708741 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Provënzen am Vietnam]] mr8htq4hsq0tsu0fy2qp2n5zmsk6xy2