4. Januar

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>lbwiki</dbname>
    <base>https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spezial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskussioun</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Benotzer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Benotzer Diskussioun</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia Diskussioun</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichier</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fichier Diskussioun</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki Diskussioun</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Schabloun</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Schabloun Diskussioun</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hëllef</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hëllef Diskussioun</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorie Diskussioun</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul Diskussioun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>4. Januar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1538</id>
    <revision>
      <id>2708877</id>
      <parentid>2665459</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2708877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6064" sha1="5iaz5ohgvz0rdofe961fz4lznl8nd81" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
De '''4. [[Januar]]''' ass de 4. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[1857]]: D'[[Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg]] gëtt zu Paräis gegrënnt.
* [[1947]]: Déi éischt Editioun vum däitschen Noriichte-Magazine ''Der Spiegel'' kënnt eraus.
* [[1902]]: Déi éischt Ausgab vum [[Escher Journal]] kënnt eraus.
* [[1960]]: [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]], [[Dänemark]], [[Norwegen]], [[Éisträich]], [[Portugal]], [[Schweden]] an d'[[Schwäiz]] grënnen d'[[EFTA]].
* [[1948]]: De [[Myanmar]] (Burma, Birma) gëtt vu Groussbritannien onofhängeg.

==Sport==
* [[1970]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt op [[Malta]] 1:1 géint Malta. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nicky Hoffmann]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=11522 D'Detailer vum Foussballlännermatch Malta-Lëtzebuerg de 4. Dezember 1970 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Sir Isaac Newton by Sir Godfrey Kneller, Bt.jpg|Isaac Newton
Fichier:Die Gartenlaube (1858) b 560.jpg|Jacob Grimm
Fichier:Jean-Baptiste Esch.jpg|Jean-Baptiste Esch
Fichier:Gao Xingjian Galerie Simoncini Luxembourg.jpg|Gao Xingjian
&lt;/gallery&gt;

* [[1643]]: [[Isaac Newton]], englesche Physiker, Mathematiker an Astronom.
* [[1750]]: [[Charles Cochon de Lapparent]], franséische Politiker.
* [[1785]]: [[Jacob Grimm]], däitsche Sproochwëssenschaftler a Schrëftsteller.
* [[1809]]: [[Louis Braille]], franséische Blannen-Enseignant (''Braille-Schrëft'').
* [[1866]]: [[Joel Hastings Metcalf]], US-amerikanesche Geeschtlechen an Amateurastronom.
* [[1879]]: [[Jacques Thilmany]], lëtzebuergesche Schéireschläifer a Politiker.
* [[1884]]: [[Michel Hack]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* [[1900]]: [[James Bond (Ornitholog)|James Bond]], US-amerikaneschen Ornitholog.
* [[1902]]: [[Jean-Baptiste Esch]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Journalist.
* 1902: [[Léon Wagner]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* [[1903]]: [[Georg Elser]], däitsche Resistenzler.
* [[1904]]: [[Jeanne Boitel]], franséisch Schausèillerin.
* [[1913]]: [[Tanumafili II.|Malietoa Tanumafili II.]], Politiker a Staatschef vu Samoa.
* [[1914]]: [[Jane Wyman]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1916]]: [[Robert Parrish]], US-amerikanesche Filmediteur a -regisseur. 
* [[1920]]: [[Emile Krieps]], lëtzebuergesche Politiker.
* 1920: [[Robert Lamoureux]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1921]]: [[Friedrich Schütter]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher.
* [[1922]]: [[Georges Hurt]], lëtzebuergesche Resistenzler, Staatsaarbechter a Politiker.
* [[1927]]: [[Barbara Rush]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1929]]: [[Günter Schabowski]], DDR-Politiker.
* [[1930]]: [[Nico Klein]], lëtzebuergesche Schéisser.
* [[1932]]: [[Carlos Saura]], spuenesche Filmregisseur.
* [[1934]]: [[Hellmuth Karasek]], däitschen Auteur, Journalist, Film- a Literaturkritiker.
* [[1939]]: [[Wenjamin Wassiljewitsch Soldatenko]], sowjetesche Marcheur.
* [[1940]]: [[Gao Xingjian]], franséischen Auteur.
* [[1959]]: [[Georges Wolff]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1963]]: [[Théo Scholten]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1965]]: [[Yvan Attal]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[1970]]: [[Jeff Rohen]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[1976]]: [[August Diehl]], däitsche Schauspiller.
* 1976: [[Patrick Schiltz]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1977]]: [[David Millar]], schottesche professionelle Vëlossportler.
* [[1986]]: [[Jerry Weyer]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1991]]: [[Laure Kieffer]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.

== Gestuerwen ==
* [[1870]]:  [[Jules Metz]], lëtzebuergeschen Affekot, Journalist a  Politiker.
* [[1871]]: [[Frédéric Fischer junior|Frédéric Fischer jun.]], lëtzebuergeschen Apdikter an Naturwëssenschaftler.
* [[1882]]: [[Charles Munchen]], lëtzebuergesche Jurist, Journalist, a Politiker.
* [[1901]]: [[Joseph Speck]], lëtzebuergesche Professer an Auteur.
* [[1905]]: [[Paul-Pierre Henry]], franséischen Optiker an Astronom.
* [[1908]]: [[Jean Souvignier]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker.
* [[1916]]: [[Godefroid Kurth]], belschen Historiker.
* [[1923]]: [[Jean Bernard (Schampesfabrikant)|Jean Bernard]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Industriellen.
* [[1941]]: [[Henri Bergson]], franséische Philosoph an Nobelpräisdréier.
* [[1952]]: [[Constant Permeke]], belsche Moler.
* [[1960]]: [[Albert Camus]], franséischen Auteur.
* [[1965]]: [[T. S. Eliot]], US-amerikaneschen/brittesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier.
* [[1967]]: [[Emile Pauly]], lëtzebuergeschen Zänndokter.
* [[1968]]: [[Jean Murat]], franséische Schauspiller.
* [[1976]]: [[Rudolf Minkowski]], däitsch-amerikaneschen Astrophysiker
* [[1986]]: [[Phil Lynott]], iresche Museker.
* [[1987]]: [[René Van den Bulcke]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1988]]: [[Jos Roller (Foussballspiller)|Jos Roller]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[1999]]: [[Jean Krombach]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
* [[2000]]: [[Alfred Bohrmann]], däitschen Astronom.
* [[2013]]: [[Thomas Holtzmann]], däitsche Schauspiller.
* [[2016]]: [[Michel Galabru]], franséische Schauspiller.
* 2016: [[Maja Maranow]], däitsch Schauspillerin.
* [[2017]]: [[Georges Prêtre]], franséischen Dirigent.
* [[2018]]: [[Aharon Appelfeld]], israeelesche Schrëftsteller.
* [[2021]]: [[Tanya Roberts]], amerikanesch Schauspillerin.
* [[2022]]: [[Mario Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[2023]]: [[Rosi Mittermaier]], däitsch Schileeferin.
* [[2024]]: [[Glynis Johns]], brittesch Schauspillerin.
* 2024: [[Christian Oliver]], däitsche Schauspiller.
* 2024: [[David Soul]], US-amerikanesche Schauspiller a Sänger.
* [[2025]]: [[Paul Cloos]], lëtzebuergeschen Agrochemiker.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|4 January|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Januar| 04]]</text>
      <sha1>5iaz5ohgvz0rdofe961fz4lznl8nd81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>20. Mäerz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1627</id>
    <revision>
      <id>2708875</id>
      <parentid>2704558</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8838" sha1="nft298lwg08tsplymb8wj08g17h8qiy" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''20. [[Mäerz]]''' ass den 79. Dag vum Joer (80. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1413]]: Den [[Henry V. vun England|Henry V.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]].
* [[1916]]: Den [[Albert Einstein]] publizéiert seng [[Relativitéitstheorie]].
* [[1956]]: [[Tunesien]] gëtt vu [[Frankräich]] onofhängeg.
* [[1986]]: De [[Jacques Chirac]] gëtt Premierminister a Frankräich.
* [[1995]]: D'[[japan]]esch [[Aum-Sekt]] mécht mat gëftegem [[Sarin]]-Gas eng Attack op den Tokioer Metro.
* [[2003]]: Ufank vum [[Drëtte Golfkrich]] am [[Irak]].
'''Lëtzebuerg'''
* [[1925]]: D'[[Regierung Prüm]] gëtt vereedegt.
* [[1974]]: Dat éischt Gesetz iwwer [[Landesplanung]] trëtt a Kraaft.
===Sport===
* [[1932]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt zu [[Déifferdeng]] 5:2 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Théo Logelin]], [[Jean Kremer]] (2), de [[Joseph Walthener]] an den [[Théophile Speicher]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=68 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 20. Mäerz 1932 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1938]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Wuppertal]] 1:2 géint Däitschland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Libar]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=6133 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1938 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1949]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Linz]] 0:3 géint Éisträich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=121 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1949 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1957]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]], 1:4 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Johny Halsdorf]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14774 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1957 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1966]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:3 géint Italien.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=205 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien, vum 20. Mäerz 1966 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:FK Hiemer - Friedrich Hölderlin (Pastell 1792).jpg|Friedrich Hölderlin
Fichier:Henrik Ibsen.jpg|Henrik Ibsen
Fichier:AmaliaSaxeWeimarEisenach.jpg|Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach
Fichier:Baroness Ashton headshot.jpg|Catherine Ashton
Fichier:Spike Lee (2012).jpg|Spike Lee
Fichier:HollyHunter.jpg|Holly Hunter
&lt;/gallery&gt;
* {{0}}[[43 v. Chr.]]: [[Ovid]], réimeschen Dichter.
* [[1770]]: [[Friedrich Hölderlin]], däitschen Dichter.
* [[1792]]: [[Joseph Baldauff]], Iechternacher Händler a Politiker.
* [[1819]]: [[Joseph Servais]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[1823]]: [[Hubert Brasseur]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1828]]: [[Henrik Ibsen]], norwegesche Schrëftsteller.
* [[1829]]: [[Bernard Isidore Clasen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* [[1830]]: [[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], Fra vum Prënz Henri, dem Läitnant-Gouverneur vu Lëtzebuerg.
* [[1831]]: [[Charles-Joseph de Gargan]], loutrengesche Schmelzhär.
* [[1841]]: [[Nicolas Meris]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker.
* [[1862]]: [[Fritz Mersch]], lëtzebuergeschen Affekot, Politiker an Distriktskommissär.
* [[1867]]: [[Charles Schaack]], lëtzebuergesche Jurist an Historiker.
* [[1875]]: [[Eugène Dondelinger]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker.
* [[1878]]: [[Léon Weirich]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* [[1882]]: [[René Coty]], President vun der [[Frankräich|franséischer Republik]].
* [[1885]]: [[Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist.
* [[1886]]: [[Marcel Rau]], belsche Medailleur a Sculpteur.
* [[1908]]: [[Michael Redgrave]], brittesche Schauspiller.
* [[1909]]: [[Marie-Jeanne Bernard]], lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin.
* [[1910]]: [[Roger Krier]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1911]]: [[Joseph-Émile Muller]], lëtzebuergeschen Auteur a Konschtkritiker.
* [[1912]]: [[Arnold Schaack]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1913]]: [[Fons Hildgen]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* 1913: [[Gottfried Reinhardt]], däitsch-US-amerikanesche Filmregisseur.
* 1913: [[Pierre May]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Gerechten ënner den Natiounen.
* [[1914]]: [[Victor Ewen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1915]]: [[Rudolf Kirchschläger]], éisträichesche Politiker a Bundespresident.
* [[1916]]: [[Pierre Messmer]], franséische Politiker.
* [[1917]]: [[Vera Lynn]], brittesch Sängerin.
* [[1920]]: [[Jean Reiffers]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]].
* [[1921]]: [[Charles Karpen]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 1921: [[Rudolf Noelte]], däitschen Theater- a Filmregisseur.
* [[1922]]: [[Carl Reiner]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[1930]]: [[Nicolas Anzia]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1933]]: [[Nic Joosen]], belsch Molerin a Sculptrice.
* 1933: [[Michael Pfleghar]], däitsche Filmregisseur.
* 1933: [[Renato Salvatori]], italieenesche Schauspiller.
* [[1934]]: [[Peter Berling]], däitsche Filmproduzent, Schrëftsteller a Schauspiller.
* [[1935]]: [[Felix Heuertz]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* [[1936]]: [[Roland Baldauff]], lëtzebuergeschen Architekt.
* 1936: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin.
* [[1940]]: [[Silvia Solar]], franséisch Schauspillerin.
* [[1943]]: [[Nico Stocklausen]], lëtzebuergesch Foussballspiller.
* [[1944]]: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1949]]: [[Jeannot Metzler]], lëtzebuergeschen Archeolog.
* [[1950]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1954]]: [[Sébastien Grall]], franséische Filmregisseur.
* [[1956]]: [[Catherine Ashton]], brittesch Politikerin.
* [[1957]]: [[Spike Lee]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 1957: [[Theresa Russell]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 1957: [[Élizabeth Bourgine]], franséisch Schauspillerin.
* [[1958]]: [[Holly Hunter]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1960]]: [[Christian Stocker]], éisträichesche Politiker.
* [[1961]]: [[Maja Maranow]], däitsch Schauspillerin.
* [[1963]]: [[Anouk Grinberg]], franséisch Schauspillerin.
* [[1967]]: [[Xavier Beauvois]], franséische Regisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* [[1982]]: [[Roman Richtarik]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[1985]]: [[Gintare Parulyte]], litauesch Schauspillerin.
* [[1986]]: [[Sara Olivieri]], lëtzebuergesch Basketball- a Foussballspillerin.
* [[1990]]: [[Pedro Zuidberg]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.

== Gestuerwen ==
* [[1413]]: [[Henry IV. vun England|Henry IV.]], [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]].
* [[1619]]: [[Matthias (HRR)|Matthias]], réimesch-däitsche Keeser an Äerzherzog vun Éisträich (1612–1619), Kinnek vun Ungarn a vu Kroatien (1608-1619) a Kinnek vu Béimen (1611-1619).
* [[1727]]: [[Isaac Newton]], englesche Wëssenschaftler.
* [[1929]]: [[Ferdinand Foch]], franséischen Offizéier.
* [[1934]]: [[Emma vu Waldeck-Pyrmont]], zweet Fra vum [[Wëllem III. vun Holland|Wëllem III.]], a Kinnigin vun Holland (1890-1898).
* [[1936]]: [[Urbain Lambert (Jonglënster)|Urbain Lambert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1941]]: [[Jean-Pierre Koppes]], lëtzebuergesche Glaskënschtler.
* [[1954]]: [[Léon Metzler (Politiker)|Léon Metzler]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist.
* [[1964]]: [[Brendan Behan]], iresche Schrëftsteller.
* [[1968]]: [[Carl Theodor Dreyer]], dänesche Filmregisseur.
* [[1975]]: [[Weniamin Pawlowitsch Jechowski]], russesch-franséischen Astronom.
* [[1981]]: [[Edith Schultze-Westrum]], däitsch Schauspillerin.
* [[1988]]: [[Gil Evans]], kanadeschen Jazzmuseker.
* [[1990]]: [[Lew Iwanowitsch Jaschin]], sowjetesche Foussballspiller.
* [[2001]]: [[Nicolas Hommel]], lëtzebuergeschen Diplomat.
* [[2003]]: [[Gordian Troeller]], Lëtzebuerger Journalist an Dokumentarfilmmécher.
* [[2004]]: [[Juliana vun Holland|Juliana]], Kinnigin vun Holland.
* [[2006]]: [[Nicolas Birtz]], Lëtzebuerger Foussballspiller a Politiker.
* [[2015]]: [[François Schlechter]], lëtzebuergesche Ringer.
* [[2020]]: [[Kenny Rogers]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller.
* [[2026]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|20 March|{{PAGENAME}}}}

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Mäerz| 20]]</text>
      <sha1>nft298lwg08tsplymb8wj08g17h8qiy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>26. Mee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1828</id>
    <revision>
      <id>2708863</id>
      <parentid>2702986</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5852" sha1="o70s8hn1ttosihqnqk4wszsscraatpy" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
De '''26. [[Mee]]''' ass den 146. Dag vum Joer (147. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1966]]: [[Guyana]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg.

=== Lëtzebuerg ===
[[Fichier:Einweihung des Mosel-Schifffahrtsweges 1964-HB9889 RGB.jpg|thumb|150px]]
* [[1908]]: [[Chamberwale vum 26. Mee 1908]].
* [[1964]]: D'[[Kanaliséierung vun der Musel]] gëtt ageweit.
* [[1974]]: [[Chamberwale vum 26. Mee 1974]].
* [[2019]]: [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Wale fir d'Europäescht Parlament 2019]].

==Sport==
* [[1923]]: Déi éischt Editioun vun de [[24-Stonne vu Le Mans]] gëtt gefuer.
* [[1977]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 0:1 géint Finnland.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=12564 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Finnland de 26. Mee 1977 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[2014]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Genk]] 1:5 géint d'Belsch, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Aurélien Joachim]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/sport/539077.html 1:5 verléieren d^Rout Léiwe géint déi Rout Däiwelen] op rtl.lu&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:John wayne challenge of ideas screenshot 2.jpg|John Wayne
Fichier:Miles Davis by Palumbo cropped.jpg|Miles Davis
Fichier:NHØP.jpg|NHØP
Fichier:Helena Bonham Carter 2011 AA.jpg|Helena Bonham Carter
Fichier:Royal Wedding Stockholm 2010 Crown Prince Frederik.jpg|Frederik vun Dänemark
&lt;/gallery&gt;

* [[1650]]: [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]], englesche Feldhär.
* [[1771]]: [[Friedrich Wilhelm von Goedecke]], däitsche Militär a Politiker zu Lëtzebuerg.
* [[1822]]: [[Edmond de Goncourt]], franséische Schrëftsteller.
* [[1826]]: [[Richard Christopher Carrington]], britteschen Astronom.
* [[1867]]: [[Ernest Feltgen]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[1871]]: [[Camille Huysmans]], belsche Politiker.
* [[1873]]: [[Félix Servais]], lëtzebuergesche Jurist an Auteur.
* [[1882]]: [[Claus Cito]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[1885]]: [[Maurice Dekobra]], franséische Schrëftsteller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1893]]: [[Eugène Aynsley Goossens]], englesche Komponist an Dirigent.
* [[1894]]: [[Paul Lukas]], ungaresch-US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1895]]: [[Dorothea Lange]], US-amerikanesch Fotografin.
* [[1900]]: [[Lesley Selander]], amerikanesche Filmregisseur.
* [[1907]]: [[John Wayne]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1908]]: [[Robert Morley]], englesche Schauspiller.
* [[1912]]: [[János Kádár]], ungaresche Politiker.
* [[1913]]: [[Peter Cushing]], englesche Schauspiller.
* [[1915]]: [[Félix Hulsemann]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1918]]: [[John Dall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1922]]: [[Jacques Hilling]], franséische Schauspiller.
* [[1923]]: [[Horst Tappert]], däitsche Schauspiller.
* [[1926]]: [[Miles Davis]], amerikaneschen Jazz-Trompettist, Komponist a Bandleader.
* [[1927]]: [[Jacques Bergerac]],franséische Schauspiller.
* [[1929]]: [[François Leterrier]], franséische Filmregisseur a Filmschauspiller. 
* [[1930]]: [[Claude Bernard-Aubert]], franséische Filmregisseur.
* [[1932]]: [[Frank Beyer]], däitsche Filmregisseur.
* [[1935]]: [[Giancarlo Romitelli]], italieenesche Schauspiller.
* [[1946]]: [[René Féret]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* 1946: [[Niels-Henning Ørsted Pedersen]], dänesche Bassist.
* 1946: [[Nicola Piovani]], italieenesche Komponist an Dirigent.
* [[1948]]: [[Dayle Haddon]], kanadesch Schauspillerin.
* [[1955]]: [[Doris Dörrie]], däitsch Regisseurin.
* [[1958]]: [[Félix Molitor]], lëtzebuergesche Lyriker.
* [[1961]]: [[Ben Homan]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1966]]: [[Helena Bonham Carter]], brittesch Schauspillerin.
* [[1967]]: [[Tilly Metz]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[1968]]: Krounprënz [[Frederik vun Dänemark]].

== Gestuerwen ==
* [[1774]]: [[Wilhelm Reinhard Grof vun Neipperg]], éisträichesche Krichsmann, Kommandant vun der [[Festung Lëtzebuerg]].
* [[1882]]: [[Jean Joseph Georges Faber]], lëtzebuergesche Gierwer a Buergermeeschter vu Wolz.
* [[1884]]: [[Wilhelm Achtermann]], däitsche Sculpteur.
* [[1904]]: [[Louis Fuchs]], belsche Landschaftsarchitekt.
* [[1925]]: [[Pol Clemen]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1922]]: [[Ernest Solvay]], belsche Cheemiker an Industriellen.
* [[1929]]: [[Richard Heintz]], belsche Moler.
* [[1966]]: [[Edmond T. Gréville]], franséische Filmregisseur.
* [[1969]]: [[François Lang]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1976]]: [[Martin Heidegger]], däitsche Philosoph.
* [[1979]]: [[Emile Donckel]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Kierchenhistoriker.
* [[1986]]: [[Gunnar Björnstrand]], schweedesche Schauspiller.
* [[1991]]: [[Claudine Dupuis]], franséisch Schauspillerin.
* [[2003]]: [[Pierre Duncan]], franséische Schauspiller. 
* [[2004]]: [[Nikolai Stepanowitsch Tschernych]], russeschen Astronom.
* [[2008]]: [[Sydney Pollack]], US-amerikanesche Regisseur a Schauspiller.
* [[2011]]: [[Fritz Klein (Historiker)|Fritz Klein]], däitschen Historiker.
* [[2015]]: [[Robert Paul Kraft]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[2017]]: [[Zbigniew Brzezinski]], polnesch-amerikanesche Politikwëssenschaftler.
* [[2018]]: [[Pierre Bellemare]], franséischen Auteur an Televisiounsmoderateur.
* 2018: [[Jules Meurisse]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[2020]]: [[Irm Hermann]], däitsch Schauspillerin.
* [[2022]]: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker.
* 2022: [[Ray Liotta]], US-amerikanesche Schauspiller.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|26 May|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Mee| 26]]</text>
      <sha1>o70s8hn1ttosihqnqk4wszsscraatpy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bréissel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2022</id>
    <revision>
      <id>2708855</id>
      <parentid>2641946</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7325" sha1="4kz3musr249r53ox3ee3os3wa3q4wv0" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Gemeng '''Bréissel''', der Haaptstad vun der Belsch|d'Regioun kuckt wgl.|Haaptstadregioun Bréissel}} 
{{Infobox Uertschaft}}
'''Bréissel''' (fr: ''Bruxelles'', nl: ''Brussel'') ass d'Haaptstad vun der [[Belsch]]. Am [[metaphor]]esche Sënn steet ''Bréissel'' och fir eng vun den [[Europäesch Unioun|EU]]-Institutiounen, meeschtens de [[Conseil vun der Europäescher Unioun|Ministeschconseil]] (&quot;Bréissel huet decidéiert...&quot;).

D'Gemeng Bréissel huet eng [[Fläch]] vun 32,61 [[km²]]. Mat 157.673 Awunner (1. Januar 2010) ass et déi gréisst vun den 19 Gemenge vun der [[Haaptstadregioun Bréissel|Haaptstadregioun]] (déi ronn 1.133.000 Awunner huet).

== Politesch Bedeitung ==
Nieft dem Fait, datt Bréissel d'Haaptstad vum belsche Kinnekräich ass, ass et och de Sëtz vun der [[NATO]] an enger ettlechen [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] (EU), wéi der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]], dem Conseil vun der Europäescher Unioun, dem [[Europäesche Wirtschafts- a Sozialcomité]] an dem [[Comité vun de Regiounen]] (Kuckt och [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|d'Fro vum Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]). Bréissel ass weiderhin de Sëtz vun der zweesproocheger [[Haaptstadregioun Bréissel]]. Zu gudder Lescht ass Bréissel och nach de Sëtz vun deenen zwou grousse Sproochcommunautéite vun der Belsch, der [[Flämesch Communautéit|flämesch-sproocheger Communautéit]] (''Vlaamse Gemeenschap'') an der [[Franséisch Communautéit Wallounien-Bréissel|franséisch-sproocheger Communautéit]] (''Communauté française''), souwéi der Regioun [[Flämesch Regioun|Flandern]] (nl.: ''Vlaanderen'', fr: ''Flandre'').

== Geschicht ==

Den Numm Bréissel geet warscheinlech zeréck op ''Bruoc sella'' - ''Siidlung am Mouer''. Bréissel, dat vum [[7. Joerhonnert]] un nozewiesen ass, war am [[Mëttelalter]], gënschdeg geleeën um Wee tëscht [[Gent]] a [[Köln]], en Handelsposte vun de [[Bourgogne|burgundeschen]] Nidderlanden. Zanter [[1477]] gehéiert Bréissel zum [[Habsburger]]räich, [[1795]]-[[1815]] zu [[Frankräich]], bis 1830 zu den Nidderlanden a gëtt [[1830]] Haaptstad vun der Belsch, wéi déi sech vun den Nidderlanden ofgespléckt huet.
[[Fichier:Belgium-6598 - Palace (13935156270).jpg|thumb|De Kinnekspalais zu Bréissel]]
== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:Brussels, townhall oeg2043-00090 foto3 2015-06-07 08.38.jpg|thumb|upright|D'Stadhaus vu Bréissel op der ''Grand-Place'']]
De mëttelalterleche Stadkär ass vu flämesche Biergerhaiser dominéiert. Besonnech d'''[[Grand-Place (Bréissel)|Grand-Place]]'' (nl.: ''Grote Markt''), déi op der [[Unesco]]-Lëscht vun der [[Weltierwen|Weltkulturierwe]] steet, stécht duerch hir eenheetlech Bauweis am flämesche [[Barock]] (ëm [[1700]]) ervir.

Weidert Kuckeswäertes sinn d'spéit [[Gotik|gotesch]] [[Kathedral]] St. Michel-Ste. Gudule (Sint Michiels-Sint Gudula), de Cinquantenaires-Park mat sengem Triumphbou, dem Kinnek säi Palais, e puer iwwerdaacht neo-klassizistesch Akafsgalerien an den [[Atomium]], dee fir d'[[Weltausstellung]] vun [[1958]] gebaut gouf. Dat ass e Gebai, dat aus néng [[Bull]]e besteet, déi ënnerenee verbonne sinn an déi en [[Eisen|Eise]][[moleküll]] an 165.000.000-facher Vergréisserung duerstellen. Si sinn zesummen 102 Meter héich an 2400 Tonne schwéier. Och de Sprangbur &quot;[[Manneken Pis]]&quot;, eng 60 Zentimeter héich [[Bronze]]figur an der Alstad, ass wäit iwwer d'Grenzen eraus bekannt. Hien huet eng Garderob vun iwwer 1.000 verschiddene Kostümer, déi an engem eegene Musée ausgestallt sinn. Ausserdeem gëllt Bréissel als eng Haaptstad vu Gastronomie a guddem Iessen.

Bréissel ass och déi heemlech Haaptstad vun der [[Bande dessinée]]. Et gëtt e Musée, deen dëser Konscht dédiéiert ass, an uechter d'Stad gëtt et en ettlech [[Giewel (Gebai)|Haisergiewelen]], déi mat bekanntene gemoolte Personnagen dekoréiert sinn.

Leider gouf zu Bréissel och vill historesch Bausubstanz zerstéiert. Beim Iwwerdeckele vum Floss [[Senne (Floss)|Senne]] (nl.: ''Zenne''), der [[Verbindung Nord-Midi|Interconnectioun vun der Nord- an der Süd-Gare]], der Installatioun vun den EU-Institutiounen an engem megalomane Bauprojet ronderëm d'Nord-Gare goufe ganz Quartiere komplett ofgerappt, Dausende vu Leit sinn expropriéiert ginn, an nach haut sinn déi urbanistesch 'Wonnen' net ganz verheelt. An der Architektur gëtt et souguer en en Ausdrock dofir (&quot;Bruxellisatioun&quot;), deen dës Ëmstänn, als ofschreckend Beispill, beschreift.

== Bekannt Bréisseler ==
* [[Adolphe van Soust de Borkenfeldt]].
* [[Gudule]] vu Bréissel, Patréinesch vun der Stad a Belsch Nationalhelleg.
* [[Jacques Brel]], Chansonnier.
* [[Audrey Hepburn]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[René Follet]] Comiczeechner.
== Buergermeeschtere vu Bréissel ==
{|
|-
|Nicolas-Jean Rouppe || 1830 - 1838
|-
|Guillaume Van Volxen || 1838 - 1841
|-
|Jean-François Wyns de Raucour || 1841 - 1848
|-
|André-Napoléon Fontainas || 1860 - 1863
|-
|Jules Victor Anspach || 1863 - 1879
|-
|Félix Vanderstraeten || 1879 - 1881
|-
|Charles Buls || 1881 - 1899
|-
|Émile De Mot || 1899 - 1909
|-
|Adolphe Max || 1909 - 1939
|-
|Frédéric-Joseph Van de Meulebroeck&lt;sup id=&quot;fn_1_back&quot;&gt;[[#fn 1|1]]&lt;/sup&gt;||1939 - 1956
|-
|Lucien Georges Cooremans ||1956 - 1975
|-
|Pierre Van Halteren || 1975 - 1983
|-
|Hervé Brouhon || 1983 - 1993
|-
|Michel Demaret || 1993 - 1994
|-
|Freddy Thielemans || 1994
|-
|François-Xavier de Donnéa || 1995 - 2001
|-
|Marion Lemesre || 2000 - 2001
|-
|Freddy Thielemans || 2001 - 2013
|-
|Yvan Mayeur || 2013 - 2017
|-
|Philippe Close || 2017 - 
|}
&lt;small&gt;&lt;cite id=&quot;fn_1&quot;&gt;[[#fn 1 back|Foussnote 1:]]&lt;/cite&gt; De Van de Meulebroeck war den 1. Juli 1941 vun der däitscher Besatzung ofgesat ginn. A seng Plaz koum de Jules Coelst, dee sengersäits vum Jan Grauls den 28. September 1942 no der Grënnung vu ''Gross Brüssel'' ersat gouf. Eng Ursaach fir seng Ofléisung war haaptsächlech well e refuséiert hat Badgë mat Juddekräizer auszedeelen. De 4.September 1944 koum de Van de Meulebroeck nees op d'Buergermeeschtesplaz zréck. &lt;/small&gt;

== Literatur ==
* Georges-Henri Dumont, ''Histoire de Bruxelles - Biographie d'une capitale''; Bréissel (Le Cri édition), 1997. ISBN 2-87106-191-2
* Jean Stengers (ënner der Leedung vum), ''Bruxelles - Croissance d'une capitale''; Antwerpen (Fonds Mercator), 1979. 
* Mina Maertens (ënner der Leedung vum), ''Histoire de Bruxelles''; Toulouse (Privat), 1976.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/Brussels Wikivoyage: Bréissel] {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20120510075733/http://www.brucity.be/ Offiziell Säit vun der Stad Bréissel]
* [https://web.archive.org/web/20130613153915/http://www.bruxelles.be/4664 Webcam Grand-Place Bréissel]
* [http://www.ilotsacre.be/site/de/stadtplan_brussel.htm Plang vum Zentrum vun der Stad Bréissel]

{{Navigatioun Stied a Gemengen an der Haaptstadregioun Bréissel}}

{{Navigatioun Haaptstied an Europa}}

{{DEFAULTSORT:Breissel}}
[[Kategorie:Bréissel| ]]
[[Kategorie:Stied an der Haaptstadregioun Bréissel]]
[[Kategorie:Gemengen an der Haaptstadregioun Bréissel]]
[[Kategorie:Haaptstied an Europa]]
[[Kategorie:Universitéitsstied an der Belsch]]
[[Kategorie:Groussstied an der Belsch]]</text>
      <sha1>4kz3musr249r53ox3ee3os3wa3q4wv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>30. September</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2114</id>
    <revision>
      <id>2708853</id>
      <parentid>2703279</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5611" sha1="a44rocuo9bfj3hnswtuns87u4sds3jb" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''30. September''' ass den 273. Dag (274. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1791]]: [[Frankräich]]: D'[[Assemblée constituante (1789)|Assemblée constituante]] gëtt opgeléist.
===Sport===
* [[1956]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Wien]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]] 0:7 géint Éisträich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14729 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 30. September 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1959]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Aalst]] 1:2 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=177 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg den 30. September 1959 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
== Wëssenschaft an Technik ==
===Astronomie===
* [[1834]]: De britteschen Astronom [[John Herschel|John Frederick William Herschel]] entdeckt de [[Roberts Quartett]] mat de Galaxien [[NGC 87]], [[NGC 88]], [[NGC 89]] an [[NGC 92]].
* [[1861]]: den [[Heinrich Louis d'Arrest]] entdeckt d'Galaxie [[NGC 1]].

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;Fichier:Jacques Necker.jpg|Jacques Necker
Fichier:Portrait Henri Tudor.jpg|Henri Tudor
Fichier:Bundesarchiv Bild 183-23447-0001, Dresden, Konzert David Oistrach (crop).jpg|David Oistrach
Fichier:Deborah Kerr in An Affair to Remember trailer.jpg|Deborah Kerr
Fichier:Truman Capote by Jack Mitchell.jpg|Truman Capote
Fichier:Monica Bellucci, Women's World Awards 2009 a.jpg|Monica Bellucci
&lt;/gallery&gt;
* [[1550]]: [[Michael Maestlin]], däitsche Mathematiker an Astronom.
* [[1732]]: [[Jacques Necker]], Schwäizer Finanzmann a Politiker.
* [[1802]]: [[Antoine-Jérôme Balard]], franséischre Cheemiker.
* [[1817]]: [[Prosper de la Fontaine]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1859]]: [[Henri Tudor]], lëtzebuergeschen Ingenieur, Erfinder an Entreprener.
* [[1861]]: [[William Wrigley Jr.]], US-amerikanesche Knätschgummisfabrikant.
* [[1876]]: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder.
* [[1887]]: [[Lil Dagover]], däitsch Schauspillerin.
* [[1895]]: [[Lewis Milestone]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[1904]]: [[Pierre Goergen]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1908]]: [[David Oistrach]], sowjetesch-ukrainesche Violonist.
* [[1910]]: [[Arnold Kieffer]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1913]]: [[Mathias Thinnes]], lëtzebuergesche Professer, Schouldirekter an Auteur.
* [[1921]]: [[Deborah Kerr]], brittesch Filmschauspillerin.
* [[1922]]: [[Michel Lemoine]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[1924]]: [[Truman Capote]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[1927]]: [[Nic May]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1928]]: [[Elie Wiesel]], US-amerikanesche Schrëftsteller a Friddensnobelpräisdréier.
* [[1931]]: [[Angie Dickinson]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1934]]: [[Udo Jürgens]], éisträichesche Sänger a Liddermécher.
* [[1936]]: [[Raymond Schaack]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[1938]]: [[Ulrich Rückriem]], däitsche Sculpteur.
* [[1939]]: [[Jean-Marie Lehn]], franséische Cheemiker, Nobelpräis fir Chimie 1987.
* [[1951]]: [[Barry Marshall]], australeschen Dokter, Nobelpräis fir Medezin 2005.
* 1951: [[Maryse Linster]], lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* [[1958]]: [[John Clemens]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1959]]: [[Xiomara Castro]], honduranesch Politikerin.
* 1959: [[Fernand Kartheiser]], lëtzebuergesche Politiker, Militärwëssenschaftler an Auteur.
* [[1963]]: [[Cristina Marsillach]], spuenesch Schauspillerin.
* [[1964]]: [[Monica Bellucci]], italieenesch Schauspillerin a Mannequin.
* 1964: [[Anthony Delon]], franséische Schauspiller.
* 1964: [[Alain Frast]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker.
* [[1972]]: [[Anibal Coimbra]], lëtzebuergesche Gewiichtshiewer.
* [[1975]]: [[Marion Cotillard]], franséisch Schauspillerin.
* [[1977]]: [[Jules Werner]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* [[1986]]: [[Olivier Giroud]], franséische Foussballspiller.
* [[1992]]: [[Gilles Biver]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* [[1998]]: [[Adriano Selva]], lëtzebuergesche Popsänger.

== Gestuerwen ==
* {{0}}[[420]]: [[Hieronymus vu Stridon]], Theolog, Iwwersetzer a kathouleschen Hellegen.
* [[1881]]: [[Gustav Eduard Seydel]], däitsch-lëtzebuergesche Moler.
* [[1897]]: [[Thérèse vu Lisieux]], &quot;''Helleg Theresia de l'Enfant Jésus''&quot;; kathoulesch Helleg.
* [[1933]]: [[Émile Diderrich]], lëtzebuergeschen Hotelier a Lokalhistoriker.
* [[1942]]: [[Jean-Pierre Mockel]], lëtzebuergeschen Eisebunner a Politiker.
* [[1955]]: [[James Dean]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1961]]: [[Nicolas Pletschette]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1972]]: [[Edgar G. Ulmer]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1983]]: [[Albert Haas]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[1985]]: [[Simone Signoret]], franséisch Schauspillerin.
* [[1996]]: [[Sylvester William Treinen]], US-amerikanesche Bëschof.
* [[1998]]: [[Emile Krieps]], lëtzebuergesche Offizéier a Politiker.
* [[2014]]: [[Élina Labourdette]], franséisch Schauspillerin.
* [[2018]]: [[Walter Laqueur]], US-amerikaneschen Historiker a Politikberoder.
* [[2019]]: [[Jessye Norman]], US-amerikanesch Sopranistin.
* [[2020]]: [[Quino]], argentinesch Comicsauteur an -zeechner.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|30 September|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am September]]</text>
      <sha1>a44rocuo9bfj3hnswtuns87u4sds3jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1. Oktober</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2115</id>
    <revision>
      <id>2708864</id>
      <parentid>2708208</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2708864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6550" sha1="t0ks16navhjo0bqqfuo5jaxh0fs0252" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''1. [[Oktober]]''' ass den 274. Dag vum Joer (275. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1603]]: [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]: De Jesuittekolléisch, de spéideren [[Athénée de Luxembourg|Athenäum]], gëtt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ageweit.
* [[1791]]: [[Frankräich]]: Ouverture vun der ''[[Assemblée législative (Franséisch Revolutioun)|Assemblée législative]]''.
* [[1938]]: däitsch Truppe marschéieren an d'[[Sudeteland]] an.
* [[1949]]: D'[[Volleksrepublik China]] gëtt gegrënnt.
* [[1960]]: [[Nigeria]] gëtt onofhängeg.
* [[1961]]: Vereenegung vum Staat [[Kamerun]] mat de [[British Southern Cameroons]] déi bis dohin ënner britteschem Mandat stoungen
* [[1978]]: [[Tuvalu]] gëtt onofhängeg vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]].
* [[1992]]: Den [[Eugène Berger]] war ass als éischte Lëtzebuerger op der Spëtzt vum [[Mount Everest]].
* [[2009]]: Grënnung vun der Europapartei [[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten]]

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Henry III of England - Illustration from Cassell's History of England - Century Edition - published circa 1902.jpg|Henry III.
Fichier:Charles VI.jpg|Karl VI.
Fichier:Paul Dukas 01.jpg|Paul Dukas
Fichier:HorowitzBain.jpg|Wladimir Horowitz
Fichier:Walter Matthau in Charade 2.jpg|Walter Matthau
&lt;/gallery&gt;

* [[1207]]: [[Henry III. (England)|Henry III.]], Kinnek vu Groussbritannie vun 1216 bis 1272.
* [[1685]]: [[Karel VI. (HRR)|Karel VI.]], Réimesch-däitsche Keeser an Herzog vu Lëtzebuerg.
* [[1865]]: [[Paul Dukas]], franséische Komponist.
* [[1866]]: [[Bernard J. Cigrand]], US-amerikaneschen Zänndokter, Grënner vum ''Flag Day''.
* [[1886]]: [[Paul Morgan]], éisträichesche Schauspiller.
* [[1896]]: [[Suzanne Dehelly]], franséisch Schauspillerin a Sängerin.
* [[1903]]: [[Wladimir Horowitz]], russesch-US-amerikanesche Pianist.
* [[1910]]: [[André Dumortier]], belsche Pianist.
* [[1915]]: [[Arthur Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1917]]: [[Joseph Bintener]], lëtzebuergesch Vëlossportler.
* [[1918]]: [[Jos Kinzé]], lëtzebuergeschen Organist, Dirigent a Komponist.
* [[1920]]: [[Walter Matthau]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.
&lt;gallery&gt;
Fichier:JimmyCarterPortrait2.jpg|Jimmy Carter
Fichier:Philippe Noiret 2000.jpg|Philippe Noiret
Fichier:Julie Andrews Park Hyatt, Sydney, Australia 2013.jpg|Julie Andrews
Fichier:Günter Wallraff crop (DFdB).JPG|Günter Walraff
Fichier:Yves Mersch 2012.JPG|Yves Mersch
&lt;/gallery&gt;

* [[1924]]: [[Jimmy Carter]], US-amerikanesche Politiker, Auteur an 39. US-President.
* 1924: [[Gerry O'Hara]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1928]]: [[Laurence Harvey]], brittesche Filmschauspiller a Regisseur.
* 1928: [[George Peppard]], US-amerikanesche Schauspiller
* [[1930]]: [[Philippe Noiret]], franséische Schauspiller.
* 1930: [[Richard Harris]], iresche Schauspiller, Filmproduzent, Filmregisseur a Sänger.
* [[1935]]: [[Julie Andrews]], brittesch Sängerin, Autorin a Schauspillerin.
* [[1937]]: [[Georges Parent]], belsche Professer, Botaniker an Herpetolog.
* [[1938]]: [[Stella Stevens]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1940]]: [[Jean-Luc Bideau]], franséisch-Schwäizer Schauspiller.
* [[1942]]: [[Günter Wallraff]], däitschen Auteur a Journalist.
* [[1943]]: [[Jean-Jacques Annaud]], franséische Regisseur.
* [[1944]]: [[Jean-Pierre Castaldi]], franséische Schauspiller.
* [[1945]]: [[Ram Nath Kovind]], indesche Politiker a Staatspresident.
* [[1949]]: [[Yves Mersch]], lëtzebuergesche Banquier, Jurist a Politolog.
* [[1950]]: [[Marco Tullio Giordana]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1956]]: [[Andrus Ansip]], estesche Politiker.
* 1956: [[Albert Graff]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 1956: [[Theresa May]], brittesch Politikerin.
* [[1959]]: [[Youssou N'Dour]], senegaleesesche Sänger a Lidderauteur.
* [[1965]]: [[Ann-Cathrin Bröcker]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[1979]]: [[Senhit]], italieenesch Sängerin.
* [[1996]]: [[Patrick Kohn]], lëtzebuergeschen Handballspiller.

== Gestuerwen ==
* {{0}}[[959]]: [[Edwy vun England]], Kinnek vun England vun 955 bis 959.
* [[1684]]: [[Pierre Corneille]], franséischen Theaterschrëftsteller.
* [[1808]]: [[Thomas Thorild]], schweedeschen Auteur a Philosoph.
* [[1871]]: [[Jean-Charles Mathieu]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1929]]: [[Antoine Bourdelle]], franséische Sculpteur a Moler.
* [[1937]]: [[Theodore Risch]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[1956]]: [[Stan Ockers]], belsche Vëlossportler.
* [[1958]]: [[Roger Blanc]], franséische Filmregisseur.
* [[1967]]: [[Pierre Schockmel]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[1968]]: [[Jean Bech]], lëtzebuergesceh Affekot a Politiker.
* [[1971]]: [[Jos Hermes]], lëtzebuergeschen Auteur a Resistenzler.
* 1971: [[Joseph Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1973]]: [[Jean-Pierre Assa]], lëtzebuergesche Lycéesprofesser a Politiker.
* [[1975]]: [[Eugène Rodenbourg]], lëtzebuergesche Magistrat.
* [[1976]]: [[Gust van Werveke]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[1984]]: [[Arthur Thinnes]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1990]]: [[Jean Flammang (Boxer)|Jean Flammang]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* [[1993]]: [[Georges Faber (Manager)|Georges Faber]], lëtzebuergesche Jurist an Industriemanager.
* 1993: [[Janine Darcey]], franséisch Schauspillerin.
* [[1995]]: [[Ady Stefanetti]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[2002]]: [[Lucien Zeimes]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[2004]]: [[Richard Avedon]], US-amerikanesche Fotograf.
* [[2006]]: [[André Viger]], kanadesche Rennrollstullfuerer
* 2006: [[Frank Beyer]], däitsche Filmregisseur.
* [[2010]]: [[Audouin Dollfus]], franséischen Astronom.
* [[2012]]: [[Dirk Bach]], däitsche Schauspiller an Tëlees-Moderator.
* 2012: [[Eric Hobsbawm]], britteschen Historiker.
* [[2013]]: [[Tom Clancy]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* 2013: [[Giuliano Gemma]], italieenesche Schauspiller.
* [[2014]]: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist.
*[[2018]]: [[Charles Aznavour]], armeenesch-franséische Chansonsänger.
*2018: [[Graciano Rocchigiani|Graciano „Rocky“ Rocchigiani]], däitsche Boxer.
* [[2019]]: [[Karel Gott]], tschechesche Sänger.
* [[2025]]: [[Jane Goodall]], brittesch Zoologin, Primatologin an Anthropologim.

== Feierdeeg ==
* [[Zypern]]: Nationalfeierdag

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|1 October|{{PAGENAME}}}}

[[Kategorie:Dag am Oktober| 01]]</text>
      <sha1>t0ks16navhjo0bqqfuo5jaxh0fs0252</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>23. Oktober</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2139</id>
    <revision>
      <id>2708891</id>
      <parentid>2656501</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5251" sha1="ehmw1boidswdl11n1xd5g2bypopqii0" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
Den '''23. Oktober''' ass den 296. Dag (297. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1520]]: [[Hellegt Réimescht Räich]]: De [[Karl V. (HRR)|Karl V.]] gëtt zu [[Oochen]] zum Keeser gekréint.
* [[1793]]: [[Frankräich]]: D'Vendéens an d'[[Chouannerie|Chouans]] eruerwere [[Laval (Mayenne)|Laval]] ouni Kampf.
* [[1932]]: Aweiung vun der neier [[Lycée technique agricole|Ackerbauschoul]] zu [[Ettelbréck]]
* [[1956]]: [[Ungarn]]: Ufank vum [[Ungaresche Volleksopstand]].
* [[1989]]: [[Ungarn]]: D'Ungaresch Republik gëtt ausgeruff. Enn vun der Volleksrepublik [[Ungarn]].

'''Lëtzebuerg'''
* [[2012]]: Mam 100.000. Awunner, dee sech umellt, gëtt d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] eng Groussstad.

==Sport==
* [[1966]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Verviers]] 1:5 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Louis Pilot]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=207 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 23. Oktober 1966 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1979]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Esch-Uelzecht]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1980]], 1:1 géint Schweden. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nico Braun]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=12945 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schweden den 23. Oktober 1979 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Felix Bloch, Stanford University.jpg|Felix Bloch
Fichier:Johnny Carson Tonight Show 1965.JPG|Johnny Carson
Fichier:Diana Dors in The Unholy Wife trailer cropped.jpg|Diana Dors
Fichier:Pelé at Credicard Hall, São Paulo, Brazil, in March 2013.jpg|Pelé
Fichier:MichaelCrichton 2.jpg|Michael Crichton
&lt;/gallery&gt;

* [[1874]]: [[Mathias Ruden]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[1878]]: [[Bernard Clasen (Affekot)|Bernard Clasen]], lëtzebuergeschen Affekot.
* [[1881]]: [[Jack Müller]], lëtzebuergeschen Erfinder, Entreprener a Moler.
* [[1888]]: [[Félix Chomé]], Industriellen.
* [[1889]]: [[Marc Schœtter]], lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik.
* [[1903]]: [[Werner Klingler]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1905]]: [[Felix Bloch]], Schwäizer-US-amerikanesche Physiker (''Physiknobelpräis 1952'').
* 1905: [[Ernie Reitz]], lëtzebuergesch Resistenzlerin.
* [[1907]]: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten.
* [[1912]]: [[Daniel Clérice]], franséische Schauspiller.
* [[1925]]: [[Johnny Carson]], US-amerikaneschen Televisiouns-Presentateur.
* 1925: [[Nanni Loy]], italieenesche Filmregisseur.
* [[1927]]: [[Tonino Ricci]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1928]]: [[Bella Darvi]], polnesch Filmschauspillerin.
* 1928: [[Marthe Mercadier]], franséisch Schauspillerin.
* [[1930]]: [[Gérard Blain]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1931]]: [[Bruno Corbucci]], italieenesche Filmregisseur.
* 1931: [[Diana Dors]], brittesch Schauspillerin.
* [[1939]]: [[Jacques Steiwer]], lëtzebuergesche Professer.
* [[1940]]: [[Pelé]], brasilianesche Foussballspiller.
* [[1942]]: [[Michael Crichton]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[1656]]: [[Katrin Sass]], däitsch Schauspillerin.
* [[1957]]: [[Paul Kagame]], ruandesche Politiker.
* [[1958]]: [[Thierry van Werveke]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* [[1959]]: [[Weird Al Yankovic]], US-amerikanesche Komiker, Museker a schauspiller.
* [[1971]]: [[Deidre Du Bois]], lëtzebuergesch-amerikanesch Juristin.
* 1971: [[Bohuslav Sobotka]], tschechesche Politiker.
* [[1979]]: [[Ernad Sabotic]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1981]]: [[Ronny Scheier]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* [[1985]]: [[Masiela Lusha]], albanesch-US-amerikanesch Schauspillerin a Schrëftstellerin.
* [[1986]]: [[Andy Mauruschatt]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[1994]]: [[Margaret Qualley]], US-amerikanescht Model a Schauspillerin.

== Gestuerwen ==
* [[1816]]: [[Jean-Henri Dondelinger]], Industriellen a Lokalpolitiker.
* [[1872]]: [[Théophile Gautier]], franséische Schrëftsteller.
* [[1921]]: [[John Boyd Dunlop]], iresch-schotteschen Erfinder.
* [[1933]]: [[Jean-Baptiste Fallize]], lëtzebuergeschen Theolog, Journalist a Politiker.
* [[1980]]: [[Auguste Trémont]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler.
* [[1984]]: [[Oskar Werner]], éisträichesche Schauspiller.
* [[1990]]: [[Louis Althusser]], franséische Philosoph.
* [[2002]]: [[Marianne Hoppe]], däitsch Schauspillerin.
* 2002: [[Ger Schlechter]], lëtzebuergesche Schauspiller a Radio-Animateur.
* [[2003]]: [[René Franck]], lëtzebuergeschen Affekot a Banquier.
* [[2006]]: [[Todd Skinner]], US-amerikanesche ''Freeclimber''.
* [[2009]]: [[Guido Zurli]], italieenesche Filmregisseur.
* [[2010]]: [[David Thompson]], Politiker vu Barbados.
* [[2013]]: [[Mathias Greisch]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[2020]]: [[Alphonse Pelles]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher.
* [[2021]]: [[Marcel Bluwal]], franséische Schauspiller a Regisseur

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|23 October|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Oktober]]</text>
      <sha1>ehmw1boidswdl11n1xd5g2bypopqii0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Mamendéieren</title>
    <ns>14</ns>
    <id>2239</id>
    <revision>
      <id>2708881</id>
      <parentid>2619840</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="271" sha1="nd2rq9am71qq3o8z36bqf2gp530q08g" xml:space="preserve">{{KategorieBox|An dëser '''[[Wikipedia:Kategorien|Kategorie]]''' fannt Dir all d'Artikelen zu den Déieren aus der Klass vun den ''' [[Mamendéieren]] ''' (''Mammalia''), déi et op der lëtzebuergescher Wikipedia ze liese gëtt.}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Chordata]]</text>
      <sha1>nd2rq9am71qq3o8z36bqf2gp530q08g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1956</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3042</id>
    <revision>
      <id>2708890</id>
      <parentid>2703799</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17683" sha1="i8gtmwomshkhtzg9govelo5c5c02qno" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==

=== Europa ===
[[Fichier:Poznan 1956.jpg|thumb|180px|Opstand zu Poznán]]
* {{1. Februar}}: De [[Guy Mollet]] gëtt Premierminister a [[Frankräich]] (bis den 21. Mee 1957).
* [[13. Mee]]: Parlamentswalen an [[Éisträich]], d'[[ÖVP]] mam [[Bundeskanzler (Éisträich)|Bundeskanzler]] [[Julius Raab]] kritt déi meescht Stëmmen.
* [[28. Juni]]: Opstand zu [[Poznán]] a [[Polen]].
* {{1. August}}: D'[[Belsch]] féiert - als lescht europäescht Land - d'[[Fürerschäin]]-Flicht an.
* {{8. August}}: Bei engem Feier an der Kuelegrouf um [[Bois du Cazier]] zu [[Marcinelle]], an der Belsch, stierwen 262 Grouwenaarbechter.
* [[19. Oktober]]: De [[Wladislaw Gomulka]] gëtt Éischte Sekretär vun der Vereenter Polnescher Aarbechterpartei.
* [[23. Oktober]]: An [[Ungarn]] fänkt de [[Ungaresche Volleksopstand|Volleksopstand]] un.
* [[27. Oktober]]: Am [[Lëtzebuerger Traité]] gëtt festgehalen, datt d'[[Saarland]] den 1. Januar 1957 der Bundesrepublik Däitschland bäitrëtt.
* {{1. November}}: [[Ungarn]] erkläert ënner der revolutionärer Regierung vum [[Imre Nagy]] säin Austrëtt aus dem [[Warschauer Pakt]].
* {{5. November}}: [[Sowjetunioun|Sowjetesch]] Panzere falen an Ungarn an a fänken un, den [[Ungaresche Volleksopstand]] nidderzeschloen.
* [[22. November]]: Den ofgesaten ungaresche Ministerpresident [[Imre Nagy]] gëtt vum sowjetesche [[KGB]] verhaft an a Rumänien verschleeft.

====Lëtzebuerg====
* Mat ënner -20° dee keelste Wanter vum 20. Joerhonnert.
* [[17. Mee]]: De [[Märchepark Beetebuerg]] mécht seng Dieren op.
* [[27. Juli]], [[25. Oktober]] an [[2. November]]: Verfassungsännerunge leeën d'Mandat fir all Deputéiert op 5 Joer fest an erméiglechen en et, Deeler vun der Souveränitéit un international Institutiounen ze iwwerdroen (Art. 49 bis).
* {{3. September}}: Per Gesetz gëtt eng Pensiounskeess fir Baueren agefouert.
* [[22. September]] dee leschte [[Minettstram]] fiert vu Keel op Esch. Ewell gi vum [[TICE]] just nach Bussen agesat.
* [[29. September]]: D'Elektrifikatioun vun den [[CFL]]-Zuchstrecken [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten|Arel-Lëtzebuerg]] an [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Diddenuewen-Lëtzebuerg]] gëtt offiziell vun der Grande-Duchesse Charlotte ageweit&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/qm7mpmxf0/pages/8/articles/DIVL510|Titel=Feierliche Eröffnung einst u. heute.|Gekuckt=12.03.2025|Datum=29.09.1956|Editeur=Luxemburger Wort, 109. Jg., n° 273/274, p. 8.|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;.
* {{6. November}}: Honnerte vu Leit protestéiere géint d'Nidderschloe vum [[Ungaresche Volleksopstand]]; dobäi gëtt d'[[sowjetunioun|sowjetesch]] [[Beggener Schlass|Ambassade zu Beggen]] gestiermt an d'Ariichtung deelweis zerstéiert.
* [[25. November]]: Éischte vun en puer autofräie Sonndeger, fir Pëtrol ze spueren, well gefaart gouf wéinst der Suezkris géif et es net genuch.

=== Afrika ===
* {{1. Januar}}: [[Sudan]] gëtt onofhängeg vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] an [[Egypten]].
* {{2. Mäerz}}: [[Marokko]] gëtt vu [[Frankräich]] onofhängeg.
* [[20. Mäerz]]: [[Tunesien]] gëtt vu Frankräich onofhängeg.

=== Amerika ===
==== USA ====
* {{6. November}}: Den US-President [[Dwight David Eisenhower]] gëtt mat iwwer 57&amp;nbsp;% vun de Stëmme géint den [[Demokratesch Partei (USA)|Demokrat]] [[Adlai Ewing Stevenson]] erëmgewielt.
* [[13. November]]: Dat [[Supreme Court of the United States|Iewescht Geriicht vun den USA]] erkläert Rassen-[[Segregatioun]] a Busser als net konform zu der Verfassung.

==== Südamerika ====
* [[31. Januar]]: De [[Juscelino Kubitschek de Oliveira]] gëtt President a [[Brasilien]].
* [[28. Juli]]: De [[Manuel Prado Ugarteche]] gëtt President am [[Peru]] (bis 1962).
* {{6. August}}: Den [[Hernán Siles Zuazo]] gëtt President a [[Bolivien]] (bis 1960).
* {{1. September}}: De [[Camilo Ponce Enríquez]] gëtt President an [[Ecuador]] (bis 1960).

=== Asien ===
* [[23. Mäerz]]: [[Pakistan]] proklaméiert d'[[islamesch Republik]].

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt an Noen Osten ===
* [[31. Oktober]] – [[6. November]]: [[Suezkris]]: Brittesch-franséisch Loftoffensiv géint Egypten, iwwerdeems israeelesch Truppen op der [[Sinai-Hallefinsel]] virumarschéieren.

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===
* [[24. Mee]]: D'[[Lys Assia]] gewënnt fir d'[[Schwäiz]] mam Lidd ''[[Refrain]]'' den [[Eurovision Song Contest 1956|1. Eurovision Song Contest]] zu [[Lugano]].

== Wëssenschaft an Technik ==

== Sport ==
* [[Stade Diddeleng]] gewënnt d'Championnat am Foussball{{Wéini?}}.
* [[26. Januar]]: Zu [[Cortina d'Ampezzo]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 1956|Olympesch Wanterspiller]] un.
* [[25. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:2 géint Frankräich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=160 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich de 25. Mäerz 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[30. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Wien]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]] 0:7 géint Éisträich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14729 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 30. September 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[14. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 6:4 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Henri Cirelli]], ee belsche Spiller (Selbstgol), [[Léon Letsch]], [[Albert Schaack]] (2) an [[Nicolas Kettel]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=161 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch de 14. Oktober 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[11. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu Esch-Uelzecht 4:1 géint Schwäiz. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den Henri Cirelli, [[Léon Letsch]], [[François Konter]] a [[Johny Halsdorf]] (2) geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=162 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 11. November 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[22. November]] bis [[8. Dezember]]: [[Olympesch Summerspiller 1956|XVI. Olympesch Summerspiller]] zu [[Melbourne]], [[Australien]]
* [[23. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Kortrijk]] 0:1 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=163 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg den 23. Dezember 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
* [[Robert McNaught]], australeschen Astronom.
* [[Malou Thill]],  lëtzebuergesch Kraaftsportlerin.

* {{1. Januar}}: [[Sergei Wassiljewitsch Awdejew]], russesche Kosmonaut.
*{{0}}1. Januar: [[Christine Lagarde]], franséisch Politikerin a Juristin.
* {{3. Januar}}: [[Mel Gibson]], australesche Schauspiller.
* {{5. Januar}}: [[Frank-Walter Steinmeier]], däitsche Politiker, 12. Bundespresident.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Claude Finck]], lëtzebuergeschen Ekonomist.
* [[26. Januar]]: [[Lis Prüssen]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[27. Januar]]: [[Irène Pissinger-Engelmann]], lëtzebuergesch Journalistin.
* 27. Januar: [[Mimi Rogers]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[31. Januar]]: [[Wera Witaljewna Glagolewa]], russesch Schauspillerin a Regisseurin.
* 31. Januar: [[Carlo Schneider]], lëtzebuergesche Karikaturist.
* {{1. Februar}}: [[André Reichling]], lëtzebuergesche Komponist an Dirigent.
*{{0}}1. Februar: [[Marc Romersa]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* {{4. Februar}}: [[John Peters (Basketballspiller)|John Peters]], lëtzebuergesche Basketballspiller
* {{8. Februar}}: [[Antoinette Lorang]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin.
* [[11. Februar]]: [[Didier Lockwood]], franséischen Jazz-Violonist.
* [[14. Februar]]: [[Martin Crimp]], engleschen Theaterschrëftsteller.
* [[18. Februar]]: [[Bidsina Iwanischwili]], georgesch-franséische Geschäftsmann a Politiker.
* [[19. Februar]]: [[Romain Fehlen]], lëtzebuergesche Radiosspeaker.
* [[26. Februar]]: [[Milan Babić]], serbesche Politiker.
* {{1. Mäerz}}: [[Dalia Grybauskaitė]], litauesch Politikerin.
* {{7. Mäerz}}: [[Félix Steichen]], lëtzebuergesche Paschtouer.
* {{8. Mäerz}}: [[Jean-Claude Muller]], lëtzebuergesche Linguist a Kulturwëssenschaftler.
* [[10. Mäerz]]: [[Gérard Claude]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[15. Mäerz]]: [[Marco Serafini]], lëtzebuergesche Filmregisseur.
* [[20. Mäerz]]: [[Catherine Ashton]], brittesch Politikerin.
* [[22. Mäerz]]: [[Maria Teresa Mestre]], Fra vum Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]]; Grande-Duchesse vu Lëtzebuerg.
* [[23. Mäerz]]: [[José Manuel Barroso]], portugisesche Politiker.
* [[24. Mäerz]]: [[Francis Kremer]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 24. Mäerz: [[Tamás Sulyok]], ungaresche Magistrat a Politiker.
* [[28. Mäerz]]: [[Evelin Jahl]], däitsch Diskuswërferin.
* [[30. Mäerz]]: [[Christian Bourkel]], lëtzebuergesche Schrëftsteller, Journalist an Antiquaire.
* {{4. Abrëll}}: [[Charles Margue]], lëtzebuergesche Soziolog a Meenungsfuerscher.
*{{0}}4. Abrëll: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Brietspiller-Autuer.
* {{5. Abrëll}}: [[Danièle Wagener]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin a Conservatrice.
* {{7. Abrëll}}: [[Ralph Hoffelt]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* {{8. Abrëll}}: [[Christine Boisson]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Abrëll]]: [[Herbert Grönemeyer]], däitsche Museker a Schauspiller.
* 12. Abrëll: [[Andy Garcia]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[18. Abrëll]]: [[Henry Wickens]], engleschen Iwwersetzer.
* [[19. Abrëll]]: [[Edmée Engel]], lëtzebuergesch Biologin.
* [[23. Abrëll]]: [[Raymond Cordy]], franséische Schauspiller.
* [[30. Abrëll]]: [[Lars von Trier]], dänesche Filmregisseur.
* 30. Abrëll: [[Danielle Grosbusch]], lëtzebuergesch Graveuse a Molerin.
* {{1. Mee}}: [[Catherine Frot]], franséisch Schauspillerin.
* {{7. Mee}}: [[Jan Peter Balkenende]], hollännesche Politiker, Ministerpresident.
* [[15. Mee]]: [[Mirek Topolánek]], tschechesche Politiker.
* [[27. Mee]]: [[Giuseppe Tornatore]], italieenesche Filmregisseur.
* [[30. Mee]]: [[Katerina Sakellaropoulou]], griichesch Juristin a Staatspresidentin.
* {{6. Juni}}: [[Björn Borg]], schweedeschen Tennis-Spiller.
* [[10. Juni]]: [[Rolandas Paksas]], President vu Litauen.
* [[26. Juni]]: [[Véronique Genest]], franséisch Schauspillerin.
* [[22. Juni]]: [[Jean-Paul Defrang]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. Juni]]: [[Marie-Paule Schroeder]], lëtzebuergesch Molerin a Professesch.
* [[29. Juni]]: [[Pedro Santana Lopes]], portugisesche Politiker, Premierminister.
* 29. Juni: [[Claire Lesbros]], Choreographin, Dänzerin a Fotografin.
* {{5. Juli}}: [[Horacio Cartes]], paraguayesche Geschäftsmann a Politiker.
* {{9. Juli}}: [[Tom Hanks]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[11. Juli]]: [[Robin Renucci]], franséische Schauspiller.
* [[13. Juli]]: [[Günther Jauch]], däitschen Televisiounsjournalist a -moderator.
* 13. Juli: [[Eben Moglen]], Unisprofesser a Matgrënner vun der [[GNU General Public License]].
* [[31. Juli]]: [[Patricia Lippert]], lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* {{5. August}}: [[Martine Farenzena]], lëtzebuergesch Alpinistin
* [[12. August]]: [[Georges Hellinghausen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Theolog a Kierchenhistoriker.
* [[13. August]]: [[Gast Waltzing]], lëtzebuergesche Museksprofesser, Trompettist, Dirigent a Komponist.
* [[19. August]]: [[Nico Ney]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[21. August]]: [[Laura Morante]], italieenesch Schauspillerin a Filmregisseurin.
* [[28. August]], [[Jiří David]], tschechesche Kënschtler.
* [[30. August]]: [[Martine Mergen]], lëtzebuergesch Politikerin.
* {{5. September}}: [[Marianne Majerus]], lëtzebuergesch Fotografin.
* [[13. September]]: [[Lucien Lux]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[14. September]]: [[Kostas Karamanlis]], griichesche Politiker, Ministerpresident.
* 14. September: [[Nathalie Roussel]], franséisch Schauspillerin.
* [[16. September]]: [[David Copperfield (Zauberkënschtler)|David Copperfield]], US-amerikaneschen Zauberkënschtler.
* [[28. September]]: [[Camille Neumann]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{1. Oktober}}: [[Andrus Ansip]], estesche Politiker.
* {{0}}1. Oktober: [[Albert Graff]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{0}}1. Oktober: [[Theresa May]], brittesch Politikerin.
* {{6. Oktober}}: [[Adrien Koster]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[13. Oktober]]: [[Martin Linster]], lëtzebuergesche Fotograf
* [[16. Oktober]]: [[François Bausch]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[18. Oktober]]: [[Martina Navrátilová]], Tennisspillerin.
* [[20. Oktober]]: [[Danny Boyle]], brittesche Regisseur.
* [[21. Oktober]]: [[Carrie Fisher]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[23. Oktober]]: [[Katrin Sass]], däitsch Schauspillerin.
* [[28. Oktober]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* {{3. November}}: [[Emilio Garcia]], spuenesche Boxer
* {{6. November}}: [[Marc Dutroux]], belsche Seriemäerder.
* [[12. November]]: [[Marc Eicher]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[14. November]]: [[Peter R. de Vries]], hollännesche Journalist.
* [[15. November]]: [[Linda Musin]], belsch Politikerin.
* [[17. November]]: [[Angelika Machinek]], däitsch Seegelfligerpilotin.
* 17. November: [[Gaston Reinig]], lëtzebuergeschen Offizéier a Chef d'État Major vun der Lëtzebuerger Arméi.
* [[21. November]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{1. Dezember}}: [[Germain Wagner]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{3. Dezember}}: [[Ewa Kopacz]], polnesch Doktesch a Politikerin.
* {{6. Dezember}}: [[Randy Rhoads]], US-amerikanesche Gittarist.
* {{7. Dezember}}: [[Iveta Radičová]], slowakesch Politikerin.
* [[16. Dezember]]: [[Catherine Jacob]], franséisch Schauspillerin.
* [[18. Dezember]]: [[Schelte John Bus]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[20. Dezember]]: [[Mohamed Ould Abdel Aziz]], mauretanesche Militär a Staatschef.
* [[21. Dezember]]: [[Bady Minck]], Kënschtlerin.
* [[22. Dezember]]: [[Philippe Harel]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.

== Gestuerwen ==
* {{5. Januar}}: [[Mistinguett]] (Jeanne Bourgeois), franséisch Sängerin an Dänzerin.
* [[13. Januar]]: [[Lyonel Feininger]], Zeechner a Moler.
* [[17. Januar]]: [[Egide Petges]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.
* [[24. Januar]]: [[Willy Dumont]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[31. Januar]]: [[Alan Alexander Milne]], englesche Schrëftsteller.
* [[13. Mäerz]]: [[Albert Simon]], lëtzebuergesche Cartoonist a Karikaturist.
* [[16. Mäerz]]: [[Pierre Braun]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Adolf Berens]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[13. Abrëll]]: [[Emil Nolde]], däitschen expressionistesche Moler.
* [[20. Abrëll]]: [[Charles Schwall]], lëtzebuergesche Geschäftsmann.
* [[26. Abrëll]]: [[Adolphe Kunnen]], lëtzebuergesche Magistrat a Member vum Staatsrot.
* [[30. Abrëll]]: [[Alben W. Barkley]], US-amerikanesche Politiker.
* {{1. Mee}}: [[Jean-Pierre Hoffmann (Lokalpolitiker Réiser)|Jean-Pierre Hoffmann]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{2. Mee}}: [[Pol Michels]], lëtzebuergesche Jurist an Auteur.
* [[11. Mee]]: [[Walter Sydney Adams]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[15. Mee]]: [[Jacques Delahaye]], lëtzebuergesche Riichter a Member vum Staatsrot.
* [[20. Mee]]: [[André Charlot]], franséischen Impresario, Filmregisseur a Schauspiller.
* [[24. Mee]]: [[Jean Gehret]], Schwäizer Filmregisseur a Schauspiller.
* 24. Mee: [[Jean-Pierre Wilhelm]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[11. Juni]]: [[Ralph Morgan]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{1. Juli}}: [[Tony Schmit]], lëtzebuergesche Bauer an Deputéierten.
* {{5. August}}: [[Franz Binsfeld]], lëtzebuergeschen Auteur an Enseignant.
* {{8. August}}: [[August Donnen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Regisseur an Auteur.
* [[11. August]]: [[Jackson Pollock]], US-amerikanesche Moler.
* [[14. August]]: [[Bertolt Brecht]], däitsche Schrëftsteller.
* [[16. August]]: [[Bela Lugosi]], ungaresche Schauspiller.
* [[25. August]]: [[Alfred Charles Kinsey]], US-amerikanesche Sexualfuerscher.
* [[29. August]]: [[Roland Tual]], franséische Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[10. September]]: [[Robert Julius Trumpler]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[23. September]]: [[Max Duchscher]], lëtzebuergeschen Auteur an Industriellen.
* {{1. Oktober}}: [[Stan Ockers]], belsche Vëlossportler.
* {{6. Oktober}}: [[Josy Imdahl]], lëtzebuergeschen Theaterschrëftsteller.
* [[10. Oktober]]: [[David Seymour]], Fotograf.
* [[21. Oktober]]: [[Joseph Laurent Philippe]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Bëschof.
* 21. Oktober: [[Marcel Reuland]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[30. Oktober]]: [[Pío Baroja]], spueneschen Auteur.
* {{5. November}}: [[Art Tatum]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist.
* {{9. November}}: [[Jack Müller]], lëtzebuergeschen Erfinder, Entreprener a Moler.
* [[18. November]]: [[Joseph Faber (Foussballspiller)|Joseph Faber]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[19. November]]: [[Victor Schlentz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{6. Dezember}}: [[Bhimrao Ramji Ambedkar]], indesche Politiker.
* [[11. Dezember]]: [[Nicolas Braunshausen]], lëtzebuergesche Professer fir Psychologie a Politiker.
* [[26. Dezember]]: [[Preston Tucker]], US-amerikaneschen Autosdesigner a -fabrikant.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>i8gtmwomshkhtzg9govelo5c5c02qno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1961</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3050</id>
    <revision>
      <id>2708874</id>
      <parentid>2681812</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17790" sha1="qvw8nef0i8my52vy2h185bvtn8s5d5l" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1961''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[15. Februar]]: Eng [[Boeing 707]] vun der [[Sabena]] fällt bei der Landung zu [[Bréissel]] erof, 74 Passagéier an eng Persoun um Buedem stierwen dobäi. Ënner den Affer sinn 18 Membere vun der amerikanescher Schlittschongleeferekipp.
* [[13. August]]: Ufank vum Bau vun der [[Berliner Mauer]].
* [[17. September]]: Bei der Wal fir de [[däitschland|westdäitsche]] [[Däitsche Bundestag|Bundestag]] verléiert d'[[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]] hir absolut Majoritéit.
* [[17. Oktober]]: Eng Manif zu Paräis vun 30.000 Algerier, déi géint d'Ausganksspär protestéieren, gëtt bluddeg niddergeschloen, mat Dosende vun Doudegen, Dausende vu Blesséierten a 14.000 Verhaftungen. 
* [[27. Oktober]]: Zu [[Berlin]] um [[Checkpoint Charlie]] sti sech sowjetesch an amerikanesch Tankse géintiwwer, nodeem DDR-Grenzzaldote Westalliéierter dru gehënnert haten, an de sowjetesche Secteur eran ze goen.

==== Lëtzebuerg ====
*[[23. Abrëll]]: D'''Union luxembourgeoise des consommateurs'', déi am [[Konsumenteschutz]] aktiv ass, gëtt gegrënnt.
* {{1. Mee}}: Lescht Faart vum [[Stater Tram|Märeler Tram]].
* {{4. Mee}}: Den Ierfgroussherzog [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] gëtt zum ''[[Lieutenant-Représentant]]'' erannt.
* [[11. Mee]]: 10.000 [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéiert]] demonstréieren dofir, als Naziaffer unerkannt ze ginn, a géint en Accord mat Däitschland, deen se däitsche Militär gläichsetze géif.
* [[7. August]]: De [[Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de Kirchberg]] gëtt gegrënnt.

=== Afrika ===
* [[21. Abrëll]]: [[Putsch]] vu 4 [[Algerien|algeeresche]] Genereel vun der [[Organisation de l'armée secrète|OAS]] géint de franséische Staatspresident [[Charles de Gaulle]].
* [[1. Oktober]]: Vereenegung vum Staat [[Kamerun]] mat dem vu Groussbritannien verwalte Kamerun (''British Southern Cameroons'')

=== Amerika ===
==== USA ====
* [[20. Januar]]: Den [[John F. Kennedy]] gëtt als neien amerikanesche President vereedegt.

==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[17. Abrëll]]: [[Invasioun an der Schwéngsbucht]] op [[Kuba]].

=== Asien ===
* [[12. Abrëll]]: De [[Juri Alexejewitsch Gagarin]] gëtt als éischte Mënsch an de Weltraum geschéckt.
* [[16. Juni]]: [[Kuwait]] gëtt onofhängeg.

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===
* [[18. Mäerz]]: De [[Jean-Claude Pascal]] gewënnt fir [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] mam Lidd ''[[Nous les amoureux]]'' de [[Eurovision Song Contest 1961|6. Eurovision Song Contest]] zu [[Cannes]].

== Wëssenschaft an Technik ==
* Den däitschen Ingenieur [[Walter Bruch]] entwéckelt d'[[PAL-Faarftëlee-System]].
* [[IBM]] entwéckelt de [[Kugelkapp]] fir hir Schreifmaschinnen.

== Sport ==
* D'[[Sylvie Hülsemann]] gëtt Weltmeeschtesch am Waasserschi.
===Foussball===
* D'[[Spora Lëtzebuerg]] gëtt Landesmeeschter am Foussball.
* {{9. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Jambes]] 0:3 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=239 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 9. Mäerz 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[19. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lissabon]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1962]], 0:6 géint Portugal. De Lëtzebuerger [[Fernand Brosius]] schéisst ee Selbstgol.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13096 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg vum 19. Mäerz 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[30. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Italien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Paul May (Foussballspiller)|Paul May]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=181 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italie vum 30. Abrëll 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[11. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lonkech]] 1:4 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Paul May geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=182 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg vum 11. Mee 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[28. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Luzern]] 2:4 géint Schwäiz. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Ady Schmit]] an ee Schwäizer Spiller (Selbstgol) geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=183 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg vum 28. Mee 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[10. Juni]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Modena]] 0:1 géint Italien.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=184 D'Detailer vum Foussballlännermatch Italien-Lëtzebuerg vum 10. Juni 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{6. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Wuppertal]] 0:5 géint d'Bundesrepublik Däitschland.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=185 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg vum 6. September 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[28. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[London]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 1:4 géint England. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13155 D'Detailer vum Foussballlännermatch England-Lëtzebuerg vum 28. September 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{8. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 4:2 géint Portugal. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Ady Schmit]] (3) an [[Nicky Hoffmann]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13163 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Portugal vum 8. Oktober 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[12. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Turnhout]] 1:2 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[René Schneider]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=186 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 12. November 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[10. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:2 géint Frankräich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=187 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich vum 10. Dezember 1961 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
* {{2. Januar}}: [[Acácio da Silva]], portugisesche Vëlossportler.
* {{0}}2. Januar: [[Nicolas Steil]], lëtzebuergesche Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur.
* {{6. Januar}}: [[Françoise Folmer]], lëtzebuergesch Architektin a Politikerin.
* {{0}}6. Januar: [[Jean-Paul Girres]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[11. Januar]]: [[Albert Dupontel]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[20. Januar]]: [[Jeannot Trampert]], lëtzebuergesche Geophysiker.
* [[24. Januar]]: [[Nastassja Kinski]], däitsch Schauspillerin.
* 24. Januar: [[Patrick Sadler]], lëtzebuergesche Moler.
* [[30. Januar]]: [[Liu Gang]], chineesesche Mathematiker, Physiker an Dissident.
* {{3. Februar}}: [[Keith Gordon]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[10. Februar]]: [[Alexander Payne]], US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[12. Februar]]: [[Michel Martelly]], haitianesche Sänger; Staatspresident.
* [[24. Februar]]: [[Erna Solberg]], norwegesch Politikerin.
* [[25. Februar]]: [[Sergio Sardelli]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* {{2. Mäerz}}: [[Théo Malget]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{0}}2. Mäerz: [[Raymond Colombo]], lëtzebuergesche Moler.
* {{7. Mäerz}}: [[Sanae Takaichi]], japanesch Politikerin.
* [[10. Mäerz]]: [[Gérard Jeitz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[13. Mäerz]]: [[Luc Deitz]], lëtzebuergesche Philolog.
* [[14. Mäerz]]: [[Romain Wolff]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* [[20. Mäerz]]: [[Maja Maranow]], däitsch Schauspillerin.
* [[23. Mäerz]]: [[Alain Nurenberg]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[24. Mäerz]]: [[Marc Schaefer]], lëtzebuergeschen Affekot a Member vum Staatsrot.
* [[25. Mäerz]]: [[Pitt Brandenburger]], lëtzebuergesche Sculpteur. 
* 25. Mäerz: [[John Stockwell]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[27. Mäerz]]: [[Tony Rominger]], Schwäizer Vëlossportler.
* [[29. Mäerz]]: [[Michael Winterbottom]], brittesche Filmregisseur.
* 29. Mäerz: [[Jean-Claude Wolff (Journalist)|Jean-Claude Wolff]], lëtzebuergesche Journalist.
* {{3. Abrëll}}: [[Eddie Murphy]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker.
* {{7. Abrëll}}: [[Laurent Bouhnik]], franséische Filmproduzent, Schauspiller a Filmregisseur.
* [[18. Abrëll]]: [[Élisabeth Borne]], franséisch Politikerin.
* [[23. Abrëll]]: [[Dirk Bach]], däitsche Schauspiller an Tëlees-Moderator.
* [[25. Abrëll]]: [[Juha Sipilä]], finnesche Politiker.
* {{6. Mee}}: [[George Clooney]], US-amerikanesche Schauspiller, Dréibuchauteur, Produzent a Regisseur.
* {{7. Mee}}: [[Henri Kox]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Mee]]: [[Luc Bonblet]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[14. Mee]]: [[Ulrike Folkerts]], däitsch Schauspillerin.
* [[17. Mee]]: [[Enya]], iresch Sängerin.
* [[19. Mee]]: [[Sus Hierzig]], lëtzebuergesch Grafikerin a Graveuse.
* [[26. Mee]]: [[Ben Homan]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{1. Juni}}: [[Steve Karier]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}1. Juni: [[Jewgeni Wiktorowitsch Prigozhin]], russeschen Oligarch a Söldnerchef.
* {{3. Juni}}: [[Guy Berg]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler.
* {{4. Juni}}: [[Ferenc Gyurcsány]], ungaresche Geschäftsmann, Politiker a Ministerpresident.
* {{9. Juni}}: [[Michael J. Fox]], kanadesche Regisseur a Filmschauspiller.
* [[14. Juni]]: [[Boy George]], brittesche Sänger.
* [[18. Juni]]: [[Alison Moyet]], brittesche Sängerin.
* 18. Juni: [[Yves Kemp]], lëtzebuergeschen Atomphysiker a President vun der Tennisfederatioun.
* [[19. Juni]]: [[Bidhya Devi Bhandari]], nepaleesesch Politikerin.
* [[21. Juni]]: [[Joko Widodo]], indoneesesche Politiker.
* [[22. Juni]]: [[Jimmy Somerville]], brittesche Museker.
* [[26. Juni]]: [[Greg LeMond]], US-amerikanesche Vëlossportler.
* {{1. Juli}}: [[Diana, Princess of Wales]], éischt Fra vum britteschen Trounfollger Charles.
* {{0}}1. Juli: [[Pascal Husting]], lëtzebuergeschen Ëmweltaktivist.
* {{0}}1. Juli: [[Carl Lewis]], Liichtathleet.
* {{2. Juli}}: [[Fred Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[10. Juli]]: [[Lino Galvão|Lino Galvão (Lino Gomes)]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[13. Juli]]: [[Pierre Petry]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 13. Juli: [[Martine Schommer]], lëtzebuergesch Diplomatin.
* [[15. Juli]]: [[Forest Whitaker]], US-amerikanesche Schauspiller, Produzent a Regisseur.
* [[17. Juli]]: [[António Costa]], portugisesche Politiker.
* [[21. Juli]]: [[Yannchen Hoffmann]], lëtzebuergesch Sängerin.
* [[30. Juli]]: [[Laurence Fishburne]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{4. August}}: [[Barack Obama]], US-amerikanesche Politiker.
* {{9. August}}: [[John Key]], neiséilännesche Politiker.
* [[15. August]]: [[Rol Backendorf]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[17. August]]: [[Lydia Mutsch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[18. August]]: [[Birol Ünel]], däitsche Schauspiller.
* [[20. August]]: [[Linda Manz]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[21. August]]: [[Stephen Hillenburg]], US-amerikanesche Mieresbiolog an Trickfilmregisseur.
* [[24. August]]: [[Jempy Drucker sen.]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{9. September}}: [[Josée Lorsché]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[12. September]]: [[Mylène Farmer]], franko-kanadesch Popsängerin.
* [[14. September]]: [[Martina Gedeck]], däitsch Schauspillerin.
* [[18. September]]: [[James Gandolfini]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[23. September]]: [[Jeannot Nies]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot.
* [[29. September]]: [[Julia Gillard]], australesch Politikerin.
* [[13. Oktober]]: [[Abderrahmane Sissako]], mauretanesche Filmregisseur.
* [[16. Oktober]]: [[Marc Levy]], franséische Schrëftsteller.
* [[17. Oktober]]: [[Yves Verhoeven]], franséische Schauspiller
* [[26. Oktober]]: [[Uhuru Kenyatta]], kenianesche Politiker.
* [[31. Oktober]]: [[Peter Jackson]], neiséilännesche Regisseur, Produzent an Auteur.
* {{1. November}}: [[Petr Pavel]], tschechesche Generol a Staatspresident.
* {{8. November}}: [[Pit Hentgen]], lëtzebuergesche Finanzanalyst a Manager.
* [[14. November]]: [[Lucas Belvaux]], belsche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[15. November]]: [[Daniele Zoratto]], italieenesche Foussballspiller a -manager.
* [[16. November]]:[[Corinne Hermès]], franséisch Sängerin.
* [[19. November]]: [[Meg Ryan]], US-amerikanesche Schauspillerin.
* [[24. November]]: [[Arundhati Roy]], indesch Schrëftstellerin.
* [[28. November]]: [[Māris Kučinskis]], lettesche Politiker.
* [[30. November]]: [[Wadeck Stanczak]], franséische Schauspiller.
* {{1. Dezember}}: [[Christine Kangaloo]], Politikerin aus Trinidad an Tobago.
* {{6. Dezember}}: [[Nicole Max]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
* [[11. Dezember]]: [[Macky Sall]], senegaleesesche Politiker.
* [[24. Dezember]]: [[İlham Əliyev]], aserbaidjanesche Politiker.
* [[25. Dezember]]: [[Íngrid Betancourt]], kolumbianesch Politikerin.
* 25. Dezember: [[David Thompson]], Politiker vu Barbados.
* [[27. Dezember]]: [[Dan Kersch]], lëtzebuergesche Politiker a Member vum Staatsrot.
* 27. Dezember: [[Guido Westerwelle]], däitsche Politiker.
* [[29. Dezember]]: [[Isabel Wiseler-Santos Lima]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[30. Dezember]]: [[Bill English]], neiséilännesche Politiker.
* [[Evamaria Bange]], Historikerin zu Lëtzebuerg.
* [[Stéphane Udry]], Schwäizer Astronom.

== Gestuerwen ==
* {{9. Januar}}: [[Emily Greene Balch]], US-amerikanesch Ekonomistin a Friddensnobelpräisdréierin.
* [[10. Januar]]: [[Dashiell Hammett]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[14. Januar]]: [[Barry Fitzgerald]], iresche Schauspiller.
* [[17. Januar]]: [[Patrice E. Lumumba]], éischte Ministerpresident vum onofhängege Kongo.
* [[27. Januar]]: [[François Weber]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* {{2. Februar}}: [[François Erpelding (Eisebunner)|François Erpelding]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[12. Februar]]: [[Walter Stoeckel]], däitsche Gynekolog a Gebuertshëllefspezialist.
* [[13. Februar]]: [[Arthur Ripley]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[20. Februar]]: [[Jean Lutz]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[22. Februar]]: [[Henri Werling]], lëtzebuergesche Jesuitt, Paschtouer an apostouleschen Administrateur ad interim fir Estland.
* [[12. Mäerz]]: [[Belinda Lee]], englesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Philibert Jacques Melotte]], britteschen Astronom.
* {{6. Abrëll}}: [[Jules Bordet]], belsche Biolog an Immunolog.
* [[13. Abrëll]]: [[Michel Lucius]], Lëtzebuerger Geolog.
* [[26. Abrëll]]: [[Gustav Ucicky]], éisträichesche Filmregisseur.
* [[13. Mee]]: [[Gary Cooper]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[17. Mee]]: [[Fernand Schammel]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[24. Mee]]: [[Philippe Bevinger]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[30. Mee]]: [[Rafael Leónidas Trujillo Molina]], Politiker a Staatschef vun der Dominikanescher Republik.
* {{6. Mee}}: [[Hubert Schumacher]], lëtzebuergeschen Architekt, Urbanist a Moler.
* {{6. Juni}}: [[Carl Gustav Jung]], Schwäizer Psychoanalytiker.
* {{9. Juni}}: [[Camille Guérin]], franséische Veterinär, Bakteriolog an Immunolog. 
* {{1. Juli}}: [[Louis-Ferdinand Céline]], franséische Schrëftsteller an Dokter.
* {{2. Juli}}: [[Ernest Hemingway]], amerikanesche Schrëftsteller.
* [[12. Juli]]: [[Aloïse Klensch]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[19. Juli]]: [[Paul Willard Merrill]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[22. Juli]]: [[Jean Eiffes]], lëtzebuergesche Komponist.
* {{4. August}}: [[Maurice Tourneur]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. 
* [[10. August]]: [[Géza von Bolváry]], Filmregisseur.
* [[13. September]]: [[Léon Berchem]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[15. September]]: [[Lucien Koenig]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Politiker.
* 15. September: [[Arthur Ginter]],lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[18. September]]: [[Dag Hammarskjöld]], schweedesche Politiker an UNO-Generalsekretär.
* [[30. September]]: [[Nicolas Pletschette]], lëtzebuergeschen Auteur.
* {{8. Oktober}}: [[Mona Goya]], franséisch-mexikanesch Schauspillerin.
* [[11. Oktober]]: [[Eugène Nickels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[17. November]]: [[Julien Berger]], lëtzebuergeschen Dokter. 
* [[24. November]]: [[Jean Majerus (1891)|Jean Majerus]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik.
* [[27. November]]: [[Maximilian Gold]], éisträichesche Foussball-Nationalspiller an -trainer.
* {{1. Dezember}}: [[Jean Kieffer]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* {{3. Dezember}}: [[Frantz Fanon]], Psychiater, politesche Militant, Schrëftsteller, a Virdenker vun der Dekolonialiséierung.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>qvw8nef0i8my52vy2h185bvtn8s5d5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1963</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3052</id>
    <revision>
      <id>2708851</id>
      <parentid>2668726</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2708851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21298" sha1="9z8u1ju503gv3p8zpu0uy2knecksm1b" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1963''' huet op engem [[Dënschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[14. Januar]]: De franséische Staatspresident [[Charles de Gaulle]] deelt mat, hie géif e [[Veto]] aleeën, wann iwwer de Bäitrëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] zu der [[EU|EG]] gestëmmt géif.
* [[22. Januar]]: De Charles de Gaulle an de [[Konrad Adenauer]] ënnerschreiwen den [[Élysée-Traité]].[[Fichier:Kennedy in Berlin.jpg|thumb|200px|De Kennedy an den Adenauer beim [[Checkpoint Charlie]].]]
* [[28. Abrëll]]: Den [[éisträich]]esche [[Bundespresident (Éisträich)|Bundespresident]] [[Adolf Schärf]] ([[SPÖ]]) gëtt erëmgewielt.
* [[26. Juni]]: Den John F. Kennedy besicht West-[[Berlin]] a seet an enger Ried „''Ich bin ein Berliner''“.
* [[30. Juni]]: Den Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini gëtt als [[Paul VI. (Poopst)|Paul VI.]] zum Poopst ernannt.
* [[26. Juli]]: [[Äerdbiewen]] zu [[Skopje]], [[Jugoslawien]], zirka 1.100 Doudeger.
* [[15. Oktober]]: De Konrad Adenauer trëtt als [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] zeréck
* [[16. Oktober]]: De [[Ludwig Erhard]] gëtt 2. [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] vun der Bundesrepublik Däitschland.
* [[22. Dezember]]: Ufank vun engem Biergerkrich op [[Zypern]], well griichesch Extremisten tierkesch Awunner massakréiert hunn. ([[Zypernkonflikt]]).
* {{9. Oktober}}: An de belluneseschen [[Alpen]] ([[Italien]]) falen 260 Mio. Kubikmeter Buedem an de [[Vajont]]-Stauséi. D'Uertschaft Longarone mat hire knapps 2000 Awunner gëtt duerch déi riseg Waasserwell, déi iwwer de Bord vun der Staumauer gehäit gouf, komplett ausradéiert.

==== Lëtzebuerg ====
[[Fichier:Fokker_F.27-100_LX-LGA_Luxair_RWY_25.06.66_edited-2.jpg|thumb|Fokker F.27 &quot;Prince Henri&quot;]]
* D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] feiert 1000 Joer.
* [[29. Mäerz]]: 180 Uebstproduzente vun der [[Musel]] an der [[Sauer|Ënnersauer]] grënnen eng Qualitéitsgenossenschaft, d'''[[Luxfruit]]''.
* [[12. Mee]]: D'[[Luxair]] deeft hiren éischten eegene Fliger, eng [[Fokker F-27 Friendship]] op den Numm ''[[Henri vu Lëtzebuerg|Prince Henri]]''.
* [[20. Juni]]: Première am [[Groussen Theater vun der Stad Lëtzebuerg|neie Stadtheater]] vum [[Norbert Weber]] sengem historeschen Drama ''[[Jean Chalop]]''.
* [[20. Juni]]: De Grondstee fir d'''[[Groussherzogin-Charlotte-Bréck]]'' gëtt geluecht.
* [[23. Juni]]: De [[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]] gëtt fir d'éischt am [[Summer]] gefeiert, amplaz am [[Wanter]].
* [[26. September]]: Zu [[Esch-Uelzecht]] gëtt den Eisebunnsviadukt ageweit.
* {{4. November}}: De Vizepresident vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], de [[Lyndon B. Johnson]], ass op Staatsbesuch.

=== Afrika ===
* [[13. Januar]]: Den éischte Staatspresident vun [[Togo]] [[Sylvanus Olympio|Sylvanus Épiphanio Olympio]] gëtt bei engem [[Putsch]] ermuert.
* [[11. Juli]]: Bei enger Razzia a [[Südafrika]] gi vill [[African National Congress|ANC]]-Leaderen, dorënner den [[Nelson Mandela]], festgeholl.
* [[2. August|2.]]-[[4. August]]: D'[[Front fir d'Befreiung vun der Cabinda-Enklav]] (FLEC) gëtt gegrënnt
* {{1. Oktober}}: [[Nigeria]] gëtt eng Republik.
* [[10. Dezember]]: [[Sansibar]] gëtt en onofhängegt Sultanat.
* [[12. Dezember]]: [[Kenia]] gëtt vu Groussbritannien onofhängeg; De [[Jomo Kenyatta]] gëtt éischte Premierminister.

=== Amerika ===
==== USA ====
[[Fichier:1963 march on washington.jpg|thumb|200px|De &quot;Marsch op Washington&quot;.]]
* [[28. August]]: Beim „Marsch op Washington“ hält de [[Martin Luther King]] seng bekannt Ried „''I have a dream''“.
* [[22. November]]: De President vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], den [[John Fitzgerald Kennedy|John F. Kennedy]] gëtt bei engem [[Attentat vun Dallas|Attentat zu Dallas]] am [[Texas]] erschoss. De [[Lyndon B. Johnson]] gëtt 36. President vun den USA.
* [[24. November]]: Den [[Jack Ruby]] erschéisst zu Dallas de [[Lee Harvey Oswald]], de presuméierte Mäerder vum Kennedy.

==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[27. Februar]]: De [[Juan Bosch]] gëtt Staatspresident an der [[Dominikanesch Republik|Dominikanescher Republik]].
* [[25. September]]: Militärputsch géint de Juan Bosch.

=== Asien ===
* [[24. Februar]]: De [[Vulkan]] [[Gunung Agung]] brécht op [[Bali]], [[Indonesien]], aus; zirka 1.500 Doudeger.
* {{9. Mäerz}}: De Premierminister vun [[Afghanistan]] [[Daud Khan|Mohammad Daud]] trëtt zeréck.
* {{1. Mee}}: [[West-Neuguinea]] gëtt vun [[Indonesien]] iwwerholl.
* {{1. September}}: [[Singapur]] gëtt vu Groussbritannien onofhängeg.
* {{1. November}}: Militärputsch am [[Südvietnam]], de President [[Ngô Đình Diệm]] a säi Brudder Nhu Dinh kommen deen Dag duerno ëm d'Liewen.

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt an Noen Osten ===
* {{8. Februar}}: D'[[irak]]esch [[Baath-Partei]] putscht géint de Generol [[Abd al-Karim Qasim]].

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===
* [[23. Mäerz]]: D'[[Grethe &amp; Jørgen Ingmann]] gewanne fir [[Dänemark]] mam Lidd ''[[Dansevise]]'' den [[Eurovision Song Contest 1963|8. Eurovision Song Contest]] zu [[London]].

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[Philips]] bréngt den éischte [[Kassetterecorder]] eraus.
* [[Polaroid]] bréngt deen éischte Faarffilm op de Maart.
* [[Krupp]] produzéiert déi éischt [[Haartmetallspikes]] fir Autospneuen.

== Sport ==
* D'[[Jeunesse Esch]] gëtt nationale Champion am Fooussball, d'[[Union Lëtzebuerg]] gewënnt d'Coupe du Luxembourg.
* {{3. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Ostende]] 0:3 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=193 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 3. Mäerz 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{7. Abrëll}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:2 géint Italien.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=194 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italie vum 7. Abrëll 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{1. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Mulhouse]] 0:4 géint Frankräich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=195 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg vum 1. Mee 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[11. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Amsterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1964]], 1:1 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Paul May (Foussballspiller)|Paul May]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13394 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg vum 11. September 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[27. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Esch-Uelzecht]] 3:3 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jean Hemmerling]], Paul May an [[Henri Klein]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=196 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich vum 27. Oktober 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[30. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1964, 2:1 géint Holland. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13421 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg vum 30. Oktober 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{1. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Beringen (Belsch)]] 2:4 géint Belsch. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Johny Léonard]] a [[Jean-Pierre Fiedler (Foussballspiller)|Jean-Pierre Fiedler]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=197 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 1. Dezember 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{4. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1964, 3:3 géint Dänemark. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den Henri Klein (2) a [[Louis Pilot]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13437 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Dänemark vum 4. Dezember 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[10. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Kopenhagen]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1964, 2:2 géint Dänemark. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de Johny Léonard an [[Ady Schmit]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13438 D'Detailer vum Foussballlännermatch Dänemark-Lëtzebuerg vum 10. Dezember 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[18. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Amsterdam, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1964, 0:1 géint Dänemark.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=13441 D'Detailer vum Foussballlännermatch Dänemark-Lëtzebuerg vum 18. Dezember 1963 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
*{{Eidelt Joer}}[[Carlo Migy]], lëtzebuergesche Sänger.
*{{Eidelt Joer}}[[Lucile Risch]], lëtzebuergesch Fotografin.
* {{3. Januar}}: [[Roberto Traversini]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{4. Januar}}: [[Théo Scholten]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. Januar]]: [[Steven Soderbergh]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[17. Januar]]: [[Geneviève Mersch]], lëtzebuergesch Filmregisseurin an Dréibuchautorin.
* [[18. Januar]]: [[Phillip Boa]], däitsche Museker a Komponist.
* [[20. Januar]]: [[Guy Helminger]], lëtzebuergeschen Auteur.
* 20. Januar: [[Claude Mangen (Journalist)|Claude Mangen]], lëtzebuergesche Journalist a Schauspiller.
* [[28. Januar]]: [[Jean-Luc Koenig]], lëtzebuergesche Fotograf.
* 28. Januar: [[Thomas Wolf]], däitsch-lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[30. Januar]]: [[Thomas Brezina]], éisträichesche Kannerbuchauteur.
* {{2. Februar}}: [[Andrej Kiska]], slowakesche Politiker.
* {{4. Februar}}: [[Pirmin Zurbriggen]], Schwäizer Schileefer.
* {{9. Februar}}: [[Roland Meyer]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[13. Februar]]&lt;span&gt;&lt;nowiki&gt;: &lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt;[[Robert Theissen]]&lt;span&gt;, lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.&lt;/span&gt;
* [[17. Februar]]: [[Michael Jordan]], US-amerikanesche Basketballspiller.
* [[19. Februar]]: [[Seal]], brittesche Sänger.
* [[21. Februar]]: [[William Baldwin]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[23. Februar]]: [[Andrea Sawatzki]], däitsch Schauspillerin.
* [[28. Februar]]: [[Claudio Chiappucci]], italieenesche Vëlossportler.
* {{3. Mäerz}}: [[Khaltmaagiin Battulga]], mongolesche Ringer, Geschäftsmann, Politiker a Staatspresident.
* {{8. Mäerz}}: [[Michel Clees]], lëtzebuergesche Gynekolog, Schrëftsteller, Liddermécher a Schauspiller.
* [[11. Mäerz]]: [[Marc Tarabella]], belsche Politiker.
* [[12. Mäerz]]: [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[15. Mäerz]]: [[Carlo Jans]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* [[20. Mäerz]]: [[Anouk Grinberg]], franséisch Schauspillerin.
* [[27. Mäerz]]: [[Quentin Tarantino]], US-amerikanesche Regisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* [[30. Mäerz]]: [[Tsachiagiin Elbegdordj]], mongolesche Politiker.
* 30. Mäerz: [[Oleksij Mychajlytschenko]], ukrainesche Foussballspiller an -trainer.
* {{3. Abrëll}}: [[Stevo Pendarovski]], mazedonesche Politiker a Staatspresident.
* {{0}}3. Abrëll: [[Antonella Attili]], italieenesch Schauspillerin.
* {{4. Abrëll}}: [[Yves Wengler]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{6. Abrëll}}: [[Rafael Vicente Correa Delgado]], ecuadorianesche Politiker.
* {{0}}6. Abrëll: [[Pauline Lafont]], franséisch Schauspillerin.
* [[10. Abrëll]]: [[Marc Spautz]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[11. Abrëll]]: [[François Besch]], lëtzebuergesche Journalist, Fotograf, Auteur a Moler.
* [[13. Abrëll]]: [[Garri Kimowitsch Kasparow]], russesch-amerikanesche Schachspiller.
* [[15. Abrëll]]: [[Beata Szydło]], polnesch Politikerin.
* [[23. Abrëll]]: [[Pia Cramling]], schweedesch Schachspillerin.
* 23. Abrëll: [[Robby Naish]], US-amerikanesche Wandsurf-Weltmeeschter.
* [[24. Abrëll]]: [[Tony Blackplait]], estnesch-US-amerikanesche Rocksänger.
* {{1. Mee}}: [[Vera Spautz]], lëtzebuergesch Politikerin.
* {{8. Mee}}: [[Françoise Peschon]], US-amerikanesch Oenologin vu Lëtzebuerger Ofstamung
* [[11. Mee]]: [[Natasha Richardson]], brittesch Filmschauspillerin.
* [[15. Mee|15. Mee:]] [[Jackie Messerich]], lëtzeburgesch Pedagogon a Schrëftstellerin.
* [[24. Mee]]: [[Jhemp Bastin]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[25. Mee]]: [[Mike Myers]], kanadesche Schauspiller.
* [[31. Mee]]: [[Viktor Orbán]], ungaresche Politiker.
* {{2. Juni}}: [[Bernard Cazeneuve]], franséische Politiker.
* {{5. Juni}}: [[Claude Waringo]], lëtzebuergesche Filmproduzent.
* {{9. Juni}}: [[Johnny Depp]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[15. Juni]]: [[Helen Hunt]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[18. Juni]]: [[Rumen Radew]], bulgaresche Generol a Staatspresident.
* [[25. Juni]]: [[George Michael]], brittesche Sänger a Komponist.
* 25. Juni: [[Jean-Claude Kremer]], lëtzebuergesche Schéisser.
* [[26. Juni]]: [[Michail Borissowitsch Chodorkowski]], russeschen Entreprener.
* [[27. Juni]]: [[Ollanta Humala]], peruanesche Politiker.
* [[29. Juni]]: [[Anne-Sophie Mutter]], däitsch Violonistin.
* {{4. Juli}}: [[Ute Lemper]], däitsch Sängerin, Dänzerin a Schauspillerin.
* {{0}}4. Juli: [[Ni Xia Lian]], lëtzebuergesch Dëschtennisspillerin.
* [[15. Juli]]: [[Brigitte Nielsen]], dänesch Schauspillerin.
* [[16. Juli]]: [[Phoebe Cates]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[17. Juli]]: [[Letsie III. vu Lesotho|Letsie III.]], Kinnek vu Lesotho.
* [[18. Juli]]: [[Marc Girardelli]], éisträichesch-lëtzebuergesche Schifuerer.
* [[30. Juli]]: [[Pol Cruchten]], lëtzebuergesche Filmregisseur.
* [[31. Juli]]: [[Junji Itō]], japanesche Mangaka.
* {{1. August}}: [[Coolio]], US-amerikanesche Rapper.
* {{3. August}}: [[Jos Biever]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{9. August}}: [[Whitney Houston]], US-amerikanesch Sängerin.
* [[14. August]]: [[Emmanuelle Béart]], franséisch Schauspillerin.
* [[15. August]]: [[Alejandro González Iñárritu]], mexikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[21. August]]: [[Mohammed VI. vu Marokko|Mohammed VI.]], Kinnek vu Marokko.
* [[23. August]]: [[Park Chan-wook]], südkoreanesche Filmregisseur.
* [[25. August]]: [[Miro Cerar]], sloweenesche Politiker.
* [[27. August]]: [[Paul Wirtgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Member vum Staatsrot.
* [[29. August]]: [[Jos Mauruschatt]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{1. September}}: [[Mylène Bergami]], lëtzebuergesch Molerin.
* {{2. September}}: [[Stanislaw Salamowitsch Tschertschessow]], russesche Foussballspiller an -trainer.
* {{6. September}}: [[Paul Lesch]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Filmhistoriker a Regisseur an direkter vum CNA.
* [[14. September]]: [[Pierre Funck (Museker)|Pierre Funck]], lëtzebuergesche Museker a Filmmusekskomponist.
* [[16. September]]: [[Luc Frieden]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[25. September]]: [[Danielle Hoffelt]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* [[27. September]]: [[Pierre Beccu]], franséische Filmregisseur.
* [[28. September]]: [[Luis Arce]], bolivianeschen Ekonomist a Politiker.
* [[30. September]]: [[Cristina Marsillach]], spuenesch Schauspillerin.
* [[18. Oktober]]: [[Claude Ernster]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[19. Oktober]]: [[Laurent vun der Belsch]], belsche Prënz.
* [[20. Oktober]]: [[Iurie Leancă]], moldawesche Politiker.
* 20. Oktober: [[Thierry Lutz]], lëtzebuergesche Moler.
* 20. Oktober: [[Domingos Simões Pereira]], bissau-guineanesche Politiker.
* [[28. Oktober]]: [[Eros Ramazzotti]], italieenesche Popsänger.
* [[25. Oktober]]: [[Stina Rautelin]], finnesch-schweedesch Schauspillerin.
* {{1. November}}: [[Katja Riemann]], däitsch Schauspillerin.
* {{2. November}}: [[Borut Pahor]], sloweenesche Politiker.
* {{4. November}}: [[Marc Thomé]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.
* {{5. November}}: [[Tatum O'Neal]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{0}}5. November: [[Jean-Pierre Papin]], franséische Foussballspiller.
* [[12. November]]: [[Marco Sowa]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[14. November]]: [[Stéphane Bern]], franséischen Tëlees- a Radiosmoderateur.
* [[17. November]]: [[Pascal Becker]], lëtzebuergesche Journalist a Filmregisseur.
* {{9. Dezember}}: [[Surab Jwania]], georgesche Politiker.
* [[12. Dezember]]: [[Gipi]], italieeneschen Zeechner.
* 12. Dezember: [[Juan Carlos Varela]], panamesesche Politiker.
* 12. Dezember: [[Yulduz Usmonova]], usbeekesch Sängerin.
* [[16. Dezember]]: [[Viorica Dăncilă]], rumänesch Politikerin.
* 16. Dezember: [[James Mangold]], amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[18. Dezember]]: [[Brad Pitt]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[19. Dezember]]: [[Til Schweiger]], däitsche Schauspiller a Produzent.
* [[20. Dezember]]: [[Elena vu Spuenien]], spuenesch Prinzessin, Herzogin vu Lugo.
* [[29. Dezember]]: [[Ulf Kristersson]], schweedesche Politiker.
* 29. Dezember: [[Graciano Rocchigiani|Graciano „Rocky“ Rocchigiani]], däitsche Boxer.
* [[30. Dezember]]: [[Mike Pompeo]], US-amerikanesche Politiker.

== Gestuerwen ==
* {{eidelt Joer}} [[Louis Ackermann]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[20. Januar]]: [[Marguerite Pierry]], franséisch Schauspillerin.
* [[23. Januar]]: [[Józef Gosławski]], polnesche Sculpteur a Medailleur.
* [[28. Januar]]: [[John Farrow]], australesch-US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* 28. Januar: [[Gustave Garrigou]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Gewënner.
* [[29. Januar]]: [[Othon Decker]], lëtzebuergesche Politiker an Zänndokter.
* [[17. Februar]]: [[Jean-Pierre Schuster]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{7. Mäerz}}: [[Emile Lanners]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[19. Mäerz]]: [[Rita Reining]], lëtzebuergesch Sculptrice.
* [[26. Mäerz]]: [[Jean Bruce]], franséischen Auteur.
* [[29. Mäerz]]: [[Michel Stoffel]], lëtzebuergesche Moler.
* {{6. Abrëll}}: [[Otto von Struve]], russesch-amerikaneschen Astronom.
* {{5. Mee}}: [[Paul Feierstein]], lëtzebuergesche Foussballspiller, Olympionik an Trainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp.
* [[12. Mee]]: [[Ernst Marischka]], éisträichesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[17. Mee]]: [[Jean-Baptiste Gillardin]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[24. Mee]]: [[Elmore James]], Bluesmuseker.
* {{3. Juni}}: [[Jean XXIII. (Poopst)|Jean XXIII.]], Poopst vun 1958 bis 1963.
* [[15. Juni]]: [[Max Menager]], lëtzebuergesche Museker.
* [[18. Juni]]: [[Pedro Armendáriz]], mexikanesche Schauspiller.
* [[19. Juni]]: [[Simon Wright]], brittesche Museker.
* {{2. Juli}}: [[Seth Barnes Nicholson]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{7. Juli}}: [[Yvan Noé]], franséischen Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{1. August}}: [[Jean-Pierre Hoffmann (Auteur)|Jean-Pierre Hoffmann]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Auteur a Gemengesekretär.
* {{2. August}}: [[Nelly Flick]], lëtzebuergesch Affekotin a Politikerin.
* {{5. August}}: [[Annie Rosar]], éisträichesch Schauspillerin.
* [[25. August]]: [[Edward L. Cahn]], US-amerikanesche Filmregisseur a Filmediteur.
* [[26. August]]: [[Pierre Clemens]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[31. August]]: [[Georges Braque]], franséische Moler, Graphiker a Sculpteur.
* {{4. September}}: [[Robert Schuman]], franséische Politiker.
* [[10. September]]: [[Honorio Siccardi]], argentinesche Komponist.
* {{7. Oktober}}: [[Gustaf Gründgens]], däitsche Schauspiller, Regisseur an Intendant.
* [[11. Oktober]]: [[Jean Cocteau]], franséische Moler, Komponist, Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[11. Oktober]]: [[Edith Piaf]], franséisch Chansonsängerin.
* [[13. Oktober]]: [[Jean Noerdinger]], lëtzebuergesche Moler.
* [[20. Oktober]]: [[Jean-Pierre Thommes]], lëtzebuergeschen Turnere an Olympionik.
* [[29. Oktober]]: [[Adolphe Menjou]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{2. November}}: [[Aldous Huxley]], englesche Schrëftsteller.
* {{4. November}}: [[Henri Lehnen]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik.
* [[22. November]]: [[John Fitzgerald Kennedy|John F. Kennedy]], 35. President vun de Vereenegte Staaten.
* [[24. November]]: [[Lee Harvey Oswald]], presuméierte Mäerder vum John F. Kennedy.
* [[26. November]]: [[Amelita Galli-Curci]], italieenesch Sopranistin.
* {{5. Dezember}}: [[Guillaume Rischard]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* {{9. Dezember}}: [[Jean-Pierre Stein]], lëtzebuergeschen Enseignant.
* [[12. Dezember]]: [[Theodor Heuss]], däitsche Journalist a Politiker.
* [[22. Dezember]]: [[Joseph Kill]], Buergermeeschter vun Iechternach.
* [[28. Dezember]]: [[Paul Hindemith]], däitsche Komponist a Museker.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>9z8u1ju503gv3p8zpu0uy2knecksm1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2006</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3086</id>
    <revision>
      <id>2708867</id>
      <parentid>2703384</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2708867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22703" sha1="nkx8z0smpv9xjkqngduxvzcbfc9kpsb" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2006''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[22. Januar]]: Den [[Aníbal Cavaco Silva]] gëtt zum President vu [[Portugal]] gewielt.
* [[28. Januar]]: Bei [[Katowice]] a [[Polen]] brécht den Daach vun enger Ausstellungshal zesummen, 65 Mënsche bleiwe leien.
* [[29. Januar]]: D'[[Tarja Halonen]] gëtt a [[Finnland]] als Presidentin erëmgewielt.
* {{4. Abrëll}}: 1 - 3 Millioune Leit manifestéieren a [[Frankräich]] géint de [[Contrat Première Embauche|CPE]], e Gesetz, dat et soll erliichteren, Leit ënner 26 Joer anzestellen - mä och erëm z'entloossen.
* [[19. Abrëll]]: Den italieeneschen Ieweschte Geriichtshaff erkläert dem [[Romano Prodi]] seng Wal-Alliance ''L'Unione'' zum Gewënner vun de Parlamentswalen, déi den [[9. Abrëll|9.]] an [[10. Abrëll|10.4.]] ofgehale goufen, a ganz knapps ausgaange waren.
* [[23. Abrëll]]: D'sozialistesch-liberal Koalitiounsparteien ënner dem Premier [[Ferenc Gyurcsány]] ginn an [[Ungarn]] vun de Wieler am Amt confirméiert.
* [[10. Mee]]: Den [[Giorgio Napolitano]] gëtt zum President vun der Republik Italie gewielt.
* [[21. Mee]]: D'Majoritéit vun de Wieler am [[Montenegro]] stëmmt an engem Referendum fir en Opléise vun der Federatioun mat Serbien.
* [[2. Juni|2./]][[3. Juni]]: Parlamentswalen an der [[Tschechesch Republik|Tschechescher Republik]].
* {{0}}3. Juni: [[Montenegro]] deklaréiert sech onofhängeg.
* [[17. Juni]]: Parlamentswalen an der [[Slowakei]].
* [[29. Juni]]: Déi [[holland|hollännesch]] Regierung [[Jan-Pieter Balkenende|Balkenende II.]] demissionéiert.
* {{3. Juli}}: Zu [[Valencia]] a [[Spuenien]] entgleist e Metro tëscht 2 Statiounen; op d'mannst 41 Leit kommen ëm d'Liewen.
* {{7. Juli}}: De polnesche Ministerpresident [[Kazimierz Marcinkiewicz]] demissionéiert. A seng Plaz kënnt de [[Jaroslaw Kaczynski]], den Zwillingsbrudder vum Staatspresident [[Lech Kaczynski]].
* [[17. September]]: Bei de Parlamentswalen a [[Schweden]] gewënnt déi oppositionell Mëtt-Riets-Allianz mam [[Fredrik Reinfeldt]] un der Spëtzt mat enger knapser Majoritéit.[[Fichier:Zugunglück zoufftgen.jpg|thumb|150px|Zuchaccident zu Zoufftgen]]
* 17. September: Zu [[Budapest]] ginn Zéngdausende vu Leit op d'Strooss, nodeem bekannt gouf, datt de Premier [[Ferenc Gyurcsány|Gyurcsány]] gesot hat, hien hätt d'Leit &quot;moies, mëttes an owes&quot; belunn, fir erëmgewielt ze ginn.
* {{1. Oktober}}: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] kritt d'Regierungspartei vum [[Wolfgang Schüssel]] ([[ÖVP]]) 34,2&amp;nbsp;% vun de Stëmmen (-13 Sëtz), d'oppositionell [[SPÖ]] 35,7&amp;nbsp;% (-1 Sëtz), déi domat stäerkst Partei ass.
* [[29. Oktober]]: A [[Bulgarien]] gëtt de Staatspresident [[Georgi Parwanow]] erëmgewielt.

====Lëtzebuerg ====
* {{1. Januar}}: D'Gemenge [[Gemeng Kautebaach|Kautebaach]] a [[Gemeng Wëlwerwolz|Wëlwerwolz]] fusionéieren zur neier [[Gemeng Kiischpelt]], an d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]  a [[Gemeng Furen|Furen]]  fusionéieren zu der neier [[Gemeng Tandel]].
* [[25. Mee]]: De [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Premier [[Jean-Claude Juncker]] gëtt fir seng Verdéngschter ëm Europa mam [[Karlspräis]] ausgezeechent.
* {{5. September}}: D'Gesetz iwwer e [[Fëmmverbuet]] an ëffentleche Gebaier, Schoulen, Spideeler, Restauranten a Caféen trëtt a Kraaft.
* [[11. Oktober]]: Bei engem [[Zuchaccident zu Zoufftgen|Zuchaccident]] op der lëtzebuergesch-franséischer Grenz, zu [[Zoufftgen]] tëscht engem [[CFL]]-Zuch an engem franséische Gidderzuch komme 6 Leit ëm d'Liewen, 16 ginn der blesséiert.

=== Afrika ===
* [[16. Januar]] A [[Liberia]] gëtt mat der [[Ellen Johnson-Sirleaf]] fir d'éischt an der Geschicht vum afrikanesche Kontinent eng Fra als gewielt Staatscheffin vereedegt.
* {{3. Februar}}: Beim Ënnergank vun der egyptescher Fär &quot;Al-Salaam Bocaccio 98&quot; am [[Rout Mier|Roude Mier]] erdrénken ëm déi 1.000 Leit.
* [[15. November]]: De [[Joseph Kabila]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an der [[Demokratesch Republik Kongo|Demokratescher Republik Kongo]], déi éischt fräi zanter 40 Joer.

=== Amerika ===
* {{6. Februar}}: De [[Stephen Harper]] gëtt Premierminister a Kanada.

==== USA ====
* {{7. November}}: Bei de Kongresswalen (''mid-term elections'') gewannen d'[[Democrats (USA)|Demokraten]] d'Majoritéit souwuel am [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]] wéi och am [[Senat (USA)|Senat]].

==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[15. Januar]]: D'[[Michelle Bachelet]] gëtt Presidentin am [[Chile]].
* [[22. Januar]]: Den [[Evo Morales]] gëtt als President vu [[Bolivien]] vereedegt.
* {{2. Juli}}: Presidentschaftswalen a [[Mexico]]. De [[Felipe Calderon]] gëtt de [[6. Juli]] als Gewënner confirméiert.
* [[28. Juli]]: Den [[Alan Garcia]] gëtt President am [[Peru]]. 
* [[31. Juli]]: Dem [[Fidel Castro]] säi Brudder [[Raúl Castro|Raúl]] iwwerhëlt ''zäitweileg'' deem seng Amtsgeschäfter a [[Kuba]].
* [[29. Oktober]]: De [[Luiz Inácio Lula da Silva]] gëtt als Staatspresident vu [[Brasilien]] erëmgewielt.
* {{7. November}}: Den [[Daniel Ortega]] gëtt President an [[Nicaragua]].
* {{3. Dezember}}: Den [[Hugo Chavez]] gëtt a [[Venezuela]] als President erëmgewielt.

=== Asien ===
* [[16. Januar]]: D'[[Vullegripp]] an hirer fir de Mënsch geféierlecher Form [[H5N1]] ass an der [[Tierkei]] ukomm. De lokale Bilan schwätzt vu véier Doudesaffer an op d'mannst 20 weider Persounen déi sech mam Virus infizéiert hunn.
* [[27. Mee]]: Op der [[Indonesien|indoneesescher]] Insel [[Java]] komme bei engem [[Äerdbiewen]] op d'mannst 4.600 Leit ëm d'Liewen. 
* [[18. September]]: Onbluddege Militär[[putsch]] an [[Thailand]], wéi de Premierminister [[Thaksin Shinawatra]] grad ausser Land war.
* [[26. September]]: De [[Shinzō Abe]] gëtt Premierminister a [[Japan]].

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Noen Osten an Arabesch Welt ===
* {{4. Januar}}: Den israeelesche Vizepremier [[Ehud Olmert]] iwwerhëlt d'AmtsgeschÄft vum Premier [[Ariel Sharon]], nodeem deen en [[Hiereschlag]] kritt hat.
* [[12. Januar]]: Zu [[Mekka]] kënnt et bei der [[Hadsch]]-Pilgerfaart zu enger Massepanik; iwwer 340 Leit kommen ëm d'Liewen.
* [[25. Januar]]: D'Extremisten-Organisatioun [[Hamas]] gewënnt d'[[Palestina|Palestinensesch]] Parlamentswalen an erreecht d'absolut Majoritéit. 
* [[Februar]]: Déi vun der dänescher Zeitung ''[[Jyllands-Posten]]'' am September 2005 publizéiert [[Mohammed-Karikature vu Jyllands-Posten|Mohammed-Karikature]] léise mat Verspéidung massiv Protester an Iwwerfäll op Europäesch Ambassaden a verschiddene Länner am Noen Osten an an Asien aus.
* [[12. Juli]]: Nodeem d'[[Hisbollah]] 2 israeelesch Zaldoten entfouert an der 8 ëmbruecht huet, fänkt Israel mat Attacken op de Süde vum [[Libanon]] un (kuckt: [[Israel-Libanon-Konflikt]]). 
* [[14. August]]: UN-Waffestëllstand am Israel-Libanon-Konflikt.

== Ekonomie ==
* [[27. Januar]]: Dee vun der Produktioun hier weltgréisste Stolkonzern [[Mittal Steel Company]] NV annoncéiert, d'[[Arcelor]] wëllen opzekafen.
* [[26. Mee]]: D'Arcelor annoncéiert hir Fusioun mat der [[russland|russescher]] [[Severstal]], fir d'[[OPA]] vu Mittal ofzeblocken.
* [[25. Juni]]: D'Arcelor a Mittal Steel gi sech schlussendlech iwwer eng Fusioun eens. D'Entreprise soll [[Arcelor Mittal]] heeschen.

== Konscht a Kultur ==
* {{1. Juli}}: De [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean]] mécht seng Dieren op.

=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir de [[Guy Rewenig]] fir säi Buch ''Passt die Maus ins Schneckenhaus?''
* 1. Präis (Kategorie: Theater) am [[Concours littéraire national|Nationale Literaturconcours]] fir dem [[Guy Wagner]] säi Stéck ''D'Enn, mäi Frënd''

=== Musek ===
* [[18. Mee]]–[[20. Mee]]: D'Rockgrupp [[Lordi]] gewënnt fir [[Finnland]] mam Lidd ''[[Hard Rock Hallelujah]]'' den [[Eurovision Song Contest 2006|51. Eurovision Song Contest]] zu [[Athen]].
* [[25. Juni]]: De [[Rock-A-Field]] Festival ass eng éischt Kéier.

=== Film ===
* ''César'' fir de beschte Film: ''[[De battre mon coeur s'est arrêté]]'' vum [[Jacques Audiard]].
* ''Oscar'' fir de beschte Film: ''[[Crash]]'' vum [[Paul Haggis]] (''kuckt och: [[78. Oscar-Iwwerreechung]]'').
* ''Gëlle Palm'' vum [[Festival vu Cannes 2006|Filmfestival vu Cannes]]: ''[[The wind that shakes the Barley]]'' vum [[Ken Loach]].
* ''[[Your Name Is Justine]]'' gëtt als [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren|Lëtzebuerger Nominatioun fir den Oscar]] disqualifizéiert.
* {{8. September}}: Première vun ''[[Deepfrozen]]'' vum [[Andy Bausch]] 
* [[13. Oktober]]: Première vu ''[[Perl oder Pica (Film)|Perl oder Pica]]'' vum [[Pol Cruchten]].

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[26. Mee]]: Zu [[Berlin]] gëtt mam ''[[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]]'' déi gréisst [[Gare]] vun Europa ageweit.
* [[22. August]]: De [[Grigori Perelman]] kritt d'''Fields Medal'' vun der [[Clay Mathematics Institute]] dofir, datt en d'[[Konjektur vum Poincaré]] bewisen huet. Hien hëlt d'Medail awer net un.
* [[24. August]]: D'[[International Astronomesch Unioun]] definéiert op hirer 26. Generalversammlung, wat e [[Planéit]] ass. Doduerch gëtt de [[(134340) Pluto|Pluto]] zum &quot;[[Zwergplanéit]]&quot; ''degradéiert''.

== Sport ==
* Den [[F91 Diddeleng]] gewënnt d'Foussballchampionat an d'Coupe de Luxembourg.
* [[10. Februar]]: Zu [[Turin]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 2006|Olympesch Wanterspiller]] un.
* {{1. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:2 géint Belsch.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=619 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 1. Mäerz 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[27. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Freiburg im Breisgau]] 0:7 géint Däitschland.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=620 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg de 27. Mee 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Metz]] 0:3 géint Portugal.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=621 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Portugal den 3. Juni 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* {{8. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:3 géint d'Ukrain.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=622 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Ukrain den 8. Juni 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* {{9. Juni}} - [[9. Juli]]: Déi 18. [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006|FIFA Foussball-Weltmeeschterschaft]] gëtt an [[Däitschland]] ausgedroen. Déi italieenesch Ekipp gewënnt d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Finall|Finall]] géint déi franséisch no Eelefmeter-Schéisse mat 5:3.
* [[23. Juli]]: De [[Floyd Landis]] gewënnt den [[Tour de France 2006]], gëtt awer schonn e puer Deeg drop wéinst [[Doping]] disqualifizéiert.
* [[16. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint d'Tierkei.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=633 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tierkei de 16. August 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* {{2. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2008]], 0:1 géint Holland.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=623 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland den 2. September 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* {{6. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Hesper]] 0:0 géint Lettland.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=624 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Lettland de 6. September 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* {{7. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Celje]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:2 géint Slowenien.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=37 D'Detailer vum Foussballlännermatch Slowenien-Lëtzebuerg de 7. Oktober 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[11. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:1 géint Bulgarien.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=625 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Bulgarien den 11. Oktober 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;
* [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 0:0 géint Togo.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=626 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Togo de 15. November 2006 op der Websäit vun European Football.info]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
* {{6. Januar}}: [[Emma Goetz]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[17. Januar]]: [[Charlotte Schmit]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[17. Mäerz]]: [[Joy Jung]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[29. Mee]]: [[Gukesh Dommaraju]], indesche Schachspiller.

{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = 
 | Text1 = 
 | Bild2 = 
 | Text2 = 
 | Bild3= 
 | Text3= 
 | Bild4= 
 | Text4= 
 | Bild5= 
 | Text5= 
 | Bild6=
 | Text6= 
 | Bild7=
 | Text7= 
 | Bild8=
 | Text8=
 | Bild9=
 | Text9= }}
== Gestuerwen ==
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = Studio publicity Shelley Winters (cropped).jpg
 | Text1 = Shelley Winters
 | Bild2 = Bundesarchiv B 145 Bild-F073494-0025, Bundespressekonferenz, Bundestagswahlkampf, Rau.jpg
 | Text2 = Johannes Rau
 | Bild3= Lennart Meri, Raekoja platsil 99.jpg
 | Text3= Lennart Meri
 | Bild4= ClaudePieplu-1955-StudioHarcourt-petit.png
 | Text4= Claude Pieplu
 | Bild5= Drafi Deutscher I.jpg
 | Text5= Drafi Deutscher
 | Bild6= György Ligeti (1984).jpg
 | Text6= György Ligeti
 | Bild7= Rudi Carrell (1980).jpg
 | Text7= Rudi Carrell
 | Bild8= Oriana Fallaci self portrait Rolleiflex.jpg
 | Text8= Oriana Fallaci 
 | Bild9= Philippe Noiret 2000.jpg
 | Text9= Philippe Noiret }}
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 100
 | Bild1 = Claude Jade.jpg
 | Text1 = Claude Jade
 | Bild2 = Loyola del Palacio 2001.jpg
 | Text2 = Loyola del Palacio
 | Bild3= JamesBrown.jpg
 | Text3= James Brown
 | Bild4= Gerald Ford presidential portrait (cropped).jpg
 | Text4= Gerald Ford 
 | Bild5= Saddam Hussein at trial, July 2004.JPEG
 | Text5= Saddam Hussein
 | Bild6=
 | Text6= 
 | Bild7=
 | Text7=
 }}
* {{eidelt Joer}}?: [[Henri Heyart]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer.
* {{1. Januar}}: [[Susan Bergman]], US-amerikanesch Literaturwëssenschaftlerin.
* {{2. Januar}}: [[Arlette Gruss]], franséisch Zirkusdirektesch.
* {{0}}2. Januar: [[François Terrasson]], franséischen Auteur an Naturalist.
* {{9. Januar}}: [[Jean Bourdelle]], franséische Journalist, Schrëftsteller an Ekologist.
* [[12. Januar]]: [[Nic May]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[14. Januar]]: [[Shelley Winters]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Anthony Franciosa]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 19. Januar: [[Wilson Pickett]], US-amerikanesche Soulkomponist a -sänger.
* [[25. Januar]]: [[Luc Bonblet]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[27. Januar]]: [[Johannes Rau]], däitsche Politiker a Bundespresident.
* {{3. Februar}}: [[Marquard Bohm]], däitsche Schauspiller.
*{{0}}3. Februar: [[Walerian Borowczyk]], polnesche Filmregisseur.
* {{6. Februar}}: [[Georges Lycan]], franséische Schauspiller.
* [[14. Februar]]: [[Darry Cowl]], franséische Schauspiller.
* [[19. Februar]]: [[Guy Theisen]], lëtzebuergesche Museker.
* [[26. Februar]]: [[Ferdinand Gilson]], franséischen Zaldot.
* {{5. Mäerz}}: [[Milan Babić]], serbesche Politiker.
* {{8. Mäerz}}: [[Carlo Hommel]], lëtzebuergeschen Organist.
* [[10. Mäerz]]: [[Jim Hoffstetter]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Sportsjournalist.
* [[11. Mäerz]]: [[Slobodan Milosevic]], jugoslawesch-serbesche Politiker.
* [[14. Mäerz]]: [[Lennart Meri]], estesche Schrëftsteller, Filmregisseur a Politiker.
* [[18. Mäerz]]: [[Channing Pollock]], US-amerikanesche Schauspiller an Zauberkënschtler.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicolas Birtz]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker.
* [[25. Mäerz]]: [[Richard Fleischer]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 25. Mäerz: [[Tom Toelle]], däitsche Filmregisseur.
* [[16. Abrëll]]: [[Schnuckenack Reinhardt]], däitschen Jazz-Geiist.
* [[22. Abrëll]]: [[Alida Valli]], italieenesch Schauspillerin.
* [[23. Abrëll]]: [[Boris Fraenkel]], polnesch-franséische politeschen Denker.
* [[24. Abrëll]]: [[Erik Bergman]], finnesche Komponist.
* [[29. Abrëll]]: [[John Kenneth Galbraith]], US-amerikaneschen Ekonomist.
* [[30. Abrëll]]: [[Jean-François Revel]], franséische Philosoph, Schrëftsteller a Journalist.
* [[10. Mee]]: [[Val Guest]], englesche Filmproduzent a -regisseur.
* [[17. Mee]]: [[Eugène Heinen]], lëtzebuergesche Pedagog, Theaterregisseur a Schauspiller. 
* [[21. Mee]]: [[Roger Linster]], lëtzebuergesche Pedagog, Politiker an Diplomat. 
* [[24. Mee]]: [[Claude Piéplu]], franséische Schauspiller.
* [[30. Mee]]: [[Shōhei Imamura]], japanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{9. Juni}}: [[Drafi Deutscher]], däitsche Sänger, Komponist a Museksproduzent.
* [[12. Juni]]: [[György Ligeti]], ungaresch-éisträichesche Komponist.
* [[14. Juni]]: [[Jean Roba]], belsche Comic-Zeechner (''Boule et Bill'').
* [[15. Juni]]: [[Raymond Devos]], belsche Sprooch-Komiker.
* [[30. Juni]]: [[Robert Gernhardt]], däitsche Schrëftsteller, Dichter, Zeechner a Satiriker.
* {{1. Juli}}: [[Madeleine Delavaivre]], franséisch Schauspillerin.
* {{7. Juli}}: [[Rudi Carrell]], hollänneschen Entertainer.
* {{8. Juli}}: [[June Allyson]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[14. Juli]]: [[Senne Rouffaer]], belsche Schauspiller a Regisseur.
* [[20. Juli]]: [[Gérard Oury]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[23. Juli]]: [[Franz Josef Gottlieb]], éisträichesche Filmregisseur.
* [[25. Juli]]: [[Karin Hübner]], däitsch Schauspillerin.
* [[29. Juli]]: [[Pierre Vidal-Naquet]], franséischen Historiker.
* [[30. Juli]]: [[Mylène Bergami]], lëtzebuergesch Molerin.
* {{3. August}}: [[Elisabeth Schwarzkopf]], däitsch-brittesch Operen- a ''Lied''sängerin. 
* {{9. August}}: [[James Van Allen]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Raumfaartpionéier.
* [[10. August]]: [[Genevieve Grotjan Feinstein]], US-amerikanesch Kryptoanalitikerin
* [[16. August]]: [[Alfredo Stroessner]], fréiere Staatspresident vu Paraguay.
* [[25. August]]: [[Jean-Pierre Hoffmann (Foussballspiller)|Jean-Pierre Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[30. August]]: [[Glenn Ford]], kanadesche Schauspiller.
* 30. August: [[Naguib Mahfouz]], egyptesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. 
* [[31. August]]: [[Edy Hein]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[10. September]]: [[Taufa'ahau Tupou IV.]], Kinnek vun Tonga.
* [[15. September]]: [[Oriana Fallaci]], italieenesch Journalistin a Schrëftstellerin.
* [[19. September]]: [[Pierre Bergem]], lëtzebuergeschen Offizéier a Kënschtler.
* [[20. September]]: [[Sven Nykvist]], schweedesche Kameramann.
* {{1. Oktober}}: [[André Viger]], kanadesche Rennrollstullfuerer.
* {{0}}1. Oktober: [[Frank Beyer]], däitsche Filmregisseur.
* {{4. Oktober}}: [[Norbert Franck]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.
* [[11. Oktober]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser.
* [[12. Oktober]]: [[Angelika Machinek]], däitsch Seegelfligerpilotin.
* [[16. Oktober]]: [[Trebisonda Valla]], italieenesch Liichtathleetin.
* [[17. Oktober]]: [[Daniel Emilfork]], franséische Schauspiller.
* [[20. Oktober]]: [[Jane Wyatt]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[23. Oktober]]: [[Todd Skinner]], US-amerikanesche ''Freeclimber''.
* [[28. Oktober]]: [[Tina Aumont]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[31. Oktober]]: [[Pieter Willem Botha]], südafrikanesche Politiker, President vun 1984 bis 1989. 
* {{3. November}}: [[Nicolas Leyder]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{5. November}}: [[Bülent Ecevit]], tierkesche Politiker, Premierminister tëscht 1974 an 2002. 
* {{7. November}}: [[Jean-Jacques Servan-Schreiber]], franséische Journalist a Politiker.
* [[10. November]]: [[Jack Palance]], ukrainesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* [[11. November]]: [[Anicée Alvina]], franséisch-iranesch Schauspillerin.
* [[15. November]]: [[Ana Carolina Reston Macan]], brasilianesche Mannequin.
* [[16. November]]: [[Milton Friedman]], US-amerikaneschen Ekonomist an Nobelpräisdréier.
* [[17. November]]: [[Ferenc Puskás]], ungaresche Foussballspiller an -trainer.
* [[18. November]]: [[Joachim Höppner]], däitsche Schauspiller, Regisseur a Synchronspriecher.
* [[19. November]]: [[Jeremy Slate]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[20. November]]: [[Robert Altman]], amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Produzent.
* [[23. November]]: [[Alexander Walterowitsch Litwinenko]], Läitnant-Colonel am russesche Geheimdéngscht.
* 23. November: [[Philippe Noiret]], franséische Schauspiller.
* [[28. November]]: [[Roger Bertemes]], lëtzebuergesche Moler.
* {{1. Dezember}}: [[Ali Khan Samsudin]], malaysesche &quot;Schlaangemënsch&quot;.
* {{0}}1. Dezember: [[Claude Jade]], franséisch Schauspillerin.
* {{3. Dezember}}: [[Georgette Beljon]], lëtzebuergesch Sculptrice, Molerin, Philologin a Philosophin.
* [[10. Dezember]]: [[Augusto Pinochet]], chileenesche Generol an Diktator.
* [[11. Dezember]]: [[Elisabeth Müller (Schwäizer Schauspillerin)|Elisabeth Müller]], Schwäizer Schauspillerin.
* [[13. Dezember]]: [[Loyola de Palacio]], spuenesch Politikerin.
* [[18. Dezember]]: [[Joseph Barbera]], US-amerikaneschen Zeechentrickfilmer a Produzent.
* [[21. Dezember]]: [[Saparmurad Nijasow]], President vun Turkmenistan (''Turkmenbashi'').
* [[25. Dezember]]: [[James Brown]], US-amerikanesche Sänger.
* [[26. Dezember]]: [[Gerald R. Ford]], US-amerikanesche Politiker (38. President vun de Vereenegte Staaten)
* 26. Dezember: [[Guy Delorme]], franséische Cascadeur a Schauspiller.
* [[27. Dezember]]: [[Mathias Berns]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker.
* [[30. Dezember]]: [[Saddam Hussein]], irakesche Politiker a President (''exekutéiert'').

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>nkx8z0smpv9xjkqngduxvzcbfc9kpsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orakel vun Delphi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5101</id>
    <revision>
      <id>2708840</id>
      <parentid>2523392</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16665" sha1="3eqhm9losog30jgefxyfbm9jhnux27m" xml:space="preserve">[[Fichier:Themis Aigeus Antikensammlung Berlin F2538 n2.jpg|thumb|D'Themis an den Aegeus.]]
D''''Orakel vun Delphi''', bei der [[Griicheland|griichescher]] Stad [[Delphi]], zielt zu de bekanntsten [[Orakel]]e vun der [[Antiquitéit]].
== Originnen ==
Delphi läit an enger aarmer Regioun. Déi éischt Occupatioun um [[Golf vu Korinth]] kann ëm d'[[3. Joerdausend v. Chr.]] datéiert ginn. Géint [[1400 v. Chr.|1400]] ass de Site vum haitegen Orakel zwar net bewunnt, mä et fënnt ee Spuere vun engem [[virgeschicht]]lechen Hellegtum.

Ufanks gouf et zwee Hellegtümer fir weiblech Gottheeten, ee fir d'[[Gaia (Mythologie)|Gaia]], d'Gëttin vun der Äerd, an ee fir d'[[Athena]]. De Kult vun der Gaia bleift bis an de [[Klasseschen Zäitalter]] bestoen, wärend d'Athena op [[Marmaria]] &quot;plënnert&quot;.

Déi geschichtlech Haaptquell fir Delphi ass de griichesche [[Geographie|Geograph]] [[Pausanias]] ([[2. Joerhonnert]] eiser Zäit). Hie kënnt aus [[Klengasien]] an huet d'ganz griichesch Welt bereest a beschriwwen, an domat wäertvoll geschichtlech Notizen hannerlooss.

== Den Apollo kënnt op Delphi ==

Géint [[1000 v. Chr.]] fält d'[[Mykener|mykenesch]] Zivilisatioun zesummen an d'[[Dorer]] kommen a Griicheland. Dat féiert och zu engem Changement zu Delphi. Nodeem d'Hellegtum fir eng Zäit verlooss ass, gëtt et vum [[9. Joerhonnert v. Chr.]] un nees occupéiert.

Allerdéngs gëtt et do e Changement an der Hierarchie. An D'Plaz vun der Gëttin [[Gaia (Mythologie)|Gaia]] kënnt e jonke Gott an d'Hellegtum a schéckt d'Gaia op d'zweet Plaz. Dat ass den [[Apollo (Mythologie)|Apollo]]. Hien iwwerhëlt och d'Orakel. Déi aner Gottheete bleiwen zwar weiderhi bestoen, mä ouni Orakel. Och d'''Pythia'' bleift weiderhin op senger Plaz, quitt datt si elo en anere Gott befroe muss.

Trotzdeem sinn d'Ufäng vum Apollo-Kult relativ bescheiden.

An der zweeter Hallschent vum [[7. Joerhonnert v. Chr.]] fänkt d'Hellegtum un, strukturéiert ze ginn. Delphi ass zu där Zäit schonn zimmlech räich a kritt vill Afferen, zum Beispill de Schaz vun de [[Korinth]]er. Mä och d'Awunner vun [[Argos]] bréngen hir Schätz op Delphi. De [[Lydien|lydesche]] Kinnek [[Krösus]] stellt e gëllene Léiw dohin.

Am Zentrum steet en [[Tempel]] dee &quot;vum Apollo selwer gebaut ginn ass&quot;. An der [[Homeresch Hymn|Homerescher Hymn]] un den Apollo geet am Vers 294 vun engem Tempel vun Delphi riets. 
Dësen Tempel ass aus Stee vu Korinth an den Architekt war de [[Böotien|Böotier]] Trophonios. Dësen Tempel brennt allerdéngs néier am Joer [[548 v. Chr.|548]]. Also gëtt beschloss, den Tempel nees opzebauen, wat laut dem [[Herodot]] (Buch II, 120) 300 [[Talent (Währung)|Talenter]] kascht. D'Stad Delphi selwer, mä och Auslänner droen zur Rekonstruktioun bäi. De [[Pharao]] [[Amasis II.]] gëtt dem Hellegtum zum Beispill 1000 Talenter. D'Rekonstruktiounsarbechten dauere vu [[525 v. Chr.|525]] bis [[510 v. Chr.|510]] a si relativ opwänneg.

Dës Rekonstruktioun gëtt vun der grousser [[Aristokratie|aristokratescher]] Famill vun den [[Alkmeoniden]] geleet.

== Den Tempel vun den Alkmeoniden ==

Den Tempel vun den Alkmeonide besteet aus dräi Deeler, déi vu Kolonnen ëmgi sinn. Am '''''proanos''''' fanne sech d'Schenkungen an eng luxuriéis Dekoratioun. Den zweeten Deel, de '''''naos''''' huet eng Dekoratioun aus [[Gold]] an [[Elfebeen]]. Den '''''adyton''''' gëtt duerch eng Mauer vum ''naos'' ofgetrennt. Leider kann d'[[Archeologie]] keng Beweiser fir d'Existenz vum ''adyton'' liwweren, well nëmmen nach d'Fondatioune stinn.

Et gouf och vill iwwer e Lach am Buedem dikutéiert, duerch dat de '''''pneuma''''', den Otem vum Apollo, erauskomm wier. Laang Zäit blouf d'Thes bestoen, datt et sech dobäi ëm [[vulkan]]esch Dämp gehandelt hätt. Allerdéngs huet d'[[Geologie]] bewisen, datt dëst zu Delphi definitiv net de Fall ass.

Nieft de genannte Raim schwätzt den anticke Schrëftsteller [[Plutarch]] a sengem ''[[De defectu oracularum]]'' och vun engem sougenannten '''''oikos''''', engem Raum an deem sech d'Konsultanten opgehalen hunn.

Ganz wichteg fir all Orakel ass d'[[Quell]]. An dësem Fall handelt et sech ëm déi sougenannt '''Kastalesch Quell''', déi ënner der Protektioun vun de [[Mus (Mythologie)|Muse]] steet.

== D'Personal vum Orakel vun Delphi ==
=== Paschtéier ===

Bis zum [[3. Joerhonnert v. Chr.]] ginn d'Paschtéier vun Delphi net ernimmt. Déi éischt Dokumenter déi eis vun hinnen erzielen, sinn Akte vun der Fräiloossung vu [[Sklaverei|Sklaven]].

Et waren ëmmer zwee Paschtéier gläichzäiteg, an et gëtt ugeholl datt si op Liewenszäit ernannt goufen, respektiv fir eng ganz laang Zäit am Amt waren. Aus Héiflechkeet ass deen eelste Paschtouer ëmmer virgaangen. E berüümte Paschtouer vun Delphi war de [[Plutarch]].

Froen, déi bis haut onbeäntwert sinn, sinn op d'Paschtéier vun Ufank un op Liewenszäit ernannt goufen, a wa jo, op dat eventuell un de Problemer vum Rekrutement geleeën huet.

D'Paschtéier ware fir d'Zeremonien zu Éiere vun de [[Griichesch Mythologie|Gëtter]] zoustänneg mä si hunn d'Orakel selwer net konsultéiert, dofir gouf et spezialiséiert Personal.

==== Prophéiten ====

D'Prophéite sinn déi, déi amplaz vun der Gottheet an där hirem Num geschwat hunn, an ënner dem Afloss vun där Gottheet stoungen. D'Prophéite waren eigentlech Fonctionnaire vum Tempel, déi opgepasst hunn, datt alles riicht leeft.

==== D'''hosioi'' ====

Ënnerstëtzt goufen d'Prophéite vun de sougenannten ''hosioi'' (''hosios'' = helleg). Dës Persoune waren helleg duerch hir Funktioun an hu geheim Zeremonien ofgehalen, virun allem beim Graf vum Dionysos. D'''hosioi'' goufen a spezifesche Famillje rekrutéiert, zu Delphi an der Famill vum Dencalion.

=== D'Pythia ===

D'Pythia gouf ënner de Meedercher vun Delphi erausgesicht. Laut dem [[Euripides]] a sengem Wierk ''Ion'' gëtt et keng Limitt wat dëst Rekrutement betrëfft. De [[Plutarch]] erzielt eis, datt souguer en aarmt Baueremeedchen zur Pythia gewielt ka ginn.

D'Pythia huet am Hellegtum gelieft a gouf op Liewenszäit ernannt. Si huet missen hir Rengheet behalen an huet op engem Bett vu [[Lorbeer]]blieder geschlof. Et konnten nëmme Meedercher vun Delphi Pythia ginn, keng Auslänner.

=== Subalternt Personal ===

Nieft dem uewe genannte Personal gëtt et och nach d''''''mageiroi''''', zoustänneg fir d'Affer, an d''''''grapheis''''', d'Sekretären, déi d'Entwerte vun der Pythia opgeschriwwen hunn.

== Konsultatioun vum Orakel ==

Ganz um Ufank konnt ee nëmmen eemol am Joer d'Orakel besiche goen. Zur Zäit vum [[Plutarch]] gouf et Konsultatioune pro Mount, souguer wann den Apollo bei den [[Hyperboreaner]] war. D'Orakel konnt un allen Deeg konsultéiert ginn, déi net als &quot;schlecht&quot; gegollt hunn, an den [[Alexander de Groussen]] huet souguer déi Deeg gemaach.

Fir ze kucken, ob et e &quot;gudden&quot; oder e &quot;schlechten&quot; Dag war, gouf eng Geess als Affer geholl. Wa si geziddert huet, war et e &quot;gudden&quot; Dag an de Gott gewëllt z'äntwerten.

=== Reiefolleg vun de Konsultanten ===

[[Fichier:Tholos Athena Pronaia.JPG|thumb|Tholos]]

D'Konsultatioun war genee gereegelt. Zwou Haaptreegele waren datt d'Griiche virun de [[Barbar]]e kommen, an d'Awunner vun Delphi virun allen anere Griichen. No den Awunner vun Delphi koumen aus Éischt d'Leit aus der [[Amphictyonie]] drun. Déi aner griichesch Stadtstaate ware [[Geographie|geographesch]] regroupéiert, mä dës Andeelung konnt geännert ginn, jee no Wichtegkeet vun enger Stad zu enger bestëmmter Zäit. Am [[4. Joerhonnert v. Chr.]] duerften zum Beispill d'Awunner vun [[Theben (Griicheland)|Theben]] direkt no den Awunner vun Delphi d'Orakel konsultéieren, dëst wéinst der [[Hegemonie]] vun Theben.

=== De ''pélanos'' ===

Fir ze kucken, ob den Dag gënschteg fir eng Konsultatioun ass, hunn d'Konsultanten nom éischten Affer missen e Kuch offréieren, de ''pélanos''. Dëse Kuch gouf awer séier duerch Suen ersat. Den Tarif houng vum Typ vun der Konsultatioun of. Fir eng Stad war et méi deier wéi fir en eenzele Konsultant. D'[[Klengasien|klengasiatesch]] Stad [[Phaselis]] huet zum Beispill misse 7 [[Drachme]]n an 2 [[Obolus|Obolen]] fir eng Konsultatioun bezuelen. Dës Zomm gouf un d'Stad Delphi bezuelt, a war ëmmer obligatoresch.

=== D'Affer ===

Beim Affer gouf ëmmer en Deel vum Affer ewechgeholl, meeschtens war dëst d'Haut, deen da weiderverkaf gouf. Des Afferzeremonien hu fir Delphi eng wichteg Quell vu Sue gespillt.

=== D'Konsultanten ===

D'Konsultatioun konnt als Grupp oder als Eenzelpersoun duerchgefouert ginn. Op d'Fraen och e Recht op d'Konsultatioun vum Orakel haten, geet aus de [[Literatur|literaresche]] Sourcen net kloer ervir. De [[Plutarch]] erzielt eis nëmmen, datt keng Frae bei der Afferzeremonie erlaabt sinn.

=== D'Pythia ===

Virun all Konsultatioun rengegt sech d'Pythia un der Quell, déi ausserdeem hir Fäegkeet, d'Orakel ze befroe verstäerke soll. Si ass einfach ugedo an dréit d'Hoer lass. D'Pythia kënnt zesumme mat de Paschtéier an den ''hosioi'' an d'Hellegtum a verbrennt um Altor vun der [[Hestia]] [[Lorber]]blieder. Ausserdeem bréngt och si en &quot;Affer&quot;, an zwar street si e bësse Miel op den Altor. Duerno sëtzt si sech an den ''adyton''.

Obwuel eis méi wéi 615 Orakelkonsultatioune bekannt sinn, wësse mer net genee ''wéi'' dëst Orakel de Message iwwerdroen huet. Hunn d'Konsultanten d'Pythia gesinn ? Et kann een unhuelen datt d'Pythia verstoppt bliwwen ass, well d'Konsultante sech am ''oikos'' opgehalen hunn, engem Raum deen ofgetrennt vum ''adyton'' war. Dës Oftrennung war no griicheschem Denke ganz normal. D'Griichen, sou frou se och mat hire Gëtter waren, haten dach Angscht virum direkte Kontakt mat enger Gottheet. D'Mënsche sollen net aus hirer Sphär erausgoen, well soss kënnt et zur ''[[hybris]]'' an et ass allgemeng allzegudd bekannt, wat dem [[Ikarus]] geschitt ass, wéi e ''méi'' wollt.

Eng weider Fro déi sech stellt ass ''wéi'' der Pythia d'Fro gestallt gouf. Laut dem [[Herodot]] gouf d'Fro einfach geruff. Den [[Aristophanes]] erzielt eis vu klengen Tafele wou d'Fro dropgeschriwwe war.

Vill Fuerscher stelle sech natierlech och d'Fro iwwer den Zoustand vun der Pythia wärend der Befroung vum Orakel. De [[Platon]] beschreift den Zoustand vun der Pythia als ''mania'', wat den [[Cicero]] mat ''furor'' iwwersetzt. Fir déi al Griiche bestoung op jiddwer Fall keen Zweiwel dodrun, datt d'Pythia vum ''pneuma'', vum Otem vum Apollo, besiess war, wärend si geäntwert huet.

== D'Äntwert vum Orakel ==

Laut dem Herodot gouf d'Äntwert vum Orakel a Verse ginn. De [[Strabon]] erzielt eis vun Äntwerten entweeder a Versen, oder a [[Prosa]]. Op den Inskriptiounen déi fonnt goufen, stinn d'Entwerte vun der Pythia ëmmer a Prosa. Do stellt sech natierlech d'Fro, ''wéi'' gouf d'Äntwert dann elo ginn ?

Fir d'Theorie datt d'Pythia a Prosa geäntwert huet, schwätzt datt et jo keng spezifesch Krittäre beim Rekrutement vun der Pythia gouf, an dës jo ouni Weideres och konnt [[Analphabetismus|Analphabetin]] sinn. Anerersäits gouf dës Äntwert bei den Ale Griichen ''adein'' genannt, wat een entweeder mat ''sangen'' iwwersetze kann, an de Gesang ass a Versform, oder mat ''äntwerten'', an do stellt sech dann erëm de Problem. Et gëtt ugeholl datt béides stëmmt, jee no Situatioun. Vun 100 Froen, déi dem Orakel gestallt goufen, waren der 90 vun enger sou enger Banalitéit, datt d'Pythia warscheinlech a fäerdege Verse geäntwert huet, well Verse méi einfach ze verhale sinn. Bei méi komplizéierte Froen, kann een duerchaus unhuelen datt d'Äntwert a Prosaform war, an duerno a Versen ëmgeschriwwe gouf, well dat d'Äntwert méi schéi mécht.

Eng bestëmmte Kategorie Äntwerte sinn d'''Ioxias'', dat sinn déi Äntwerten, déi eréischt e Sënn erginn, nodeem en Evenement geschitt ass.

== Ronderëm d'Orakel ==

Ronderëm d'Orakel selwer gouf et eng Rei vu Festivitéiten.

=== D'Enneaeteriden ===

[[Fichier:Delphi Theater.jpg|thumb|200px|left|Theater]]
D'Enneaeteride goufen all aacht Joer zelebréiert. Den 8-Jores-Zyklus huet mat engem magesche Moment iwwerenee gestëmmt. All 8 Joer waren d'Stären erëm op der selwechter Plaz ukomm wéi se sech 8 Joer virdrun um Himmel presentéiert hunn. Dobäi muss ee bemierken datt d'Griichen nom [[Moundkalenner]] gefuer sinn.

Dës Enneaeteride sinn an dräi grouss Fester zu Delphi opgedeelt. De '''Septerion'' oder ''Stepterion'' ass laut engem [[Byzanz|byzantinesche]] Lexikograph e Fest fir sech ze rengegen. Ausserdeem gëtt et e [[Mystik|mystescht]] Fest fir d'[[Semele]], eng zimmlech al Gottheet. Beim Fest vun der ''Charila'' gëtt Iessen un d'Bevëlkerung vun Delphi ausgedeelt, an d'[[Gaia (Mythologie)|Gaia]] gëtt opgeruff, sech ëm hir Kanner, d'Mënschen, ze këmmeren.

=== D'Penteaterid ===

D'''Pythias'' ass wuel dat festlechst Ereegnes zu Delphi. Et gëtt am 3. Joer vun all [[Olympiad]] gefeiert fir den Doud vun der Schlaang [[Python (Mythologie)|Python]] ze feieren. Nom [[Helleg Kricher|Éischten Hellege Krich]] gëtt et definitiv dräi Haaptconcoursen: [[Musek]], [[Gymnastik]] a Wagenrennen. Eng Spezifizitéit vun Delphi ass, datt d'Musek ëmmer un éischter Plaz steet, wat natierlech dodru läit, datt d'Orakel dem Apollo gewidmet ass.

Zu der Penteaterid zielen och d'''Pythaiden'', déi de [[Mythos|mythesche]] Wee vum [[Theseus]] vun [[Attika]] bis Delphi feieren. Lass geet et ëmmer bei der Tetrapol vu [[Marathon (Stad)|Marathon]]. Am Joer [[97 v. Chr.|97]] kënnt et zu der leschter ''Pythaid''. Am [[1. Joerhonnert v. Chr.]] ass [[Athen]] komplett ruinéiert.

== Aner Gottheeten nieft dem Apollo ==
=== Dionysos ===

No dem [[Plutarch]] gehéiert Delphi net manner dem [[Dionysos]] wéi dem Apollo. Am ''adyton'' steet dann och d'Graf vum Dionysos. Dës Gottheet geet op d'[[2. Joerdausend v. Chr.]] zeréck an ass eng Gottheet déi stierft an erëm obersteet. Am Géigesaz zum Apollo deen am Wanter d'Hellegtum verléisst, fir bei d'[[Hyperboreaner]] ze goen, bleift den Dionysos ëmmer zu Delphi. Hien ass och e prophetesche Gott, an an [[Thrakien]] gëtt et och Orakele vum Dionysos. D'Archeologie liwwert eis Beweiser fir en Dionysos-Kult zu Delphi, mä leider eréischt ab dem [[4. Joerhonnert v. Chr.]] obschonn eeler Texter eis vun dëser Presenz erzielen. Zu Delphi ass d'Haapthellegtum vum Dionysos den Theater. D'Fest, d'''Triédéride'', feiert den Doud an d'Obersteeë vum Dionysos, a gëtt all zwee Joer zelebréiert.

=== Musen an Nymphen ===

D'[[Nymph]]e si Gottheete vun der Natur a vum Uebst. Si hunn den Apollo ugefeiert bei sengem Kampf mat der Schlaang [[Python (Mythologie)|Python]]. Et gëtt verschidde Kategorië vun Nymphen. Sou hunn d'''Thries'', Duechtere vum Zeus, dem Apollo d'Divinatioun bäibruecht. Beie-Nymphe wunnen um Fouss vum Bierg Parnass.

Nieft den Nymphe waren d'[[Mus (Mythologie)|Muse]] wichteg fir d'Orakel vum Apollo zu Delphi. Hinne huet d'Quell nieft dem Orakel gehéiert.

=== Artemis ===

No dem [[Diodor vu Sizilien]] gouf et en [[Artemis (Mythologie)|Artemis]]-Tempel zu Delphi, mä onkloer ass, op deen Tempel nach mat enger anerer [[Griichesch Mythologie|Gottheet]] gedeelt gouf, oder nëmme fir d'Artemis gebaut ginn ass. Am Fall wou den Tempel gedeelt gouf, kann een zimmlech sécher dovun ausgoen, datt déi aner Hallschent da vun der [[Athena]] besat gouf, wéi dat meeschtens de Fall war.

D'Artemis ass d'Zwillingsschwëster vum Apollo an d'Duechter vun der [[Leto]]. Zu Delphi gouf et och e Fest zu Éiere vun der Artemis, fir datt d'Fraë schéi Kanner op d'Welt bréngen.

=== Poseidon an Zeus ===

Am Tempel vum Apollo gëtt et eng Plaz déi dem [[Poseidon]] firbehalen ass. Et gëtt ugeholl datt de Kult scho virum Apollo zu Delphi existéiert huet, an och duerch dësen net eliminéiert gouf.

Den [[Zeus]]. Am Tempel vum Apollo steet eng Statu vum Papp vun de Gëtter, d'Statu vum ''Zeus Moiragétes'', ''deen deen d'Schicksal vun de Mënsche leet''.

== Literatur zum Theema ==

* Pierre Amandry, ''La mantique apollinienne à Delphes'', Boccard, Paräis, 1950.
* Marie Delcourt, ''L'oracle de Delphes'', Payot, Paräis, 1981.
* Margaret Anne Doody, ''Aristote et l'oracle de Delphes'', Paräis, 2003.
* Georges Roux, ''Delphes, son oracle et ses dieux'', Belles Lettres, Paräis, 1976.

== Um Spaweck ==

* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20050110194744/http://www.u-bourgogne.fr/STIMULUS/TRESORS/100/200/600.htm Université de Bourgogne - Orakel vun Delphi]
* {{fr}} [http://www.mythorama.com/_mythes/indexfr.php?id_def=316 Mythorama]

{{LinkPortalGrMytho}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Griichesch Orakelen|Delphi]]

[[fr:Oracle grec#Apollon pythien]]</text>
      <sha1>3eqhm9losog30jgefxyfbm9jhnux27m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Zäitalter</title>
    <ns>14</ns>
    <id>7259</id>
    <revision>
      <id>2708885</id>
      <parentid>2408242</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="i9scvzx3jbqceeaclbzd4pveb9kzpnt" xml:space="preserve">{{KategorieSpezial}}
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Zaitalter}}
[[Kategorie:Geschicht]]
[[Kategorie:Zäit]]</text>
      <sha1>i9scvzx3jbqceeaclbzd4pveb9kzpnt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fausti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8883</id>
    <revision>
      <id>2708870</id>
      <parentid>2684834</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */  +1</comment>
      <origin>2708870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8048" sha1="tds9hq4wk7basj91vsv7pqojhuohc3p" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Faustino Cima''', besser bekannt als '''Fausti''', gebuer de [[24. Juli]] [[1940]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[20. Februar]] [[2021]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1675619.html|Titel=Museker an Entertainer: De Fausti ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen|Gekuckt=20.02.2021|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Musek]]er an [[Entertainer]].

==Liewen a Karriär==
De &quot;Fausti&quot; huet schonn als Kand [[Solfège]], [[Gei]] a [[Klarinett]] geléiert, am Alter vun 12 Joer koum nach d'[[Harmonika]], [[Gittar]] a [[Drumset|Batterie]] mat dobäi. Scho mat 15 Joer gouf e Beruffsmuseker an en ass mat dem [[Tango (Danz)|Tango]]-Spezialist [[Rico Tuxillo]] zu [[Lugano]] opgetrueden.

Vun do u gouf hie vun den deemolege populären Orchestercheffe wéi dem [[Jempi Faust]] an dem [[Jean Roderes]] als Sänger oder [[Batterie (Instrument)|Batteur]] engagéiert. Zäitweileg war hie bei de [[Luxembourg Singers]] derbäi.

Du koumen 12 onroueg Joren. Den Allround-Artist Fausti ass &quot;getourt&quot;. An der [[Schwäiz]], [[Belsch]], an [[Däitschland]], [[Holland]] an zu Lëtzebuerg, dovu véier Joer mat enger eegener Band.

Wéi den [[Udo Jürgens]] [[1966]] beim [[Eurovision Song Contest 1966|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] mat ''Merci Chérie'' déi éischt Plaz gemaach huet, huet de Fausti am grousse Begleetorchester op der Batterie ramouert.

An Däitschland hat de Fausti 1969 säin éischte Succès: seng däitschsproocheg [[Parodie]] vum [[Chris Andrews]] sengem Hit ''Pretty Belinda'' huet sech ronn 55.000 Mol verkaaft.&lt;ref&gt;[[Le Quotidien]]: [http://www.lequotidien.lu/culture/26583.html &quot;''Fausti, l'amuseur public numéro 1''&quot;] 25. August 2011; gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Dat war seng éischt Plack. [[1973]] huet en eng weider däitschsproocheg Single erausbruecht, bei där d'B-Säit ''Ich bin 'ne kleine Maus'' bal méi Succès hat wéi d'A-Säit, eng Parodie op den [[Hot Butter]] hiert Stéck ''Popcorn''.

Seng éischt Plack op [[Lëtzebuergesch]] koum eréischt [[1983]] eraus, et war ''Fuesparty mam Fausti''. Domat war och fir dem [[Jang Linster]] seng Plackeproduktioun eng Erfollegstory agelaut ginn.

Am Februar 2012 huet hien op d'Initiativ vun [[Eldoradio]] mat der Joëlle Gelhausen vun [[Angel at My Table]], dem Ben Thommes vun [[Inborn]], dem [[Pit Romersa]] vun [[Eternal Tango]] an dem Jeff Poggi an dem René Macri vun [[De Läb]] d'Grupp Kowadiz forméiert.&lt;ref&gt;[[Eldoradio|eldoradio.lu]]: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//29986.html &quot;''Kowadiz - Déi nei Supergroup zu Lëtzebuerg''&quot; ] (7. Juni 2012; gekuckt den 2. Juli 2012)&lt;/ref&gt; Hiert d'Lidd ''Wou gees de?'' huet et bis op déi éischt Plaz an den [[iTunes]] Charts Lëtzebuerg bruecht.&lt;ref&gt;eldoradio.lu: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//30157.html &quot;''Kowadiz: nach ëmmer No 1 an den iTunes Charts!''&quot;] 12. Juni 2012, gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Am Januar 2014 koum säin neien Album ''Raschte kanns de dono'' eraus.

De Fausti gouf de 25. Februar 2021 zu [[Biissen]] am [[Geich-Bëschkierfecht]] ënnert dem Bam N° 5 bei senger Fra a Frënn bäigesat&lt;ref&gt;Doudesannonce ''Merci Fausti'', Luxemburger Wort, 27. Februar 2021, S. 87.&lt;/ref&gt;.

==Bekannt Lidder (Auswiel)==
{{Div col|cols=3}}
* ''Hätt ech gutt en Hummer''
* ''Moss am Bic''
* ''On se Biitsch''
* ''Petz mir sin um Netz''
* ''Zirtakiki Dänz''
* ''Gigi l'amoroso''
* ''Mademoiselle Ninette''
* ''Das arme Mädchen von Seite 1''
* ''Zwou Bulle Mokka''
{{Div col end}}

== Discographie ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Offiziell Alben&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.discogs.com/artist/1254759-Fausti|Titel=Fausti|Gekuckt=05.09.2022|Wierk=Discogs|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1982
|Fuesparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|Juxparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|style=&quot;text-align:center&quot;|1986
|'T as Kiirmes Am Duerf
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1987
|Maus Ketti &amp; Kompanie ''&lt;small&gt;(mat [[Susy Lentz]], [[Marion Welter]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|style=&quot;text-align:center&quot;|1988
|De Kréckel Néckel ''&lt;small&gt;(mat [[Jang Linster]], [[Ab van Goor]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1993
|Ënnerwee ''&lt;small&gt;(mat [[Dicksy-Lentz Bänd]], [[Maria Castellano]], [[Änder Hirtt]], Ab van Goor)&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1995
|Fiesta mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1998
|Kannermusek ''&lt;small&gt;(mat [[Cécile Hemmen]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1999
|Specktakel ''&lt;small&gt;(mat [[René Pütz]], [[Marc Faber]], [[Rich Browers]], [[Trei Sei]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|2014
|Raschte Kanns de Dono
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2021
|Déi Nächst Vakanz Kënnt Bestëmmt
|}
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Singelen an EPen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1969
|Klara, Mach Auf
Pretty Belinda (Ich Sitze Im Schlauchboot)
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|1970
|Mademoiselle Ninette versteckt ihr Geld im Bett
Überall, irgendwann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|Das Arme Mädchen Von Seite 1
La-La-L'amour
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |1971
|Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
Sweet Mary Ann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|Ukelele
Sing A Song
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1972
|Popcorn Essen Ist Gesund
Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1975
|Gratuliere Madame
...Und Er Spielte Seine Lieder
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1981
|Natascha
Schwabbelrock
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|De Moukeking
Et Sin Déng Grouss Onschëlleg Aen
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|1996
|[[Bella Bulla]]
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2000
|Zirtakiki Dänz
|}

== Documentaire ==
2015 koum en Dokumentarfilm vum [[Andy Bausch]] iwwer de Fausti eraus: ''[[Faustino One Man Show]]''.

== Gielercher ==
* {{OMGLCH|(Promotioun 2008)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x9hmjc2w35/pages/34/articles/DIVL2256?search=faustino|Titel=Remise de médailles Au Musée national d’histoire et d’art|Gekuckt=2026-07-08|Datum=2008-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 34|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

==Kuckt och==
*[[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]

==Um Spaweck==
{{commons|Faustino Cima|{{PAGENAME}}}}
* Georges Urwald: ''[https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/a-la-loupe/2026/de-fausti.html De Fausti: D’Liewen hannert dem Numm.]'' bnl.public.lu, 01.09.2026.
* Vesna Androvic, ''Stimmungskanone der Nation, Fausti feiert heute seinen 80. Gebuertstag, blickt auf 68 jahre Musik zurück und sinniertüber den letzten Vorhang'', [[Luxemburger Wort]], 24. Juli 2020, S. 20 // [https://www.wort.lu/de/kultur/spasskanone-der-nation-fausti-wird-80-5f11b888da2cc1784e361d90 Spaßkanone der Nation: Fausti wird 80], op wort.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1553979.html Alles Guddes! De Fausti kritt 80 Joer], op rtl.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.100komma7.lu/article/kultur/de-fausti &quot;De Fausti.&quot;] Interview op 100komma7.lu, 9. Juni 2019.

{{Referenzen}}

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entertainer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Batteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>tds9hq4wk7basj91vsv7pqojhuohc3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708886</id>
      <parentid>2708870</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>/* Liewen a Karriär */ méi aus dem urwald</comment>
      <origin>2708886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8737" sha1="4dvlurglmld92n0zxnkn1e2semkjjfx" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Faustino Cima''', besser bekannt als '''Fausti''', gebuer de [[24. Juli]] [[1940]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[20. Februar]] [[2021]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1675619.html|Titel=Museker an Entertainer: De Fausti ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen|Gekuckt=20.02.2021|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Musek]]er an [[Entertainer]].

==Liewen a Karriär==
De &quot;Fausti&quot; huet schonn als Kand [[Solfège]], [[Gei]] a [[Klarinett]] geléiert, am Alter vun 12 Joer koum nach d'[[Harmonika]], [[Gittar]] a [[Drumset|Batterie]] mat dobäi. Scho mat 15 Joer gouf e Beruffsmuseker an en ass mat dem [[Tango (Danz)|Tango]]-Spezialist [[Rico Tuxillo]] zu [[Lugano]] opgetrueden.

Vun do u gouf hie vun den deemolege populären Orchestercheffe wéi dem [[Jempi Faust]] an dem [[Jean Roderes]] als Sänger oder [[Batterie (Instrument)|Batteur]] engagéiert. Zäitweileg war hie bei de [[Luxembourg Singers]] derbäi.

Du koumen 12 onroueg Joren. Den Allround-Artist Fausti ass &quot;getourt&quot;. An der [[Schwäiz]], [[Belsch]], an [[Däitschland]], [[Holland]] an zu Lëtzebuerg, dovu véier Joer mat enger eegener Band.

Wéi den [[Udo Jürgens]] [[1966]] beim [[Eurovision Song Contest 1966|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] mat ''Merci Chérie'' déi éischt Plaz gemaach huet, huet de Fausti am grousse Begleetorchester op der Batterie ramouert.

An Däitschland hat de Fausti 1969 säin éischte Succès: seng däitschsproocheg [[Parodie]] vum [[Chris Andrews]] sengem Hit ''Pretty Belinda'' huet sech ronn 55.000 Mol verkaaft.&lt;ref&gt;[[Le Quotidien]]: [http://www.lequotidien.lu/culture/26583.html &quot;''Fausti, l'amuseur public numéro 1''&quot;] 25. August 2011; gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Dat war seng éischt Plack. [[1973]] huet en eng weider däitschsproocheg Single erausbruecht, bei där d'B-Säit ''Ich bin 'ne kleine Maus'' bal méi Succès hat wéi d'A-Säit, eng Parodie op den [[Hot Butter]] hiert Stéck ''Popcorn''.

Seng éischt Plack op [[Lëtzebuergesch]] koum eréischt [[1983]] eraus, et war ''Fuesparty mam Fausti''. Domat war och fir dem [[Jang Linster]] seng Plackeproduktioun eng Erfollegstory agelaut ginn. 
Si produzéieren zesumme weider Placken ewéi ''Juxparty mam Fausti'' oder ''‘t ass Kiirmes am Duerf''.&lt;ref name=urwald&gt;G. Urwald 2026, an de Spaweck-Linken.&lt;/ref&gt; 

An den 1990er Jore huet de Fausti an de Linster Studios seng warscheinlech bekanntste Lidder opgeholl, däre hiert 'Markenzeechen' zum Deel duebeldeiteg Texter a Wuertspillereie waren, an déi reegelrecht Hits zu Lëtzebuerg goufen, dorënner ''Zwou Bulle Mocca, On se Biitsch, Moss am Bic, Copacabana'' oder ''Chachacha am Pyjama''.&lt;ref name=urwald/&gt; 

Desweidere huet hie mam Jang Linster CDen a Kassetten op Lëtzebuergesch opgehll mat Musek  fir Kanner, wéi '' Maus Ketti &amp; Kompanie'' oder ''De Kréckel Néckel''.

Am Februar 2012 huet hien op d'Initiativ vun [[Eldoradio]] mat der Joëlle Gelhausen vun [[Angel at My Table]], dem Ben Thommes vun [[Inborn]], dem [[Pit Romersa]] vun [[Eternal Tango]] an dem Jeff Poggi an dem René Macri vun [[De Läb]] d'Grupp Kowadiz forméiert.&lt;ref&gt;[[Eldoradio|eldoradio.lu]]: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//29986.html &quot;''Kowadiz - Déi nei Supergroup zu Lëtzebuerg''&quot; ] (7. Juni 2012; gekuckt den 2. Juli 2012)&lt;/ref&gt; Hiert d'Lidd ''Wou gees de?'' huet et bis op déi éischt Plaz an den [[iTunes]] Charts Lëtzebuerg bruecht.&lt;ref&gt;eldoradio.lu: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//30157.html &quot;''Kowadiz: nach ëmmer No 1 an den iTunes Charts!''&quot;] 12. Juni 2012, gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Am Januar 2014 koum säin neien Album ''Raschte kanns de dono'' eraus.

De Fausti gouf de 25. Februar 2021 zu [[Biissen]] am [[Geich-Bëschkierfecht]] ënnert dem Bam N° 5 bei senger Fra a Frënn bäigesat&lt;ref&gt;Doudesannonce ''Merci Fausti'', Luxemburger Wort, 27. Februar 2021, S. 87.&lt;/ref&gt;.

==Bekannt Lidder (Auswiel)==
{{Div col|cols=3}}
* ''Hätt ech gutt en Hummer''
* ''Moss am Bic''
* ''On se Biitsch''
* ''Petz mir sin um Netz''
* ''Zirtakiki Dänz''
* ''Gigi l'amoroso''
* ''Mademoiselle Ninette''
* ''Das arme Mädchen von Seite 1''
* ''Zwou Bulle Mokka''
{{Div col end}}

== Discographie ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Offiziell Alben&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.discogs.com/artist/1254759-Fausti|Titel=Fausti|Gekuckt=05.09.2022|Wierk=Discogs|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1982
|Fuesparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|Juxparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|style=&quot;text-align:center&quot;|1986
|'T as Kiirmes Am Duerf
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1987
|Maus Ketti &amp; Kompanie ''&lt;small&gt;(mat [[Susy Lentz]], [[Marion Welter]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|style=&quot;text-align:center&quot;|1988
|De Kréckel Néckel ''&lt;small&gt;(mat [[Jang Linster]], [[Ab van Goor]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1993
|Ënnerwee ''&lt;small&gt;(mat [[Dicksy-Lentz Bänd]], [[Maria Castellano]], [[Änder Hirtt]], Ab van Goor)&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1995
|Fiesta mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1998
|Kannermusek ''&lt;small&gt;(mat [[Cécile Hemmen]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1999
|Specktakel ''&lt;small&gt;(mat [[René Pütz]], [[Marc Faber]], [[Rich Browers]], [[Trei Sei]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|2014
|Raschte Kanns de Dono
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2021
|Déi Nächst Vakanz Kënnt Bestëmmt
|}
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Singelen an EPen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1969
|Klara, Mach Auf
Pretty Belinda (Ich Sitze Im Schlauchboot)
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|1970
|Mademoiselle Ninette versteckt ihr Geld im Bett
Überall, irgendwann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|Das Arme Mädchen Von Seite 1
La-La-L'amour
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |1971
|Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
Sweet Mary Ann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|Ukelele
Sing A Song
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1972
|Popcorn Essen Ist Gesund
Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1975
|Gratuliere Madame
...Und Er Spielte Seine Lieder
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1981
|Natascha
Schwabbelrock
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|De Moukeking
Et Sin Déng Grouss Onschëlleg Aen
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|1996
|[[Bella Bulla]]
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2000
|Zirtakiki Dänz
|}

== Documentaire ==
2015 koum en Dokumentarfilm vum [[Andy Bausch]] iwwer de Fausti eraus: ''[[Faustino One Man Show]]''.

== Gielercher ==
* {{OMGLCH|(Promotioun 2008)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x9hmjc2w35/pages/34/articles/DIVL2256?search=faustino|Titel=Remise de médailles Au Musée national d’histoire et d’art|Gekuckt=2026-07-08|Datum=2008-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 34|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

==Kuckt och==
*[[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]

==Um Spaweck==
{{commons|Faustino Cima|{{PAGENAME}}}}
* Georges Urwald: ''[https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/a-la-loupe/2026/de-fausti.html De Fausti: D’Liewen hannert dem Numm.]'' bnl.public.lu, 01.09.2026.
* Vesna Androvic, ''Stimmungskanone der Nation, Fausti feiert heute seinen 80. Gebuertstag, blickt auf 68 jahre Musik zurück und sinniertüber den letzten Vorhang'', [[Luxemburger Wort]], 24. Juli 2020, S. 20 // [https://www.wort.lu/de/kultur/spasskanone-der-nation-fausti-wird-80-5f11b888da2cc1784e361d90 Spaßkanone der Nation: Fausti wird 80], op wort.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1553979.html Alles Guddes! De Fausti kritt 80 Joer], op rtl.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.100komma7.lu/article/kultur/de-fausti &quot;De Fausti.&quot;] Interview op 100komma7.lu, 9. Juni 2019.

{{Referenzen}}

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entertainer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Batteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>4dvlurglmld92n0zxnkn1e2semkjjfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708898</id>
      <parentid>2708886</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T18:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8735" sha1="9xir47lzoomd725o1v62qxuomcd2apd" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Faustino Cima''', besser bekannt als '''Fausti''', gebuer de [[24. Juli]] [[1940]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[20. Februar]] [[2021]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1675619.html|Titel=Museker an Entertainer: De Fausti ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen|Gekuckt=20.02.2021|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Musek]]er an [[Entertainer]].

==Liewen a Karriär==
De &quot;Fausti&quot; huet schonn als Kand [[Solfège]], [[Gei]] a [[Klarinett]] geléiert, am Alter vun 12 Joer koum nach d'[[Harmonika]], [[Gittar]] a [[Drumset|Batterie]] mat derbäi. Scho mat 15 Joer gouf e Beruffsmuseker an en ass mat dem [[Tango (Danz)|Tango]]-Spezialist [[Rico Tuxillo]] zu [[Lugano]] opgetrueden.

Vun do u gouf hie vun den deemolege populären Orchestercheffe wéi dem [[Jempi Faust]] an dem [[Jean Roderes]] als Sänger oder [[Batterie (Instrument)|Batteur]] engagéiert. Zäitweileg war hien och bei de [[Luxembourg Singers]].

Du koumen 12 onroueg Joren. Den Allround-Artist Fausti ass &quot;getourt&quot;. An der [[Schwäiz]], [[Belsch]], an [[Däitschland]], [[Holland]] an zu Lëtzebuerg, dovu véier Joer mat enger eegener Band.

Wéi den [[Udo Jürgens]] [[1966]] beim [[Eurovision Song Contest 1966|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] mat ''Merci Chérie'' déi éischt Plaz gemaach huet, huet de Fausti am grousse Begleetorchester op der Batterie ramouert.

An Däitschland hat de Fausti 1969 säin éischte Succès: seng däitschsproocheg [[Parodie]] vum [[Chris Andrews]] sengem Hit ''Pretty Belinda'' huet sech ronn 55.000 Mol verkaaft&lt;ref&gt;[[Le Quotidien]]: [http://www.lequotidien.lu/culture/26583.html &quot;''Fausti, l'amuseur public numéro 1''&quot;] 25. August 2011; gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;.

Dat war seng éischt Plack. [[1973]] huet en eng weider däitschsproocheg Single erausbruecht, bei där d'B-Säit ''Ich bin 'ne kleine Maus'' bal méi Succès hat wéi d'A-Säit, eng Parodie op den [[Hot Butter]] hiert Stéck ''Popcorn''.

Seng éischt Plack op [[Lëtzebuergesch]] koum eréischt [[1983]] eraus, et war ''Fuesparty mam Fausti''. Domat war och fir dem [[Jang Linster]] seng Plackeproduktioun eng Erfollegstory agelaut ginn. Si produzéieren zesumme weider Placken ewéi ''Juxparty mam Fausti'' oder ''‘t ass Kiirmes am Duerf''&lt;ref name=urwald&gt;G. Urwald 2026, an de Spaweck-Linken.&lt;/ref&gt;.

An den 1990er Joren huet de Fausti an de Linster-Studios seng warscheinlech bekanntste Lidder opgeholl, däre hiert 'Markenzeechen' zum Deel duebeldeiteg Texter a Wuertspillereie waren, an déi reegelrecht Hitten zu Lëtzebuerg goufen, dorënner ''Zwou Bulle Mocca, On se Biitsch, Moss am Bic, Copacabana'' oder ''Chachacha am Pyjama''&lt;ref name=urwald/&gt;.

Desweidere huet hie mam Jang Linster CDen a Kassetten op Lëtzebuergesch opgeholl mat Musek fir Kanner, wéi '' Maus Ketti &amp; Kompanie'' oder ''De Kréckel Néckel''.

Am Februar 2012 huet hien op d'Initiativ vun [[Eldoradio]] mat der Joëlle Gelhausen vun [[Angel at My Table]], dem Ben Thommes vun [[Inborn]], dem [[Pit Romersa]] vun [[Eternal Tango]] an dem Jeff Poggi an dem René Macri vun [[De Läb]] d'Grupp Kowadiz forméiert.&lt;ref&gt;[[Eldoradio|eldoradio.lu]]: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//29986.html &quot;''Kowadiz - Déi nei Supergroup zu Lëtzebuerg''&quot; ] (7. Juni 2012; gekuckt den 2. Juli 2012)&lt;/ref&gt; Hiert d'Lidd ''Wou gees de?'' huet et bis op déi éischt Plaz an den [[iTunes]] Charts Lëtzebuerg bruecht.&lt;ref&gt;eldoradio.lu: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//30157.html &quot;''Kowadiz: nach ëmmer No 1 an den iTunes Charts!''&quot;] 12. Juni 2012, gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Am Januar 2014 koum säin neien Album ''Raschte kanns de dono'' eraus.

De Fausti gouf de 25. Februar 2021 zu [[Biissen]] am [[Geich-Bëschkierfecht]] ënnert dem Bam N° 5 bei senger Fra a Frënn bäigesat&lt;ref&gt;Doudesannonce ''Merci Fausti'', Luxemburger Wort, 27. Februar 2021, S. 87.&lt;/ref&gt;.

==Bekannt Lidder (Auswiel)==
{{Div col|cols=3}}
* ''Hätt ech gutt en Hummer''
* ''Moss am Bic''
* ''On se Biitsch''
* ''Petz mir sin um Netz''
* ''Zirtakiki Dänz''
* ''Gigi l'amoroso''
* ''Mademoiselle Ninette''
* ''Das arme Mädchen von Seite 1''
* ''Zwou Bulle Mokka''
{{Div col end}}

== Discographie ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Offiziell Alben&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.discogs.com/artist/1254759-Fausti|Titel=Fausti|Gekuckt=05.09.2022|Wierk=Discogs|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1982
|Fuesparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|Juxparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|style=&quot;text-align:center&quot;|1986
|'T as Kiirmes Am Duerf
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1987
|Maus Ketti &amp; Kompanie ''&lt;small&gt;(mat [[Susy Lentz]], [[Marion Welter]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|style=&quot;text-align:center&quot;|1988
|De Kréckel Néckel ''&lt;small&gt;(mat [[Jang Linster]], [[Ab van Goor]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1993
|Ënnerwee ''&lt;small&gt;(mat [[Dicksy-Lentz Bänd]], [[Maria Castellano]], [[Änder Hirtt]], Ab van Goor)&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1995
|Fiesta mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1998
|Kannermusek ''&lt;small&gt;(mat [[Cécile Hemmen]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1999
|Specktakel ''&lt;small&gt;(mat [[René Pütz]], [[Marc Faber]], [[Rich Browers]], [[Trei Sei]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|2014
|Raschte Kanns de Dono
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2021
|Déi Nächst Vakanz Kënnt Bestëmmt
|}
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Singelen an EPen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1969
|Klara, Mach Auf
Pretty Belinda (Ich Sitze Im Schlauchboot)
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|1970
|Mademoiselle Ninette versteckt ihr Geld im Bett
Überall, irgendwann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|Das Arme Mädchen Von Seite 1
La-La-L'amour
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |1971
|Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
Sweet Mary Ann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|Ukelele
Sing A Song
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1972
|Popcorn Essen Ist Gesund
Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1975
|Gratuliere Madame
...Und Er Spielte Seine Lieder
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1981
|Natascha
Schwabbelrock
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|De Moukeking
Et Sin Déng Grouss Onschëlleg Aen
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|1996
|[[Bella Bulla]]
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2000
|Zirtakiki Dänz
|}

== Documentaire ==
2015 koum en Dokumentarfilm vum [[Andy Bausch]] iwwer de Fausti eraus: ''[[Faustino One Man Show]]''.

== Gielercher ==
* {{OMGLCH|(Promotioun 2008)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x9hmjc2w35/pages/34/articles/DIVL2256?search=faustino|Titel=Remise de médailles Au Musée national d’histoire et d’art|Gekuckt=2026-07-08|Datum=2008-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 34|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

==Kuckt och==
*[[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]

==Um Spaweck==
{{commons|Faustino Cima|{{PAGENAME}}}}
* Georges Urwald: ''[https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/a-la-loupe/2026/de-fausti.html De Fausti: D’Liewen hannert dem Numm.]'' bnl.public.lu, 01.09.2026.
* Vesna Androvic, ''Stimmungskanone der Nation, Fausti feiert heute seinen 80. Gebuertstag, blickt auf 68 jahre Musik zurück und sinniertüber den letzten Vorhang'', [[Luxemburger Wort]], 24. Juli 2020, S. 20 // [https://www.wort.lu/de/kultur/spasskanone-der-nation-fausti-wird-80-5f11b888da2cc1784e361d90 Spaßkanone der Nation: Fausti wird 80], op wort.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1553979.html Alles Guddes! De Fausti kritt 80 Joer], op rtl.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.100komma7.lu/article/kultur/de-fausti &quot;De Fausti.&quot;] Interview op 100komma7.lu, 9. Juni 2019.

{{Referenzen}}

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entertainer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Batteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>9xir47lzoomd725o1v62qxuomcd2apd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708953</id>
      <parentid>2708898</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>Aféierungssaz</comment>
      <origin>2708953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9091" sha1="s672kw5dypvmn11y4h9czyu0zomc9ac" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Faustino Cima''', besser bekannt als '''Fausti''', gebuer de [[24. Juli]] [[1940]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[20. Februar]] [[2021]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1675619.html|Titel=Museker an Entertainer: De Fausti ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen|Gekuckt=20.02.2021|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Musek]]er an [[Entertainer]]. Hien huet zanter den 1950er Joere Musek gespilt, an an den 1960er an 1970er déi éischt  Placken opgeholl. Vun den 1980er bis an d'2010er Joeren eran hat hien zu Lëtzebuerg eng grouss Popularitéit wéinst sengen Optrëtter op (Fues-)Baler a soss Fester, wou hie mat senge wäit bekannte Lidder an senger Performance fir gutt Stëmmung gesuergt huet. 


==Liewen a Karriär==
De &quot;Fausti&quot; huet schonn als Kand [[Solfège]], [[Gei]] a [[Klarinett]] geléiert, am Alter vun 12 Joer koum nach d'[[Harmonika]], [[Gittar]] a [[Drumset|Batterie]] mat derbäi. Scho mat 15 Joer gouf e Beruffsmuseker an en ass mat dem [[Tango (Danz)|Tango]]-Spezialist [[Rico Tuxillo]] zu [[Lugano]] opgetrueden. 

Vun do u gouf hie vun den deemolege populären Orchestercheffe wéi dem [[Jempi Faust]] an dem [[Jean Roderes]] als Sänger oder [[Batterie (Instrument)|Batteur]] engagéiert. Zäitweileg war hien och bei de [[Luxembourg Singers]].

Du koumen 12 onroueg Joren. Den Allround-Artist Fausti ass &quot;getourt&quot;. An der [[Schwäiz]], [[Belsch]], an [[Däitschland]], [[Holland]] an zu Lëtzebuerg, dovu véier Joer mat enger eegener Band.

Wéi den [[Udo Jürgens]] [[1966]] beim [[Eurovision Song Contest 1966|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] mat ''Merci Chérie'' déi éischt Plaz gemaach huet, huet de Fausti am grousse Begleetorchester op der Batterie ramouert.

An Däitschland hat de Fausti 1969 säin éischte Succès: seng däitschsproocheg [[Parodie]] vum [[Chris Andrews]] sengem Hit ''Pretty Belinda'' huet sech ronn 55.000 Mol verkaaft&lt;ref&gt;[[Le Quotidien]]: [http://www.lequotidien.lu/culture/26583.html &quot;''Fausti, l'amuseur public numéro 1''&quot;] 25. August 2011; gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;.

Dat war seng éischt Plack. [[1973]] huet en eng weider däitschsproocheg Single erausbruecht, bei där d'B-Säit ''Ich bin 'ne kleine Maus'' bal méi Succès hat wéi d'A-Säit, eng Parodie op den [[Hot Butter]] hiert Stéck ''Popcorn''.

Seng éischt Plack op [[Lëtzebuergesch]] koum eréischt [[1983]] eraus, et war ''Fuesparty mam Fausti''. Domat war och fir dem [[Jang Linster]] seng Plackeproduktioun eng Erfollegstory agelaut ginn. Si produzéieren zesumme weider Placken ewéi ''Juxparty mam Fausti'' oder ''‘t ass Kiirmes am Duerf''&lt;ref name=urwald&gt;G. Urwald 2026, an de Spaweck-Linken.&lt;/ref&gt;.

An den 1990er Joren huet de Fausti an de Linster-Studios seng warscheinlech bekanntste Lidder opgeholl, däre hiert 'Markenzeechen' zum Deel duebeldeiteg Texter a Wuertspillereie waren, an déi reegelrecht Hitten zu Lëtzebuerg goufen, dorënner ''Zwou Bulle Mocca, On se Biitsch, Moss am Bic, Copacabana'' oder ''Chachacha am Pyjama''&lt;ref name=urwald/&gt;.

Desweidere huet hie mam Jang Linster CDen a Kassetten op Lëtzebuergesch opgeholl mat Musek fir Kanner, wéi '' Maus Ketti &amp; Kompanie'' oder ''De Kréckel Néckel''.

Am Februar 2012 huet hien op d'Initiativ vun [[Eldoradio]] mat der Joëlle Gelhausen vun [[Angel at My Table]], dem Ben Thommes vun [[Inborn]], dem [[Pit Romersa]] vun [[Eternal Tango]] an dem Jeff Poggi an dem René Macri vun [[De Läb]] d'Grupp Kowadiz forméiert.&lt;ref&gt;[[Eldoradio|eldoradio.lu]]: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//29986.html &quot;''Kowadiz - Déi nei Supergroup zu Lëtzebuerg''&quot; ] (7. Juni 2012; gekuckt den 2. Juli 2012)&lt;/ref&gt; Hiert d'Lidd ''Wou gees de?'' huet et bis op déi éischt Plaz an den [[iTunes]] Charts Lëtzebuerg bruecht.&lt;ref&gt;eldoradio.lu: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//30157.html &quot;''Kowadiz: nach ëmmer No 1 an den iTunes Charts!''&quot;] 12. Juni 2012, gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Am Januar 2014 koum säin neien Album ''Raschte kanns de dono'' eraus.

De Fausti gouf de 25. Februar 2021 zu [[Biissen]] am [[Geich-Bëschkierfecht]] ënnert dem Bam N° 5 bei senger Fra a Frënn bäigesat&lt;ref&gt;Doudesannonce ''Merci Fausti'', Luxemburger Wort, 27. Februar 2021, S. 87.&lt;/ref&gt;.

==Bekannt Lidder (Auswiel)==
{{Div col|cols=3}}
* ''Hätt ech gutt en Hummer''
* ''Moss am Bic''
* ''On se Biitsch''
* ''Petz mir sin um Netz''
* ''Zirtakiki Dänz''
* ''Gigi l'amoroso''
* ''Mademoiselle Ninette''
* ''Das arme Mädchen von Seite 1''
* ''Zwou Bulle Mokka''
{{Div col end}}

== Discographie ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Offiziell Alben&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.discogs.com/artist/1254759-Fausti|Titel=Fausti|Gekuckt=05.09.2022|Wierk=Discogs|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1982
|Fuesparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|Juxparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|style=&quot;text-align:center&quot;|1986
|'T as Kiirmes Am Duerf
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1987
|Maus Ketti &amp; Kompanie ''&lt;small&gt;(mat [[Susy Lentz]], [[Marion Welter]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|style=&quot;text-align:center&quot;|1988
|De Kréckel Néckel ''&lt;small&gt;(mat [[Jang Linster]], [[Ab van Goor]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1993
|Ënnerwee ''&lt;small&gt;(mat [[Dicksy-Lentz Bänd]], [[Maria Castellano]], [[Änder Hirtt]], Ab van Goor)&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1995
|Fiesta mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1998
|Kannermusek ''&lt;small&gt;(mat [[Cécile Hemmen]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1999
|Specktakel ''&lt;small&gt;(mat [[René Pütz]], [[Marc Faber]], [[Rich Browers]], [[Trei Sei]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|2014
|Raschte Kanns de Dono
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2021
|Déi Nächst Vakanz Kënnt Bestëmmt
|}
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Singelen an EPen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1969
|Klara, Mach Auf
Pretty Belinda (Ich Sitze Im Schlauchboot)
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|1970
|Mademoiselle Ninette versteckt ihr Geld im Bett
Überall, irgendwann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|Das Arme Mädchen Von Seite 1
La-La-L'amour
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |1971
|Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
Sweet Mary Ann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|Ukelele
Sing A Song
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1972
|Popcorn Essen Ist Gesund
Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1975
|Gratuliere Madame
...Und Er Spielte Seine Lieder
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1981
|Natascha
Schwabbelrock
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|De Moukeking
Et Sin Déng Grouss Onschëlleg Aen
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|1996
|[[Bella Bulla]]
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2000
|Zirtakiki Dänz
|}

== Documentaire ==
2015 koum en Dokumentarfilm vum [[Andy Bausch]] iwwer de Fausti eraus: ''[[Faustino One Man Show]]''.

== Gielercher ==
* {{OMGLCH|(Promotioun 2008)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x9hmjc2w35/pages/34/articles/DIVL2256?search=faustino|Titel=Remise de médailles Au Musée national d’histoire et d’art|Gekuckt=2026-07-08|Datum=2008-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 34|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

==Kuckt och==
*[[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]

==Um Spaweck==
{{commons|Faustino Cima|{{PAGENAME}}}}
* Georges Urwald: ''[https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/a-la-loupe/2026/de-fausti.html De Fausti: D’Liewen hannert dem Numm.]'' bnl.public.lu, 01.09.2026.
* Vesna Androvic, ''Stimmungskanone der Nation, Fausti feiert heute seinen 80. Gebuertstag, blickt auf 68 jahre Musik zurück und sinniertüber den letzten Vorhang'', [[Luxemburger Wort]], 24. Juli 2020, S. 20 // [https://www.wort.lu/de/kultur/spasskanone-der-nation-fausti-wird-80-5f11b888da2cc1784e361d90 Spaßkanone der Nation: Fausti wird 80], op wort.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1553979.html Alles Guddes! De Fausti kritt 80 Joer], op rtl.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.100komma7.lu/article/kultur/de-fausti &quot;De Fausti.&quot;] Interview op 100komma7.lu, 9. Juni 2019.

{{Referenzen}}

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entertainer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Batteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>s672kw5dypvmn11y4h9czyu0zomc9ac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708954</id>
      <parentid>2708953</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:39:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inhaltsverzeechnes */  [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2708954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9091" sha1="qsamit1ux9wo2him65ocpgcn9zgd4e5" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Faustino Cima''', besser bekannt als '''Fausti''', gebuer de [[24. Juli]] [[1940]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[20. Februar]] [[2021]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1675619.html|Titel=Museker an Entertainer: De Fausti ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen|Gekuckt=20.02.2021|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Musek]]er an [[Entertainer]]. Hien huet zanter den 1950er Joere Musek gespillt, an an den 1960er an 1970er déi éischt  Placken opgeholl. Vun den 1980er bis an d'2010er Joeren eran hat hien zu Lëtzebuerg eng grouss Popularitéit wéinst sengen Optrëtter op (Fues-)Baler a soss Fester, wou hie mat senge wäit bekannte Lidder an senger Performance fir gutt Stëmmung gesuergt huet.


==Liewen a Karriär==
De &quot;Fausti&quot; huet schonn als Kand [[Solfège]], [[Gei]] a [[Klarinett]] geléiert, am Alter vun 12 Joer koum nach d'[[Harmonika]], [[Gittar]] a [[Drumset|Batterie]] mat derbäi. Scho mat 15 Joer gouf e Beruffsmuseker an en ass mat dem [[Tango (Danz)|Tango]]-Spezialist [[Rico Tuxillo]] zu [[Lugano]] opgetrueden. 

Vun do u gouf hie vun den deemolege populären Orchestercheffe wéi dem [[Jempi Faust]] an dem [[Jean Roderes]] als Sänger oder [[Batterie (Instrument)|Batteur]] engagéiert. Zäitweileg war hien och bei de [[Luxembourg Singers]].

Du koumen 12 onroueg Joren. Den Allround-Artist Fausti ass &quot;getourt&quot;. An der [[Schwäiz]], [[Belsch]], an [[Däitschland]], [[Holland]] an zu Lëtzebuerg, dovu véier Joer mat enger eegener Band.

Wéi den [[Udo Jürgens]] [[1966]] beim [[Eurovision Song Contest 1966|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] mat ''Merci Chérie'' déi éischt Plaz gemaach huet, huet de Fausti am grousse Begleetorchester op der Batterie ramouert.

An Däitschland hat de Fausti 1969 säin éischte Succès: seng däitschsproocheg [[Parodie]] vum [[Chris Andrews]] sengem Hit ''Pretty Belinda'' huet sech ronn 55.000 Mol verkaaft&lt;ref&gt;[[Le Quotidien]]: [http://www.lequotidien.lu/culture/26583.html &quot;''Fausti, l'amuseur public numéro 1''&quot;] 25. August 2011; gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;.

Dat war seng éischt Plack. [[1973]] huet en eng weider däitschsproocheg Single erausbruecht, bei där d'B-Säit ''Ich bin 'ne kleine Maus'' bal méi Succès hat wéi d'A-Säit, eng Parodie op den [[Hot Butter]] hiert Stéck ''Popcorn''.

Seng éischt Plack op [[Lëtzebuergesch]] koum eréischt [[1983]] eraus, et war ''Fuesparty mam Fausti''. Domat war och fir dem [[Jang Linster]] seng Plackeproduktioun eng Erfollegstory agelaut ginn. Si produzéieren zesumme weider Placken ewéi ''Juxparty mam Fausti'' oder ''‘t ass Kiirmes am Duerf''&lt;ref name=urwald&gt;G. Urwald 2026, an de Spaweck-Linken.&lt;/ref&gt;.

An den 1990er Joren huet de Fausti an de Linster-Studios seng warscheinlech bekanntste Lidder opgeholl, däre hiert 'Markenzeechen' zum Deel duebeldeiteg Texter a Wuertspillereie waren, an déi reegelrecht Hitten zu Lëtzebuerg goufen, dorënner ''Zwou Bulle Mocca, On se Biitsch, Moss am Bic, Copacabana'' oder ''Chachacha am Pyjama''&lt;ref name=urwald/&gt;.

Desweidere huet hie mam Jang Linster CDen a Kassetten op Lëtzebuergesch opgeholl mat Musek fir Kanner, wéi '' Maus Ketti &amp; Kompanie'' oder ''De Kréckel Néckel''.

Am Februar 2012 huet hien op d'Initiativ vun [[Eldoradio]] mat der Joëlle Gelhausen vun [[Angel at My Table]], dem Ben Thommes vun [[Inborn]], dem [[Pit Romersa]] vun [[Eternal Tango]] an dem Jeff Poggi an dem René Macri vun [[De Läb]] d'Grupp Kowadiz forméiert.&lt;ref&gt;[[Eldoradio|eldoradio.lu]]: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//29986.html &quot;''Kowadiz - Déi nei Supergroup zu Lëtzebuerg''&quot; ] (7. Juni 2012; gekuckt den 2. Juli 2012)&lt;/ref&gt; Hiert d'Lidd ''Wou gees de?'' huet et bis op déi éischt Plaz an den [[iTunes]] Charts Lëtzebuerg bruecht.&lt;ref&gt;eldoradio.lu: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//30157.html &quot;''Kowadiz: nach ëmmer No 1 an den iTunes Charts!''&quot;] 12. Juni 2012, gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Am Januar 2014 koum säin neien Album ''Raschte kanns de dono'' eraus.

De Fausti gouf de 25. Februar 2021 zu [[Biissen]] am [[Geich-Bëschkierfecht]] ënnert dem Bam N° 5 bei senger Fra a Frënn bäigesat&lt;ref&gt;Doudesannonce ''Merci Fausti'', Luxemburger Wort, 27. Februar 2021, S. 87.&lt;/ref&gt;.

==Bekannt Lidder (Auswiel)==
{{Div col|cols=3}}
* ''Hätt ech gutt en Hummer''
* ''Moss am Bic''
* ''On se Biitsch''
* ''Petz mir sin um Netz''
* ''Zirtakiki Dänz''
* ''Gigi l'amoroso''
* ''Mademoiselle Ninette''
* ''Das arme Mädchen von Seite 1''
* ''Zwou Bulle Mokka''
{{Div col end}}

== Discographie ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Offiziell Alben&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.discogs.com/artist/1254759-Fausti|Titel=Fausti|Gekuckt=05.09.2022|Wierk=Discogs|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1982
|Fuesparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|Juxparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|style=&quot;text-align:center&quot;|1986
|'T as Kiirmes Am Duerf
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1987
|Maus Ketti &amp; Kompanie ''&lt;small&gt;(mat [[Susy Lentz]], [[Marion Welter]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|style=&quot;text-align:center&quot;|1988
|De Kréckel Néckel ''&lt;small&gt;(mat [[Jang Linster]], [[Ab van Goor]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1993
|Ënnerwee ''&lt;small&gt;(mat [[Dicksy-Lentz Bänd]], [[Maria Castellano]], [[Änder Hirtt]], Ab van Goor)&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1995
|Fiesta mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1998
|Kannermusek ''&lt;small&gt;(mat [[Cécile Hemmen]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1999
|Specktakel ''&lt;small&gt;(mat [[René Pütz]], [[Marc Faber]], [[Rich Browers]], [[Trei Sei]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|2014
|Raschte Kanns de Dono
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2021
|Déi Nächst Vakanz Kënnt Bestëmmt
|}
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Singelen an EPen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1969
|Klara, Mach Auf
Pretty Belinda (Ich Sitze Im Schlauchboot)
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|1970
|Mademoiselle Ninette versteckt ihr Geld im Bett
Überall, irgendwann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|Das Arme Mädchen Von Seite 1
La-La-L'amour
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |1971
|Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
Sweet Mary Ann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|Ukelele
Sing A Song
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1972
|Popcorn Essen Ist Gesund
Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1975
|Gratuliere Madame
...Und Er Spielte Seine Lieder
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1981
|Natascha
Schwabbelrock
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|De Moukeking
Et Sin Déng Grouss Onschëlleg Aen
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|1996
|[[Bella Bulla]]
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2000
|Zirtakiki Dänz
|}

== Documentaire ==
2015 koum en Dokumentarfilm vum [[Andy Bausch]] iwwer de Fausti eraus: ''[[Faustino One Man Show]]''.

== Gielercher ==
* {{OMGLCH|(Promotioun 2008)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x9hmjc2w35/pages/34/articles/DIVL2256?search=faustino|Titel=Remise de médailles Au Musée national d’histoire et d’art|Gekuckt=2026-07-08|Datum=2008-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 34|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

==Kuckt och==
*[[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]

==Um Spaweck==
{{commons|Faustino Cima|{{PAGENAME}}}}
* Georges Urwald: ''[https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/a-la-loupe/2026/de-fausti.html De Fausti: D’Liewen hannert dem Numm.]'' bnl.public.lu, 01.09.2026.
* Vesna Androvic, ''Stimmungskanone der Nation, Fausti feiert heute seinen 80. Gebuertstag, blickt auf 68 jahre Musik zurück und sinniertüber den letzten Vorhang'', [[Luxemburger Wort]], 24. Juli 2020, S. 20 // [https://www.wort.lu/de/kultur/spasskanone-der-nation-fausti-wird-80-5f11b888da2cc1784e361d90 Spaßkanone der Nation: Fausti wird 80], op wort.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1553979.html Alles Guddes! De Fausti kritt 80 Joer], op rtl.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.100komma7.lu/article/kultur/de-fausti &quot;De Fausti.&quot;] Interview op 100komma7.lu, 9. Juni 2019.

{{Referenzen}}

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entertainer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Batteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>qsamit1ux9wo2him65ocpgcn9zgd4e5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708955</id>
      <parentid>2708954</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>....</comment>
      <origin>2708955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9089" sha1="9zwtbkj9k3c4y8ob59t4iz9s4vmg7nl" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Faustino Cima''', besser bekannt als '''Fausti''', gebuer de [[24. Juli]] [[1940]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[20. Februar]] [[2021]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1675619.html|Titel=Museker an Entertainer: De Fausti ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen|Gekuckt=20.02.2021|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Musek]]er an [[Entertainer]]. Hien huet zanter den 1950er Jore Musek gespillt, an an den 1960er an 1970er déi éischt  Placken opgeholl. Vun den 1980er bis an d'2010er Joren eran hat hien zu Lëtzebuerg eng grouss Popularitéit wéinst sengen Optrëtter op (Fues-)Baler a soss Fester, wou hie mat senge wäit bekannte Lidder an senger Performance fir gutt Stëmmung gesuergt huet.


==Liewen a Karriär==
De &quot;Fausti&quot; huet schonn als Kand [[Solfège]], [[Gei]] a [[Klarinett]] geléiert, am Alter vun 12 Joer koum nach d'[[Harmonika]], [[Gittar]] a [[Drumset|Batterie]] mat derbäi. Scho mat 15 Joer gouf e Beruffsmuseker an en ass mat dem [[Tango (Danz)|Tango]]-Spezialist [[Rico Tuxillo]] zu [[Lugano]] opgetrueden. 

Vun do u gouf hie vun den deemolege populären Orchestercheffe wéi dem [[Jempi Faust]] an dem [[Jean Roderes]] als Sänger oder [[Batterie (Instrument)|Batteur]] engagéiert. Zäitweileg war hien och bei de [[Luxembourg Singers]].

Du koumen 12 onroueg Joren. Den Allround-Artist Fausti ass &quot;getourt&quot;. An der [[Schwäiz]], [[Belsch]], an [[Däitschland]], [[Holland]] an zu Lëtzebuerg, dovu véier Joer mat enger eegener Band.

Wéi den [[Udo Jürgens]] [[1966]] beim [[Eurovision Song Contest 1966|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] mat ''Merci Chérie'' déi éischt Plaz gemaach huet, huet de Fausti am grousse Begleetorchester op der Batterie ramouert.

An Däitschland hat de Fausti 1969 säin éischte Succès: seng däitschsproocheg [[Parodie]] vum [[Chris Andrews]] sengem Hit ''Pretty Belinda'' huet sech ronn 55.000 Mol verkaaft&lt;ref&gt;[[Le Quotidien]]: [http://www.lequotidien.lu/culture/26583.html &quot;''Fausti, l'amuseur public numéro 1''&quot;] 25. August 2011; gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;.

Dat war seng éischt Plack. [[1973]] huet en eng weider däitschsproocheg Single erausbruecht, bei där d'B-Säit ''Ich bin 'ne kleine Maus'' bal méi Succès hat wéi d'A-Säit, eng Parodie op den [[Hot Butter]] hiert Stéck ''Popcorn''.

Seng éischt Plack op [[Lëtzebuergesch]] koum eréischt [[1983]] eraus, et war ''Fuesparty mam Fausti''. Domat war och fir dem [[Jang Linster]] seng Plackeproduktioun eng Erfollegstory agelaut ginn. Si produzéieren zesumme weider Placken ewéi ''Juxparty mam Fausti'' oder ''‘t ass Kiirmes am Duerf''&lt;ref name=urwald&gt;G. Urwald 2026, an de Spaweck-Linken.&lt;/ref&gt;.

An den 1990er Joren huet de Fausti an de Linster-Studios seng warscheinlech bekanntste Lidder opgeholl, däre hiert 'Markenzeechen' zum Deel duebeldeiteg Texter a Wuertspillereie waren, an déi reegelrecht Hitten zu Lëtzebuerg goufen, dorënner ''Zwou Bulle Mocca, On se Biitsch, Moss am Bic, Copacabana'' oder ''Chachacha am Pyjama''&lt;ref name=urwald/&gt;.

Desweidere huet hie mam Jang Linster CDen a Kassetten op Lëtzebuergesch opgeholl mat Musek fir Kanner, wéi '' Maus Ketti &amp; Kompanie'' oder ''De Kréckel Néckel''.

Am Februar 2012 huet hien op d'Initiativ vun [[Eldoradio]] mat der Joëlle Gelhausen vun [[Angel at My Table]], dem Ben Thommes vun [[Inborn]], dem [[Pit Romersa]] vun [[Eternal Tango]] an dem Jeff Poggi an dem René Macri vun [[De Läb]] d'Grupp Kowadiz forméiert.&lt;ref&gt;[[Eldoradio|eldoradio.lu]]: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//29986.html &quot;''Kowadiz - Déi nei Supergroup zu Lëtzebuerg''&quot; ] (7. Juni 2012; gekuckt den 2. Juli 2012)&lt;/ref&gt; Hiert d'Lidd ''Wou gees de?'' huet et bis op déi éischt Plaz an den [[iTunes]] Charts Lëtzebuerg bruecht.&lt;ref&gt;eldoradio.lu: [http://radio.eldo.lu/aktiounen/kowadiz//30157.html &quot;''Kowadiz: nach ëmmer No 1 an den iTunes Charts!''&quot;] 12. Juni 2012, gekuckt den 2. Juli 2012.&lt;/ref&gt;

Am Januar 2014 koum säin neien Album ''Raschte kanns de dono'' eraus.

De Fausti gouf de 25. Februar 2021 zu [[Biissen]] am [[Geich-Bëschkierfecht]] ënnert dem Bam N° 5 bei senger Fra a Frënn bäigesat&lt;ref&gt;Doudesannonce ''Merci Fausti'', Luxemburger Wort, 27. Februar 2021, S. 87.&lt;/ref&gt;.

==Bekannt Lidder (Auswiel)==
{{Div col|cols=3}}
* ''Hätt ech gutt en Hummer''
* ''Moss am Bic''
* ''On se Biitsch''
* ''Petz mir sin um Netz''
* ''Zirtakiki Dänz''
* ''Gigi l'amoroso''
* ''Mademoiselle Ninette''
* ''Das arme Mädchen von Seite 1''
* ''Zwou Bulle Mokka''
{{Div col end}}

== Discographie ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Offiziell Alben&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.discogs.com/artist/1254759-Fausti|Titel=Fausti|Gekuckt=05.09.2022|Wierk=Discogs|Sprooch=en}}&lt;/ref&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1982
|Fuesparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|Juxparty Mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|style=&quot;text-align:center&quot;|1986
|'T as Kiirmes Am Duerf
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1987
|Maus Ketti &amp; Kompanie ''&lt;small&gt;(mat [[Susy Lentz]], [[Marion Welter]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|style=&quot;text-align:center&quot;|1988
|De Kréckel Néckel ''&lt;small&gt;(mat [[Jang Linster]], [[Ab van Goor]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1993
|Ënnerwee ''&lt;small&gt;(mat [[Dicksy-Lentz Bänd]], [[Maria Castellano]], [[Änder Hirtt]], Ab van Goor)&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1995
|Fiesta mam Fausti
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1998
|Kannermusek ''&lt;small&gt;(mat [[Cécile Hemmen]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1999
|Specktakel ''&lt;small&gt;(mat [[René Pütz]], [[Marc Faber]], [[Rich Browers]], [[Trei Sei]])&lt;/small&gt;''
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|2014
|Raschte Kanns de Dono
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2021
|Déi Nächst Vakanz Kënnt Bestëmmt
|}
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Singelen an EPen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
!Nr.
!Joer
!Titel
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|1
|style=&quot;text-align:center&quot;|1969
|Klara, Mach Auf
Pretty Belinda (Ich Sitze Im Schlauchboot)
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|1970
|Mademoiselle Ninette versteckt ihr Geld im Bett
Überall, irgendwann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|3
|Das Arme Mädchen Von Seite 1
La-La-L'amour
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|4
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |1971
|Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
Sweet Mary Ann
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|5
|Ukelele
Sing A Song
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6
|style=&quot;text-align:center&quot;|1972
|Popcorn Essen Ist Gesund
Schalalaleila, Ich Bin Ne Kleine Maus
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|7
|style=&quot;text-align:center&quot;|1975
|Gratuliere Madame
...Und Er Spielte Seine Lieder
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|8
|style=&quot;text-align:center&quot;|1981
|Natascha
Schwabbelrock
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1984
|De Moukeking
Et Sin Déng Grouss Onschëlleg Aen
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|10
|style=&quot;text-align:center&quot;|1996
|[[Bella Bulla]]
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|11
|style=&quot;text-align:center&quot;|2000
|Zirtakiki Dänz
|}

== Documentaire ==
2015 koum en Dokumentarfilm vum [[Andy Bausch]] iwwer de Fausti eraus: ''[[Faustino One Man Show]]''.

== Gielercher ==
* {{OMGLCH|(Promotioun 2008)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x9hmjc2w35/pages/34/articles/DIVL2256?search=faustino|Titel=Remise de médailles Au Musée national d’histoire et d’art|Gekuckt=2026-07-08|Datum=2008-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 34|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

==Kuckt och==
*[[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]

==Um Spaweck==
{{commons|Faustino Cima|{{PAGENAME}}}}
* Georges Urwald: ''[https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/a-la-loupe/2026/de-fausti.html De Fausti: D’Liewen hannert dem Numm.]'' bnl.public.lu, 01.09.2026.
* Vesna Androvic, ''Stimmungskanone der Nation, Fausti feiert heute seinen 80. Gebuertstag, blickt auf 68 jahre Musik zurück und sinniertüber den letzten Vorhang'', [[Luxemburger Wort]], 24. Juli 2020, S. 20 // [https://www.wort.lu/de/kultur/spasskanone-der-nation-fausti-wird-80-5f11b888da2cc1784e361d90 Spaßkanone der Nation: Fausti wird 80], op wort.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1553979.html Alles Guddes! De Fausti kritt 80 Joer], op rtl.lu, 24. Juli 2020.
* [https://www.100komma7.lu/article/kultur/de-fausti &quot;De Fausti.&quot;] Interview op 100komma7.lu, 9. Juni 2019.

{{Referenzen}}

{{Autoritéitskontroll}}

[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entertainer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Batteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]</text>
      <sha1>9zwtbkj9k3c4y8ob59t4iz9s4vmg7nl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schabloun:Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10662</id>
    <revision>
      <id>2708903</id>
      <parentid>2705770</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>update</comment>
      <origin>2708903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2673" sha1="nmbu7wy9lcmmadn6skqcibx6xipi4zr" xml:space="preserve">&lt;!-- D e e n   N e i s t e  v i r,  wgl.
Kopéiert déi, déi ënnen &quot;erausrutschen&quot;, an d'Archiv! 
Leschten Update 21.09.2026. --&gt;
[[Svenska Handelsbanken]] • [[Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg]] • [[Guy Marson]] • [[Jules Bleser]] • [[Commission royale grand-ducale d'instruction]] • ''[[Luxemburger Schulbote]]'' • [[Tour de Luxembourg 2026]] • [[Charles Even (1783)]] • 
[[Black Wolves MC]] • [[Déngschtgrade vun der Police grand-ducale]] • [[Jean-Pierre Gratia]] • [[Op der Spatz]] • [[Bréck vu Biwels]] • [[Nationalstrooss 36]] • [[Nationalstrooss 36A]] • 
[[Foussgängerbréck Méischdref-Metzdorf]] • [[AVL-Linn 37]] • [[Theinshaff (Miedernach)]] • [[Malou Thill]] • [[Schnellstrooss B40 (Lëtzebuerg)]] • [[Grenz tëscht Frankräich a Lëtzebuerg]] • [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)]] • [[Wope vun der Stad Lëtzebuerg]] • [[Grenz tëscht Däitschland a Lëtzebuerg]] • [[Rue Glesener]] • [[Big Music Band 2001 OGBL]] • [[Mouschbierg]] • [[Manertchen]] • [[Wuelesser Déckt]] • [[Tomm (Baastenduerf)]] • [[Tomm (Furen)]] • [[Siwemuergen]] • [[Sirdallschlass]] • [[Sirdall (Biwer)]] • [[Kuelebierg (Schraasseg)]] • [[Schmuelen]] • [[Schmëttewier (Déiljen)]] • [[Schéiferei (Schëndels)]] • [[Scheedheck]] • [[Schäferrieder]] • [[Poschend]] • [[Pafebruch]] • [[Ana Correia da Veiga]] • [[Ousterbuer (Nojem)]] • [[Nidderwämper Halt]] • [[Payconiq]] • [[Munnerëffer Strooss (Peppeng)]] • [[Mënsbecher Schlass]] • [[Méchelsbierg]] • [[Marxeknupp]] • [[Kadastergemeng (Lëtzebuerg)]] • [[Les Rochers (Manternach)]] • [[Legay]] • [[BfG Luxemburg]] • [[Banque Continentale du Luxembourg]] • [[Leemkaul]] • [[Leedebaach]] • [[Kohn (Miedernach)]] • [[ Kléngelbuer]] • [[Kléck (Dikrech)]] • [[Kiemerchen]] • [[Kéngert]] • [[Kempchen]] • [[Kéimicht]] • [[Kalchesbréck]] • [[Juegdschlass (Käerch)]] • [[Juckefeld]] • [[Hossebierg]] • [[Hosbich]] • [[Hermeswiss]] • [[Hellgewiss]] • [[Haarderbaach (Lieu-dit)]] • [[Grondhaff-Schlass]] • [[Gëlt]] • [[Fuussbann]] • [[Fënz]] • [[Féischterbierg]] • [[Colmer Halt]] • [[Closbierg]] • [[Bommelscheier]] • [[Bomecht]] • [[Bloebierg]] • [[Birendall]] • [[Bamerdall]] • [[Aleft]] • [[Kelleschhaff]] • [[Buchholzer Haff]] • [[Jean Hansen (Deputéierten)]] • [[Kënsecker Haff]] • [[Weyderter Haff]] • [[Wealerhaff ]]  •                          ...

{{small|[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026|'''Archiv''']]}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]] [[fr:Projet:Luxembourg/Articles récents]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nmbu7wy9lcmmadn6skqcibx6xipi4zr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fluchhafe Lëtzebuerg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11987</id>
    <revision>
      <id>2708843</id>
      <parentid>2708808</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T13:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tanklager */ 1 Saz</comment>
      <origin>2708843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37713" sha1="126b0zq4hp01lk1j5i0tjiejvo8j4sg" xml:space="preserve">{{Infobox Fluchhafen
|Bild = Luxembourg, aérogare Findel lb (101).jpg
|Bildbeschreiwung = D'Aerogare am Abrëll 2022
|Terminalen       = 2
|Fracht           = 825,571,4 t ''{{small|(2024)}}''
|Fluchbeweegungen = 75.365 ''{{small|(2024)}}''
|Positiounskaart =
&lt;mapframe latitude=&quot;49.62334&quot; longitude=&quot;6.20440&quot; lang=&quot;lb&quot; zoom=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;260&quot; height=&quot;300&quot; text=&quot;Lag vum {{PAGENAME}}&gt;
{
  &quot;type&quot;: &quot;FeatureCollection&quot;, 
  &quot;features&quot;: [
    { &quot;type&quot;: &quot;Feature&quot;,
      &quot;properties&quot;: {&quot;marker-symbol&quot;: &quot;airport&quot;, &quot;marker-color&quot;: &quot;44CCFF&quot;},
      &quot;geometry&quot;: {
        &quot;type&quot;: &quot;Point&quot;,
        &quot;coordinates&quot;: [
          6.20440,
          49.62334    ]
                  }
    }
              ]
}
&lt;/mapframe&gt;
}} 
{| {{prettytable-R}} 
| [[Fichier:363d Tactical Reconnaissance Group P-51D 44-13816.jpg|thumb|center|En amerikaneschen [[P-51 Mustang|F-6C Mustang]] am Oktober 1944 um &quot;Sandweiler Airfield&quot;.]]
[[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0865395.jpg|thumb|center|Embraer 145 vun der Luxair virum Terminal B]]
[[Fichier:Luxembourg-Findel International Airport.jpg|thumb|center|D'Pist vum Fluchhafe Lëtzebuerg (1991)]]
[[Fichier:Luxembourg city with airport openstreetmap 01.png|thumb|center|Lag vum Fluchhafen ëstlech vun der Stad Lëtzebuerg.]]
[[Fichier:Findel airport Luxembourg openstreetmap 01.png|thumb|center|Kaart vum Fluchhafe Lëtzebuerg.]]
[[Fichier:Aeroport Findel Luxembourg terminal B 01.jpg|thumb|center|Den Terminal B vun der Pist aus gesinn.]]
[[Fichier:Aérogare-checkin-schalteren--w.jpg|thumb|center|Checkin an der neier Aerogare (Terminal A)]]
[[Fichier:LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1352051882.jpg|thumb|center|Terminal A]]
[[Fichier:Findel Hall des départs.jpg|thumb|center|Den Agangsberäich vum Terminal A]]
|}
De '''Fluchhafe Lëtzebuerg''' ([[International Air Transport Association|IATA]]: '''LUX''', [[International Civil Aviation Organization|ICAO]]: '''ELLX'''), offiziell '''Aéroport de Luxembourg''', läit um [[Findel]] ronn 7&amp;nbsp;km&lt;ref&gt;Distanz vum Stadhaus bis bei d'Aerogare a Loftlinn gerechent&lt;/ref&gt; nordëstlech vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], um Territoire vun de Gemenge [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]. De Begrëff '''Findel''' gëtt dann och dacks als [[Metonymie]] fir de Fluchhafe gebraucht.

== Geschicht ==
&lt;!--Misst nach ausgebaut ginn… Et feelen ë&amp;nbsp;a. nach Informatiounen iwwer déi al Aerogare(n) beim Gréiwelscheierhaff--&gt;
[[1939]] gouf ugefaangen, den Terrain ze planéieren. Et war eng Graspist déi 1 Kilometer laang war a 40 m breet. Se hat och eng liicht aner Orientéierung wéi haut an zwar 07/25 (haut 6/24). Kuerz nom Krich gouf et zwou Pisten, eng Graspist vu 650 × 80 m a südlech dervun eng fest Pist vun 1160 × 40 m&lt;ref&gt;{{Citation |URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html |Titel=Artikel bei Virgule, |Gekuckt=2026-06-25 |archivedate=2025-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250803085202/https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html }}&lt;/ref&gt;.  

Am [[Zweete Weltkrich]] hat d'[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Jagdgeschwader 53'' an d'''Jagdgeschwader 52'' mat Juegdfligere vum Typ [[Messerschmitt Bf 109]] do stationéiert. Doriwwer eraus goufen d'Plaz an den Hangar vum ''Nationalsozialistischen Fliegerkorps (NSFK)'' benotzt fir eng paramilitäresch Seegelschoul ze bedreiwen. Enn 1944 wéi d'Alliéiert d'Fluchfeld ënner der Bezeechnung ''[[Advanced Landing Ground]] A-97''  benotzt hunn, ass den Hangar verbrannt. Et waren haaptsächlech [[North American P-51 Mustang|P-51 Mustang]] a [[Lockheed P-38 Lightning|P-38 Lightning]] vum [[363rd Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance Group|363d Tactical Reconnaissance Group]] do stationéiert. D'[[United States Air Force|US Air Force]] huet den Terrain vum 18. September 1944 bis de 15 August 1945 benotzt. An där Zäit gouf et zwee Accidenter, den éischten den 28. Dezember 1944 bei engem Feelstart vun enger [[Douglas C-47 Skytrain|Douglas C-53 Skytrooper]]&lt;ref&gt;https://aviation-safety.net/wikibase/338944 Fiche op aviation-safety.net]&lt;/ref&gt; an den zweete bei der Noutlandung vun enger [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17G Flying Fortress]] ''Buzz Blonde 427BS'', den 10 Januar 1945, déi do eng Bauchlandung gemaach hat. 

Den 21. Juli [[1946]] gouf de Fluchhafe mat engem Fluch vun der [[SABENA]] vu Bréissel op Lëtzebuerg offiziell ageweit a vun do u gouf et zweemol an der Woch esou e Fluch.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/gh0922/pages/3/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen Die Einweihung des Flughafens Luxemburg Sonntag, den 21. Juli 1946] Obermosel-Zeitung vum 20. Juli 1946, S.3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/32z6b6/pages/4/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg Die Grundsteinlegung des Aero-Bahnhofs Luxemburg] Obermosel-Zeitung vum 23. Juli 1946, S.4&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/m656x4d70d/pages/3/articles/DIVL15?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg UM EINEN FLUGPLATZ - ZUR EINWEIHUNG UNSERES FLUGHAFENS AUF DEM FINDEL] Revue Nr. 15 (01.08.1946), S.307&lt;/ref&gt;.

[[1955]] gouf d'Landepist vun 2.000 op 2.830 Meter verlängert, [[1975]] gouf se nach eng Kéier méi laang gemaach. Haut ass d'Bunn fir ze lande 4 Kilometer laang.

1975 gouf eng nei Aerogare a Betrib geholl, an [[1993]] gouf en neien, 35 Meter héije Kontrolltuerm opgeriicht.

[[2003]] gouf mat Aarbechte fir eng nei Aerogare, mat ë.&amp;nbsp;a. engem Uschloss un d'[[Eisebunn|Schinnennetz]], ugefaangen. Déi geplangt ënnerierdesch Zuchgare war geduecht fir am Kader vum Projet Zuch-Tram, deen den deemolegen Transportminister [[Henri Grethen]] duerchgeboxt hat, de Fluchhafe mat der Stater Gare ze verbannen a fir datt den [[TGV]] vu Paräis iwwer d'Gare Lëtzebuerg bis op de Findel fuere kéint. De Projet gouf no de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwale vun 2004]] vum neien Transportminister Lucien Lux ënnerstëtzt an d'Aarbechten hunn 2008 ugefaangen. No de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Wale vun 2009]] ass de Projet dunn awer vum neien Transportminister [[Claude Wiseler]] gestoppt ginn, well d'Käschte vun 1,5 Milliarden Euro vum Projet &quot;Zuch-Tram&quot; ze héich waren. De Réibau war scho bal ganz fäerdeg an d'Entrée vum Tunnel gouf zougeschott. D'Gare bleift verlooss an et gëtt no alle méigleche Léisunge gesicht, fir eng nei Affektatioun vun der Zuchgare ze fannen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2189245.html|Titel=D'Zuchgare ënner der Aerogare: Feelinvestitioun oder Kasperltheater?|Gekuckt=24.08.2024|Datum=24.04.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

Déi aktuell Aerogare besteet aus zwéin Terminalen:
* Terminal A: den Haaptterminal vun der Aerogare gouf de [[25. Abrëll]] [[2008]] ageweit an den [[21. Mee]] [[2008]] a Betrib geholl.
* Terminal B: ass als Annex vun der deemoleger Aerogare gebaut ginn an de 26. Mee 2004 a Betrib gaangen. Nom Check-in an der Haaptaerogare hunn d'Clientë vu méi klenge Linnefligeren (bis zu 50 Passagéier) deen Terminal fir den Transfert bei hire Fliger benotzt. Den Terminal B war vum Terminal A duerch déi al Aerogare getrennt a war dofir sou laang zou, wéi déi net ofgerappt war. Déi al Aerogare vun 1975 gouf an de Joren 2010 - 2011 ofgerappt&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305075345/http://www.wort.lu/de/lokales/countdown-fuer-das-alte-terminal-4f61d6eee4b0860580aafab6 Countdown für das alte Terminal] op wort.lu den 1. Juni 2010&lt;/ref&gt;. Nodeems eng Zäit laang vun enger Passerell tëscht dem Terminal A a B rieds war, déi déi zwee Gebaier verbanne sollt&lt;ref&gt;[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=21&amp;navsel=21&amp;navparent=15&amp;navlevel=&amp;level1=15&amp;level2=21&amp;level3=&amp;level4=&amp;co_group_id=22&amp;lang=fr&amp;fidlanguage=2&amp;idusergroup=2%20lux-Airport lux-Airport] Terminal B&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131218100834/http://www.wort.lu/de/view/findel-vorerst-kein-start-am-terminal-b-529dfb83e4b0a66dbd89aacb Findel: Vorerst kein Start am Terminal B], wort.lu 3. Dezember 2013.&lt;/ref&gt;, huet den Infrastrukturminister [[François Bausch]] am Oktober 2014 ugekënnegt, datt &quot;schëtzeg&quot;&lt;ref&gt;&quot;schëtzeg&quot;: Lo gëtt et dann och méi Detailer iwwer dëse Projet, deen dem Direkter vum Fluchhafen, dem Johan Vanneste, no spéitstens Ufank 2019 fäerdeg soll sinn. [http://www.rtl.lu/letzebuerg/582577.html Scho 6 Joer laang ausser Betrib], rtl.lu, 12. November 2014&lt;/ref&gt; en Tëschegebai gebaut soll ginn, an deem och zousätzlech Restauratiounsbetriber a Butteker ënnerkomme kéinten&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/letzebuerg/577346.html &quot;Infrastrukturminister Bausch: Nordstrooss geet am September 2015 op.&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 24.10.2014, 07:13:26.&lt;/ref&gt;.
Donieft gëtt et nach den Terminal GAT (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale''; d'Inauguratioun vun dësem Terminal GAT war den 1. Februar 2008&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.gouvernement.lu/salle_presse/actualite/2008/02-fevrier/01-lux-gat/index.html gouvernement.lu] Inauguration du terminal d'aviation générale&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=53&amp;navsel=53&amp;navparent=6&amp;navlevel=&amp;level1=6&amp;level2=53&amp;level3=&amp;level4=&amp;co_group_id=49&amp;lang=fr&amp;fidlanguage=2&amp;idusergroup=2 lux-Airport] GAT&lt;/ref&gt;

== Exploitatioun ==
D'Bedreiwergesellschafte vum Fluchhafe Lëtzebuerg-Findel sinn d'[[Luxairport]], eng [[Société anonyme]], déi 2001 gegrënnt gouf, an zu 100 % dem Lëtzebuerger Staat gehéiert, an d'[[Administration de la navigation aérienne]] (ANA), déi dem [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics]] kuerz MMTP ënnerstallt ass, an déi aus der fréierer Administration de l'aéroport entstanen ass.

{{Méi Info 1|Administration de la navigation aérienne}}

D'Luxairport exploitéiert haaptsächlech d'Terminalen A a B, de GAT (''General Aviation Terminal)'' an den ale Cargozenter. Se këmmert sech och ëm den Entretien vun de Clôturen an de [[Schibedier|Schibe]]- an [[Dréidier]]en an ëm d'Zougangskontrollen op de Site.

Um a ronderëm de Findel, schaffe fir de Fluchhafen direkt an indirekt eng ronn 6000 Leit. Am grousse Ganze sinn awer eng gutt 20.000 Aarbechtsplazen ofhängeg vun de Fluchhafenaktivitéiten um Findel. Dofir zielt dëse Wirtschaftspilier 2014 mat senge 4,88 % vum PIB, zu engem wichtege Facteur vun der Ekonomie am Grand-Duché.

Den internationale Fluchhafe vu Lëtzebuerg ass d'Heemechtsbase vun der [[Luxair]], der [[Cargolux]], der [[Luxembourg Air Rescue]] an der [[Luxaviation]].

Am Passagéierberäich, gouf de Fluchhafe wärend der Summerzäit 2014, vun 22 Fluchgesellschaften ugeflunn. Domat gouf et an der Haaptsaison, net manner wéi 84 Reesdestinatiounen iwwer 24 Länner verdeelt. Wat d'Wanterzäit 2014/15 dogéint betrëfft, gëtt et just 10 Fluchgesellschaften. Dowéinst gëtt et tëscht dem 25. Oktober am 30. Mäerz, nëmmen 41 direkt Destinatiounen a 16 verschidde Länner.

Am Joer 2024 si 15 Gesellschafte reegelméisseg vum Findel aus op ronn 110 verschidden Destinatioune geflunn. Luxair a LuxairTours bidde 87 Destinatiounen an 32 Länner un&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

2024 war dat Joer mat bis dohin deene meeschte Passagéier: Iwwer 5 Millioune Reesender sinn dat Joer um Findel ukomm oder fortgeflunn.

=== Passagéierzuelen ===
D'Passagéierzuelen a Milliounen:&lt;ref&gt;Melanie Ptok: [https://www.wort.lu/wirtschaft/ist-der-luxemburger-flughafen-zu-klein/15710010.html &quot;Ist der Luxemburger Flughafen zu klein?&quot;] wort.lu, 16.07.2024; Quell vun de Passagéierzuelen: Luxairoprt.&lt;/ref&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar    value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:690 height:300
PlotArea = left:30 bottom:20 top:20 right:30
Period = from:0 till:6
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify

BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:2000 text:2000
 bar:2001 text:
 bar:2002 text:2002
 bar:2003 text:
 bar:2004 text:2004
 bar:2005 text:
 bar:2006 text:2006
 bar:2007 text:
 bar:2008 text:2008
 bar:2009 text:
 bar:2010 text:2010
 bar:2011 text:
 bar:2012 text:2012
 bar:2013 text:
 bar:2014 text:2014
 bar:2015 text:
 bar:2016 text:2016
 bar:2017 text:
 bar:2018 text:2018
 bar:2019 text:
 bar:2020 text:2020
 bar:2021 text:
 bar:2022 text:2022
 bar:2023 text:
 bar:2024 text:2024
PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:2000 from:0 till:1.7
 bar:2001 from:0 till:1.6
 bar:2002 from:0 till:1.5
 bar:2003 from:0 till:1.5
 bar:2004 from:0 till:1.5
 bar:2005 from:0 till:1.6
 bar:2006 from:0 till:1.6
 bar:2007 from:0 till:1.6
 bar:2008 from:0 till:1.7
 bar:2009 from:0 till:1.6
 bar:2010 from:0 till:1.6
 bar:2011 from:0 till:1.8
 bar:2012 from:0 till:1.9
 bar:2013 from:0 till:2.2
 bar:2014 from:0 till:2.5
 bar:2015 from:0 till:2.7
 bar:2016 from:0 till:3.0
 bar:2017 from:0 till:3.6
 bar:2018 from:0 till:4.0
 bar:2019 from:0 till:4.4
 bar:2020 from:0 till:1.4
 bar:2021 from:0 till:2.0
 bar:2022 from:0 till:4.1
 bar:2023 from:0 till:4.8
 bar:2024 from:0 till:5.0
PlotData=
 bar:2000 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5)
 bar:2001 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2002 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2003 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2004 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2005 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2006 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2007 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2008 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5)
 bar:2009 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2010 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2011 at: 1.8 fontsize:S text:1,8 shift:(-7,2.5)
 bar:2012 at: 1.9 fontsize:S text:1,9 shift:(-7,2.5)
 bar:2013 at: 2.2 fontsize:S text:2,2 shift:(-7,2.5)
 bar:2014 at: 2.5 fontsize:S text:2,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2015 at: 2.7 fontsize:S text:2,7 shift:(-7,2.5)
 bar:2016 at: 3.0 fontsize:S text:3,0 shift:(-7,2.5)
 bar:2017 at: 3.6 fontsize:S text:3,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2018 at: 4.0 fontsize:S text:4,0 shift:(-7,2.5)
 bar:2019 at: 4.4 fontsize:S text:4,4 shift:(-7,2.5)
 bar:2020 at: 1.4 fontsize:S text:1,4 shift:(-7,2.5)
 bar:2021 at: 2.0 fontsize:S text:2,0 shift:(-7,2.5)
 bar:2022 at: 4.1 fontsize:S text:4,1 shift:(-7,2.5)
 bar:2023 at: 4.8 fontsize:S text:4,8 shift:(-7,2.5)
 bar:2024 at: 5.0 fontsize:S text:5,0 shift:(-7,2.5)
&lt;/timeline&gt;

== Infrastruktur ==

=== Terminalen ===
D'Haaptpassagéierinfrastruktur besteet aus zwou Aerogaren, mat enger Capacitéit vun am Ganzen 3,6 Millioune Passagéier am Joer.

* Den '''Terminal A''' mat enger Bruttofläch vun 43.400 &amp;nbsp;m², a mat enger 5000&amp;nbsp;m² grousser Glasfassad ass d'Haaptgebai. Dobäi kënnt, datt d'Aerogare mat 26 Offäerdegungsguichete wéi och mat 18 Passagéierausgäng ekipéiert ass. Op den zwou Säite vum Offäerdegungsberäich ass e Sécherheetsberäich.
* Beim '''Terminal B''' gëtt et weeder en eegenen Offäerdegungsberäich, nach een onofhängegen Arrivéesberäich. De Sécherheetsberäich ënnerläit och der Infrastruktur vum Terminal A. An dëser 156 Meter laanger Annex sinn 10 Passagéierausgäng, déi op zwou Säite vum 14 Meter breede Gebai opgedeelt sinn.
* Donieft gëtt et nach den '''Terminal GAT''' (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale'', also net vu Linneflich, mä vu Privat- oder Firmefligeren. Dësen Terminal leit ofgeleeë vun deenen zwéin aneren am Frachtzentrum vum Fluchhafen. De GAT ass an enger Rekordzäit vun eppes iwwer sechs Méint decidéiert, geplangt a fäerdeg gebaut ginn. D'Inauguratioun war den 1. Februar 2008&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;-
Zousätzlech gëtt et och nach en Terminal fir Privatjetten. Dësen Terminal funktionéiert autonom, an ass domat ganz vun den anere Passagéieraktivitéite vum Findel ofgetrennt.

=== Parking an ëffentlechen Transport ===
Fir d'Cliente vum Luxairport sti verschidde Parkingen &lt;!--mat am Ganzen ronn 7.600 Parkplazen | keng aktuell Zuel fonnt--&gt;zur Verfügung:

* ënnerierdescht Parkhaus („Indoor“ Parking A a B): 4.080 Plazen op véier Stäck verdeelt
* baussenzege Parking („Kiss &amp; Fly“ Parking C): Kuerzzäit-Parkplaz direkt virun der Aerogare 
* baussenzege Parking „Open Air“ (Parking F, G a K): fir eng Parkzäit vu méi wéi 24 Stonnen
* baussenzege Parking „Holiday“ (Parking E): fir eng Parkzäit vu méi wéi 4 Deeg
* baussenzege Parking „Economy“ (Parking M an L&lt;ref&gt;De [https://www.lux-airport.lu/fr/capacite-de-stationnement-supplementaire-a-laeroport-de-luxembourg-avec-plus-de-650-places/ Parking L mat 650 Plazen] ass de 16. Juli 2024 opgaangen&lt;/ref&gt;): fir eng Parkzäit vu méi wéi 3 Deeg. Den Transfert vun de Parkingen, déi beim [[Findel Business Center]] leien, bis bei d'Aerogare gëtt mat enger Busnavett organiséiert.

De Fluchhafe gëtt vun den [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] Linne [[AVL-Linn 6|6]], [[AVL-Linn 16|16]] an [[AVL-Linn 29|29]], den [[RGTR]] Linne [[RGTR-Linn 223|223]], [[RGTR-Linn 302|302]], [[RGTR-Linn 361|361]] an [[RGTR-Linn 850|850]] gradewéi vun de [[Citybus (Lëtzebuerg)|Citybus]]-Linne vun Nidderaanwen NA1 an NA2 ugefuer.

D'Tramshalt [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]], vun der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]].

=== Cargozenter ===
Am Frachtberäich huet de Luxair-Cargozenter eng maximal Capacitéit vun 1 Millioun Tonne Wueren am Joer. Enn 2014, hunn eng 13 verschidde representéiert international Cargo-Fluchgesellschaften de Findel ugeflunn. Doriwwer eraus ass en unhand vu sengem Tonnage, als fënneft gréissten Acteur um europäesche Maart klasséiert. Eng zousätzlech nei Aktivitéit am Logistikberäich vum Fluchhafen ass zanter 2014 den [[Luxembourg High Security Hub|High Security Hub]], eng [[Fräihandelszon]] an en ofgeséchert Tëschelager fir Wäertsaachen.

=== Cargolux-Maintenancezenter ===
Am Süde laanscht d'Pist, steet de grousse Cargolux-Maintenancezenter.

=== Fligerpist ===
De Fluchhafe Lëtzebuerg huet eng eenzeg Asphalt-Pist (06/24) vu 4002 × 60 Meter, wat eng vun de längste Pisten a ganz Europa ass. D'[[Instrument Landing System|ILS]]-Frequenz ass 109,9 / 110,7.

==== Renovatioun vun der Pist ====
{{Update}}
&lt;!-- https://www.lux-airport.lu/fr/entreprise/a-propos-de-nous/renovation-de-la-piste-datterrissage/ --&gt;

=== Tanklager ===
Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 Kubikmeter. Si soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn.

{{Méi Info 1|Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg}}

== Frequenzen ==
* [[Luxembourg Tower]] 118,1 (Kontrolltuerm, fir d'CTR vum Buedem bis 2500&amp;nbsp;ft zoustänneg)
* [[Luxembourg Approach]] 118,9 (Radar, fir d'TMA Luxembourg vu 2500&amp;nbsp;ft bis FL165 zoustänneg, am Norde vun der TMA vun 3500&amp;nbsp;ft bis FL145, doriwwer BelgoControl an, iwwer FL245, [[Maastricht UAC]])
* Luxembourg [[Automatic Terminal Information Service|ATIS]] 134,75 (Informatiounen)
* Luxembourg Ground 121,9 (Buedem)
* Luxair Handling/Dispatch 131,625
* Luxair Cargo 131,8
* Cargolux Handling 131,775
* Luxembourg General Aviation Handling 121,85

== Virfäll um Fluchhafen ==
An de fréie Moiesstonne vum 6. Oktober 2000 koum et zu engem vun de spektakuläerste Virfäll an der Lëtzebuerger Kriminalgeschicht. Convoyeure vun der Geldtransportfirma ''Brinks'' waren amgaang, 73 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] (iwwer 1,8 Mio €) an e Fliger vun der [[Crossair]] ze lueden, wéi eng Camionnette iwwer d'Virfeld gerannt koum. Sechs schwéierbewaffnet a camoufléiert Männer sinn aus der Camionnette erausgesprongen an hunn d'Personal forcéiert, sech op de Buedem ze leeën, wärend de Chauffer vum Geldtransporter mat enger [[Panzerfauscht]] a Schach gehale gouf. Ee vun den Täter ass an de Fliger geklommen an huet sechs Geldsäck erausgeholl. Wéi ee vum Personal probéiert huet ze flüchten, gouf hie vun zwéin Täter an d'Bee geschoss.

Wéi den Täter mat der Panzerfauscht sech eng Kéier kuerz vum Geldtransporter ewechgedréint huet, huet de Chauffer vun der Brinks-Camionette Vollgas ginn a probéiert z'entkommen. Direkt hunn d'Täter mat enger [[Kalaschnikow]] op den Auto geschoss, an déi zwéi Geldbuete si blesséiert ginn.

D'Täter sinn doropshi geflücht, mä nëmmen e puer Minutte méi spéit op eng Stroossespär vun der Police getraff. Ouni Virwarnung hunn d'Banditte ronn 36-mol op déi zwéi Poliziste geschoss (een huet e Sträifschoss um Kapp ofkritt, deen zweete gouf vun engem Querschléier am Bauch getraff). No enger kuerzer Flucht goufen d'Täter um [[Scheedhaff]] vun enger Zivillpatrull bewosst an en Accident verwéckelt. Ee vun den Täter konnt sou verhaft ginn, deen aneren ass dervukomm a konnt bis haut nach net gefaasst ginn&lt;ref&gt;Emissioun iwwer d'Iwwerfäll op d'Geldtransporten am Joer 2000 [http://tele.rtl.lu/emissiounen/dna/572472.html DNA: International Bandekriminalitéit], rtl.lu, 5. Oktober 2014&lt;/ref&gt;.

De Kapp vun der Band soll de Marcel Habran, e Caïd aus dem [[Léck]]er &quot;Milieu&quot;, gewiescht sinn, deen allerdéngs bei der Attack net derbäi war&lt;ref&gt;[http://blog.lesoir.be/jour-apres-jour/2009/02/26/marcel-habran-est-un-chef-de-bande-pas-un-meurtrier/ Le Soir: Marcel Habran a été acquitté de sa participation alléguée à l'attaque de l'aéroport de Findel]&lt;/ref&gt;.

== Fluchgesellschaften an hir Destinatioune vum Findel aus ==

=== Passagéierflich ===
Déi Gesellschaften hei drënner fléien vum Findel aus op déi Destinatiounen, déi a Klameren ugi sinn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.lux-airport.lu/fr/vols/destinations-directes-depuis-luxembourg/|Titel=Destinations directes depuis LUX - lux-Airport|Gekuckt=23.08.2024|Datum=22.12.2023|Wierk=www.lux-airport.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;:
* [[Aegean Airlines]] ([[Athen]])
* [[Air Dolomiti]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]])
&lt;!--* [[Alitalia]] (Mailand&lt;sup id=&quot;fn_5_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]&lt;/sup&gt;) | ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--&gt;
&lt;!--* [[Austrian Airlines]] (Wien&lt;sup id=&quot;fn_5_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]&lt;/sup&gt;)| ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--&gt;
* [[British Airways]] ([[London Heathrow Airport|London-Heathrow]])
* [[China Southern Airlines]] ([[Zhengzhou]])
* [[easyJet]] ([[Mailand]], [[Lissabon]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Neapel]])
&lt;!--* [[Flybe]] ([[Manchester]])--&gt;
* [[KLM Cityhopper]] ([[Amsterdam]])
* [[LOT Polish Airlines]] ([[Warschau]])
* [[Deutsche Lufthansa|Lufthansa]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt]])
* [[Luxair]] a [[LuxairTours]]: Kuckt d'Tabell hei drënner
&lt;!--(Agadir, Ajaccio&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Almeria&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Antalya&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Barcelona]], Bastia&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Berlin]], Bilbao&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Boa Vista&lt;sup id=&quot;fn_3_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]&lt;/sup&gt;, [[Bodrum]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Burgas&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Cagliari]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Catania&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Djerba, [[Dubrovnik]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Enfidha-Hammamet, [[Faro]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Figari&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Fuerteventura, [[Genf]], Gran Canaria, Hamburg, Heraklion&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Hurghada, Ibiza&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Ilha do Sal&lt;sup id=&quot;fn_3_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]&lt;/sup&gt;, Jerez de la Frontera&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Kopenhagen, [[Korfu]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Lamezia Terme&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Lanzarote]], Lissabon&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, London City Airport, Madeira&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Madrid]], [[Mailand]], [[Malaga]], [[Malta]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Marrakesch, Marsa Alam, München, Neapel&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Nice]], Kos&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Ouarzazate&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Palermo]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Palma de Mallorca]], [[Paräis]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Rhodos]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Rimini&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Roum]], [[Saarbrécken]], Sharm el Sheikh, Teneriffa, Varna&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Venedeg]]&lt;sup id=&quot;fn_1_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1|1]]&lt;/sup&gt;, [[Wien]])--&gt;
* [[Ryanair]] ([[Barcelona]], [[Berlin]], [[Dublin]], [[Faro]], [[Lissabon]], [[London Stansted Airport|London-Stansted]], [[Luqa]], [[Madrid]], [[Mailand]]-[[Bergamo]], [[Marseille]], [[Palma de Mallorca]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Sevilla]], [[Toulouse]], [[Mailand]])
* [[Smartwings]] ([[Ivalo]], [[Paphos]], [[Tromsø]])
* [[Swiss International Air Lines|Swiss]] ([[Zürich]])
* [[TAP Portugal]] ([[Lissabon]], Porto)
* [[Turkish Airlines]] ([[Istanbul]])
* [[Volotea]] (Nice)
&lt;!--* [[Vueling]] (Barcelona)--&gt;

&lt;!--&lt;cite id=&quot;fn_1&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1 back|* 1]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Flich an der Summervakanz
&lt;cite id=&quot;fn_2&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2 back|* 2]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Flich an der Summersaison
&lt;cite id=&quot;fn_3&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3 back|* 3]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Flich an der Wantersaison
&lt;cite id=&quot;fn_4&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 4 back|* 4]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Charter-Flich vun Enn Juni bis Enn Oktober
&lt;cite id=&quot;fn_5&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5 back|* 5]]:&lt;/cite&gt; Flich am Code-Share, operéiert vu Luxair
&lt;cite id=&quot;fn_6&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 6 back|* 6]]:&lt;/cite&gt; Flich operéiert ënner dem Code AF vun Air France--&gt;
==== Luxair a LuxairTours ====
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Luxair a LuxairTours Flich vum Findel aus&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/fr/destinations|Titel=Voir toutes les destinations {{!}} Luxair|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=www.luxair.lu}}&lt;/ref&gt;&lt;small&gt;(verschidden Destinatiounen nëmmen am Summer oder am Wanter)&lt;/small&gt;
!
!Luxair
!Luxair-Tours
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{BGR}}
|
|[[Burgas]]
|-
|
|[[Varna]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{CPV}}
|[[Praia]]
|[[Boa Vista]]
|-
|[[São Vicente (Cap Vert)|Sao Vicente]]
|[[Sal (Cap Vert)|Sal]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{DEU}}
|[[Berlin]]
|[[Usedom]]
|-
|[[Hamburg]]
|
|-
|[[München]]
|
|-
|[[Sylt]]
|
|-
|[[Usedom]]
|
|-
|{{DNK}}
|[[Kopenhagen]]
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{EGY}}
|
|[[Hurghada]]
|-
|
|[[Luxor]]
|-
|
|[[Marsa Alam]]
|-
|{{AUT}}
|[[Wien]]
|
|-
|{{FIN}}
|
|[[Rovaniemi]] - [[Lappland]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{FRA}}
|[[Bordeaux]]
|[[Biarritz]]
|-
|[[Montpellier]]
|[[Korsika|Corse]]
|-
|[[Nice]]
|
|-
|[[Paräis]]
|
|-
|[[Toulon]]-[[Saint-Tropez]]
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{GRC}}
|
|[[Cos (Griicheland)|Cos]]
|-
|
|[[Korfu]]
|-
|
|[[Kreta]]
|-
|
|[[Rhodos]]
|-
|
|[[Thessaloniki]]
|-
|{{NLD}}
|[[Rotterdam]]
|
|-
|{{IRL}}
|[[Dublin]]
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |{{ITA}}
|[[Bologna]]
|[[Bari]], [[Brindisi]]
|-
|[[Florenz]]
|[[Lamezia Terme]]
|-
|[[Mailand]]
|[[Jesolo|Lido di Jesolo]]
|-
|[[Pescara]]
|[[Neapel]]
|-
|[[Venedeg]]
|[[Rimini]]
|-
|
|[[Sardinien]]
|-
|
|[[Sizilien]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{HRV}}
|
|[[Brac (Kroatien)|Brac]]
|-
|
|[[Dubrovnik]]
|-
|
|[[Zadar]]
|-
|{{MLT}}
|
|[[Malta]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{MAR}}
|
|[[Agadir]]
|-
|
|[[Marrakech]]
|-
|{{MNE}}
|
|[[Tivat]]
|-
|{{NOR}}
|[[Oslo]]
|
|-
|{{POL}}
|[[Kraków|Krakau]]
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{PRT}}
|[[Lissabon]]
|[[Faro]]
|-
|[[Porto (Portugal)|Porto]]
|Küst vu [[Lissabon]]
|-
|
|[[Madeira]] - [[Funchal]]
|-
|{{ROU}}
|[[Bukarest]]
|
|-
|{{CHE}}
|[[Genf]]
|
|-
|{{SWE}}
|[[Stockholm]]
|
|-
|{{SRB}}
|[[Belgrad]]
|
|-
|{{SEN}}
|
|[[Dakar]]
|-
|{{SVN}}
|[[Ljubljana]]
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |{{ESP}}
|[[Barcelona]]
|Costa de [[Almería]]
|-
|[[Madrid]]
|[[Jerez]] - Costa de la Luz
|-
|
|[[Málaga|Malaga]] - Costa del Sol
|-
|
|[[Valencia]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{ESP}}, [[Balearesch Inselen|Balearen]]
|
|[[Ibiza]]
|-
|
|[[Mallorca]]
|-
|
|[[Menorca]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{ESP}}, [[Kanaresch Inselen|Kanaren]]
|
|[[Fuerteventura]]
|-
|
|[[Gran Canaria]]
|-
|
|[[La Palma]]
|-
|
|[[Lanzarote]]
|-
|
|[[Teneriffa]] / [[La Gomera]]
|-
|{{CZE}}
|[[Prag]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{TUN}}
|
|[[Djerba]]
|-
|
|[[Monastir]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{TUR}}
|
|[[Antalya]]
|-
|
|[[Izmir]]
|-
|{{HUN}}
|[[Budapest]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{GBR}}
|[[London]] City
|
|-
|[[Manchester]]
|
|-
|{{ARE}}
|[[Dubai]]
|[[Dubai]]
|}

=== Frachtflich ===
{{Update}}
* [[Atlas Airlines]]
* [[Cargolux]]
* [[China Airlines]]
* [[China Southern Airlines]]
* [[MK Airlines]]
* [[Qatar Airways Cargo]]
* [[Silk Way Airlines]]
* [[Ukraine Air Alliance]]
== Statistiken ==
[[Fichier:Statistiken vum Fluchhafe Findel.png|alternativtext=Diagramm|miniatur|450x450px|Entwécklung vun der Passagéierzuel an dem Frachtopkommes.]]

=== Entwécklung vun 1946 bis haut ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot; style=&quot;text-align: right&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; id=&quot;fn_table_back&quot;
|+Iwwersiicht Passagéier a Wuerentransport
!Joer
!Passagéier
!Wuerentransport (t)
!Mouvementer
|-
|1946
|1.457
|&amp;ndash;
|1.032
|-
|1950
|6.525
|&amp;ndash;
|3.602
|-
|1960
|55.591
|&amp;ndash;
|14.125
|-
|1970
|476.938
|&amp;ndash;
|26.035
|-
|1980
|670.159
|&amp;ndash;
|54.604
|-
|1990
|1.072.264
|142.956
|62.714
|-
|2000
|1.669.484
|499.911
|85.511
|-
|2009
|1.551.315
|625.462
|81.619
|-
|2010
|1.630.165
|735.307
|80.494
|-
|2011
|1.791.231
|656.653
|83.405
|-
|2012
|1.919.694
|614.906
|81.163
|-
|2013
|2.197.331
|673.500
|80.397
|-
|2014
|2.467.864
|708.077
|84.244
|-
|2015
|2.687.086
|737.625
|85.031
|-
|2016
|3.022.912
|804.269&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|86.402&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2017
|3.599.390
|893.589[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|&lt;sup&gt;E&lt;/sup&gt;]]
|89.944&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2018
|4.036.878
|895.745&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|94.586&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2019
|4.365.569&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|855.038&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|94.985&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2020
|1.426.310&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|905.414&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|64.705&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2021
|2.002.903&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|1.088.778&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|74.516&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2022
|4.057.247&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|969.705&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|93.341&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2023
|4.791.916&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|795.667&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|52.684&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align: left&quot; | Quellen:
* &lt;small&gt;[https://web.archive.org/web/20210117074532/https://download.data.public.lu/resources/statistiques-evolution-du-trafic/20210114-122322/global-for-the-public-2020.pdf Websäit vun der Administration de la navigation aérienne]&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;(net méi disponibel)&lt;/ref&gt;, ausser:
* &lt;cite id=&quot;fn_E&quot;&gt;[[#fn_table_back|E]]:&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_gooc__custom_12657285/default/table?lang=fr Transport aérien de fret et de courrier par type d'horaire, couverture de transport et par pays (Eurostat)]&lt;/small&gt;
* &lt;cite id=&quot;fn_R&quot;&gt;[[#fn_table_back|R]]:&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;[https://download.data.public.lu/resources/rapport-annuel-1/20240626-092433/ana-annual-report-2024-06-24-1.pdf Annual Report 2022 (ANA)]&lt;/small&gt;
* &lt;cite id=&quot;fn_S&quot;&gt;[[#fn_table_back|S]]:&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]&lt;/small&gt;
|}

=== Passagéiertrafick ===
D'Joer 2023 war e Rekordjoer fir de Fluchhafe Lëtzebuerg, well am [[August]] méi wéi 490.000 Passagéier gezielt goufen, en Niveau dee virdrun nach ni erreecht gouf. Dobäi kënnt, datt d'Zuel vun de Passagéier iwwer dat ganzt Joer méi héich war wéi 2019 (dat lescht Referenzjoer virun der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Covid-Pandemie]])&lt;ref name=&quot;Statec2024&quot;&gt;[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]&lt;/ref&gt;.

Wéi am Joer 2019 war och 2023 [[Porto (Portugal)|Porto]] déi beléiftst Destinatioun fir d'Passagéier déi um Findel fortgeflunn oder do ukomm sinn. Mat ronn 150.000 Passagéier méi am Joer 2023 war dat eng Progressioun vu 45&amp;nbsp;% am Verglach mat 2019. An der Top-20 louch Lissabon op der zweeter Plaz (identesch wéi 2019). Frankfurt ass vun der véierter op déi drëtt Plaz geklommen. E grousse Sprong gouf et fir Palma de Mallorca déi vun der Plaz 13 am Joer 2019 op déi drëtt Positioun geklommen ass. D'Augmentatioun vu ronn 56.000 Passagéier mécht eng Progressioun vun 49&amp;nbsp;% aus. 
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Top-20 Destinatiounen vum / op de Findel (Passagéier pro Joer)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_par_lu__custom_11082459/settings_1/table?lang=fr|Titel=Liaisons de transport aérien de passagers entre les aéroports partenaires et les principaux aéroports de Luxembourg|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=ec.europa.eu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
!Fluchhafen
!2019
!2023
|-
|[[Porto (Portugal)|Porto]]
|339.505
|490.700
|-
|[[Lissabon]]
|311.876
|308.277
|-
|[[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]]
|202.300
|189.907
|-
|[[Palma de Mallorca]]
|115.561
|171.647
|-
|[[London]] ([[London City Airport|City]])
|177.012
|167.588
|-
|[[Mailand]]
|163.758
|161.608
|-
|[[Amsterdam]]
|184.711
|160.085
|-
|[[München]]
|216.312
|152.732
|-
|[[Nice|Nice-Côte d'Azur]]
|92.681
|150.027
|-
|[[Barcelona]]
|112.740
|148.163
|-
|[[Madrid]]
|124.509
|124.804
|-
|[[Zürich]]
|126.236
|124.261
|-
|[[London]] ([[Heathrow Airport|Heathrow]])
|180.352
|117.975
|-
|[[London]] ([[London Stansted Airport|Stansted]])
|103.504
|113.794
|-
|[[Roum]]
|63.500
|108.314
|-
|[[Dublin]]
|90.903
|103.562
|-
|[[Wien]]
|123.999
|98.856
|-
|[[Berlin]]
|38.305
|93.085
|-
|[[Istanbul]]
|./.
|90.755
|-
|[[Faro]]
|43.246
|89.750
|}

=== Gidderverkéier ===
An de Covid-Jore gouf eng Dynamik am Loft-Gidderverkéier festgestallt, déi et bis dohin nach ni gouf; 2021 goufe Gidder op engem Rekordniveau vu bal 1,1 Milliounen Tonne festgestallt. Duerno huet et nees ofgeholl an 2023 louch de Gesamt-Tonnage mat knapp 800.000 Tonnen ënner dem Niveau vun 2019, wéi nach eppes méi wéi 855.000 Tonne gezielt goufen. Dëst bedeit e Réckgang vu 7&amp;nbsp;%.
== Literatur ==
* [[Jean-Paul Hoffmann]]: ''[https://web.archive.org/web/20170704202954/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_91-2009_4-9.pdf Flughafen Findel]'' an [[Ons Stad]] Nr. 91/2009
* Arthur Colbach: ''Flughafen Luxemburg im Aufwind'' an: Luxemburger Marienkalender, Jg. 86 (1967), S. 103-108
* Helmut Reis: ''Luxemburg Airport: Flughafen einer europäischen Grenzregion'' an: Geographie heute, Heft 73 (Sept. 1989), S. 10-14
* Serge Braun, ''Luxembourg Findel: Flughafen - aéroport - airport''. Luxembourg (2017)

== Kuckt och ==
* ''[[L'envol (Charlotte Engels)|L'envol]]'', eng Skulptur vun der [[Charlotte Engels]] um Fluchhafe Lëtzebuerg (gouf 2003 ewechgeholl, 2010 virun der haiteger Aerogare nei opgestallt).
* ''[[Automatic Terminal Information Service|ATIS]]'', e Beispill vun engem Message vum Fluchhafe Findel, deen automatesch diffuséiert gëtt
* ''[[Luxembourg Approach]]''
* ''[[Luxembourg Tower]]''

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg-Findel International Airport|Fluchhafe Lëtzebuerg}}
* [https://www.lux-airport.lu/fly/arrivals/ Informatioun iwwer d'Arriveeën] an d'[https://www.lux-airport.lu/fly/departures/ Departen] op lux-airport.lu
* [https://www.lux-airport.lu/ Offiziell Säit vum Fluchhafe Lëtzebuerg]
* [https://web.archive.org/web/20060222125131/http://www.aeroport.public.lu/fr/administration/histoire.html Geschicht, Fotoen a Statistiken] (archivéiert Versioun)
* [https://www.meteolux.lu/de/produkte-und-dienstleistungen/flugmeteorologische-produkte/flugmeteorologischer-bericht/ Meteorologesche Rapport vum Findel] op meteolux.lu
* [https://web.archive.org/web/20150820092710/http://www.belgocontrol.be/website/eaip/eAIP_Main/html/eAIP/EB-AD-2.ELLX-en-GB.html Offiziell Säit vu Belgocontrol mat Informatiounen iwwer de Fluchhafe Findel] (archivéiert Versioun)
* [https://www.rtl.lu/tele/de-magazin/v/3284655.html Entwécklung vu Lëtzebuerger Fluchgesellschaft a Flughafen] Reportage op [[RTL Télé Lëtzebuerg]] de 4. Abrëll 2022
* [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1892730.html Viru 60 Joer hat d'Luxair hiren éischte Fluch] op rtl.lu de 4. Abrëll 2022
* [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2024/05/24-Runway-renovation-at-LUX-a-truly-remarkable-project-rpw1.pdf A Truly Remarkable Project] iwwer d'Renovatioun vun der Fligerpist

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Fluchhäfen zu Lëtzebuerg|Letzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Sandweiler]]
[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>126b0zq4hp01lk1j5i0tjiejvo8j4sg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708845</id>
      <parentid>2708843</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T13:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>----</comment>
      <origin>2708845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37714" sha1="bat5thl0dnjn42yu10wb5uuetr6cysv" xml:space="preserve">{{Infobox Fluchhafen
|Bild = Luxembourg, aérogare Findel lb (101).jpg
|Bildbeschreiwung = D'Aerogare am Abrëll 2022
|Terminalen       = 2
|Fracht           = 825,571,4 t ''{{small|(2024)}}''
|Fluchbeweegungen = 75.365 ''{{small|(2024)}}''
|Positiounskaart =
&lt;mapframe latitude=&quot;49.62334&quot; longitude=&quot;6.20440&quot; lang=&quot;lb&quot; zoom=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;260&quot; height=&quot;300&quot; text=&quot;Lag vum {{PAGENAME}}&gt;
{
  &quot;type&quot;: &quot;FeatureCollection&quot;, 
  &quot;features&quot;: [
    { &quot;type&quot;: &quot;Feature&quot;,
      &quot;properties&quot;: {&quot;marker-symbol&quot;: &quot;airport&quot;, &quot;marker-color&quot;: &quot;44CCFF&quot;},
      &quot;geometry&quot;: {
        &quot;type&quot;: &quot;Point&quot;,
        &quot;coordinates&quot;: [
          6.20440,
          49.62334    ]
                  }
    }
              ]
}
&lt;/mapframe&gt;
}} 
{| {{prettytable-R}} 
| [[Fichier:363d Tactical Reconnaissance Group P-51D 44-13816.jpg|thumb|center|En amerikaneschen [[P-51 Mustang|F-6C Mustang]] am Oktober 1944 um &quot;Sandweiler Airfield&quot;.]]
[[Fichier:Embraer EMB-145LU (ERJ-145LU), Luxair AN0865395.jpg|thumb|center|Embraer 145 vun der Luxair virum Terminal B]]
[[Fichier:Luxembourg-Findel International Airport.jpg|thumb|center|D'Pist vum Fluchhafe Lëtzebuerg (1991)]]
[[Fichier:Luxembourg city with airport openstreetmap 01.png|thumb|center|Lag vum Fluchhafen ëstlech vun der Stad Lëtzebuerg.]]
[[Fichier:Findel airport Luxembourg openstreetmap 01.png|thumb|center|Kaart vum Fluchhafe Lëtzebuerg.]]
[[Fichier:Aeroport Findel Luxembourg terminal B 01.jpg|thumb|center|Den Terminal B vun der Pist aus gesinn.]]
[[Fichier:Aérogare-checkin-schalteren--w.jpg|thumb|center|Checkin an der neier Aerogare (Terminal A)]]
[[Fichier:LUX Luxembourg (Findel), Luxembourg PP1352051882.jpg|thumb|center|Terminal A]]
[[Fichier:Findel Hall des départs.jpg|thumb|center|Den Agangsberäich vum Terminal A]]
|}
De '''Fluchhafe Lëtzebuerg''' ([[International Air Transport Association|IATA]]: '''LUX''', [[International Civil Aviation Organization|ICAO]]: '''ELLX'''), offiziell '''Aéroport de Luxembourg''', läit um [[Findel]] ronn 7&amp;nbsp;km&lt;ref&gt;Distanz vum Stadhaus bis bei d'Aerogare a Loftlinn gerechent&lt;/ref&gt; nordëstlech vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], um Territoire vun de Gemenge [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]. De Begrëff '''Findel''' gëtt dann och dacks als [[Metonymie]] fir de Fluchhafe gebraucht.

== Geschicht ==
&lt;!--Misst nach ausgebaut ginn… Et feelen ë&amp;nbsp;a. nach Informatiounen iwwer déi al Aerogare(n) beim Gréiwelscheierhaff--&gt;
[[1939]] gouf ugefaangen, den Terrain ze planéieren. Et war eng Graspist déi 1 Kilometer laang war a 40 m breet. Se hat och eng liicht aner Orientéierung wéi haut an zwar 07/25 (haut 6/24). Kuerz nom Krich gouf et zwou Pisten, eng Graspist vu 650 × 80 m a südlech dervun eng fest Pist vun 1160 × 40 m&lt;ref&gt;{{Citation |URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html |Titel=Artikel bei Virgule, |Gekuckt=2026-06-25 |archivedate=2025-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250803085202/https://www.virgule.lu/luxembourg/vol-de-retour-grande-duchesse-luxembourg-exil-londres/56227542.html }}&lt;/ref&gt;.  

Am [[Zweete Weltkrich]] hat d'[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''Jagdgeschwader 53'' an d'''Jagdgeschwader 52'' mat Juegdfligere vum Typ [[Messerschmitt Bf 109]] do stationéiert. Doriwwer eraus goufen d'Plaz an den Hangar vum ''Nationalsozialistischen Fliegerkorps (NSFK)'' benotzt fir eng paramilitäresch Seegelschoul ze bedreiwen. Enn 1944 wéi d'Alliéiert d'Fluchfeld ënner der Bezeechnung ''[[Advanced Landing Ground]] A-97''  benotzt hunn, ass den Hangar verbrannt. Et waren haaptsächlech [[North American P-51 Mustang|P-51 Mustang]] a [[Lockheed P-38 Lightning|P-38 Lightning]] vum [[363rd Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance Group|363d Tactical Reconnaissance Group]] do stationéiert. D'[[United States Air Force|US Air Force]] huet den Terrain vum 18. September 1944 bis de 15 August 1945 benotzt. An där Zäit gouf et zwee Accidenter, den éischten den 28. Dezember 1944 bei engem Feelstart vun enger [[Douglas C-47 Skytrain|Douglas C-53 Skytrooper]]&lt;ref&gt;https://aviation-safety.net/wikibase/338944 Fiche op aviation-safety.net]&lt;/ref&gt; an den zweete bei der Noutlandung vun enger [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17G Flying Fortress]] ''Buzz Blonde 427BS'', den 10 Januar 1945, déi do eng Bauchlandung gemaach hat. 

Den 21. Juli [[1946]] gouf de Fluchhafe mat engem Fluch vun der [[SABENA]] vu Bréissel op Lëtzebuerg offiziell ageweit a vun do u gouf et zweemol an der Woch esou e Fluch.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/gh0922/pages/3/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen Die Einweihung des Flughafens Luxemburg Sonntag, den 21. Juli 1946] Obermosel-Zeitung vum 20. Juli 1946, S.3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/32z6b6/pages/4/articles/DTL80?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg Die Grundsteinlegung des Aero-Bahnhofs Luxemburg] Obermosel-Zeitung vum 23. Juli 1946, S.4&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/m656x4d70d/pages/3/articles/DIVL15?search=Einweihung+Flughafen+Luxemburg UM EINEN FLUGPLATZ - ZUR EINWEIHUNG UNSERES FLUGHAFENS AUF DEM FINDEL] Revue Nr. 15 (01.08.1946), S.307&lt;/ref&gt;.

[[1955]] gouf d'Landepist vun 2.000 op 2.830 Meter verlängert, [[1975]] gouf se nach eng Kéier méi laang gemaach. Haut ass d'Bunn fir ze lande 4 Kilometer laang.

1975 gouf eng nei Aerogare a Betrib geholl, an [[1993]] gouf en neien, 35 Meter héije Kontrolltuerm opgeriicht.

[[2003]] gouf mat Aarbechte fir eng nei Aerogare, mat ë.&amp;nbsp;a. engem Uschloss un d'[[Eisebunn|Schinnennetz]], ugefaangen. Déi geplangt ënnerierdesch Zuchgare war geduecht fir am Kader vum Projet Zuch-Tram, deen den deemolegen Transportminister [[Henri Grethen]] duerchgeboxt hat, de Fluchhafe mat der Stater Gare ze verbannen a fir datt den [[TGV]] vu Paräis iwwer d'Gare Lëtzebuerg bis op de Findel fuere kéint. De Projet gouf no de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwale vun 2004]] vum neien Transportminister Lucien Lux ënnerstëtzt an d'Aarbechten hunn 2008 ugefaangen. No de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Wale vun 2009]] ass de Projet dunn awer vum neien Transportminister [[Claude Wiseler]] gestoppt ginn, well d'Käschte vun 1,5 Milliarden Euro vum Projet &quot;Zuch-Tram&quot; ze héich waren. De Réibau war scho bal ganz fäerdeg an d'Entrée vum Tunnel gouf zougeschott. D'Gare bleift verlooss an et gëtt no alle méigleche Léisunge gesicht, fir eng nei Affektatioun vun der Zuchgare ze fannen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2189245.html|Titel=D'Zuchgare ënner der Aerogare: Feelinvestitioun oder Kasperltheater?|Gekuckt=24.08.2024|Datum=24.04.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

Déi aktuell Aerogare besteet aus zwéin Terminalen:
* Terminal A: den Haaptterminal vun der Aerogare gouf de [[25. Abrëll]] [[2008]] ageweit an den [[21. Mee]] [[2008]] a Betrib geholl.
* Terminal B: ass als Annex vun der deemoleger Aerogare gebaut ginn an de 26. Mee 2004 a Betrib gaangen. Nom Check-in an der Haaptaerogare hunn d'Clientë vu méi klenge Linnefligeren (bis zu 50 Passagéier) deen Terminal fir den Transfert bei hire Fliger benotzt. Den Terminal B war vum Terminal A duerch déi al Aerogare getrennt a war dofir sou laang zou, wéi déi net ofgerappt war. Déi al Aerogare vun 1975 gouf an de Joren 2010 - 2011 ofgerappt&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305075345/http://www.wort.lu/de/lokales/countdown-fuer-das-alte-terminal-4f61d6eee4b0860580aafab6 Countdown für das alte Terminal] op wort.lu den 1. Juni 2010&lt;/ref&gt;. Nodeems eng Zäit laang vun enger Passerell tëscht dem Terminal A a B rieds war, déi déi zwee Gebaier verbanne sollt&lt;ref&gt;[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=21&amp;navsel=21&amp;navparent=15&amp;navlevel=&amp;level1=15&amp;level2=21&amp;level3=&amp;level4=&amp;co_group_id=22&amp;lang=fr&amp;fidlanguage=2&amp;idusergroup=2%20lux-Airport lux-Airport] Terminal B&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131218100834/http://www.wort.lu/de/view/findel-vorerst-kein-start-am-terminal-b-529dfb83e4b0a66dbd89aacb Findel: Vorerst kein Start am Terminal B], wort.lu 3. Dezember 2013.&lt;/ref&gt;, huet den Infrastrukturminister [[François Bausch]] am Oktober 2014 ugekënnegt, datt &quot;schëtzeg&quot;&lt;ref&gt;&quot;schëtzeg&quot;: Lo gëtt et dann och méi Detailer iwwer dëse Projet, deen dem Direkter vum Fluchhafen, dem Johan Vanneste, no spéitstens Ufank 2019 fäerdeg soll sinn. [http://www.rtl.lu/letzebuerg/582577.html Scho 6 Joer laang ausser Betrib], rtl.lu, 12. November 2014&lt;/ref&gt; en Tëschegebai gebaut soll ginn, an deem och zousätzlech Restauratiounsbetriber a Butteker ënnerkomme kéinten&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/letzebuerg/577346.html &quot;Infrastrukturminister Bausch: Nordstrooss geet am September 2015 op.&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 24.10.2014, 07:13:26.&lt;/ref&gt;.
Donieft gëtt et nach den Terminal GAT (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale''; d'Inauguratioun vun dësem Terminal GAT war den 1. Februar 2008&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.gouvernement.lu/salle_presse/actualite/2008/02-fevrier/01-lux-gat/index.html gouvernement.lu] Inauguration du terminal d'aviation générale&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.lux-airport.lu/2008/index.php?idnavigation=53&amp;navsel=53&amp;navparent=6&amp;navlevel=&amp;level1=6&amp;level2=53&amp;level3=&amp;level4=&amp;co_group_id=49&amp;lang=fr&amp;fidlanguage=2&amp;idusergroup=2 lux-Airport] GAT&lt;/ref&gt;

== Exploitatioun ==
D'Bedreiwergesellschafte vum Fluchhafe Lëtzebuerg-Findel sinn d'[[Luxairport]], eng [[Société anonyme]], déi 2001 gegrënnt gouf, an zu 100 % dem Lëtzebuerger Staat gehéiert, an d'[[Administration de la navigation aérienne]] (ANA), déi dem [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics]] kuerz MMTP ënnerstallt ass, an déi aus der fréierer Administration de l'aéroport entstanen ass.

{{Méi Info 1|Administration de la navigation aérienne}}

D'Luxairport exploitéiert haaptsächlech d'Terminalen A a B, de GAT (''General Aviation Terminal)'' an den ale Cargozenter. Se këmmert sech och ëm den Entretien vun de Clôturen an de [[Schibedier|Schibe]]- an [[Dréidier]]en an ëm d'Zougangskontrollen op de Site.

Um a ronderëm de Findel, schaffe fir de Fluchhafen direkt an indirekt eng ronn 6000 Leit. Am grousse Ganze sinn awer eng gutt 20.000 Aarbechtsplazen ofhängeg vun de Fluchhafenaktivitéiten um Findel. Dofir zielt dëse Wirtschaftspilier 2014 mat senge 4,88 % vum PIB, zu engem wichtege Facteur vun der Ekonomie am Grand-Duché.

Den internationale Fluchhafe vu Lëtzebuerg ass d'Heemechtsbase vun der [[Luxair]], der [[Cargolux]], der [[Luxembourg Air Rescue]] an der [[Luxaviation]].

Am Passagéierberäich, gouf de Fluchhafe wärend der Summerzäit 2014, vun 22 Fluchgesellschaften ugeflunn. Domat gouf et an der Haaptsaison, net manner wéi 84 Reesdestinatiounen iwwer 24 Länner verdeelt. Wat d'Wanterzäit 2014/15 dogéint betrëfft, gëtt et just 10 Fluchgesellschaften. Dowéinst gëtt et tëscht dem 25. Oktober am 30. Mäerz, nëmmen 41 direkt Destinatiounen a 16 verschidde Länner.

Am Joer 2024 si 15 Gesellschafte reegelméisseg vum Findel aus op ronn 110 verschidden Destinatioune geflunn. Luxair a LuxairTours bidde 87 Destinatiounen an 32 Länner un&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

2024 war dat Joer mat bis dohin deene meeschte Passagéier: Iwwer 5 Millioune Reesender sinn dat Joer um Findel ukomm oder fortgeflunn.

=== Passagéierzuelen ===
D'Passagéierzuelen a Milliounen:&lt;ref&gt;Melanie Ptok: [https://www.wort.lu/wirtschaft/ist-der-luxemburger-flughafen-zu-klein/15710010.html &quot;Ist der Luxemburger Flughafen zu klein?&quot;] wort.lu, 16.07.2024; Quell vun de Passagéierzuelen: Luxairoprt.&lt;/ref&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar    value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:690 height:300
PlotArea = left:30 bottom:20 top:20 right:30
Period = from:0 till:6
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify

BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:2000 text:2000
 bar:2001 text:
 bar:2002 text:2002
 bar:2003 text:
 bar:2004 text:2004
 bar:2005 text:
 bar:2006 text:2006
 bar:2007 text:
 bar:2008 text:2008
 bar:2009 text:
 bar:2010 text:2010
 bar:2011 text:
 bar:2012 text:2012
 bar:2013 text:
 bar:2014 text:2014
 bar:2015 text:
 bar:2016 text:2016
 bar:2017 text:
 bar:2018 text:2018
 bar:2019 text:
 bar:2020 text:2020
 bar:2021 text:
 bar:2022 text:2022
 bar:2023 text:
 bar:2024 text:2024
PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:2000 from:0 till:1.7
 bar:2001 from:0 till:1.6
 bar:2002 from:0 till:1.5
 bar:2003 from:0 till:1.5
 bar:2004 from:0 till:1.5
 bar:2005 from:0 till:1.6
 bar:2006 from:0 till:1.6
 bar:2007 from:0 till:1.6
 bar:2008 from:0 till:1.7
 bar:2009 from:0 till:1.6
 bar:2010 from:0 till:1.6
 bar:2011 from:0 till:1.8
 bar:2012 from:0 till:1.9
 bar:2013 from:0 till:2.2
 bar:2014 from:0 till:2.5
 bar:2015 from:0 till:2.7
 bar:2016 from:0 till:3.0
 bar:2017 from:0 till:3.6
 bar:2018 from:0 till:4.0
 bar:2019 from:0 till:4.4
 bar:2020 from:0 till:1.4
 bar:2021 from:0 till:2.0
 bar:2022 from:0 till:4.1
 bar:2023 from:0 till:4.8
 bar:2024 from:0 till:5.0
PlotData=
 bar:2000 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5)
 bar:2001 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2002 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2003 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2004 at: 1.5 fontsize:S text:1,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2005 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2006 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2007 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2008 at: 1.7 fontsize:S text:1,7 shift:(-7,2.5)
 bar:2009 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2010 at: 1.6 fontsize:S text:1,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2011 at: 1.8 fontsize:S text:1,8 shift:(-7,2.5)
 bar:2012 at: 1.9 fontsize:S text:1,9 shift:(-7,2.5)
 bar:2013 at: 2.2 fontsize:S text:2,2 shift:(-7,2.5)
 bar:2014 at: 2.5 fontsize:S text:2,5 shift:(-7,2.5)
 bar:2015 at: 2.7 fontsize:S text:2,7 shift:(-7,2.5)
 bar:2016 at: 3.0 fontsize:S text:3,0 shift:(-7,2.5)
 bar:2017 at: 3.6 fontsize:S text:3,6 shift:(-7,2.5)
 bar:2018 at: 4.0 fontsize:S text:4,0 shift:(-7,2.5)
 bar:2019 at: 4.4 fontsize:S text:4,4 shift:(-7,2.5)
 bar:2020 at: 1.4 fontsize:S text:1,4 shift:(-7,2.5)
 bar:2021 at: 2.0 fontsize:S text:2,0 shift:(-7,2.5)
 bar:2022 at: 4.1 fontsize:S text:4,1 shift:(-7,2.5)
 bar:2023 at: 4.8 fontsize:S text:4,8 shift:(-7,2.5)
 bar:2024 at: 5.0 fontsize:S text:5,0 shift:(-7,2.5)
&lt;/timeline&gt;

== Infrastruktur ==

=== Terminalen ===
D'Haaptpassagéierinfrastruktur besteet aus zwou Aerogaren, mat enger Capacitéit vun am Ganzen 3,6 Millioune Passagéier am Joer.

* Den '''Terminal A''' mat enger Bruttofläch vun 43.400 &amp;nbsp;m², a mat enger 5000&amp;nbsp;m² grousser Glasfassad ass d'Haaptgebai. Dobäi kënnt, datt d'Aerogare mat 26 Offäerdegungsguichete wéi och mat 18 Passagéierausgäng ekipéiert ass. Op den zwou Säite vum Offäerdegungsberäich ass e Sécherheetsberäich.
* Beim '''Terminal B''' gëtt et weeder en eegenen Offäerdegungsberäich, nach een onofhängegen Arrivéesberäich. De Sécherheetsberäich ënnerläit och der Infrastruktur vum Terminal A. An dëser 156 Meter laanger Annex sinn 10 Passagéierausgäng, déi op zwou Säite vum 14 Meter breede Gebai opgedeelt sinn.
* Donieft gëtt et nach den '''Terminal GAT''' (''General Aviation Terminal'') fir d'Offäerdege vun der ''aviation générale'', also net vu Linneflich, mä vu Privat- oder Firmefligeren. Dësen Terminal leit ofgeleeë vun deenen zwéin aneren am Frachtzentrum vum Fluchhafen. De GAT ass an enger Rekordzäit vun eppes iwwer sechs Méint decidéiert, geplangt a fäerdeg gebaut ginn. D'Inauguratioun war den 1. Februar 2008&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;-
Zousätzlech gëtt et och nach en Terminal fir Privatjetten. Dësen Terminal funktionéiert autonom, an ass domat ganz vun den anere Passagéieraktivitéite vum Findel ofgetrennt.

=== Parking an ëffentlechen Transport ===
Fir d'Cliente vum Luxairport sti verschidde Parkingen &lt;!--mat am Ganzen ronn 7.600 Parkplazen | keng aktuell Zuel fonnt--&gt;zur Verfügung:

* ënnerierdescht Parkhaus („Indoor“ Parking A a B): 4.080 Plazen op véier Stäck verdeelt
* baussenzege Parking („Kiss &amp; Fly“ Parking C): Kuerzzäit-Parkplaz direkt virun der Aerogare 
* baussenzege Parking „Open Air“ (Parking F, G a K): fir eng Parkzäit vu méi wéi 24 Stonnen
* baussenzege Parking „Holiday“ (Parking E): fir eng Parkzäit vu méi wéi 4 Deeg
* baussenzege Parking „Economy“ (Parking M an L&lt;ref&gt;De [https://www.lux-airport.lu/fr/capacite-de-stationnement-supplementaire-a-laeroport-de-luxembourg-avec-plus-de-650-places/ Parking L mat 650 Plazen] ass de 16. Juli 2024 opgaangen&lt;/ref&gt;): fir eng Parkzäit vu méi wéi 3 Deeg. Den Transfert vun de Parkingen, déi beim [[Findel Business Center]] leien, bis bei d'Aerogare gëtt mat enger Busnavett organiséiert.

De Fluchhafe gëtt vun den [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] Linne [[AVL-Linn 6|6]], [[AVL-Linn 16|16]] an [[AVL-Linn 29|29]], den [[RGTR]] Linne [[RGTR-Linn 223|223]], [[RGTR-Linn 302|302]], [[RGTR-Linn 361|361]] an [[RGTR-Linn 850|850]] gradewéi vun de [[Citybus (Lëtzebuerg)|Citybus]]-Linne vun Nidderaanwen NA1 an NA2 ugefuer.

D'Tramshalt [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Findel - Luxembourg Airport]], vun der [[Luxtram-Linn T1|Linn T1]].

=== Cargozenter ===
Am Frachtberäich huet de Luxair-Cargozenter eng maximal Capacitéit vun 1 Millioun Tonne Wueren am Joer. Enn 2014, hunn eng 13 verschidde representéiert international Cargo-Fluchgesellschaften de Findel ugeflunn. Doriwwer eraus ass en unhand vu sengem Tonnage, als fënneft gréissten Acteur um europäesche Maart klasséiert. Eng zousätzlech nei Aktivitéit am Logistikberäich vum Fluchhafen ass zanter 2014 den [[Luxembourg High Security Hub|High Security Hub]], eng [[Fräihandelszon]] an en ofgeséchert Tëschelager fir Wäertsaachen.

=== Cargolux-Maintenancezenter ===
Am Süde laanscht d'Pist, steet de grousse Cargolux-Maintenancezenter.

=== Fligerpist ===
De Fluchhafe Lëtzebuerg huet eng eenzeg Asphalt-Pist (06/24) vu 4002 × 60 Meter, wat eng vun de längste Pisten a ganz Europa ass. D'[[Instrument Landing System|ILS]]-Frequenz ass 109,9 / 110,7.

==== Renovatioun vun der Pist ====
{{Update}}
&lt;!-- https://www.lux-airport.lu/fr/entreprise/a-propos-de-nous/renovation-de-la-piste-datterrissage/ --&gt;

=== Tanklager ===
Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Joren an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 Kubikmeter. Se soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn.

{{Méi Info 1|Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg}}

== Frequenzen ==
* [[Luxembourg Tower]] 118,1 (Kontrolltuerm, fir d'CTR vum Buedem bis 2500&amp;nbsp;ft zoustänneg)
* [[Luxembourg Approach]] 118,9 (Radar, fir d'TMA Luxembourg vu 2500&amp;nbsp;ft bis FL165 zoustänneg, am Norde vun der TMA vun 3500&amp;nbsp;ft bis FL145, doriwwer BelgoControl an, iwwer FL245, [[Maastricht UAC]])
* Luxembourg [[Automatic Terminal Information Service|ATIS]] 134,75 (Informatiounen)
* Luxembourg Ground 121,9 (Buedem)
* Luxair Handling/Dispatch 131,625
* Luxair Cargo 131,8
* Cargolux Handling 131,775
* Luxembourg General Aviation Handling 121,85

== Virfäll um Fluchhafen ==
An de fréie Moiesstonne vum 6. Oktober 2000 koum et zu engem vun de spektakuläerste Virfäll an der Lëtzebuerger Kriminalgeschicht. Convoyeure vun der Geldtransportfirma ''Brinks'' waren amgaang, 73 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] (iwwer 1,8 Mio €) an e Fliger vun der [[Crossair]] ze lueden, wéi eng Camionnette iwwer d'Virfeld gerannt koum. Sechs schwéierbewaffnet a camoufléiert Männer sinn aus der Camionnette erausgesprongen an hunn d'Personal forcéiert, sech op de Buedem ze leeën, wärend de Chauffer vum Geldtransporter mat enger [[Panzerfauscht]] a Schach gehale gouf. Ee vun den Täter ass an de Fliger geklommen an huet sechs Geldsäck erausgeholl. Wéi ee vum Personal probéiert huet ze flüchten, gouf hie vun zwéin Täter an d'Bee geschoss.

Wéi den Täter mat der Panzerfauscht sech eng Kéier kuerz vum Geldtransporter ewechgedréint huet, huet de Chauffer vun der Brinks-Camionette Vollgas ginn a probéiert z'entkommen. Direkt hunn d'Täter mat enger [[Kalaschnikow]] op den Auto geschoss, an déi zwéi Geldbuete si blesséiert ginn.

D'Täter sinn doropshi geflücht, mä nëmmen e puer Minutte méi spéit op eng Stroossespär vun der Police getraff. Ouni Virwarnung hunn d'Banditte ronn 36-mol op déi zwéi Poliziste geschoss (een huet e Sträifschoss um Kapp ofkritt, deen zweete gouf vun engem Querschléier am Bauch getraff). No enger kuerzer Flucht goufen d'Täter um [[Scheedhaff]] vun enger Zivillpatrull bewosst an en Accident verwéckelt. Ee vun den Täter konnt sou verhaft ginn, deen aneren ass dervukomm a konnt bis haut nach net gefaasst ginn&lt;ref&gt;Emissioun iwwer d'Iwwerfäll op d'Geldtransporten am Joer 2000 [http://tele.rtl.lu/emissiounen/dna/572472.html DNA: International Bandekriminalitéit], rtl.lu, 5. Oktober 2014&lt;/ref&gt;.

De Kapp vun der Band soll de Marcel Habran, e Caïd aus dem [[Léck]]er &quot;Milieu&quot;, gewiescht sinn, deen allerdéngs bei der Attack net derbäi war&lt;ref&gt;[http://blog.lesoir.be/jour-apres-jour/2009/02/26/marcel-habran-est-un-chef-de-bande-pas-un-meurtrier/ Le Soir: Marcel Habran a été acquitté de sa participation alléguée à l'attaque de l'aéroport de Findel]&lt;/ref&gt;.

== Fluchgesellschaften an hir Destinatioune vum Findel aus ==

=== Passagéierflich ===
Déi Gesellschaften hei drënner fléien vum Findel aus op déi Destinatiounen, déi a Klameren ugi sinn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.lux-airport.lu/fr/vols/destinations-directes-depuis-luxembourg/|Titel=Destinations directes depuis LUX - lux-Airport|Gekuckt=23.08.2024|Datum=22.12.2023|Wierk=www.lux-airport.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;:
* [[Aegean Airlines]] ([[Athen]])
* [[Air Dolomiti]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]])
&lt;!--* [[Alitalia]] (Mailand&lt;sup id=&quot;fn_5_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]&lt;/sup&gt;) | ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--&gt;
&lt;!--* [[Austrian Airlines]] (Wien&lt;sup id=&quot;fn_5_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5|5]]&lt;/sup&gt;)| ass dat esou? hu keng Referenz fonnt--&gt;
* [[British Airways]] ([[London Heathrow Airport|London-Heathrow]])
* [[China Southern Airlines]] ([[Zhengzhou]])
* [[easyJet]] ([[Mailand]], [[Lissabon]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Neapel]])
&lt;!--* [[Flybe]] ([[Manchester]])--&gt;
* [[KLM Cityhopper]] ([[Amsterdam]])
* [[LOT Polish Airlines]] ([[Warschau]])
* [[Deutsche Lufthansa|Lufthansa]] ([[Frankfurt am Main|Frankfurt]])
* [[Luxair]] a [[LuxairTours]]: Kuckt d'Tabell hei drënner
&lt;!--(Agadir, Ajaccio&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Almeria&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Antalya&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Barcelona]], Bastia&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Berlin]], Bilbao&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Boa Vista&lt;sup id=&quot;fn_3_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]&lt;/sup&gt;, [[Bodrum]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Burgas&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Cagliari]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Catania&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Djerba, [[Dubrovnik]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Enfidha-Hammamet, [[Faro]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Figari&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Fuerteventura, [[Genf]], Gran Canaria, Hamburg, Heraklion&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Hurghada, Ibiza&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Ilha do Sal&lt;sup id=&quot;fn_3_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3|3]]&lt;/sup&gt;, Jerez de la Frontera&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Kopenhagen, [[Korfu]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Lamezia Terme&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Lanzarote]], Lissabon&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, London City Airport, Madeira&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Madrid]], [[Mailand]], [[Malaga]], [[Malta]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Marrakesch, Marsa Alam, München, Neapel&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Nice]], Kos&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Ouarzazate&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Palermo]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Palma de Mallorca]], [[Paräis]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Rhodos]]&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, Rimini&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Roum]], [[Saarbrécken]], Sharm el Sheikh, Teneriffa, Varna&lt;sup id=&quot;fn_2_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2|2]]&lt;/sup&gt;, [[Venedeg]]&lt;sup id=&quot;fn_1_back&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1|1]]&lt;/sup&gt;, [[Wien]])--&gt;
* [[Ryanair]] ([[Barcelona]], [[Berlin]], [[Dublin]], [[Faro]], [[Lissabon]], [[London Stansted Airport|London-Stansted]], [[Luqa]], [[Madrid]], [[Mailand]]-[[Bergamo]], [[Marseille]], [[Palma de Mallorca]], [[Porto (Portugal)|Porto]], [[Sevilla]], [[Toulouse]], [[Mailand]])
* [[Smartwings]] ([[Ivalo]], [[Paphos]], [[Tromsø]])
* [[Swiss International Air Lines|Swiss]] ([[Zürich]])
* [[TAP Portugal]] ([[Lissabon]], Porto)
* [[Turkish Airlines]] ([[Istanbul]])
* [[Volotea]] (Nice)
&lt;!--* [[Vueling]] (Barcelona)--&gt;

&lt;!--&lt;cite id=&quot;fn_1&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 1 back|* 1]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Flich an der Summervakanz
&lt;cite id=&quot;fn_2&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 2 back|* 2]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Flich an der Summersaison
&lt;cite id=&quot;fn_3&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 3 back|* 3]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Flich an der Wantersaison
&lt;cite id=&quot;fn_4&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 4 back|* 4]]:&lt;/cite&gt; Saisonal Charter-Flich vun Enn Juni bis Enn Oktober
&lt;cite id=&quot;fn_5&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 5 back|* 5]]:&lt;/cite&gt; Flich am Code-Share, operéiert vu Luxair
&lt;cite id=&quot;fn_6&quot;&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn 6 back|* 6]]:&lt;/cite&gt; Flich operéiert ënner dem Code AF vun Air France--&gt;
==== Luxair a LuxairTours ====
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Luxair a LuxairTours Flich vum Findel aus&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://www.luxair.lu/fr/destinations|Titel=Voir toutes les destinations {{!}} Luxair|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=www.luxair.lu}}&lt;/ref&gt;&lt;small&gt;(verschidden Destinatiounen nëmmen am Summer oder am Wanter)&lt;/small&gt;
!
!Luxair
!Luxair-Tours
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{BGR}}
|
|[[Burgas]]
|-
|
|[[Varna]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{CPV}}
|[[Praia]]
|[[Boa Vista]]
|-
|[[São Vicente (Cap Vert)|Sao Vicente]]
|[[Sal (Cap Vert)|Sal]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{DEU}}
|[[Berlin]]
|[[Usedom]]
|-
|[[Hamburg]]
|
|-
|[[München]]
|
|-
|[[Sylt]]
|
|-
|[[Usedom]]
|
|-
|{{DNK}}
|[[Kopenhagen]]
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{EGY}}
|
|[[Hurghada]]
|-
|
|[[Luxor]]
|-
|
|[[Marsa Alam]]
|-
|{{AUT}}
|[[Wien]]
|
|-
|{{FIN}}
|
|[[Rovaniemi]] - [[Lappland]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{FRA}}
|[[Bordeaux]]
|[[Biarritz]]
|-
|[[Montpellier]]
|[[Korsika|Corse]]
|-
|[[Nice]]
|
|-
|[[Paräis]]
|
|-
|[[Toulon]]-[[Saint-Tropez]]
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{GRC}}
|
|[[Cos (Griicheland)|Cos]]
|-
|
|[[Korfu]]
|-
|
|[[Kreta]]
|-
|
|[[Rhodos]]
|-
|
|[[Thessaloniki]]
|-
|{{NLD}}
|[[Rotterdam]]
|
|-
|{{IRL}}
|[[Dublin]]
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |{{ITA}}
|[[Bologna]]
|[[Bari]], [[Brindisi]]
|-
|[[Florenz]]
|[[Lamezia Terme]]
|-
|[[Mailand]]
|[[Jesolo|Lido di Jesolo]]
|-
|[[Pescara]]
|[[Neapel]]
|-
|[[Venedeg]]
|[[Rimini]]
|-
|
|[[Sardinien]]
|-
|
|[[Sizilien]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{HRV}}
|
|[[Brac (Kroatien)|Brac]]
|-
|
|[[Dubrovnik]]
|-
|
|[[Zadar]]
|-
|{{MLT}}
|
|[[Malta]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{MAR}}
|
|[[Agadir]]
|-
|
|[[Marrakech]]
|-
|{{MNE}}
|
|[[Tivat]]
|-
|{{NOR}}
|[[Oslo]]
|
|-
|{{POL}}
|[[Kraków|Krakau]]
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{PRT}}
|[[Lissabon]]
|[[Faro]]
|-
|[[Porto (Portugal)|Porto]]
|Küst vu [[Lissabon]]
|-
|
|[[Madeira]] - [[Funchal]]
|-
|{{ROU}}
|[[Bukarest]]
|
|-
|{{CHE}}
|[[Genf]]
|
|-
|{{SWE}}
|[[Stockholm]]
|
|-
|{{SRB}}
|[[Belgrad]]
|
|-
|{{SEN}}
|
|[[Dakar]]
|-
|{{SVN}}
|[[Ljubljana]]
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |{{ESP}}
|[[Barcelona]]
|Costa de [[Almería]]
|-
|[[Madrid]]
|[[Jerez]] - Costa de la Luz
|-
|
|[[Málaga|Malaga]] - Costa del Sol
|-
|
|[[Valencia]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |{{ESP}}, [[Balearesch Inselen|Balearen]]
|
|[[Ibiza]]
|-
|
|[[Mallorca]]
|-
|
|[[Menorca]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |{{ESP}}, [[Kanaresch Inselen|Kanaren]]
|
|[[Fuerteventura]]
|-
|
|[[Gran Canaria]]
|-
|
|[[La Palma]]
|-
|
|[[Lanzarote]]
|-
|
|[[Teneriffa]] / [[La Gomera]]
|-
|{{CZE}}
|[[Prag]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{TUN}}
|
|[[Djerba]]
|-
|
|[[Monastir]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{TUR}}
|
|[[Antalya]]
|-
|
|[[Izmir]]
|-
|{{HUN}}
|[[Budapest]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{GBR}}
|[[London]] City
|
|-
|[[Manchester]]
|
|-
|{{ARE}}
|[[Dubai]]
|[[Dubai]]
|}

=== Frachtflich ===
{{Update}}
* [[Atlas Airlines]]
* [[Cargolux]]
* [[China Airlines]]
* [[China Southern Airlines]]
* [[MK Airlines]]
* [[Qatar Airways Cargo]]
* [[Silk Way Airlines]]
* [[Ukraine Air Alliance]]
== Statistiken ==
[[Fichier:Statistiken vum Fluchhafe Findel.png|alternativtext=Diagramm|miniatur|450x450px|Entwécklung vun der Passagéierzuel an dem Frachtopkommes.]]

=== Entwécklung vun 1946 bis haut ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot; style=&quot;text-align: right&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; id=&quot;fn_table_back&quot;
|+Iwwersiicht Passagéier a Wuerentransport
!Joer
!Passagéier
!Wuerentransport (t)
!Mouvementer
|-
|1946
|1.457
|&amp;ndash;
|1.032
|-
|1950
|6.525
|&amp;ndash;
|3.602
|-
|1960
|55.591
|&amp;ndash;
|14.125
|-
|1970
|476.938
|&amp;ndash;
|26.035
|-
|1980
|670.159
|&amp;ndash;
|54.604
|-
|1990
|1.072.264
|142.956
|62.714
|-
|2000
|1.669.484
|499.911
|85.511
|-
|2009
|1.551.315
|625.462
|81.619
|-
|2010
|1.630.165
|735.307
|80.494
|-
|2011
|1.791.231
|656.653
|83.405
|-
|2012
|1.919.694
|614.906
|81.163
|-
|2013
|2.197.331
|673.500
|80.397
|-
|2014
|2.467.864
|708.077
|84.244
|-
|2015
|2.687.086
|737.625
|85.031
|-
|2016
|3.022.912
|804.269&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|86.402&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2017
|3.599.390
|893.589[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|&lt;sup&gt;E&lt;/sup&gt;]]
|89.944&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2018
|4.036.878
|895.745&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|94.586&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2019
|4.365.569&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|855.038&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|94.985&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2020
|1.426.310&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|905.414&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|64.705&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2021
|2.002.903&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|1.088.778&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|74.516&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2022
|4.057.247&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|969.705&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|93.341&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn R|R]]&lt;/sup&gt;
|-
|2023
|4.791.916&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|795.667&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn E|E]]&lt;/sup&gt;
|52.684&lt;sup&gt;[[Fluchhafe Lëtzebuerg#fn S|S]]&lt;/sup&gt;
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align: left&quot; | Quellen:
* &lt;small&gt;[https://web.archive.org/web/20210117074532/https://download.data.public.lu/resources/statistiques-evolution-du-trafic/20210114-122322/global-for-the-public-2020.pdf Websäit vun der Administration de la navigation aérienne]&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;(net méi disponibel)&lt;/ref&gt;, ausser:
* &lt;cite id=&quot;fn_E&quot;&gt;[[#fn_table_back|E]]:&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_gooc__custom_12657285/default/table?lang=fr Transport aérien de fret et de courrier par type d'horaire, couverture de transport et par pays (Eurostat)]&lt;/small&gt;
* &lt;cite id=&quot;fn_R&quot;&gt;[[#fn_table_back|R]]:&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;[https://download.data.public.lu/resources/rapport-annuel-1/20240626-092433/ana-annual-report-2024-06-24-1.pdf Annual Report 2022 (ANA)]&lt;/small&gt;
* &lt;cite id=&quot;fn_S&quot;&gt;[[#fn_table_back|S]]:&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]&lt;/small&gt;
|}

=== Passagéiertrafick ===
D'Joer 2023 war e Rekordjoer fir de Fluchhafe Lëtzebuerg, well am [[August]] méi wéi 490.000 Passagéier gezielt goufen, en Niveau dee virdrun nach ni erreecht gouf. Dobäi kënnt, datt d'Zuel vun de Passagéier iwwer dat ganzt Joer méi héich war wéi 2019 (dat lescht Referenzjoer virun der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Covid-Pandemie]])&lt;ref name=&quot;Statec2024&quot;&gt;[https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/analyses/2024/analyses-02-24.pdf Un portrait chiffré des entreprises au Luxembourg (Statec, 2024)]&lt;/ref&gt;.

Wéi am Joer 2019 war och 2023 [[Porto (Portugal)|Porto]] déi beléiftst Destinatioun fir d'Passagéier déi um Findel fortgeflunn oder do ukomm sinn. Mat ronn 150.000 Passagéier méi am Joer 2023 war dat eng Progressioun vu 45&amp;nbsp;% am Verglach mat 2019. An der Top-20 louch Lissabon op der zweeter Plaz (identesch wéi 2019). Frankfurt ass vun der véierter op déi drëtt Plaz geklommen. E grousse Sprong gouf et fir Palma de Mallorca déi vun der Plaz 13 am Joer 2019 op déi drëtt Positioun geklommen ass. D'Augmentatioun vu ronn 56.000 Passagéier mécht eng Progressioun vun 49&amp;nbsp;% aus. 
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Top-20 Destinatiounen vum / op de Findel (Passagéier pro Joer)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/avia_par_lu__custom_11082459/settings_1/table?lang=fr|Titel=Liaisons de transport aérien de passagers entre les aéroports partenaires et les principaux aéroports de Luxembourg|Gekuckt=23.08.2024|Wierk=ec.europa.eu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
!Fluchhafen
!2019
!2023
|-
|[[Porto (Portugal)|Porto]]
|339.505
|490.700
|-
|[[Lissabon]]
|311.876
|308.277
|-
|[[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]]
|202.300
|189.907
|-
|[[Palma de Mallorca]]
|115.561
|171.647
|-
|[[London]] ([[London City Airport|City]])
|177.012
|167.588
|-
|[[Mailand]]
|163.758
|161.608
|-
|[[Amsterdam]]
|184.711
|160.085
|-
|[[München]]
|216.312
|152.732
|-
|[[Nice|Nice-Côte d'Azur]]
|92.681
|150.027
|-
|[[Barcelona]]
|112.740
|148.163
|-
|[[Madrid]]
|124.509
|124.804
|-
|[[Zürich]]
|126.236
|124.261
|-
|[[London]] ([[Heathrow Airport|Heathrow]])
|180.352
|117.975
|-
|[[London]] ([[London Stansted Airport|Stansted]])
|103.504
|113.794
|-
|[[Roum]]
|63.500
|108.314
|-
|[[Dublin]]
|90.903
|103.562
|-
|[[Wien]]
|123.999
|98.856
|-
|[[Berlin]]
|38.305
|93.085
|-
|[[Istanbul]]
|./.
|90.755
|-
|[[Faro]]
|43.246
|89.750
|}

=== Gidderverkéier ===
An de Covid-Jore gouf eng Dynamik am Loft-Gidderverkéier festgestallt, déi et bis dohin nach ni gouf; 2021 goufe Gidder op engem Rekordniveau vu bal 1,1 Milliounen Tonne festgestallt. Duerno huet et nees ofgeholl an 2023 louch de Gesamt-Tonnage mat knapp 800.000 Tonnen ënner dem Niveau vun 2019, wéi nach eppes méi wéi 855.000 Tonne gezielt goufen. Dëst bedeit e Réckgang vu 7&amp;nbsp;%.
== Literatur ==
* [[Jean-Paul Hoffmann]]: ''[https://web.archive.org/web/20170704202954/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_91-2009_4-9.pdf Flughafen Findel]'' an [[Ons Stad]] Nr. 91/2009
* Arthur Colbach: ''Flughafen Luxemburg im Aufwind'' an: Luxemburger Marienkalender, Jg. 86 (1967), S. 103-108
* Helmut Reis: ''Luxemburg Airport: Flughafen einer europäischen Grenzregion'' an: Geographie heute, Heft 73 (Sept. 1989), S. 10-14
* Serge Braun, ''Luxembourg Findel: Flughafen - aéroport - airport''. Luxembourg (2017)

== Kuckt och ==
* ''[[L'envol (Charlotte Engels)|L'envol]]'', eng Skulptur vun der [[Charlotte Engels]] um Fluchhafe Lëtzebuerg (gouf 2003 ewechgeholl, 2010 virun der haiteger Aerogare nei opgestallt).
* ''[[Automatic Terminal Information Service|ATIS]]'', e Beispill vun engem Message vum Fluchhafe Findel, deen automatesch diffuséiert gëtt
* ''[[Luxembourg Approach]]''
* ''[[Luxembourg Tower]]''

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg-Findel International Airport|Fluchhafe Lëtzebuerg}}
* [https://www.lux-airport.lu/fly/arrivals/ Informatioun iwwer d'Arriveeën] an d'[https://www.lux-airport.lu/fly/departures/ Departen] op lux-airport.lu
* [https://www.lux-airport.lu/ Offiziell Säit vum Fluchhafe Lëtzebuerg]
* [https://web.archive.org/web/20060222125131/http://www.aeroport.public.lu/fr/administration/histoire.html Geschicht, Fotoen a Statistiken] (archivéiert Versioun)
* [https://www.meteolux.lu/de/produkte-und-dienstleistungen/flugmeteorologische-produkte/flugmeteorologischer-bericht/ Meteorologesche Rapport vum Findel] op meteolux.lu
* [https://web.archive.org/web/20150820092710/http://www.belgocontrol.be/website/eaip/eAIP_Main/html/eAIP/EB-AD-2.ELLX-en-GB.html Offiziell Säit vu Belgocontrol mat Informatiounen iwwer de Fluchhafe Findel] (archivéiert Versioun)
* [https://www.rtl.lu/tele/de-magazin/v/3284655.html Entwécklung vu Lëtzebuerger Fluchgesellschaft a Flughafen] Reportage op [[RTL Télé Lëtzebuerg]] de 4. Abrëll 2022
* [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1892730.html Viru 60 Joer hat d'Luxair hiren éischte Fluch] op rtl.lu de 4. Abrëll 2022
* [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2024/05/24-Runway-renovation-at-LUX-a-truly-remarkable-project-rpw1.pdf A Truly Remarkable Project] iwwer d'Renovatioun vun der Fligerpist

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Fluchhäfen zu Lëtzebuerg|Letzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Sandweiler]]
[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>bat5thl0dnjn42yu10wb5uuetr6cysv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bergen (Norwegen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13138</id>
    <revision>
      <id>2708922</id>
      <parentid>2656091</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1949" sha1="5xv21ak761a3cc2xytdhpgnj29d99ub" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft}}
'''Bergen''', [ˈbærgən] ass, no der Haaptstad [[Oslo]], mat {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner &lt;small&gt;(Stand %q)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.&lt;/ref&gt;[%r]}} déi zweetgréisst Stad an [[Norwegen]]. D'Stad ass den Ausgangspunkt vun Toure mat der Bergener Biergbunn a vu Schëffsausflich an d'[[Fjord]]e mat den [[Hurtigruten]]-Schëffsverbindungen, déi zanter méi wéi 100 Joer bestinn, a 34 Stied op der Westküst vun Norwege verbannen.

Déi al Stad, mat hiren hëlze Gebaier am [[Wikinger|Wikingerstil]], erënnert un d'Zäit wéi d'Stad eng [[Hansestad]] war. Bergen huet e Mierhafen, eng Werftindustrie an eng bedeitend Universitéit, déi op d'Mieresbiologie an op d'Geologie ausgeriicht ass. D'norwegesch Handelshéichschoul (NHH), déi iwwer Norwegen eraus bekannt ass, huet och zu Bergen hire Sëtz.

Kuriositéitshalwer sief ernimmt, datt Bergen als déi Stad vun der Welt bekannt ass, wou et am meeschte reent (&quot;300 Deeg am Joer, de Rescht vum Joer schneit et&quot;, wéi gesot gëtt).

== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:Bryggeholzhaus.jpg|thumb|Holzhaus am Quartier Bryggen]]
* d'[[Bryggen]]-Véirel, en Deel vun der Stad Bergen, direkt beim Hafen, wou fréier zur [[Hanse]]-Zäit d'Händler hir Büroen haten, an an deem déi al Haiser, meeschtens aus Holz, erhale bliwwe sinn.
* d'Villa vum groussen norwegesche Museker [[Edvard Grieg]] zu Troldhaugen bei Bergen.
* [[Grieghallen]], Gebai a Säll fir Theater, Concerten a Kongresser, am moderne Stil gehalen.
[[Fichier:Brygge Norway 2005-08-18.jpg|center|thumb|750px|De Staddeel Brygge mat senge Gebaier am Mëttelalterstil]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.visitbergen.com/Default.asp?bhcp=1 Offiziell Websäit vu Bergen]
[[Fichier:Bergen2.jpg|left|thumb|220px|Hafe vu Bergen mat Vue op d'Stad]]

[[Kategorie:Bergen (Norwegen)| ]]
[[Kategorie:Hansestied]]

[[kk:Берген]]</text>
      <sha1>5xv21ak761a3cc2xytdhpgnj29d99ub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kleng Mierjoffer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13192</id>
    <revision>
      <id>2708940</id>
      <parentid>2577988</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2323" sha1="c1pcqernp4bdf2si82wdire5mk3ks4l" xml:space="preserve">[[Fichier:Petite sirène de Copenhague (conforme à la loi danoise).JPG|thumb|De Steen am Hafe vu Kopenhagen, op deem d'Skulptur sëtzt. Aus Copyright-Grënn ass et net erlaabt, eng Foto vun der Statu op Wikipedia ze weisen.]]
Déi '''kleng Mierjoffer''' (dänesch: ''den lille Havfrue'') ass eng weltbekannt Statu am Hafe vu [[Kopenhagen]], déi den [[23. August]] [[1913]] ageweit gouf.

== Quelle vun der Figur ==
D'Geschicht vun der Joffer mam Fëschschwanz geet zeréck bis op d'[[Seechen|Seeche]] vun der [[Undine]]. Lëtzebuerg kennt d'[[Melusina]]. Weltbekannt gouf dem [[Hans Christian Andersen]] säi [[Märchen]], dat hien [[1837]] erausbruecht huet.

== Wéi et zu der Statu koum ==
Et war dem [[Hans Beck]] säi [[Ballet]], deen [[1909]] den dänesche Béierbrauer Carl Jacobsen ([[Carlsberg]]) sou besiess gemaach hat, datt hien eng Statu zu hirer Éier wollt opriichte loossen. De Sculpteur Edward Eriksen krut den Optrag, eng [[bronze]] Mierjoffer ze géissen. Fir de Kapp an den Torso huet den Eriksen seng Fra Eline als Modell geholl. Interessanterweis weist d'Statu de Moment vun der [[Metamorphos]], dee Moment an deem sech de Fëschschwanz a Bee verwandelt.

D'Statu ass 165 Zentimeter héich a weit 175 Kilo. D'Mierjoffer sëtzt op engem Granitsteen a kuckt a Richtung Stad. Scho laang ass déi Statu eng vun de meeschtfotograféierte Skulpturen op der Welt.

Wéi och d'[[Gëlle Fra]] gouf d'Joffer 2010 ofmontéiert, fir tëscht Mee an Oktober op der [[Expo 2010|Weltausstellung]] zu [[Shanghai]] gewisen ze ginn.

== Konschtzerstéierer ==
Déi plakeg Joffer huet net nëmmen d'Fantasie vun den Touriste gerëselt; och [[Konschtzerstéierer]] hu sech ugeschwat gefillt: 
* Den 1. September 1961 krut se e [[Soutien]] an e [[Slip]] gemoolt an hir Hoer goufe rout ugestrach.
* Den 28. Abrëll 1963 gouf rout Faarf iwwer se geschott.
* De 24. Abrëll 1964 gouf se gekäppt.
* De 15. Juli 1976 gouf se nees mat Faarf iwwerschott.
* Den 22. Juli krut se de rietsen Aarm erofgeseet.
* De 5. August 1990 ass probéiert ginn, fir de Kapp erofzeseeën.
* De 6. Januar 1998 gouf se nees gekäppt.
* Den 11. September 2003 gouf d'Statu vun hirem Stee geholl an an d'Waasser gehäit.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Skulpturen an Dänemark]]
[[Kategorie:Skulpturen 1913]]
[[Kategorie:Kopenhagen]]</text>
      <sha1>c1pcqernp4bdf2si82wdire5mk3ks4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baha'i</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16984</id>
    <revision>
      <id>2708919</id>
      <parentid>2615080</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10251" sha1="a4wspehxdv50mcnhevc2kyd7j0jtrnz" xml:space="preserve">'''Bahá'í''' ass eng [[Relioun]], déi am [[19. Joerhonnert]] vum [[Persien|Perser]] [[Bahá'u'lláh]] gegrënnt gouf.
Als ''Bahá'i'' bezeechne sech och d'Unhänger vum Bahá'u'lláh senger Léier.

D'Zil vun der Bahá'í Relioun ass eng geeschteg Erneierung an eng ëmfaassend Vereenegung vun der ganzer Mënschheet.
De Bahá'u'lláh gëtt de Reliounsgrënner virun him, déi sech a verschidden Epochen un d'Mënschheet geriicht hunn, voll Unerkennung. D'Baha'i-Relioun erweidert de Räichtum vun de Reliounen, déi existéieren, mat neie Léieren.

== Bahá'í Geschicht ==
Den eigentlechen Ufank vun der Bahá'í Geschicht, an och den Ufank vum Bahá'í Kalenner geet op d'Joer [[1844]] zeréck. An der persescher Stad [[Shiras]] hat de [[Báb]], also de Virleefer vum [[Bahá'u'lláh]], verkënnegt, datt d'Mënschheet am Ufank vun engem neien Zäitalter stéing. Deen am [[Islam]] awer och am [[Juddentum]] a [[Chrëschtentum]] ugekënnegten ''Dag vu Gott'' wier elo komm. Zur selwechter Zäit huet hie verkënnegt, datt sech Bahá'u'lláh elo gläich géif mat engem Message un d'ganz Mënschheet riichten.

Deen Ulaf, deen dës Beweegung ënner [[Theologie]]studenten, Geléierten an der breeder Bevëlkerung vu Persie fonnt huet, huet hefteg Oppositioun a grausam Verfollgunge vu Säite vun der islamescher Geeschtlechkeet an de weltleche Leaderen erbäigeruff. De Báb gouf [[1850]] ëffentlech higeriicht an Dausende vu sengen Unhänger hunn hiert d'Liewen als [[Märtyrer]] verluer. De Bahá'u'lláh huet fir d'éischt zu den Unhänger vum Báb gehéiert, bis hien [[1853]] – a schonn a Gefaangenschaft – duerch eng Visioun seng Beruffung als dee vum Báb ugekënnegte Erneierer vun all de Relioune bis haut, gewuer gouf. Hie gouf aus sengem Gebuertsland verbannt, iwwer [[Bagdad]] bis an d'Festungsstad [[Aká]] bei [[Haifa]]. Do war e bis zu sengem Doud am Joer [[1892]] e Prisonéier.

Säi Jong [['Abdu'l-Bahá]], ([[1844]]-[[1921]]), war zu Liefzäite sengem Papp seng riets Hand. Sou huet de Bahá'u'lláh hien och a sengem Testament zum Interpret vu senge Schrëfte gemaach. Den 'Abdu'l-Bahá ass fir all Bahá'í e Virbild. Vun [[1911]] bis [[1913]] huet hie mat senge Reesen d'Bahá'í Relioun an [[Europa (Kontinent)|Europa]] an an [[Amerika (Kontinent)|Amerika]] bekannt gemaach. Sou koum hien z.&amp;nbsp;B. op [[Suttgart]], [[London]] a [[Paräis]]. Vun [[1921]] bis [[1957]] huet säin Enkel [[Shoghi Effendi]] d'Geschécker vum Glawe geleet, e Glawen, dee sech an där Zäit iwwer vill Länner verbreet huet. Zanter [[1963]] steet ''d'Universaalt Haus vun der Gerechtegkeet'' un der Spëtzt vun der Weltgemeng, mat zur Zäit iwwer 6 Milliounen Unhänger, 182 nationalen an iwwer 12000 lokale geeschtege Réit.

D'europäescht Haus vun der Andacht steet zu [[Hofheim-Langenhain]].

== Baha'i-Communautéit ==
[[Fichier:Bahia11.jpg|thumb|200px| De Baha'i Tempel zu [[Haifa]]]]
D'Bahá'í-Communautéit an hiren Opbau ginn an de Grondzich op de Bahá'u'lláh selwer zeréck. Amplaz vun de Paschtéier an dem Klerus – wéi an de fréiere Reliounen – sinn et gewielte Gremien, déi fir d'Uleie vun der Gemeng verantwortlech sinn. An dëse Gremien an an de reegelméissegen 19-Deeg-Fester, gëtt d'Bahá'í Berodung praktizéiert.

Bei dëser Berodung gëtt et keng Parteien a Fraktiounen, keng preparéiert Entscheedungen iwwer déi nëmmen nach ofgestëmmt gëtt. Méi gëtt jiddweree sech Méi, aus dem Zesummentreffe vun de verschidde Meenungen d'Wourecht ze fannen. Am Geescht vun der Eenegkeet ginn déi getraffe Majoritéitsentscheedunge vu jiddwerengem voll ënnerstëtzt. Zu den Theeme vun der Berodung zielen nieft der Gestaltung vun de reegelméissege Gemengeversammlungen (d'19-Deeg-Fester an d'Bahá'í Feierdeeg) och d'Kannererzéiung, Koordinatioun an d'Verdéiwung vun der Gemeng an dat ëffentlecht a soziaalt Engagement am Geescht vun de Bahá'í Léieren. D'Bahá'í Wale sinn demokratesch, awer et gëtt keng Walpropaganda oder eng Kandidatur. Nëmmen déi perséinlech Eegenschaften zielen. No dësem Prinzip gëtt an all Uertschaft all Joer e Geeschtege Rot als Féierungsgremium gewielt, an an all Land en Nationale Rot. Fir d'ganz Bahá'í Welt gëtt all 5 Joer d'''Universalt Haus vun der Gerechtegkeet'' gewielt, mat hirem Sëtz um [[Bierg Karmel]] zu [[Haifa]] an [[Israel]].

== Wat heescht et Bahá'í ze sinn? ==
Sech als Bahá'í erklären heescht Member vun enger weltwäiter Communautéit ginn. Am Mëttelpunkt vum Gemeinschaftsliewen ass d'19-Deeg-Fest. Dat ass am Ufank vun all Bahá'í Mount – de Bahá'í Kalenner huet 19 Méint mat 19 Deeg – an huet 3 Deeler: Gebieder a Mediatioun, Berodung vun der Gemeng an e gesellegt Zesummesinn. An der Bahá'í Relioun gëtt et keng Geeschtlech a keng Kierch. Jiddweree soll selbstänneg no der Wourecht sichen, sech Gott zoudréien a sech fir d'Wuel vun der Mënschheet asetzen.

Bahá'í ass jiddwereen, deen de Bahá'u'lláh als Gottesoffenbarer unerkennt an a senge Léieren d'''[[Medezin]]'' fir d'Besoine vun eiser Zäit gesäit. E Bahá'í gëtt awer och all den anere Reliounen déi gläich Unerkennung. Sou gëtt et zum Beispill an den Haiser vun der Andacht reegelméisseg Liesungen aus den hellege Schrëfte vun all de Reliounen. D'Bahá'í Haiser vun der Andacht hunn all, [[Architektur|architektonesch]] gesinn, eppes gemeinsam: Si hunn all 9 Entréeën an eng zentral Kuppel als Zeeche vun der geeschteger Eenheet vun de Reliounen an der Mënschheet. Déi 9 Agäng symboliséieren d'Ouverture fir all d'Reliounen an hir Unhänger. Zur Zäit gëtt et op all Kontinent een Haus vun der Andacht, fir Europa ass dat bei [[Frankfurt am Main|Frankfurt]].

Fir d'Bahá'i ass Aarbecht, déi am Geescht vum Déngscht un der Mënschheet gemaach gëtt, gläichgestallt mam Gottesdéngscht. Hir Relioun ënnerstëtzt d'Gläichstellung vu Mann a Fra, eng héich Wäertschätzung vun der Famill, Offenheet a Gaaschtfrëndlechkeet, déi beschtméiglech Erzéiung fir d'Kanner an d'Bestriewen, sech weider z'entwéckelen an d'Eenheet vun der Mënschheet ze fërderen.

== Bahá'i Vue vu Gesellschaft a Politik ==
De Bahá'i no huet mam Zesummewuesse vun de Vëlker vun der Äerd d'Geschicht vun der Mënschheet, déi de Bahá'u'lláh virausgesinn hätt, als d'Geschicht vun engem Vollek ugefaangen. D'Tatsaach, datt een d'Welt nach dacks an zwee deelt; deen entwéckelten Deel an deen Deel dee sech entwéckelt, wier op kee Fall eppes, wat vu Gott kënnt. Geneesou wéineg d'Tatsaach, datt ee klengen Deel vun der Mënschheet en onwahrscheinleche Räichtum opkéipt. An de Léiere vu Baha'u'llah gesi si ee Wee, iwwer deen d'ganz Weltbevëlkerung d'Responsabilitéit fir hiert gemeinsaamt Schicksal iwwerhuele géif. Den zentrale Gedanke vun dësem Wee ass de Fait, datt ee sech méi a méi bewosst ginn, datt d'Mënschheet eng Eenheet ass.

Déi haiteg Gesellschaft a Politik wier awer nach wäit vun dësem Wee ewech. Virun honnert Joer schonn huet de Baha'u'llah d'Welt mam [[mënschleche Kierper]] verglach. All [[Zell (Biologie)|Zell]]en droen an hirer Villfalt zum gudde Fonctionnement an Zesummeschaffe vum Ganze bäi. Mir géifen eréischt ganz am Ufank vun dësem Entwécklungsprozess sinn, an dat géif vun eis en Ëmdenken an en Ëmléieren a ville Beräicher verlaangen. De Léiere vum Baha'u'llah no stéinge mir am Ufank vum Erwuessesi vun der Mënschheet; an enger Welt wou Krich als es Geschier vun der Politik fir ëmmer wäert ofgeschaaft ginn.

D'Weltuerdnung, déi de Baha'u'llah verkënnegt huet, ass an den Ae vu sengen Unhänger eppes Neies fir déi ganz Reliounsgeschicht. Virgesi si global Steierungsmechanisme wéi e Weltparlament, e Weltschiidsgerichtshaff an eng Weltgouvernance, déi vun der ganzer Mënschheet gedroe solle ginn. Fir d'Bahá'i ass sou eng nei Weltuerdnung, wéinst der Entwécklung vun de leschte Joren zu ëmmer méi Globaliséierung an de Beräicher Wirtschaft a Kommunikatioun, dréngend néideg. Op länger Zäit gesi wieren d'Friichten dovu sozial Gerechtegkeet fir jiddwereen, an en dauerhafte Weltfridden.

Als [[netstaatlech Organisatioun]] vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] ënnerstëtzt d'international Bahaicommunautéit zanter [[1948]] hir Ziler, sou zum Beispill d'Mënscherechter, Ofrüstung, Entwécklung a Fridden, Ëmwelt, Drogebekämpfung, Gläichberechtegung vun de Fraen an d'Besäitegung vu Rassendiskriminéierung. 1980 gouf zu Lëtzebuerg déi vun de Bahá'i inspiréiert [[Netregierungsorganisatioun]] ''[[Unity Foundation]]'' gegrënnt a 1991 vum Ausseministère unerkannt&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.bahaindex.com/en/links?catid=176&amp;navstart=0&amp;task=detail&amp;mode=0&amp;id=1300 |Titel=The Baha'i Faith Index |Gekuckt=06.12.2010 |Archiv-Datum=12.08.2011 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110812014440/http://www.bahaindex.com/en/links?catid=176&amp;navstart=0&amp;task=detail&amp;mode=0&amp;id=1300 }}&lt;/ref&gt;.

== Aus de Bahá'í Schrëften ==
Et gëtt eng Rei vun Texter déi op Lëtzebuergesch iwwersat sinn.

===Aféierung zum Buch: ''Déi Verbuerge Wierder'' vum Baha'u'llah===
Déi Verbuerge Wierder, e Meeschterwierk vu mystescher Poesie, gouf 1858 am haitegen [[Irak]] geschriwwen.
An déiwer Mediatioun, um Uwänner vum Floss [[Tigris]], huet de Bahá'u'lláh, Grënner vum Bahá'í Glawen, iwwer déi éiweg Bezéiung tëschent Gott an dem Mënsch nogeduecht, iwwert de Sënn vum Liewen an all d'Hënnernesser déi virum Mënsch leien, op sengem Wee zur geeschteger Perfektioun.

Aus sou enger déiwer Kontemplatioun koum d'Inspiratioun fir eng erstaunlech Kollektioun vu kuerzen, meditative Versen. An deene puer Zeile fënnt een eng Distillatioun vun de geeschtege Wourechten, déi d'zentral Kraaft hannert all de reliéisen Traditioune vun der Vergaangenheet duerstellen.

== Kuckt och ==
* [[Relioun]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.bahai-verlag.de De Baha'i Verlag]
* [http://www.bahai.lu D'Websäit vun der Lëtzebuerger Bahá'i-Gemeng]
* [http://www.bahai.org D'Portal fir déi verschidden national Websäiten]
* [https://web.archive.org/web/20160305062810/https://jmnau.wordpress.com/2012/10/18/dei-verbuerge-wierder-vum-bahaullah-a-4-sproochen/ Verbuerge Wierder vum Bahaullah]
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Baha'i]]
[[Kategorie:Reliounen]]</text>
      <sha1>a4wspehxdv50mcnhevc2kyd7j0jtrnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Browning GP</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18077</id>
    <revision>
      <id>2708852</id>
      <parentid>2600239</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1343" sha1="20dwxx9gt6rntk9i5fo113p55dsz5or" xml:space="preserve">{{Skizz}}
{{Infobox Waff}}
[[Fichier:Browning High-Power 9mm IMG 1526.jpg|thumb|D'GP gëtt a villen Arméie vun der Welt benotzt.]]
D''''Browning GP''' ass eng [[Pistoul]], déi ënner Lizenz vun der belscher Firma [[FN Herstal]] gebaut ginn ass. '''GP''' steet fir ''Grande puissance'', op net frankophone Marchéë leeft se ënner der Bezeechnung '''Browning HP''', ''high power''.

Dës Pistoul, déi fir d'éischt [[1935]] op de Maart koum, gëtt wéinst hirer grousser Fiabilitéit nach haut an enger Rei vu Länner benotzt. Ënner anerem gouf se och an der [[Lëtzebuerger Arméi]] benotzt.

D'GP ass eng Pistoul, déi nom Prinzip vum Gasréckstouss funktionéiert. Hiren Numm ''Grande Puissance'' huet se net gestuel, wéi een hei drënner gesäit.

* Kaliber: [[9 mm Parabellum]] - dëst Kaliber duerchschléit op 15&amp;nbsp;m nach 16&amp;nbsp;cm Fiichtenholz
* Gewiicht ouni Chargeur: 900g
* Capacitéit vum Chargeur: 13 Schoss
* Schosskadenz: 26 Schoss an der Minutt
* Praktesch Schossdistanz: 50 m
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den Handfeierwaffen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* D'Browning HP op der Websäit vu [https://web.archive.org/web/20121028151751/http://www.browning.com/products/catalog/family.asp?webflag_=007B&amp;catalog_=B browning.com] {{en}} &lt;!--- well ee soss Spillereie gewise kritt ---&gt;

[[Kategorie:Handfeierwaffen]]</text>
      <sha1>20dwxx9gt6rntk9i5fo113p55dsz5or</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zwitter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18971</id>
    <revision>
      <id>2708824</id>
      <parentid>2353044</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="9lsh23nbiizqxo6lcx2dkis486aq3lg" xml:space="preserve">{{Skizz}}
[[Fichier:Bacchus in Louvre.jpg|thumb|250px|Zweegeschlechtleche Bakchos ([[Louvre]])]]
'''Zwitter''' ass eng vereelzt an haut pejorativ belaascht Bezeechnung fir e Wiesen - am Prinzip och e Mënsch - mat zwee Geschlechter. Haut gi Mënsche mat deem anatomesche Problem [[Transgender|Intersexueller]], [[Transgender|Transsexueller]] oder och nach [[Hermaphroditos|Hermaphrodite]] genannt.

An der [[Mythologie]] vu bal allen Ethnië gëtt et sougenannte Fabelwiesen déi och eng Form vun Zwittertum duerstellen. Si ginn och nach Chimäre genannt, well se zum Deel béid Geschlechter opzeweisen hunn, wéi z.&amp;nbsp;B. de griicheschen [[Hermaphroditos]], oder Mënsch an Déier zugläich waren, oder deenen hire Phenotyp aus zwee oder méi Déieren, sou z.&amp;nbsp;B. an der [[Griichesch Mythologie|griichescher Mythologie]] d'[[Kentaur]]en, bestanen huet.
An de mythologesche Bestiarië ginn ënner aneren d'Draachen, de Gräif, d'Eenhar an de Pegasus als Chimäre bezeechent.

Doniefd sinn och emol mythologesch Heldefiguren, wéi den iro-kelteschen [[Cuchullain]] oder de walisesche Magier [[Merlin]] iertemlech als Zwitter bezeechent ginn, well si sech de Legenden no a bestëmmte Situatiounen duerch eng Metamorphos entweeder an e schreckleche Monster (Cuchullain) oder an e Wollef (Merlin) verwandele konnten.

{{Navigatioun Sexologie}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Sexologie]]</text>
      <sha1>9lsh23nbiizqxo6lcx2dkis486aq3lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>J. R. R. Tolkien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20344</id>
    <revision>
      <id>2708829</id>
      <parentid>2687100</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31950" sha1="iub3cwjvoe6kegowjezzjw8ymqkb2x3" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
Den '''John Ronald Reuel Tolkien''', gebuer den [[3. Januar]] [[1892]] zu [[Bloemfontein]], haitegt [[Südafrika]], a gestuerwen den [[2. September]] [[1973]] zu [[Bournemouth]], [[England]], war en englesche [[Schrëftsteller]] a [[Philologie|Philolog]]. Mam Roman ''[[The Lord of the Rings]]'' ([[1954]]/[[1955|55]]) gouf hien zu engem Grënner vun der moderner [[Fantasy]]-Literatur.

== Liewen ==
=== Kandheet a Jugend ===
Den J. R. R. Tolkien kënnt am Joer 1892 als Jong vun engleschen Elteren, dem Bankmanager Arthur Tolkien a senger Fra Mabel Suffield, zu [[Bloemfontein]] am [[Oranje-Fräistaat]] (haut [[Südafrika]]) op d'Welt, wou sech säi Papp aus beruffleche Grënn opgehalen huet. D'Famill vum Papp huet [[Sachsen|sächsesch]] Wuerzelen (den Numm Tolkien kënnt vum däitsche Wuert ''tollkühn''), mä huet awer schonn zanter e puer Generatiounen an England gewunnt. Déi meescht Virfare vum Tolkien waren Handwierker.

A senger fréier Kandheet ass bis op de Bass vun enger [[Vugelspannen|Vugelspann]], wat e méiglechen Ausléiser dofir kéint sinn, datt a senge Wierker ëmmer nees Risespannen optrieden, net vill geschitt.
[[1895]] kënnt hie mat senger Mamm, déi dat afrikanescht Klima net gutt verdréit, a sengem Brudder Hilary (*[[1894]]) fir eng Vakanz op [[Birmingham]] ([[England]]). Do krut seng Mamm am Joer drops d'Noriicht vum Doud vun hirem Mann, deen u schwéiere bannenzege Bluddunge gestuerwe war. D'Famill ass doropshin op Sarehole Mill geplënnert, e Faubourg vu Birmingham, deen zu deem Zäitpunkt nach vun der [[Industrialiséierung]] verschount bliwwe war. Déi nächst véier Joer verbréngt den Tolkien an dëser ländlecher Idyll, déi spéider d'literaresch Virlag fir de Shire sollt ginn. Do héiert hien och fir d'éischt d'Wuert ''Gamgee'' fir [[Kotteng]], wat spéider zum Numm vun engem Hobbit-Protagonist a sengem Haaptwierk '' The Lord of the Rings'' wäert ginn.

Seng Mamm, déi [[1900]] géint de Wëlle vun hiren Elteren a Schwéierelteren zum [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Katholizismus]] [[Konversioun (Relioun)|konvertéiert]], erzitt hien an hirem 'neie' Glawen. Dës Grondprägung vun enger Weltusiicht sollt sech duerch dem Tolkien säi ganzt Liewen zéien, an och Auswierkungen op säi Wierk hunn.

Well hie fréi en Interessi u Sprooche weist, bréngt seng Mamm him Grondlagen aus dem [[Latäin]], dem [[Franséisch]]en an dem [[Däitsch]]e bäi. Duerch si léiert hien och d'Geschichte vum [[Lewis Carroll]] (''[[Alice's Adventures in Wonderland]]''), d'''[[Artus]]-[[So]]'' an d'Mäerchebicher vum [[Andrew Lang]] kennen, an deenen hie fir d'éischt vun den nordesche Soe ronderëm de [[Siegfried]] héiert.

Tëscht 1900 an 1902 plënnert den Tolkien mat senger Mamm e puermol zu Birmingham hin an hier, als éischt an den Deel Moseley, dann op King's Heath, wou hien duerch déi ongewinnten Nimm op de Kuelewaggone fir d'éischt Kéier [[Walisesch]] liest, a schliisslech op Edgbaston.

Den Tolkien mécht eng Odyssee duerch verschidde Schoulen: nodeem en un der King Edward's School ugeholl gi war, wiesselt hien 1902 op d'St. Philips Grammar School, fir dann 1903 mat engem Stipendium nees op d'King Edward's School zeréckzegoen. Do léiert hien nieft de klassesche Sprooche Latäin a [[Griichesch]] duerch en engagéierte [[Schoulmeeschter]] och [[Mëttelenglesch]].

De 14. November 1904, den Tolkien huet zwielef Joer, stierft seng Mamm fir hien total iwwerraschend un engem [[Diabetescht Koma|diabetesche Koma]] no sechs Deeg. Dëse fréien Doud bewierkt beim Tolkien zwou Saachen: Engersäits eng staark emotional Verbonnenheet mat der kathoulescher Kierch an anerersäits eng pessimistesch Grondhaltung, an d'Virstellung datt dës Welt onwiderruflech gefall ass, an all Victoire dat Däischtert nëmme fir e kuerze Moment méi hell maache kann.

Déi zwéi Bridder komme fir éischt bei de Pater Francis Morgan, dee si am Ufank bei hirer Tatta Beatrice Bartlett ënnerbréngt, spéider bei enger Pensiounswiertsfra déi eng Frëndin vun him war.
Do léiert den Tolkien 1908 seng spéider Fra [[Edith Mary Tolkien|Edith Bratt]] kennen, an déi hie sech séier verkuckt. Dës geheim Affär flitt awer op, an den Tolkien gëtt vu sengem Tuteur gezwongen, d'Edith net méi erëmzegesinn, bis hie volljäreg ass. Dëst huet nach dräi Joer gedauert.
Doduerch verwandelt sech d'jugendlech Romanz an eng tragesch Libesgeschicht, déi den Tolkien spéider a senger So vum [[Figuren aus Middle-earth|Beren]] a [[Figuren aus Middle-earth|Lúthien]] literaresch verschafft huet.

An der Schoul gëtt den Tolkien duerch säi Rekter net nëmmen op d'[[Philologie]] opmierksam, mä léiert duerch ee [[Schoulmeeschter]] och d'[[Aalt Englesch]] kennen. Zu där Zäit liest hie fir d'éischt en Häerzstéck aus der alenglescher Literatur, d'Gedicht ''[[Beowulf]]'', an ass direkt begeeschtert. Am Mëttelenglesche mécht hie sech selwer mat den Dichtunge ''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'' a ''[[Pearl]]'' vertraut. Iwwer dës dräi Wierker wäert hie spéider bedeitend akadeemesch Aarbechte schreiwen. Schliisslech intresséiert hie sech och fir déi [[Alnordesch Sprooch]] fir d'Geschicht vum Sigurd an dem Draach Fafnir, déi hien als Kand sou faszinéiert hat, am Original kënnen ze liesen.

Duerch déi nei philologesch Erkenntnesser fänkt den Tolkien séier un, eege Sproochen z'erfannen, déi awer op sengem bis zu dësem Zäitpunkt scho gudde Wëssen iwwer d'linguistesch Entwécklungsprinzipie berouen. Fréi Versich baséiert hien um [[Spuenesch]]en, mä wéi hien duerch e Schoulkolleeg op dat [[Gotesch Sprooch|Gotescht]] opmierksam gëtt, fänkt hien net nëmmen un, d'Lücken an dëser doudeger Sprooch selbststänneg opzefëllen, mä och dat Gotescht op eng hypothetesch Ursprooch zeréckzeféieren.

Dës enk Beschäftegung mat Sprooche weist sech och geschwënn an der Schoul, wou den Tolkien seng Nolauschterer bei den Debatten (deemools meeschtens op Latäin) mat fléissenden Exposéen op griichesch, gotesch oder alenglesch iwwerrascht.

Am Summer 1911 grënnt den Tolkien mat e puer Kolleegen, dorënner de Christopher Wiseman, de Robert Quilter Gilson an den Geoffrey Bache Smith, den T.C.B.S. (Tea Club – Barrovian Society), eng informell Gemeinschaft vu Frënn, déi sech am Ufank an der Schoulbibliothéik, spéider dann am Barrow's Stores reegelméisseg treffen, fir mateneen iwwer Literatur ze diskutéieren.

Zu där Zäit a méiglecherweis duerch den T.C.B.S. inspiréiert, fänkt den Tolkien am Eescht domat un, Gedichter ze schreiwen, an deene fir d'éischt Feeëwiesen (''fairies'') am Bëschland optrieden. E méiglechen Ustouss dozou kéinten déi mystesch Wierker vum kathouleschen Dichter [[Francis Thompson]] gewiescht sinn, mat deene sech den Tolkien zu där Zäit ausenanergesat huet.

No engem Echec 1909 geléngt et him am Dezember 1910, e Stipendium vum [[Exeter College]] zu [[Oxford]] ze kréien. Mam Wëssen datt seng onmëttelbar Zukunft domat geséchert ass, geet den Tolkien an de Rescht vu senger Schoulzäit, wou hien ënner anerem duerch d'finnescht [[Nationalepos]] [[Kalevala]] op d'[[Finnesch|Finnesch Sprooch]] opmierksam gëtt, op där hie spéider seng Konschtsprooch [[Quenya]] opbaut.
Trotz senger spéiderer Ofneigung géint den Theater hëlt den Tolkien gär d'Roll vum Hermes an enger Opféierung vum Theaterstéck ''De Fridden'' ([[Aristophanes]]) un, a geet och am Dezember [[1911]] nach eemol fir eng Opféierung vum Stéck ''The Rivals'' ([[Richard Brinsley Sheridan|R. B. Sheridan]]) duerch Membere vum T.C.B.S., wou hien d'Roll vun der Mrs. Malaprop iwwerhëlt, op seng al Schoul zeréck.

An der Zäit no der Schoul bis e säi Studiumufänkt, geet den Tolkien zesumme mat sengem Brudder an e puer anere Kolleegen op eng Wandertour an d'[[Schwäiz]]. Eng Postkaart mam Numm ''Der Berggeist'', op där een ale Mann deen ënner enger Kifer op engem Fiels sëtzt, duergestallt ass (d'Bild staamt vum däitsche Moler [[Josef Madlener]] vu [[Memmingen]]), gëtt no senge spéideren Ugaben d'Inspiratioun fir d'Figur vum Zauberer [[Figuren aus Middle-earth|Gandalf]] a senger eegener Welt [[Middle-earth]].

=== Studienzäit ===
Am Oktober 1911 fänkt den Tolkien säi Studium um [[Exeter College]] zu [[Oxford]] un, fir d'éischt am Fach ''Classics'', dem Studium vun de klassesche Sprooche Latäin a Griichesch an hirer Literatur, mä hie langweilt sech awer séier. Nëmmen d'»Sproochwëssenschaft déi vergläicht« ka säin Interesse op sech zéien, säi Professer an dësem Fach weist hien op d'[[Walisesch]]t hin, deem sech den Tolkien doropshi begeeschtert zouwent.

No senger Summervakanz 1912, déi hie bei King Edward's Horse, engem Kavallerieregiment, haaptsächlech am Suedel verbréngt (wat e wéineg Liicht op d'Optriede vun der Reiderkultur vu Rohan am ''Lord of the Rings'' werfe kéint), geet hien zeréck op [[Oxford]].
Hei fänkt hie geschwënn un, sech mam Finneschen ausenanerzesetzen. Dësen Afloss weist sech och doran, datt e säi Projet vun enger Konschtsprooch déi um Goteschen opgebaut ass, opgëtt, a sech u senger neier Liblingssprooch orientéiert. D'Resultat sollt Jore méi spéit als [[Quenya]], Héichsprooch vun den Elben, Agank a seng mythologesch Welt Middle-earth fannen.

Chrëschtdag 1912 verbréngt den Tolkien bei senger Famill, wou en no enger englescher Chrëschtdagstraditioun als Regisseur an Haaptduersteller en Theaterstéck wat e selwer geschriwwen huet, opféiert - eng bemierkenswäert Tatsaach wann ee seng spéider Ofneigung géint den Drama bedenkt.

Den 3. Januar 1913, dem Dag vu senger Volljäregkeet, schreift hie fir d'éischt Kéier nees senger Jugendléift Edith, mä muss awer gewuer ginn, datt si sech an der Tëschenzäit mam Brudder vun enger Schoulfrëndin verloobt huet. Hien huet net wëlles, seng grouss Léift opzeginn, a geet perséinlech bei d'Edith, wou e si iwwerzeege kann, hir Entscheedung z'iwwerdenken. Ee Joer méi spéit, nodeem och d'Edith der kathoulescher Kierch bäigetrueden ass, gi si offiziell verloobt an zwee Joer duerno, den [[22. Januar]] [[1916]], bestuet.

Säin akadeemesche Wee verleeft an der Tëschenzäit net ouni Problemer. Well hien d'eigentlech Matière zu Gonschte vu senge ville Sproochinteresse vernoléissegt, schléisst hien d'Tëscheprüfung no zwee Joer Studium mat engem »Second« of, wouriwwer hien enttäuscht ass (vergläichbar mat enger lëtzebuergescher »Zwee«). Op Ureegung vu sengem College, deem säin Intressi fir germanesch Sproochen opgefall war, wiesselt hien op d'Institut fir englesch Sprooch a Literatur. Do liest hien am Kader vum usprochsvollen alenglesche Literaturkanon d'Wierk ''Crist'' vum angelsächseschen Dichter [[Cynewulf]] (fréit [[8. Joerhonnert]]), eng Sammlung vu reliéiser Dichtung. Zwou Zeile vun deem Gedicht sollten hie staark beaflossen:

:''Eala Earendel engla beorhtast''
:''ofer middangeard monnum sended''

:''Heel dir Earendel, stralendsten Engel,''
:''iwwer Mëtteläerd de Mënsche geschéckt''

Mat »middangeard« oder »[[Middle-earth|Mëtteläerd]]« ass hei d'Welt vun de Mënsche gemengt. Traditionell als »Liichtstral« iwwersat, gleeft den Tolkien datt den Numm »Earendel« op de Morgenstern, d'[[Venus (Planéit)|Venus]], hiweist, dee mat sengem Opgoen d'Enn vun der Nuecht an den Ufank vum Dag ukënnegt. Hie selwer beschreift d'Wierkung vun dësen Zeilen op sech sou:

:''I felt a curious thrill, as if something had stirred in me, half wakened from sleep. There was something very remote and strange and beautiful behind those words, [...] far beyond ancient English.''

Dësen Zäitpunkt ka virsiichteg als Gebuertsstonn vu senger Mythologie ugesat ginn, schonn e Joer méi spéit schreift hien d'Gedicht ''The Voyage of Earendel the Evening Star'', wat mat den uewen zitéierten Zeilen ufänkt, an de Keim vu senger Middle-earth-Mythologie bilt.

Seng weider Studienzäit verleeft ouni gréisser Evenementer - ofgesi vun de weideren Treffe mat senge Frënn vum T.C.B.S., déi hien a sengen dichteresche Beméiungen ënnerstëtzen. Eng Anekdot aus där Zäit werft e Liicht op déi och nach spéider fir den Tolkien charakteristesch Aarbechtsmanéier: Op d'Fro vu sengem Frënd G. B. Smith nom Hannergrond vu sengem Earendel-Gedicht äntwert den Tolkien: »I don't know. I'll try to find out.« Dës Siicht vum Schreiwen net als Neischafung mä als Entdeckungsrees bleift charakteristesch säi Liewe laang. Nom Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]], an der zweeter Juniwoch 1915, schléisst hie säi Studium of – dës Kéier mat Auszeechnung (»First Class Honours«).

=== Den éischte Weltkrich ===

Hie gëtt als Offizéier fir d'Signalwiesen am 11. Batailloun vum Regiment vun de »Lancashire Fusiliers« geruff an ass am Summer 1916 un der Front bei der [[Schluecht vun der Somme]] dobäi, der bluddegster Schluecht am [[Éischte Weltkrich]].

Déi onmëttelbar Erfarung mat de Grausamkeete vum [[Stellungskrich]] trëfft hien déif a léist den Abroch vum Béisen an eng friddlech Welt zu engem Grondthema vu sengem Liewen a senger Literatur ginn. 
De [[27. Oktober]] 1916 weist hien awer Symptomer vu [[Fleckféiwer]] wat duerch Lais iwwerdro gëtt, a gëtt den [[8. November]] zur Behandlung an England verschëfft.

Wärend dëser Auszäit fir nees gesond ze ginn, fir d'éischt zu [[Birmingham]] an duerno zu Great Haywood, gëtt hien den Doud vu sengem T.-C.-B.-S.-Kolleeg G. B. Smith gewuer, nodeem hien nach a [[Frankräich]] scho vum Doud vu sengem Schoulfrënd Rob Gilson a Kenntnis gesat gi war. De leschte Bréif vum Smith hält op mat de beweegenden Zeilen: »May God bless you, my dear John Ronald, and may you say the things I have tried to say long after I am not there to say them, if such be my lot.« Fir den Tolkien ginn si zum Vermiechtnes.

Hie fänkt mat engem Projet un, wat an der Literaturgeschicht ouni grouss Virbilder dosteet, der Erschafung vun engem vollstännege Soenzyklus, dee mat näischt manner wéi der Schöpfung vun enger Welt ugeet. Mat der Néierschrëft vum ''[[The Book of Lost Tales]]'', dat an dëser Form eréischt posthum duerch säi Jong [[Christopher Tolkien|Christopher]] verëffentlecht wäert ginn, existéiere fir d'éischt Kéier gréisser Deeler vu senger Mythologie déi e spéider am ''[[The Silmarillion]]'' ausschafft.

Hei benotzt hien och fir d'éischt Kéier konsequent d'Sproochen déi hien erfonnt huet, besonnesch [[Quenya]], wat um [[Finnesch|Finnische]] baséiert a [[Sindarin]], wat op d'[[Walisesch]]t zeréckgeet. Déi zwou setzt hien elo als Sprooch vun den Elben a [[Middle-earth]] an.

Wärenddeems schwankt säi Gesondheetszoustand, an d'Gefor nees zeréck un d'Front geschéckt ze ginn, schwieft permanent iwwer him. Temporär op [[Yorkshire]] versat, gëtt hie geschwënn nees krank a gëtt an d'[[Sanatorium]] [[Harrogate]] verluecht. Nodeem en nees gesond ass, gëtt en op eng Signalschoul am Nordoste geschéckt, mä gëtt awer nees krank a kënnt dës Kéier an d'Offizéierspidol zu [[Kingston upon Hull]].

Wärend dëser Zäit, de [[16. November]] [[1917]], kënnt dat éischt gemeinsaamt Kand op d'Welt, deen zu Éiere vum Pater Francis op den Numm John Francis Reuel gedeeft gëtt. Am Oktober [[1920]] kënnt de Michael Hilary Reuel, am November [[1924]] de [[Christopher Tolkien|Christopher Reuel]] a schliisslech [[1929]] d'Duechter Priscilla Mary dobäi.
D'Zäit no der Gebuert vu sengem éischte Jong ass duerch glécklech Momenter geprägt: Bei Landausflig duerch d'Bëscher an der Géigend séngt an danzt d'Edith fir hien - doraus entsteet schliisslech d'Geschicht vun der grousser Léift tëscht dem stierflechen Helden [[Figuren aus Middle-earth|Beren]] an der wonnerschéiner, mä onstierflecher Elbin [[Figuren aus Middle-earth|Lúthien]], déi als ee Mëttelpunkt vum ''[[The Silmarillion|Silmarillion]]'' gëlle kann.

No weidere Versetzungen am Joer [[1918]], zum Beispill op [[Penkridge]] an der Grofschaft [[Staffordshire]] an nees zeréck op Hull, gëtt hien op en Neits krank, a gëtt nees an d'Offizéierspidol bruecht.
Hie benotzt déi Zäit, fir sech nieft der Aarbecht u senger Mythologie e bësse [[Russesch]] bäizebréngen. No senger Entloossung am Oktober steet schliisslech fest, datt de Krich op en Enn geet.
Op der Sich no Aarbecht adresséiert hie sech un e fréiere Professer vun Oxford, de William Craigie, deen him eng Plaz beim ''New English Dictionary'' verschaaft, soudatt den Tolkien am November 1918 mat Fra a Kand op Oxford plënnert.

=== Fréi Beruffsjoren ===
[[Fichier:TOLKIEN 22 Northmoor Road.jpg|thumb|Northmoor Road 22, wou d'Famill Tolkien bis 1930 gewunnt huet]]
Och wa sech a senger Satir ''[[Farmer Giles of Ham]]'' e puer ironesch Uspillungen op seng Zäit beim ''[[Oxford English Dictionary|New English Dictionary]]'' fannen, ass datt dach am grousse Ganzen eng glécklech Zäit. Fir d'éischt Kéier lieft hien dauerhaft mam Edith an engem eegenen Haus zesummen, a säi Beruff reegt hien intellektuell un. Spéider wäert hien iwwer déi zwee Joer wou hien un der Produktioun vum Wierderbuch bedeelegt ass, soen, en hätt zu kenger Zäit vu sengem Liewe méi geléiert. Seng Aarbecht fëllt awer net säi ganzen Dag, soudatt hien niewebäi nach Zäit fënnt, als Privatprofesser Studenten z'ënnerriichten. Dës Aarbecht ass lukrativ genuch, soudatt hien 1920 beim ''New English Dictionary'' ophale kann.

Mä och wa seng finanziell Situatioun akzeptabel ass, huet den Tolkien säi Wonsch, eng akadeemesch Carrière unzetrieden, net opginn. Do ergëtt sech iwwerraschend am Summer [[1920]] eng Méiglechkeet: Zu [[Leeds]] ass eng Plaz fir e »Reader« um Institut fir englesch Sprooch fräi ginn. Obschonn hien am Ufank skeptesch iwwer seng Chancen nodenkt, kritt hien d'Plaz. Dat bedeit awer och eng weider Trennung vum Edith, déi mat den elo zwéi Bouwen zu Oxford bleift, bis si 1921 noplënnere kënnen.

Vu sengem Virgesetzte gëtt hie fir d'éischt mat der Organisatioun vum Studieplang fir Al- a Mëttelenglesch beopdraagt. Donieft schafft hien zesumme mat sengem Kolleeg Eric V. Gordon un enger Neieditioun vum mëttelenglesche Gedicht ''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'', déi no hirer Verëffentlechung 1925 séier als erausragende Bäitrag fir d'mëttelenglesch [[Philologie]] gëllt.

Och privat komme sech déi zwéi Kolleege méi no a grënne mat Studenten de Viking-Club, an deem ausser enger gudder Portioun Béier alnordesch Drénklidder mat deelweis nawell raue Gesäng an alenglescher Sprooch am Mëttelpunkt stinn. Dëst dréit wuel zu enger gudder Partie zu der Beléiftheet vum Tolkien bei senge Studente bäi. No véier Joer zu Leeds avancéiert den Tolkien 1924 zum [[Professer]].

An de Gedichter aus där Zäit fanne sech déi éischt Hiweiser op Kreaturen, déi spéider a senger Middle-earth-Mythologie hir Plaz fanne wäerten: D'Gedicht ''Glib'' zum Beispill beschreift e schläimegt Wiese mat Aen déi schwaach liichten, a wat an enger Hiel lieft, an erënnert domat un d'Figur vum [[Figuren aus Middle-earth|Gollum]]. Seng »seriéis« Mythologie, haut am ''Book of Lost Tales'' ze fannen, ass bal fäerdeg. Zwou vun de Soen, d'Geschicht vum Turin Turambar an d'Erzielung vum Lúthien a Bere wielt hien aus, fir si an eng ausféierlech Gedichtsform z'iwwersetzen.

1925 gëtt op eemol d'Plaz vum Rawlinson a Bosworth Léierstull fir Angelsächsesch zu Oxford fräi. Den Tolkien mellt sech a kritt, wuel ënner anerem duerch d'Reputatioun vu senger ''Sir Gawain''-Iwwersetzung, d'Plaz zougesot.

Déi nächst Jore verlafen no baussen hin ouni bedeitend Evenementer: 1926 grënnt den Tolkien am Kolleegekrees d'''Kolbitar'' ([[Islännesch]] fir ''Kuelebäisser''), eng informell Ronn, déi sech reegelméisseg gesäit, fir d'[[Mëttelalterlech islännesch Literatur|islännesch Sagas]] an der alnordescher Originalsprooch ze liesen. Zanter 1927 gehéiert zu dëser Grupp och de [[Clive Staples Lewis]], zanter 1926 e Kolleeg vum Tolkien, dee geschwë säin enkste Frënd gëtt. De Lewis ënnerstëtzt hien och bei enger Léierplangreform, déi méi e staarkt Gewiicht op d'Verbanne vu Sprooch- a Literaturwëssenschaft leet, an déi, vum Tolkien initiéiert, 1931 vun der Fakultéit ugeholl gëtt.

Mä et sollt net säi beruffleche Succès sinn, deen den Tolkien berüümt gemaach huet. Seng zwee Haaptwierker, den ''Hobbit'' an de ''Lord of the Rings'' hunn hir Wuerzel am Familiekrees, an der Roll vum Papp, déi den Tolkien virbildlech géintiwwer vu senger Kanner ausfëllt.

=== ''The Hobbit'' an ''The Lord of the Rings'' ===

An de fréien [[1920]]er an [[1930]]er Jore fänkt den Tolkien un, senge Kanner reegelméisseg fantasievoll Geschichten z'erzielen, déi allerdéngs meeschtens baussent der Mythewelt spillen, un där hien zu dëser Zäit schonn eescht schafft. Aus där Zäit stamen ënner anerem d'[[Erzielung]] ''[[Roverandom]]'', déi op d'Verschwanne vun engem Spillhond vu sengem zweete Jong Michael zeréckgeet. Wärend sech an där Erzielung nëmmen een oder zwee kryptesch, deemools nëmme fir hie verständlech Bezuchnamen op d'gréisser Mythologie fannen, verweist d'Geschicht ''[[The Hobbit: or There and Back Again]]'' déi hien 1930 ufänkt schonn op méi Evenementer aus senger eeschter [[Mythologie]], an den Allusiounen op d'Elbestad [[Gondolin]] an d'Figur vum [[Figuren aus Middle-earth|Nekromant]], déi zu där Zäit schonn en Deel vu senger am [[Dem Tolkien seng Welt|éischten Zäitalter vu Middle-earth]] ugesidelt Soewelt ass. Duerch Vermëttlung vun enger fréierer Studentin gëtt de [[Verlag]] Allen&amp;Unwin op seng [[Erzielung]] opmierksam, an no enger begeeschterter Rezensioun duerch de Jong vum Editeur, de Rayner Unwin, gëtt si am Joer [[1937]] verëffentlecht. Op den dréngende Wonsch vu sengem Verlag fänkt den Tolkien mat der Aarbecht vun enger Suite un, déi am Ufank, genee wéi den ''Hobbit'', als [[Kannerbuch]] ugeluecht ass.

Um Enn vun den drësseger Joren, an no enger Inspiratioun duerch de Clive Staples Lewis, dee mat him elo am literaresche Krees vun den »[[Inklings]]« verbonnen ass, enger Grupp, zu där nieft Lewis an Tolkien och den [[Charles Williams]], den [[Owen Barfield]], den [[Hugo Dyson]] an den [[Adam Fox]] gehéieren, hält hien de Virtrag ''On Fairy-Stories'', dee vill Beuechtung kritt, an an deem hien d'Grondsätz vum spéidere Fantasy-Genre beschreift, a sech energesch géint Virwërf vun [[Eskapismus]] (Realitéitsflucht) verdeedegt.

Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] zitt sech d'Aarbecht u sengem Nofollgerprojet fir den ''Hobbit'' hin, deen elo den Numm ''The Lord of the Rings'' huet, mä e gëtt awer ëmmer nees duerch aner Aufgaben ënnerbrach.

[[1945]] wiesselt hien, ëmmer nach zu Oxford, op d'Professur fir [[Anglistik]]. Eréischt am Joer [[1954]] gëtt de ''Lord of the Rings'' endlech verëffentlecht. D'Verzögerung hat engersäits mam Tolkien sengem Perfektionismus, an anerersäits och mat sengem Wonsch vun engem Wiessel vum Verlag ze dinn, den duerch d'vermeitlech Ofso vu sengem eeschte Mythewierk ''[[The Silmarillion]]'' motivéiert war.
Wéi säin alen Editeur Allen&amp;Unwin en Ultimatum fir d'Verëffentlechung vu senger Gesamtmythologie (''The Lord of the Rings'' an ''The Silmarillion'') ouni Méiglechkeet zur Usiicht vum [[Manuskript]] ofleent, wennt sech den Tolkien un d'Verlagshaus Collins.

Obschonn déi am Ufank nach enthusiastesch sinn, bestinn si op grouss Kierzungen, zu deenen den Tolkien net bereet ass, a sou geet hien nees zeréck zu sengem ale Verlag. De Rayner Unwin, den als Kand den ''Hobbit'' gelies hat, ass mëttlerweil Junior-Editeur, an hëlt d'Buch ouni weider Korrekturen un.

Nodeem d'Präisser fir Pabéier nom Krich an England extreem an d'Luucht gaange waren, gëtt d'Wierk an dräi Bänn erausbruecht (''The Fellowship of the Ring'', ''The Two Towers'', ''The Return of the King''), soudatt all Eenzelband zu raisonnable Präisser konnt ugebuede ginn. Doduerch gëtt och haut nach fälschlerweis vun enger Trilogie geschwat, eng Bezeechnung déi den Tolkien säi Liewe laang ofgeleent huet, well hien d'Wierk a sechs Bicher ënnerdeelt hat.

Um Ufank vun den [[1960]]er kënnt an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] eng net autoriséiert Kopie vum ''The Lord of the Rings'' eraus, a léist eng Kultbeweegung ënner de Studenten aus, déi den Tolkien séier zu enger Berüümtheet mécht.

=== Lescht Joren ===

[[Fichier:Tolkiengrab.jpg|thumb|D'Graf vum Edith a J.R.R. Tolkien zu Oxford]]
Säi weidert Liewe verbréngt hie mam Ausaarbechte vum [[The Silmarillion|''Silmarillion'']], wat hien awer bis zu sengem Liewensenn net méi fäerdeg kritt, a wat säi Jong [[Christopher Tolkien]] no sengem Doud erausbrénge wäert.

Fir e puer Joer plënneren hien a seng Fra an d'englesch Séibad Bournemouth. Do stierft d'Edith am Joer [[1971]], wouropshin den Tolkien zeréck op [[Oxford]] geet. Zwee Joer méi spéit stierft och hien am Alter vun 81 Joer no kuerzer Krankheet an engem private Spidol zu Bournemouth, wou hie fir eng kuerz Vakanz zeréckgefuer war. D'Graf vun deenen zwee läit um kathouleschen Deel vum ''Jordan Hill Cemetery'' zu [[Oxford]]; op hire Grafsteng stinn, nieft hiren Nimm, och d'Nimm [[Figuren aus Middle-earth#Beren|Beren]] a [[Figuren aus Middle-earth#L.C3.BAthien Tin.C3.BAviel|Lúthien]].

Scho virum Doud vu sengem Papp hat de Christopher Tolkien d'Schrëftstécker vu sengem Papp beaarbecht an huet zanter [[1977]] ënner anerem de [[The Silmarillion|''Silmarillion'']] a vun [[1983]] bis [[1996]] och eng ''History of Middle-Earth'' erausbruecht.

== Säi Wierk ==

=== Akadeemesch Wierker ===
* ''A Middle English Vocabulary'' [[1922]]
* ''Some Contributions to Middle-English Lexicography'' [[1925]]
* ''The Devil's Coach Horses'' [[1925]]
* Editioun vun ''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'' [[1925]]
* ''[[Ancrene Wisse and Hali Meiðhad]]'' [[1929]]
* ''[[Sigelwara Land]]'' Deeler I/II [[1932]]/[[1934]]
* ''Chaucer as a Philologist: The Reeve's Tale'' [[1935]]
* ''Beowulf: The Monsters and the Critics'' [[1936]]
* ''Sir Orfeo'' [[1944]]
* ''&quot;Iþþlen&quot; in Sawles Warde'' [[1947]]
* ''On Fairy-Stories'' [[1947]]
* ''The Homecoming of Beorhtnoth, Beorhthelm's Son'' [[1953]]
* ''Middle English »Losenger«'' [[1953]]
* ''Ancrene Wisse: The English Text of the Ancrene Riwle'' [[1962]]
* ''English and Welsh'' [[1963]]
* Iwwersetzunge vu ''[[Pearl]]'' a ''[[Sir Orfeo]]'' posthum [[1975]]
* ''The Old English Exodus'' Text, Iwwersetzung, Kommentar vum alengl. Gedicht ''Exodus'' posthum [[1981]]
* ''[[Finn and Hengest]]: The Fragment and the Episode'' posthum [[1982]], Iwwersetzung a Kommentar
* ''Beowulf and the Critics'' posthum [[2002]]
* ''[[Beowulf]]'' (Iwwersetzung) bis elo net verëffentlecht

=== Prosawierker ===

* ''[[The Hobbit: or There and Back Again]]'', [[1937]]
* ''[[Leaf by Niggle]]'', 1945
* ''[[Farmer Giles of Ham]]'', 1949
* ''[[The Lord of the Rings]]'', [[1969]]/[[1970]], an dräi Bänn erauskomm als
** ''The Fellowship of the Ring: being the first part of The Lord of the Rings'' [[1954]],
** ''The Two Towers: being the second part of The Lord of the Rings'' [[1954]],
** ''The Return of the King: being the third part of The Lord of the Rings'' [[1955]]
* ''Smith of Wootton Major'', 1967
* ''Guide to the Names in »The Lord of the Rings«, A Tolkien Compass'', [[posthum]] 1975
* ''[[The Letters of Father Christmas]]'', posthum 1976
* ''[[The Silmarillion]]'', posthum 1977, dt. 1978
* ''[[Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth]]'', posthum 1980
* ''Mr Bliss'' posthum 1982
* ''The History of Middle Earth'' posthum 1983-1996, erauskomm an zwielef Bänn als
** ''The Book of Lost Tales, Part I'' posthum 1983
** ''The Book of Lost Tales, Part II'' posthum 1984
** ''The Lays of Beleriand'' posthum 1985
** ''The Shaping of Middle-earth'' posthum 1986
** ''The Lost Road and Other Writings'' posthum 1987
** ''The Return of the Shadow'' posthum 1988
** ''The Treason of Isengard'' posthum 1989
** ''The War of the Ring'' posthum 1990
** ''Sauron Defeated'' posthum 1992
** ''Morgoth's Ring'' posthum 1993
** ''The War of the Jewels'' posthum 1994
** ''The Peoples of Middle-earth'' posthum 1996
* ''[[Roverandom]]'' posthum 1998

=== Lyrik ===
* Gedicht ''The Battle of the Eastern Field'' 1911
* Gedicht ''From the many-willow'd margin of the immemorial Thames'' [[1913]]
* Gedicht ''You &amp; me and the Cottage of Lost Play'' [[1915]]
* Gedicht ''Kortirion among the trees'' 1915
* Gedicht ''Goblin Feet'' 1915
* Gedicht ''The Happy Mariners'' 1920
* Gedicht ''The Clerke's Compleinte'' 1922
* Gedicht ''Iumonna Gold Galdre Bewunden'' 1923
* Gedicht ''The City of the Gods'' 1923
* Gedicht ''The Eadigan Saelidan'' 1923
* Gedicht ''Why the Man in the Moon Came Down Too Soon'' 1923
* Gedicht ''Enigmala Saxonic – a Nuper Inventa Duo'' 1923
* Gedicht ''The Cat and the Fiddle: A Nursery-Rhyme Undone and its Scandalous secret Unlocked'' [[1923]]
* Gedicht ''An Evening in Tavrobel'' [[1924]]
* Gedicht ''The Lonely Isle'' [[1924]]
* Gedicht ''The Princess Ni'' [[1924]]
* Gedicht ''Light as Leaf on Lindentree'' [[1925]]
* Gedicht ''The Nameless Land'' [[1926]]
* Gedicht ''Adventures in Unnatural History and Medieval Metres, being the Freaks of Fisiologus'' [[1927]]
* Gedicht ''Progress in Bimble Town'' [[1931]]
* Gedicht ''Errantry'' [[1933]]
* Gedicht ''Firiel'' 1934
* Gedicht ''[[The Adventures of Tom Bombadil]]'' 1934
* Gedichtersammlung ''Songs for the Philologists'', zesumme mam E.V. Gordon a. a. [[1936]]
* Gedicht ''The Dragon's Visit'' [[1937]]
* Gedicht ''Knocking at the Door: Lines induced by sensations when waiting for an answer a the door of an Exalted Academic Person'' [[1937]]
* Gedicht ''The Lay of Aotrou and Itroun'' [[1945]]
* Gedicht ''Imram'' [[1955]]
* Gedichtsammlung ''The Adventures of Tom Bombadil and other verses from The Red Book'' [[1962]]
* Gedicht ''Once upon a time'' [[1965]]
* Gedicht ''For W. H. A.'' [[1967]]
* Gedichtzyklus ''The Road Goes Ever On: A Song Cycle'' [[1967]], vertount vum Donald Swann
* Gedicht ''[[Bilbo's Last Song]]'' posthum [[1974]]
* Ballad ''[[The Lay of Leithian]]'' posthum [[1985]] in: ''The History of Middle Earth, Bd. 3: The Lays of Beleriand''
* Ballad ''[[The Lay of the children of Húrin]]'' posthum [[1985]] in: ''The History of Middle Earth, Bd. 3: The Lays of Beleriand''

=== Verschiddenes ===
* Autobiographesche Bericht ''Tolkien on Tolkien'' [[1966]]
* LP ''Poems and Songs of Middle-Earth'' [[1968]]
* LPs ''The Hobbit'' an ''The Lord of the Rings'' posthum [[1975]]
* Bildband ''Pictures by J. R. R. Tolkien'' posthum [[1979]]
* Bréiwer ''Letters of J. R. R. Tolkien'' posthum [[1981]]

== Literatur zum Theema ==
* Humphrey Carpenter, ''J. R. R. Tolkien. Eine Biographie.'' Klett-Cotta, Stuttgart 2001, ISBN 3-608-93431-6
* John Garth, ''Tolkien and the Great War. The Threshold of Middle-Earth.'' Houghton Mifflin, Boston 2003, ISBN 0-618-33129-8, Täschenbucheditioun 2005: ISBN 0-618-57481-6
* Tom A. Shippey, ''J. R. R. Tolkien. Autor des Jahrhunderts.'' Klett-Cotta, Stuttgart 2002, ISBN 3-608-93432-4
* Wayne G. Hammond, Christina Scull, ''J. R. R. Tolkien. Der Künstler.'' Klett-Cotta, Stuttgart 1996, ISBN 3-608-93409-X
* Ariel Pytrell, ''El Profesor de los Anillos'' Mondragón Ediciones, Buenos Aires 2003, ISBN 987-20607-0-3

== Kuckt och ==
* ''[[The Lord of the Rings]]''

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Wikiquote|:en:J._R._R._Tolkien|J. R. R. Tolkien {{En}}}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
* {{en}} [http://www.tolkiensociety.org/index.html The Tolkien Society]
* {{de}} [http://www.ardapedia.de Ardapedia – Eng Tolkien-Enzyklopedie am Wiki-Format]
* {{lb}} [https://web.archive.org/web/20060709171847/http://www.den-hobbit.com/ Den Hobbit]

{{LinkPortalMiddle-earth}}

{{DEFAULTSORT:Tolkien J RR}}
[[Kategorie:Middle-earth| ]]
[[Kategorie:Philologen]]
[[Kategorie:Englesch Auteuren]]
[[Kategorie:Engleschsproocheg Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1892]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1973]]</text>
      <sha1>iub3cwjvoe6kegowjezzjw8ymqkb2x3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wollek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20645</id>
    <revision>
      <id>2708827</id>
      <parentid>2425911</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="c31upf5wzy2t2a9v2lxr165faq3q3wb" xml:space="preserve">{{SkizzMeteo}}
[[Fichier:Cumulus clouds in fair weather.jpeg|thumb|305px|Cumulus-Wolleken]]
Eng '''Wollek''' entsteet, wa Waasserdamp an der Loft sou héich an den Himmel kënnt, datt en ofkillt an zu klenge Waasserdrëpsen kondenséiert oder zu klengen Äiskristallen erstarrt.

D'[[Waasser]]-[[Äis]]-Verhältnes hänkt dovun of, wéi héich d'Wollek an den [[Himmel]] klëmmt. Wat d'Wollek méi héich kënnt, wat d'Temperatur méi niddreg gëtt.

Et gëtt vill verschidde Wollekenaarten, déi dräi Haapttyppe sinn: d'Cirrus-Wolleken, d'Cumulus-Wolleken an d'Stratus-Wolleken. Jee no Héicht ginn dës an zéng Kategorien agedeelt.

== Anomalien an extraterrestresch Wolleken ==
Anomalië sinn ongewéinlech Wolleken, déi dem klassesche Modell widderspriechen. Dozou gehéieren zum Beispill [[Polar Stratosphärewollek]]en an [[Nuetswolleken déi liichten]].

== Kuckt och ==
* [[Blëtz]]
* [[Magellanesch Wolleken]]
* [[Wollekekrazert]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Meteorologie]]</text>
      <sha1>c31upf5wzy2t2a9v2lxr165faq3q3wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carl von Linné</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20907</id>
    <revision>
      <id>2708944</id>
      <parentid>2647286</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1930" sha1="qrpdok9lbs6yrhyu5lucs5acgny9294" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Carolus Linnaeus''' oder '''Carl Nilsson Linnaeus''', an nodeem en am Joer [[1762]] geadelt gouf, '''Carl von Linné''', gebuer den [[23. Mee]] [[1707]] zu [[Råshult]] a [[Schweden|Südschweden]], a gestuerwen den [[10. Januar]] [[1778]] zu [[Uppsala]], war e schweedeschen Naturfuerscher.

Hien huet d'[[Taxonomie]], eng [[binär Nomenklatur]], agefouert an huet domat d'Grondlag geschaf vun der [[Botanik|botanescher]] Fachsprooch. Hien huet de Linné-System vum [[Planzeräich]] agefouert.

== Liewen ==
De Carl Linnaeus huet seng Medezinstudien op der [[Universitéit]] zu [[Lund]] ugefaangen. Et huet dunn awer op d'Universitéit vun Uppsala gewiesselt, well do d'Botanik, säi Liblingsfach, méi grouss geschriwwe gouf. Wärend sengem Studium huet hien eng [[Expeditioun]] a [[Lappland]] gemaach, wou hien d'Planzewelt do méi genee studéiere konnt.

Wéinst dem villen Duercherneen, deen an der Andeelung vun der Planzewelt war, huet hien ugefaangen en eegene System z'entwéckelen. Dës Systematik huet hien a sengem Wierk, dem ''Systema naturae'' verëffentlecht.

[[1751]] huet hien en zweet [[Buch]] erausginn, woudran hie säi System vun den Nimm virgestallt huet. No dësem System ginn haut nach d'Aarte vun de Liewewiese benannt: all [[Déiereräich|Déieren]] a Planzen hunn en zweedeelegen Numm, wou deen éischten Deel den Numm vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] an deen zweeten den Numm vun der [[Aart]] ass.

== Kuckt och ==
* [[Systematik (Biologie)]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://dz1.gdz-cms.de/index.php?id=img&amp;no_cache=1&amp;IDDOC=265100 Déi 10. Oplo vum ''Systema naturae'' an digitaliséierter Form]

{{DEFAULTSORT:Linne Carl von}}
[[Kategorie:Schweedesch Biologen]]
[[Kategorie:Schweedesch Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1707]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1778]]
[[Kategorie:Schweedesch Botaniker]]
[[Kategorie:Membere vun der Leopoldina]]
{{Autoritéitskontroll}}</text>
      <sha1>qrpdok9lbs6yrhyu5lucs5acgny9294</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madame de Maintenon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22713</id>
    <revision>
      <id>2708869</id>
      <parentid>2483031</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7686" sha1="kcbt9ni2xauw6cna0v9k4zkh5tkxbah" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Francoise Aubigne 1.jpg|thumb|D'Madame de Maintenon]]
D''''Françoise d'Aubigné''', gebuer de [[27. November]] [[1635]] zu [[Niort]] a gestuerwen de [[15. Abrëll]] [[1719]] zu [[Saint-Cyr-l'École|Saint-Cyr]], war eng Maîtresse a spéider och geheim Fra vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] ([[1638]]–[[1715]]), dem [[Lëscht vun de franséische Monarchen|Kinnek vu Frankräich]] a vun [[Lëscht vun de Kinneke vun Navarra|Navarra]]. Si ass besser bekannt als '''Madame de Maintenon'''.

== Liewen ==

=== Kandheet a Jugend ===
D'Françoise d'Aubigné koum am Prisong vun Niort op d'Welt, wou hire Papp, den [[Hugenotten|Hugenotte]] Constant d'Aubigné, Jong vum Schrëftsteller [[Théodore Agrippa d'Aubigné]], wéinst senge Scholden agespaart war. Hir Mamm war ze jonk an hat keng Suen an huet dofir mat hirem Mann a senger Zell gelieft. Obschonn [[Katholizismus|kathoulesch]], huet d'Françoise d'Aubigné hir Kandheet bei hirer [[Protestantismus|protestantescher]] Tatta, der Madame de Villette, am Schlass vu Mursay am haitegen [[Departement Deux-Sèvres]] verbruecht. Duerno ass si mat hiren Elteren an d'[[Martinique]] geplënnert, wou hire Papp zum Gouverneur vu [[Marie-Galante]] ernannt gi war. Dohier koum hire Spëtznumm ''Belle Indienne''. Nodeem hire Papp verschwonne war, ass d'Françoise d'Aubigné 1645 nees a Frankräich zeréckkomm. Si gouf vun hirer Giedel opgeholl, der Madame de Neuillant. Déi huet hir eng Plaz bei den Ursulinerinnen organiséiert, fir datt si op en Neits sollt kathoulesch ginn an de [[Calvinismus|calvinistesche]] Glawe fale loossen.

=== Éischt Bestietnes ===
Am Abrëll 1652, am Alter vu 16 Joer, huet si sech mam Schrëftsteller an Dichter [[Paul Scarron]] (1610–1660) bestuet. Hie war e Protégé vun der Madame de Neuilland, schwéier handicapéiert a 25 Joer méi al. Si ware bis zum Paul Scarron sengem Doud matenee bestuet. Hien hat hir virgeschloe si ze bestueden, oder hir e Klouschter ze bezuelen. Wärend hirem Bestietnes war d'Françoise d'Aubigné Animatrice vun engem Salon, an dee vill Schrëftsteller vun hirer Zäit komm sinn. Doduerch konnt si sech en zolitte Reseau vu Relatioune mat de grousse Geeschter vun hirer Zäit opbauen, dorënner och d'[[Madame de Montespan|Athénais de Montespan]] (&quot;Madame de Montespan&quot;).

Am Alter vu 25 Joer war si scho Wittfra. Och wann de Scarron hir eng grouss Kultur méi no bruecht hat, sou huet hien hir awer kee Verméigen hannerlooss. Aus hirem Bestietnes konnt d'Françoise d'Aubigné awer nach vun hir Relatioune profitéieren. D'[[Anne vun Éisträich (1601-1666)|Anne vun Éisträich]] zum Besipill huet hir eng kleng Pensioun zoukomme gelooss. Nom där hirem Doud gouf d'Pensioun vun der Madame de Montespan, déi deen Ament nach net &quot;Favorite&quot; vum Kinnek war, bäibehalen; déi zwou Fraen hate sech beim Maréchal d'Albret kennegeléiert.

=== Am Déngscht vum Kinnek senge Kanner ===
[[Fichier:Madame de Maintenon avec Vexin et Maine, Mignard.jpg|thumb|D'Madame de Maintenon mat zwee Kanner vun der Madame de Montespan]]
Am Joer 1669 ass d'Françoise d'Aubigné d'Gouvernante vun den illegitime Kanner vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]] mat der [[Madame de Montespan]] ginn. Virdrun hat si refuséiert, d'''Dame de compagnie'' vun der Kinnigin vu Portugal ze ginn. Si huet sech zu [[Vaugirard]] installéiert, an do fir d'éischt de Kinnek begéint, deen eemol no senge Kanner kucke komm ass. 1673 sinn d'kinneklech [[Baaschtert]]e legitiméiert ginn a si koum op en Neits un den Haff. Hir richteg Relatioun mam Kinnek huet 1675 ugefaangen, an de Louis XIV huet Follgendes a säi Journal geschriwwen:

::&quot;''Il y a quelques jours, un gentilhomme de gris vêtu, peut-être un prince errant incognito entreprit durant la nuit une nymphe égarée dans le parc de [[Saint-Germain]]. Il savoit le nom de cette nymphe qu'elle étoit belle, bonne, pleine d'esprit mais sage. La nymphe cependant se laissa faire et ne lui refusa aucune faveur. Cette nymphe ressemblait à s'y méprendre à Mme Sc.; et je crois deviner qui étoit le prince vêtu de gris. Ce prince est comme moi, il déteste les femmes légères, il honnit les prudes, il aime les sages.''&quot;

Am selwechte Joer huet de Kinnek si zu der ''&quot;Marquise de Maintenon&quot;'' ernannt.

1680 huet de Kinnek si zur zweeter ''Dame d'atours'' vun der [[Dauphine]] gemaach. Wärend si déi Charge hat, ass si op [[Barèges]] gefuer, fir de kranken [[Louis Auguste vu Bourbon|Herzog vu Maine]] ze fleegen, eent vum Kinnek senge Kanner. Hir Faveur beim Kinnek ass doduerch immens gewuess.

=== Geheim Hochzäit mam Kinnek ===
D'Madame de Montespan huet d'kinneklech Faveur ëmmer méi verluer, net zulescht duerch hir Implikatiounen an der [[Affär vun de Gëfter]] (''Affaire des poisons''). Den 30. Juli 1683 ass dem Louis XIV. seng Fra [[Maria Theresia vun Éisträich (1638-1683)|Maria Theresia vun Éisträich]] gestuerwen an de Kinnek huet d'Madame de Maintenon an der Nuecht vum 9. op den 10. Oktober 1683 heemlech bestuet. D'Bestidnis war e Geheimnis bliwwen, mä um Haff goufe sech Froe gestallt. Den [[Ezechiel Spanheim]], Ambassadeur vu Brandenburg, huet geschriwwen:

::&quot;''[...] ce commerce (entre le roi et la marquise), qu'on attribua longtemps qu'à une pure estime et aux seuls agréments de l'esprit et de l'humeur de la dame, a paru si grand et si particulier dans la suite, que le bruit sourd se répandit que le roi l'avait épousée secrètement [...]. Cette créance qui fut d'abord prise pour une ces chimères de cour à tourner en ridicule un attachement si extraordinaire dans la suite n'a point paru mal fondé à la plupart des gens mais avoir même d'assez grands préjugés pour l'affirmer. Ceux qui en sont persuadés [...] ne peuvent que l'imputer au penchant du roi à la dévotion, à une mortification de ses sens, à une pénitence de ses amours criminels, et à une conduite particulière par où elle a su engager en premier lieu toute l'amitié et la confidence de Sa Majesté, et en suite, par crainte de retomber en ses faiblesses passées, ou par la considération même de ses infirmités suivies, la porter (si ces bruits sont véritables) à en faire non seulement sa confidente mais sa femme légitime.&quot;.''

Wärend d'Madame de Maintenon um Haff war, goufen d'Devotioun an d'Rigeur grouss geschriwwen. Hir gouf e groussen Afloss nogesot, ënner anerem an der Decisioun, déi 1685 zur Revokatioun vum [[Edikt vun Nantes]] gefouert huet (1685). Si hätt och eng wichteg Roll beim Ausléise vum [[Spueneschen Ierffollegkrich]] (1701) gespillt. Vill Historiker hu sech Froen iwwer d'reell Influenz vun der Madame de Maintenon gestallt. Si hätt sécher eng grouss Roll gespillt, mä et wier awer och falsch, hir all schlecht Entscheedunge vum Louis XIV. nozesoen.

1715, dräi Deeg ier de Kinnek gestuerwen ass, huet si sech op Saint-Cyr zeréckgezunn. Do hat si 1686 d'[[Maison royale de Saint-Louis]] gegrënnt, eng Schoul fir jonk adeleg Meedercher, déi awer knapps méi wéi den Adelstitel haten, an déi bis 1790 bestoung. Si huet bis zu hirem Doud zu Saint-Cyr gelieft.

== Literatur zum Theema ==
* Madelaine Daniélou, ''Madame de Maintenon: éducatrice'', Bloud &amp; Gay, 1946.
* Julien Guelfi, ''Madame de Maintenon: 1635-1719'', Hermès, [[Lyon]], 1986 {{small|(ISBN 2-85934-155-2)}}
* Jean-Paul Desprat, ''Madame de Maintenon (1635-1719) ou Le prix de la réputation'', Le Grand Livre du Mois, [[Paräis]], 2003 {{small|(ISBN 2-7028-8643-4)}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Maintenon Madame}}
[[Kategorie:Kinneklech Maîtressen]]
[[Kategorie:Gebuer 1635]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1719]]</text>
      <sha1>kcbt9ni2xauw6cna0v9k4zkh5tkxbah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eisenach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24399</id>
    <revision>
      <id>2708931</id>
      <parentid>2657717</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T06:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17057" sha1="addpnsw0idct9y4sipa75hniwmz2wrv" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Stad '''Eisenach''' am däitsche Bundesland Thüringen|d'Gemeng Eisenach am Landkrees Béibreg-Prüm|Eisenach (Äifel)}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Eisenach
| Wopen = Wappen Eisenach.png
| Bundesland = Thüringen
| Fläch = 103.84
| Gemengeschlëssel = 16056000
| Héicht = 215
|lat_deg= 50|lat_min= 58|lat_sec= 37
|lon_deg= 10|lon_min= 19|lon_sec= 19
}}
[[Fichier:Nikolaikirche Eisenach.jpg|thumb|Nikolaikierch zu Eisenach]]
[[Fichier:Thuringia Eisenach asv2020-07 img16 Luther's House.jpg|thumb|Haus vum Martin Luther]]
[[Fichier:Thuringia Eisenach asv2020-07 img23 Wartburg Castle.jpg|thumb|D'Wartburg]]

'''Eisenach''' ass eng kreesfräi Stad am Weste vun [[Thüringen]]. Si ass als [[Martin Luther|Luther]]-, [[Johann Sebastian Bach|Bach]]- a [[Wartburg]]stad bekannt an hat d'Deelfunktioun vun engem Uewerzentrum.

Den Numm kënnt vun ''Issenach'' / ''Isenacha'', ''séiert Waasser'' oder vum [[Kelten|keltesche]] ''Waasserlaf am Sumpfdall''.

Eisenach läit um nërdleche Bord vum [[Thüringer Wald]] an duerch d'Stad fléissen d'[[Werra]], d'[[Hörsel]] an d'Nesse.

== Geographie ==

=== Ausdeenung vum Stadgebitt ===
* Stadgebitt: 103,85 Quadratkilometer
* Bëschflächen: 37,52 Quadratkilometer
* Landwirtschaftlech Notzflächen: 45,39 Quadratkilometer
* Bebaute Flächen: 7,44 Quadratkilometer
* Verkéiersflächen: 6,10 Quadratkilometer
* Industrieflächen: 1,12 Quadratkilometer

=== Nopeschgemengen ===
* Herleshausen (Werra-Meisner-Kreis)
* Krauthausen
* Mihla
* Hörselberg
* Wutha-Farnroda
* Marksuhl
* Gerstungen

=== Stadglidderung ===
Zu Eisenach gehéieren d'Uertsdeeler
* [[Berteroda]]
* [[Hötzelsroda]]
* [[Madelungen]]
* [[Neuenhof (Eisenach)|Neuenhof]]
* [[Hörschel]]
* [[Neukirchen (Eisenach)|Neukirchen]]
* [[Stedtfeld]]
* [[Stockhausen (Eisenach)|Stockhausen]]
* [[Stregda (Eisenach)|Stregda]]
* [[Wartha (Werra)|Wartha]]
* [[Göringen]]

Dës Uertsdeeler hunn Uertschaftsverfaassungen, woubäi Neuenhof an Hörschel gradewéi Wartha a Göringen all Kéier zu enger Uertschaft zesummegefaasst sinn.

== Geschicht ==

Um Stadgebitt vun Eisenach steet d'[[Wartburg]], déi zum Schutz vun der [[Via Regia]] [[1067]] gebaut gouf. Géint Enn vum [[12. Joerhonnert]] gouf si d'Residenz vun de [[Landgrof]]e vun [[Thüringen]]. Zu Eisenach huet d'helleg [[Elisabeth vun Thüringen|Elisabeth]] gelieft, [[1521]]/[[1522|22]] an de [[Martin Luther]] huet sech do verstoppt an d'[[Neit Testament]] vun der [[Bibel]] op Däitsch iwwersat.

D'Stad gouf [[1180]] fir d'éischt Kéier ernimmt. Nom Enn vun de [[Ludowinger]] an den domat verbonnenen [[Hessesch-thüringesch Ierffollegkricher|hessesch-thüringeschen Ierffollegkricher]] [[1247]]-[[1264]] gouf Eisenach [[Wettiner]] Gebitt. [[1283]] krut Eisenach d'[[Stadrecht]] a gouf zum juristeschen Uewerhaff vum Landgrof. [[1405]] huet Eisenach de Status als Sëtz vum Landgrof nees verluer, a [[1450]] gouf d'Mënzplaz zougemaach.

[[1498]] koum de [[Martin Luther]] als [[Latäin]]schüler eng éischt Kéier op Eisenach. Den [[2. Mee]] [[1521]] huet hien, nodeem hie vum [[Wormser Räichsdag]] zeréckkomm war, an der Georgienkierch gepriedegt. Den Dag drop gouf hien op der Wartburg als ''[[Junker]] Jörg'' a Schutzhaft geholl, an ass bis den [[1. Mäerz]] [[1522]] dobliwwen an huet d'[[Bibel]] aus dem griicheschen Urtext an d'Däitscht iwwersat. [[1525]] goufen am Kader vun de Bauerekricher verschidde Gebaier zu Eisenach zerstéiert - eng gutt Partie Rebelle goufe virun der Georgienkierch gekäppt an nach haut erënnert e Kräiz um [[Pawee]] virun der Kierch dodrun. [[1528]] gouf Eisenach am Zuch vun der [[Reformatioun]] evangeelesch, éischte Superintendent gouf de [[Justus Menius]].
[[1596]] gouf Eisenach fürstlech Residenz ënner dem [[Herzog]] [[Johann Ernst vu Sachsen-Eisenach|Johann Ernst]].

Den [[21. Mäerz]] [[1685]] ass de [[Johann Sebastian Bach]] zu Eisenach op d'Welt komm, a gouf do an der Georgenkierch gedeeft. Säi Papp, den [[Ambrosius Bach]], war de Leeder vun der Rotstrompetterei. Zu Eisenach hunn d'[[Barockmusek|Barockkomponiste]] [[Johann Pachelbel]] a [[Johann Christoph Bach]] als [[Organist]]e souwéi de [[Georg Philipp Telemann]] als Haffkapellmeeschter gewierkt.

[[1741]] ass d'Herzogtum Sachsen-Eisenach mam Doud vum Herzog Wilhelm Heinrich un den Herzog Ernst August vu Sachsen-Weimar gaangen. [[1777]] war de [[Johann Wolfgang von Goethe]] op Aluedung vum Herzog eng éischt Kéier op der Wartburg. [[1807]] war den [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] an der Stad, am Laf vun den Transporter wärend de [[Koalitiounskricher]] koum et den [[1. September]] [[1810]] zu enger Polverexplosioun - nach haut erënnert de ''schwaarze Buer'' dodrun. [[1814]] war den [[Zar]] [[Alexander I. vu Russland|Alexander I.]] vu [[Russland]] zu Eisenach.

D'[[Wartburgfest]] vun der &quot;''Allgemeinen Deutschen Burschenschaft''&quot; [[1817]] huet vill zum Enn vun der [[Klengstaaterei]] an Däitschland bäigedroen. E weidert Wartburgfest gouf et och am Joer [[1848]]. Zanter [[1850]] huet de [[Wingolfsbund]] all zwee Joer säi Wartburgfest zu Eisenach gefeiert.

[[1840]] koum de Physiker [[Ernst Abbe]] zu Eisenach op d'Welt. [[1847]] gouf mat der Faart vu Gotha op Eisenach d'Eisebunn a Betrib geholl. [[1859]] gouf den ''[[Deutsche Nationalverein]]'' an der Wiertschaft ''Phantasie'' gegrënnt. Den [[August Bebel]] an de [[Wilhelm Liebknecht]] hunn an der Wiertschaft ''Goldener Löwe'' [[1869]] d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Sozialdemokratische Arbeiterpartei]]'' gegrënnt, wouraus méi spéit d'[[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]] ervirgaangen ass. [[1896]] gouf d'''Eisenacher Fahrzeugfabrik'' gegrënnt. [[1899]] gouf d'Monument vum [[Wingolf]]sbund fäerdeggestallt an [[1902]] d'[[Burschenschaftsdenkmal]] ageweit. [[1904]] ass déi haiteg Eisenacher Gar opgaangen an [[1907]] d'Bachhaus.

Eisenach ass Sëtz vum [[Landesbëschof]] vun der Evangeelesch-Lutherescher Kierch an Thüringen.

=== Zäittafel an Herrschertabell ===
[[Fichier:Feuerlein - Duke Johann Wilhelm of Saxony-Eisenach.png|thumb|250px|Johann Wilhelm vu Sachsen-Eisenach]]
*[[1067]]: der [[So]] no Grënnung vun der [[Wartburg]].
*[[1131]]: Grënnung vun der Landgrofschaft Thüringen ënner de [[Ludowinger]].
*Mëtt [[12. Joerhonnert]]: D'Stad Eisenach entsteet.
*[[1264]]: D'Wettiner kafen d'Landgrofschaft Thüringen, Eisenach fält u Wettin.
*[[1485]]: Leipziger Deelung, d'Ernestinesch an d'Albertinesch Linn vun de Wettiner entstinn an Eisenach fält un d'Ernestiner.
*[[1547]]: D'Ernestiner verléieren d'sächsesch Kurwürde.
*bis [[1572]]: Eisenach ass Deel vum Ernestinesche Gesamtbesëtz.
*[[1572]]: Erfurter Deelung. Eisenach ass en Deel vum Fürstentum Sachsen-Coburg-Eisenach.
*[[1596]]: Eisenach gëtt vu Sachsen-Coburg getrennt.
*'''[[1596]]-[[1638]]: Herzog [[Johann Ernst vu Sachsen-Eisenach|Johann Ernst]] (*1566, †1638).'''
*[[1633]]: De Johann Ernst keeft Sachsen-Coburg, Eisenach ass nees en Deel vu Sachsen-Coburg-Eisenach.
*[[1638]]: Eisenach gëtt ënner Sachsen-Weimar a Sachsen-Altenburg opgedeelt, d'Stad Eisenach fält u Sachsen-Weimar.
*[[1638]]-[[1641]]: Eisenach ass en Deel vu Sachsen-Weimar.
*[[1641]]: Eisenach gëtt vu Sachsen-Weimar getrennt.
*'''[[1641]]-[[1644]]: Herzog [[Albrecht vu Sachsen-Eisenach|Albrecht]] (*1599, †1644).'''
*[[1644]]: Deelung vun Eisenach tëscht Sachsen-Weimar a Sachsen-Gotha.
*[[1644]]-[[1672]]: Eisenach ass en Deel vu Sachsen-Weimar.
*[[1672]]: Eisenach gëtt nees vu Sachsen-Weimar getrennt.
*'''[[1672]]-[[1686]]: Herzog [[Johann Georg I. vu Sachsen-Eisenach|Johann Georg I.]] (*1634, †1686).'''
*'''[[1686]]-[[1698]]: Herzog [[Johann Georg II. vu Sachsen-Eisenach|Johann Georg II.]] (*1665, †1698).'''
*'''[[1698]]-[[1729]]: Herzog [[Johann Wilhelm vu Sachsen-Eisenach|Johann Wilhelm]] (*1666, †1729).'''
*'''[[1729]]-[[1741]]: Herzog [[Wilhelm Heinrich vu Sachsen-Eisenach|Wilhelm Heinrich]] (*1691, †1741).'''
*[[1741]]: Eisenach fält op en Neits, déi Kéier definitiv, u Sachsen-Weimar
*[[1809]]: Staatsrechtlech Vereenegung vu Sachsen-Weimar a Sachsen-Eisenach.

=== Agemengungen / Kreesfräiheet ===
Den [[1. Juli]] [[1994]] koumen [[Hötzelsroda]], [[Lerchenberg]], [[Neuenhof]], [[Stedtfeld]], [[Stockhausen]] (bei Eisenach) a [[Wartha-Göringen]] an d'Gemeng Eisenach.

Zanter [[1998]] ass Eisenach nees kreesfräiei, virun [[1950]] war Eisenach schonn eemol eng kreesfräi Stad.

=== Awunnerentwécklung ===

Entwécklung vun der Awunnerzuel ''(ab 1960 [[31. Dezember]])'':
{|{{Prettytable}}
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;25%&quot; |
'''1830 bis 1933'''
* [[1830]] - 8.698
* [[1880]] - 18.624
* [[1885]] - 19.743
* [[1890]] - 21.399
* [[1905]] - 35.153
* [[1910]] - 38.362
* [[1925]] - 43.385
* [[1933]] - 44.695
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;25%&quot; |
'''1939 bis 1995'''
* [[1939]] - 52.826
* [[1946]] - 51.834 &lt;small&gt;1&lt;/small&gt;
* [[1950]] - 51.777 &lt;small&gt;2&lt;/small&gt;
* [[1960]] - 48.109
* [[1981]] - 50.674
* [[1984]] - 51.044
* [[1994]] - 46.008
* [[1995]] - 45.337
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;25%&quot; |
'''1996 bis 2003'''
* [[1996]] - 45.007
* [[1997]] - 44.733
* [[1998]] - 44.368
* [[1999]] - 44.499
* [[2000]] - 44.442
* [[2001]] - 44.242
* [[2002]] - 44.306
* [[2003]] - 44.081
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;25%&quot; |
'''2004 bis '''
* [[2004]] - 43.915
* [[2005]] - 43.806 &lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|}
&lt;small&gt;1 29. Oktober&lt;br&gt;
2 31. August&lt;br&gt;
3 30. September&lt;/small&gt;

== Politik ==
=== Stadsrot ===
De Stadsrot besteet aus dem Uewerbuergermeeschter a 36 Memberen aus follgende Parteien:
* [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]]: 13 Memberen
* [[Partei des Demokratischen Sozialismus|PDS]]: 9 Memberen
* [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]: 6 Memberen
* [[Bündnis 90/Die Grünen|Grüne]]: 3 Memberen
* Bürger für Eisenach: 3 Memberen
* [[Marxistisch-Leninistische Partei Deutschlands#Kommunalpolitik|Eisenacher Aufbruch]]: 2 Memberen

=== Jumelage ===

{| 
|{{border|[[Fichier:Flag of Germany.svg|20px|Deutschland]]}}||[[Marburg]], [[Däitschland]] zanter 1988
|-
|{{border|[[Fichier:Flag of France.svg|20px|Frankreich]]}}||[[Sedan]], [[Frankräich]] zanter 1991
|-
|{{border|[[Fichier:Flag of the United States.svg|20px|USA]]}}||[[Waverly (Iowa)|Waverly]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] zanter 1992
|-
|{{border|[[Fichier:Flag of Denmark.svg|20px|Dänemark]]}}||[[Skanderborg]], [[Dänemark]] zanter 1993
|-
|{{border|[[Fichier:Flag of Belarus.svg|20px|Weißrussland]]}}||[[Mahiljou]], [[Wäissrussland]] zanter 1996
|-
|}

== Kultur a Kuckeswäertes ==
=== Theater an Televisioun===
* [[Thüringer Landestheater Eisenach]]
* Theater am Thüringer Haff (&quot;''Freies Eisenacher Burgtheater''&quot;)
* [[Familie Dr. Kleist]]: Televisiounsserie vun der [[ARD]] déi [[2006]] nees an de Programm opgeholl gouf. Si weist d'Liewe vun den Awunner an d'Bauwierker vun Eisenach.

=== Eisenacher Buergen &amp; Schlässer ===
[[Fichier:Eisenach von Wartburg 1.jpg|thumb|350px|Eisenach vun der Wartburg aus gesinn]]
* [[Wartburg]] (Weltkulturierwen)
* Metilstein (Ruin)
* Eisenacher Buerg (Ruin)
* &quot;''Steinhof''&quot;, mëttelalterlech landgroflech Stadresidenz (verschwonnen, op der Plaz vun der Esplanad)
* Residenz &amp; Stadschlass zu Sachsen-Weimar-Eisenach
* Residenzhaus Esplanade
* Juegdschlass ''zur hohen Sonne''
* Eichel-Streiber Villa um Pflugensberg (Sëtz vun der Evangeelescher Landeskierch)
* Schlass Boyneburgk zu Eisenach-Stedtfeld
* Schlass Fischbach
* &quot;''Eichelsche Rittergut''&quot; zu Eisenach-Madelungen
* Schlass zu Eisenach-Neuenhof (Privatwunnsëtz)

=== Monumenter a Muséeen ===
* Monument fir de [[Johann Sebastian Bach]] ([[28. September|28.9.]][[1884]]), Entwuerf [[Adolf von Donndorf]], ausgefouert vum [[Hermann Heinrich Howaldt|Hermann Howaldt]], Frauenplan 21.
* Monument vum [[Wingolf]]sbund ([[1899]])[http://www.eisenachonline.de/nachrichten/archiv/2003.11.17/news/last/2003.11.22-07529]
* Monument fir de [[Martin Luther]] ([[4. Mee]] [[1895]]), Entwuerf [[Adolf von Donndorf]], Karlsplatz.
* ''[[Burschenschaftsdenkmal]]'' vun der däitscher [[Burschenschaft]], An der Göpelskuppe 1.
* Monument fir d'Dokteren, déi an de Weltkricher gefall sinn, Nikolaistr.
* Carl-Alexander-Monument, Wartburgallee
* Monument &quot;''St. Georg mit Drachen''&quot;, gëllen, Markt.
* &quot;''Automobile Welt Eisenach''&quot; (Automobilmusée) [[Bayerische Motoren Werke AG|BMW]], [[VEB Automobilwerk Eisenach|EMW]], [[Dixi]], [[Wartburg (PKW)]], Friedr. Naumann Str. 10.
* [[Jazzarchiv]] an der ''alten Mälzerei'', Palmental 1.
* [[Bachhaus Eisenach|Bachhaus]], Frauenplan 21.
* [[Lutherhaus Eisenach|Lutherhaus]], Lutherplatz 8.
* Thüringer Musée am Stadschlass, Markt 24.
* Reuter-Wagner-Musée, Reuterweg 2.
* Nikolaikierch, Karlspl.
* Eisenacher Alstad, Flächemonument ''Eisenacher Südviertel''
* Wanderweeër: [[Rennsteig]], [[Bergwanderweg Eisenach-Budapest]] a. a.
* &quot;''Drachenschlucht''&quot;, &quot;''Landgrafenschlucht''&quot;
* fréier Wiertschaft''Goldener Löwe'', Marienstr. 57.
* Gemeng vu [[1596]], Markt 2.
* Georgenkierch ([[1181]]), Markt
* dat schmuelst bewunnt [[Fachwierk]]haus aus ganz Däitschland (2,05m breet) Johannisplatz 9.
* Theater Eisenach, ([[1879]]), Theaterplatz 4.

=== Sommergewinn ===
De ''Sommergewinn'' zu Eisenach ass e Summerfest, dat meeschtens schonn am Mäerz gefeiert gëtt. D'Fest huet eng joerhonnertelaang Traditioun. Freides a samschdes véier Woche virun [[Ouschteren]] gëtt de ''Sommergewinn'' mat sougenannten ''Kommerschabenden'' ageleet. Den drëtte Samschdeg virun [[Ouschteren|Ouschtere]] gëtt et als Héichpunkt e festlechen Ëmzuch, deen zanter [[1897]] zelebréiert gëtt, an all Joer ënner engem aneren Theema steet.

== Ekonomie ==
Zu Zäite vun der [[Deutsche Demokratische Republik|DDR]] war d'Stad de Sëtz vum [[VEB Automobilwerk Eisenach|Automobilwerke Eisenach (AWE)]], déi den Auto &quot;[[Wartburg (PKW)|Wartburg]]&quot; produzéiert huet. Mä schonn zanter [[1898]] goufen hei um Fouss vun der Wartburg am Hörseldall Automobiler gebaut. Zanter [[1904]] gouf den [[Dixi]] produzéiert, éier d'Wierk [[1928]] vu [[Bayerische Motoren Werke AG|BMW]] iwwerholl gouf. Wärend dem [[Zweete Weltkrich]], an doriwwer eraus, goufe Motorrieder gebaut. BMW huet ausserdeem tëscht [[1937]] an [[1945]] Fluchmotoren hiergestallt. D'Stad ass bis haut vum Maschinnebau gepräägt.

[[2003]] gouf et hei 102 [[Industrie]]betriber mat ronn 8000 Mataarbechter. De Schwéierpunkt läit op Betriber aus der Automobil- a Metallindustrie. Mat 133 Industrieaarbechtsplaze pro 1000 Awunner läit Eisenach an enger Spëtzereiderpositioun wäit iwwer dem Bundesduerchschnëtt.
75 Prozent vun den Autoen an Autosdeeler vun Thüringe ginn hei produzéiert..

== Perséinlechkeeten ==
* [[Ludwig de Sprénger]]
* [[Heinrich Raspe]]
* [[Walter von der Vogelweide]]
* [[Georg Philipp Telemann]]
* [[Elisabeth vun Thüringen|Helleg Elisabeth]]
* [[Martin Luther]]
* [[Johann Pachelbel]]
* [[Johann Christoph Bach]]
* [[Johann Sebastian Bach]]
* [[Johann Ernst Bach]]
* [[August Bebel]]
* [[Johann Wolfgang von Goethe]]
* [[Richard Wagner]]
* [[Hermann vu Pückler-Muskau]]
* [[Eduard Petzold]]
* [[Fritz Reuter]]
* [[Jürgen Liebknecht]]
* [[Walter Flex]]
* [[Carl Alexander vu Sachsen-Weimar-Eisenach]]
* [[Julius vun Eichel-Streiber]]
* [[Ernst Abbe]]
* [[Maria Paulowna]]
* [[Ursula Cotta]]

== Kanner vun der Stad ==
*[[Ernst Abbe]], Astronom, Mathematiker, Physiker, Optiker, Entreprener a Sozialreformer
*[[Alfred Appelius]], leschte President vum Landtag vu [[Sachsen-Weimar-Eisenach]]
*[[Alexander Kaiser]], Museker
*[[Wolfgang Arnold]], däitsche Moler a Restaurateur
*[[Johann Ernst Bach]], däitsche Komponist
*[[Johann Georg Bach]], Jong vum Johann Ernst Bach
*[[Johann Nikolaus Bach]], däitsche Komponist aus der Bach-Famill
*[[Johann Sebastian Bach]], däitsche Komponist vum [[Barockmusik|Barock]], Organist an Cembalist
*[[Sabine Bergmann-Pohl]], däitsch Politikerin
*[[Ingo Braecklein]], Bëschof vun der evangeelescher Landeskierch vun Thüringen
*[[Hermann Buddensieg]], däitsche Schrëftsteller, Editeur an Iwwersetzer
*[[Walter Flex]], däitschen Dichter
*Baron Julius vun Eichel-Streiber, Eisenacher Mäzenat
*[[Raimund Gensel]], däitsche Schauspiller
*[[Johann Wilhelm Hertel]], däitsche Komponist
*[[Thomas Karsten]], Fotograf
*[[Gerry Kley]], däitsche Politiker
*[[Wilhelm Rein]], Pedagog
*[[Botho Prënz zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein]], däitsche Politiker
*[[Michael Schindhelm]], däitschen Auteur an Theaterintendant
*[[Christian Schreiber-Eisenach]], Philosoph, Pedagog, Lyriker
*[[Felix Schuchard]], Eisenacher Moler an Zeechner
*[[Heinrich Schwerdt]], däitsche Pedagog
*[[Helga Solinger]], däitsch Politikerin (SPD) (ehem. Ministerin zu Baden-Württemberg)
*[[Stephan Just]], däitschen Handballnationalspiller
*[[Jethro D. Gründer]], däitsche Schauspiller, Auteur &amp; Regisseur
*[[Hermann Wislicenus]], Möler
*[[Charlotte von Stein]], Haffdame vun der Herzogin Anna Amalie

== Um Spaweck ==

{{Commonscat}}
* {{de}} [http://www.eisenach.de Offiziell Websäit vun Eisenach]

{{Landkreesser a kreesfräi Stied an Thüringen}}

[[Kategorie:Stied an Thüringen]]
[[Kategorie:Kreesfräi Stied an Däitschland]]</text>
      <sha1>addpnsw0idct9y4sipa75hniwmz2wrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eneco Tour</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24442</id>
    <revision>
      <id>2708932</id>
      <parentid>2596612</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T06:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1779" sha1="6dbjfgt1izi3xaaqa4xqezyzom24azs" xml:space="preserve">{{Infobox Vëloscourse
|Grënnungsdatum = 
|Schlussdatum =
|Organisateur = 
|Editiounen = 
|Kategorie = 
|Typ = 
|Periodizitéit= eemol d'Joer
|Plaz = [[Holland]]&lt;br&gt;[[Belsch]]
|Participanten = 
|Statut = 
|Direkter= 
|Websäit =
|Leschte Gewënner = [[Tim Wellens]]
|Éischte Gewënner = [[Bobby Julich]]
|Meescht Titelen = [[Tim Wellens]] (4)
|}}
[[Fichier:Eneco-Tour Côte de Wanne 2007.jpg|thumb|Eneco Tour 2007 1. Etappe an der ''Côte de Wanne'': [[Maarten Den Bakker]], [[Martin Pedersen]], [[Benat Albizuri Aransolo]] an [[Tom Stubben]].]]
Den '''Eneco Tour''' ass eng Etappecourse mam Vëlo déi an [[Holland]] an an der [[Belsch]] gefuer gëtt.

Fir déi éischt Oplo vum ''[[UCI ProTour]]'' am Joer [[2005]], war ufanks virgesinn fir e ''Benelux Tour'' z'organiséieren deen d'Etappecourse [[Ronde van Nederland]], [[Tour de Belgique]] an [[Tour de Luxembourg]] ersetze soll. Aus deem Projet ass awer näischt ginn. Et ass schliisslech e sougenannte ''Benelux Tour'' gefuer ginn, deen net duerch [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gaangen ass. Den ''Tour de Belgique'' an den ''Tour de Luxembourg'' sinn als eegestänneg Course bestoe bliwwen.

Zanter [[2005]] gehéiert den aktuellen ''Eneco Tour'' zu der Serie vum ''[[UCI ProTour]]''.

== D'Gewënner ==
{{Cycling race/listofwinners|Q670258}}


{{Navigatioun Eneco Tour}}

== Kuckt och ==
* [[Ronde van Nederland]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{nl}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20101122005046/http://enecotour.nl/ Offiziell Websäit vum ''Eneco Tour'']
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20160305050232/http://www.memoire-du-cyclisme.eu/etapes/eta_eneco_tour.php Resultater vum ''Eneco Tour'' op der Websäit vu ''Mémoirre du Cyclisme'']
{{Navigatioun UCI World Tour}}


[[Kategorie:Eneco Tour| ]]</text>
      <sha1>6dbjfgt1izi3xaaqa4xqezyzom24azs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gent-Wevelgem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24961</id>
    <revision>
      <id>2708835</id>
      <parentid>2606604</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="800" sha1="jde0mif72tzfpnvj1slgo655o7sz93p" xml:space="preserve">{{Infobox Vëloscourse}}
'''Gent-Wevelgem''' ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der [[Belsch]] gefuer gëtt.

Dës Course gouf vum [[Gérard Margodt]] a [[Georges Matthys]] an d'Liewe geruff. Déi éischt Oplo vu ''Gent-Wevelgem'' war den [[9. September]] [[1934]] a gouf iwwer eng Distanz vun 120&amp;nbsp;km gefuer.

Zanter [[2005]] gehéiert dës Course zu der Serie vum [[UCI ProTour]].

== Palmarès ==
{{Cycling race/listofwinners|Q498661}}

== Um Spaweck ==
* [http://www.gent-wevelgem.be Offiziell Websäit vu Gent-Wevelgem]
* [https://web.archive.org/web/20160303183449/http://www.memoire-du-cyclisme.eu/ligne/cla_gand_wevelgem.php Resultater vu ''Gent-Wevelgem'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme'']

{{Navigatioun UCI World Tour}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Gent-Wevelgem| ]]</text>
      <sha1>jde0mif72tzfpnvj1slgo655o7sz93p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jaroslawler Gare</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25488</id>
    <revision>
      <id>2708831</id>
      <parentid>2631940</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:19:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1189" sha1="mooy6nxeb2hcqnrydwt1asfq21ulve9" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:Yaroslavsky rail terminal front side.jpg|thumb|D'Jaroslawer Gare]]
D''''Jaroslawler Gare''' (op Russesch: ''Ярославский вокзал'') ass eng Kappgare zu [[Moskau]]. Si gouf [[1862]] op der [[Komsomolskaja Plaz (Moskau)|Komsomolskaja Plaz]] gebaut.

D'Gare ass den Ausgankspunkt vun der [[Transsibiresch Eisebunn|Transsibirescher Eisebunn]]. Do fiert ënner anerem de leegendären Zuch ''Rossija'' fir op [[Wladiwostok]] fort.

D'Jaroslawler Gare verbënnt [[Moskau]] mat dem [[Nordrussland|Norden]], dem [[Ural]] a mat [[Sibirien]]. Iwwer d'transsibiresch Eisebunn kënnt ee bis an d'[[Mongolei]] an a [[China]].

== Architektur vun der Gare ==

An der Nisch vum Giewel sinn dräi Wopen duergestallt: Den hellege [[Georges vu Moskau]], den [[Äerzengel Michel]] deen en [[Däiwel]] niddermécht, an de Bier mat der [[Aaxt]] vun der Stad [[Jaroslawl]].

== Um Spaweck ==
* [http://yarrik.narod.ru/yarrvokzal/yarrvokzal.htm Inoffiziell Websäit iwwer d'Jaroslawer Gare (russ.)]
{{Commonscat}}

{{Navigatioun Gare vu Moskau}}

[[Kategorie:Kappgaren|Joraslaw]]
[[Kategorie:Garen a Russland|Joraslaw]]
[[Kategorie:Bauwierker 1862]]
[[Kategorie:Moskau]]</text>
      <sha1>mooy6nxeb2hcqnrydwt1asfq21ulve9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ombudsmann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29216</id>
    <revision>
      <id>2708844</id>
      <parentid>2642832</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T13:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2708844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5368" sha1="d5x6tiz030jm6ecr2slmi82soe5ilez" xml:space="preserve">{{skizz}}
En '''Ombudsmann''', w.: '''Ombudsfra''', [[franséisch|fr]]: ''médiateur, médiatrice'', ass e Vermëttler, dee vun enger offizieller Säit (z.&amp;nbsp;B. enger [[Regierung]] oder engem [[Parlament]]) agesat gouf, fir d'Interesse vun de Bierger ze vertrieden, andeems se Plaintë vun eenzele Bierger iwwer Ofleef an den Administratiounen nogeet a versicht, eng Léisung ze fannen.

Do dernieft gëtt et och Mediateuren, déi net vu Regierungen agesat goufen, an déi fir Veräiner, [[Netregierungsorganisatioun|NGOen]], Beruffsorganisatiounen (wéi z.&amp;nbsp;B. déi vu Banken oder Telecoms-Entreprisen), asw. schaffen.

D'Wuert ''Ombudsman'', am haitege Sënn, kënnt aus dem [[Schweedesch]]en, wou et zanter [[1809]] e parlamentaresche Mediateur gëtt. Vum [[Jean-Claude Juncker]] ass de Begrëff &quot;Knoutermann&quot;, resp. &quot;Knouterfra&quot; an enger Regierungserklärung als [[lëtzebuergesch]] Iwwersetzung proposéiert ginn; e gëtt awer bis ewell kaum gebraucht.

== Lëtzebuerger ''Ombudsman'' ==
Den Titel vun der Funktioun oder den Numm vun der Verwaltung zu Lëtzebuerg gëtt ''Ombudsman'' (mat just engem ''n'' um Schluss) geschriwwen&lt;ref&gt;* « Dans sa mission de Médiateur du Grand-Duché de Luxembourg, l'Ombudsman reçoit des réclamations  … » (cf https://web.archive.org/web/20250623183648/https://www.ombudsman.lu/FR/MGDL-001.php)

* « Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher - OKaJu » (cf https://www.okaju.lu/saisir-lokaju/)&lt;/ref&gt;; schwätzt ee vun der Persoun, ass et ''Ombudsmann'' an ''Ombudsfra''.

=== Ombudsmann / Ombudsfra, Mediateur ===
De lëtzebuergeschen ''Ombudsman'' gouf duerch d'Gesetz vum [[22. August]] [[2003]] agesat&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/08/22/n2|Titel=Loi du 22 août 2003 instituant un médiateur|Gekuckt=12.06.2025|Datum=22.08.2003|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;200px&quot; |Datum
! width=&quot;200px&quot; |Mediateur
! width=&quot;500px&quot; |Bemierkung
|-
|1. Mee 2004 – 2012 
|[[Marc Fischbach]]
|Éischten ''Ombudsman'' zu Lëtzebuerg
|-
|1. Februar 2012 – 24. Abrëll 2017
|[[Lydie Err]]
|Nominatioun: ; Demissioun: Arrêté grand-ducal du 3 février 2017&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2017/02/03/b374/jo|Titel=Médiateur - Nomination|Gekuckt=2025-06-12|Datum=03.02.2017|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
|24. Abrëll 2017 – 2025
|[[Claudia Monti]]
|Arrêté grand-ducal du 5 avril 2017&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2017/04/05/b1471/jo|Titel=Médiateur - Nomination|Gekuckt=2025-06-12|Datum=05.04.2017|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; 
|-
|zënter dem 24. Abrëll 2025
|[[Claudine Konsbruck]]
|Arrêté grand-ducal du 31 mars 2025&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2025/03/31/b1667/jo|Titel=Médiateur - Nomination|Gekuckt=2025-06-12|Datum=31.03.2025|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|
|
|}
=== Den ''Ombudsman'' fir d'Rechter fir Kanner a Jugendlecher ===
De Lëtzebuerger ''Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher'' gouf mam Gesetz vum [[1. Abrëll]] [[2020]] an d'Liewe geruff&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2020/04/01/a282|Titel=Loi du 1er avril 2020 instituant l’Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher|Gekuckt=12.06.2025|Datum=01.04.2020|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;200px&quot; |Datum
! width=&quot;200px&quot; |''Ombudsman''
! width=&quot;500px&quot; |Bemierkung
|-
|28. Juli 2020 – 2021 
|[[René Schlechter]]
|Éischten ''Ombudsman'' fir Kanner a Jugendlecher zu Lëtzebuerg; Arrêté grand-ducal du 23 juillet 2020&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2020/07/23/b2530/jo|Titel=Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher - Nomination|Gekuckt=12.06.2025|Datum=23.07.2020|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
|1. Februar 2021
|[[Charel Schmit]] 
|Arrêté grand-ducal du 9 janvier 2021&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2021/01/09/b254/jo|Titel=Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher - Nomination|Gekuckt=12.06.2025|Datum=09.01.2021|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|
|
|}
==Literatur==
* Udo Kempf and Marco Mille: &quot;The role and the function of the Ombudsman: Personalised parliamentary control in forty-eight different states.&quot; In: Linda C. Reif (ed.): ''The International Ombudsmen Anthology. Selected writings from the international Ombudsmen Institute'', Kluwer Law international 1999, S.195-226. ISBN 9041104909 Op [http://books.google.be/books?id=H8OZjm_YRpgC&amp;dq=udo+kempf+marco+mille&amp;source=gbs_navlinks_s Google Books]
== Kuckt och ==
* [[Europäeschen Ombudsmann]]

== Um Spaweck ==
* [http://www.gouvernement.lu/functions/search/resultHighlight/index.php?linkId=2&amp;SID=deb558c75cfeca36ed46a3009b25b465 D'Regierungserklärung vun 2001, wou de &quot;Knoutermann&quot; an d'&quot;Knouterfra&quot; virgestallt ginn]
* [https://web.archive.org/web/20100317143707/http://www.ombudsman.lu/ Offiziell Websäit vum Lëtzebuerger Ombudsman]
* [https://www.okaju.lu/ OKaJu - Offiziell Websäit vum Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher]
* Alexandra Thill, [https://www.wort.lu/politik/claudine-konsbruck-ich-will-fuer-die-buerger-da-sein/70316241.html Der neue Ombudsman - Claudine Konsbruck: „Ich will für die Bürger da sein“], wortl.lu, 10.06.2025

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Ombudsmänner| ]]</text>
      <sha1>d5x6tiz030jm6ecr2slmi82soe5ilez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Stied an Italien</title>
    <ns>14</ns>
    <id>31430</id>
    <revision>
      <id>2708914</id>
      <parentid>2524074</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="azza8461vhu7nx4cnf6hwujgqmgf9fd" xml:space="preserve">{{KategorieSpezial}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Stied an Europa|Italien]]
[[Kategorie:Geographie vun Italien]]
[[Kategorie:Gemengen an Italien]]</text>
      <sha1>azza8461vhu7nx4cnf6hwujgqmgf9fd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saparmyrat Nyýazow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31545</id>
    <revision>
      <id>2708861</id>
      <parentid>2609400</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3050" sha1="8lqpgo189tbcb5bspgp61z00djzgxni" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow''' {{IPA|[θɑːpɑːrmuːrɑːt niːjɑːðɒv]}} (aus dem [[Russesch]]en transkribéiert och: '''Saparmurat Atajewitsch Nijasow'''), gebuer den [[19. Februar]] [[1940]] zu [[Gypjak]] bei [[Aşgabat]], a gestuerwen den [[21. Dezember]] [[2006]] zu Aşgabat, war vun 1992 bis 2006 Staats- a Regierungschef vun [[Turkmenistan]]. Bekannt war e virun allem fir deen ëm hie bedriwwene [[Persounenkult]].

== Biographie ==
Hie war zanter [[1985]] President vun der Kommunistescher Partei vun der deemoleger [[Turkmenesch SSR|Turkmenescher Sozialistescher Sowjetrepublik]]. [[1991]] huet en d'KP am Turkmenistan, deen elo onofhängeg war, verbueden. An hirer Plaz huet en d'''Demokratesch Partei'' gegrënnt a sech zum President ernenne gelooss. De [[24. November]] [[1991]] gouf en zum President vun Turkmenistan gewielt. D'Joer drop gouf e gläichzäiteg Ministerpresident. Seng Presidentschaft huet en e puermol verlängert a sech 1999 vum Parlament als President op Liewenszäit ernenne gelooss. Hien ass am Dezember 2006 gestuerwen.

== Den ''Türkmenbaşy'' ==
International war den Nijasow virun allem fir de Persounekult bekannt, deen en ëm sech inzenéiere gelooss huet. Sou huet hie sech &quot;''Türkmenbaşy''&quot; nenne gelooss (&quot;Chef/Guide vun allen Turkmenen&quot;). Eng Stad ([[Türkmenbaşy (Stad)|Türkmenbaşy]]) ass no him benannt ginn, Schoule, Fluchhäfen a souguer e [[Meteorit]]. Iwwerall am Land si Statuen (dacks vergëllt) mat him, senger Mamm oder sengem Papp opgeriicht ginn. Mä domat net genuch: Souguer d'Wochendeeg an d'Méint huet en ëmbenenne gelooss: de Januar gouf, wéi soss, „Türkmenbaşy“ genannt, den Abrëll nom Numm vu senger Mamm.

Den Nyýazow huet och e puer Bicher geschriwwen, dorënner eng Geschicht vun Turkmenistan (wéi hie se gesouch) an eent, ''[[Ruhnama]]'' genannt, dat [[2001]] erauskomm, a wat &quot;Buch vun der Séil&quot; bedeit. All Turkmeen huet dat misse liesen, et ass an de Schoule &quot;studéiert&quot; ginn, an et ass een driwwer ausgefrot ginn, wann ee wollt de Führerschäi maachen.

Ënner dem Nyýazow sengem Regime gouf an Turmenistan d'Reliounsfräiheet ofgeschaaft (de [[Sunitten|sunitteschen]] [[Islam]] gouf Staatsrelioun), d'Russe goufen aus dem Land verjot, Dissidente goufe gefoltert oder a &quot;psychiatresch Asyler&quot; gestach; wien dem Regime net gepasst huet, gouf systematesch ausspionéiert, gebeetscht, agespaart oder &quot;verschwanne&quot; gedoen.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20070216095505/http://www.turkmenbashi.org/ turkmenbashi.org] – Offiziell Websäit (englesch)
* [https://web.archive.org/web/20181126045525/http://rukhnama.com/ D'Buch Ruhnama] op Englesch
* [http://www.wdr.de/tv/kulturweltspiegel/20061112/4.html „Diktator, Dichter und Prophet: Wie Turkmenbashi vom Westen hofiert wird“], titel thesen temperamente (ttt), 12. November 2006

{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Nyyazow Saparmyrat}}
[[Kategorie:Politiker (Turkmenistan)]]
[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2006]]</text>
      <sha1>8lqpgo189tbcb5bspgp61z00djzgxni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Martin Luther King, Jr.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31734</id>
    <revision>
      <id>2708915</id>
      <parentid>2464470</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2224" sha1="b97pal3px9dw4b5yqo9hu7b7j6ehyzv" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie|Bild=Martin Luther King - March on Washington.jpg|Bildbeschreiwung=De Martin Luther King schwätzt 1963 um Biergerrechtsmarsch op Washington D.C.}}
De '''Martin Luther King, Jr.''', gebuer als ''Michael King jr.'' de [[15. Januar]] [[1929]] zu [[Atlanta]] a gestuerwen (ermuert) de [[4. Abrëll]] [[1968]] zu [[Memphis (Tennessee)|Memphis]] ([[Tennessee]]), war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Biergerrechtler a [[Lëscht vun de Laureate vum Nobelpräis fir de Fridden|Friddensnobelpräisdréier]].

Aus Veréierung fir de [[Martin Luther|Luther]] huet de Martin King 1935 dësem säin Numm ugeholl.

Als [[Baptisten|baptistesche]] Geeschtleche gouf hien zanter uganks de Fofzegerjoren de Virkämpfer vun der US-amerikanescher [[Antisegregatiounsbeweegung]], déi fir déi selwecht Rechter fir déi Schwaarz an d'Eliminatioun vun alle Rasselimitatioune gefuerdert huet. No dem Virbild vum [[Mahatma Gandhi]] huet de Martin Luther King zum passive Widderstand géint Rassentrennungsgesetzer opgefuerdert, virun allem an deene vun der Diskriminéierung vun de Schwaarze besonnesch betraffene Stied am Süde vun de [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]. Wéinst dësen Opriff koum de Martin Luther King e puermol an de Prisong.

No den éischte Succèse vum Martin Luther King an d'Ophiewe vun der Rassentrennung an de Verkéiersmëttel vun der Stad [[Montgomery]] goufen eng Rei vun Attentater op de Martin Luther King duerch wäiss Rassefanatiker probéiert. De 4. Abrëll 1968 ass de Martin Luther King bei engem [[Attentat]] zu Memphis erschoss ginn.

1964 krut hien de [[Friddensnobelpräis]].

Den 11. Dezember 1964 krut de King zu [[Oslo]] de Friddensnobelpräis iwwerreecht. D'Präisgeld an Héicht vu 54.000 [[US-Dollar]] huet hien engem Fong vu senger Beweegung gespent. D'[[Time Magazine]] huet hien 1943 zum &quot;[[Man of the Year|Mann vum Joer]]&quot; gekiert.

== Kuckt och ==
* [[Rosa Parks]]
* [[Lëscht vun de Friddensnobelpräislaureaten]]
* [[Rassismus]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:King, Martin Luther}}
[[Kategorie:Friddensnobelpräisdréier]]
[[Kategorie:Biergerrechtler]]
[[Kategorie:Gebuer 1929]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1968]]</text>
      <sha1>b97pal3px9dw4b5yqo9hu7b7j6ehyzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Physikalesch Gréissten</title>
    <ns>14</ns>
    <id>32247</id>
    <revision>
      <id>2708913</id>
      <parentid>1521370</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="coklohmxc3qw2j2uyqr897aez3xjx0e" xml:space="preserve">{{Kategorie|Physikalesch Gréisst|Physikalesch Gréissten}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Physik]]</text>
      <sha1>coklohmxc3qw2j2uyqr897aez3xjx0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biologeschen Tissu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34044</id>
    <revision>
      <id>2708923</id>
      <parentid>2546797</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:26:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="48ahb01viiiggjxdc2lrp0de7625fzi" xml:space="preserve">{{SkizzBio}}
E '''biologeschen Tissu''', och nach '''Geweebe''', ass eng Grupp vun [[Zell (Biologie)|Zell]]en, déi d'selwecht gebaut sinn an dowéinst eng selwecht [[Funktioun]] hunn.

== Biologesch Tissue beim Mënsch an de Mamendéieren am Allgemengen==
* Den [[Epitheltissu]], deen déi baussenzeg oder déi bannenzeg Fläch vun engem Organ &quot;tapezéiert&quot;.
* De [[Stäiptissu]], deen d'Funktioun huet, fir e [[Kierper (Biologie)|biologesche Kierper]], oder Deeler dovun, ze stäipen. Beispiller: [[Knorpel]] a [[Schank]]en.
* Den [[Nerventissu]], deen dozou déngt, [[Reiz|Nervereizer]] ze produzéieren oder se weiderzeleeden.
* De [[Muskeltissu]], dee sech zesummenzéie kann, a sou Beweegungen erlaabt.

An de [[Organ (Biologie)|biologeschen Organer]] oder Systemer sinn ëmmer e puer Zorte vu biologeschen Tissuen ze fannen.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Histologie]]
[[Kategorie:Biologie]]</text>
      <sha1>48ahb01viiiggjxdc2lrp0de7625fzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giovanni Bosco</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37224</id>
    <revision>
      <id>2708842</id>
      <parentid>2545152</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="h4o86jhng8bc6y6v57w5qnphqoy4yv7" xml:space="preserve">{{Infobox Hellegen}}
Den '''Don Bosco''', eigentlech '''Giovanni Bosco''', gebuer de [[16. August]] [[1815]] zu Becchi/[[Turin]] a gestuerwen den [[31. Januar]] [[1888]] zu Turin, war en italieenesche Sozialpedagog.

De kathoulesche Paschtouer &quot;Don Bosco&quot; huet sech den eleng geloossenen a verwahrloste Kanner ugeholl a fir si 1846 zu Turin-Valdocco een Duerf als dauerhaft Wunnplaz fir 700 Jonker ageriicht.

1857 huet hien d'Kongregatioun vun de ''Salesianer'' an den Uerde vun de ''Maria-Hëllef'' Schwëstere gegrënnt.

1934 gouf den Don Bosco helleggesprach.
== Kuckt och ==
*[[Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Bosco Don}}
[[Kategorie:Gebuer 1815]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1888]]
[[Kategorie:Pedagogen]]
[[Kategorie:Réimesch-kathoulesch Uerdensgrënner]]
[[Kategorie:Helleg]]</text>
      <sha1>h4o86jhng8bc6y6v57w5qnphqoy4yv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Danilo Di Luca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37641</id>
    <revision>
      <id>2708917</id>
      <parentid>2529569</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="i89shc8i3k4ph9n6f641s7nn2irhnx7" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie (Sportler)}}
Den '''Danilo Di Luca''', gebuer den [[2. Januar]] [[1976]] zu [[Spoltore]], ass en italieenesche professionelle Vëlossportler.

2005 huet hien den [[UCI ProTour 2005|UCI ProTour]] gewonnen.

== Palmarès ==
=== [[1999]] ===
* 2. am [[Gran Premio Industria &amp; Artigianato - Larciano]]

=== [[2000]] ===
* 1. am [[Gran Premio Industria &amp; Artigianato - Larciano]]

=== [[2001]] ===
* 1. am [[Giro di Lombardia]]
* 3. am [[Gran Premio Industria &amp; Artigianato - Larciano]]

=== [[2002]] ===
* 1. am [[Giro del Veneto]]
* 1. am [[Trofeo Laigueglia]]
* 2. an den [[Tre Valli Varesine]]
* 15. am [[Gran Premio Città di Camaiore]] (193,7&amp;nbsp;km)

=== [[2003]] ===
* 1. an den [[Tre Valli Varesine]]
* 1. an der [[Coppa Placci]]
* 2. am [[Gran Premio Città di Camaiore]] (193,7&amp;nbsp;km)
* 3. am [[Trofeo Melinda]]

=== [[2004]] ===
* 1. am [[Brixia Tour]]
* 1. am [[Trofeo Matteotti]]
* 2. an den [[Tre Valli Varesine]]
* 2. am [[Gran Premio Città di Camaiore]] (193,7&amp;nbsp;km)

=== [[2005]] ===
* 1. an der [[Vuelta Ciclista al País Vasco]]
* 1. an der [[Flèche wallonne]]
* 1. am [[Amstel Gold Race]]

=== [[2007]] ===
* 1. am [[Giro d'Italia 2007|Giro d'Italia]]
* 1. a [[Milano-Sanremo]]
* 1. a [[Liège-Bastogne-Liège]]
* 80. an der [[Clásica Ciclista San Sebastián - San Sebastián]] (225&amp;nbsp;km)

=== [[2008]] ===
* 1. an der [[Settimana Ciclistica Lombarda]]
* 1. am [[Giro dell'Emilia]] (198,8&amp;nbsp;km)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.danilodiluca.com/ Offiziell Websäit vum Danilo Di Luca]

{{DEFAULTSORT:Di Luca Danilo}}
[[Kategorie:Italieenesch Vëlossportler]]
[[Kategorie:Gebuer 1976]]
[[Kategorie:Gewënner vum Giro d'Italia]]
[[Kategorie:Gewënner vu Liège-Bastogne-Liège]]
[[Kategorie:Vëlossportler/D]]</text>
      <sha1>i89shc8i3k4ph9n6f641s7nn2irhnx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rémy Di Gregorio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37873</id>
    <revision>
      <id>2708916</id>
      <parentid>2541165</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="96to1qvp2eemt7y525sodgageivryad" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie (Sportler)}}
De '''Rémy Di Gregorio''', gebuer zu [[Marseille]] den [[31. Juli]] [[1985]], ass e [[Frankräich|franséische]] professionelle Vëlossportler.

De Rémy Di Gregorio gouf 2003 franséische Junioremeeschter am [[Contre-la-montre]].

Zanter 2005 ass hie Profi bei der Ekipp [[La Française des Jeux (Vëlosekipp)|La Française des Jeux]]. Säin éischte Succès als Profi war 2006 en Etappegewënn op der aachter Etapp vum [[Tour de l'Avenir]] virum [[Philip Deignan]] a [[Matthieu Sprick]].

Den [[10. Juli]] [[2012]] ass hien am Kader vun enger Dopingaffär um [[Tour de France 2012]] festgeholl ginn.
== Palmarès ==
===2006===
* 8. Etapp [[Tour de l'Avenir]]
===2010===
* 10. Etapp vun der [[Volta Ciclista a Catalunya]]
===2011===
* 7. Etapp vu [[Paris-Nice]]
===2012===
* 3. Etapp vun der [[Vuelta a Asturias]]

== Ekipp ==
* 2005 - 2010 [[La Française des Jeux (Vëlosekipp)|La Française des Jeux]] 
* 2011 [[Astana Pro Team]]
* 2012 [[Cofidis]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Di Gregorio Remy}}
[[Kategorie:Franséisch Vëlossportler]]
[[Kategorie:Gebuer 1985]]
[[Kategorie:Vëlossportler/D]]</text>
      <sha1>96to1qvp2eemt7y525sodgageivryad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl-Josef Rauber</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39210</id>
    <revision>
      <id>2708839</id>
      <parentid>2556102</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="61s1jmbr28jkaiuenw6a4j83vqt1h4t" xml:space="preserve">{{SkizzRel}}{{Infobox Biographie}}
De '''Karl-Josef Rauber''', gebuer den [[11. Abrëll]] [[1934]] zu [[Nürnberg]] a gestuerwen de [[26. Mäerz]] [[2023]] zu [[Rottenburg am Neckar]] war e [[Kathoulesch Kierch|kathouleschen]] [[Bëschof|Äerzbëschof]] a war vun [[2003]] bis [[2009]] [[Apostouleschen Nuntius]] fir [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] a fir d'[[Belsch]], säin Nofollger gouf den [[Italien|italieeneschen]] Äerzbëschof [[Giacinto Berloco]].

== Biller ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Procession of the Precious Blood of Jesus Christ-Bruges; Mgr Rauber 50.JPG|Mons. Karl-Josef Rauber
&lt;/gallery&gt;

== Kuckt och ==

* [[Lëscht vun den apostouleschen Nuntiusse fir Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Rauber Karl-Josef}}
[[Kategorie:Gebuer 1934]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2023]]
[[Kategorie:Diplomate vum Hellege Stull]]
[[Kategorie:Kathoulesch Bëscheef]]
[[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz mit Stern]]</text>
      <sha1>61s1jmbr28jkaiuenw6a4j83vqt1h4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Trojaner (Astronomie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41448</id>
    <revision>
      <id>2708828</id>
      <parentid>2686866</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6276" sha1="ny1qxabt6lrutqjtcir3bl7y7i5ap1e" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|den Asteroidegruppen, déi ''Trojaner'' genannt ginn|aner Bedeitungen|Trojaner}}
[[Fichier:Asteroid Belt.jpg|thumb|350px|Asteroiden - Trojaner]]
D''''Trojaner''' sinn [[Asteroid]]egruppen, déi e Planéit op hirer Bunn ëm d'[[Sonn]] als [[Koorbitalen Objet]] mat engem mëttleren Ofstand vu 60° virdrun oder hanner him begleeden.

D'Nimm vun den Trojaner, déi bis elo fonnt goufen, sinn no de Persounen aus dem [[Homer]] senger ''[[Ilias]]'' genannt: d'Asteroiden, déi virun engem Planéit lafen, si mat Ausnam vum [[(624) Hektor|Hektor]] no de griicheschen an déi, déi hannendru sinn, no den trojaneschen Helde genannt.

== Positioun ==

D'Trojaner kreesen ëm d'Libratiouns- oder [[Lagrange-Punkt]]en L&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; an L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;. Dat sinn d'Gläichgewiichtspunkten a stellen ee spezielle Fall am soss nëmme schwéier léisbaren [[Dräikierperproblem]] duer. D'System Sonn – Jupiter – Trojaner mécht fir jiddweree vun dëse Klengkierper e stabilt Dräikierpersystem. Bis elo sinn an L&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; an an L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; 3035 an op L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; 1734 Trojaner bekannt (Stand: 30. Dezember 2010), déi total Zuel gëtt op e puer Dausend geschat. Den éischten Trojaner, (588)&amp;nbsp;[[Achilles (Asteroid)|Achilles]], gouf am Joer [[1906]] vum [[Max Wolf]] entdeckt. Dee gréissten Trojaner ass warscheinlech den (624)&amp;nbsp;[[Hektor (Asteroid)|Hektor]], deen am Joer [[1907]] entdeckt gouf. Et ass en onreegelméisseg geformten Asteroid mat enger Gréisst vun 370&amp;nbsp;×&amp;nbsp;195&amp;nbsp;km. (kuckt och [[Lëscht vun Trojaner-Asteroiden]]).

== Donkel Kierper - vu wäit dobaussen? ==
De Planéit [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]] huet duerch seng riseg [[Mass (Physik)|Mass]] en enormen Afloss op de baussenzege [[Sonnesystem]] a mécht e Koup Onstabilitéiten un den [[Asteroid]]en an op hire Bunnen. Vill Astronome mengen dofir, datt och am Beräich vun de Trojaner e stännege luese Wiessel am Gaang ass.

Hir onerwaart grouss Zuel ([[1960]] waren der eréischt 20 bekannt) gëtt duerch géigesäiteg [[Kollisioun]]en erkläert. Well si mat [[Albedo]]en ëm 0,04 änlech donkel oder donkelrout si wéi d'[[Asteroid]]e vum baussenzege Sonnesystem, stamen der méiglecherweis vill vun do ([[Transneptuneschen Objet|Transneptunen]]). Vereenzelt kéinte sech Trojaner nees duerch [[Bunnstéierung]]en oder Stéiss vun de [[Libratiounspunkt]]e léisen an a Richtung [[Mars (Planéit)|Marsbunn]] ofdriften.

== Trojaner vun aner Planéiten ==
=== Mars-Trojaner ===
Am Joer [[1990]] gouf och am Libratiounspunkt L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; vum [[Mars (Planéit)|Mars]] e [[Mars-Trojaner]] entdeckt, deen [[(5261) Eureka|Eureka]] gedeeft gouf. An der Tëschenzäit sinn dräi weider Mars-Trojaner entdeckt ginn, dovun een am L&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;-Punkt, an [[2007]] gouf den [[2007 NS2]] entdeckt.

{{Méi Info 1|Mars-Trojaner}}

=== Neptun-Trojaner ===

Enn [[2001]] gouf och en Trojaner 60° vum [[Neptun (Planéit)|Neptun]] fonnt. Mat dem 4-m-[[Spigelteleskop]] um [[Cerro Tololo Inter-American Observatorium|Cerro Tololo]] opgeholl, krut den 230&amp;nbsp;km-Kierper d'Asteroiden-Nummer [[2001 QR322|2001&amp;nbsp;QR&lt;sub&gt;322&lt;/sub&gt;]], war awer eréischt no engem Joer „geséchert“. Hien ëmkreest d'Sonn – genee wéi den Neptun – an 166 Äerdejoren. Mëttlerweil sinn dräi weider Neptun-Trojaner ([[2004 UP10|2004&amp;nbsp;UP&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;]], [[2005 TN53|2005&amp;nbsp;TN&lt;sub&gt;53&lt;/sub&gt;]], [[2005 TO74|2005&amp;nbsp;TO&lt;sub&gt;74&lt;/sub&gt;]], [[2006 RJ103|2006&amp;nbsp;RJ&lt;sub&gt;103&lt;/sub&gt;]], [[2007 VL305|2007&amp;nbsp;VL&lt;sub&gt;305&lt;/sub&gt;]] an [[2008 LC18|2008&amp;nbsp;LC&lt;sub&gt;18&lt;/sub&gt;]]). Déi fënnef éischtgenannt sinn all op L&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. Ufanks gouf dat och vum 2008&amp;nbsp;LC&lt;sub&gt;18&lt;/sub&gt; ugeholl.

Den [[12. August]] [[2010]] huet d'Department of Terrestrial Magnetism (DTM) vun der [[Carnegie Institution of Washington]] zu Washington D.&amp;nbsp;C. bekannt ginn, datt sech 2008&amp;nbsp;LC&lt;sub&gt;18&lt;/sub&gt; op der Langrange-Positioun L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; beweegt. Et ass deen éischten nachogewisene Neptun-Trojaner op dëser Positioun.&lt;ref name=&quot;SheppardTrujilloDTM&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100815095616/http://www.dtm.ciw.edu/users/sheppard/L5trojan/ Trojan Asteroid Found in Neptune's Trailing Gravitational Stability Zone.] Pressmatdeelung vun der [https://web.archive.org/web/20090107040241/http://carnegieinstitution.org/ Carnegie Institution of Washington], Washington D. C., vum [[12. Abrëll]] [[2010]]. Ofgeruff [[28. November]] [[2010]].&lt;/ref&gt;

De [[24. August]] [[2014]] soll d'Raumsond [[New Horizons]] de Lagrangepunkt L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; vun der Neptunbunn kräizen. Do hofft een op weider Trojaner.

=== Äerd-Trojaner a -Begleeder ===
Bei der [[Äerd]] ass nëmmen een Trojaner bekannt, am Juli [[2011]] gouf den Asteroid [[2010 TK7|2010 TK&lt;sub&gt;7&lt;/sub&gt;]] als Trojaner identifizéiert. E weideren Asteroid, den [[2002 AA29|2002 AA&lt;sub&gt;29&lt;/sub&gt;]], pendelt tëscht de [[Lagrange-Punkt]]en L&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; an L&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; hin an hier.
No där, an der Genesis vum Äerdmound beschriwwener Kollisiounstheorie, hat sech am L&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;-Punkt vun der Äerdbunn e Planéit ([[Theia (Planéit)|Theia]]) entwéckelt, deen duerch eng nofollgend Kollisioun mat der Äerd fir d'Gebuert vum Mound verantwortlech war.

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]

== Literatur ==
* ''[[Sternenbote]]:'' Jahrgang 45/12, Seite 222-234: ''Die Asteroiden - Dramatik und Schutt im Planetensystem:'' Gottfried Gerstbach: Artikel auf der Seite des Autors als [[PDF]] abrufbar: https://web.archive.org/web/20061117205203/http://www.g.gerstbach.at/papers/Asteroid1202gg.pdf

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{de}} [http://kuffner-sternwarte.at/im_brennp/archiv2003/erster_nep_trojaner.html Erster Neptun-Trojaner]
* {{en}} [http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/JupiterTrojans.html Lëscht vun de Jupiter-Trojaner]
* {{en}} [http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/NeptuneTrojans.html Lëscht vun den Neptun-Trojaner]
* {{de}} [http://www.wienerzeitung.at/DesktopDefault.aspx?TabID=4103&amp;Alias=wzo&amp;cob=319341 Christian Pinter: ''Die Trojaner des Weltalls''] Wiener Zeitung, [[28. Dezember]] [[2007]]
* {{de}} [http://www.wissenschaft.de/wissen/news/261512.html www.wissenschaft.de: Asteroiden mit Identitätsproblemen] - En (Duebeel-) Trojaner vum Jupiter ass warscheinlech e Koméit.
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Trojaner]]</text>
      <sha1>ny1qxabt6lrutqjtcir3bl7y7i5ap1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geometreschen Zäitalter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41779</id>
    <revision>
      <id>2708858</id>
      <parentid>2520374</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1448" sha1="nn3hcvsrvcesuo2k8h95g2wyxfznmjq" xml:space="preserve">[[Fichier:Miniature hydria Thebes Louvre A566.jpg|thumb|350px|[[Attika|Attesche]] geometresche Stil op enger Vas aus [[Theben (Griicheland)|Theben]] (zirka [[750 v. Chr.|750]]-[[700 v. Chr.]]).]]

De '''Geometreschen Zäitalter''' ass eng vun de fënnef Periode vun der Geschicht vum anticke [[Griicheland]] déi vun zirka [[900 v. Chr.|900]] bis [[750 v. Chr.]] geet. D'Chronologie kënnt duerch d'Etude vun der [[Griichesch Keramik|Keramik]], déi sech zu dëser Zäit an [[Attika]], [[Euböa]] an [[Argolis]] duerch en Dekor vu geometresche Forme charakteriséiert huet. Wann et einfach ass, déi grouss Phasen an der Evolutioun vun der geometrescher Keramik festzestellen, sou ass et op der anerer Säit méi schwéier, dës Phase mat de [[politik|politeschen]] oder soziale Verännerunge vun dëser Zäit zesummenzebréngen.

== Literatur zum Theema ==
* John Boardman, ''Aux origines de la peinture sur vase en Grèce'', Thames &amp; Hudson, London, 1999. {{small|(ISBN 2-8711-157-5)}}
* John N.&amp;nbsp;Coldstream, ''Greek Geometric Pottery'', Methuen, London, 1968.
* John N.&amp;nbsp;Coldstream, ''Geometric Greece'', Routledge, London, 2003.
* Jean-Claude Poursat, ''La Grèce préclassique, des origines à la fin du VI&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; siècle'', Éd. du Seuil, Paräis, 1995. {{small|(ISBN 2-02-013127-7)}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{LinkPortalHellenopedia}}

[[Kategorie:Aalt Griicheland|Geometreschen Zäitalter]]

[[it:Ceramica geometrica]]</text>
      <sha1>nn3hcvsrvcesuo2k8h95g2wyxfznmjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Fantasy</title>
    <ns>14</ns>
    <id>42721</id>
    <revision>
      <id>2708912</id>
      <parentid>2478772</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="6lcynf45zz9ayvf98u6jv334tig7jtn" xml:space="preserve">{{Kategorie}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Fiktioun no Genre]]</text>
      <sha1>6lcynf45zz9ayvf98u6jv334tig7jtn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanarievull</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43751</id>
    <revision>
      <id>2708936</id>
      <parentid>2450502</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="903" sha1="kqsvjjxngujh4qfqwa0ssgunefyrhwp" xml:space="preserve">{{SkizzBio}}

{{Infobox Déieren
 | Numm = Kanarievull
 | An anere Sproochen = 
 | Bild = Canari jaune lipochrome intensif.jpg
 | Bildtext = 
 | Räich = [[Déiereräich]]
 | Stamm = [[Chordata]]
 | Klass = [[Vullen]]
 | Uerdnung = [[Spatzevullen]]
 | Famill = [[Fénken]]
 | Gattung = [[Girlitz]]
 | Aart = [[Kanaregirlitz]]
 | Ënneraart = Kanarievull
 | Wëssenschaftlechen Numm = '''Serinus canaria''' 
 | Ënnerandeelung_ranking = 
 | Ënnerandeelung = 
}}
[[Fichier:Serinus canaria MHNT 223 Tenerife 2000m pin RdN.jpg|thumb|Eeër vum Kanarievull]]

De '''Kanarievull''' (''Serinus canaria'' forma ''domestica'') gehéiert zu der Famill vun de Fénken (Fringillidae). E staamt vum Kanaregirlitz of a lieft vu Som an anere Planzendeeler.

Gesangs- a Faarfkanarievulle ginn tëscht 13,5&amp;nbsp;cm a 14,5&amp;nbsp;cm grouss.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Fénken]]
[[Kategorie:Hausdéieren]]</text>
      <sha1>kqsvjjxngujh4qfqwa0ssgunefyrhwp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Côte d'Ivoire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46517</id>
    <revision>
      <id>2708868</id>
      <parentid>2690023</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14587" sha1="70tezktrjasmbt694qakmp7q8d6i3um" xml:space="preserve">{{Infobox Land
| Numm = République de Côte d'Ivoire
| Fändel = Flag of Cote d'Ivoire.svg
| Fändel Bildbreet= 150px
| Fändel Artikel = Fändel vun der Côte d'Ivoire
| Wopen = Coat of Arms of Côte d'Ivoire.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun der Côte d'Ivoire
| National Devise = &quot;Union – Discipline – Travail&quot;
| Kaart = Location Côte d'Ivoire AU Africa.svg
| Kaart Breet = 300px
| Offiziell Sprooch = [[Franséisch]]
| Haaptstad = [[Yamoussoukro]]
| Haaptstad Awunner = 259.373{{small|(2010)}}
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Republik]] 
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Total Fläch= 322.461
| Fläch Plaz = 318.003
| Waasserfläch = 4.460
| Bevëlkerung =
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 63.9
| Onofhängegkeet = 1960
| Nationalfeierdag = [[7. August]]
| Nationalhymn = ''L'Abidjanaise''
| Wärung = [[Westafrikaneschen CFA-Frang]] (XUF)
| Zäitzon = &amp;nbsp;
| Internet TLD = [[.ci]]
| Telefonsprefix = +225
| Notizen =
| Extra Bild = 
| Extra Bild2 =
}}
D''''Côte d'Ivoire''' (offiziell: ''République de Côte d'Ivoire'', och op Lëtzebuergesch dacks als '''Elfenbeinküst''' bezeechent), ass e Staat a [[Westafrika]]. D'Awunner nennt een Ivorianer.

Den Nationalfeierdag ass de 7. August, den Dag op deem d'Côte d'Ivoire 1960 seng Onofhängegkeet vu [[Frankräich]] krut. Obwuel [[Abidjan]] déi gréisst Stad an och de wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vum Land ass, ass [[Yamoussoukro]] déi offiziell Haaptstad.

==Numm==

Den Numm ''Elfebeinküst'' ass d'Iwwersetzung vum [[portugisesch]]en Numm ''Costa do Marfim'', deen d'Géigend vun Händler/Entdecker tëscht dem 15. a 16. Joerhonnert krut. Am Oktober 1985 huet déi ivorianesch Regierung d'Requête gemaach, datt all Staaten an Institutiounen nëmmen nach de franséischen Numm benotzen, an datt den Numm net méi iwwersat gëtt wéi dat och schonn bei anere Länner de Fall ass ([[Costa Rica]], [[Sierra Leone]], etc).

==Geographie==
[[Fichier:Carte topographique de Côte d'Ivoire.png|thumb|300px|Topographesch Kaart vun der Côte d'Ivoire]]
D'Côte d'Ivoire läit a Westafrika um [[Atlantik]] an huet eng Küstelinn vu 515&amp;nbsp;km. Um Kontinent grenzt d'Lann un de [[Mali]] (Grenzlinn vu 532&amp;nbsp;km), [[Burkina Faso]] (584&amp;nbsp;km), [[Guinea]] (610&amp;nbsp;km), [[Ghana]] (668&amp;nbsp;km) a [[Liberia]] (716&amp;nbsp;km). Laanscht d'Küst ass en tropescht Klima, am héijen Norde gëtt et semiarid. Et gëtt dräi Haaptjoreszäiten: mëttelwaarm an dréchen (November bis Mäerz), ganz waarm an dréchen (Mäerz bis Mee), a ganz waarm a fiicht (Juni bis Oktober).

Den Terrain ass éischter platt, vum [[Mier]] am Süden aus geet et graduell bis bal op 500&amp;nbsp;m am Norden erop, just am Nordweste gëtt et e puer Bierger. D'Land huet vill natierlech Ressourcen, dorënner [[Äerdueleg|Pëtrol]], Naturgas, [[Diamant]]en, [[Eisenäerz]], [[Mangan]], [[Kobalt]], [[Bauxit]], [[Koffer]], [[Gold]], [[Néckel]] an [[Tantal]].

==Demographie==

Wéi och an aneren afrikanesche Länner gëtt et an der Côte d'Ivoire e rapide Bevëlkerungswuesstum. Sou ass d'Zuel vun den Awunner vu 6,7 Milliounen 1975 bis op iwwer 20 Milliounen haut geklommen. Eng Ursaach heifir ass eng staark Immigratioun haaptsächlech aus den Nopeschlänner. 1998 waren dem Recensement général no 26&amp;nbsp;% vun de Leit keng Ivorianer, déi gréisstendeels virun de politesche Krise vun der fir afrikanesch Verhältnesser grousser sozialer a politescher Stabilitéit an der gudder Wirtschaftsentwécklung ugezu goufen.

De gréissten Deel vun der Bevëlkerung lieft an der Küsteregioun. Am Banneland, dat haaptsächlech aus Bëscher besteet, wunnen net vill Leit.

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|+Entwécklung vun der ivorianescher Bevëlkerung tëscht 1993 an 2010 (a Milliounen)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131118140726/http://cotedivoire.africadata.org/ cotedivoire.africadata.org]: ''Autre\Population totale (en milliers) (1993 - 2010)'' ënner dem Sichbegrëff ''Population'' (gekuckt den 11. November 2013)&lt;/ref&gt;
|-
! 1993
! 1994
! 1995
! 1996
! 1997
! 1998
! 1999
! 2000
! 2001
! 2002
! 2003
! 2004
! 2005
! 2006
! 2007
! 2008
! 2009
! 2010
|-
|13,1
|13,7
|14,2
|14,4
|14,9
|15,4
|15,9
|16,4
|16,9
|17,5
|18,0
|18,6
|19,1
|19,7
|20,2
|20,9
|21,5
|22,1
|-
|}

==Geschicht==
===Prekolonial Geschicht===
Iwwer déi fréi Bevëlkerung vun der haiteger Côte d'Ivoire ass nach net sou vill bekannt. Den Norde vum Land war an de Joerhonnerte virun der Koloniséierung vum Afloss vu verschiddene grousse Räicher am [[Sahel]]gebitt geprägt. Zanter dem 11. Joerhonnert ass den Norden islamiséiert (iwwer Handelskontaker a Kricher).

===Kolonialzäit===
Géint Enn des 15. Joerhonnert hunn d'Portugisen ugefaangen, Handel mat de Küstevëlker ze bedreiwen an deen och iwwer honnert Joer laang beherrscht. Géint Mëtt vum 19. Joerhonnert hunn d'Fransousen dunn éischt Protektorater am Gebitt installéiert an 1893 ass d'Côte d'Ivoire als franséisch Kolonie erkläert ginn. 1958 krut d'Land de Statut vun enger autonomer Republik an der franséischer Communautéit tëscht Frankräich a sengen afrikanesche Kolonien, an déi komplett Onofhängkeet krut et de 7. August 1960.

===No der Kolonialzäit===
[[Fichier:Houphouet-Boigny.jpg|thumb|250px|Den éischte President Houphouët-Boigny]]
====Entwécklung vum Land ënner dem Houphouët-Boigny====
Direkt no der Onofhängegkeet vu Frankräich huet de Staatsgrënner a laangjährege President [[Félix Houphouët-Boigny]] d'Basis fir dem Land säi liberale Wirtschaftsmodell a seng Intergratioun un de Weltmaart geluecht. Wärend sengem autoritäre Regime, deen an den 1970er an och nach an den 1980er als Musterbeispill fir e politesch stabillen an ekonomesch erfollegräichen afrikanesche Staat gegollt huet, huet den [[Kommunismus|antikommunisteschen]] Houphouët-Boigny enk Bezéihungen zum Westen, haaptsächlech Frankräich, ënnerhalen an dem Land seng [[Kaffi]]- a [[Kakao]]sindustrie staark entwéckelt.

Wärend den 1980er ass et wéinst faalende Kaffi- a Kakaospräisser um Weltmaart zu enger Finanzkris an der Côte d'Ivoire komm, déi zu enger Erhéijung vun der Staatsverscholdung an der Aarmut am Land gefouert huet. Géint Ufank der 1990er Joren ass dem Houphouët-Boigny säi Regierungsstil ëmmer méi a Fro gestallt ginn, wouduerch [[Streik]]en a Meutereien ausgeléist goufen.

====Vun der éischter politescher Kris bis zum Biergerkrich====
Nom President sengem Doud am Dezember 1993 huet säi Successeur [[Henri Konan Bédié]] 1995 géint eng fragmentéiert Oppositioun d'Presidentschaftswale gewonnen a probéiert, dem Houphouët-Boigny säin autoritäre Stil op eng méi moderéiert Aart a Weis weiderzeféieren. Him hunn awer de Prestige an d'Kënne vu sengem Virgänger gefeelt hunn, a mat sengem nationalistesche Konzept vun der ''Ivoirité'' huet hie fir d'éischt déi mosleemesch Populatiounen aus dem Norde vum Land géint sech opbruecht, an duerno och nach wéinst der grousser Korruptioun d'Ënnerstétzung vun der Wirtschaftselite verluer. Dat Ganzt huet 1999 zu engem [[Putsch]] gefouert bei deem de Bédié duerch de Generol [[Robert Guéï]] ersat gouf.

Am Oktober 2000 si Presidentschaftswalen organiséiert ginn, bei där den ierwegt Geriichtshaff vill Kandidaturen eliminéiert huet. De Robert Guéï huet sech selwer zum Gewënner erkläert, huet no der Repressioun vu Manifestatiounen, déi ongeféier 300 Leit d'Liewe kascht hunn, awer musse goen an de laangjähregen Oppositiounspolitiker [[Laurent Gbagbo]] ass schliisslech President ginn.

E gescheiterte Putschversuch am September 2002 huet dunn zu engem Biergerkrich an der Besetzung vun Deeler vum Land duerch Rebellenarméie gefouert. Och de Marcoussisaccord am Januar 2003 an d'Etabléiere vun enger &quot;Regierung vun der nationaler Reconciliatioun&quot; huet keng politesch Stabilitéit bruecht. Am November 2004 ass d'Friddensofkommes kollabéiert, nodeem d'Rebelle refuséiert hunn hir Waffen ofzeginn. De Gbagbo huet Loftugrëffer géint si uguerdert, bei deenen awer néng franséisch Zaldoten ëmkomm sinn, déi am Kader vun enger UNO-Friddensmissioun an der Côte d'Ivoire stationéiert waren. Doropshin huet d'franséischt Militär bal déi komplett ivorianesch Loftwaff zerstéiert, wat zu anti-franséische Protester gefouert huet.

Duerno goufe weider Efforte gemaach fir erëm Fridden am Land anzeféieren, déi 2007 zu [[Ouagadougou]] mat der Signatur vun engem Friddensaccorde ofgeschloss goufen.

====Presidentschaftswalen 2010 an nei politesch Kris====
[[Fichier:Alassane Ouattara UNESCO 09-2011.jpg|thumb|200px|Den aktuelle President Ouattara (zanter 2011)]]
D'Presidentschaftswalen am Oktober 2010 hunn d'Land an eng weider Kris gefouert. Am zweeten Tour gouf den [[Alassane Ouattara]] vun der onofhängeger Walkommissioun virum Laurent Gbagbo mat 54,1&amp;nbsp;% vun de Stëmmen zu Gewënner erkläert. De Verfaassungsrot huet déi Resultater awer ongëlteg jugéiert an d'Victoire vum ale President mat 51,45&amp;nbsp;% vun de Stëmmen ugekënnegt. Obwuel d'[[Europäesch Unioun]] an d'Vereenten Natiounen dem Ouattara seng Victoire unerkannt haten, goufen allenzwee Kanditaten am Dezember zum President vereedegt; den Ouattara virun der internationaler Press an de Gbagbo virum Verfaassungsgeriichtshaff.

Déi Situatioun huet zu weiderer Gewalt, bei där méi wéi 1 400 Leit gestuerwe sinn, an der Interventioun vu franséischen Truppen an UNO-Zaldote gefouert. De Laurent Gbagbo gouf den 11. Abrëll 2011 vun enger dem Alassane Ouattara nostoender ivorianescher Arméi verhaft. De selwechten Dag ass den Ouattara vum Verfassungsrot zum Staatschef proklaméiert ginn.

====Deseskalatioun no 2011====
De Laurent Gbagbo sëtzt momentan {{small|(2013)}} am Prisong vum [[Internationale Geriichtshaff]] zu [[Den Haag]]. Obwuel d'Kämpf nach e puer Méint nodeem den Ouattara un d'Muecht komm ass weider gaange sinn a geflüchte Supportere vum Gbagbo an den Nopeschlänner nach ëmmer eng Menace fir de Firdden duerstellen, ass et elo méi roueg an der Côte d'Ivoire. De President konzentréiert sech drop, dem Land seng Infrastruktur an Arméi erëm opzebauen an huet Reformen ugestouss fir d'Wirtschaft erëm op d'Been ze stellen.

==Wirtschaft==
D'Wirtschaft vun der Côte d'Ivoire ass nach vill vun der Landwirtschaft, déi iwwer 60&amp;nbsp;% vun der Bevëlkerung employéiert, an den domat verbonnenen Aktivitéite markéiert. D'Land ass de weltwäit gréisste Produzent an Exportateur vu Kakaosbounen an e wichtege Kaffi- a [[Palmueleg]]produzent an -exportateur. Doduerch ass et staark vun den internationale Präisser fir déi Produkter an, wann och manner, vun de klimatesche Konditiounen ofhängeg. A Prozentsätz vum PIB ausgedréckt representéiert d'Landwirtschaft 26,6&amp;nbsp;%, d'Industrie 21,8&amp;nbsp;% an de Secteur Tertiaire 51,5&amp;nbsp;% vun der Ekonomie. {{small|(Schätzung 2012)}}

Haaptimportpartner waren 2012 [[Nigeria]] (18,9&amp;nbsp;%), Frankräich (14,8&amp;nbsp;%), [[China]] (9,9&amp;nbsp;%) an [[Indien]] (5,2&amp;nbsp;%), Haaptexportpartner waren d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] (10,1&amp;nbsp;%), [[Holland]] (9&amp;nbsp;%), [[Däitschland]] (8,7&amp;nbsp;%), Nigeria (7,4&amp;nbsp;%), Frankräich (5,8&amp;nbsp;%) a [[Kanada]] (4,4&amp;nbsp;%). D'Exporten (haaptsächlech Kakao, Kaffi, [[Holz (Material)|Holz]], [[Äerdueleg|Pëtrol]], [[Kotteng]], [[Banann]]en, [[Ananas]], Palmueleg a [[Fësch]]) louche Schätzungen no am selwechte Joer bei 12,25 Milliarden [[US-Dollar]] an d'Importen (haaptsächech Dreifstoff, industriell Ausrüstungsgidder a [[Liewensmëttel]]) bei 8,589 Milliarden USD.

D'politesch Onrouen an den 2000er haten déi auslännesch Investitiounen zeréckgoen an de Wirtschaftswuestum schrumpfe gelooss. Zanter 2011 gëtt et eng Erhuelung an 2012 ass den ivorianesche PIB ëm 9,8&amp;nbsp;% gewuess.&lt;ref&gt;Internationale Wärungsfong: [http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2013/pr1397.htm ''IMF Concludes Third ECF Review Mission to Côte d'Ivoire''] (27. Mäerz 2013; gekuckt den 10. November 2013)&lt;/ref&gt; D'Inflatioun ass vun 9&amp;nbsp;% (2011) op 3,6&amp;nbsp;% am Februar 2013 gefall.&lt;ref&gt;Weltbank: [http://www.worldbank.org/en/country/cotedivoire/overview ''Côte d'Ivoire Overview''] (leschten Update: September 2013; gekuckt den 11. November 2013)&lt;/ref&gt;

Am Juni 2012 hunn den [[Internationale Wärungsfong]] an d'[[Weltbank]] ugekënnegt, der Côte d'Ivoire 4,4 Milliarden USD u Scholden z'erloossen&lt;ref&gt;Internationale Wärungsfong: [http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2012/CAR062612A.htm ''IMF, World Bank Back $4 Billion Côte d'Ivoire Debt Relief''] (26. Juni 2012; gekuckt den 11. November 2013)&lt;/ref&gt;

==Infrastruktur==
[[Fichier:Scene de gare de train Tafire.JPG|thumb|250px|Eng Gare zu Tafiré]]
Am Land gëtt et 27 Fluchhäfen, vun deene der siwe befestegt Pisten hunn {{small|(2013)}}. Et gëtt 660&amp;nbsp;km Zuchstrecken, an 6.502&amp;nbsp;km onbefestegt an 81.996&amp;nbsp;km befestegt Stroossen. Zousätzlech sinn 980&amp;nbsp;km Waasserweeër navigabel. Wichteg Häfe sinn Abidjan a San-Pedro.

De Sëtz vun der [[Afrikanesch Entwécklungsbank|Afrikanescher Entwécklungsbank]] ass zu Abidjan.

==Sproochen==
Déi offiziell Sprooch an der Côte d'Ivoire ass [[Franséisch]], dat vun ongeféier 70&amp;nbsp;% vun de Leit verstanen a geschwat gëtt. Eng Enquête vun der Internationaler Organisatioun vun der [[Francophonie]] no kënnen 99&amp;nbsp;% vun den Awunner vun der gréisster Stad Abidjan Franséisch liesen, schreiwen a schwätzen. Geleefeg Sproochen am Norde vum Land si [[Senufo-Sproochen|Senufo]] (276 000 Leit) an [[Dioula (Sprooch)|Dioula]] (1 500 000 Leit) an am Süde [[Baoulé (Sprooch)|Baoulé]] (3 000 000 Leit) a [[Bété (Sprooch)|Bété]] (2 500 000 Leit). Aner verbreete Sprooche sinn [[Yacouba (Sprooch)|Yacouba]] (1 183 000 Leit) an [[Agni (Sprooch)|Agni]] (860 000 Leit). Déi sechs Ethnien zu dëse Sprooche representéieren 58,03&amp;nbsp;% vun den Ivorianer. Dioula gëtt och dacks nach vun net-Mammesproochler als Handelssprooch benotzt.

==Quellen==
* D'Côte d'Ivoire am [https://web.archive.org/web/20070612204112/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iv.html CIA World Factbook]
* ''Kleines Afrika-Lexikon'', 2004, R. Hofmeier an A. Mehler (Hrsg), C.H. Beck oHG, [[München]]
* Offiziell Säit vun der ivorianescher Regierung iwwer d'Geschicht an d'Geographie vum Land: [http://www.gouv.ci/ci_histogeo_1.php gouv.ci]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Navigatioun Länner an Afrika}}
{{Navigatioun Memberstaaten AU}}

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Côte d'Ivoire| ]]
[[Kategorie:Westafrika]]
[[Kategorie:Republicken]]</text>
      <sha1>70tezktrjasmbt694qakmp7q8d6i3um</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rousemaräin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47675</id>
    <revision>
      <id>2708847</id>
      <parentid>2648888</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T14:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1771" sha1="kgla745kq0lvopojqs1fo8trtx7odjr" xml:space="preserve">{{Skizz}}
[[Fichier:Rosmarinus officinalis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-258.jpg|thumb|Rousemaräin aus: Köhler's Medizinal-Pflanzen, 1897.]]
[[Fichier:Rousemaräin--w.jpg|thumb|Rousemaräin als Gewierz.]]
De '''Rousemaräin''', ''Rosmarinus officinalis'' L., ass e wanterhaart Kraut aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Lëpsebléieplanzen]] (Lamiaceae). D'Planz ass fir seng ëmmergréng [[Blat (Planz)|Blieder]], déi wéi [[Noleblat|Nolen]] ausgesinn an [[aroma]]tesch richen, bekannt a beléift.

[[Fichier:Rosmarinus officinalis MHNT.BOT.2008.1.19.jpg|thumb|''Rosmarinus officinalis'']]
[[File:Salvia rosmarinus MHNT.BOT.2023.13.45.jpg|thumb|''Salvia rosmarinus'']]
== Den Numm ==
Den Numm huet näischt mam Fraennumm ze dinn; e kënnt aus dem [[Latäin]] ''ros marinus'' a bedeit ''[[Da]] vum [[Mier]]''.

Op [[Lëtzebuergesch]] kann d'[[Aart]] och nach '''Rosemaräin''' genannt ginn.&lt;ref&gt;Cf. Klees 1994 an der Literatur.&lt;/ref&gt;

== Wou e wiisst ==
De Rousemaräin wiisst wëll an de [[Mëttelmier]]géigenden, vu [[Portugal]] bis a [[Klengasien]]. D'Planz huet gär dréche Plazen an der Sonn.

Se gëtt als [[Gewierz]]planz ugeplanzt, awer och fir schéin ze maachen.

== Parfum ==
Den [[Etheresch Ueleger|ethereschen Ueleg]], deen aus de Blieder mat [[Waasser]]damp [[Destillatioun|destilléiert]] gëtt, gëtt am [[Eau de Cologne]] gebraucht.

== De Rousemaräin an der Kichen ==
An der Mëttelmierkichen, virun allem an der italieenescher, spillt de Rousemaräin eng wichteg Roll.

== Literatur ==
* [[Henri Klees|Klees, Henri]], 1994. ''Luxemburger Pflanzennamen''. Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. VIII. 3. Aufl., 182 S., Pierre Linden, Luxemburg.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Gewierzer]]</text>
      <sha1>kgla745kq0lvopojqs1fo8trtx7odjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Käik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48576</id>
    <revision>
      <id>2708929</id>
      <parentid>2413206</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="577" sha1="elh2e18yn86wyywwaugpzzgq7nur08q" xml:space="preserve">{{Skizz}}
[[Fichier:Hallefronn Käik.JPG|thumb|Eng hallefronn Käik]]
Eng '''Käik''' oder '''Gaub''' ass eng kleng [[dräieck]]eg oder hallefronn [[Fënster (Gebai)|Fënster]] am [[Daach]]. Am Géigesaz zur [[Daachliicht]] déi am Plang vum Daach läit, ass eng Käik aus dem Daach erausgebaut.

==Verschidden Zorte vu Käiken==
&lt;gallery class=&quot;float-left&quot;&gt;
Giebelgaube.png
Walmgaube.png
Schleppgaube_gerade.png
Schleppgaube_schräg.png
Schleppgaube_liegend.png
Tonnengaube.png
&lt;/gallery&gt;
{{Clr}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Kaik}}
[[Kategorie:Fënsteren]]</text>
      <sha1>elh2e18yn86wyywwaugpzzgq7nur08q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gottfried Wilhelm Leibniz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49422</id>
    <revision>
      <id>2708942</id>
      <parentid>2534302</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="452" sha1="tk7myczjsejvduw20f4cftly6zolp3k" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Gottfried Wilhelm Leibniz''', gebuer den [[1. Juli]] [[1646]] zu [[Leipzig]], a gestuerwen de [[14. November]] [[1716]] zu [[Hannover]], war een däitsche Philosoph.
==Liewen==
{{Kapitel Info feelt}}
==Wierk==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Leibniz Gottfried Wilhelm}}
[[Kategorie:Gebuer 1646]]
[[Kategorie:Däitsch Philosophen]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1716]]</text>
      <sha1>tk7myczjsejvduw20f4cftly6zolp3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norsk rikskringkasting</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50063</id>
    <revision>
      <id>2708862</id>
      <parentid>2608905</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="478" sha1="7v8e6jhna74dgv49zfihez1i37m2jes" xml:space="preserve">{{Infobox Entreprise}}
[[Fichier:Fjernsynshuset2.JPG|thumb|260px|De Sëtz vum NRK zu [[Marienlyst]]]]
D''''Norsk rikskringkasting''' ('''NRK''') ass eng [[norwegen|norwegesch]] Entreprise déi verschidde [[Radiosender|Radio]]- an [[Televisioun]]sprogrammer bedreift. Et ass déi staatlech Tëlee- a Radiogesellschaft.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.nrk.no NRK]

[[Kategorie:Radiossenderen]]
[[Kategorie:Televisiounssenderen]]
[[Kategorie:Norwegesch Entreprisen]]</text>
      <sha1>7v8e6jhna74dgv49zfihez1i37m2jes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christoph Kolumbus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50297</id>
    <revision>
      <id>2708925</id>
      <parentid>2641954</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7269" sha1="igcpreg2jsaweuijs5n6di4027rxhj9" xml:space="preserve">{{skizz}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Christopher Columbus3.jpg|thumb|280px|[[Currier and Ives]]: Landung an Amerika]]
De '''Christoph Kolumbus''' ([[Italieenesch|it]]: ''Cristoforo Colombo'', [[Spuenesch|span.]] ''Cristóbal Colón'', [[Portugisesch|port.]] ''Cristóvão Colombo'', [[Englesch|engl.]] ''Christopher Columbus'' latiniséiert ''Columbus'', agedäitscht ''Kolumbus''), gebuer [[1451]] (?) zu [[Genua]], a gestuerwen den [[20. Mee]] [[1506]] zu [[Valladolid]], war e Séifuerer a Kartograph vu [[Genua]], deen am [[Spuenien|spueneschen]] Déngscht gefuer ass an deem allgemeng d'[[Entdeckung vun Amerika]] zougeschriwwe gëtt.

== Historesch Bedeitung ==
Wéi haut d'Erkenntnes sech duerchgesat huet, gouf den amerikanesche Kontinent scho ronn 500 Joer virum Kolumbus vum [[Leif Eriksson]] oder aneren [[Island|Islänner]] entdeckt. Wann trotzdeem de Kolumbus bis haut als Entdecker vun Amerika betruecht gëtt, dann ass dat drop zeréckzeféieren, datt eréischt seng Reesen zu enger dauerhafter Koloniséierung vun Amerika duerch Mënsche vun anere Kontinenter gefouert huet.

Bestrieft, um westleche Waasserwee vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] an [[Ostasien]] ze kommen, huet de Kolumbus den [[12. Oktober]] [[1492]] déi dem amerikanesche Kontinent virgelagert [[Karibik|Karibesch Inselen]] erreecht. Hie selwer war bis zu sengem Doud iwwerzeegt, iwwer d'Waasser eng Route no „[[Hannerindien]]“ entdeckt ze hunn. Hien huet selwer awer net dru gegleeft, entgéint deem, wat dacks behaapt gëtt, an Indie selwer gewiescht ze sinn.

== Literatur ==
* Wolfgang Behringer (Hrsg.): ''Amerika – Die Entdeckung und Entstehung einer neuen Welt.'' Piper, München 1992, ISBN 3-492-10472-X
* Klaus Brinkbäumer, Clemens Höges: ''Die letzte Reise: Der Fall Christoph Kolumbus.'' Deutsche Verlagsanstalt, München 2004, ISBN 3-421-05823-7
* [[Corina Bucher]]: ''Christoph Kolumbus, Korsar und Kreuzfahrer.'' Primus Verlag und WBG 2006, ISBN 3-89678-274-6.
* Zvi Dor-Ner: ''Kolumbus und das Zeitalter der Entdeckungen.'' vgs, Köln 1991, ISBN 3-8025-2214-1
* Oswald Dreyer-Eimbcke: ''Kolumbus – Entdeckungen und Irrtümer in der deutschen Kartographie.'' Umschau, Frankfurt/M. 1991, ISBN 3-524-69097-1
* John Dyson, Peter Christopher: ''Columbus – Die Entdeckung seiner geheimen Route in die Neue Welt.'' Droemer Knaur, München 1991, ISBN 3-426-26474-9
* Gustav Faber: ''Auf den Spuren von Christoph Kolumbus.'' List, München 1987, ISBN 3-471-77536-6
* S. Fischer-Fabian: ''Um Gott und Gold – Columbus entdeckt eine neue Welt.'' Lübbe, Bergisch-Gladbach 1991, ISBN 3-7857-0598-0
* Frauke Gewecke: ''Christoph Kolumbus.'' Suhrkamp, Frankfurt/M. 2006, ISBN 3-518-18214-5
* Mario Ghisalberti: ''Christoph Kolumbus – Ein Leben voller Abenteuer und Gefahren.'' Roman. Dt. Übers. von Lieselotte Loost. Schaffrath, Köln 1950, Stuttgart 1952, 1960, Zürich 1956; dt. Übers. v. Ernst Bluth. Deutsche Buchgemeinschaft, Berlin-Hamburg 1951, 1955. &lt;!--ISBN ? 1960 ist eine ISBN ziemlich unwahrscheinlich--&gt;
* Hans-Günter Gierloff-Emden: ''Die erste Entdeckungsreise des Columbus. Nautische und ozeanische Bedingungen.'' Geobuch, München 1994, ISBN 3-925308-79-2
* Gianni Granzotto: ''Christoph Kolumbus. Eine Biographie.'' Rowohlt, Reinbek 1988, ISBN 3-499-12378-9
* David Henige: ''In search of Columbus – the sources for the first voyage.'' Univ. of Arizona Press, Tucson Arizona 1991, ISBN 0-8165-1090-3
* Christoph Kolumbus: ''Bordbuch.'' Rascher, Zürich 1941, Insel, Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-458-34861-1; auch Diederichs, Heinrich Hugendubel Verlag, Kreuzlingen/München 2006, ISBN 978-3-7205-2774-3
* Wolfgang Köberer: ''Wo landete Columbus in der „Neuen Welt“?'' In: ''Deutsches Schiffahrtsarchiv.'' Convent, Hamburg 15.1992, 9–42. ISSN 0343-3668
* Washington Irving: ''The History of the Life and the Voyages of Christopher Columbus.'' Benger, Leipzig 1846, Sauerländer, Frankfurt M 1829 (deutsch, 12 Bde), Hinstorff, Rostock 1984, 1986.
* Meyer Kayserling: ''Christopher Columbus and the Participation of the Jews in the Spanish and Portuguese Discoveries.'' Longmans, Green, New York 1894, Carmi House Press, North Hollywood Ca 1989, ISBN 0-9620772-2-4
* Sarah Leibovici: ''Christophe Colomb Juif.'' Maisonneuve &amp; Larose, Paris 1986, ISBN 2-7068-0937-X
* [[Waldtraut Lewin]]: ''Columbus'', C.Bertelsmann Taschenbuchverlag für Jugendliche (cbt), München Mai 2006, ISBN 3-570-30320-9, ISBN 978-3-570-30320-7
* [[Salvador de Madariaga]]: ''Kolumbus, Leben, Taten und Zeit des Mannes, der mit seiner Entdeckung die Welt veränderte.'' Scherz, Bern 1989, ISBN 3-502-18435-6
* Augusto Mascarenhas Barreto: ''O Português. Cristóvão Colombo Agente Secreto do Rei Dom [[Johann II. (Portugal)|João II]]''. Ed. Referendo, Lissabon 1988. Englische Übersetzung: ''The Portuguese Columbus: secret agent of King John II'', Palgrave Macmillan, ISBN 0-333-56315-8 (zur portugiesisch-jüdischen Herkunft Kolumbus')
* Peter Milger: ''Der Fall Kolumbus'' - Die Erzählung vom Wegbereiter der Moderne im Vergleich mit den Aussagen der Zeitzeugen, Verlag Pomaska-Brand, Schlaksmühle, ISBN 3-935937-30-X
* Frank Niess: ''Am Anfang war Kolumbus, Geschichte einer Unterentwicklung – Lateinamerika 1492 bis heute.'' Piper, München 1991, 1992, ISBN 3-492-03480-2
* Karl H. Peter: ''Wie Columbus navigierte.'' Koehler, Herford 1972, ISBN 3-7822-0062-4
* Paolo Emilio Taviani: ''Das wunderbare Abenteuer des Christoph Kolumbus.'' Koehler und Amelang, Berlin 1991, ISBN 3-7338-0075-3
* David A. Thomas: ''Master of the Atlantic.'' Verlag Deutsch, London 1991, ISBN 0-233-98724-X
* [[Tzvetan Todorov]]: ''Die Eroberung Amerikas – Das Problem des Anderen.'' Frankfurt/M 1985, 2002 (8.Aufl.), ISBN 3-518-11213-9
* Offenberg, Ulrich: ''Christoph Kolumbus. Der Aufbruch in eine neue Welt.'' Grünwald bei München: Komplett-Media GmbH, 2005. ISBN 978-3-8312-6068-3 (Hörbuch)
* [[Andreas Venzke]]: ''Christoph Kolumbus.'' Rowohlt, Reinbek 1992, ISBN 3-499-50449-9
* Andreas Venzke: ''Der Entdecker Amerikas – Aufstieg und Fall des Christoph Kolumbus.'' Aufbau-Taschenbuch-Verl., Berlin 2006, ISBN 3-7466-2207-7
* [[Jakob Wassermann]]: ''Christoph Columbus – Der Don Quichote des Ozeans. Ein Porträt.'' S. Fischer, Berlin 1929, Langen-Müller, München 1977, 1992, ISBN 3-7844-1689-6, ISBN 3-423-11504-1
* [[Winfried Wehle]] (Hg.): ''Das Columbus-Projekt. Die Entdeckung Amerikas aus dem Weltbild des Mittelalters'', München 1995
* [[Simon Wiesenthal]]: ''Segel der Hoffnung – Die geheime Mission des Christoph Columbus.'' Walter, Olten-Freiburg 1972, Ullstein, Berlin 1992, ISBN 3-530-95300-8, ISBN 3-550-06189-7

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20060713102906/http://www.ewetel.net/~norbert.fiks/columbus/index.html Vill Wëssenswertes iwwer de Kolumbus, mat Online-Bordbuch]
* [https://web.archive.org/web/20050828070708/http://www.stephan-selle.de/Buchgarten/Kolumbus/kolumbus.html Wéi a firwat de Kolumbus sech geiirt huet]
{{LinkPortalNeizäit}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Kolumbus Christoph}}
[[Kategorie:Geschicht vun Amerika]]
[[Kategorie:Entdecker]]
[[Kategorie:Kartographen]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1506]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]</text>
      <sha1>igcpreg2jsaweuijs5n6di4027rxhj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teatr Wielki (Warschau)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50517</id>
    <revision>
      <id>2708836</id>
      <parentid>2507385</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="822" sha1="rt0fluemndy6o3hbn0gsgtlxnpoa8z1" xml:space="preserve">{{skizz}}
{{Infobox Gebai}}
Den '''Teatr Wielki''', op Lëtzebuergesch „Groussen Theater“, ass de gréissten [[Theater]] zu [[Warschau]]. Am Gebai sinn d'Nationaloper ''(Opera narodowa)'' an den Nationaltheater ''(Teatr narodowy)'' vu [[Polen]] ënnerbruecht.

== Geschichtleches ==
D'Gebai gouf de [[24. Februar]] [[1833]] mat enger Opféierung vum [[Gioachino Rossini|Rossini]] senger Oper [[Il barbiere di Siviglia]] opgemaach.

== Kuckt och ==
* [[Operenhaus]]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20091223185943/http://www.teatrwielki.pl/ www.teatrwielki.pl Homepage vun der Opera narodowa (polnesch, englesch)]
* [http://www.narodowy.pl Homepage vum Teatr narodowy (polnesch)]
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Theatergebaier]]
[[Kategorie:Operenhaiser]]
[[Kategorie:Bauwierker 1833]]
[[Kategorie:Warschau]]</text>
      <sha1>rt0fluemndy6o3hbn0gsgtlxnpoa8z1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Departement Cher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52040</id>
    <revision>
      <id>2708927</id>
      <parentid>2443079</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2378" sha1="d7h0sc813k1v74w9q57j2uxaag9ha8i" xml:space="preserve">{{Infobox Franséischt Departement |
Logo= [[Fichier:Blason département fr Cher.svg|80px]] |
Departement=Cher (18)|
Regioun={{Centre-Val de Loire}}|
Prefecture='''[[Bourges]]'''|
Ënnerprefecture= [[Saint-Amand-Montrond]]&lt;br&gt;[[Vierzon]]|
Bevëlkerung=314 428|
DatumBevëlkerung=&lt;small&gt;[[1999]]&lt;/small&gt; |
Fläch=3 718 |
Arr= [[Arrondissementer am Departement Cher|3]] |
Kanton= [[Kantonen am Departement Cher|35]] |
Interkomm=14 |
Gemeng= [[Lëscht vun de Gemengen am Departement Cher|290]] |
Loc= [[Fichier:Cher-Position.svg|250px]]
}}
D'Departement '''Cher''' ('''18''') ass e [[Frankräich|franséischt]] [[Franséisch Departementer|Departement]], an der Regioun [[Centre-Val de Loire|Centre]]. Et krut säin Numm vum Floss [[Cher (Floss)|Cher]] deen derduercht leeft.

== Geschicht ==
D'Departement gouf ënner der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] de [[4. Mäerz]] [[1790]], wéi am Gesetz vum [[22. Dezember]] [[1789]] virgesinn, gegrënnt, an zwar aus Deeler vun der [[Fréier franséisch Provënzen|Provënz]] [[Berry]], dem [[Bourbonnais]] mat [[Saint-Amand-Montrond]], an dem Dall vun der [[Aubois]] deen aus dem [[Nivernais]] geholl gouf.

== Geographie ==
De Cher huet fréier mat der [[Departement Indre|Indre]] zu der Provënz Berry gehéiert. Haut gehéiert en zur Regioun Centre a grenzt un d'Departementer Indre, [[Departement Loir-et-Cher|Loir-et-Cher]], [[Departement Loiret|Loiret]], [[Departement Nièvre|Nièvre]], [[Departement Allier|Allier]], a [[Departement Creuse|Creuse]].

De Cher stéisst am Süden un déi éischt Koppe vun der fréierer Regioun [[Auvergne]], am Osten un déi flach Hiwwele vum [[Sancerrois]], laanscht déi d'[[Loire (Floss)|Loire]] leeft. Am Weste geet en an d'[[Champagne berrichonne]] iwwer, an am Norweste läit d'Plaine vu [[Sologne]].

Seng héchst Plaz ass de [[Magnoux]] mat 504 Meter, an déi déifst ass do wou de Floss Cher aus dem Departement erausleeft, mat 89 Meter.

Déi wichtegst Flëss sinn: [[Auron Floss|Auron]], [[Sauldre]], [[Yèvre]], [[Vauvise]] a Cher.
[[Fichier:Carteroute18.jpg|thumb|300px|left|Kaart vum Cher]]

== Kuckt och ==
*[[Arrondissementer am Departement Cher]]
*[[Kantonen am Departement Cher]]
*[[Lëscht vun de Gemengen am Departement Cher|Gemengen am Cher]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Navigatioun Departementer a Frankräich}}

[[Kategorie:Departement Cher|*]]</text>
      <sha1>d7h0sc813k1v74w9q57j2uxaag9ha8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54635</id>
    <revision>
      <id>2708873</id>
      <parentid>2451897</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:16:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2127" sha1="5fhjqqx6xpnkan1r2aufoefhw0e7lkc" xml:space="preserve">{{SkizzBio}}
{{Infobox Déieren
 | Numm = Rëndvéi
 | An anere Sproochen =
 | Bild = Bos_taurus_01.jpg
 | Bildtext = Rëndvéi vun der Rass [[Charolaise]]
 | Räich = [[Déiereräich]]
 | Stamm = [[Chordata]]
 | Klass = [[Mamendéieren]]
 | Uerdnung = [[Artiodactyla]]
 | Ënneruerdnung = [[Déieren, déi idderzen]]
 | Famill = [[Rannerdéieren]] (Bovidae)
 | Ënnerfamill = [[Bovinae]]
 | Aart = [[Rëndvéi]]
 | Wëssenschaftlechen Numm = Bos primigenius
 | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|Linnaeus]]}}, 1758
 | Ënnerandeelung_ranking = 
 | Ënnerandeelung = 
}}
Als '''Rand''' oder '''Rëndvéi''' ginn all zam [[Rannerdéieren|Rannerdéiere]] bezeechent déi vum wëllen, ausgestuerwenen [[Auerochs]] (och ''Ur'') ofstamen.

== Bezeechnungen ==
Dem [[Henri Klees|Heng Klees]] no gëtt et follgend Nimm a Bezeechnungen:

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;2&quot; style=&quot;border: 1px solid gray; border-collapse: collapse;&quot; bgcolor=#DDDDDD
|-
| Rëndvéi|| Rand, Randbéischt, Rond, Reipléng, Hollänner
|-
| Ausgewuesse geschlechtsräif weiblecht Rëndvéi|| [[Kou]]
|-
| Ausgewuesse geschlechtsräif männlecht Rëndvéi|| [[Stéier]], Fo(a)r
|-
| Kastréiert männlecht Rëndvéi || [[Ochs]], Uess, Oss, Léicher, Hänschen, Hans, Buuss
|- 
| Jonkt Rëndvéi || [[Kallef]], Källefchen, Rand, Rëndchen, Bauz
|-
| Jonkt weiblecht Rëndvéi || [[Kälwen]]
|- 
| Jonkt männlecht Rëndvéi || [[Buddi]], Bodd(er)i, Boddel, Boddéi, Butters, Batti, Bockelchen, Bockstéier, Binnes-chen, Binnert, Fäärchen, Hans, Hänschen, Jierlek, Kadi, Toréi, Torri, Tuerel(er), Tures 
|}
&lt;/div&gt;

== Literatur ==
* Klees, Henri, 1981. ''Luxemburger Tiernamen''. Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV. 131 S., Pierre Linden, Lëtzebuerg.

== Medienalbum ==
&lt;gallery&gt;
Image:Bos taurus 02.jpg|E Stéier an e Kallef (Rass Charolaise)
Image:Bos taurus 01.ogv|Ranner am Ourdall&lt;br&gt;(27&quot; / 5,3 MB)
Image:Bos_taurus_02.ogg|Stéier am Ourdall&lt;br&gt;(17&quot; / 2,9 MB)
&lt;/gallery&gt;

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Hausdéieren]]
[[Kategorie:Rannerdéieren]]</text>
      <sha1>5fhjqqx6xpnkan1r2aufoefhw0e7lkc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panzerkampfwagen VI Tiger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57172</id>
    <revision>
      <id>2708841</id>
      <parentid>2451707</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="hxtg5036fq8kc8mc99kn8i9uo9c2cwx" xml:space="preserve">{{Infobox Tanks 
| Numm= Panzerkampfwagen VI Tiger&lt;br&gt;Tiger I
| Bild= TigerITankTunis.jpg
| Beschreiwung= Tiger I, 1943 bei Tunis&lt;br&gt; an den Hänn vun den Alliéierten
| Besatzung= 5 
| Längt= 8,45 m
| Breet= 3,55 m
| Héicht= 3,0 m
| Gewiicht= 56,9 t
| Panzerung= 25 - 110 mm
| Haaptbewaffnung= 1 Kanoun 88 mm&lt;br&gt;KwK 36L/56 &lt;br&gt;(92 Granaten)
| Kleng Waffen= 2 × 7,92 mm&lt;br&gt;[[MG 34]]&lt;br&gt; (5700 Schëss)
| Motor= Maybach HL 230 P 45 V-12 &lt;br&gt;(Bensinn)
| Leeschtung= 515 kW (700 PS)
| Fiederung= Staffiederung
| Héchstvitess= 38 km/h (20 am Terrain)
| Verhältnes= 12,3 PS/t
| Aktiounsrayon= 195 km
}}
Den '''Tiger I''' war en [[Däitschland|däitschen]] [[Tanks]], an zwar ee vun de bekanntsten an ee vun de stäerksten Tanksen, déi am [[Zweete Weltkrich]] zum Asaz komm sinn. Hie war dem [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[M4 Sherman|Sherman]], dem [[Sowjetunioun|russeschen]] [[T-34]] an och dem däitsche [[Panzerkampfwagen V Panther|Panther]] iwwerleeën.

Am Géigesaz zu den aneren däitschen Tanksen ass en ni an enger grousser Stéckzuel an de Kampfgebidder opgetratt. Hien huet sech duerch seng Dimensiounen, säi Gewiicht a seng Duerchschlaagskraaft ausgezeechent a gouf doduerch gewëssermoossen zu engem Mythos. Mat senger Entwécklung gouf [[1937]] ugefaangen, a wéi en den 29. August [[1942]] fir d'éischt bei [[Leningrad]] agesat gouf, hat den ''Tiger I'' dat duebelt Gewiicht wéi seng Virgänger.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Fichier:Char Tigre de Vimoutiers 2010-10 (4).jpg|thumb|left|Tiger vu [[Vimoutiers]], ee vun den zwéin déi a Frankräich bliwwe sinn. Den anere steet zu [[Saumur]]]]

[[Kategorie:Tanksen]]
[[Kategorie:Tanksen am Zweete Weltkrich]]</text>
      <sha1>hxtg5036fq8kc8mc99kn8i9uo9c2cwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Léman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57768</id>
    <revision>
      <id>2708937</id>
      <parentid>2657635</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="de5nsb0smuhh8vbya7y1xjyt323o2c3" xml:space="preserve">{{Infobox Schwäizer Kanton}}
[[Fichier:Karte Helvetik 3.png|thumb|400px|Kaart vun der Helveetescher Republik. De Kanton Léman (giel) läit am Norden an am Osten, nieft dem [[Genferséi|Genfer Séi]].]]
De '''Kanton Léman''' (fr. ''Canton du Léman'') war e [[Schwäiz]]er [[Kanton (Schwäiz)|Kanton]] dee vu [[1798]] bis [[1803]] bestanen huet. E war eng vun den administrativen Andeelungen déi d'[[Helvetesch Republik|Helveetesch Republik]] agefouert hat. Duerch de [[Mediatiounsakt]] vum [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] ass aus dem Kanton Léman de [[Kanton Vaud]] entstanen.

== Kuckt och ==
*[[Kanton (Schwäiz)|Schwäizer Kantonen]]
*[[Portal:Schwäiz|Portal Schwäiz]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Fréier Kantonen an der Schwäiz|Leman]]
[[Kategorie:Kanton Vaud]]</text>
      <sha1>de5nsb0smuhh8vbya7y1xjyt323o2c3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Italieenesch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59008</id>
    <revision>
      <id>2708837</id>
      <parentid>2673977</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3813" sha1="i5ooslafofyl8wn4ujnfojg6806ujwn" xml:space="preserve">{{SkizzSprooch}}
{{Infobox Sprooch
|Numm=Italieenesch
|Originalnumm=italiano
|Land= {{ITA}}&lt;br /&gt;{{CHE}}&lt;br /&gt;{{SMR}}&lt;br /&gt;{{VAT}}&lt;br /&gt;[[Fichier:Flag of the Order of St. John (various).svg|20px]] [[Malteeseruerden]]&lt;br /&gt;{{EUR}} ([[Europäesch Unioun|EU]])&lt;br /&gt;an an anere Länner mat italieeneschen Immigranten
|Regioun=Europa
|Schwätzen=70.000.000 (Mammesprooch)
|Rang=
|Faarf Famill=mediumseagreen
|Famill= [[Indoeuropäesch Sproochen]]
* [[Italesch Sproochen]]
** [[Romanesch Sproochen]]
*** [[Italoromanesch Sproochen]]
*** '''Italieenesch'''
|OffiziellSprooch= {{ITA}}&lt;br /&gt;{{CHE}}&lt;br /&gt;{{SMR}}&lt;br /&gt;{{VAT}}&lt;br /&gt;[[Fichier:Flag of the Order of St. John (various).svg|20px]] [[Malteeseruerden]]
&lt;hr /&gt;{{EUR}} (EU)&lt;br /&gt;
&lt;hr /&gt;Minoritéitesprooch an Deeler vun:&lt;br /&gt;{{SVN}}&lt;br /&gt;{{HRV}}
|Akademie=
|iso1=it
|iso2=ita 
|iso3=ita
}}
'''Italieenesch''', oder d'italieenesch Sprooch (ital.: ''lingua italiana'', ''italiano''), gehéiert zu der [[Romanesch Sproochen|romanescher Grupp]] vun den indogermanesche Sproochen. Ënner de romanesche Sprooche steet Italieenesch dem [[Latäin]] am noosten.

Italieenesch gëtt vu ronn 70 Millioune Mënschen als Mammesprooch oder zweet Mammesprooch geschwat, déi meescht dovu liewen an [[Italien]].

== Offiziell Sprooch ==
Italieenesch ass eng vun den 23 offizielle Sprooche vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] an ass, eleng oder zesumme mat anere Sproochen, d'[[offiziell Sprooch]] (''Amtssprooch'') an [[Italien]], der [[Schwäiz]], a [[San Marino]] an der [[Vatikanstad]].

== Geschicht ==
Wéi all [[romanesch Sproochen]], staamt d'Italieenesch vum [[Latäin]] of.

== Dialekter ==
Fir de ganzen italieenesche Sproochraum besteet eng [[Diglossie]], dat heescht datt d'Standarditalieenesch just schrëftlech an a formelle Situatioune benotzt gëtt, an datt fir déi informell mëndlech Kommunikatioun de jeeweilegen Dialekt gebraucht gëtt. Déi eenzel Dialekter ënnerscheede sech heiansdo ganz staark, sou datt verschidden Dialekter deels als onofhängeg Sproochen ugesi ginn.

.

== Geographesch Verbreedung ==
&lt;gallery widths=500px&gt;
Linguistic map of the Italian language.svg|{{Legend|#171d57|Offiziell Sprooch}} {{Legend|#0C5EB1|Fréier offiziell Sprooch}} {{Legend|#01FF00|Presenz vun italophone Communautéiten}}
&lt;/gallery&gt;

{{Clr}}
== Schreifweis an Aussprooch ==
=== Alphabet ===
D'Italieenesch Sprooch gëtt mam [[Laténgescht Alphabet|Laténgeschen Alphabet]] geschriwwen.

=== Grammaire ===
=== Textbeispill ===
{| class=&quot;wikitable centre&quot; cellpadding=&quot;4&quot; &quot;vertical-align:top&quot;
|+Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter (Artikel 1)
! width=&quot;50%&quot;|{{PAGENAME}}&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/italian|Titel=Universal Declaration of Human Rights|Gekuckt=22.11.2024|Auteur=United Nations Information Centre, Italy|Editeur=www.ohchr.org}}&lt;/ref&gt;
! width=&quot;50%&quot; |[[Lëtzebuergesch]]
|-
| style=&quot;background: #f9f9f9; vertical-align:top&quot;|Tutti gli esseri umani nascono liberi ed eguali in dignità e diritti. Essi sono dotati di ragione e di coscienza e devono agire gli uni verso gli altri in spirito di fratellanza. 
[[Fichier:Universal Declaration of Human Rights - ita - dan - Art1.ogg]]
| style=&quot;border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; vertical-align:top&quot; |All Mënsch kënnt fräi a mat der selwechter Dignitéit an deene selwechte Rechter op d'Welt. Jiddereen huet säi Verstand a säi Gewësse krut a soll an engem Geescht vu Bridderlechkeet deenen anere géintiwwer handelen.
|}

== Literatur ==
== Kuckt och ==
== Um Spaweck ==
{{Wikipedia|it|Italieenesch}}
{{Commonscat}}
{{Commonscat|Italian pronunciation|Italieneesch Aussprooch}}

{{Navigatioun Amtssproochen EU}}
{{Navigatioun Romanesch Sproochen}}
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Italieenesch Sprooch| ]]</text>
      <sha1>i5ooslafofyl8wn4ujnfojg6806ujwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>(1) Ceres</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59929</id>
    <revision>
      <id>2708865</id>
      <parentid>2687176</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13964" sha1="0r50g8lxplh8xmsammwfgbunmkmoqvq" xml:space="preserve">{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture|Haaptceintureasteroid]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,6467 [[Astronomesch Eenheet|AE]] 
| Perihel–Aphel = 2,546 – 2,987 AE
| Exzentrizitéit = 0,0796
| Inklinatioun = 10,59 Grad
| Ëmlafzäit = 4,602 Joer 
| Bunnvitess = 17,909&amp;nbsp;km/s
| Duerchmiesser = 975&amp;nbsp;km
| Mass = 9,35&amp;nbsp;kg 
| Albedo = 0,09
| Dicht = 2,077 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; 
| Rotatiounsperiod = 9 h 44 min 0 s
| Absolut Hellegkeet = 6,7&lt;sup&gt;''M''&lt;/sup&gt;
| Spektralklass = C
| Entdecker = [[Giuseppe Piazzi]]
| Datum = 1. Januar1801
| Aner Bezeechnungen = 1943 XB = A899 OF
}}
[[Fichier:Piazzi Cerere.jpg|thumb|upright|Dem Piazzi säi Buch ''„Della scoperta del nuovo pianeta Cerere Ferdinandea“'' (1802)]]
Den Asteroid '''Ceres''' oder an der [[Benennung vun Asteroiden a Koméiten|Nomenklatur fir Asteroiden]], '''(1) Ceres''' ass en [[Zwergplanéit]] a mat engem [[Equator]]duerchmiesser vun 975&amp;nbsp;km de gréissten [[Himmelskierper|Objet]] an der [[Haaptasteroidenceinture]]. Den Ceres gouf den 1. Januar 1801 vum [[Giuseppe Piazzi]] als éischte Klengplanéit entdeckt, a gouf laang als [[Asteroid]] gefouert. Zanter 2006 gehéiert de Ceres zu der Grupp vun den Zwergplanéiten. Hien ass no der réimescher Baueregëttin [[Ceres (Mythologie)|Ceres]] benannt. D'[[Astronomesch Symboler|astronomescht Symbol]] ass eng stiliséiert [[Séchel]]: [[Fichier:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |Auteur= JPL/NASA |Datum= 22.04.2015 |Editeur= Jet Propulsion Laboratory |Titel= What is a Dwarf Planet? |Gekuckt= 19.01.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Entdeckung ==
Schonn de [[Johannes Kepler]] huet gemengt, datt tëscht den Ëmlafbunne vu [[Mars (Planéit)|Mars]] a [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]] nach ee [[Planéit]] wier. D'Entdeckung vun der [[Titius-Bode-Rei]] ëm 1770 huet déi Theorie verstäerkt. Astronome ronderëm d'Welt hu vun 1800 un no dësem Planéit gesicht.
Nodeem den Entdecker Piazzi den neien [[Himmelskierper]] wéinst enger Krankheet aus den Ae verluer hat, ass et dem [[Carl Friedrich Gauß]] mat Hëllef vun enger neientwéckelter Method fir d'[[Bunnbestëmmung]], gelongen, eng nei Positioun vum Zwergplanéit ze bestëmmen. Sou konnt de Ceres de 7. Dezember 1801 vum [[Franz Xaver von Zach|Zach]] zeréckfonnt ginn&lt;ref name=&quot;brosche&quot;&gt;P. Brosche: ''Die Wiederauffindung der Ceres im Jahre 1801'', in ''Acta Historica Astronomiae'', Vol. 14, Seiten 80–88 (2002) [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002AcHA...14...80B&amp;amp]&lt;/ref&gt;. 
Wéi sech erausgestallt huet, beweegt sech de Ceres tatsächlech tëscht Mars a Jupiter, genee an deem vum Titius-Bode-Rei virausgesotem Ofstand, ëm d'Sonn. Den Ceres gouf dofir, wéi dee 1781 entdeckten [[Uranus (Planéit)|Uranus]], fir ee Planéit gehalen, woumat sech d'Zuel vun de Planéiten am [[Sonnesysteem]] op aacht vergréissert hat. Eréischt wéi d'Zuel vun den Himmelskierper tëscht Mars a Jupiter ëm 1850 geklommen ass, huet sech fir déi Objeten d'Bezeechnung „Klengplanéiten“, „Planetoiden“ oder „Asteroiden“ duerchgesat. Domat huet och de Ceres säi Status als Planéit verluer. Eng Neifassung vum Planéitebegrëff duerch d'[[International Astronomesch Unioun|IAU]], déi op Grond vu weideren Himmelskierperentdeckungen an der Gréissteklass vum [[(134340) Pluto|Pluto]] néideg waren, gouf de Ceres, zesumme mam Pluto, [[(136199) Eris|Eris]], [[Makemake (Zwergplanéit)|Makemake]] an [[Haumea (Zwergplanéit)|Haumea]] elo als Zwergplanéit klassifizéiert&lt;ref&gt;IAU: [https://web.archive.org/web/20061107022302/http://www.iau2006.org/mirror/www.iau.org/iau0603/index.html IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.astronews.com/news/artikel/2008/07/0807-030.shtml IAU de véierten Zwergplanéit heescht Makemake]&lt;/ref&gt;.
Am Joer [[1803]], also zwee Joer no der Entdeckung vum Ceres, gouf dat [[Element (Chimie)|cheemescht Element]] [[Cer]] entdeckt an no dësem Asteroid benannt.

== Ëmlafbunn ==
[[Fichier:ThePlanets Orbits Ceres Mars PolarView.svg|thumb|D'Bunn vum Ceres (giel) am Verglach zu der Bunn vum Mars (rout), d'Gréisste sinn net moossstafsgerecht.]]
Den Ceres beweegt sech op enger [[Ellips]] an der Mëtt vun der Haaptasteroidenceinture an engem mëttlerem Ofstand vun 2,77&amp;nbsp;[[Astronomesch Eenheet|AE]], a 1682 Deeg ëm d'[[Sonn]]. D'[[Perihel]]distanz ass 2,54&amp;nbsp;AE, d'[[Aphel]]distanz huet 2,99&amp;nbsp;AE. D'[[Ëmlafbunn]] läit 10,6° schréi zu der [[Ekliptik]], d'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,080.

D'[[synodesch Period]] vum Ceres läit bei 467 Deeg. Bei der [[Oppositioun (Astronomie)|Oppositioun]] ass si tëscht 1,59&amp;nbsp;AE an 2,00&amp;nbsp;AE vun der [[Äerd]] ewech an erreecht eng [[visuell Magnitude]] vu bis zu 6,7&amp;nbsp;mag. Den Ceres kann dofir scho mat engem klengen [[Teleskop]] fonnt ginn.

=== Gréisst a Mass ===
Den Ceres ass dee gréissten a masseräichste Kierper vun der [[Haaptasteroidenceinture]] am bannenzege [[Sonnesysteem]]. Fir d'Mass gëtt e Wäert vun 9,35&amp;nbsp;×&amp;nbsp;10&lt;sup&gt;20&lt;/sup&gt;&amp;nbsp;[[Kilogramm|kg]], dat entsprécht dem 6390-ten Deel vun der [[Äerdmass]], uginn. Den Ceres huet domat ongeféier déi 2,8-fach Mass vum schwéiersten Asteroid, [[(2) Pallas]], dat mécht ronn 30&amp;nbsp;% vun der totaler Mass vun der Haaptasteroidenceinture aus.

Observatioune mat dem Weltraumteleskop [[Hubble-Weltraumteleskop|Hubble]] hu gewisen, datt de Ceres ee liicht ofgeplatte Rotatiounsellipsoid ass, mat engem Equatorduerchmiesser vun 975&amp;nbsp;(±3)&amp;nbsp;km an engem Polarduerchmiesser vun 909&amp;nbsp;(±3)&amp;nbsp;km&lt;ref&gt;J. W. Parker, P. C. Thomas, E. F. Young, M. R. Sykes, L. A. McFadden, C. T. Russell, S. A. Stern: ''Ceres Observations with HST: First Results'' in ''American Astronomical Society, DPS meeting #36, #28.01'' (11/2004) [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2004DPS....36.2801P&amp;amp]&lt;/ref&gt;. D'[[Rotatiounsperiod]] dauert 9,075 Stonnen, déi mëttelst [[Dicht]] gëtt mat 2,077 ± 0,036&amp;nbsp;[[Gramm|g]]/[[Kubikzentimeter|cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;]] uginn.

=== Uewerfläch ===
Den Ceres huet eng donkel [[kuelestoff]]räich Uewerfläch mat enger [[Albedo]] vun 0,09. Speziell oder isoléiert Uewerflächenännnerunge goufen eréischt am Joer 2001 no Observatioune mam Hubble Space Telescope festgestallt: Et weist sech en donkele Fleck mat engem Duerchmiesser vu ronn 250&amp;nbsp;km, deen zu Éiere vu sengem Ceres-Entdecker „Piazzi“ genannt gouf&lt;ref&gt;J. W. Parker, S. A. Stern, P. C. Thomas, M. C. Festou, W. J. Merline, E. F. Young, R. P. Binzel, L. A. Lebofsky: ''Analysis of the First Disk-resolved Images of Ceres from Ultraviolet Observations with the Hubble Space Telescope'' in ''The Astronomical Journal'', Vol. 123, Issue 1, Seiten 549–557 (01/2002)&lt;/ref&gt;. Weider Observatioune mam Hubble an de Joren 2003 an 2004 hunn et erméiglecht eng Kaart ze maachen, déi nieft dem „Piazzi“ an engem opfällegen, helle Fleck mat ronn 400&amp;nbsp;km Duerchmiesser vill kleng Eenzelheete weist, deenen hiren Urspronk nach net bekannt ass&lt;ref&gt;J.-Y. Li, L. A. McFadden, J. W. Parker, E. F. Young, P. C. Thomas, C. T. Russell, S. A. Stern, M. V. Sykes: ''HST Photometry and Surface Mapping of Asteroid 1 Ceres'' in ''36th Annual Lunar and Planetary Science Conference'', Abstract No.1345 (03/2005) [http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2005/pdf/1345.pdf]&lt;/ref&gt;.

=== Zesummesetzung ===
D'Miessunge vum Weltraumteleskop Hubble loossen och Réckschlëss op d'Zesummesetzung vum Ceres zou: Et geet een dovun aus, datt et sech ëm en [[Differenzéierung (Planetologie)|differenzéierten]] Zwergplanéit mat engem stengege Kär souwéi engem Mantel an enger Kuuscht aus liichte [[Mineral]]ien a [[Waasseräis]] handelt. D'Differenzéierung geet méiglecherweis op déi beim [[radioaktiv]]en Zerfall vum [[Aluminium]]-[[Isotop]] &lt;sup&gt;26&lt;/sup&gt;Al fräigesaten [[Hëtzt]] zeréck, wouduerch sech schonn an der Fréizäit vum Sonnesysteem ee Mantel aus [[flësseg]]em [[Waasser]] gebilt huet. Déi baussenzeg 10 Kilometer sinn net geschmolt, mä hunn eng fest Kuuscht aus Äis gemaach, wärend sech schwéier Material ([[Silikat]]e, [[Metall]]er) am Kär sammelten. Zesummen däerft de Ceres zu 17 bis 27 [[Gewiichtsprozent]] aus Waasser bestoen&lt;ref name=&quot;mccord&quot;&gt;T. B. McCord, C. Sotin: ''Ceres: Evolution and current state'' in ''Journal of Geophysical Research'', Vol. 110, Issue E5 (5/2005)&lt;/ref&gt;. D'[[Séisswaasser]]quantitéit um Ceres gëtt op ongeféier dat 5facht vu Séisswaasserreserven déi op eiser Äerd sinn, geschat.

== Aspekt ==
An dëser Tabell ass d'Observatiounsméiglechkeet vum Ceres bis an d'Joer 2017 uginn. Déi visuell Magnituden an d'Distanz zu eiser Äerd bezéie sech dobäi op den Zäitpunkt vun der Oppositioun, wann den Zwergplanéit der Äerd am noosten ass an domat och am hellste Liicht.

{| class=&quot;prettytable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|- style=&quot;background:BurlyWood&quot;
! colspan = 3 | Oppositioun
! rowspan = 2 | Stationär, da [[rechtleefeg]]
! rowspan = 2 | Konjunktioun zu der Sonn
! rowspan = 2 | Stationär, da réckleefeg
|- style=&quot;background:BurlyWood&quot;
! Datum
! Distanz
! Hellegkeet
|-
| 25. Juli 2015 || 1,943 AE || 7,5&lt;sup&gt;''M''&lt;/sup&gt; || 16. September 2015 || 3. Mäerz 2016 || 1. September 2016
|-
| 20. Oktober 2016 || 1,908 AE || 7,4&lt;sup&gt;''M''&lt;/sup&gt; || 15. Dezember 2016 || 5. Juni 2017 || 21. Dezember 2017
|}
[[Fichier:Dawn Flight Configuration 2.jpg|thumb|Raumsond Dawn an der Haaptasteroidenceinture tëscht [[(4) Vesta|Vesta]] (l.) an Ceres (r.)]]

== Dawn-Missioun ==
D'NASA-Raumsond [[Dawn (Raumsond)|Dawn]] hat de Ceres de [[6. Mäerz]] [[2015]] erreecht&lt;ref&gt;[[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]]-Portal: ''[https://web.archive.org/web/20170407062716/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10522 Dawn – Mission zu Vesta und Ceres.]'' Op: ''dlr.de'' ; gekuckt den [[12. September]] [[2015]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;DLR: ''[https://web.archive.org/web/20170317031052/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10080/150_read-12970/ Im Bann der eisigen Ceres].'' Op: ''dlr.de'' vum [[6. Mäerz]] [[2015]]; gekuckt den [[12. September]] [[2015]].&lt;/ref&gt;. D'Primärmissioun bestoung an der Kartographéierung vun der Uewerfläch aus engem héijen Ceres-Orbit a war am Juli 2015 föerdeg. Vu Juli bis Dezember 2015 hat sech d'Sond Dawn an der Sekundärmissioun an ettleche Schrëtt spiralfërmeg bis op 380&amp;nbsp;km erugemaach; dat eng Opléisung vu 40 Meter pro Bildpunkt erméiglecht huet. D'Sekundärmissioun soll och zu der detailléierter Erfaassung vun der Buedemchemie déngen a sollt Enn Juni 2016 ofgeschloss sinn&lt;ref name=&quot;dawnblog.jpl.nasa.gov&quot;&gt;{{Citation|URL=http://dawnblog.jpl.nasa.gov/2016/02/29/dawn-journal-february-29/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=03.04.2017 |Archiv-Datum=18.11.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20161118000246/http://dawnblog.jpl.nasa.gov/2016/02/29/dawn-journal-february-29/ }}&lt;/ref&gt;. D'NASA huet Ufank Juli 2016 d'Finanzéierung vun der Uschlossmissioun fir fortgesaten Observatioun akzeptéiert. Et wënscht ee sech dofir weider Informatiounen iwwer den Opbau an d'Entwécklung vum Ceres. Den Ceres kënnt am Ament sengem Perihel entgéint an et versprécht ee sech nei Kenntnesser an Entdeckungen duerch Laangzäitobservatioun&lt;ref&gt;[https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/07/05/nasas-new-horizons-probe-gets-green-light-to-visit-mysterious-object-in-the-outer-solar-system/ NASA's New Horizons probe to visit mysterious object in outer solar system] Artikel vun der Rachel Feltman in der Washington Post 5. Juli 2016, gekuckt den [[8. Juli]] [[2016]].&lt;/ref&gt;. De Rescht vun der [[Hydrazin]]reserv geet viraussiichtlech net iwwer d'Joer 2017 eraus&lt;ref name=&quot;dawnblog.jpl.nasa.gov&quot; /&gt;.

Eng international Fuerschergrupp vum italieeneschen Institut fir Astrophysik [[Istituto Nazionale di Astrofisica|INAF]] hat am Februar 2017 bekannt ginn, datt si mat Hëllef vun der Raumsond Dawn [[Aliphatesch Kuelewaasserstoffer|aliphatesch]] organesch Kuelestoffverbindungen um Ceres fonnt hunn&lt;ref&gt;[http://www.n-tv.de/wissen/Organische-Verbindungen-auf-Ceres-article19705842.html Organische Verbindungen auf „Ceres“], auf [[n-tv.de]] vom 16. Februar 2017; gekuckt de [[16. Februar]] [[2017]]&lt;/ref&gt;.

{|
|[[Fichier:PIA18920-Ceres-DawnSpacecraft-Animation-20150219.gif|thumb|200px|Ceres-Rotatioun&lt;br&gt;46.000&amp;nbsp;km Distanz&lt;br&gt;19. Februar 2015]]
|[[Fichier:PIA18923-Ceres-DwarfPlanet-CrateredSurface-20150219.jpg|thumb|200px|Zylinderprojektioun vun der Ceres-Uewerfläch&lt;br&gt;46.000&amp;nbsp;km Distanz&lt;br&gt;19. Februar 2015]]
|[[Fichier:PIA19310-Ceres-DwarfPlanet-20150225.jpg|thumb|200px|Ceres-Hallefphas&lt;br&gt;40.000&amp;nbsp;km Distanz&lt;br&gt;25. Februar 2015]]
|[[Fichier:Occator crater.jpg|thumb|200px|Hell Flecke&lt;br&gt;4.400&amp;nbsp;km Distanz&lt;br&gt;6. Juni 2015]]
|}

== Literatur ==
* Thorsten Dambeck: ''Vagabunden im Sonnensystem''. [[Bild der Wissenschaft]], Mäerz 2008, Säit 56 - 61
[[Fichier:Moon and Asteroids 1 to 10.svg|thumb|upright|Déi éischt 10 Asteroide profiléiert géintiwwer dem [[Äerdmound]]. Den Ceres ass deen éischte vu lénks.]]
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.wissenschaft.de/wissen/news/257399.html Informatiounen iwwer den Opbau (2005)]
* {{en}}[http://www.swri.org/9what/releases/2001/ceres.htm Hubble-Observatiounen (2001)]
* {{en}} [http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/2005/27/ Nei Hubble-Observatiounen (2003/04)]
* {{en}}[http://hamilton.dm.unipi.it/cgi-bin/astdys/astibo?objects:Ceres;main Bunndonnéë vum Ceres]
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1 JPL Datebank: (1) Ceres]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Ceres}}
[[Kategorie:Asteroiden 1 - 1000|1/0001]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ G]]
[[Kategorie:Zwergplanéiten]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1801 entdeckt goufen]]</text>
      <sha1>0r50g8lxplh8xmsammwfgbunmkmoqvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aimé Césaire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62606</id>
    <revision>
      <id>2708866</id>
      <parentid>2540060</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6732" sha1="04b7knd6o4bppj1lyon0gbmb9m123q1" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
Den '''Aimé Fernand David Césaire''', gebuer de [[26. Juni]] [[1913]] zu [[Basse-Pointe]], [[Martinique]], a gestuerwen de [[17. Abrëll]] [[2008]] zu [[Fort-de-France]], war e franséische [[Schrëftsteller]] a Politiker. Hien huet zesumme mam [[Léopold Sédar Senghor]] a mam [[Léon-Gontran Damas]] d'Konzept vun der ''[[Négritude]]'' gegrënnt a war en engagéierten [[Kolonialismus|Antikolonialist]].

Den Aimé Césaire huet eng ganz Rëtsch Gedichtsbänn an Essaie geschriwwen – dorënner d'Ried ''[[Discours sur le colonialisme]]'', déi net gehalen, awer publizéiert gouf a groussen Afloss hat – an och e puer Theaterstécker. Do donieft war hien de wichtegste Politiker vun der Martinique am [[20. Joerhonnert]]. Hie gouf [[1945]] Deputéierte vun der [[Parti communiste français]]. Ee vu sengen éischte politesche Succèse war d'Erhiewung vun der Martinique zu engem Departement. (1946). [[1956]] huet hien d'kommunistesch Partei verlooss an zwee Joer drop eng eege Partei, de [[Parti progressiste martiniquais]] (PPM) gegrënnt; [[1978]] huet e sech dem [[Sozialistesch Partei (Frankräich)|Parti socialiste]] ugeschloss. Vun [[1945]] bis [[2001]] war hie Buergermeeschter vu Fort-de-France. Bis 1993 war hien Deputéierten an der [[Assemblée nationale (Frankräich)Assemblée nationale]].

== Wierker ==
* ''Œuvres complètes'' (trois volumes), Desormeaux, Fort-de-France,1976

=== Gedichter ===
* ''Cahier d'un retour au pays natal'', Revue Volontés n°20, 1939, Pierre Bordas 1947, Présence africaine, Paris, 1956.
* ''Les Armes miraculeuses'', 1946, Gallimard, Paris, 1970
* ''Soleil cou coupé'', 1947, Éditions K., Paris, 1948
* ''Corps perdu'' (gravures de [[Pablo Picasso]]), Éditions Fragrance, Paris, 1950
* ''Ferrements'', Seuil, Paris, 1960, 1991
* ''Cadastre'', Seuil, Paris, 1961
* ''Moi, laminaire'', Seuil, Paris, 1982
* ''La Poésie'', Seuil, Paris, 1994

=== Theater ===
* ''Et les chiens se taisaient'', Présence Africaine, Paris, 1958, 1997
* ''La Tragédie du roi Christophe'', Présence Africaine, Paris,1963, 1993
* ''Une saison au Congo'', Seuil, Paris, 1966, 2001
* ''Une tempête, d'après [[The Tempest|La Tempête]] de [[William Shakespeare]]: adaptation pour un théâtre nègre''), Seuil, Paris, 1969, 1997

=== Essayen ===
* ''Esclavage et colonisation'', Presses Universitaires de France, Paris, 1948, réédition: ''Victor Schoelcher et l'abolition de l'esclavage'', Éditions Le Capucin, Lectoure, 2004
* ''Discours sur le colonialisme'', éditions Réclames, Paris, 1950 ; éditions Présence africaine, 1955
* ''Discours sur la négritude'', 1987, Paris, Présence Africaine, 2004 (avec le ''Discours sur le colonialisme'').

=== Geschichtsbuch ===
* ''[[Toussaint Louverture]], La révolution Française et le problème colonial'', Présence Africaine, Paris, 1962

=== Entretiens ===
* ''Rencontre avec un nègre fondamental, Entretiens avec Patrice Louis'', Arléa, Paris, 2004
* ''Nègre je suis, nègre je resterai, Entretiens avec Françoise Vergès'', Albin Michel, Paris, 2005

=== Enregistrement audio ===
* ''Aimé Césaire'', Hatier, Paris, ''Les Voix de l'écriture'', 1994

=== Bibliographie ===
==== Monographien ====
* Alliot, David, ''Aimé Césaire le nègre universel'', Gollion (Suisse), Infolio, 2008.
* Alliot David, ''Le tapuscrit du Cahier d'un retour au pays natal d'Aimé Césaire'', Paris, Assemblée nationale, 2008.
* Cailler, Bernadette, ''Proposition poétique * une lecture de l'œuvre d'Aimé Césaire'', Naaman, Sherbrooke, (Québec), 1976 ; Nouvelles du Sud, Paris, 2000.
* Carpentier, Gilles, ''Scandale de bronze * lettre à Aimé Césaire'', Seuil, Paris, 1994.
* Confiant, Raphaël, ''Aimé Césaire. Une traversée paradoxale du siècle'', Paris, Stock, 1994.
* Delas, Daniel, ''Portrait littéraire'', Hachette, Paris, 1991.
* Hale, Thomas A., « Les écrits d'Aimé Césaire, Bibliographie commentée », dans ''Études françaises'', t. XIV, n° 3-4, Les Presses de l'Université de Montréal, Montréal, 1978.
* Henane, René, ''Aimé Césaire, le chant blessé * biologie et poétique'', Jean-Michel Place, Paris, 2000.
* Horn, Michael E., ''La plurivocalité dans le Cahier d'un retour au pays natal d'Aimé Césaire'', Thèses de McGill (Université McGill), Montréal, 1999.
* Hountondji, Victor M., ''Le Cahier d'Aimé Césaire. Éléments littéraires et facteurs de révolution'', L'Harmattan, Paris, 1993.
* Kesteloot, Lilyan, ''Aimé Césaire'', [[Pierre Seghers|Seghers]], Paris, 1979.
* Lebrun, Annie, ''Pour Aimé Césaire'', Jean-Michel Place, Paris, 1994.
* Leiner, Jacqueline, ''Aimé Césaire * le terreau primordial'', G. Narr, Tübingen, 1993.
* Louis, Patrice, ''ABC...ésaire'', Ibis Rouge, Guyane, 2003
* Malela, Buata, « Le rebelle ou la quête de la liberté chez Aimé Césaire », ''Revue Frontenac Review'', 16-17, Queen's University, Kingston (Ontario), 2003, p.&amp;nbsp;125-148.
* Malela, Buata, « Les enjeux de la figuration de Lumumba. Débat postcolonial et discours en contrepoint chez Césaire et Sartre », ''Mouvements'', n°&amp;nbsp;51, 2007/3, p.&amp;nbsp;130-141.
* Mbom, Clément, ''Le Théâtre d'Aimé Césaire ou La primauté de l'universalité humaine'', Nathan, Paris, 1979.
* Moutoussamy, Ernest, ''Aimé Césaire * député à l'Assemblée nationale, 1945-1993'', L'Harmattan, Paris, 1993.
* Ngal, Georges, ''Aimé Césaire, un homme à la recherche d'une patrie'', Présence Africaine, Paris, 1994.
* Nne Onyeoziri, Gloria, ''La Parole poétique d'Aimé Césaire * essai de sémantique littéraire'', L'Harmattan, Paris, 1992.
* Owusu-Sarpong, Albert, ''Le Temps historique dans l'œuvre théâtrale d'Aimé Césaire'', Naaman, Sherbrooke (Québec), 1986 ; L'Harmattan, Paris, 2002.
* Ribbe, Claude, ''Le Nègre vous emmerde'', Buchet-Chastel, Paris, 2008.
* Songolo, Aliko, ''Aimé Césaire * une poétique de la découverte'', L'Harmattan, Paris, 1985.
* Toumson, Roger et Henry-Valmore, Simonne, ''Aimé Césaire, le nègre inconsolé'', Syros, Paris, 1994.
* Torabully, Khal, ''Chair corail, fragments coolies'', Ibis Rouge, Guyane, 1998.
* Towa, Marcien, ''Poésie de la négritude * approche structuraliste'', Naaman, Sherbrooke (Québec), 1983.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Cesaire Aime}}
[[Kategorie:Franséisch Auteuren]]
[[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]]
[[Kategorie:Martinique]]
[[Kategorie:Gebuer 1913]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2008]]
[[Kategorie:Franséisch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Deputéiert vun der Véierter Franséischer Republik]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1945]]
[[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1946]]</text>
      <sha1>04b7knd6o4bppj1lyon0gbmb9m123q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:De Stamminee</title>
    <ns>4</ns>
    <id>63668</id>
    <revision>
      <id>2708889</id>
      <parentid>2708235</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>23144</id>
      </contributor>
      <comment>Neien Abschnitt /* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */</comment>
      <origin>2708889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54840" sha1="nevvnzn1dptlw837t763reaiubujf62" xml:space="preserve">{{Schabloun:Stamminee}}

== „Easter Eggs“ fir 25 Joer Wikipedia ==
Ech sinn dorop gestouss, datt et fir 25 Joer Wikipedia eng [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Easter-Egg-Campagne]] gëtt, déi de 16. Februar bis de 16. Mäerz 2026 lafe soll. Dat ass eng kleng Spillerei, wou op vereenzelten Artikele jee no Theema e passende Beebee-Globus gewise gëtt, deen eppes mécht, wann een en uklickt.

Wa mir dëse sougenannte „Gebuertsdagsmodus“ op der lbwiki wëllen hunn, brauche mer de Konsens vun der Communautéit a kënnen dann ufroen, datt mer de Gebuertsdagsmodus hei zur Verfügung gestallt kréien. Doropshi kënne mir (resp. Adminen) selwer iwwer d'Spezialsäite vun der Community Configuration festleeën, op wat fir Säiten iwwerhaapt ee Beebee-Globus gewise soll ginn a wat fir een dat da soll sinn. Ausserdeem kënne mir selwer d'Astellung maachen a spéider änneren, ob de Gebuertsdagsmodus ''opt-out'' ass (also datt all Lieser déi verstreete Beebee-Globusse gesäit, et sief dann en deaktivéiert de Modus) oder ''opt-in'' (et gesäit kee Lieser d'Beebee-Globussen, et sief dann e géif de Modus explizitt aktivéieren).

Ech fannen dat eng witzeg Spillerei, déi keng Méi mécht (ech hunn déi néideg Interface-Messagë schonn all iwwersat a „Wëllkomm op der Wikipedia“ op Lëtzebuergesch als Audio-Fichier opgeholl – de Beebee-Globus schwätzt och heiansdo), a géif dat flott fannen, wa mer dat hei ee Mount laang hätten. Mir kënne jo mol mat der ''Opt-In''-Versioun starte fir ze kucken, ob et éischter flott oder nerveg ass, an da jee nodeems d'Palett erweideren oder de Beebee-Globus ganz ofschalten.

Wat sot Dir dozou:&lt;br/&gt;
'''Sidd dir dofir, datt ech ufroen, datt mir d'Erweiderung ''WP25 Easter Eggs'' op der lëtzebuergescher Wikipedia installéiert kréien?'''&lt;br/&gt;
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:27, 9. Feb. 2026 (UTC)

:{{Pro}} Ech sinn natierlech dofir, dofir hunn ech jo gefrot. ;-) --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:30, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} Weess net richteg wéi et funktionéiert, mä komm, mir probéieren dat emol aus | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:07, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{pro}} Net grad Ménges, mee firwat net. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:26, 9. Feb. 2026 (UTC)
: {{pro}} wéi den Zinneke hei driwwer. --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 21:43, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} mol probéieren --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 23:07, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:52, 10. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 11:54, 10. Feb. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Well et net méi laang bis de 16. Februar ass, hunn ech elo schonn op [[:meta:Talk:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Enable on Luxembourgish Wikipedia]] op dës Ofstëmmung verlinkt a gefrot fir de Gebuertsdagsmodus ''opt-in'' z'aktivéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:42, 10. Feb. 2026 (UTC)

=== Update ===
Den Gebuertsdagsmodus gouf op den Zäitraum vum 23. Februar bis de 6. Abrëll no hanne geréckelt, fir nach kënnen deen een oder anere Problem ze behiewen. D'Funktioun kann awer schonn ab dem 16. Februar hei getest ginn, allerdéngs net standardméisseg fir all Benotzer aktiv (wat mer jo souwisou fir d'éischt emol net wëllen). Et gëtt och elo eng Lëscht, op wat fir Säite wat fir ee Beebee-Globus optaucht: [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration]].

Ënner [[Spezial:CommunityConfiguration/WP25EasterEggs]] kann all Admin de Gebuertsdagsmodus konfiguréieren.

Hei kann een alles noliesen: [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Go-live date and configuration update – 12 Feb]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:46, 15. Feb. 2026 (UTC)

:Lo, wou en aktiv ass: De Gebuertsdagsmodus kann all Benotzer, dee wëll, selwer aktivéieren, andeems een en an den Astellunge vum Ausgesinn – dat ass dee „Brëll“ uewe riets nieft dem Benotzernumm, wou een och d'Schrëftgréisst, d'Breet an d'Faarfscheema astelle kann – aktivéiert. Da kënnt riets iwwer d'Geschierkëscht eng thematesch passend Globusanimatioun, wann een op bestëmmten Artikele geréit. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:05, 16. Feb. 2026 (UTC)

== Wikiiessen 2026 a Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg ==

Gudde Mëtteg alleguer,

wéi all Joer invitéiere mir op eist traditionellt Wikiiessen, wat dëst Joer samschdes, de 7. Mäerz, vun 11:45 Auer un zu Leideleng am Restaurant „De Spackelter“ ass. Hei kënne sech all Wikipedianer treffe fir gemittlech zesummen e Maufel z'iessen a sech iwwer Erfarungen, Problemer oder Projeten op der Wikipedia auszetauschen. Et ass och eng gutt Geleeënheet fir aner Wikipedianer perséinlech kennenzeléieren.

Nom Iessen ass ab 14:00 Auer d'Generalversammlung vu [[Wikimedia Lëtzebuerg]] zu Leideleng am Kulturzenter „An der Eech“, op déi och jiddereen – ob Member vu Wikimedia Lëtzebuerg oder net – häerzlechst invitéiert ass.

'''Umeldung''': Fir d'Wikiiessen kann ee sech iwwer d'Säit [[Wikipedia:Wikiiessen 2026]] umellen a fir d'Generalversammlung iwwer d'Säit [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]]. Alternativ kann ee sech och mat engem Kommentar hei drënner umellen; ech setzen déi Leit da bei déi offiziell Umeldungen iwwer déi zwou Evenementssäiten derbäi. Mellt iech wgl. bis '''spéitstens den 02.03.''' u fir d'Reservatiounen!
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:26, 15. Feb. 2026 (UTC)

Schéine gudde Moien.
Heimat mellen ech mech fir d’Wikiiesesen an d’Assemblée Générale 2026 un. Ech kommen och dëst Joer mam Zuch op de Leidelenger Gare.
Villmoos Merci
Marco Braun

== Weider Deletion requests op Commons ==

Salut,
De User A1Cafel wütet weider zu Lëtzebuerg op Commons.&lt;/br&gt;
Hien huet elo en Deletion request gesat fir d'Biller op [[:Commons:Commons:Deletion requests/Files in Category:Centre Hamilius|Commons:Deletion requests/Files in Category:Centre Hamilius]].&lt;br&gt;
Op der Säit hunn ech e [[commons:Keep|Keep!]] gesat mam Zousaz:&lt;br&gt;
:Do not delete these files. The building was demolished in 2015; it no longer exists. See here: [https://lb.wikipedia.org/wiki/Centre_%C3%89mile-Hamilius]&lt;br&gt;
Ob dat hëlleft weess ech awer net. BG, --Cayambe (talk) 22:17, 23 March 2026 (UTC)      This page was last edited on 23 March 2 [[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 18:26, 24. Mäe. 2026 (UTC)

== Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch fir Wikimedia Lëtzebuerg ==

Stellvertriedend fir '''all''' Mataarbechter op dëser Wikipedia-Versioun a Lëtzebuerger Sprooch gëtt Wikimedia Lëtzebuerg asbl dëst Joer mam [[Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch]] ausgezeechent.

Déi offiziell Zeremonie ass de 5. Mee 2026 um 19 Auer an der Nationalbibliothéik. 

Jiddereen ass häerzlech invitéiert; Méi Informatioune fënnt een, a umelle kann ee serch, [https://bnl.public.lu/fr/a-la-une/agenda/2026/letzebuerger-sprooch.html HEI] (Communiqué op bnl.public.lu, 27.03.2026).

-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:20, 27. Mäe. 2026 (UTC)

== Grofschaft oder County? ==

Gudde Mëtteg,

Beim Iwwerschaffe vum [[Kenia]] sinn ech op déi administrativ Andeelung vum Land a „Counties“ gefall. Ech stelle mer elo d'Fro op mer bei der anglophoner Form vu ''County ''bleiwe sollen oder awer „Grofschaft“ huele sollen (dat ass dem LOD no d'Iwwersetzung vu County). Déi Däitsch huele „County“ an d'Fransousen „Comté“.

An déi déi aner Fro: ass et fir de Lemma éischter „County / Grofschaft Kakamega“ oder „Kakamega County / Grofschaft“ (also den Numm vir oder hannen)? Well mer normalerweis och Provënz xy hunn, géif ech mengen, datt „County / Grofschaft Kakamega“ besser wär. 

Wat mengt Dir? | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:47, 2. Abr. 2026 (UTC)

::Ausser de Countien an England, wat gewuessen traditionell Grofschafte waren, géif ech fir all déi aner County virzéien. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:59, 2. Abr. 2026 (UTC)
:Moien, ech halen et mam Les Meloures: well 'Grofschaft' eng eendeiteg historesch Bedeitung huet, géif ech do (an englesch beaflosste Länner), wou et am iwwerdroene Sënn fir eng administrativ Andeelung gebraucht gëtt (am Sënn vun Arrondissement, Kanton o ä.) d Wuert am Original als Terminus techniczs benotzen (also County ). [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:10, 2. Abr. 2026 (UTC)

Okee, da leie mer op enger Linn. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:42, 3. Abr. 2026 (UTC)

== Inhaltsiwwersetzung limitéieren op (automatesch) confirméiert Benotzer ==

Ech proposéieren, de Gebrauch vum Tool „[[Special:ContentTranslation|Inhaltsiwwersetzung]]“ ([[:mw:Content translation]]) op automatesch confirméiert a confirméiert Benotzer anzeschränken.

=== Wat heescht dat? ===
D'„Inhaltsiwwersetzung“ ass en Interface fir Wikipedia-Artikelen tëscht verschiddene Sproochversiounen z'iwwersetzen. Et ginn och Maschinneniwwersetzungen ugebueden.

E Benotzer gehéiert op der lbwiki zur Benotzergrupp vun den automatesch confirméierte Benotzer (&lt;code&gt;autoconfirmed&lt;/code&gt;), wann e säit mindestens 4 Deeg ugemellt ass&lt;ref&gt;Op https://noc.wikimedia.org/conf/InitialiseSettings.php.txt liest een ënner &lt;code&gt;wgAutoConfirmAge&lt;/code&gt; &lt;code&gt;'default' =&gt; 4 * 3600 * 24&lt;/code&gt; a keng Iwwerschreiwung fir lbwiki, souwéi ënner &lt;code&gt;wgAutoConfirmCount&lt;/code&gt; &lt;code&gt;'default' =&gt; 0&lt;/code&gt; a keng Iwwerschreiwung fir lbwiki.&lt;/ref&gt;. Et kéint een och envisagéieren, eng Mindestännerungszuel vun 10 oder 5 ze fuerderen, wéi dat op enger Rei anere Wikien de Fall ass.

E Bürokrat kann ee Benotzer, deen d'Bedingunge vum automatesch confirméierte Benotzer nach net erfëllt, och manuell an de Benotzergrupp vun de confirméierte Benotzer (&lt;code&gt;confirmed&lt;/code&gt;) setzen, deen déi selwecht Rechter mat sech bréngt.

Cf. [[Special:UserGroupRights]].

&lt;references/&gt;

=== Firwat? ===
Duerch d'Maschinneniwwersetzung vun der „Inhaltsiwwersetzung“ ass d'Hemmschwell zimmlech niddereg fir schlecht Iwwersetzungen op der lbwiki ze maachen, och fir Benotzer, déi hei nach ni eppes geännert hunn an eventuell mat der Sprooch net vill um Hutt hunn. Doduerch, datt dat Geschier u gewësse Bedingungen gebonne géif ginn, déi awer relativ schwaach sinn, géif d'Warscheinlechkeet méi kleng ginn, datt Leit ouni Effort schlecht Iwwersetzungen uleeën, ouni datt et eng Aschränkung fir seriö Benotzer wier, déi scho säit méi wéi 4 Deeg derbäi sinn. Déi aner Méiglechkeet wier, alles un Iwwersetzungen eranzeloossen an ze hoffen, datt ee sech fënnt fir d'Artikelen an d'Rei ze setzen, éint se geläscht ginn.

Déi rezent Artikelen, déi iwwer d'„Inhaltsiwwersetzung“ ugeluecht goufen, kann een hei nokucken:
:https://lb.wikipedia.org/wiki/Spezial:Rezent_%C3%84nnerungen?tagfilter=contenttranslation&amp;limit=1000&amp;days=30&amp;urlversion=2

=== Wéi? ===
Am Aklang mat [[:meta:Requesting wiki configuration changes]] géif ech op {{Phabricator}} en Ticket opmaachen a mat Verweis op dës Ofstëmmung – falls se favorabel ass – déi néideg Ännerungen ufroen.

--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:23, 10. Abr. 2026 (UTC)

:{{Pro}}, well et mäi Virschlag ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:24, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} mat der Propos fir d'Zuel vun de Mindestännerunge wa méiglech op d'mannst op 20 ze setzen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:35, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 15:35, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | Komm mer probéieren emol mat 10 Ännerungen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:54, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{pro}} -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:43, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Hei den Ticket {{Phabricator|T423100}}, deen ech opgemaach hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:13, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Den Ticket ass elo zou, d'Ännerung ass ëmgesat. Ab elo kënne just Adminen, automatesch confirméiert a confirméiert Benotzer den Inhaltsiwwersetzungstool benotzen. Lo misst et e bësse méi roueg gi mat neie Maschinneniwwersetzungen, déi net iwwerlies goufen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:20, 29. Abr. 2026 (UTC)

== Mindestens 10 Ännerunge fir automatesch confirméierte Benotzer ze ginn ==

Wéi ënner [[#Inhaltsiwwersetzung limitéieren op (automatesch) confirméiert Benotzer]] ernimmt, gëtt een op der lbwiki an d'Benotzergrupp vun den automatesch confirméierte Benotzer (&lt;code&gt;autoconfirmed&lt;/code&gt;) gesat (cf. [[Special:UserGroupRights]] fir déi entspriechend Rechter ze gesinn), wann de Benotzerkont 4 Deeg al ass, ouni datt een eng Mindestzuel vun Ännerunge gemaach muss hunn. Et schéngt mer awer absurd, engem Benotzer gewëss Rechter ze ginn, just well e véier Deeg gewaart huet; dat seet näischt doriwwer aus, ob e konstruktiv gesënnt ass oder net, respektiv ob en eens gëtt oder net. Dofir proposéieren ech op {{Phabricator}} unzefroen, datt ee Benotzer och mindestens 10 Ännerunge gemaach muss hunn, fir automatesch confirméiert ze ginn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:44, 10. Abr. 2026 (UTC)

:{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:45, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Ech gesinn, datt de @[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] hei driwwer vun enger Mindestzuel vun Ännerunge vun 20 geschriwwen huet. Dat ass natierlech eng Fro vum Ofweien. A mengen Aen sollten et sou vill Ännerunge sinn, datt ee gesäit, ob de Benotzer konstruktiv ass an eenegermoossen eens gëtt, awer net méi wéi néideg, fir kee motivéierten Neien onnéideg ze blockéieren. Ech hat lo einfach mol 10 virgeschloen ... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:48, 10. Abr. 2026 (UTC)

:Kann och vläicht duergoen, an da gesäit ee jo a sengen Editen wat mat em lass ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:05, 10. Abr. 2026 (UTC)

:{{Pro}}  --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:55, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:46, 10. Abr. 2026 (UTC)

:{{Pro}}  --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:58, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Hei den Ticket op Phabricator, deen ech opgemaach hunn {{Phabricator|T423102}}. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:22, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 09:28, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:41, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:17, 14. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 15:56, 14. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} D'Ännerung misst elo ëmgesat sinn. Den Ticket gouf zwar nach net zougemaach, mee hei ass d'Ännerung schonn ze gesinn: https://noc.wikimedia.org/conf/InitialiseSettings.php.txt. Merci un all, déi ofgestëmmt hunn! --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:36, 16. Abr. 2026 (UTC)

== WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount ==

Salut alleguer, wéi op der [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]] proposéiert an diskutéiert hunn ech mech amuséiert d'Säit [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] unzeleeën, fir de WikiProjet „Eng Richtlinn pro Mount“ ze koordinéieren. De But vun deem Projet ass et, all Mount zu engem bestëmmte Beräich Richtlinnen zesummen auszeschaffen, déi duerno gestëmmt ginn an am positive Fall verbindlech sinn. Dat sou laang, wéi de Bedarf besteet.

Sidd der mat der allgemenger Virgoensweis, wéi ech se op der verlinkter Säit skizzéiert hunn averstanen? De konkreete Programm mengen ech domat net, dee kann ee jo op der Säit selwer diskutéieren an upassen; hei geet et mer ëm dat Prinzipiellt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:50, 10. Abr. 2026 (UTC)

:D'aacord mam Prinzip, a Merci fir d'Initiativ! Warscheinlech wäert sech e gewësse Pragmatismus an d'Offolleg vun de Méint aschläichen, jee no Joreszäit an Disponibilitéit vun den interesséierte Mataarbechter. Loosse mer d'Saach emol rullen. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:06, 10. Abr. 2026 (UTC)

: {{Pro}}; och d'accord. |--[[Benotzer:GilPe|GilPe]]

: Ech fannen dat eng gutt Initiativ, mee sinn net averstanen mat: &quot;''Wa mindestens 3 Benotzer ofstëmmen a mindestens 2/3 dofir sinn, ass d'Richtlinn ugeholl''&quot;. Dat schéngt mir vill ze wéineg, fir eng Richtlinn verbindlech ze maachen. Op der Homepage steet, et géif 130 aktiv Benotzer ginn. Ech géif 10 Benotzer, déi ofstëmmen, viséieren (oder zumindest 7-8). Vläicht wier et och gutt, explizitt ze ernimmen, wat &quot;ofstëmme&quot; bedeit: {{Pro}};  {{Contra}}; an {{Neutral}}.&lt;br&gt;De proposéierte Programm ass gutt.&lt;br&gt;--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:27, 14. Abr. 2026 (UTC)
::@[[Benotzer:Bdx|Bdx]]: Merci fir de Feedback! Ech hunn eng Erklärung derbäi gesat, wéi ofgestëmmt soll ginn. Bei {{tl|Neutral}} war ech mer net 100%eg sécher, ob dat och als Ofstëmmung ziele soll, mee ech hunn et mol matgeholl. De {{tl|Kommentar}} soll allerdéngs net matzielen.
::Zur Mindestzuel u Votten: 3 Votte schéngt wéineg, wann ee se mat ronn 130 aktive Benotzer vergläicht. Mee net nëmme beinhalten déi „aktiv Benotzer“ och temporär Konten (déi virdrun als IP-Adress guer net matgezielt goufen; deemools lounge mer éischter ëm 90), mee et muss ee kucken, wéi vill Benotzer iwwerhaapt eligibel wiere fir ofzestëmmen. An der aktueller Propos stinn als Krittäre fir kënnen ofzestëmmen:
&lt;blockquote&gt;
::# Zanter 2 Méint op der lëtzebuergescher Wikipedia ugemellt.
::# Insgesamt mindestens 50 Ännerungen.
::# Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg.
&lt;/blockquote&gt;
::Wann ech mer Stand elo déi [[Special:ActiveUsers|aktiv Benotzer]] ukucken, dann erfëllen der just 8 déi dräi Krittären (Bdx, GilPe, Johnny Chicago, Les Meloures, Mobby 12, Puscas, Volvox an Zinneke). Deemno hu mer net vill Loft no uewen, fir méi eng staark Bedeelegung un der Ofstëmmung ze fuerderen. Mindestens 10 Ofstëmmunge sinn also net dran, ausser et géif een d'Krittären opweechen; och 7-8 schéngt mer e bësse vill, well dann och jidderee matmaache muss. Gefillt géif ech héchstens op 4 oder allerhéchstens 5 goen.
::Wat mengs du (oder déi aner) dozou? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:46, 14. Abr. 2026 (UTC)
:::Bei {{Neutral}} war ech mer net 100%eg sécher, ob dat och als Ofstëmmung ziele soll. 
:::Dat froen ech mech och, an zwar an deem Sënnn datt jo net gesot als wat et ziele soll, ausser eng Rei ze fëllen an där ee wëll soen dat e keng Meenung huet. Nëtzt menger Meenung no bei enger Ofstëmmung kee Paff. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:06, 14. Abr. 2026 (UTC)
::::Et géif een Ënnerscheed maachen, ob een d'Mindestzuel vun Ofstëmmungen erreecht huet (ob der dat lo 3 oder méi sinn). Bei zwou Pro-Stëmmen an enger neutraler, wier d'Richtlinn ugeholl, wann déi neutral als Ofstëmmung zielt, well mer dann zwou Stëmmen dofir hunn an insgesamt 3 Stëmmen.
::::P.S.: Ech hunn d'Krittäre liicht méi schaarf resp. kloer formuléiert:
::::&lt;blockquote&gt;
::::# Mindestens 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia.
::::# Insgesamt mindestens 50 Ännerungen op der lëtzebuergescher Wikipedia.
::::# Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg op der lëtzebuergescher Wikipedia.&lt;/blockquote&gt;
::::Mee et kann ee se natierlech och inhaltlech upassen en vue vun der Diskussioun uewen, falls néideg. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:13, 14. Abr. 2026 (UTC)
:::::Ech realiséiere grad, datt dat heesche géif, datt eng Neutral-Stëmm sech de facto wéi eng Kontra-Stëmm auswierke géif, wat definitiv net de Sënn vun der Saach ass. Et kéint ee soen, datt eng Neutral-Stëmm zwar fir d'Mindestzuel u Stëmme matzielt awer fir d'Unhuele vun der Richtlinn just 2/3 vun de Pro- a Kontra-Stëmmen néideg sinn, mee dat gëtt dann onnéideg komplizéiert. Ech huelen d'Neutral-Optioun mol rëm eraus. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:22, 14. Abr. 2026 (UTC)

::::::Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg.
::::::Ech fannen dat net ganz gutt. Do géife mer z.B. Benotzer aussschléissen déi iwwwer Dausende vun Artikelen oder Ännerunge gemaach hunn an duerch Zoufall ee Mount net aktiv waren. Ech fannen dat wier eng Diskrimination par Rapport zu deene Benotzer. 
::::::Wat den neutral ugeet do mengen ech datt déi Ausso näischt bréngt, dat ass wéi bei engem ongëltege Walziedel, do war zwar e wielen, awer dat wat e gewielt huet, gëllt net. Neutral oder Abstinenz ginn néirens als Stëmm gezielt.--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:28, 14. Abr. 2026 (UTC)
:::::::@[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] Wat géifs de da virschloen? D'Zuel vun den Ännerungen an de leschten 30 Deeg erofsetzen? Oder den Zäitraum eropsetzen, fir datt Schwankungen an der Aktivitéit méi ausgeglach ginn? Oder de Krittär fir eng rezent Mindestaktivitéit ganz ewechloossen a just eng Gesamtännerungszuel fuerderen? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:09, 14. Abr. 2026 (UTC)
::::::::@[[Benotzer:Volvox|Volvox]]: Ech géif proposéieren fir am Allgemengen, Benotzer déi scho méi wéi ee Joer aktiv sinn an am Laf vum Joer aktiv waren vun deene Konditiounen auszeschléissen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 06:48, 15. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::Merci fir déi weider Erklärungen. Krittären 1 an 2 si fir mech an der Rei. Dat, wat de Les Meloures an der Linn hei driwwer proposéiert, ass och gutt. Och OK fir den &quot;Neutral&quot; net als Stëmm ze zielen. Menger Meenung no sollen awer weider mindestens 5 Benotzer dofir stëmme mussen, fir datt eng Richtlinn a Kraaft trëtt. Well et bleift eng Richtlinn, an net just en Recommandatioun.&lt;br&gt;Alternativ kéint een och bei 3 &quot;Jo&quot;-Stëmme bleiwen, an da gëtt d'Richtlinn &quot;ad experimentum&quot; fir ee Joer ugeholl. No engem Joer gëtt nach eng Kéier iwwer e méi laangen Zäitraum doriwwer ofgestëmmt, ob se dauerhaft ugeholl soll ginn. Mee dat mécht dat ganzt eventuell ze komplex. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 13:41, 15. Abr. 2026 (UTC)
::::::::::Mat just de Krittären 1. an 2. kommen ech aktuell op 26 walberechtegt Net-Bot-Benotzer (dorënner der och, déi hei just ''maintenance tasks'' maachen an deemno souwisou net ofstëmme wäerten). Ech géif awer trotz allem net just fuerderen, datt de Benotzer am leschte Joer aktiv war, mee och eng Mindestzuel vun Ännerungen am leschte Joer gemaach huet. Dofir hunn ech mech amüséiert d'Ännerungszuel am leschte Joer fir déi aktiv Net-Bot-Benotzer zesummenzedroen (ech hoffen, datt ech mech néierens graff verdoen hunn):
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: 5px;&quot;
|55polo55
| align=&quot;right&quot; |7
|-
|Bdx
| align=&quot;right&quot; |1155
|-
|Benemlu
| align=&quot;right&quot; |28
|-
|Cayambe
| align=&quot;right&quot; |72
|-
|Christian Ries
| align=&quot;right&quot; |225
|-
|Corto lu
| align=&quot;right&quot; |234
|-
|Dewilda
| align=&quot;right&quot; |17
|-
|GilPe
| align=&quot;right&quot; |8724
|-
|GuthJan
| align=&quot;right&quot; |11
|-
|Ioni
| align=&quot;right&quot; |30
|-
|Jamcelsus
| align=&quot;right&quot; |80
|-
|Johnny Chicago
| align=&quot;right&quot; |2824
|-
|Jwh
| align=&quot;right&quot; |25
|-
|Kontributor 2K
| align=&quot;right&quot; |23
|-
|Kwamikagami
| align=&quot;right&quot; |46
|-
|Les Meloures
| align=&quot;right&quot; |5713
|-
|MMFE
| align=&quot;right&quot; |460
|-
|Makenzis
| align=&quot;right&quot; |126
|-
|Mobby 12
| align=&quot;right&quot; |6122
|-
|Niegodzisie
| align=&quot;right&quot; |7
|-
|Puscas
| align=&quot;right&quot; |785
|-
|Soued031
| align=&quot;right&quot; |1305
|-
|Sultan Edijingo
| align=&quot;right&quot; |487
|-
|Volvox
| align=&quot;right&quot; |5518
|-
|Zinneke
| align=&quot;right&quot; |7630
|-
|Ziv
| align=&quot;right&quot; |223
|}
::::::::::::Dës Lëscht schéngt déi op [[Spezial:Aktiv_Benotzer]] baséiert schéngt mir feelerhaft ze sinn wann ech meng eege Kontributiounen [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial:Kontributiounen/Robby&amp;target=Robby&amp;offset=&amp;limit=500 Meng 500 lescht Kontributiounen] (500 Kontributiounen zanter Dezember 2025) kucken.[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 23:27, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::Merci fir den Hiweis! Tatsächlech schéngt d'Lëscht vun den aktive Benotzer falsch gewiescht ze sinn. Dat ass beonrouegend an ech wéisst net, wourunner dat geleeë kann hunn. Mëttlerweil ass de Robby awer rëm richtegerweis op der Lëscht a feelt just nach a menger Tabell uewen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:05, 21. Abr. 2026 (UTC)
::::::::::Ech géif proposéieren, mindestens 50 Ännerungen am leschte Joer ze hunn, da géifen aktuell nach ëmmer 17 walberechtegt Benotzer iwweregbleiwen an et kéint een 2. an 3. zesummenzefaassen zu:
::::::::::&lt;blockquote&gt;Mindestens 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia.&lt;/blockquote&gt;
::::::::::Ënnert der Hypothees, datt déi Gréissenuerdnung vu 17 sou ongeféiert gläich bleift gëtt, kéint ee sech och trauen op eng Mindestzuel vu 7 Stëmmen ze goen.
::::::::::D'Unhuelen ''ad experimentum'' schéngt mer schwiereg, well een, dee sech souwisou un d'Richtlinnspropos hale wëll, dat och ouni Unhuelen ad exp. maache kann, resp. een, dee sech souwisou net drun hale wëll, dat och net bei Unhuelen ad. exp. maache muss. Et hätt deemno kee richtegen Effekt, falls ech dat richteg verstinn.
::::::::::Schéngt „Mindestens 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia“ plus „mindestens 7 Stëmmen“ akzeptabel?
::::::::::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:21, 16. Abr. 2026 (UTC)

:::::::::::Mëtteg,
:::::::::::Wann ech dat elo richteg resuméieren, da wäre mer also elo bei:
:::::::::::&lt;blockquote&gt;
:::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} Op d'mannst 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia;
:::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} op d'mannst 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia;
:::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} op d'mannst 7 Stëmmen;
:::::::::::# et sinn ⅔ {{Pro}}-Stëmmen néideg fir datt d'Richtlinn ugeholl ass.
:::::::::::&lt;/blockquote&gt;
:::::::::::{{Pro}} Fir mech schéngt dat okee. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:44, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} - schéngt mer räsonabel. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:38, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} - ok fir mech (mat der Ausnam dat et fir mech esou ausgesäit wéi wann d'lëscht vun den aktive Benotzer aktuell net ëmmer korrekt ass)  [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 23:27, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} Super! --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 11:15, 18. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} OK -- [[Benotzer:Johnny Chicago|Johnny Chicago]] 18. Abr. 2026
:::::::::::{{pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:55, 21. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{Pro}} Ech hunn [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] à jour gesat. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:20, 21. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{Pro}} --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 17:56, 29. Abr. 2026 (UTC)
::::::::::::Tipptopp, da consideréieren ech de Prinzip als ugeholl a mir kënnen ufänke mat [[Wikipedia:Wikiprojet Eng Richtlinn pro Mount/Direktläschkrittären]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:02, 30. Abr. 2026 (UTC)
==Nimm vu Schoulen==
Kuckt Iech wgl. [[Wikipedia Diskussioun:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount/Schreifweisen op der Wikipedia|dës Diskussioun]] un, a sot wgl. och är Meenung. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:09, 30. Abr. 2026 (UTC)

==Kategoriendoublon==
Moien, et gëtt dës 2 Kategorien:
* Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff benotzen  
*Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff gebrauchen 

Eng dervu schéngt zevill ze sinn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:52, 19. Mee 2026 (UTC)

:A wat fir eng Kategorie Säite mat duebelen Argumenter a Schablounenopriff gesat ginn, gëtt [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Duplicate-args-category/lb op translatewiki] definéiert. [https://translatewiki.net/w/i.php?title=MediaWiki:Duplicate-args-category/lb&amp;action=history Am Historique] gesäit een, datt de Robby den Numm am Oktober 2021 vu „[...] gebrauchen“ op „[...] benotzen“ geännert gouf. Zënterhier ass d'Kategorie mat „[...] gebrauchen“ vereelzt an dowéinst hunn ech se elo grad geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:34, 19. Mee 2026 (UTC)

::Déi heite  ''Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagen aufrufen''  schengt et néirens méi ze ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:16, 19. Mee 2026 (UTC)
:::Ech verstinn net, wat mat där Ausso gemengt ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:30, 19. Mee 2026 (UTC)
:::Déi pakt sech op näischt op Translate un. (Ech hunn näischt fonn).  Vu wou aus géif déi gefiddert ginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:33, 19. Mee 2026 (UTC)
::::Mee wat ass dann ''Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagen aufrufen''? E Link géif mer hëllefen ze verstoen, vu wat genau s de schwätz. Well am Ufank vun dësem Abschnitt ass et ëm d'Säite „Kategorie:Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff benotzen“ a „Kategorie:Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff gebrauchen“ gaangen. An déi gi vun https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Duplicate-args-category/lb definéiert. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:39, 19. Mee 2026 (UTC)
:::::Ah pardon, mäi Feeler, ech kann anscheinend net richteg sichen, mir hunn eng Säit „Kategorie:Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagenaufrufen verwenden“, déi ech elo och fonnt hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:43, 19. Mee 2026 (UTC)
::::::D'„Kategorie:Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagenaufrufen verwenden“ gëtt vum [[Modul:Aux]] definéiert an dat Modul schéngt – wann ech näischt iwwersinn – just vun der [[Schabloun:WebRef]] benotzt ze ginn, déi néierens am Asaz ass. Ob dat lo sënnvoll ass, ass nach eng aner Fro. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:50, 19. Mee 2026 (UTC)
:::::::Et war mäi Feeler ech hat mech net kloer augedréckt --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:52, 19. Mee 2026 (UTC)
::::::::Déi Schabloun kann ee jo da vläicht läschen, et gëtt se och soss nach just op 2 klenge Wikien. An d'Kategorie dann och. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:56, 19. Mee 2026 (UTC)
:::::::::Ech hu mol hei eng Läschdiskussioun lancéiert: [[Wikipedia:Läschen#Schabloun:WebRef]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:28, 19. Mee 2026 (UTC)

== Historesch  Recherchen a Wikipedia: Wéi eng Symbios fonktionéiere kann ==

Moien,

Frësch publizéiert: En intressanten Artikel vum C2DH vun der Uni Lëtzebuerg iwwer d'Wëssensvermëttlung vun Daten, déi s'am Kader vun engem Projet zesummegedroen hunn, a wéi a firwat d'Wikipedia a Wikidata dofir kënnen (a sollte) genotzt ginn, fir dës Informatiounen engem méi breede Public zougänglech ze maachen (an d'Méiglechkeet ze ginn, se weider auszebauen). Et geet konkreet ëm den ERC Projet ''Digital Archaeology of Shell Companies'', a betrëfft op der lb:Wikipedia rezent [[:en:Wikipedia:Benelux_Education_Program/University_of_Luxembourg/2026|Artikelen zu fréiere Banken zu Lëtzebuerg a vereenzelt Biographien]] déi domat am Zesummenhang stinn.

Fir nozeliesen: Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History (C2DH): [https://www.uni.lu/c2dh-en/articles/the-history-of-shell-companies-on-wikipedia/ &quot;Why put the history of shell companies on Wikipedia?&quot;] uni.lu, 25.06.2026.

-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:51, 25. Jun. 2026 (UTC)

:Merci fir d'Deelen, interessant. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:15, 2. Jul. 2026 (UTC)

== Fläche vun de Gemengen zu Lëtzebuerg ==

Gudde Mëtteg,

An de lëtzebuergesche Geographie-Artikelen (Gemengen, Kantonen, asw.) sti gemenkerhand Donnéeën iwwer d'Fläch dran, déi deels aus enger aler Datebank vum Kadaster (vun 2009) oder aus enger Lëscht vum STATEC (vun 2018) hierkommen. Déi éischt gëtt et net méi an där Form an déi aner ass net à jour. Op Nofro krut ech gesot, datt „de STATEC an dëser Saach net zoustänneg ass“ an datt si bis elo „einfach d'Fläche vun de Gemengen, déi fusionéiert hunn, zesummegerechent“ hunn (Grenzännerungen wéi z. B. tëscht Péiteng a Käerjeng sinn deemno net berécksiichtegt).

Op Open Data fënnt een eng „[https://data.public.lu/fr/datasets/limites-administratives-du-grand-duche-de-luxembourg/#/resources Liste des communes, cantons, districts, circonscriptions électorales et arrondissements judiciaires]“ an där och d'Flächen dra stinn. Et ass just esou, datt wann een d'Zomm vun de kommunale Fläche mécht, en Total fir d'Land vun 2.593 km² erauskënnt, wat ronn 7 km² méi ass wéi déi 2.586 km², déi bis elo allgemeng fir d'Land bekannt sinn. Eng Erklärung doriwwer fënnt en [https://data.public.lu/fr/datasets/limites-administratives-du-grand-duche-de-luxembourg/#/discussions/6a42701a04618d00484ededb an dëser Diskussioun] an där awer och preziséiert gëtt, datt an deenen Zuelen d'Upassungen vun de Limitten an d'Echange vun Parzellen mat dra sinn.

D'Fro ass elo: schwätzt eppes derfir fir bei den historeschen Donnéeën (ongenee bis falsch) ze bleiwen? Am anere Fall géif ech mech drëm këmmeren fir déi méi genee „surface géométrique“ aus der Lëscht vum Kadaster anzesetzen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:34, 27. Jul. 2026 (UTC)

:Moien,
:m. M. no mécht et wéineg Sënn bei den 'historeschen' Donnéeën ze bleiwen, well se jo ongenee / falsch sinn. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 17:50, 27. Jul. 2026 (UTC)
:Ech schléisse mech dem Mobby 12 un. Wann et méi genau Zuele gëtt, wier et schued, se net ze berücksichtegen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:48, 27. Jul. 2026 (UTC)

Fir déi aktuell 100 Gemenge goufen d'Flächen op der Basis vun der Kadaster-Lëscht vun 2024 op Wikidata à jour gesat an an de Gemengen-Artikele gouf &lt;code&gt;|Fläch = ...&lt;/code&gt; geläscht, sou datt de Wikidata-Wäert ugewise gëtt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 19:17, 8. Aug. 2026 (UTC)

:Topp! | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 19:57, 8. Aug. 2026 (UTC)

== „Project Streaks“ – nei Säit mat Statistiken ==

Salut, ech hu viru kuerzem eng flott Säit vun [[:meta:User:Msz2001]] entdeckt, wou ee pro Wikipedia-Versioun Statistiken iwwer Benotzer mat deene längsten onënnerbrache Serië vun Deeg mat mindestens enger Ännerung oder enger neier Säit (am Artikelnummraum oder insgesamt) gesi kann. Ech hunn natierlech direkt gefrot, ob et méiglech wier, d'lbwiki derbäizesetzen, an dat gouf direkt ëmgesat ^_^ &lt;br /&gt;
:https://project-streaks.toolforge.org/lbwiki.html&lt;br /&gt;
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:49, 5. Aug. 2026 (UTC)

== Linke sammelen, fir Bicher mat hirer ISBN ze sichen ==

Déi meeschte kenne villäicht d'Spezialsäit [[Spezial:Bicher mat hirer ISBN sichen]], op déi ee kënnt, wann een op en ISBN-Link klickt, wéi zum Beispill {{#isbn:9782919964406}}.

Den Inhalt vun där Spezialsäit kann een op der neier Säit [[Wikipedia:{{MediaWiki:Booksources}}]] upassen. Ech hu do lo mol dat éischtbescht u Linken dropgesat, wat mer agefall ass, mee jidderee soll sech invitéiert fillen, fir do Internetsäiten derbäizesetzen oder erofzehuelen (oder de Formatage an den Text vun der Säit ze verschéineren), fir datt déi Spezialsäit esou nëtzlech wéi méiglech gëtt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:10, 10. Aug. 2026 (UTC)

:Fir den Historique: Virdru gouf dat hei op der Spezialsäit ugewisen (ouni datt ech enzwousch de Quelltext fonnt hätt):
:&lt;blockquote&gt;Hei ass eng Lëscht mat Linken op Internetsäiten, déi nei a gebraucht Bicher verkafen. Do kann et sinn, datt Dir méi Informatiounen iwwer déi Bicher fannt, déi Dir sicht.&lt;br/&gt;&lt;nowiki&gt;[http://www.abebooks.de/servlet/BookSearchPL?ph=2&amp;isbn=MAGICNUMBER abebooks.de]&lt;/nowiki&gt;&lt;br/&gt;&lt;nowiki&gt;[https://www.amazon.de/gp/search/field-isbn=MAGICNUMBER amazon.de]&lt;/nowiki&gt;&lt;br/&gt;&lt;nowiki&gt;[http://www.buch.de/shop/home/suche/?sswg=BUCH&amp;sq=MAGICNUMBER buch.de]&lt;/nowiki&gt;&lt;br/&gt;&lt;nowiki&gt;[http://www.ubka.uni-karlsruhe.de/kvk.html?SB=MAGICNUMBER Karlsruher Virtueller Katalog (KVK)]&lt;/nowiki&gt;&lt;br/&gt;&lt;nowiki&gt;[http://www.lob.de/cgi-bin/work/suche?flag=new&amp;stich1=MAGICNUMBER Lehmanns Fachbuchhandlung]&lt;/nowiki&gt;&lt;/blockquote&gt;
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:11, 10. Aug. 2026 (UTC)
::Moien, e Link zu engemm Verbondskatalog vu Bibliothéiken (z.B. a-z.lu) wier och nëtzlech, wann ee wëll gewuer ginn, ob een dat Buch iergendwous liesen oder ausléine kann. Da misst een den Text am Ufank e bëssen differenziéieren (&quot;Fir ze kucken, ob a wou dëst Buch zu Lëtzebuerg ze fannen ass, kuckt op a-z.lu.&quot;) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 07:23, 27. Aug. 2026 (UTC)
:::Salut, a-z.lu ass ënner [[Wikipedia:Bicherreferenzen]] opgelëscht, mee du kanns den Text do awer upassen, wéi s de wëlls. (Den Auzuch hei uewe war just déi al Säit, net déi aktuell). --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 07:37, 27. Aug. 2026 (UTC)

== PDF-Symbol hanner PDF-Linken ==

Salut, ech hu mat [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;oldid=2701794 dëser Ännerung] vu [[MediaWiki:Common.css]] bewierkt, datt hanner PDF-Linken erëm kleng PDF-Symboler stoe kommen. Souwäit ech dat novollzéie kann, ass dat fréier gaangen, mee an der Benotzeruewerfläch ''Vector (2022)'', dem aktuelle Standard, hat et net méi geklappt.

Falls iergendengem eppes opfält, wou eppes mam Affichage vum PDF-Symbol net stëmmt oder eent ugewise gëtt, wou kee soll sinn, oder ëmgedréint, oder einfach nëmmen ee Verbesserungsvirschléi huet, sot gäre Bescheed. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:21, 18. Aug. 2026 (UTC)

:Salut,
:dat ass eng gutt Saach. Dat eenzegt wat mech e bëssi stéiert, ass datt d'Symbol &quot;al&quot; ausgesäit, wéi eng .png Versioun. Mee ech denken net, datt ee vun der lb. Wiki en Afloss op de Fichier huet. Ech kenne mech nach net genuch aus. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 21:02, 24. Aug. 2026 (UTC)
::Dach, dach, op [[MediaWiki:Common.css]] steet an der Zeil 663
::&lt;syntaxhighlight lang=&quot;CSS&quot;&gt;
background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif&quot;) no-repeat right;
&lt;/syntaxhighlight&gt;
::Do kann een all Fichier vu Wikimedia Commons asetzen, deen engem gefält; fir déi richteg URL ze kréien, muss ee just op Commons op d'Bild klicken an dann den entspriechenden Deel vun der URL kopéieren. Bspw. fir [[:commons:File:Icons-mini-file_pdf.svg]] kréien ech &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Icons-mini-file_pdf.svg?utm_source=commons.wikimedia.org&amp;utm_campaign=index&amp;utm_content=original&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, dann nach d'UTM-Trackeren eraus et voilà: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Icons-mini-file_pdf.svg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Nieft der SVG-Versioun gëtt och eng PNG-Versioun [[:commons:File:Icons-mini-file acrobat.png]]. Eppes, wat mech – a villäicht just mech? – awer bei alle stéiert, ass, datt e klenge wäisse Bord ronderëm de Pabeier ass, deen am däischtere Modus net gutt ausgesäit (awer am helle Modus net siichtbar ass). Oppe fir Virschléi, soss iwwerleeën ech mer deemnächst eppes. Ännere kann dat just een [[WP:Interface-Administrateuren|Interface-Admin]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:57, 26. Aug. 2026 (UTC)
:::Stëmmt, mee well et jo bei deenen zwee ass, gesäit den .svg-Fichier dann trotzdeem méi propper aus wéi de .png-Fichier. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:16, 30. Aug. 2026 (UTC)
::::Ech hunn d'Zeil lo op &lt;syntaxhighlight lang=&quot;css&quot;&gt;background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Icons-mini-file_pdf.svg&quot;) no-repeat right;&lt;/syntaxhighlight&gt; gesat. Ech denken, dat miss lo ok ausgesinn (et kéint een och um &lt;code&gt;padding: 8px 18px 8px 0;&lt;/code&gt; nach eppes ännere fir d'Ofstänn uewen, riets, ënnen a lénks falls dat net optimal ass). -[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:48, 30. Aug. 2026 (UTC)
:::::Sou gesäit et besser aus. D'Ofstänn ze änneren ass vläit nëmme Gepiddels. Mee sou ass et schonn topp. Merci! | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:52, 30. Aug. 2026 (UTC)

== Ofstëmmung: Konfiguratioun fir „linktrail“ (Wikilinken) ==

Salut,&lt;br/&gt;wéi déi meeschte wësse wäerten, kann een &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Astronaut]]en&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; amplaz vun &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Astronaut|Astronauten]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; schreiwen, fir de Wikilink [[Astronaut]]en ze kréien. Allerdéngs klappt dat a verschiddene Fäll, wou Buschtawen diakritesch Zeechen hunn, aktuell net, wéi z.&amp;nbsp;B. bei &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Miwwel]]stéck&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, wat [[Miwwel]]stéck gëtt.

Techneschen Hannergrond: Op https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/mediawiki/master/languages/messages/MessagesLb.php kann ee mat &lt;code&gt;$linkTrail&lt;/code&gt; definéieren, wat fir eng Zeechen hannert dem &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; vun engem Wikilink nach mat an den Affichage vum Wikilink geholl ginn. Well dee Parameter fir Lëtzebuergesch aktuell net gesat ass, applizéiert sech dee vun der ''fallback''-Sprooch Däitsch. Do steet op https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/mediawiki/master/languages/messages/MessagesDe.php &lt;code&gt;$linkTrail = '/^([äöüßa-z]+)(.*)$/sDu';&lt;/code&gt;. Dowéinst klappt et och mat de Buschtawen &lt;code&gt;äöüß&lt;/code&gt; (z.&amp;nbsp;B. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Astronaut]]enübung&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; → [[Astronaut]]enübung), awer net mat &lt;code&gt;âàçëéêèïîôû&lt;/code&gt; etc.

Fir dat ze änneren, proposéieren ech fir op [https://phabricator.wikimedia.org Phabricator] ze froen, datt op MessagesLb.php d'Zeil &lt;pre&gt;$linkTrail = '/^([äâàçëéêèïîöôüûßa-z]+)(.*)$/sDu';&lt;/pre&gt; derbäigesat gëtt. Wéi fir all Fro fir d'Konfiguratioun vun engem Site ze änneren ass virdrun eng Ofstëmmung néideg.

Falls een nach gäre Buschtawen an d'Lëscht opgeholl wëll hunn, sot Bescheed. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:58, 24. Aug. 2026 (UTC)

UPDATE: Ech hunn uewen nach d'Buschtawen &lt;code&gt;â&lt;/code&gt; an &lt;code&gt;î&lt;/code&gt; derbäigesat, well den &lt;code&gt;â&lt;/code&gt; theoreetesch an engem Linktrail virkomme kéint an den &lt;code&gt;î&lt;/code&gt; tatsächlech a Linktrails virkënnt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:11, 30. Aug. 2026 (UTC)

:{{Pro}}, well et mäin eegene Virschlag ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:59, 24. Aug. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}}: Ech weess, datt et de „linktrail“ gëtt, hunn awer de Sënn an Zweck nach ni verstanen… wann ech e Link nämlech am Visual Editor setzen, gëtt souwisou &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Astronaut|Astronauten]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; geschriwwen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:20, 24. Aug. 2026 (UTC)
::Et schreift sech méi séier an et liest sech méi flësseg am Wikitext.
::Fir de Visual Editor mag déi Funktioun keng Roll spillen, mee dee gouf op der lbwiki 2026 just fir 17&amp;nbsp;% vun den Ännerunge benotzt (Source: https://lb.wikiscan.org/?menu=tables&amp;submenu=tags&amp;type=user; fir d'Taggen: [[Spezial:Taggen]]).
::Mat anere Wierder ginn déi meeschten Ännerungen also (nach ëmmer) am Wikitext gemaach. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:25, 24. Aug. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Dee Moment, wou ech dat hei schreiwen, gëtt et nach ëmmer [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%5D%5C%5D%5Ba-z%5D*%5B%C3%A0%C3%A7%C3%AF%C3%AE%C3%B4%C3%BB%C3%A9%C3%A8%C3%AB%C3%AA%5D%2B%5Ba-z%5D*%2F&amp;title=Spezial%3ASichen&amp;profile=advanced&amp;fulltext=1&amp;ns0=1&amp;ns1=1&amp;ns2=1&amp;ns3=1&amp;ns4=1&amp;ns5=1&amp;ns6=1&amp;ns7=1&amp;ns8=1&amp;ns9=1&amp;ns10=1&amp;ns11=1&amp;ns12=1&amp;ns13=1&amp;ns14=1&amp;ns15=1&amp;ns828=1&amp;ns829=1 747 Säiten], wou e Wikilink net richteg ugewise gëtt, wéinst dem Problem, deen ech hei ze léise probéieren (de Link brauch eng Zäitche fir ze lueden, well d'Sich dauert).
:Den [[WP:AWB|AWB]] huet och d'Gewunnecht als ''general fixes'' Kontraktiounen à la &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[a|ab]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; → &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[a]]b&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; virzeschloen (cf. [[:en:Wikipedia:AutoWikiBrowser/General fixes#Simplify links (SimplifyLinks)]]). Wee beim Gebrauch vum AWB net oppasst, kann also onverhofft därer Wikilinkproblemer mat diakriteschen Zeechen nei aféieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:38, 24. Aug. 2026 (UTC)
:{{Pro}} okee dann. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:56, 24. Aug. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:57, 24. Aug. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 21:20, 24. Aug. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 08:09, 27. Aug. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Ech hunn elo den Ticket {{Phabricator|T436446}} opgemaach. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:20, 30. Aug. 2026 (UTC)

== Wiki Loves Monuments Belsch a Lëtzebuerg 2026 ==

Wéi der villäicht schonn duerch de Banner matkritt hutt, huet de Fotosconcours [[:commons:Event:Wiki_Loves_Monuments_Belgium/2026/lb|Wiki Loves Monuments Belsch a Lëtzebuerg 2026]] haut ugefaangen a geet bis den 30. September. Op der verlinkter Säit&lt;ref&gt;Déi ech de Moie ''vite fait'' iwwersat hunn an déi dowéinst gäre korrekturgelies däerf ginn.&lt;/ref&gt; gëtt et och ee Knäppchen, fir Fotoe vu Lëtzebuerg eropzelueden. Op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] – respektiv de Gemengenënnersäiten – gesäit een, wat fir klasséiert Monumenter mer hunn a virun allem, wou nach Fotoe feelen, déi een dann am Kader vu ''Wiki Loves Monuments'' eropluede kann.

Op der [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]] war dovunner rieds gaangen, datt Lëtzebuerg bei ''Wiki Loves Monuments'' vun der belscher Campagne mat ofgedeckt gëtt a wéi een dat op der lbwiki méi visibel maache kéint. A mengen Ae geet et duer, datt op der lbwiki de Banner geschalt gëtt, deen op déi belsch-lëtzebuergesch Campagne weiderleet (an datt et hei um Stamminee nach eng Kéier ernimmt ass). Ween awer nach aner Virschléi huet: Gären!
&lt;references /&gt;
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 08:08, 1. Sep. 2026 (UTC)
: Moien, flott dass eis Noperen eis weiderhin mat duerchhuelen. Méi wéi dee Banner muss mMn net sinn. Wann ee vun eis Loscht huet, kann e sech bei hinne mellen als Kontakt, a fir ze soen, mir kéinte gäer en A drop halen, wann et drop ukéim, déi 'richteg' klasséiert Monumenter vun den net-klasséieren (wéi de Palais, der d'Kathedral...)  z'ënnerscheeden. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:51, 2. Sep. 2026 (UTC)

== Buergermeeschteren ==
Moien,

wéi Der vläicht scho gesinn hutt, hunn ech op der Haaptsäit als &quot;aktuelle WikiProjet&quot; d'Theema ''Buergermeeschteren'' agesat, an [[Wikipedia:WikiProjet Buergermeeschteren|eng Projetsäit dozou gezwafft]]. Déi &quot;al&quot; hunn ech eraousgeholl, well sech do scho méi laang net méi vill geréiert huet, fir mol en neie Projet ze lancéieren. 'T geet drëms dass zu all Gemeng am Land all Buergermeeschteren, déi et do mol gouf, am Artikel zu der Gemeng ze fanne sinn (Kapitel &quot;Politik&quot;). 

D'Iddi ass, datt sech doduerch - ausser dem &quot;haarde Kär&quot; hei - och vläicht lokalhistoresch intresséiert Leit ugesprach fillen, an do mathëllefe kéinnten. D'Hemmschwell, eppes eng éischt Kéier hei ze schreiwen, dierft bei enger Lëscht vun Nimm hoffentlech niddreg genuch sinn. Ma natierlech dierf och soss jidderee sech beruff fillen, z.B. Gemengen ze kontaktéieren, d'Veräinsbroschüren an d'Zeitungen op eLuxemburgensia ze duerchwullen, asw.
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:00, 15. Sep. 2026 (UTC) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:06, 15. Sep. 2026 (UTC)

:Eng tipptopp Saach, och fir en Iwwerbléck ze hunn, wou d'Buergermeeschteren nach net vollstänneg sinn.
:Mat e bëssen enger anerer Zilsetzung, awer thematesch nobäi an dowéinst villäicht hei derwäert ernimmt ze ginn, hunn ech op [[Benotzer:Volvox/Buergermeeschteren]] eng Tabell (an e Link op eng SPARQL-Requête) gesat, fir d'Maintenance vun den aktuelle Lëtzebuerger Buergermeeschteren op Wikidata ze maachen. Déi sinn nämlech bei wäitem net sou aktuell wéi eis [[:Kategorie:Schabloune Buergermeeschteren|Schablounen]] an en plus ginn se op zwou onofhängeg Manéiere modeléiert. Wikidata-Buergermeeschtere speisen net nëmmen all méiglech Wikipedia-Sproochversiounen, mee och Govdirectory (cf. https://www.govdirectory.org/luxembourg/). Dohier amuséieren ech mech ''peu à peu'', déi aktuell Buergermeeschteren richteg anzedroen, an der Hoffnung, bis déi nächst Wale fäerdeg ze sinn ;) --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 17:16, 15. Sep. 2026 (UTC)

::Sounds good! No der Wal ass virun der Wal, wéi se soen...  --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:06, 15. Sep. 2026 (UTC)--

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:26, 21. Sep. 2026 (UTC)

(Diese Nachricht wurde an [[:Wikipedia:De Staminee]] gesendet und wird aufgrund einer Weiterleitung hier veröffentlicht.)
&lt;!-- Message gouf vum User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31067433 benotzt huet--&gt;</text>
      <sha1>nevvnzn1dptlw837t763reaiubujf62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kiermes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65313</id>
    <revision>
      <id>2708939</id>
      <parentid>2708696</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="0uf3t3hxq1jxsbftol7gcjmk8sirfsx" xml:space="preserve">[[Fichier:Frankfurt am Main, Dippemess (Frühling 2026), overview.jpg|thumb|350px|Eng Kiermes]]
Eng '''Kiermes''' ass e Volleksfest dat meeschtens zu enger bestëmmter Zäit am Joer ofgehale gëtt, a meeschtens op den Dag zeréckgeet op deem eng [[Kierch]] geweit gouf respektiv de [[Patréiner]] vun där Kierch säi Fest huet. Heiansdo si Kiermesse mat engem Joermaart verbonnen.

Typesch fir d'Kiermesse sinn hautdesdaags Attraktioune wéi [[Schéissbud]]en, [[Knuppauto]]en a [[Karusell]]er, bei grousse Kiermesse gesäit een och dacks e [[Riserad]], [[Achterbunn|Achter]]- a [[Geeschterbunn]]en. Ausserdeem gëtt et op Kiermessen ëmmer Gefréissstänn, wou ee [[Fritt]]en, [[Thüringer (Wurscht)|Thüringer]], [[Gromperekichelchen|Gromperekichelcher]], gebakene [[Fësch]] an och [[Séissegkeet]]e wéi [[Eisekuch]]en, [[Glace (Dessert)|Glacen]], [[Pomme d'amour|Pomme-d'Amouren]], [[Barbe-à-Papa]]en, [[Popcorn]], [[Nougat]], gebrannte [[Mandel]]en, [[Lutsch]]en asw. ze kafe kritt.

Déi gréisst Kiermes zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass d'[[Schueberfouer]].

A verschiddenen Uertschaften zu Lëtzebuerg gëtt et eng grouss Kiermes an eng kleng Kiermes. 
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{|
|[[Fichier:Duesseldorf parish fair 01.jpg|thumb|350px|Kiermes zu Düsseldorf]] 
|[[Fichier:Frankfurt am Main, Dippemess (Herbst 2026), ferris wheel.jpg|thumb|450px|Kiermesbuden]]
|}

[[Kategorie:Fester a Bräich]]</text>
      <sha1>0uf3t3hxq1jxsbftol7gcjmk8sirfsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rout-Genéck-Wallabi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65428</id>
    <revision>
      <id>2708832</id>
      <parentid>2451986</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1106" sha1="hfhfnfmfhg38pu75lruxp1ow5q3d587" xml:space="preserve">{{Infobox Déieren
 | Numm = Rout-Genéck-Wallabi 
 | An anere Sproochen =
 | Bild = Rout-Geneck-Wallabi Macropus rufogriseus.JPG
 | Bildtext = E Rout-Genéck-Wallabi 
 | Räich = [[Déiereräich]]
 | Stamm = [[Chordata]]
 | Klass = [[Mamendéieren]]
 | Ënnerklass = [[Beidelmamendéieren]]
 | Uerdnung = [[Diprotodontia]]
 | Famill = [[Känguruen]]
 | Gattung = [[Macropus]]
 | Aart = Rout-Genéck-Wallabi
 | Wëssenschaftlechen Numm = Macropus rufogriseus
 | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Anselme Gaëtan Desmarest|„&lt;span class=&quot;Person&quot;&gt;Desmarest&lt;/span&gt;“]] 1817
 | Ënnerandeelung_ranking = Ënneraarten
 | Ënnerandeelung = ''M. r. banksianus'' &lt;br&gt; ''M. r. rufogriseus'' 
 }}

E '''Rout-Genéck-Wallabi''' ass eng [[Känguruen|Känguruaart]] aus der Grupp vun de Wallabien an der Ënnerklass vun de [[Beidelmamendéieren]].

Si liewen am Osten an am Südoste vun [[Australien]] an op der Insel [[Tasmanien]].

Si kënne bis zu 1 Meter grouss ginn an errechen e Gewicht tëscht 15 a 24 Kilogramm. D'Längt vum Schwanz ass 75&amp;nbsp;cm.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Känguruen]]</text>
      <sha1>hfhfnfmfhg38pu75lruxp1ow5q3d587</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hip-Hop</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66152</id>
    <revision>
      <id>2708838</id>
      <parentid>2464356</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */</comment>
      <origin>2708838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3261" sha1="0wub9rgnb23l3uvforno8hgg2hfxrbi" xml:space="preserve">[[Fichier:1520 Sedwick Ave., Bronx, New York1.JPG|thumb|250px|''1520 Sedwick Avenue'' an der Bronx, [[New York City|New York]], wou den DJ Kool Herc seng éischt Partye gemach huet, gëllt als Gebuertsplaz vum Hip-Hop]]

'''Hip-Hop''' [{{IPA|ɦip ̟ɦɑp}}] ass e [[Genre|Musekgenre]] bei deem de Schwéierpunkt op engem rhytmesche Beat a [[Rap]] läit, amplaz vun harmonesche Melodien a Gesank. En ass an den 1970er Joren zu [[New York City|New York]] entstanen, wou e bei Afro-Amerikaner beléift war. D'Beater vu populäre Musekgenrë wéi [[Funk (Musek)|Funk]] oder [[Soul]] goufen dofir isoléiert, eng Technik, déi an der kontemporärer jamaikanescher Musek geleefeg war. Immigrante vu [[Jamaika]] an anere [[Karibik]]staaten, dorënner den [[DJ Kool Herc]], den [[Afrika Bambaataa]], de [[Grandmaster Flash]] an de [[Grand Wizzard Theodore]] déi als Pappe vum Hip-Hop gëllen, hate se zu New York agefouert. De Genre huet sech séier op der Ostküst vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], duerno am ganze Land a spéider an den 1980er an 1990er an der ganzer Welt verbreet.

==Hip-Hop zu Lëtzebuerg==

Zu Lëtzebuerg gëtt et och eng kleng Hip-Hop-Zeen, déi sech haaptsächlech duerch déi grouss Diversitéit vu Sproochen auszeechent. Nieft Produzenten déi intrumentalen Hip-Hop maachen (zum Beispill [[Cehashi]] oder [[StA]]) gëtt et Rapper a Gruppen, déi Hip-Hop mat lëtzebuergeschen ([[De Läb]], [[Tommek]], [[Bandana (Rapper)|Bandana]], [[T the Boss]], [[Freshdax]]), franséischen ([[A.L.S.]], [[Bossmen]]), däitschen (''Toby'', [[Exemo]]), engleschen ([[Maz]], [[D.Harmon]]), italieeneschen ([[Cico]], ''Uranami'') oder portugiseschen Texter maachen.

==Franséischen Hip-Hop==

Franséischsproochegen Hip-Hop (op [[Franséisch]]: ''rap français'') ass géint Enn der 1980er an Ufank der 1990er Joren a [[Francophonie|francophone Länner]] ëmmer méi beléift ginn, mat engersäits Gruppe wéi de belschen Duo [[Benny B]] &amp; [[DJ Daddy K]] mat liichten Texter a [[Popmusek|Pop]]-orientéierte Beater, an anerersäits kommerziell geneesou erfollegräichen a vun de Kriticken héichgelueft Kënschtler wéi [[IAM]], [[MC Solaar]], [[Oxmo Puccino]] oder déi provokativ [[NTM (Grupp)|NTM]]. Obwuel Frankräich an der Tëschenzäit no den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] zum zweetgréissten Hip-Hop-Maart op der Welt gewuess ass, limitéiert säi Succès sech net nëmmen op ee Land.&lt;ref&gt;nationalgeographic.com: [http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0704/feature4/text3.html ''Hip-Hop Planet''] vum James McBride&lt;/ref&gt;

Global gesinn huet de franséischen Hip-Hop e puer Charakteristiken déi e vum &quot;generellen&quot; Hip-Hop ënnerscheeden. Vill Kënschtler si vun [[afrika]]nescher oder nordafrikanescher/arabescher Ofstamung, wat sech souwuel an den Texter wéi och musikalesch ausdréckt. Musikalesch Aflëss vu [[Chanson]] bis [[Raï]] sinn net seelen an [[Islam]] ass en Theema dat ëmmer erëmzefannen ass, grad sou wéi Problemer am Zesummenhang mat Immigratioun, Integratioun a [[Rassismus]]. Am Allgemenge spillen déi politesch a sozial Aspekter eng vill méi grouss Roll an den Texter wéi zum Beispill am amerikaneschen oder däitschen Hip-Hop.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Hip-Hop-Musek]]</text>
      <sha1>0wub9rgnb23l3uvforno8hgg2hfxrbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haushong</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68600</id>
    <revision>
      <id>2708934</id>
      <parentid>2450252</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T06:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3291" sha1="tmbhvgikt776f3jz3lqrgfa19s7vam2" xml:space="preserve">{{Infobox Déieren
 | Numm = Gallus gallus domesticus
 | An anere Sproochen = 
 | Bild = Braekel.jpg 
 | Bildtext = Haushénger (''Gallus gallus domesticus'')
 | Räich = [[Déiereräich]]
 | Stamm = [[Chordata]]
 | Klass = [[Vullen]]
 | Uerdnung = [[Héngervullen]]
 | Famill = [[Phasianidae]]
 | Gattung = [[Gallus]]
 | Aart = [[Bankivahong]]
 | Ënneraart = 
 | Wëssenschaftlechen Numm = Gallus gallus domesticus 
 | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„&lt;span class=&quot;Person&quot;&gt;Linnaeus&lt;/span&gt;“]] 1758
 | Ënnerandeelung_ranking = 
 | Ënnerandeelung = 
}}

D''''Haushong''' (''Gallus gallus domesticus'') ass eng Zuuchtform vum [[Bankivahong]], engem Wëllhong aus Südostasien, a gehéiert zu der Famill [[Phasianidae]]. Landwirtschaftlech gi se zum [[Gefligel]] gezielt.

== Nimm ==
D'[[Männchen|männlecht]] Haushong nennt een ''Hunn'', de kastréierten Hunn ''[[Chapon]]''. D'[[Weibchen]] heescht ''Hong'' oder ''Hung'', wa Jonker dobäi sinn, ''[[Kluck]]''. Déi jonk Hénger heeschen allgemeng ''[[Jippelchen|Jippelcher]]'' oder ''Hénkelen''. E jonkt erwuessent Hong ass eng ''Pëll''. Gëtt de jonken Hunn an der Kiche verschafft, gëtt e ''Poulet'' genannt.

== Ausgesinn ==
D'Haushong weit tëscht 1,5 bis 5&amp;nbsp;kg jee no Rass. Gewéinlech ass den Hunn 1&amp;nbsp;kg méi schwéier wéi d'Hong. Et gëtt do donieft och [[Zwergrass]]en, déi tëscht 500 an 1200&amp;nbsp;Gramm weien. Typesch fir Hénger ass di rout Kräid oder de roude [[Kamp (Hong)|Kamp]], dee beim Hunn méi grouss ass wéi beim Hong. Den Hunn huet och e méi laange, [[séchel]]fërmege Schwanz.

== Comportement ==
Den Hunn &quot;kréit&quot; (mat der [[Onomatopee]] &quot;Kikeriki&quot; erëmginn), d'Hénger &quot;gackeren&quot; (vereelzt ë.&amp;nbsp;a. och nach: &quot;gaaksen, &quot;gaken&quot;, &quot;kakelen&quot;, &quot;käcksen&quot;).

Den natierleche Kascht vun Hénger si [[Som (Planz)|Kären]], Gras an änlech Planzen, [[Wierm]], [[Schleeken]], [[Insekten]] an aner Klengdéiere bis zur Gréisst vu [[Hausmaus|Mais]].

Haushénger kënnen am Joer zirka 250 bis 300 [[Ee]]ër leeën, wann hinnen dat frësch geluecht Ee ewechgeholl gëtt.

[[Fichier:Chicks hatching USDA95c1973.jpg|thumb|280px|lénks|E Jippelchen, frësch aus dem Ee]]

== Héngerzuucht ==
Schanken, déi a [[China]] fonnt goufen, deiten doropshin, datt schonn an der [[Neisteenzäit]] ([[6. Joerdausend v. Chr.]]) d'Hénger [[Domestizéierung|domestizéiert]] waren. A Mëtteleuropa sinn déi eelst archeologesch Hiweiser op Héngerhaltung aus der fréier [[Eisenzäit]] ([[Hallstattkultur]]).

Geschat gi se wéinst den Eeër déi se leeën a wéinst hirem Fleesch. Hénger déi wéinst der Zuucht e méi en Héicht Alter krute kënnen nach als Zoppenhénger oder als Paschtéitefleesch verschafft ginn.

== Literatur ==
* Norbert Benecke: ''Der Mensch und seine Haustiere. Die Geschichte einer jahrtausendealten Beziehung.'' Stuttgart, 1994. ISBN 3-8062-1105-1
* B. &amp; L. Peitz: ''Hühner halten.'' Stuttgart, 1998. ISBN 3-8001-7381-6
* F. E. Zeuner: ''Geschichte der Haustiere.'' München, 1967. ISBN B0000BUB5T

&lt;gallery&gt;
Fichier:Hahn am Mist 06072007 01.jpg|En Hunn virum Mëschtekoup
Fichier:Hen_chicken.jpg|Hong
Fichier:Chick on sand.jpg|Jippelchen
&lt;/gallery&gt;
==Kuckt och==
* [[Héngeree]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Phasianidae]]
[[Kategorie:Hausdéieren]]</text>
      <sha1>tmbhvgikt776f3jz3lqrgfa19s7vam2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeng Koplescht</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72822</id>
    <revision>
      <id>2708899</id>
      <parentid>2708639</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T18:35:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50263-32</username>
        <id>73180</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buergermeeschteren */</comment>
      <origin>2708899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7094" sha1="1jih19em6d21rotqjvtdlinx0zny9yk" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Koplescht}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|39|51|N|06|04|19|O|Haaptkoordinaten=jo}} 
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Capellen]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.

D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner &lt;small&gt;(Stand %q)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.&lt;/ref&gt;[%r]}}.

== Geographie ==
D'Gemeng Koplescht läit am [[Kanton Capellen]]. Si mécht d'Grenz zu [[Gemeng Kielen|Kielen]] am Norden a Westen, zu [[Steesel]] a [[Walfer]] am Osten, zu der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a [[Stroossen]] am Süden. D'Uertschaft Koplescht läit un der [[Mamer (Baach)|Mamer]].  

=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Koplescht
 | nord = 
 | nord-est =
 | est =  [[Gemeng Steesel|Steesel]]
 | sud-est= [[Gemeng Walfer|Walfer]]
 | sud= [[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | sud-ouest =  [[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
 | ouest =  
 | nord-ouest = [[Gemeng Kielen|Kielen]]
}}

== Uertschaften an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
* [[Briddel]]
* [[Koplescht]]

=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Biergerkräiz]]
* [[Kalscheier]]
* [[Roudenhaff (Koplescht)|Roudenhaff]]

== Geschicht == 
{{Intro Gemeng}}

D'Gemeng ass awer Enn 1823 schonn nees opgeléist an an d'[[Gemeng Kielen]] integréiert ginn{{Quell?}}.

Mam Gesetz vum 22. Februar 1853 gouf eng nei Gemeng Koplescht gegrënnt, andeems follgend Deeler vun de Gemenge Kielen a Steesel ofgetrennt goufe fir déi nei Gemeng Koplescht ze bilden: d'[[Kadastersektioun|Sektioun]] Koplescht mat den Häff vum [[Briddel]], ''Kalscheier'', ''Rodenhaff'', ''Steimeshaff'', ''Altenhof'', ''Janshaff'' et ''Gipsmillen''.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1853/02/22/n1|Titel=Loi du 22 février 1853, qui érige une nouvelle commune sous le nom de Kopstal|Gekuckt=11.07.2026|Datum=22.02.1853|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

==Politik==
De [[Gemengerot]] vu Koplescht gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.

===Zesummesetzung=== 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! ÄE !! BL !! BfB
|- 
| 1999 || 2 || 4 || 1 || 4 || - || -
|- 
| 2005 || 2 || 3 || 2 || 4 || - || -
|- 
| 2011 || '''3''' || 3 || 2 || '''3'''|| - || -
|- 
| 2017 ||''' 4''' || '''3''' || - || 4 ||- || -
|- 
| 2023 || '''4'''|| '''2'''|| - || 2 || 3 || 0
|} 
{{small|* ÄE: Är Equipe; BL: Biergerlëscht; BfB: Bierger fir Bierger&lt;br&gt; Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}

=== Buergermeeschteren ===
{{Div col|cols = 2}}
* 1808 – 1822: [[Martin Weiss]]&lt;ref&gt;Quell: Koplescht – fréier an hott&lt;/ref&gt;
* 1822 – 1823: [[Guillaume Stolz]]&lt;ref name=LW71&gt;[https://persist.lu/ark:70795/t4903bhjp/pages/4/articles/DIVL404 Neue Straßennamen in der Gemeinde Kopstal-Bridel.] In: Luxemburger Wort, 124. Jg., n° 360/361 (27.12.1971), p. 4 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* 1823 – 1853: –&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Koplescht war déi Zäit tëschent de Gemenge Kielen a Steesel opgedeelt. Quell: Koplescht – fréier an hott&lt;/ref&gt;
* 1853 – 1855: Willibrord Steinmetz&lt;ref&gt;ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 5 août 1853, N°510, portant nomination de deux bourgmestres. am [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1853/0061/a061.pdf Memorial N°61 vum 18. August 1853]&lt;/ref&gt;
* 1855 – 1859: Pierre Bley&lt;ref name=&quot;:Flener&quot;&gt;Willy Flener: 700 Jahre Geschichte Kopstal-Bridel, 1996&lt;/ref&gt;
* 1859 – 1860: Michel Goedert&lt;ref name=&quot;:Flener&quot; /&gt;
* 1860 – 1873: Mathias Stoltz&lt;ref name=&quot;:Flener&quot; /&gt;
* 1873 – 1912: [[Nicolas Goedert]]&lt;ref&gt;Opschrëft op sengem Graf zu Koplescht&lt;/ref&gt;
* 1912 – 1918: [[Mathias Perrang]]&lt;ref name=rip&gt;[https://persist.lu/ark:70795/qf2fnp/pages/2/articles/DTL134 Avis Mort. 3 Page 2.] In: Luxemburger Wort, 1918. Jg., nº 57 (26.02.1918), p. 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* 1918 – 1926: [[Henri Hemes]]&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/nwgqr17t3q/pages/5/articles/DIVL316 Avis. — Administration communale.] In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 58 (22.09.1918), p. 1133 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* 1926 – 1931: [[Michel Kieffer]]&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/g7t2vzpf9k/pages/2/articles/DIVL111 Avis. — Administrations communales]. In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 42 (23.09.1926), p. 782 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/53c8k6/pages/2/articles/DTL88 Administration communale.] In: L'indépendance luxembourgeoise, 61. Jg., nº 149 (29.05.1931), p. 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].&lt;/ref&gt;
* 1931 – 1952: [[Paul Binsfeld]]&lt;ref name=LW71/&gt;
* 1952 – 1955: Paul Muller&lt;ref name=&quot;:Flener&quot; /&gt;
* 1955 – 1981: [[Robert Bintener]]&lt;ref&gt;Doudesannonce am [[Luxemburger Wort]] vum 29. Mäerz 2012&lt;/ref&gt;
* 1981 – 1987: Jean Ewen
* 1988 – 2005: Josette Steichen-Rausch
* 2005 – 2010: [[Guy Linster]]
* 2010 – 2017: Romain Adam
* 2017 – 2020: Carlo Schmit
* zanter Nov. 2020: [[Thierry Schuman]]
{{Div col end}}

== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Koplescht ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{Div col|cols = 2}}
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[SICA]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SIDERO]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{Div col end}}

== Kuckeswäertes ==
* [[Kierch Briddel|D'Kierch um Briddel]]
* [[Nikloskierch zu Koplescht|Kierch vu Koplescht]]

== Literatur ==
*[[Lex Jacoby|Jacoby, Lex]]: ''Das Herz von Kopstal'', in: Musek Koplescht-Briddel: 100 Joer: 1904 - 2004. - Kopstal-Bridel: Fanfare ; [2005]. - P. 65-80, ill.
*Hermann Berg ([[Wilhelm Weis]]): ''Briefe eines Hinterwäldlers.'' (St. Paulus-Druckrei, Luxemburg)
* ''[[Koplescht – fréier an hott (Zäitschrëft)|Koplescht – fréier an hott]]''

== Kuckt och ==
* [[Nikloskierch zu Koplescht|Kopleschter Kierch]]
{{LNM}}
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.kopstal.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Koplescht]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/capellen/kopstal D'Gemeng Koplescht op der Websäit vum Syvicol]

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Koplescht]]
[[Kategorie:Gemeng Koplescht| ]]</text>
      <sha1>1jih19em6d21rotqjvtdlinx0zny9yk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>E-Bass</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74695</id>
    <revision>
      <id>2708930</id>
      <parentid>2369081</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T06:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3697" sha1="it0inq8hvnvs48w76akjsulz6i84yoh" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem E-Bass|aner Bedeitunge vu &quot;Bass&quot;|Bass (Homonymie)}}
{{Infobox Museksinstrument
 | Instrument = 
 | Synonymen = 
 | Breet = 
 | Bild = [[Fichier:Jimmy Haslip.jpg|280px]]
 | Bildtext = 
 | Klassifikatioun = [[Chordophon]]&lt;br&gt;[[Zupfinstrumenter]]
 | Bild-Tounëmfank = 
 | Klangbeispill = 
 | Änlech Instrumenter = [[E-Gittar]], [[Kontrabass]]&lt;br&gt;[[Akustesch Bassgittar]]
 | Museker = 
}}
[[Fichier:Fender Jazz Bass.jpg|thumb|Fender ''Standard Jazz Bass'']]
En '''E-Bass''', dacks och nëmme '''Bass''' genannt, ass e [[Säiteninstrument]], dat um Prinzip vun enger [[E-Gittar]] baséiert a vum [[Kontrabass]] ofstaamt.

== Opbau ==
E Bass huet normalerweis 4 oder 5 [[Säit (Instrument)|Säiten]]. Et gëtt awer e puer Ausname mat 3,6 oder souguer 7 Säiten.
De [[Korpus (Instrument)|Korpus]] ass flächeméisseg méi grouss wéi dee vun enger E-Gittar, awer net onbedéngt méi déck. Den Hals ass e bëssche méi laang, wat mat sech bréngt datt den Ofstand tëscht de [[Bond (Instrument)|Bënn]] méi grouss wéi bei enger Gittar ass. Ausserdeem läit den Hals e bëssche méi héich, wat den Ofstand tëscht de Säiten an dem Grëffbriet vergréissert. D'Säite si proportionell gesinn och méi laang a méi déck wéi bei enger Gittar. Normalerweis variéiert d'Zuel vun de Bënn bei engem Bass tëscht 20 an 24.

== Funktioun ==
Fir déi déif Téin ze generéieren, mussen d'Säite vun engem Bass ganz déck sinn. D'[[Tounabnehmer]], déi an der Mëtt vum Korpus, ënner de Säiten, placéiert sinn, huelen, wéi bei enger elektrescher Gittar, d'Schwéngunge vun den ugespillte Säiten op. Dës ginn dann an elektresch Signaler ëmgewandelt. Dës Signaler sinn als éischt mat [[Potenziometer|Dräireegeler]] an duerno mat enger Buchs ënnen um Korpus verbonnen, a fléissen duerch een an där Buchs agestachene Kabel an de Bass-Verstäerker, deen da schlussendlech de gespillten Toun vu sech gëtt.

== Spilltechnik ==
Meeschtens ginn d'Säite vum Bass mat de Fangere ''ugeschloen'', dobäi entsteet en zimmlech déiwen Toun. Verschidde Bassiste spillen awer léiwer mat engem [[Plektrum]], derbäikomme méi déi héich [[Frequenz]]en eraus. Et gëtt awer och nach aner Spilltechniken, wei d'Slap- a Pop-Technik. Heibäi ginn d'Säite mam Daum ugeschloen, respektiv gerass, wat och e ganz aggressiven Toun mat héije Frequenze vu sech gëtt. E bëssche méi seelen ass den [[Tapping]], dee bal nëmme bei Soloe benotzt gëtt.
== Stëmmen ==
En E-Bass ass normalerweis an ''E'' respektiv a ''B'' a Quarte gestëmmt. Dobäi ass déi déck Säit am déifsten an déi dënn Säit am héchsten. Fir verschidden Zwecker kënnen d'Säiten och, parallel oder eenzel, erof gestëmmt ginn. Verschidde bekannte Bassisten hunn hir eege Stëmmung entworf, well et hinnen da méi liicht fält hir Basslinnen ze spillen.

== Produzenten ==
Deen éischten E-Bass war e [[Precision Bass|Fender Precision Bass]] a gouf an de 50er Jore vum [[Leo Fender]] produzéiert. Haut gëtt e vun enger ganzer Rei aneren Hiersteller kopéiert. Et goufen awer och vill aner Modeller konstruéiert, vu Produzente wéi [[Ibanez]], [[Warwick]] oder [[Rickenbacker]].

== Verwandten Instrumenter ==
Den E-Bass staamt vum [[Kontrabass]] of a gläicht ëm och.

Nieft dem &quot;normalen&quot; E-Bass gëtt et och nach aner Bäss, wéi den akustesche Bass, deen net elektronesch, mä mat enger Schallkescht verstäerkt gëtt oder de ''Fretless''-Bass, deen, wéi den Numm et schonn seet, keng Bënn huet. Et gëtt och Bäss, déi speziell fir Lenkshänner konstruéiert sinn.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.weirdomatic.com/weird-bass-guitars.html Bizar E-Bäss]

[[Kategorie:Chordophonen]]</text>
      <sha1>it0inq8hvnvs48w76akjsulz6i84yoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Filmer 1979</title>
    <ns>14</ns>
    <id>75631</id>
    <revision>
      <id>2708910</id>
      <parentid>2145859</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="fg475jlsy6a4bfwdoo33qml60sfpmyh" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Kategorie:1979]]
[[Kategorie:Filmer no Joren|1979]]</text>
      <sha1>fg475jlsy6a4bfwdoo33qml60sfpmyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Filmer 1985</title>
    <ns>14</ns>
    <id>75681</id>
    <revision>
      <id>2708911</id>
      <parentid>2145878</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="iio3w3hecxct6milkl2679vc9c94iyf" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Kategorie:1985]]
[[Kategorie:Filmer no Joren|1985]]</text>
      <sha1>iio3w3hecxct6milkl2679vc9c94iyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Benotzer zh-yue</title>
    <ns>14</ns>
    <id>80366</id>
    <revision>
      <id>2708876</id>
      <parentid>2708562</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="2xbgsxmg43n6j751zsmxlfv66vz4qtq" xml:space="preserve">{{Babel field *|letter code size=1.5em|text size=0.83em|letter code=zh-yue
|text=Dës Persoune schwätze '''Kantoneesesch'''.}}
{{Clr}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Benotzer zh|zh-yue]]</text>
      <sha1>2xbgsxmg43n6j751zsmxlfv66vz4qtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2016</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84714</id>
    <revision>
      <id>2708879</id>
      <parentid>2666084</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gestuerwen */</comment>
      <origin>2708879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27331" sha1="2ww272yxg0teku7n83nktyclbe9wmdh" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2016''' huet op engem [[Freideg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]].

== Evenementer ==
* [[4. November]]: Den [[Accord vu Paräis]], Nofollger vum [[Kyoto-Protokoll]], trëtt a Kraaft.

=== Europa ===
[[Fichier:Maelbeek metro entrance after March 2016 Brussels attacks 2016-03-24 --1.jpg|thumb|130px|D'Metrosstatioun Maelbeek no der Terrorattack vum 22.3.]]
* [[24. Januar]]: De [[Marcelo Rebelo de Sousa]] gëtt bei de Presidentewalen am Portugal am éischten Tour als neie President gewielt.
* [[11. Februar]]: De [[Māris Kučinskis]] gëtt neie Premierminister vun [[Lettland]].
* {{6. Mäerz}}: Bei de Parlamentswalen an der [[Slowakei]] gewënnt dem Premier [[Robert Fico]] seng SMER Partei déi meescht Stëmmen, verléiert awer d'absolut Majoritéit.
* [[22. Mäerz]]: 35 Doudeger (plus déi 3 Attentäter) an 340 Blesséierter bei Terror-Attacken um Fluchhafen an am [[Bréisseler Metro|Metro]] vu [[Bréissel]].
* {{7. Abrëll}}: De [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] gëtt neie Premierminister an [[Island]], nodeems de [[Sigmundur Gunnlaugsson]] wéinst enger virum Parlament verheemlechter Bréifboîttefirma, zeréckgetrueden ass.
* [[14. Abrëll]]: De [[Wladimir Groisman]] gëtt neie Ministerpresident an der [[Ukrain]].
* {{6. Mee}}: No de Parlamentswale vum 25. Februar an [[Irland]] gëtt den [[Enda Kenny]] als ''Taoiseach'' (Premierminister) erëmgewielt. 
* [[17. Mee]]: Nom Récktrëtt vum [[éisträich]]esche Kanzler [[Werner Faymann]], den 9. Mee, gëtt de [[Christian Kern]] als säin Nofollger vereedegt.
* [[22. Mee]]: Den [[Alexander Van der Bellen]] gëtt am 2. Tour zum neie President vun Éisträich gewielt. Well et zu Onreegelméissegkeete beim Ausziele koum, gëtt d'Wal de 4. Dezember widderholl.
* {{1. Juni}}: An der Schwäiz gëtt de [[Gotthard-Basistunnel]], mat 57&amp;nbsp;km Längt de längsten Eisebunnstunnel vun der Welt, a Betrib geholl.
* [[23. Juni]]: Bei engem Referendum am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] stëmmen 51,9&amp;nbsp;% vun de Wieler dofir, datt [[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|hiert Land aus der Europäescher Unioun austriede]] soll. De Premier [[David Cameron]], deen dogéint war, trëtt deen Dag drop zeréck.
* [[25. Juni]]: De [[Guðni Th. Jóhannesson]] gëtt zum neie Staatspresident vun Island gewielt. Hie gëtt den 1. August vereedegt.
* [[26. Juni]]: Neiwalen a [[Spuenien]], nodeems d'Parlamentswale vum Dezember 2015 keng regierungsfäeg Majoritéit ervirbruecht hunn. No laangem Gedeessems gëtt de [[Mariano Rajoy]] ([[Partido Popular|PP]]) den [[29. Oktober]] zum Premierminister vun enger Minoritéitsregierung erëmgewielt.
* [[13. Juli]]: D'[[Theresa May]] gëtt zur neier brittescher Premierministesch ernannt.
* [[14. Juli]]: Zu [[Nice]] iwwerrennt e Mann mat engem Camion Dosende vu Leit, déi d'Freedefeier vum [[Franséischen Nationalfeierdag]] gekuckt hunn; et gëtt op d'mannst 84 Doudeger an Honnerte vu Blesséierten.
* [[24. August]]: Bei engem Äerdbiewen an der italieenescher [[Provënz Rieti]] stierwen ronn 300 Leit.
* {{3. Oktober}}: D'[[Kersti Kaljulaid]] gëtt zu der neier Staatspresidentin vun [[Estland]] gewielt; si iwwerhëlt hiert Amt den 10. Oktober.
* [[19. Oktober]]: Den [[Andrej Plenković]] gëtt neie Premierminister a [[Kroatien]].
* [[13. November]]: De [[Rumen Radew]] gewënnt den 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Bulgarien]]. Hie gëtt den 22. Januar [[2017]] vereedegt.
* 13. November: Den [[Igor Dodon]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentschaftswalen a [[Moldawien]].
* [[22. November]]: No de Parlamentswale vum [[9. Oktober|9.]] an [[23. Oktober]] a [[Litauen]], bei där d'Regierungsparteie staark verluer hunn, gëtt de [[Saulius Skvernelis]] (Unioun vun deene Gréngen an de Baueren) als neie Premierminister vereedegt.
* [[23. November]]: An [[Estland]] gëtt de [[Jüri Ratas]] Ministerpresident an enger neiforméierter Regierungskoalitioun.
* [[28. November]]: Den [[Duško Marković]] gëtt neie Premierminister a [[Montenegro]].
* {{4. Dezember}}: Den [[Alexander Van der Bellen]] gëtt bei enger Widderhuelung vun der Stéchwal zum neie President gewielt.
*{{0}}4. Dezember: Knapps 60&amp;nbsp;% vun de Wieler an [[Italien|Italie]] stëmme bei engem Referendum géint eng Verfassungsännerung, déi vum [[Matteo Renzi]] senger Regierung proposéiert gouf; de Renzi trëtt deen Dag drop zeréck.
* {{6. Dezember}}: De [[Bernard Cazeneuve]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Manuel Valls]] neie Premierminister a Frankräich.
* [[11. Dezember]]: De [[Paolo Gentiloni]] gëtt zum neie Ministerpresident vun Italien ernannt.
* [[19. Dezember]]: Bei enger Terrorattack op e Chrëschtmaart zu [[Berlin]], wéi een Attentäter mat engem Camion an d'Leit rennt, stierwen 13 Persounen. Den Täter gëtt 4 Deeg méi spéit bei enger Kontroll an Italien erschoss.

====Lëtzebuerg====
* [[22. Juli]]: De [[Skatepark Péitruss]] an der Stad Lëtzebuerg gëtt ageweit.
* 22. Juli: De [[Lift Pafendall-Uewerstad]] gëtt a Betrib geholl.

&lt;gallery&gt;Luxembourg, skatepark Péitruss (2).jpg|Skatepark Péitruss
Lift Pafendall-Uewerstad 3017-04.jpg|Lift Pafendall-Uewerstad.
&lt;/gallery&gt;

=== Afrika ===
* [[20. Februar]]: De [[Faustin-Archange Touadéra]] wënnt d'Presidentewalen an der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]].
* [[20. Mäerz]]: Bei de Legislativwalen am [[Kap Verde]] gewënnt d'Oppositiounspartei ënnert dem [[Ulisses Correia e Silva]]; dëse gëtt den [[22. Abrëll]] neie Premierminister.
* 20 Mäerz: Bei de Presidentewalen an der [[Republik Kongo]] gëtt den [[Denis Sassou-Nguesso]] erëmgewielt. 
* 20 Mäerz: Bei de Presidentewalen am [[Benin]] gëtt de [[Patrice Talon]] zum neie President gewielt.
* 20 Mäerz: Bei de Presidentewalen am [[Niger]] gëtt de [[Mahamadou Issoufou]] erëmgewielt.
* [[10. Abrëll]]: Presidentewalen am [[Tschad]].
* 10. Abrëll: Presidentewalen op de [[Komoren]] (2. Tour).
* [[31. August]]: Den [[Ali Bongo]] gëtt zum Gewënner vun de Presidentewalen am [[Gabun]] deklaréiert.
* {{2. Oktober}}: De [[Jorge Carlos Fonseca]] gëtt als President vum [[Cap Vert]] erëmgewielt.
* {{1. Dezember}}: Den [[Adama Barrow]] gëtt zum neie President vu [[Gambia]] gewielt.
* {{7. Dezember}}: Den [[Nana Addo Dankwa Akufo-Addo|Nana Akufo-Addo]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Ghana]].

=== Amerika ===
==== USA ====
* [[8. November]]: Den [[Donald Trump]] ([[Republikanesch Partei (USA)|Republikaner]]) gewënnt d'US-Presidentschaftswale géint d'[[Hillary Clinton]] ([[Demokratesch Partei (USA)|Demokraten]]).

==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[14. Januar]]: De [[Jimmy Morales]] gëtt als neie President vu [[Guatemala]] vereedegt.
* [[25. Februar]]: Legislativwalen a [[Jamaika]].
* [[10. Abrëll]]: Parlaments- a Presidentewalen am [[Peru]]; de [[Pedro Pablo Kuczynski]] gëtt den [[28. Juli]] als neie President vereedegt.
* [[24. August]]: No enger joerzéngtelaanger Guerilla schléisst d'[[FARC]] e Waffestëllstandsaccord mat der [[Kolumbien|kolumbianescher]] Regierung.
* [[31. August]]: D'[[Dilma Rousseff]] gëtt duerch e Mësstrauensvott vun hirem Amt als Presidentin vu [[Brasilien]] ofgesat. Nofollger gëtt de [[Michel Temer]].
* {{7. November}}: Den [[Daniel Ortega]] gëtt als President vun [[Nicaragua]] erëmgewielt.

=== Asien ===
* [[16. Januar]]: D'[[Tsai Ing-wen]] gëtt als nei nei Presidentin vun [[Taiwan]] gewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Htin Kyaw]] gëtt als neie President vum [[Myanmar]] gewielt.
* [[20. Mäerz]]: Legislativwalen am [[Kasachstan]].
* 20. Mäerz: Legislativwalen am [[Laos]].
* {{9. Mee}}: De [[Rodrigo Duterte]] gëtt zum neie President op de [[Philippinnen]] gewielt.
* [[24. Mee]]: Nom Récktrëtt vum [[Ahmet Davutoğlu]] gëtt de [[Binali Yıldırım]] neie Premierminister an der [[Tierkei]].
* [[15. Juli]]: Bei engem [[Putsch]]versuch an der [[Tierkei]] duerch Deeler vun der Arméi kommen eng 260 Leit ëm d'Liewen a 1400 ginn der blesséiert. An de Wochen a Méint dono gëllt den Ausnamezoustand; Dausende vu Beamten, Riichter, Enseignanten, Militär oder Medieleit gi verhaft oder entlooss.
* [[26. August]]: D'[[Yavuz Sultan Selim Bréck]] iwwer de [[Bosporus]], déi gréisst Hänkbréck vun der Welt, geet fir de Verkéier op.
* {{1. Dezember}}: De [[Maha Vajiralongkorn]] gëtt nei Kinnek vun [[Thailand]].
* {{5. Dezember}}: De [[Shavkat Mirziyoyev]] gëtt neie President an [[Usbekistan]].
* [[12. Dezember]]: De [[Muhammad V. vu Kelantan]] gëtt zum neie Kinnek vu [[Malaysien]] gewielt.

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===
* [[2. Juli]]: Parlamentswalen an [[Australien]], dem [[Malcolm Turnbull]] seng Liberal–National Koalitioun gëtt opgrond vun de Resultater virugefouert.
* [[12. Dezember]]: De [[Bill English]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[John Key]], neie Premierminister an [[Neiséiland]].

=== Arabesch Welt ===
* [[31. Oktober]]: De [[Michel Aoun]] gëtt zum neie President vum [[Libanon]] gewielt.

== Konscht a Kultur ==
* [[San Sebastián]] a [[Wrocław]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied]] 2016.
=== Molerei ===

=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[Jean Portante]] säi ''L'architecture des temps instables''.
* De [[Bernd Marcel Gonner]] (''Pirat'') an den [[James Leader]] (''The Venus Zone'') gewannen den [[Concours littéraire national 2016|Nationale Literaturconcours]].

=== Musek ===
* D'[[Jamala]] ([[Ukrain]]) gewënnt mam Lidd ''[[1944 (Lidd)|1944]]'' déi [[Eurovision Song Contest 2016|61. Editioun]] vum [[Eurovision Song Contest]].

=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[Spotlight]]'' vum [[Tom McCarthy]].
* ''[[César du cinéma|César]]'' fir de beschte Film: ''[[Fatima (Film)|Fatima]]'' vum [[Philippe Faucon]]
* ''[[Gëlle Palm]]'' um Filmfestival vu Cannes: ''[[I, Daniel Blake]]'' vum [[Ken Loach]].

'''Lëtzebuerg'''
* [[5. Mäerz]]: [[Lëtzebuerger Filmpräis 2016|Lëtzebuerger Filmpräis]] fir de beschte Film: ''[[Eng nei Zäit]]'' vum [[Christophe Wagner]].
* Première vun: ''[[Eldorado (Film 2016)|Eldorado]]'' (16.3.), ''[[Foreign Affairs (Film 2016)|Foreign Affairs]]'' (27.4.), ''[[Voices from Chernobyl (Film)|Voices from Chernobyl]]'' (27.4.), ''[[Streik!]]'' (11.5.), ''[[Kropemann (Film)|Kropemann]]'' (16.10),...

== Ekonomie ==

[[Fichier:JUNO - PIA13746.jpg|thumb|130px|Raumsond Juno]]

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[3. Januar]]: D'[[UICPA]] an d'[[UIPPA]] confirméieren d'Entdeckung vun den [[Element (Chimie)|Elementer]] [[Ununtrium]], [[Ununpentium]], [[Ununseptium]] et [[Ununoctium]]. Den [[28. November]] kréie se vun der [[International Union of Pure and Applied Chemistry]] déi offiziell Nimm [[Nihonium]] (113), [[Moscovium]] (115), [[Tennessin]] (117), an [[Oganesson]] (118).
* [[16. Januar]]: Astronome vum California Institute of Technology (Caltech) gi bekannt, datt et mat grousser Warscheinlechkeet e bis ewell onentdeckte planéitenaartegen Himmelskierper um Bord vun eisem [[Sonnesystem]] misst ginn, deen de provisoreschen Numm [[Planéit Néng]] (''Planet nine'') krut.
* {{4. Juli}}: D'Raumsond [[Juno (Raumsond)|Juno]] erreecht den Orbit vum [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]], fir vun do aus annerhallef Joer laang de Gasplanéit ze studéieren.
* [[15. Dezember]]: Den europäesche Satellitten-Navigatiounssystem [[Galileo (Satellitennavigatioun)|Galileo]] hëlt säi reguläre Betrib op.

==Sport==
* [[10. Juni]] - [[10. Juli]]: [[portugisesch Foussballnationalekipp|Portugal]] wënnt mat 1:0 géint [[Franséisch Foussballnationalekipp|Frankräich]] d'Finall vun der [[Foussball-Europameeschterschaft 2015|15. Foussball-Europameeschterschaft vun de Männer]] a Frankräich.
* [[2. Juli|2.]] - [[24. Juli]]: Den [[Tour de France 2016]] gëtt am Generalklassement vum [[Christopher Froome]] gewonnen.
* [[5. August|5.]] - [[21. August]]: [[Olympesch Summerspiller 2016|Olympesch Summerspiller]] zu [[Rio de Janeiro]].
===Lëtzebuerg===
* [[25. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an engem Frëndschaftsmatch an der Stad Lëtzebuerg 0:3 géint Bosnien-Herzegowina, dobäi huet de Lëtzebuerger [[Maxime Chanot]] ee Selbstgol geschoss&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1953 Lännermatch Lëtzebuerg-Bosnien-Herzegovina] op eu-football.info&lt;/ref&gt;.
* [[29. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an engem Frëndschaftsmatch an der Stad Lëtzebuerg 0:2 géint Albanien&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1995 Lännermatch Lëtzebuerg -Albanien] op eu-football.info&lt;/ref&gt;.
* [[31. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an engem Frëndschaftsmatch an der Stad Lëtzebuerg 1:3 géint Nigeria, de [[Vincent Thill]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=2009 Lännermatch Lëtzebuerg-Nigeria] op eu-foottball.eu&lt;/ref&gt;.
* {{2. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an engem Frëndschaftsmatch zu [[Rīga|Riga]] 1:3 géint Lettland, den [[Daniel da Mota]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=2038 Lännermatch Lettland-Lëtzebuerg] op eu-football.info&lt;/ref&gt;.
* {{6. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2018]] zu [[Sofia]] 3:4 géint Bulgarien, den [[Aurélien Joachim]] (2 Goler) an de [[Florian Bohnert]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1897 Lännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg] op www.eu-football.info&lt;/ref&gt;.
* {{7. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018 zu Lëtzebuerg 0:1 géint Schweden&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1263 Lännermatch Lëtzebuerg-Schweden] op eu-football.info&lt;/ref&gt;.
* {{9. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018 zu Borisov 1:1 géint Wäissrussland, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Aurélien Joachim]] geschoss&lt;ref name=&quot;eu-football.info&quot;&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1295 Lännermatch Wäissrussland-Lëtzebuerg] op www.eu-football.info&lt;/ref&gt;.
* [[13. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2018 zu Lëtzebuerg 1:3 géint Holland, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Maxime Chanot geschoss&lt;ref name=&quot;eu-football.info&quot;/&gt;.

== Gebuer ==

== Gestuerwen ==
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 115
 | Bild1 = David_Bowie.jpg
 | Text1 = David Bowie
 | Bild2 = Alan Rickman after Seminar (3).jpg
 | Text2= Alan Rickman
 | Bild3 = Boutros Boutros-Ghali - 2002 International Women's Day at UNESCO.jpg
 | Text3 = Boutros Ghali
 | Bild4=Umberto Eco w 1.jpg
 | Text4=Umberto Eco
 | Bild5=Prince.jpg
 | Text5=Prince
 | Bild6=Muhammad Ali NYWTS.jpg
 | Text6=Muhammad Ali
 | Bild7=Bud Spencer 2015.jpg
 | Text7=Bud Spencer
 | Bild8=Bundesarchiv Bild 146-1989-047-20, Walter Scheel.jpg
 | Text8=Walter Scheel
 | Bild9=Shimon Peres in Brazil.jpg
 | Text9=Shimon Peres
 | Bild10=Bhumibol Adulyadej 2010-9-29 2 cropped.jpg
 | Text10=Bhumibol Adulyadej
}}
{{Méi Biller
 | direction = vertical
 | width = 115
 | Bild1=Toots thielemans.jpg
 | Text1=Toots Thielemans
 | Bild2=Dario Fo portrait.jpg
 | Text2=Dario Fo
 | Bild3=Leonard Cohen, 1988 01.jpg
 | Text3=Leonard Cohen
 | Bild4=Cuba.FidelCastro.02.jpg
 | Text4=Fidel Castro
 | Bild5=Gabor, Zsa Zsa.jpg
 | Text5=Zsa Zsa Gabor
 | Bild6=Michèle Morgan - The Chase.jpg
 | Text6=Michèle Morgan
 | Bild7=Carrie Fisher 2013.jpg
 | Text7=Carrie Fisher
 | Bild8=Mathias Hinterscheid (1981).jpg
 | Text8=Mathias Hinterscheid
 | Bild9=Debbie Reynolds 6 Allan Warren.jpg
 | Text9=Debbie Reynolds
 | Bild10=Roger Leiner 2008.jpg
 | Text10=Roger Leiner
}}

* {{1. Januar}}: [[Jean-Michel Treinen]], lëtzebuergeschen Auteur, Iwwersetzer a Museker.
* {{2. Januar}}: [[Michel Delpech]], franséische Sänger.
* {{3. Januar}}: [[Charles Kohl]], lëtzebuergesche Sculpteur a Moler.
* {{4. Januar}}: [[Michel Galabru]], franséische Schauspiller.
* {{0}}4. Januar: [[Maja Maranow]], däitsch Schauspillerin.
* {{5. Januar}}: [[Pierre Boulez]], franséische Komponist an Dirigent.
* {{6. Januar}}: [[Silvana Pampanini]], italieenesch Filmschauspillerin.
* {{0}}6. Januar: [[Yves Vincent]], franséische Filmschauspiller.
* [[10. Januar]]: [[David Bowie]], brittesche Museker.
* [[12. Januar]]: [[Ruth Leuwerik]], däitsch Schauspillerin.
* [[14. Januar]]: [[Alan Rickman]], brittesche Schauspiller.
* [[18. Januar]]: [[Glenn Frey]], US-amerikanesche Rockmuseker.
* 18. Januar: [[Michel Tournier]], franséische Schrëftsteller.
* [[19. Januar]]: [[Ettore Scola]], italieenesche Filmregisseur.
* [[20. Januar]]: [[Edmonde Charles-Roux]], franséisch Schrëftstellerin.
* [[21. Januar]]: [[Marie Daëms]], franséisch-belsch Schauspillerin.
* [[27. Januar]]: [[Artur Fischer]], däitschen Erfinder.
* [[29. Januar]]: [[Jacques Rivette]], franséische Filmregisseur.
* [[30. Januar]]: [[Frank Finlay]], englesche Schauspiller.
* {{7. Februar}}: [[Roger Willemsen]], däitschen Auteur an Televisiouns-Moderater.
* {{0}}7. Februar: [[Carlo Nell]], franséische Schauspiller a Sänger
* [[14. Februar]]: [[Marco Conrardy]], lëtzebuergeschen Autosportler
* [[16. Februar]]: [[Boutros Boutros-Ghali]], egyptesche Politiker an UN-Generalsekretär.
* [[17. Februar]]: [[Andrzej Żuławski]], polnesche Regisseur.
* [[19. Februar]]: [[Umberto Eco]], italieenesche Semiotiker a Schrëftsteller.
* 19. Februar: [[Harper Lee]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* [[22. Februar]]: [[Douglas Slocombe]], englesche Kameramann a Fotograf.
* [[23. Februar]]: [[Valérie Guignabodet]], franséisch Filmregisseurin.
* 23. Februar: [[Peter Lustig]], däitsche Fernseemoderator.
* [[25. Februar]]: [[François Dupeyron]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[28. Februar]]: [[George Kennedy]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{5. Mäerz}}: [[Nikolaus Harnoncourt]], éisträicheschen Dirigent.
* {{6. Mäerz}}: [[Nancy Reagan]], US-amerikanesch First Lady.
* {{7. Mäerz}}: [[Roger Diederich]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Museker.
* [[11. Mäerz]]: [[Nicole Maurey]], franséisch Schauspillerin.
* [[13. Mäerz]]: [[Béby Kohl-Thommes]], lëtzebuergesch Sopranistin.
* [[14. Mäerz]]: [[Riccardo Garrone (Schauspiller)|Riccardo Garrone]], italieenesche Schauspiller.
* [[17. Mäerz]]: [[Hugo Strasser]], däitschen Jazz-Museker.
* [[18. Mäerz]]: [[Lothar Späth]], däitsche Politiker.
* 18. Mäerz: [[Guido Westerwelle]], däitsche Politiker.
* [[22. Mäerz]]: [[Rita Gam]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[24. Mäerz]]: [[Roger Cicero]], däitsche Sänger.
* [[25. Mäerz]]: [[Imre Pozsgay]], ongresche Politiker.
* [[27. Mäerz]]: [[Alain Decaux]], franséischen Historiker.
* [[29. Mäerz]]: [[Jean-Pierre Coffe]], franséische Journalist, Auteur a Kritiker.
* [[31. Mäerz]]: [[Hans-Dietrich Genscher]], däitsche Politiker.
* 31. Mäerz: [[Zaha Hadid]], irakesch-brittesch Architektin.
* 31. Mäerz: [[Imre Kertész]], ongresche Schrëftsteller a Literaturnobelpräisdréier.
* {{2. Abrëll}}: [[Gato Barbieri]], argentineschen Jazz-Saxophonist a Filmmusekkomponist.
* {{3. Abrëll}}: [[Edmond Freess]], franséische Filmregisseur a Moler.
* [[16. Abrëll]]: [[Louis Pilot]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Foussballtrainer.
* [[20. Abrëll]]: [[Guy Hamilton]], brittesche Filmregisseur.
* [[21. Abrëll]]: [[Prince]], US-amerikanesche Museker.
* [[25. Abrëll]]: [[Martin Gray]], franko-amerikaneschen Auteur.
* {{1. Mee}}: [[Madeleine Lebeau]], franséisch Schauspillerin.
* {{3. Mee}}: [[Carl Fredrik Reuterswärd]], schweedesche Moler a Sculpteur.
* {{4. Mee}}: [[Rita Renoir]], franséisch Schauspillerin a Stripteaserin.
* {{6. Mee}}: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[15. Mee]]: [[Erika Berger]], däitsch Moderatorin a Sexberoderin.
* [[16. Mee]]: [[François Maistre]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[17. Mee]]: [[Guy Wagner]], lëtzebuergesche Schrëftsteller an Auteur.
* [[18. Mee]]: [[Fritz Stern]], US-amerikaneschen Historiker.
* [[23. Mee]]: [[Jos Hoffmann (Cabaretsbedreiwer)|Jos Hoffmann]], lëtzebuergesche Cabaretsbedreiwer.
* [[24. Mee]]: [[Lewis Fiander]], australesche Schauspiller.
* [[28. Mee]]: [[Giorgio Albertazzi]], italieenesche Schauspiller a Regisseur.
* {{2. Juni}}: [[Häns'che Weiss]], däitschen Jazzgittarist.
* {{3. Juni}}: [[Muhammad Ali]], US-amerikanesche Schwéiergewiichtsboxer.
* {{4. Juni}}: [[Carmen Pereira]], Politikerin aus Guinea-Bissau.
* {{8. Juni}}: [[Marina Malfatti]], italieenesch Schauspillerin.
* [[10. Juni]]: [[Mimmo Palmara]], italieenesche Schauspiller.
* [[14. Juni]]: [[Lidia Biondi]], italieenesch Schauspillerin.
* [[16. Juni]]: [[Jo Cox]], brittesch Politikerin.
* [[19. Juni]]: [[Götz George]], däitsche Schauspiller.
* [[20. Juni]]: [[Benoîte Groult]], franséisch Schrëftstellerin.
* [[21. Juni]]: [[René Federspiel]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[25. Juni]]: [[Manfred Deix]], éisträichesche Karikaturist a Graphiker.
* [[26. Juni]]: [[Nicole Courcel]], franséisch Schauspillerin.
* 26. Juni: [[Roland Karpen]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[27. Juni]]: [[Bud Spencer]], italieenesche Schauspiller.
* {{2. Juli}}: [[Michael Cimino]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* {{0}}2. Juli: [[Roger Dumas]], franséische Schauspiller.
* {{0}}2. Juli: [[Michel Rocard]], franséische Politiker.
* {{0}}2. Juli: [[Elie Wiesel]], rumänesch-US-amerikanesche Schrëftsteller a Friddensnobelpräisdréier.
* {{4. Juli}}: [[Abbas Kiarostami]], iranesche Filmregisseur.
* {{8. Juli}}: [[Jacques Rouffio]], franséische Filmregisseur.
* {{9. Juli}}: [[Erny Brenner]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[11. Juli]]: [[René Clesse]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[19. Juli]]: [[Garry Marshall]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.
* 19. Juli: [[Jean-Paul Jacobs]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[21. Juli]]: [[Felicitas Mayall]], däitsch Journalistin a Schrëftstellerin.
* [[24. Juli]]: [[Jacques Hansen]], Direkter vum lëtzebuergesche Roude Kräiz
* {{3. August}}: [[Léon Nilles]], lëtzebuergesche Bauingenieur, Auteur an Hotelier.
* {{4. August}}: [[Sinaida Maximowna Scharko]], russesch Schauspillerin.
* {{8. August}}: [[René Arend]], lëtzebuergesche Kach.
* {{9. August}}: [[Ernst Iossifowitsch Neiswestny]], russesch-US-amerikanesche Sculpteur a Konschtphilosoph.
* [[17. August]]: [[Arthur Hiller]], kanadesche Filmregisseur.
* [[18. August]]: [[Ernst Nolte]], däitschen Historiker a Philosoph.
* [[22. August]]: [[Toots Thielemans]], belsche Mondharmonika-Spiller.
* 22. August: [[Jacqueline Pagnol]], franséisch Schauspillerin.
* 22. August: [[Vic Fischbach (Agronom)|Vic Fischbach]], lëtzebuergeschen Agronom, Zwangsrekrutéierten, Resistenzler an Auteur.
* [[23. August]]: [[Reinhard Selten]], däitschen Ekonomist a Mathematiker.
* [[24. August]]: [[Michel Butor]], franséischen Auteur.
* 24. August: [[Walter Scheel]], däitsche Politiker a Bundespresident.
* 24. August: [[Roger Tsien]], US-amerikaneschen Zellbiolog.
* [[25. August]]: [[James Cronin]], US-amerikanesche Physiker.
* [[29. August]]: [[Gene Wilder]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[30. August]]: [[Marc Riboud]], franséische Fotograf.
* {{2. September}}: [[Islom Karimov]], Staatspresident vun Usbekistan.
* {{0}}2. September: [[Paul Muller (Schauspiller)|Paul Muller]], Schweizer Schauspiller.
* {{5. September}}: [[Hugh O'Brian]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[10. September]]: [[Giuliano Carnimeo]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[12. September]]: [[Albert Schaack]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.
* [[14. September]]: [[Bert Theis]], lëtzebuergesche Kënschtler.
* [[16. September]]: [[Edward Albee]], US-amerikaneschen Theaterauteur.
* 16. September: [[Carlo Azeglio Ciampi]], italieenesche Politiker a Staatspresident.
* [[20. September]]: [[Curtis Hanson]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[26. September]]: [[Herschell Gordon Lewis]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[28. September]]: [[Schimon Peres]], israeelesche Politiker a Staatspresident.
* {{2. Oktober}}: [[Neville Marriner]], britteschen Dirigent.
* {{8. Oktober}}: [[Pierre Tchernia]], franséische Tëleesanimateur, Dréibuchauteur a Regisseur.
* {{9. Oktober}}: [[Andrzej Wajda]], polnesche Filmregisseur.
* [[13. Oktober]]: [[Bhumibol Adulyadej]], Kinnek vun Thailand.
* 13. Oktober: [[Dario Fo]], italieenesche Schrëftsteller a Literatur-Nobelpräisdréier.
* 13. Oktober [[Gust Goerens]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* 13. Oktober: [[Tonino Valerii]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[14. Oktober]]: [[Pierre Étaix]], franséische Filmregisseur a Schauspiller.
* [[19. Oktober]]: [[Yvette Chauviré]], franséisch Balletsdänzerin.
* [[21. Oktober]]: [[Nicolas Koob (Autospilot)|Nicolas Koob]], lëtzebuergeschen Autospilot.
* 21. Oktober: [[Danik Patisson]], franséisch Schauspillerin.
* [[27. Oktober]]: [[Manfred Krug]], däitsche Schauspiller.
* {{5. November}}: [[Jos Romersa]], lëtzebuergeschen Turner.
* {{8. November}}: [[Raoul Coutard]], franséische Kameramann a Filmregisseur.
* [[10. November]]: [[Leonard Cohen]], kanadesche Singer-Songwriter.
* [[11. November]]: [[Ilse Aichinger]], éisträichesch Schrëftstellerin.
* 11. November: [[Robert Vaughn]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[15. November]]: [[Narf]], spuenesche Sänger, Komponist a Gittarist.
* [[25. November]]: [[Fidel Castro]], Staatspresident vu Kuba.
* 25. November: [[David Hamilton]], brittesche Fotograf a Regisseur.
* [[26. November]]: [[Fritz Weaver]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[27. November]]: [[Kitty Deville]], lëtzebuergesch Enseignante a Fraerechtlerin.
* [[28. November]]: [[Mark Taimanow]], russesche Schachgroussmeeschter.
* {{3. Dezember}}: [[Yves Schaaf]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{4. Dezember}}: [[Marcel Gottlieb]], franséische Comiczeechner.
* {{6. Dezember}}: [[Peter Vaughan]], englesche Schauspiller.
* {{7. Dezember}}: [[Greg Lake]], englesche Museker.
* {{8. Dezember}}: [[John Glenn]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[10. Dezember]]: [[Armand Kaiser]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[18. Dezember]]: [[Zsa Zsa Gabor]], US-amerikanesch-ungaresch Schauspillerin.
* [[14. Dezember]]: [[Jean-Paul Pier]], lëtzebuergesche Mathematiker an Universitéitsprofesser.
* [[20. Dezember]]: [[Michèle Morgan]], franséisch Schauspillerin.
* [[23. Dezember]]: [[Heinrich Schiff]], éisträicheschen Cellist an Dirigent.
* [[24. Dezember]]: [[Rick Parfitt]], brittesche Museker.
* [[25. Dezember]]: [[George Michael]], brittesche Sänger, Komponist a Museksproduzent.
* 25. Dezember: [[Vera Rubin]], US-amerikanesch Astronomin.
* [[27. Dezember]]: [[Carrie Fisher]], US-amerikanesch Schauspillerin an Autorin.
* 27. Dezember: [[Claude Gensac]], franséisch Schauspillerin.
* 27. Dezember: [[Mathias Hinterscheid]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* [[28. Dezember]]: [[Debbie Reynolds]], amerikanesch Schauspillerin a Varietéskënschtlerin.
* [[29. Dezember]]: [[Ferdi Kübler]], Schwäizer Vëlossportler.
* 29. Dezember: [[Roger Leiner]], lëtzebuergesche Comiczeechner.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>2ww272yxg0teku7n83nktyclbe9wmdh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Space Shuttle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85573</id>
    <revision>
      <id>2708941</id>
      <parentid>2574855</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:07:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10876" sha1="fdu0u91om35b64qg1ixynp0n6qi0ze4" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!colspan=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;hintergrundfarbe6&quot;|Space Shuttle
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| [[Fichier:Sts115-s-040.jpg|250px|D'Atlantis start zu der Missioun STS-115]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;D'[[Atlantis (Raumfär)|Atlantis]] start zu der Missioun [[STS-115]]&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;hintergrundfarbe6&quot;|Orbiter
|-
|Längt || 37,24 m
|-
|Spanwäit || 23,79 m
|-
|Fligelfläch || 249,9 m²&lt;ref name=&quot;SpaceShuttleTechnicalConference238&quot;&gt;[http://klabs.org/DEI/Processor/shuttle/shuttle_tech_conf/1985008580.pdf Space Shuttle Technical Conference pg 238]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Mass (Physik)|Startmass]] (maximal) || 109.000&amp;nbsp;kg
|-
|Notzlaascht an engem niddregen Orbit || 24.500&amp;nbsp;kg
|-
|Notzlaascht zu der ISS || 16.400&amp;nbsp;kg
|-
|maximale Schub op Miereshéicht || 3*1.76=5,27 MN&lt;ref name=&quot;Space Shuttle Main Engines&quot;&gt;[http://www.nasa.gov/returntoflight/system/system_SSME.html Space Shuttle Main Engines]&lt;/ref&gt;
|-
|maximale Schub am [[Vakuum]] || 3*2.09=6,27 MN
|-
|Reegelberäich vun den Haaptdreifwierker || 65% bis 109%
|-
|Asazhéicht || 185–643&amp;nbsp;km&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/reference/basics/index.html |Titel=Space Shuttle Basics |Gekuckt=09.07.2011 |Archiv-Datum=19.01.2011 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110119090331/http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/reference/basics/index.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|Besatzung || Maximal 8 Persoune
|-
!colspan=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;hintergrundfarbe6&quot; |Aussentank
|-
|Längt || 48,9 m
|-
|Duerchmuiesser || 10,4 m
|-
|Volumen || 2.030 m³
|-
|Eidelgewiicht || 26.556&amp;nbsp;kg
|-
|Startgewiicht || 757.000&amp;nbsp;kg
|-
!colspan=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;hintergrundfarbe6&quot;|Booster (2 Stéck)
|-
|Längt || 45,6 m
|-
|Duerchmiesser || 3,71 m
|-
|Startgewiicht || 590.000&amp;nbsp;kg
|-
|Startschub || 2*12,46=24,92 MN
|-
!colspan=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;hintergrundfarbe6&quot;| Ganzt System
|-
|[[Mass (Physik)|Startmass]] || 2.046.000&amp;nbsp;kg
|-
|Startschub || 30,16 MN
|-
|Startschub/Startmasse || 14,74&amp;nbsp;m/s² = 1,5 g
|-
|maximalen Tempo am Betrib || 3 g
|}

[[Fichier:Space Shuttle Program Commemorative Patch.png|thumb|De NASA-Logo als Erënnerung un de Space-Shuttle-Programm]]

De '''Space Shuttle''' (englesch fir ''[[Raumfär]]''), kuerz ''Shuttle'', ass e [[Raumfär]]entyp, dee vun der US-Raumfaartadministratioun [[NASA]] entwéckelt gouf.&lt;ref&gt;NASA: [https://web.archive.org/web/20110917092908/http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/reference/shutref/sts/program.html Shuttle Reference Manual], 7. April 2002, ofgeruff de 24. September 2009 (englesch)&lt;/ref&gt; D'Komponente sinn nieft der Raumfär (''[[Orbiter (Raumfaart)|Orbiter]]'') en [[Space Shuttle External Tank|externen Dreifstofftank]] an zwou [[Space Shuttle Solid Rocket Booster|Feststoffrakéiten]]. De ganze System bezeechent een als '''Space Transportation System''', kuerz '''STS'''. Fachlech gëtt nëmmen den Orbiter als Space Shuttle bezeechent.

De Shuttle ass aus dem Versuch erausgaangen, e Raumgefier ze bauen, dat méi wéi eemol konnt gebraucht ginn. Dat sollt d'Onkäschte géintiwwer deene bis dohi gebrauchte [[Drorakéit|Rakéiten]] drécken. Beim ale System sinn all [[Rakéitestuf]]en nëmmen eemol gebraucht ginn. Déi Erspuernesser konnten zwar net erreecht ginn. E Shuttlestart kascht an der Tëschenzäit knapps eng hallef Milliard Dollar, ongeféier fënnefmol sou vill wéi e Start mat enger onbemannter Eeweerakéit mat der selwechter Notzlaaschtkapazitéit an ass an der Lescht bis op gutt eng Milliard Dollar geklommen.&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/0,1518,772768,00.html US-Raumfähren]&lt;/ref&gt;

D'Raumfär ka gläichzäiteg 24,5 Tonnen Notzlaascht souwéi 7 Astronauten an eng [[Low Earth Orbit|niddreg Äerdëmlafbunn]] (tëscht ongeféier 200 a 650 Kilometer Bunnhéicht) bréngen. Zudeem ass de Shuttle mat Hëllef vun Andockadaptere fäeg, un enger Raumstatioun (haut [[International Raumstatioun ISS|ISS]], fréier [[Mir (Raumstatioun)|Mir]]) unzedocken. Duerch seng Fäegkeet zum gläichzäitegen Transport vu Mannschaft a Fracht ass de Shuttle villsäiteg ze gebrauchen, beispillsweis kënne [[Satellit (Raumfaart)|Satellitte]] reparéiert oder op d'Äerd zeréckbruecht, oder den Opbau an d'Versuergung vun enger Raumstatioun ënnerstëtzt ginn.

Zanter dem leschten [[Apollo-Programm|Apollo]]-Fluch am Joer [[1975]] ass de Shuttle déi eenzeg Méiglechkeet vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], mat eegene Mëttele Mënschen an de [[Weltraum]] ze bréngen. Den éischte Fluch vum System war am Joer [[1981]], zanterhier goufen iwwer 130 Flich gemaach, woubäi et zweemol zu fatalen Accidenter koum, bei deenen all Kéier 7 Astronauten ëm d'Liewe koumen. Zu de wichtegsten Erfolleger gehéieren d'Aussetze vu verschiddene Raumsonde souwéi vum [[Hubble-Weltraumteleskop]], verschidde Flich mat agebaute Laboratoiren, Flich bei d'russesch Mir-Statioun souwéi bei d'International Raumstatioun (ISS). Am Ganze goufe fënnef raumfluchfäeg Orbiter gebaut, vun deenen no Ausserdéngschtstellung, de Space Shuttle „Atlantis“ den [[8. Juli]] [[2011]] fir d'lescht gestart ass.
&lt;ref name=&quot;nasa_schedule&quot;&gt;[http://www.nasa.gov/missions/highlights/schedule.html NASA's Shuttle and Rocket Launch Schedule]&lt;/ref&gt; Als Nofollger ass d'[[Orion (Raumschëff)|MPCV-Raumschëff]] an Entwécklung, dat méiglecherweis vun [[2016]] un asazbereet ass.

== Raumfluchfäeg Orbiter ==
Zanter dem Ufank vun de Shuttle-Flich am Joer [[1981]] waren am Ganze fënnef verschidde Space Shuttlen an de Weltraum geflunn. Dovu ware bis zu der Astellung vum Programm am Joer [[2011]] nach dräi Stéck ([[Discovery (Raumfär)|Discovery]], [[Atlantis (Raumfär)|Atlantis]] an [[Endeavour (Raumfär)|Endeavour]]) am Asaz. Zwéi Space Shuttlen ([[Columbia (Raumfär)|Columbia]] an [[Challenger (Raumfär)|Challenger]]) goufe bei Onglécker an de Joren [[1986]] an [[2003]] zerstéiert.
{| class=&quot;wikitable zebra&quot; style=&quot;font-size: 93%;&quot;
|- class=&quot;hintergrundfarbe8&quot;
! width=&quot;75&quot;|Numm
! width=&quot;45&quot;|OV-Nr.
! width=&quot;95&quot;|Éischte Start
! width=&quot;55&quot;|Éischt Missioun
! width=&quot;95&quot;|Leschte Start
! width=&quot;55&quot;|Lescht Missioun
! width=&quot;55&quot;|Zuel vu Missiounen
! Bemierkung
|-
| align=&quot;left&quot;|[[Columbia (Raumfär)|Columbia]]
| align=&quot;left&quot;|OV-102
| align=&quot;right&quot;|[[12. Abrëll]] [[1981]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-1]]
| align=&quot;right&quot;|[[16. Januar]] [[2003]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-107]]
| align=&quot;center&quot;|28
| Éischte raumfluchfäegen Orbiter. Zerstéiert duerch eng futtis Hëtzschëldverkleedung beim Neesantrëtt an d'Armosphär den [[1. Februar]] [[2003]]. Siwe Crewmembere koumen dobäi ëm d'Liewen.
|-
| align=&quot;left&quot;|[[Challenger (Raumfär)|Challenger]]
| align=&quot;left&quot;|OV-099
| align=&quot;right&quot;|[[4. Abrëll]] [[1983]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-6]]
| align=&quot;right&quot;|[[28. Januar]] [[1986]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-51-L]]
| align=&quot;center&quot;|10
| Zerstéiert kuerz nom Start den [[28. Januar]] [[1986]] duerch en Defekt un engem Feststoffbooster, déi siwe Crewmembere koumen dobäi ëm d'Liewen.
|-
| align=&quot;left&quot;|[[Discovery (Raumfär)|Discovery]]
| align=&quot;left&quot;|OV-103
| align=&quot;right&quot;|[[30. August]] [[1984]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-41-D]]
| align=&quot;right&quot;|[[24. Februar]] [[2011]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-133]]
| align=&quot;center&quot;|39
| Lescht Landung den [[9. Mäerz]] [[2011]].
|-
| align=&quot;left&quot;|[[Atlantis (Raumfär)|Atlantis]]
| align=&quot;left&quot;|OV-104
| align=&quot;right&quot;|[[3. Oktober]] [[1985]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-51-J]]
| align=&quot;right&quot;|[[8. Juli]] [[2011]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-135]]
| align=&quot;center&quot;|33
| Lescht Landung den [[21. Juli]] [[2011]].
|-
| align=&quot;left&quot;|[[Endeavour (Raumfär)|Endeavour]]
| align=&quot;left&quot;|OV-105
| align=&quot;right&quot;|[[7. Mee]] [[1992]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-49]]
| align=&quot;right&quot;|[[16. Mee]] [[2011]]
| align=&quot;left&quot;|[[STS-134]]
| align=&quot;center&quot;|25
| Lescht Landung den [[1. Juni]] [[2011]], Ersatzorbiter fir Challenger.
|}

== Kuckt ouch ==
* [[Lëscht vu Space-Shuttle-Missiounen]]

== Literatur ==
* David Baker: ''Die neuen Space Shuttles – Columbia, Enterprise &amp; Co.'' Arena, 1979, ISBN 3-401-03882-6
* Dennis R. Jenkins: ''Space Shuttle: The History of the National Space Transportation System.'' Midland Publishing, 2006, ISBN 978-1-85780-116-3
* Pat Duggins: ''Final Countdown: NASA and the End of the Space Shuttle Program'' University Press of Florida, 2009, ISBN 978-0-8130-3384-6

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.bernd-leitenberger.de/shuttle-einsatz.shtml Einsatzgeschichte des Space Shuttle]
* {{en}} NASA: [https://web.archive.org/web/20110629051511/http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/index.html Multimediagalerie der NASA zum Space Shuttle mit Bildern in hoher Auflösung]
* {{en}} NASA: [http://www.jsc.nasa.gov/news/columbia/fr_generic.pdf Space Shuttle operational flight rules] Asazreegele fir Space Shuttle Flich (pdf 5,3&amp;nbsp;MB)
* [http://www.nasa-statistik.de/ Informatiounen iwwer all bemannt NASA-Missiounen]
* drafts.de: [https://web.archive.org/web/20101206075301/http://www.drafts.de/space_shuttle.htm Verschidden Detailusiichte a Perspektive vun den Orbiter]
* [https://web.archive.org/web/20110612233252/http://www.nasa.gov/centers/langley/news/releases/2000/GCTHUMBNAILS.html Cockpit-Ansicht im Wandel der Zeit] Weg zum [[Multifunction-Display|Glasscockpit]]
* [http://detikvideo.com/Space_Shuttle Space Shuttle Videos]
* Das Buch: o.A.''[http://history.nasa.gov/SP-407/sp407.htm Space Shuttle]'', Prepared by LYNDON B. JOHNSON SPACE CENTER, Scientific and Technical Information Office National Aeronautics and Space Administration, Washington, D.C. 1976, NASA-SP-407, bei NASA History Online (engl.).
* Das Buch: Howard Allaway ''[http://history.nasa.gov/SP-432/sp432.htm Space Shuttle At Work]'', Scientific and Technical Information Office National Aeronautics and Space Administration, Washington, D.C. 1979, NASA-SP-432/NASA-EP-156, bei NASA History Online (engl.) und als 174 MB großes PDF vom [http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19800021866_1980021866.pdf NASA Technical Reports Server].

== Quellen ==
* {{en}} NASA: [https://web.archive.org/web/20090821022709/http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/index.html Space Shuttle Homepage]
* extrasolar-planets.com: [https://web.archive.org/web/20110917113404/http://www.astris.de/raumfahrt/space_shuttle.html Informationen zum Space Shuttle]
* raumfahrer.net: [http://www.raumfahrer.net/raumfahrt/spaceshuttle/home.shtml Informationen zum Space Shuttle]
* Bernd Leitenberger: [http://bernd-leitenberger.de/space-shuttle.shtml Space Shuttle]
* Korb, Morant, Calland und Thatcher: Das Hitzeschutzschild der Weltraumfähren. Physik in unserer Zeit, 16.&amp;nbsp;Jahrgang 1985, Seite 78-85

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Space Shuttle Programm| ]]
[[Kategorie:NASA]]
[[Kategorie:Rakéiten]]

[[gl:Carreira espacial]]
[[nl:Ruimteveer]]</text>
      <sha1>fdu0u91om35b64qg1ixynp0n6qi0ze4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stadio Luigi Ferraris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89012</id>
    <revision>
      <id>2708918</id>
      <parentid>2334418</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1020" sha1="8syd3xcodtq3o2v3zl9io7klsauecc3" xml:space="preserve">[[Fichier:Stadio Luigi Ferraris di Genova.jpg|thumb|De Stadion]]
De '''Stadio Luigi Ferraris''' ass e [[Foussball]]stadion am Quartier ''Marassi'' zu [[Genua]]. De Stadion gëtt ëmgangssproochlech einfach ''Marassi'' genannt. De Stadion huet zirka 36.703 Sëtzplazen. D'Foussballfeld ass 105 × 68 m grouss.

De Grondstee fir de Stadion gouf [[1909]] geluecht, an en ass den [[22. Januar]] [[1911]] opgemaach ginn. Den Numm gouf [[1933]] zu Éiere vum fréiere Foussballspiller a Kapitän vu Genoa [[Luigi Ferraris]] verginn, deen am [[éischte Weltkrich]] ëmkoum. De Stadion ass [[1990]] restrukturéiert ginn. Déi aktuell [[Architektur]] ass d'Wierk vum [[Architekt]] [[Vittorio Gregotti]].

Et ass de Stadion op dem déi zwou Ekippe vu Genua, [[CFC Genua|Genoa]] a [[Sampdoria Genua|Sampdoria]], hir Heemspiller ausdroen. De Lokalderby tëscht den zwou Ekippe gëtt ''[[Derby della Lanterna]]'' genannt.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Foussballsstadionen an Italien|L]]
[[Kategorie:Bauwierker 1990]]</text>
      <sha1>8syd3xcodtq3o2v3zl9io7klsauecc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bologna Football Club 1909</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89272</id>
    <revision>
      <id>2708848</id>
      <parentid>2681139</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T14:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2749" sha1="o1t8aqh5evwis3pcdn7wj42be91laz8" xml:space="preserve">{{skizzSport}}
{{Infobox Foussballclub
 | Numm = FC Bologna
 | Logo = 
 | Offiziellen Numm = Bologna Football Club 1909
 | Spëtznumm = ''Felsinei'', ''Rossoblù''
 | Grënnung = [[1909]]
 | Veräinsfaarwen = Rout-Blo 
 | Opgeléist = 
 | Stadion = [[Stadio Renato Dall'Ara]], [[Bologna]]
 | Plazen = 39 444
 | President = [[Albano Guaraldi]]
 | Trainer = ?
 | Liga = [[Serie A]]
 | Saison = 2025/26
 | Positioun = 8.
|pattern_b1=_bologna1011h
|body1=00007b
|pattern_la1=_bologna1011h
|leftarm1=050150
|pattern_ra1=_bologna1011h
|rightarm1=D70000
|pattern_so1=_bologna1011h
|shorts1=ffffff
|socks1=050150
|pattern_la2=_bologna1011a
|body2=ffffff
|pattern_b2=_bologna1011a
|leftarm2=fefefe
|pattern_ra2=_bologna1011a
|rightarm2=fefefe
|shorts2=fefefe
|pattern_sh2= 
|socks2=fefefe
|pattern_so2=_bologna1011a
|pattern_b3 = _Bologna2011third
|body3 = 87cefa
|pattern_la3 = 
|leftarm3 = C9FD50
|pattern_ra3 = 
|rightarm3 = C9FD50
|shorts3 = 666666
|socks3 = 666666
}}

Den '''FC Bologna''' (offiziell '''Bologna Football Club 1909''') ass en [[Italien|italieenesch]]e [[Foussball]]club vu [[Bologna]], deen am Joer [[1909]] gegrënnt gouf. De Bologna spillt am Moment (Saison 2011/12) an der éischter italieenescher Liga, der [[Serie A]].

Mat 7 nationale Meeschterschaftstitelen, als zweemolege Coupe-Gewënner, eemolegen [[Intertoto]]-Gewënner an als dräimolege Gewënner vum [[Mitropa Cup]] (Virreider vun der [[UEFA Champions League]]), ass de Bologna eng vun de Veräinsekippe mat deem meeschte Succès vun Italien.

De Veräi spillt seng Heemspiller am [[Stadio Renato Dall'Ara]].

== Geschicht ==
Virum Zweete Weltkrich war de Bologna déi Ekipp mat deem meeschte Succès vun Italien a vu ganz Europa. Ënner der Leedung vum President [[Renato Dall'Ara]] (him zu Éieren ass och de Stadion benannt) war de Bologna als ''&quot;lo squadrone che tremar il mondo fa&quot;'' (&quot;d'Equipp déi d'Welt zum ziddre bréngt&quot;) an den 30er a 40er Jore bekannt. Deemools gouf de Bologna vum [[Ungarn|ungareschen]] Trainer [[Árpád Weisz]], an duerno vum legendären [[éisträich]]eschen Trainer [[Hermann Felsner]], trainéiert. Tëscht 1936 an 1941 huet de Bologna 4-mol d'Meeschterschaft gewonnen. International hat d'Ekipp och vill Succès: eemol den ''Trophee vun der [[Weltausstellung]] zu Paräis 1937'' (an der Finall gouf den [[Chelsea F.C.]] 4-1 geklappt) an zweemol de Mitropa Cup ([[1934]], [[1961]]). Nom Doud vum Dall'Ara ([[1964]]) hat de Bologna net deen Erfolleg. Just een [[Intertoto]]-Pokal [[1998]], an zweemol d'Coupe an de 70er Joren. An der Tëschenzäit ass de Bologna e puermol och an d'[[Serie B]] gefall.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.bolognafc.it/ Offiziell Websäit vum Bologna]

[[Kategorie:Italieenesch Foussballclibb]]</text>
      <sha1>o1t8aqh5evwis3pcdn7wj42be91laz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geméis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89920</id>
    <revision>
      <id>2708860</id>
      <parentid>2407354</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="dyqw6nyg4ps39b5cmeitun93wys7dv0" xml:space="preserve">{{SkizzIessen}}
[[Fichier:16 Pike Place Market greengrocer vegetable display.jpg|350px|thumb|Verschidden Zorte Geméis op engem [[Maart]]]]
Als '''Geméis''' ginn déi Deeler vun de [[Planz]]e genannt, déi de [[Mënsch]] iesse kann, ausser [[Kären]] an deene meeschte [[Uebst|Friichten]].

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergeschen Nimm vun Uebst a Geméis|Lëscht mat de Geméiszorten]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Gemeis}}
[[Kategorie:Geméis| ]]</text>
      <sha1>dyqw6nyg4ps39b5cmeitun93wys7dv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>LGBT</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96196</id>
    <revision>
      <id>2708943</id>
      <parentid>2655780</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1899" sha1="rbsxltdtbbgb94pfg0utaxv07ge1vns" xml:space="preserve">[[Fichier:Rainbow flag and blue skies.jpg|230px|thumb|De [[Reeboufändel]] ass ee vun de Symboler vum LGBT Mouvement]]
'''LGBT''' ass en [[Akronym]], dee sech op déi [[Homosexualitéit|lesbesch, lénks]], [[Bisexualitéit|bisexuell]] an [[transgender]] Communautéit bezitt (op Englesch: ''Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender''). De Begrëff gëtt zanter den 1990er Jore benotzt an ass eng Adaptatioun vum Akronym '''LGB''', dee selwer deen an den engleschsproochege Länner dacks benotzte Begrëff ''gay community'' (lénks Communautéit) an der zweeter Hallschent vun den 1980er Joren ersat huet, well vill Leit aus där Communautéit fonnt hunn, e géif net jiddweree representéieren op deen e sech bezitt.

Zanterhier gëtt dës Ofkierzung geleefeg benotzt fir d'Eegebezeechnung a gouf vun deene meeschten op Sexualitéit a [[Gender]]-Identitéit spezialiséierten Zentren a [[Medien]] an engleschsproochege Länner, mä awer och a villen net engleschsproochege Länner adoptéiert ginn.&lt;ref&gt;Kuckt ënner anerem d'Websäit vu [[Rosa Lëtzebuerg]]: [https://www.rosa-letzebuerg.lu/ Websäit vu Rosa Lëtzebuerg]&lt;/ref&gt;

Den Term LGBT soll op d'Diversitéit vun der Sexualitéit an de Gender-baséierte Kulturen hiweisen a gëtt heiansdo benotzt fir sech op jiddwereen (amplaz exklusiv nëmmen op lesbesch, lénks, bisexuell oder transgender Persounen) ze bezéien, deen net [[Heterosexualitéit|heterosexuell]] ass. Dofir hu sech och nach aner, manner bekannt Varianten entwéckelt, wéi '''LGBTQ''' (''Q'' fir ''queer'' oder ''questionning'', also fir Leit, déi sech net sécher iwwer hir sexuell Orientéierung an/oder Identitéit) sinn, '''LGBTI''' (''I'' fir ''[[Intersexualitéit]]'') an '''LGBTIH''' (''IH'' bezitt sech op déi an [[Indien]] verbreet [[Hijra]]-Kultur vum [[Drëtt Geschlecht|drëtte Geschlecht]]).

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen}}

[[Kategorie:LGBT| ]]</text>
      <sha1>rbsxltdtbbgb94pfg0utaxv07ge1vns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Novak Đoković</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96708</id>
    <revision>
      <id>2708926</id>
      <parentid>2662178</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3784" sha1="hxe2pzi4ocvye83k1yc2ajb8cy0gdg0" xml:space="preserve">{{Update}}{{Infobox Biographie (Sportler)}}
Den '''Novak Đoković''' ([[serbesch]]: Новак Ђоковић [nôʋaːk dʑôːkoʋitɕ]), gebuer den [[22. Mee]] [[1987]] zu [[Belgrad]], ass e [[Serbien|serbesche]] professionellen Tennisspiller. Hie wunnt zanter 2020 zu [[Monaco|Marbella]], am Süde vu [[Spuenien]].

Den Đoković hält d'Rekordzuel vu siwe Saisonen (2011, 2012, 2014, 2015, 2018, 2020 an 2021) op der Plaz 1&lt;sup&gt;''(vu wat?)''&lt;/sup&gt; ewéi och de Rekord vun deene meeschte Wochen op der Plaz 1 mat 388 un der Zuel. Mat sechs Titele bei den [[ATP Finals]] hält hien zesumme mam [[Roger Federer]] de Rekord. A senger Karriär huet hie 94 Titel am Eenzel gradewéi een Turnéier am Doubel gewonnen.

An der Statistik vun de gewonnenen Grand-Slam-Titelen am Eenzel ass hie mat 23 Titelen Éischten. Dobäi ass hien den eenzege Spiller, den all [[Grand-Slam-Turnéier]] op d'mannst dräimol gewonnen huet. Sou huet hien zéngmol [[Australian Open|d'Australian Open]], siwemol [[Wimbledon Championships|Wimbledon]] a jeeweils dräimol [[US Open|d'US Open]] an [[French Open|d'French Open]] gewonnen. Mat dem Erfolleg bei de French Open 2016 gouf hien nom [[Don Budge]] (1938) a [[Rod Laver]] (1962 an 1969) zum drëtte Spiller an der Geschicht, dee bei alle véier Grand-Slam-Turnéieren hannerenee gewonnen huet. Zousätzlech huet den Đoković 38 Turnéiere vun der [[ATP Masters 1000|ATP-Masters-1000-Serie]] an 2010 den [[Davis Cup]] gewonnen. Dobäi war hien als Éischten a bis dato{{Wéini?}} den eenzege Spiller bei allen aktuellen Turnéiere vun der [[ATP Masters|Masters-Serie]] mindestens zweemol erfollegräich. Als 1. Spiller vun der Geschicht huet den Đoković och 100 bzw. 150 Milliounen US-Dollar un Turnéierpräisgelder gewonnen.

== Erfolleger ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|Tennis Masters Cup
|2008
|-
|
|ATP 250 Adelaide 1
|2023
|-
|
|Australian Open
|&lt;nowiki&gt;2008 | 2011 | 2012 | 2013 | 2015 | 2016 | 2019 | 2020 | 2021 | 2023&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Shanghai
|&lt;nowiki&gt;2012 | 2013 | 2015 | 2018&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 500 Peking
|&lt;nowiki&gt;2009 | 2010 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 250 Eastbourne
|2017
|-
|
|Wimbledon
|&lt;nowiki&gt;2011 | 2014 | 2015 | 2018 | 2019 | 2021 | 2022&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Paris
|&lt;nowiki&gt;2009 | 2013 | 2014 | 2015 | 2019 | 2021&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|French Open Herren
|&lt;nowiki&gt;2016 | 2021 | 2023&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 250 Tel Aviv
|2022
|-
|
|ATP Finals
|&lt;nowiki&gt;2008 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2022&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Rom
|&lt;nowiki&gt;2008 | 2011 | 2014 | 2015 | 2020 | 2022&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 500 Tokio
|2019
|-
|
|ATP 1000 Toronto
|&lt;nowiki&gt;2007 | 2011 | 2012 | 2016&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 500 Nur-Sultan
|2022
|-
|
|ATP 250 Doha
|&lt;nowiki&gt;2016 | 2017&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Monte Carlo
|&lt;nowiki&gt;2013 | 2015&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 500 Basel
|2009
|-
|
|Belgrade Open
|2021
|-
|
|ATP 250 Belgrad
|&lt;nowiki&gt;2009 | 2011&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Madrid
|&lt;nowiki&gt;2011 | 2016 | 2019&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Indian Wells
|&lt;nowiki&gt;2008 | 2011 | 2014 | 2015 | 2016&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Miami
|&lt;nowiki&gt;2007 | 2011 | 2012 | 2014 | 2015 | 2016&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 1000 Cincinnati
|&lt;nowiki&gt;2018 | 2020&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|US Open
|&lt;nowiki&gt;2011 | 2015 | 2018&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 500 Dubai
|&lt;nowiki&gt;2009 | 2010 | 2011 | 2013 | 2020&lt;/nowiki&gt;
|-
|
|ATP 500 Wien
|2007
|}

== Trivia ==
Den Đoković gouf och als [[YouTube]]-Videoblogger bekannt.

2013 ass säi Buch mam Titel: &quot;Serve To Win&quot; erauskomm.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20120415222200/http://www.novakdjokovic.rs/ Offiziell Internetsäit] {{en}}
* [https://www.youtube.com/user/djokovicofficial/ Dem Novak Djokovic säi Videoblog] {{en}}

{{DEFAULTSORT:Djokovic Novak}}
[[Kategorie:Gebuer 1987]]
[[Kategorie:Tennisspiller]]
[[Kategorie:Videoblogger]]</text>
      <sha1>hxe2pzi4ocvye83k1yc2ajb8cy0gdg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Wëssenschaft an Technologie am Vereenegte Kinnekräich</title>
    <ns>14</ns>
    <id>99790</id>
    <revision>
      <id>2708884</id>
      <parentid>2408116</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="311" sha1="e7pp8m32fedsxeoh4xdwlgyng6lfomw" xml:space="preserve">{{KategorieSpezial|[[Wëssenschaft]] an [[Technologie]] am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]}}
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Wessenschaft an Technologie am Vereenegte Kinnekraich}}
[[Kategorie:Wëssenschaft an Technologie no Länner|Vereenegte Kinnekraich]]
[[Kategorie:Vereenegt Kinnekräich]]</text>
      <sha1>e7pp8m32fedsxeoh4xdwlgyng6lfomw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Wëssenschaft an Technologie an Australien</title>
    <ns>14</ns>
    <id>99811</id>
    <revision>
      <id>2708883</id>
      <parentid>2153798</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="172" sha1="0fdtb3pzj396vcqfpcflgk9s5qreevt" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Kategorie:Wëssenschaft an Technologie no Länner|Australien]]
[[Kategorie:Australien]]
[[Kategorie:Wëssenschaft an Technologie no Kontinent|Australien]]</text>
      <sha1>0fdtb3pzj396vcqfpcflgk9s5qreevt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Wëssenschaft an Technologie a Schweden</title>
    <ns>14</ns>
    <id>99817</id>
    <revision>
      <id>2708834</id>
      <parentid>2416674</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229" sha1="33opkivoj7hgtt7v7hvu8nrn4dpokq6" xml:space="preserve">{{KategorieSpezial|[[Wëssenschaft]] an [[Technologie]] a [[Schweden]]}}
{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Wessenschaft an Technologie a Schweden}}
[[Kategorie:Wëssenschaft an Technologie no Länner|Schweden]]
[[Kategorie:Schweden]]</text>
      <sha1>33opkivoj7hgtt7v7hvu8nrn4dpokq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Departement Var</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101400</id>
    <revision>
      <id>2708928</id>
      <parentid>2443153</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="911" sha1="f736ne50oc444wzhqn0cbd5vmrrry65" xml:space="preserve">{{Infobox Franséischt Departement |
Logo= [[Fichier:Blason département fr Var.svg|100px]]|
Departement=Var (83) |
Regioun= [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] |
Prefecture= [[Toulon]] |
Ënnerprefecture= [[Brignoles]]&lt;br&gt;[[Draguignan]]|
Bevëlkerung= 1 008 183 |
DatumBevëlkerung= 2010|
Fläch= 5 978|
Arr= 3|
Kanton= 43|
Interkomm= |
Gemeng= 153|
Loc= [[Fichier:Var-Position.png]]
}}
De '''Var''' ('''83''') ass e [[Frankräich|franséischt]] [[Lëscht vun de franséischen Departementer|Departement]], an der Regioun [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]. Den Numm kënnt vum Floss [[Var (Floss)|Var]], deen awer zanter dem Joer 1859 net méi am Departement läit.

== Kuckt och ==
* [[Arrondissementer am Departement Var]]
* [[Kantonen am Departement Var]]
* [[Lëscht vun de Gemengen am Departement Var]]
{{Navigatioun Departementer a Frankräich}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Departement Var| ]]</text>
      <sha1>f736ne50oc444wzhqn0cbd5vmrrry65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pearl S. Buck</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113582</id>
    <revision>
      <id>2708854</id>
      <parentid>2606093</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8200" sha1="6o9o46285kisez0nv2yq58kqx37n35m" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}

D''''Pearl S. Buck''' (chineesesch: 賽珍珠; &quot;Sài Zhēnzhū&quot;), Pseudonym: ''John Sedges'', gebuer als ''Pearl Sydenstricker'' de [[26. Juni]] [[1892]] zu [[Hillsboro (West Virginia)|Hillsboro]] a [[West Virginia]], a gestuerwen de [[6. Mäerz]] [[1973]] zu [[Danby (Vermont)|Danby]] am [[Vermont]], war eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schrëftsteller]]in an [[Nobelpräis fir Literatur|Literaturnobelpräisdréierin]].

Si huet, mat Ënnerbriechungen, bis 1934 a [[China]] gelieft, wou hir Eltere [[Missionnairë]] waren, a wou si hiren éischte Mann, den [[John Lossing Buck]], bestuet huet.

D'Pearl S. Buck gouf 1938 &quot;fir hir räich a wierklech eepesch Beschreiwunge vum chineesesche Liewen um Land a fir hir biographesch Meeschterwierker&quot; mam [[Nobelpräis fir Literatur]] ausgezeechent. Sechs Joer virdrun hat se scho fir hire Roman ''[[The Good Earth]]'', deen 1931 erauskoum, de [[Pulitzer-Präis]] kritt.

Si huet 80 Wierker a fënnef Romaner ënner dem Pseudonym ''John Sedges'' publizéiert.

== Wierker (Auswiel) ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2&quot;&gt;
=== als Pearl S. Buck ===
; Autobiographie
* ''My Several Worlds A Personal Record''. Day, New York 1954.
* ''A Bridge for Passing''. Day, New York 1962.

; Biographien
* ''The Exile. Portrait of an American Mother''. Reynal &amp; Hitchcock, New York 1936 (Biographie vun hirer Mamm)
* ''Fighting Angel. Portrait of a Soul''. Reynal &amp; Hitchcock, New York 1936 (Biographie vun hirem Papp)
* ''The Child Who Never Grew''. Day, New York 1950 (Biographie vun hirer Duechter Carol).

; Erzielungen
* ''The First Wife and Other Stories''. Methuen, London 1962 (EA New York 1933).
* ''Today and Forever. Stories of China''. Methuen, London 1956 (EA New York 1941).Bartholomew House, New York
* ''Far and Near. Stories of East and West''. Day, New York 1948.
* ''The Story Bible''. Bartholomew House, New York 1971.

; Romaner
* ''East Wind, West Wind''. Day, New York 1973, ISBN 0-381-98026-X (EA New York 1930).
* ''The House of Earth''-Trilogie:
# ''The Good Earth''. Day, New York 1931
# ''Sons''. Day, New York 1933.
# ''A House Divided''. Day, New York 1935.
* ''The Young Revolutionist''. Friendship Press, New York 1934.
* ''The Mother''. Pan Books, London 1963 (EA New York 1934).
* ''This Proud Heart''. Reynal &amp; Hitchcock, New York 1938.
* ''The Patriot''. Day, New York 1966 (EA New York 1939).
* ''Other Gods''. Day, New York 1940.
* ''China Sky''. Blakiston Books, New York 1941.
* ''Dragon Seed''. Eyre Methuen, London 1976, ISBN 0-413-36690-1 (EA New York 1942).
* ''The Promise''. Moyer Bell, Wakefield, RI 1997, ISBN 1-55921-209-8 (EA New York 1943)
* ''Portrait of a Marriage''. Day, New York 1945.
* ''Pavilion of Women''. Moyer Bell, Wakefield RI 1999, ISBN 1-55921-024-9 (EA New York 1946).
* ''Peony''. Moyer Bell, Wakefield RI 1996, ISBN 1-55921-168-7 (EA New York 1948).
* ''The Big Wave''. Day, New York 1978, ISBN 0-381-99923-8 (EA New York 1948).
* ''The Bondmaid''. Pan Books, London 1968 (EA London 1949).
* ''Kinfolk''. Chivers Books, Bath 1973, ISBN 0-85594-791-8 (EA New York 1950).
* ''God's Men''. Pocket Books, New York 1967 (EA New York 1951).
* ''The Hidden Flower''. Day, New York 1952.
* ''Come My Beloved''. Day, New York 1953.
* ''Imperial Woman''. Day, New York 1956.
* ''Command the Morning''. Pocket Books, New York 1967 (EA New York 1959).
* ''Satan Never Sleeps''. Pan Books, London 1961.
* ''The Living Reed''. Day, New York 1963.
* ''Death in the Castle''. Day, New York 1965.
* ''The Time is Noon''. Pocket Books, New York 1968 (EA New York 1966).
* ''Matthew, Mark, Luke and John''. Day, New York 1967.
* ''New Year''. Day, New York 1968.
* ''The Three Daughters of Madame Liang''. Moyer Bell, Wakefield RI 2000, ISBN 1-55921-040-0 (New York 1969).
* ''Mandala''. Methuen, London 1971 (EA New York 1970).
* ''The Goddess Abides''. Pocket Books, New York 1973 (EA New York 1972).
* ''All Under Heaven''. Pan Books, London 1977 (EA New York 1973).
* ''The Rainbow''. Magnum Books, London 1977, ISBN 0-417-02430-4 (EA New York 1974)

; Saachbicher
* ''The chinese Novel. Nobel lecture, delivered before the Swedish Academy at Stockholm, Dec. 12, 1938''. Macmillan, London 1938.
* ''Of men and women''. Day, New York 1971 (EA New York 1941).
* ''Talk about Russia with Marshia Scott''. Day, New York 1945.
* ''The man, who changed China. The Story of [[Sun Yat-sen]]''. Methuen, London 1955 (EA New York 1953).
* ''The people of Japan''. Simon &amp; Schuster, New York 1966.
* ''The Kennedy women. A personal appraisal''. Day, New York 1970.
* ''China, As I see it''. Day, New York 1970 (hrsg. von Theodore F. Harris).

=== als John Sedges ===
* ''Voices in the House''. Brown Press, London 1962 (EA New York 1953).
* ''The Long Love''. Pocket Books, New York 1959 (EA New York 1949).
* ''The Angry Wife''. Severn House, London 1980, ISBN 0-7278-0690-4 (EA New York 1946).
* ''The Townsman''. Pocket Books, New York 1962 (EA New York 1952).
* ''Bright Procession''. Methuen, London 1952.
&lt;/div&gt;
== Literatur ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2&quot;&gt;
; Artikelen
* Anna Maria Stuby: ''Ich bin nirgendwo ganz zu Hause und überall ein bißchen.'' In: Charlotte Kerner (Hrsg.): ''Nicht nur Madame Curie … Frauen, die den Nobelpreis bekamen.'' Neuausg. Beltz und Gelberg, Weinheim 1999, ISBN 3-407-80862-3.

; Saachbicher
* Peter Conn: ''Pearl S. Buck. A cultural biography''. Cambridge University Press, Cambridge 1996, ISBN 0-521-56080-2.
* Paul A. Doyle: ''Pearl S. Buck'' (Twayne's United States authors series; Bd. 85). Twayne, New York 1965.
* Xiongya Gao: ''Pearl S. Buck's Chinese women characters''. Susquehanna University Press, Selinsgrove, Pa. 2000, ISBN 1-57591-025-X.
* Theodore F. Harris (Hrsg.): ''Pearl S. Buck. A biography''. Methuen, London 1970/72 (EA New York 1969)
# ''The biography''. 1970.
# ''Her philosophy as expressed in her letters''. 1972.
* Karen J. Leong: ''The China Mystique. Pearl S. Buck, [[Anna May Wong]], [[Mayling Soong]], and the transformation of American Orientalism''. University Press, Berkeley, Calif. 2005, ISBN 0-520-24422-2.
* Xi Lian: ''The conversion of Missionaries. Liberalism in American Protestant Missions in China 1907–1932''. University PRess, University Park Penn. 1997, ISBN 0-271-01606-X.
* Kang Liao: ''Pearl S. Buck. A cultural bridge across the Pacific.'' (Contributions to the study of world literature/C; Bd. 77). Greenwood Press, Westport, Conn. 1997, ISBN 0-313-30146-8.
* Elizabeth Johnston Lipscomb (Hrsg.): ''The several worlds of Pearl S. Buck. Essays presented at a centennial symposium, Randolph-Macon Woman's College, March 26-28, 1992.'' (Contributions in women's studies; Bd. 144). Greenwood Press, Westport, Conn. 1994, ISBN 0-313-29152-7.
* Beverly E. Rizzon: ''Pearl S. Buck. The last chapter''. ETC Publ., Palm Springs, Calif. 1989, ISBN 0-88280-120-1.
* Mahendra Singh: ''The alien earth. A study of the novels of Pearl S. Buck''. Adhyayan Publ., New Delhi 2009, ISBN 978-81-8435-140-8.
* Hilary Spurling: ''Burying the bones. Pearl Buck in China''. Profile Books, London 2010, ISBN 978-1-86197-828-8.
* Hilary Spurling: ''Pearl Buck in China. Journey to „The good earth“''. Simon &amp; Schuster, New York 2010, ISBN 978-1-4165-4042-7.
* Nora Stirling: ''Pearl Buck. A woman in conflict''. New Century Publ., Piscataway, N.J. 1983, ISBN 0-8329-0261-6.
* Gertraude Wilhelm (Hrsg.): ''Die Literatur-Nobelpreisträger. Ein Panorama der Weltliteratur im 20. Jahrhundert'' (Hermes Handlexikon). Econ, Düsseldorf 1983, ISBN 3-612-10017-3.
* Mari Yoshihara: ''Embracing the East. White women and American Orientalism''. OUP, New York 2003, ISBN 0-19-514533-X.

; Biographesche Roman
* Anchee Min: ''Pearl of China''. Bloomsbury, London 2010, ISBN 978-1-59691-697-5.
&lt;/div&gt;
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/pearl-s-buck/ Fiche] op fembio.org
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}

{{DEFAULTSORT:Buck Pearl S.}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Auteuren]]
[[Kategorie:Nobelpräisdréier fir Literatur]]
[[Kategorie:Gebuer 1892]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1973]]</text>
      <sha1>6o9o46285kisez0nv2yq58kqx37n35m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tex Avery</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117996</id>
    <revision>
      <id>2708900</id>
      <parentid>2589968</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2708900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3469" sha1="1r05vhj5ui2tf51v3yan6c789ec0i1a" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De Frederick Bean &quot;'''Tex'''&quot; '''Avery''', gebuer de [[26. Februar]] [[1908]] zu [[Taylor (Texas)|Taylor]] am [[Texas]], a gestuerwen de [[26. August]] [[1980]] zu [[Burbank (Los Angeles County)|Burbank]] a [[Kalifornien]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Regisseur an Zeechner vun [[Zeechentrickfilm|Dessins-animés-Filmer]].

Hie war ufanks bei de [[Warner Brothers]] Regisseur bei Zeechentrickfilmer aus de Serië ''[[Looney Tunes]]'' a ''[[Merrie Melodies]]'' an ass 1941 bei d'[[Metro-Goldwyn-Mayer]] (MGM) gewiesselt, wou e seng eege Filmer maache konnt.

Wéi keen Aneren huet den Tex Avery d'Méiglechkeete vum Zeechentrick duerch total geckeg Iwwerdreiwungen bis op dee leschte Stëppel ausgenotzt. Seng Personnage lafen alt &quot;aus dem Bild&quot; oder duerch de Vir- oder Nospan, hunn d'Bild &quot;opgehuewen&quot; fir an déi nächst Zeen ze kucken oder duerchbriechen déi &quot;[[véiert Mauer]]&quot;, andeems s'op eemol matzen an enger dramatescher Zeen mam Publikum schwätzen (''&quot;Exciting, isn't it?&quot;''). Seng bekanntst Figure sinn (fir d'Warner Brothers) d'Int [[Daffy Duck]] an de Jeeër Elmar Fudd (béid 1937) an den Hues [[Bugs Bunny]] (1940) – deem säin Erkennungssaz ''&quot;What's up, Doc?&quot;'' och vum Avery ass – a, fir d'MGM, den driipsegen Hond [[Droopy]] (1942), dat geckegt Kaweechelchen [[Screwy Squirrel]] (1944) an d'Bieren [[George and Junior]] (1946). 
Bekannt ass och de Personnage vum Wollef (dacks an zimmlech veréckte Märerchersadaptatiounen), dee koplett duerchdréint, wann en eng flott Fra gesäit.

== Ausgewielt Zeechentrickfilmer ==
* 1939: ''Detouring America'' (Warners ''Merry Melodies'')
* 1940: ''A Wild Hare'' (Warners ''Merry Melodies''; éischten Optrëtt vum Bugs Bunny
* 1941: ''[[Down on the Farm]]''
* 1942: ''[[Blitz Wolf]]'' (MGM)
* 1943: ''Red Hot Riding Hood'' (MGM)
* 1943: ''What's Buzzin' Buzzard?'' (MGM)
* 1944: ''Screwball Squirrel'' (mam Screwy Squirrel, MGM)
* 1944: ''Happy-Go-Nutty'' (MGM)
* 1944: ''The Screwy Truant'' (MGM) 
* 1944: ''Big Heel-Watha'' (MGM)
* 1945: ''Jerky Turkey'' (MGM)
* 1945: ''Swing Shift Cinderella'' (MGM)
* 1946: ''Lonesome Lenny'' (MGM)
* 1953: ''[[Little Johnny Jet]]'' (MGM)
* 1954: ''Billy Boy'' (MGM)
* 1955: ''[[Crazy Mixed Up Pup]]'' (Walter Lantz Productions)
* 1955: ''[[The Legend of Rockabye Point]]'' (Walter Lantz Productions)

== Literatur ==
* Patrick Brion, Tex Avery: ''Tex Avery.'' Schuler, Herrsching 1986, ISBN 3-7796-5238-2.
* Joe Adamson: ''Tex Avery: King of Cartoons. The Man Who Created Bugs Bunny, and the Story Behind Those Lunatic Looney Tunes.'' Da Capo Press, New York 1985, ISBN 0-306-80248-1.

== DVD ==
Op DVD ass eng Spezialeditioun Tex Avery mat 5 DVDen a 66 Kuerzfilmer erauskomm.

== Um Spaweck ==
* [http://www.texavery.com/ Tex Avery Tribute (engl.)]
* [https://web.archive.org/web/20150921183850/http://www.cottet.org/avery/avery.en.htm Tex Avery] at MGM's 1942 - 1955
* [http://arquivo.pt/wayback/20090713071050/http://www.brightlightsfilm.com/22/texavery.html The Life and Career of Tex Avery] in ''Bright Lights Film Journal''
* [http://www.brightlightsfilm.com/22/texaverytales.html The fairy Tales of Tex Avery] in ''Bright Lights Film Journal''
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Avery Tex}}
[[Kategorie:Gebuer 1908]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1980]]
[[Kategorie:Trickfilmregisseuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Zeechner]]</text>
      <sha1>1r05vhj5ui2tf51v3yan6c789ec0i1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Zypriotesch Foussballclibb</title>
    <ns>14</ns>
    <id>121419</id>
    <revision>
      <id>2708878</id>
      <parentid>2489909</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="8l0ehxbp639nf4ftu53jdy9b3f8awx9" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Kategorie:Foussballclibb]]
[[Kategorie:Zypriotesch Sportsveräiner]]
[[Kategorie:Foussball an Zypern]]</text>
      <sha1>8l0ehxbp639nf4ftu53jdy9b3f8awx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Batman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121927</id>
    <revision>
      <id>2708920</id>
      <parentid>2657883</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3113" sha1="9g7vhugurkly4o3s3eqcomaovkviy21" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie (fiktiv)|Bild=Gotham_City_Saviour_(2430422247).jpg|Bildbeschreiwung=Een, deen als ''Batman'' verkleet ass.}}
De '''Batman''' (englesch fir ''[[Fliedermais|Fliedermaus]]-Mann'') ass eng [[Comic]]figur, déi vum [[Bob Kane]] erfonnt a vum [[Bill Finger]] weiderentwéckelt gouf. Déi éischt Episod koum am Mee 1939 am Comic-Heft ''Detective Comics'' (Editioun 27) eraus; de Verlag, deen et erausbrucht huet, huet sech méi spéit an [[DC Comics]] ëmgenannt a gehéiert ewell der [[Time Warner]].

Anescht wéi aner [[Superheld]]en huet de Batman keng iwwernatierlech Kräften: Hien ass a Wierklechkeet de Milliardär Bruce Wayne, deen als Kand huet missen erliewen, wéi seng Eltere bei engem Iwwerfall erschoss goufen, a sech doropshi geschwuer huet, déi Béis a senger Stad ''Gotham City'' ze bekämpfen. Wéinst deem Kandheetstrauma benotzt hie keng Schosswaffen, ma huet sech selwer Kampf- a Verdeedegungstechnike bäibruecht, gradewéi och en exceptionellt Wëssen an der [[Chimie]], [[Physik]], [[Technik]], [[Kriminalistik]], asw. Hie weist deemno och mënschlech Schwächten, wat e beim Public méi beléift mécht wéi dee méi aseptesche [[Superman]]. De Buttler Alfred, deen en nom Doud vu sengen Eltere groussgezillt hat, ass seng trei Hëllef fir seng Missiounen ze preparéieren.

E wichtegen Accessoire bei sengem Costume (enger Mask mat &quot;Fliedermausoueren&quot; an eng Cape), ass d'Ceinture, eng Zort Wonnerkëscht mat Fumigènen, Chemikalien, engem Seel, ''Batarang'' a soss Bataklang, deen ee sou brauch fir sech a leschter Sekonn aus enger quokeleger Situatioun ze retten. Ausserdeem huet hien en Auto entwéckele gelooss, d'''Batmobile'', an aner technesch Gadgeten. Verstoppt sinn déi an der ''Bat-Cave'', enger Grott ënnert senger herrschaftlecher Villa.

Zu senge bekanntste Feinden, déi dem Batman d'Liewe schwéier maachen, zielt den [[Joker (Comicfigur)|Joker]].

D'Batman-Comics sinn deelweis verfilmt ginn, sief et als Televisiounsserie, sief et als [[Zeechentrick]]-Serie oder sief et als Kinosfilmer. Bei de leschtgenannten haten ë.&amp;nbsp;a. ënner der Regie vum [[Tim Burton]] de [[Michael Keaton]] d'Titelroll, ënner där vum [[Joel Schumacher]] de [[Val Kilmer]] an den [[George Clooney]], an ënner där vum [[Christopher Nolan]] de [[Christian Bale]].

== Literatur ==
* Lars Banhold: ''Batman – Konstruktion eines Helden.'' Ch. A. Bachmann Verlag, 2008, ISBN 978-3-941030-02-2
* Scott Beatty: ''Batman – Die Welt des dunklen Ritters.'' Dino-Verlag, 2002, ISBN 3-89748-548-6
* Hannes Fricke: ''Batmans Metamorphosen als intermedialer Superheld in Comic, Prosa und Film: Das Überleben der mythischen Figur, die Urszene – und der Joker''. In: iasl (Internationales Archiv für die Sozialgeschichte der Literatur), 2009 ([http://www.iaslonline.de/ Link] ënner „Aufsätze“)
* Mark D. White, Robert Arp: ''Die Philosophie bei Batman – Eine Reise in die Seele des Dark Knight.'' Wiley-VCH Verlag, Weinheim 2012, ISBN 978-3-527-50681-1

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Comicsfiguren]]
[[Kategorie:Superhelden]]
[[Kategorie:Comicsserien]]</text>
      <sha1>9g7vhugurkly4o3s3eqcomaovkviy21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonid Iljitsch Brejnew</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123134</id>
    <revision>
      <id>2708850</id>
      <parentid>2342507</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T14:59:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3211" sha1="9dw8qh2dqlk0blcau2v89v1kf1vkos2" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Leonid Iljitsch Brejnew''' ([[Russesch|ru]]: Леонид Ильич Брежнев, [[Ukrainesch|uk]]: Леонід Ілліч Брежнєв - '''Leonid Illitsch Brejnjew'''), gebuer de {{JULGREGDATUM|19|12|1906|Link=&quot;true&quot;}} zu [[Kamjanske]] an der haiteger Ukrain a gestuerwen den [[10. November]] [[1982]] zu [[Moskau]], war e [[sowjetunioun|sowjetesche]] Politiker.

Hie war zënter 1952 Member vum Zentralkommitee (ZK) vun der [[Kommunistesch Partei vun der Sowjetunion|Kommunistescher Partei vun der Sowjetunion]] (KPvdSU). vun 1964 bis 1982 Parteichef vun der KPvdSU a vun 1966 u [[Generalsekretär]] vum ZK vun der KPvdSU a Staatschef. Ausserdeem war hie véierfachen &quot;[[Held vun der Sowjetunioun]]&quot;.

== Wierker vum Brejnew ==
* L. I. Breshnew, ''Auf dem Wege Lenins. Reden und Aufsätze.'' (neun Bände) Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1971 − 1984.
* Leonid Breschnew, ''Über die Politik der Sowjetunion und die internationale Lage. Reden und Schriften.'' Pahl-Rugenstein, Köln, 1973. ISBN 3-7609-0092-5
* L. I. Breshnew, ''Die KPdSU im Kampf für die Einheit aller revolutionären und friedliebenden Kräfte.'' Verlag Marxistische Blätter, Frankfurt am Main, 1973. ISBN 3-88012-191-5
* L. I. Breshnew, ''Fragen der Agrarpolitik der KPdSU und die Erschließung der Neulandgebiete Kasachstans. Ausgewählte Reden.'' Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1975.
* Leonid Breshnew, ''Das kleine Land. Erinnerungen.'' Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1978.
* Leonid Breshnew, ''Wiedergeburt. Erinnerungen.'' Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1978.
* Leonid Breshnew, ''Neuland. Erinnerungen.'' Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1979.
* Leonid Iljitsch Breshnew, ''Die sowjetischen Gewerkschaften unter den Bedingungen des entwickelten Sozialismus.'' Verlag Tribüne, Berlin, 1979.
* Leonid Breshnew, ''Für Frieden, Entspannung, Abrüstung. Aus Reden und Interviews 1971 − Februar 1980.'' Verlag Marxistische Blätter, Frankfurt am Main, 1980. ISBN 3-88012-606-2
* Leonid I. Breshnew, ''Für gute Nachbarschaft und Zusammenarbeit zwischen der Sowjetunion und der Bundesrepublik Deutschland.'' Pahl-Rugenstein, Köln, 1981. ISBN 3-7609-0670-2
* Leonid Breshnew, ''Erinnerungen. Heimatliebe/Leben nach der Werksirene.'' Dietz Verlag, Berlin, 1982.

== Literatur ==
* Institut für Marxismus-Leninismus beim Zentralkomitee der KPdSU (Hrsg.): ''Leonid Iljitsch Breshnew. Kurzer biographischer Abriß.'' Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1977.
* Merle Fainsod: ''Wie Rußland regiert wird.'' Kiepenheuer &amp; Witsch, Köln / Berlin 1965.
* Reinhard Meier, Kathrin Meier: ''Sowjetrealität in der Ära Breschnew.'' Seewald, Stuttgart 1980, ISBN 3-512-00612-4.
* Michael Voslensky: ''Sterbliche Götter. Die Lehrmeister der Nomenklatura.'' Ullstein, Frankfurt / Berlin 1991, ISBN 3-548-34807-6.
* Lothar Kölm (Hrsg.): ''Kremelchefs. Politisch-biographische Skizzen von Lenin bis Gorbatschow.'' Dietz, Berlin 1991, ISBN 3-320-01697-0.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Brejnew Leonid Iljitsch}}
[[Kategorie:Staatscheffe vun der Sowjetunioun]]
[[Kategorie:Held vun der Sowjetunioun]]
[[Kategorie:Gebuer 1906]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1982]]
[[Kategorie:Politiker (Sowjetunioun)]]</text>
      <sha1>9dw8qh2dqlk0blcau2v89v1kf1vkos2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fréiere Stater Tram</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133225</id>
    <revision>
      <id>2708857</id>
      <parentid>2670686</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71066" sha1="taaqy8h05i405h1xfjl3fv8rqtrwsyq" xml:space="preserve">{{Infobox Transportreseau}}
De '''fréiere Stater Tram''' war den [[Tram]] deen tëscht [[1875]] an [[1964]] um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass - fir d'éischt vu [[Päerd]] gezunn, dono [[Elektrizitéit|elektresch]]. Et war nieft [[Minettstram|deem vum Kanton Esch]], deen tëscht 1927 an 1956 a Betrib war, ee vun den zwéin historeschen Tramsreseauen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]].

50 Joer dono, 2014, kruten d'Pläng vun engem neie Stater Tram an der Chamber gréng Luucht&lt;ref&gt;[http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6 Gesetz vum 24. Juli 2014]&lt;/ref&gt;, sou datt den 10. Dezember 2017 dat éischt Deelstéck dovun a Betrib geholl gouf&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170701045943/http://www.luxtram.lu/fr/la-ligne/une-realisation-par-etapes/ Une réalisation par étapes] op luxtram.lu, fir d'lescht gekuckt den 3. Januar 2016.&lt;/ref&gt;.

{{Méi Info 1|Stater Tram}}

De fréiere Stater Tram kann an zwee grouss Kapitelen agedeelt ginn, de Päerdstram an den elektreschen Tram:

== Päerdstram - Société anonyme des tramways luxembourgeois (SATL) ==
[[Fichier:Luxembourg Entrance to the town.jpg|thumb|De Päerdstram ënnerwee op d'Gare (ëm 1890)|300px]]
=== Projet fir en Tram ===
1859 war d'[[Gare Lëtzebuerg]] ageweit ginn, déi relativ wäit vum deemolege Stadzentrum ewech louch an dofir huet sech fir vill Leit, déi vun der Stad aus mam Zuch wollte fueren, en Transportproblem erginn. Dee Problem ass am Ufank mat Päerdskutsche geléist ginn, awer den Duerchschnëttsbierger konnt sech zu där Zäit keen Transport mat enger Kutsch leeschten. Dofir huet sech de Stater Gemengerot no Méiglechkeeten ëmsi fir den Transport ze vereinfachen a méi sozial ze gestalten.

De 16. Oktober 1871 hunn de Nicolas François Dudot vun Uccle ([[Bréissel]]) an de Joseph Simons vu [[Gaasperech]] der Stad e Virschlag gemaach fir eng Päerdsbunn (''tramway américain'') anzeriichten. De Projet gouf awer net ugeholl, well keng zouverlässeg Donnéeën iwwer d'Referenzen an d'Solvabilitéit vun den Zwéin disponibel waren&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 15&lt;/ref&gt;.

De 27. Juni 1873 huet sech de Gemengerot dunn dann awer fir d'éischt mam neie Verkéiersmëttel beschäftegt an de 6. September 1873 gouf iwwer zwou Offeren diskutéiert déi eng Verbindung mat enger Päerdsbunn vun der [[Uewerstad]] bis op d'Gare proposéiert hunn. Well awer weeder d'Offer vum Charles de Féral nach déi vum Gustave Defacqz zefriddestellend war, gouf den 21. Mäerz 1874 decidéiert, d'Konditioune fir de Bau an de Betrib vum Tram an engem Laaschtenheft festzeleeën, op Basis vun deem vun der Stad Bréissel.

Am ''Cahier des charges'' war festgehalen, datt d'Streck an der [[Uewerstad]] ([[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]], haitege westlechen Deel vun der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgaass]] oder an der [[Neipuertsgaass]]) fortgoen an iwwer de [[Al Bréck|Viaduc]] bis bei d'Gare lafe sollt. Et gouf virgeschriwwen, datt an der Bunn Ween vun der éischter an zweeter Klass misste sinn, d'Héchstvitess war mat 12&amp;nbsp;km/h uginn an den Uschloss un d'Zich misst garantéiert ginn&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

No der ëffentlecher Ausschreiwung huet sech erausgestallt datt de Charles de Féral, en Ingenieur vu [[Bréissel]], deen zu Lëtzebuerg gewunnt huet, den eenzege war deen eng Offer ofginn hat an hie krut doropshin den 3. Juni 1874 vum Gemengerot d'Konzessioun fir eng Päerdsbunn wärend 40 Joer ze bedreiwen&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Bau vum Päerdstram ===
[[Fichier:1875-02-19_Luxemburger_Wort_-_Inauguration_tram.jpg|thumb|300px|Annonce vum 19. Februar 1875 iwwert d'Aweiung vum Tram]]
Den 8. September 1874 gouf vum de Féral d'''Société anonyme des tramways luxembourgeois'' (SATL) mat engem Kapital vun 100.000 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] gegrënnt, där en alleguer d'Rechter, déi hie vun der Gemeng kritt hat, iwwerdroen huet.

Den 20. September louch de Gleisplang fest, dee follgend Streck mat enger Längt vun 2,223&amp;nbsp;km virgesinn huet: Neipuertsgaass - Groussgaass - [[Krautmaart]] - [[Knuedler]] - [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] - [[Rue de l'Ancien-Athénée|Rue de l'Athénée]] - Viaduc - Gare.

Den Optrag fir de Bau huet d'Firma ''Dufranc, Maart et Co.'' vun [[Antwerpen]] fir de Präis vun 140.000 Frang kritt. Dës Firma hat e gudde Ruff well se och schonn d'Streck fir de Päerdstram vun der Stad [[Gent]] gebaut hat. Fir d'Gleiser war eng Normalspuer vu 1.435&amp;nbsp;mm gewielt ginn.

Véier Méint méi spéit war de Bau vum éischten Deel vun der Streck fäerdeg. Sonndes, den 21. Februar 1875 war déi feierlech Aweiung vun der Streck Gare - Kolléisch ([[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]]). Dësen Dag gëtt allgemeng als Ufank vum ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg ugesinn.

=== Betrib a weideren Ausbau ===
[[Fichier:Charles_Bernhoeft_-_Série_1905_-_Luxembourg,_Rue_Porte-Neuve.jpg|thumb|Zwéi Päerdstrammen an der [[Neipuertsgaass]], op Héicht vun der [[Rue des Bains|Biedergaass]]|300px]]
De reguläre Betrib gouf den Dag drop um 14 Auer opgeholl. Den offiziellen Horaire gouf de 6. Mäerz verëffentlecht. Wéinst dem groussen Undrang hu schonn e puer Méint duerno zousätzlech Ween missen ugeschaaft ginn.

Vill Kritik um Tram koum awer well de Betrib nëmmen d'Uewerstad ugefuer huet. Dofir huet d'SATL zousätzlech en [[Droschke]]ndéngscht agefouert mat deem déi aner Staddeeler un den Tram ugebonne goufen. Fir d'Droschken, d'Zuchpäerd an d'Ween vum Tram ënnerzebréngen, ass um Gebitt vum deemolege [[Fort Wedell]] (haut [[Rue Joseph-Junck|Joseph-Junck-Strooss]]) en Terrain vun 1,37&amp;nbsp;ha kaaft gi fir do den Depot vum Päerdstram ze bauen.

De 24. August 1875 fir d'[[Schueberfouer]] huet de Reseau vum Päerdstram schonn aus dräi Linne bestanen:
* Gare - [[Nei Paart|Porte-Neuve]]
* Gare - Wallstrooss / Eck [[Dräikinneksgaass|Chimay-Strooss]]
*[[Roude Pëtz]] - Glacis
Op der Streck vum Päerdstram gouf et ausser op der Gare an um Roude Pëtz keng fest Halten an de Kutscher ass stoebliwwe wann e Client matfuere wollt&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;idem, S. 16&lt;/ref&gt;.

Am Asaz ware Ween mat enger Breet vun 2,20&amp;nbsp;m fir 30 bis 35 Persounen. Et ass net gewosst wou d'Ween hierkoumen, verschiddener wieren awer aus dem Stock vun ausrangéierte Ween vu Bréissel gewiescht&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

De Päerdstram war vun Ufank un e groussen Erfolleg bei der Bevëlkerung. Am Abrëll 1875 goufe 25.425 Billjeeë verkaaft, am Mee waren et der schonn 30.652. Am Joer 1905 huet d'SATL e Gewënn vu 15.000 Frang gemaach. An deem Joer gouf en 9-Minuttentakt agefouert fir der grousser Nofro nozekommen.

== Elektreschen Tram - Tramways de la Ville de Luxembourg (TVL) ==
[[Fichier:L'Heembeekoise 16 - LUXEMBOURG - Entrée de la Ville.jpg|thumb|Den Elektreschen Tram ëm 1910|300px]]
=== Projet fir en elektreschen Tram ===
De 14. Januar 1888 krut den Ingenieur [[Pierre Hastert (1836)|Pierre Hastert]] d'Geneemegung fir en Elektrizitéitswierk um Terrain vun der fréierer [[Bastioun Jost]] ze bauen. Domat waren d'Grondlage geschaaft fir den Tram ze elektrifizéieren, sou wéi et ëm déi Zäit a villen anere Stied geschitt ass. Awer zu Lëtzebuerg war dat deemools nach keen Theema. Eréischt 1906 ass den elektreschen Tram am Gemengerot diskutéiert ginn. De 17. Februar 1906 hat de Schäfferot Pläng an Devisë fir eng elektresch Stroossebeliichtung a fir de Bau an de Betrib vun engem elektreschen Tram ugefrot.

Den 29. September 1906 ass am Gemengerot iwwer déi follgend fënnef Offeren déi erakoumen, diskutéiert ginn:

==== 1. Projet Kemp ====
De lëtzebuergeschen Ingenieur-Architekt Kemp&lt;!--[[Alphonse Kemp]]? --&gt; huet e Reseau vun Trams- an Iwwerlandlinne fir d'Haaptuertschafte vun de [[Kanton Lëtzebuerg|Kantone Lëtzebuerg]] an [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] an eng Verbindung tëscht béide Kantone proposéiert. Den Tram sollt mat Gas ugedriwwe ginn. Well e wäit iwwer d'Zil eraus gaangen ass, gouf de Projet net zeréckbehalen.

==== 2. Projet « SA des transports urbains et vicinaux de Bruxelles » ====
De Bréisseler Projet huet en Tram an eng elektresch Versuergung virgesinn a war op d'Stad Lëtzebuerg an d'[[Gemeng Hollerech]] ausgeluecht. Am Projet gouf och e ''Cahier des charges'' fir de Bau vun engem Elektrizitéitswierk a fir eng Tramsstreck matgeliwwert. Den Tram sollt vun der Stater Gare iwwer d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] an d'Uewerstad a bis bei d'[[Kierch Lëtzebuerg-Hollerech|Hollerecher Kierch]] fueren. Den Dossier gouf awer net zeréckbehalen, absënns well den neie Quartier Lampertsbierg net mat abezu gi war a well d'Stad et zu deem Ament nach ze fréi empfonnt huet fir d'Nopeschgemeng Hollerech mat anzebezéien.

==== 3. Projet Saur ====
De Projet vum lëtzebuergeschen Ingenieur [[Georges Saur]] vun [[Esch-Uelzecht]] huet dräi Linne proposéiert mat deene vun der Hollerecher Kierch aus d'Gare, d'Uewerstad an de Lampertsbierg matenee verbonne sollte ginn. Well och an deem Fall d'Gemeng Hollerech mat abezu war, awer och well keng generell elektresch Versuergung - absënns déi fir den Tram - proposéiert gouf, ass de Projet net zeréckbehale ginn.

==== 4. Projet „Felten &amp; Guilleaume-Lahmeyer“ ====
De Grupp „[[Felten &amp; Guilleaume|Felten &amp; Guilleaume-Lahmeyer]]“ vu [[Frankfurt am Main|Frankfurt-Main]] huet e Projet virgestallt fir am [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]] en Elektrizitéitswierk mat zwou Dampturbinne mat jee 450&amp;nbsp;PS fir de Betrib vum Tram a fir d'Elektrifikatioun vun de Stater Quartieren ze bauen. D'Tramsstreck huet aus enger 6&amp;nbsp;km-laanger Ranklinn bestanen, déi vun der Gare aus iwwer d'Streck vum Päerdstram bis op de Lampertsbierg an dann iwwert d'Arsenalstrooss, de Boulevard Royal an d'Nei Bréck nees op d'Gare gefouert huet.

Eng Optioun war, fir eng zousätzlech Eisebunnsstreck vun der [[Gare Dummeldeng|Dummeldenger Gare]] aus iwwer [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] an duerch de [[Pafendall]] a [[Clausen]] an de Gronn ze bauen.

==== 5. Projet „Siemens &amp; Halske AG” ====
D'„Siemens &amp; Halske AG” vu [[Berlin]] hat zesumme mam Ingenieur [[Paul Wurth]] an der « SA luxembourgeoise d'électricité » e Projet fir en Tram an eng elektresch Versuergung, ausgeschafft an deem engersäits proposéiert gouf, d'Elektrizitéitswierk vum Pierre Hastert (''Société anonyme luxembourgeoise d'électricité'', SALE) op der Bastioun Beck ze vergréisseren an d'[[Fräileitung]]e mat ënnerierdesche Leitungen z'ersetzen. Anersäits gouf en Tramsreseau - änlech wéi dee vu Felten &amp; Guilleaume-Lahmeyer - proposéiert. Mat der Verbindung tëscht den zwou Strecken an der Uewerstad kéinten zwou Rénglinnen entstoen: de '''Klenge Stadrank''' vun der Gare an d'Groussgaass (iwwert d'Al an d'Nei Bréck) an de '''Grousse Bausserank''' vun der Gare op de Lampertsbierg.

Méi spéit kéinte Verlängerunge vun der Gare aus bis bei d'Hollerecher Kierch an op Eech gebaut ginn.

Nëmmen déi zwee lescht Projete sinn deemno consideréiert ginn a schlussendlech gouf sech fir de Siemens &amp; Halske-Projet decidéiert. Et war awer nach net festgeluecht, ob de Betrib iwwer eng Konzessioun - sou wéi Siemens et proposéiert hat - oder an Eegeregie vun der Stad sollt assuréiert ginn. Den 28. November 1906&lt;ref&gt;idem, S. 22&lt;/ref&gt; gouf dunn déi grondsätzlech Decisioun geholl, datt den elektreschen Tram vun der Stad selwer bedriwwe sollt ginn an net méi wéi de Päerdstram vun enger Privatfirma.

Fir déi nei Aufgaben z'iwwerhuelen, gouf en neie Gemengebetrib gegrënnt, d'''Usine électrique et tramways de la Ville de Luxembourg'', mat un der Spëtzt, den Elektroingenieur [[Charles Petermann]].

D'Konzessioun mat der SATL ass nach bis den 31. Mäerz 1915 gelaf, ma fir de Bau vum elektreschen Tram ze preparéieren an den Tram an Eegeregie bedreiwen ze kënnen, huet d'Stad Lëtzebuerg der SATL ufangs 1907 ugebueden, de kompletten Tram fir 130.000 Frang z'iwwerhuelen. Den 2. Mäerz 1907 huet d'Gesellschaft SATL an enger Vollversammlung decidéiert, d'Offer vun der Stad Lëtzebuerg unzehuelen an domat zugläich hir eegen Opléisung erbäizeféieren, déi den 31. Mäerz 1907 realiséiert gouf.

Eng Konventioun tëscht der Gemeng an der SATL huet festgehalen, datt d'Stad de Päerdstram bedreiwe kéint an datt se d'Gleisanalgen an d'Gefierer iwwerhuele géif, awer ouni déi 38 Päerd, d'Geschier, d'Ställ an d'Depoten. D'Gesellschaft sollt bis zum definitive Schluss nach e Loyer vun 20&amp;nbsp;% vum Wäert vun de Päerd an anerem Material kréien. D'Stad huet deemno 6 Ween gradewéi d'Personal vun der SATL iwwerholl. Zum Personal hunn 8 Schaffner a Kutscher, 3 Kniechten, ee Schinnebotzer an ee Schmadd gradewéi ee Virgesetzten, den A. Demonceaux gezielt.

De 27. Abrëll 1907 huet de Stater Gemengerot d'Konventioun ugeholl&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/d5chtq|Titel=Luxemburger Wort, 1907. Jg., nº 119, p. 3.|Gekuckt=19.02.2023|Datum=29.04.1907|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;, déi fir d'SATL vum Beoptraagte Wauwermanns a fir d'Gemeng vum Buergermeeschter [[Alphonse Munchen]] an de Schäffen [[Nicolas-Ernest Barblé]] a [[Luc Housse]] ënnerschriwwe gouf.

An der Gemengerotssëtzung vum 1. Mee 1907 gouf dunn decidéiert, datt d'Firma Siemens en elektreschen Tram an eng Ëmformerstatioun am Wäert vun 1,3 Millioune Frang baue sollt.

=== Bau vum elektreschen Tram a Schluss vum Päerdstram ===
Am August 1907 gouf de Bau vun der Ëmformerstatioun op der &quot;[[Fausse braie]]&quot; tëscht der [[Adolphe-Bréck]] an der [[Place de la Constitution]] decidéiert. De Stroum fir den Tram sollt vun der [[Dummeldenger Schmelz]] geliwwert ginn.
[[Fichier:1908-08-14_Luxemburger_Wort_-_Pferde-_und_Geschirrversteigerung.jpg|thumb|300px|De 24. August 1908 goufen d'Päerd an d'Material vun der SATL versteet.]]
De 16. Mäerz 1908 gouf mat den Aarbechten un de Gleiser vun der Gare iwwer d'Nei Bréck bis an der [[Nei Paart|Neipuertsgaass]] ugefaangen. Op der Bréck goufe speziell Schinnen, mat enger Héicht vu just 90&amp;nbsp;mm verluecht, iwwerdeems déi normal Schinnen 160&amp;nbsp;mm héich waren&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 25&lt;/ref&gt;. Fir de Betrib vum elektreschen Tram hunn d'Gleiser vum Päerdstram vun der [[Normalspuer]] op 1.000&amp;nbsp;mm missen ëmgeännert ginn. Knapps dräi Méint méi spéit ware se sou wäit fäerdeg datt den Tramsbetrib nees konnt opgeholl ginn, am Ufank awer nach mat den Unhängerween a mat Päerdstraktioun.

Den 11. Juli 1908 gouf am Stater Gemengerot d'Police-Reglement fir de Betrib vum elektreschen Tram gestëmmt an deen neie Verkéiersbetrib krut den Numm '''''Tramways électriques de la Ville de Luxembourg''''', uganks TEVL an duerno TVL gekierzt&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Den 31. Juli 1908 ass déi éischt Prouffaart mat elektrescher Traktioun erfollegräich verlaf. De 4. August 1908 gouf de Betrib no Fuerplang mat engem éischte Motorwon opgeholl. Déi feierlech Aweiung vum neien elektreschen Tram war samschdes, den 8. August 1908. Deen Dag gouf och d'ëffentlech elektresch Beliichtung vun der [[Plëss d'Arem]] ageweit a fir dat Ganzt ze feieren, war owes e [[Blummekorso]] mat elektresch beliichte Gefierer organiséiert ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/q5w74b/pages/3/articles/DTL230|Titel=Publicité 1 Page 3. In: L'indépendance luxembourgeoise, 35. Jg., nº 203/204, p. 3.|Gekuckt=19.02.2023|Datum=08.08.1908|Editeur=L'indépendance luxembourgeoise|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Fir d'Inauguratioun waren dräi Motorween op der Linn vun der Gare bis an d'[[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgaass]] am Asaz.

An den éischten Deeg ass den Tram just vun der Gare iwwer de Viaduc bis an d'Uewerstad gefuer. D'Faarte mueres fréi an owes spéit gradewéi d'Streck iwwer d'Nei Bréck, goufe weiderhi mam Päerdstram assuréiert. Eréischt wéi genuch Motorween disponibel waren, ass den elektresche Betrib op de ganze Reseau ausgedeent ginn an de leschten Tram mat Päerdstraktioun ass den 13. August 1908 gefuer. Eelef Deeg duerno, de 24. August 1908, gouf de ganze Bestand vun der liquidéierter SATL ëffentlech fir 16.000 Frang versteet. Domat waren 33 Joer Betrib vum Päerdstram definitiv eriwwer.

=== Entwécklung vum Tramsreseau ===
De ganze Reseau hat am Ufank aus 3 Linnen ouni Bezeechnung bestanen an hat eng Längt vun 8,63&amp;nbsp;km, wouvu 5,1&amp;nbsp;km eegleiseg waren.

D'Motoren hu mat 550&amp;nbsp;Volt-Gläichstroum funktionéiert, deen iwwer d'[[Catenaire|Uewerleitung]] agespeist gouf. De Präis fir eng Faart war 15 oder 20&amp;nbsp;cts jee no Distanz. En Abonnement fir 1 Mount huet 5&amp;nbsp;Frang kascht. D'Betribszäit ass vu 6 Auer bis kuerz no Hallefnuecht gaangen.

Am September 1908 gouf et Ännerungen op de Linnen an am Oktober gouf den éischte Won mat faarwege Schëlter gezeechent, fir d'Linnen esou besser auserneenzehalen. Ausserdeem ass am Oktober eng Linn bäikomm&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Citation|Titel=CHRONIK DES ÖFFENTLiCHEN NAHVERKEHRS IN DER STADT LUXEMBURG 1908-1944 Erster Teil|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/b054t4fpw/articles/DTL1215?search=dhur%20raymond%20chronik|Wierk=Hémecht, 37. Jg., nº Heft 2|Gekuckt=2025-11-29|Auteur=Raymond Dhur|Datum=01.04.1985|Sprooch=de|Säiten=S. 160-163}}&lt;/ref&gt;.

Vun 1913 u goufen d'Faarwe vun de Linne mat zousätzlechen Nummeren ergänzt. Déi faarweg Bezeechnung vun de Linne gouf bis 1925 bäibehalen.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Reseau August / September 1908
!Linn&lt;sup id=&quot;fn_Linn_back&quot;&gt;[[#fn_Linn|◆]]&lt;/sup&gt;
!Streck
!Ufank
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#0F0; color:#000; text-align: center&quot; |a – gréng
|'''''Klenge Stadrank''''':&lt;br&gt;Gare - Nei Bréck - Dräieck Post - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare (all 15 Minutten)
| style=&quot;text-align: right&quot; |14.08.1908
|-
|''owes och a Géigerichtung (a vum 20.09.1928 un och am Dag):''&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare
| style=&quot;text-align: right&quot; |14.08.1908
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |b – wäiss
|'''''Klenge Lampertsbierger Rank''''':&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Dräieck Groussgaass - Neipuertsgaass - Lampertsbierg/Tramsschapp - Faïenceriestrooss - Glaciskapell - Boulevard Joseph II - Montereysavenue - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare (all 30 Minutten)
| style=&quot;text-align: right&quot; |14.08.1908
|-
| style=&quot;background:#FF0; color:#000; text-align: center&quot; |c – giel
|'''''Grousse Lampertsbierger Rank''''':&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Montereysavenue - Boulevard Joseph II - Glaciskapell - Faïenceriestrooss - Lampertsbierg/Tramsschapp - Neipuertsgaass - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare (all 30 Minutten)
|14.08.1908
|-
| style=&quot;background:#F00; color:#FFFFFF; text-align: center&quot; |d – rout
|'''''Pendelwon''''':
Gare - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Neipuertsgaass ''an zeréck''
| style=&quot;text-align: right&quot; |09.1908
|}
&lt;cite id=&quot;fn_Linn&quot;&gt;[[#fn_Linn_back|&lt;sup&gt;◆&lt;/sup&gt;]]&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;D'Faarwe goufen eréischt am Oktober fir d'éischt agefouert; d'Buschtawen a bis d déi hei genannt sinn, si just fir d'Linnen auserneenzehalen, et ware keng offiziell Bezeechnungen&lt;/small&gt;&lt;br&gt;

1909 gouf eng 490&amp;nbsp;m laang Gleisverbindung tëscht der Neipuertsgaass an der Faïenceriestrooss (laanscht de Glacis) gebaut an de Reseau war elo 9,12&amp;nbsp;km laang. Déi nei Verbindung ass den 1. Oktober opgaangen an huet Ännerungen op der wäisser an der rouder Linne mat sech bruecht (an der Tabell hei drënner &lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;blo&lt;/span&gt; markéiert)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Reseau 1. Oktober 1909
!Linn
!Streck
!Ufank
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#0F0; color:#000; text-align: center&quot; |gréng
|'''''Klenge Stadrank''''':&lt;br&gt;Gare - Nei Bréck - Dräieck Post - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare (all 15 Minutten)
| style=&quot;text-align: right&quot; |14.08.1908
|-
|''owes och a Géigerichtung (a vum 20.09.1928 un och am Dag):''&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare
| style=&quot;text-align: right&quot; |14.08.1908
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |wäiss
|'''''Klenge Lampertsbierger Rank''''':&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Dräieck Groussgaass - Neipuertsgaass - Lampertsbierg/Tramsschapp - Faïenceriestrooss - &lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;Boulevard de la Foire - Neipuertsgaass  - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare&lt;/span&gt; (all 30 Minutten)
| style=&quot;text-align: right&quot; |01.10.1909
|-
| style=&quot;background:#FF0; color:#000; text-align: center&quot; |giel
|'''''Grousse Lampertsbierger Rank''''':&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Montereysavenue - Boulevard Joseph II - Glaciskapell - Faïenceriestrooss - Lampertsbierg/Tramsschapp - Neipuertsgaass - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare (all 30 Minutten)
|14.08.1908
|-
| style=&quot;background:#F00; color:#FFFFFF; text-align: center&quot; |rout
|Gare - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Neipuertsgaass - &lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;Boulevard de la Foire - Glaciskapell - Boulevard Joseph II - Montereysavenue - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align: right&quot; |01.10.1909
|}

==== Projeten an der Gemeng Hollerech&lt;ref&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 30-31&lt;/ref&gt; ====
An der Gemeng Hollerech, der gréisster Nopeschgemeng vun der Stad, gouf et schonn zwou Garen (déi haiteg Stater gradewéi d'[[Gare Hollerech|Hollerecher Gare]]) an Hollerech wollt och un den Tramsreseau ugeschloss ginn. ''Siemens'' hat schonn 1908 en éischte Projet ausgeschafft, mat deem d'Gemeng Hollerech un de Stater Tram ugeschloss kéint ginn. Mat engem eegene Fuerpark sollt d'Streck vun engem geplangten Depot aus, deen nieft der Hollerecher Märei, an der Géigend vun der Kräizung [[Route d'Esch (Stad Lëtzebuerg)|Escher Strooss]] / [[Rue de Hollerich|Hollerecher Strooss]] (''deemools: Rue de la Gare'') gebaut sollt ginn, engersäits duerch d'Hollerecher Strooss a Richtung vun der Stater Gare an anersäits iwwer d'Escher Strooss bis bei d'Montereysavenue féieren. Eng Verlängerung vun der Gare bis an d'Hesper Strooss zu Bouneweg war als Variant nodréiglech an der Projet agefloss.

[[Fichier:Luxembourg, tramway historique, projet Hollerich (101).jpg|thumb|300px|Zeechnung vum geplangten Hollerecher Motorwon (1908)]]

D'Stater Gemeng war net wierklech begeeschtert mam geplangten Uschloss vun Hollerech an eréischt nodeems sech de Staat agemëscht hat, hunn sech déi zwou Gemengen zesummegesat fir de Projet ze diskutéieren. Absënns wéinst der gefroter Verlängerung bis op Bouneweg déi déi Hollerecher onbedéngt wollten, déi Stater awer net, konnten se sech net eenegen an de Projet ass duerno am Sand verlaf.

1911 huet d'Gemeng Hollerech en neie Projet, fir en Elektrizitéitswierk an en Tram, ausschaffe gelooss, dës Kéier vum ''Bau- und Betriebsbüro für Straßen- und Kleinbahnen, F. Schulze'' vun [[Düsseldorf]]. D'Elektrizitéitswierk kéint d'Uertschaften Hollerech a Bouneweg mat 110 an 220 [[Volt]] [[Wiesselstroum]] alimentéieren, gradewéi d'Paul-Wurth-Wierk (3.000 V&amp;nbsp;[[Dréistroum]]) an d'Versuergung vum Tramsbetrib (550 V [[Gläichstroum]]) an och nach Stroum fir friem Eisebunnsanlage produzéieren.

Den Tramsreseau mat am Ganze 7,9&amp;nbsp;km war op dräi Linnen ausgeluecht, déi am 12-Minutten-Takt fuere sollten:

* '''Hollerecher Rank''': Gare centrale - Al Avenue - Rue Origer (''deemools rue Sigefroi'') - Rue Zithe - Rue Michel Rodange (''Avenue Michel Rodange'') - [[Rue Michel-Welter|Rue Michel Welter]] (''Rue des Carmélites'') - [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]] (''Rue du Feldgen'') - Escher Strooss - Hollerecher Strooss (''Rue de la Gare'') - Gare Centrale, mat enger Streck vun 3,5&amp;nbsp;km.
* '''Bouneweger Rank''': Gare centrale - Al Avenue - Bouneweger Strooss - Bouneweger Strooss (''Rue de Luxembourg'') - Rue du Cimetière (''Rue Irmine'') - [[Route de Thionville (Stad Lëtzebuerg)|Diddenuewener Strooss]] - Gare centrale, mat enger Streck vun 3,2&amp;nbsp;km.
* '''Stéchstreck''': Escher Strooss - [[Boulevard Grande-Duchesse-Charlotte (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Grande-Duchessse Charlotte]] (''Boulevard extérieur''), mat enger Längt vun 1,2&amp;nbsp;km.

De Projet hat zwou méi speziell Streckendeeler: engersäits hätt um Hollerecher Rank tëscht der Antwerpener- an der Escher Strooss missten duerch den enken an deels géie Péitrussdall gefuer ginn an anersäits vun der Gare op Bouneweg duerch déi enk Ënnerféierung „Knachemillen“ ënnert den Eisebunnsschinnen erduerch, och wa scho geplangt gouf iwwer déi deemoleg Iwwerféierung (haut: [[Jean-Pierre-Büchler-Bréck]]) ze fueren.

Och den 1911er-Projet ass net realiséiert ginn.

==== Verlängerung op Eech&lt;ref&gt;idem, S. 40-43&lt;/ref&gt; ====
Nodeems [[1865]] déi [[Dummeldenger Schmelz#Nei Dummeldenger Schmelz|nei Dummeldenger Schmelz]] opgaange war, hu sech ëmmer méi Schmelzaarbechter an hirer Ëmgéigend néiergelooss. Obwuel et zu Dummeldeng en Uschloss un d'Eisebunn gouf an och eng Verbindung mat der Vizinalbunn [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Charly]] duerch de Rollengergronn an d'Stad an op d'Gare bestoung, ass ëmmer nees eng méi direkt Verbindung an d'Uewerstad gefrot ginn. Den Eecher Schäfferot huet sech dunn de 26. Juli 1907 u seng Homologen aus der Haaptstad adresséiert fir ze froen, wéi et mat enger Verlängerung vum Tram bis op [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] géif stoen, eng Verbindung déi sengerzäit scho vu ''Siemens'' ugeduecht gi war. No laange Verhandlungen ass en Arrangement fonnt ginn, absënns well eng gutt Zesummenaarbecht tëscht den zwou Gemenge bestanen huet, wat d'Waasser-, d'Stroum- an d'Gasliwwerungen ugaangen ass.

Et huet dunn awer nach bis de 26. Dezember [[1913]] gedauert, ier déi nei '''Eecher Linn''' feierlech konnt ageweit ginn. Se ass op der Streck [[Eecher Bierg|Kasinosgaass]] (Terminus) - [[Theaterplaz (Stad Lëtzebuerg)|Theaterplaz]] - [[Eecher Bierg]] - [[Place François-Joseph Dargent|Eecher Plaz]] bis op d'Kräizung [[Route d'Echternach (Stad Lëtzebuerg)|Iechternacher Strooss]] / [[Rue de Beggen|Beggener Strooss]] gefuer. D'Schinnennetz hat dunn eng Längt vun 11,8&amp;nbsp;km.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;2&quot; caption=&quot;Aweiung vun der Eecher Linn op [[Stiefesdag]] 1913&quot;&gt;
Inauguration du tramway électrique Luxembourg - Eich (14046).jpg|Aweiung vun der Streck mat der Musek am Cortège
Inauguration du tramway électrique Luxembourg - Eich 26.12.1913.jpg|Motorwon 13 an Unhänger 107 um Terminus Eech
&lt;/gallery&gt;

==== Verlängerung vun der Eecher Linn&lt;ref&gt;idem, S. 44-48&lt;/ref&gt; an nei Hollerecher Linn&lt;ref&gt;idem, S. 49&lt;/ref&gt; ====
Den 13. Dezember 1918 gouf am Stater Gemengerot decidéiert, zwou nei Linnen ze bauen, eng dovu war d'Verlängerung vun der Eecher Linn vun [[Dummeldeng]] aus iwwert [[Beggen]], [[Walfer]], [[Heeschdref]] a [[Mëlleref]] bis bei d'Kierch op [[Steesel]].

Nach ier den Tram bis op Eech verlängert gi war, hat de [[Gemeng Steesel|Steeseler Gemengerot]] schonn den 18. Oktober 1910 fir eng Verlängerung vun der Streck an der Stad ugeklappt. De 27. Mäerz 1914 ass dunn en Avant-projet virgestallt gi mat deem d'Streck iwwer d'[[Staatsstrooss]] bis op [[Bäreldeng]] a vun do aus iwwer eng Niewestreck bis bei d'[[Kierch Steesel|Steeseler Kierch]] sollt verlängert ginn. D'[[Gemeng Walfer]] huet sech doropshin agemëscht a gefrot, datt d'Streck bis op [[Heeschdref]] iwwer d'Staatsstrooss fueren an eréischt dann op Steesel ofbéie sollt. Mam Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]] sinn d'Verhandlungen dunn emol op Äis geluecht ginn.

Den Dossier ass den 19. Dezember 1919 nees opgegraff ginn an et gouf en definitive Projet erstallt, deen den 1. Mäerz 1920 geneemegt gouf. En huet virgesinn, datt en enger éischter Phas déi 4,95&amp;nbsp;km-laang Streck vun Dummeldeng bis op Heeschdref gebaut géif. Fir de Bau vun der Streck ass op d'Hëllef vun engen 150 Aarbechter zeréckgegraff ginn, déi wéinst Manktem u [[Kock]] op der Dummeldenger Schmelz keng Aarbecht haten. De Staat huet 40&amp;nbsp;% vun de Käschten fir d'Aarbecht iwwerholl&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/c9mt7fx81/pages/3/articles/DTL49|Titel=Lokalnachrichten -Hauptstadt, S. 3|Gekuckt=28.02.2023|Auteur=Die Volkstribüne = La Tribune de Luxembourg|Datum=15.12.1919|Editeur=|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;. D'Verlängerung vun Heeschdref weider op Steesel kéim eréischt méi spéit, absënns well déi Streck fir d'éischt misst ausgebaut ginn. Mëtt August 1920 goufen déi éischt - vun der [[Aciéries réunies de Burbach-Eich-Dudelange|Arbed]] fabrizéiert - Schinne verluecht. Et war och fir d'éischt datt se [[Schweessen|geschweesst]] ([[Aluminothermie]]) an net méi mat enger [[Schinnelasch]] matenee verbonne goufen.

Duerch d'Gemengefusioun vun Eech mat der Stad Lëtzebuerg op den 1. Juli 1920, ass den Territoire vun der Haaptstad bis op '''Beggen''' gaangen. D'Verlängerung vun der Eecher Linn ass méindes, den 1. Mee 1922 bis un d'Stadgrenz zu Beggen opgaangen. Déi geplangt Streck war zwar bis op Heeschdref fäerdeg gebaut, ass awer duerch Onstëmmegkeeten tëscht der Stater Gemeng mat hiren Nopeschgemengen nach aacht Joer laang net a Betrib geholl ginn. Eréischt vum 6. September 1930 un ass den Tram bis op '''Heeschdref''' gefuer; d'Aweiungsfeierlechkeete waren de 4. Oktober 1930&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/zg46md/pages/2/articles/DTL45|Titel=lnauguration du tram do Walferdange-Heisdorf|Gekuckt=28.02.2023|Auteur=L'indépendance luxembourgeoise, 60. Jg., nº 279, p. 2.|Datum=06.10.1930|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Verlängerung vun Heeschdref aus bis op Steesel ass ni gebaut ginn.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;3&quot; caption=&quot;Verlängerung vun der Eecher Linn an nei Streck zu Hollerech&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, motrice 26 (101).jpg|Eech, am Ufank vun der Beggener Strooss.
Luxembourg, tramway historique, motrice 12 (101).jpg|Gerëschten Tram zu Walfer, de 4. Otober 1930.
Luxembourg, tramway historique, motrice 13 (101).jpg|Motorwon 13 op der 1923 ageweiter Hollerecher Linn.
&lt;/gallery&gt;

Déi zweet Linn déi den 13. Dezember 1918 decidéiert gouf, war d''''Hollerecher Linn'''. Déi geplangt Streck war follgend: Stater Gare - Hollerecher Strooss (''Rue de la Gare'') - Hollerecher Kierch - Escher Strooss - [[Avenue Guillaume]] - [[Rue Albert-1er|Rue Albert-1&lt;sup&gt;er&lt;/sup&gt;]] (''Rue Schmitz'') - [[Avenue du X septembre]] (''Märeler (Land-)Strooss'') - [[Boulevard Grande-Duchesse-Charlotte (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Grande-Duchesse Charlotte]] (''Boulevard extérieur, Äusserer Ring'') - [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]]. Se sollt, esouwéi d'Verlängerung vun der Eecher Linn, am Kader vun den [[Noutstandsaarbechten|Noutstandsaarbechte]] realiséiert an och mat 40&amp;nbsp;% vum Staat subventionéiert ginn. Et koum een awer vum ursprénglech Streckeplang of an den Ëmwee iwwer d'Märeler Strooss an och d'Ubannung bis bei de Glacis sinn ewechgefall. Déi nei Pläng hu virgesinn, datt d'Streck vum ''Boulevard extérieur'' an d'Montereysavenue ofbéien a sech op der Héicht vum [[Boulevard Joseph-II]] un d'Lampertsbierger Streck uschléisse géif. Ausser dem Deel an der Montereysavenue, op deem se parallel mat der Lampertsbierger Linn gefuer ass, war d'Streck eegleiseg.

D'Hollerecher Linn gouf den 1. September 1923 offiziell ageweit a vum 1. Abrëll 1927 gouf se an der Stad betriblech mat der Bouneweger Linn verbonnen, déi 1924 opgaange war.

==== Linn duerch Clausen bis an d'Neiduerf&lt;ref&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 50-53&lt;/ref&gt; ====
Scho wéi am Dezember 1913 d'Eecher Linn opgoung, huet de Buergermeeschter vun Eech sech dofir staark gemaach, datt och d'[[Neiduerf]], dat deemools nach zur Gemeng Eech gehéiert huet, un den Tram misst ugeschloss ginn. Dës Demande koum de Stater Politiker ze paass, absënns well och de Pafendall an de Gronn dovu profitéiere kéinten. Wéinst dem Krich ass awer näischt aus de Pläng ginn. 1917 hunn déi Neiduerfer a Clausener Awunner hir Fuerderung nees virbruecht an am Januar 1922 gouf de Bau vun der Streck a Clausen an an d'Neiduerf decidéiert.

Wéinst engersäits der Schréi vun 9,2&amp;nbsp;% an anersäits der niddreger Héicht (3,75&amp;nbsp;m) ënnert der Eisebunnsbréck am Clausener Bierg, goufen am ''Cahier des charges'' deen de 25. Abrëll 1922 ausgeschriwwe gouf, speziell Gefierer verlaangt. D'Schinnen an d'Potto fir d'Catenaire si vun der Arbed geliwwert ginn an d'Aarbechte fir de Gleisbau goufen nees am Kader vun den Noutstandsaarbechte realiséiert.

Déi nei Streck hat hiren Ufank um [[Lentzen Eck]] ([[Rue de la Boucherie|Fleeschiergaass]] / [[Krautmaart]]) wou se un déi Stater Streck a Richtung vum Roude Pëtz ugeschloss war. Méi spéit (Juni 1926?) war den Terminus e bësse méi déif, um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]]. Vun do aus ass d'Streck eegleiseg op der lénker Säit de Clausener Bierg erof gaange bis se no der Clausener Bréck op déi riets Stroossesäit gewiesselt huet. D'Streck war uganks bis bei d'[[Kierch Lëtzebuerg-Neiduerf|Neiduerfer Kierch]] geplangt, gouf awer op Demande vun der [[Gemeng Sandweiler]] bis op d'Gafelung fir op d'[[Kalchesbréck]] gebaut. D'Streck hat eng Längt vun 3,7&amp;nbsp;km.

Wéinst der géier Pente am Clausener Bierg konnt aus Sécherheetsgrënn ëmmer nëmmen e Motorwon, ouni Unhänger op der Streck agesat ginn. Et goufen och strikt Uweisungen, datt maximal 47 Leit zesummen am Won dierfte sinn: 24 Sëtz- a 5 Stéiplaze bannenan, 8 Plaze vir an der 10 hannen op der Plattform&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pvp0mz/pages/3/articles/DTL143|Titel=La nouvelle ligne de tramway de La Neuville (Neudorf)|Gekuckt=02.03.2023|Auteur=L'indépendance luxembourgeoise, 53. Jg., nº 196/19, p. 3.|Datum=15.07.1923|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wéinst enger Verspéidung an der Liwwerung vun de spezielle Motorween, huet sech d'Aweiung vun der '''Neiduerfer Streck''' bis de 16. Juli 1923 erausgezunn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n6kfp2/pages/2/articles/DTL45|Titel=Luxemburg=Clausen=Neudorf|Gekuckt=02.03.2023|Auteur=Luxemburger Wort, 1923. Jg., nº 198, p. 2.|Datum=17.07.1923|Editeur=|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;2&quot; caption=&quot;Den Neiduerfer Tram&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, motrice 21 (101).jpg|Den Neiduerfer Tram um Fëschmaart…
Luxembourg, tramway historique, motrice 34 (101).jpg|…am Clausener Bierg…
Luxembourg, tramway historique, motrice 19 (101).jpg|…an am Neiduerf, um Wupp vun der Streck
Luxembourg, 422 Rue de Neudorf (102).jpg|Hautdesdaags erënnert den Numm vum Café nach un de fréieren Terminus vum Tram
&lt;/gallery&gt;

==== Linn op Bouneweg&lt;ref&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 54-56&lt;/ref&gt; ====
Nodeems den 1. Juni 1920 d'Gemeng Hollerech mat der Stad Lëtzebuerg fusionéiert hat, gouf op en Neits gefuerdert, datt Bouneweg (dat bis dohin zu Hollerech gehéiert huet) un den Tram sollt ugeschloss ginn. Mat der Ënnerstëtzung vum Tramsdirekter [[Jules Thiry]], engem gebiertege Bouneweger, gouf en neien Trajet proposéiert, dee vum Garer Quartier iwwert eng Bréck déi nach misst gebaut ginn (Neipperg Bréck, duerno: [[Pont de la Concorde (Stad Lëtzebeuerg)|pont de la Concorde]]) duerch d'[[Rue des Trévires|Trevirerstrooss]] (''Rue du Nord'') a Richtung vun der [[Rue Auguste-Charles|August-Charles-Strooss]] bis bei déi deemoleg [[Kierch Lëtzebuerg-Bouneweg|Jousefskierch]] am Duerfkär vu Bouneweg sollt féieren.

De Bau vun der Linn gouf de 27. Juli 1922 decidéiert, mat follgendem Trajet vun 1,385&amp;nbsp;km: vun der Neier Avenue ([[Place de Paris (Stad Lëtzebuerg)|Paräisser Plaz]]) iwwert d'[[Rue Origer|Origerstrooss]] (''Rue Sigefroi''), d'„[[Schwaarz Bréck]]“, d'Bouneweger Strooss (''Rue de Luxembourg''), d'[[Rue du Cimetière (Stad Lëtzebuerg)|Kierfechtstrooss]] bis bei de [[Bouneweger Kierfecht]]. D'Bouneweger Linn ass samschdes, den 10. Mee 1924 mat feierlech dekoréierte Ween ageweit ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/thz9qd/pages/2/articles/DTL72|Titel=Inauguration du tram de Bonnevoie|Gekuckt=06.03.20223|Auteur=L'indépendance luxembourgeoise|Datum=11.05.1924|Editeur=54. Jg., nº 132/133. Edition de 18 h., p. 2.|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Domat waren am Ganzen aacht Linnen a Betrib, wouvun der awer just véier eng Linnen-Nummer haten.

Méi spéit sollt d'Streck ëm 1.100&amp;nbsp;m verlängert ginn an iwwert déi geplangt [[Route de Thionville (Stad Lëtzebuerg)|Diddenuewener Strooss]] an eng nei [[bëtong]]s [[Boubréck]] (déi haiteg [[Jean-Pierre-Büchler-Bréck]]) lafe fir op der Garer Plaz op déi nei Hollerecher Linn ze stoussen.

Et huet awer bis 1925 gedauert, bis mat den Aarbechte fir d'Bréck ugefaange gouf. Gutt zwee Joer méi spéit ass d'Bréck mat dräi Felder fir den Trafic opgaangen. An der Mëtt vun der Bréck goufen d'Tramsschinne geluecht an op der Nordsäit - getrennt vun der Strooss - d'Gleiser vum [[Jangli]]. D'Tramsschinne sinn ni vum Tram gebraucht ginn, well de Bouneweger Rank net zustane koum. Nodeems d'Bréck bei de Bombardementer am Mee an am September 1944 beschiedegt gi war, ass de Jangli awer eng Zäitche laang driwwer gefuer, bis datt deem seng Schinne gefléckt waren. Mat der Renovatioun vun der Bréck am Joer 1955, goufen d'Tramsschinnen erausgerappt.

De 27. Juli 1922 war och déi prinzipiell Decisioun geholl ginn fir eng zweet Bouneweger Linn – déi ursprénglech gewënscht Linn iwwert d'Neipperg Bréck – ze bauen, soubal den neie Quartier [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht|Bouneweg-Nord]] gebaut wär. D'Streck ass awer ni gebaut ginn, ma et gouf eng [[Linn (Verkéier)|Buslinn]] agesat.

Am Dezember 1937 gouf d'Stompgleis um Enn vum Auswäichsgleis beim Bouneweger Kierfecht ëm 85&amp;nbsp;m bis bei d'[[Rue de Wiltz (Stad Lëtzebuerg)|Wëlzer Strooss]] verlängert. Dat war déi lescht Verlängerung déi um Tramsreseau gebaut gouf an domat war de Maximum vum Schinnereseau mat 37,8&amp;nbsp;km erreecht. D'Gesamtlängt vun de Strecke louch bei 31,2&amp;nbsp;km.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;3&quot; caption=&quot;Den Tram op Bouneweg&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, pont Jean-Pierre Buchler 1928 (101).jpg|Gleiser déi geluecht, awer ni vum Tram benotzt goufen.
Luxembourg, tramway historique, motrice 23 (101).jpg|Dekoréierten Tram fir d'Aweiung…
Luxembourg, tramway historique, motrice 23 (102).jpg|…vun der Bouneweger Linn den 10. Mee 1924.
&lt;/gallery&gt;

==== Märeler Linn&lt;ref&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 57-58; S. 248&lt;/ref&gt; ====
Nodeems d'[[Festung Lëtzebuerg|Festung]] geschleeft gi war sinn am Weste vun der Stad nei Quartieren entstanen an d'Awunner vun do hunn och eng Ubannung un den Tram gefrot. Den uganks geplangten „Ëmwee“ vun der Hollerecher Linn bis an den neie Quartier (Rue Albert-1er - Avenue du X septembre) war jo net gebaut ginn an et huet du bis 1925 gedauert bis Märel eng eege Linn krut. Se hat den Depart um Roude Pëtz, ass duerch d'Groussgaass an iwwert den „Dräieck Post“ an d'Montereysavenue a Richtung Weste gefuer. Op der Héicht vum ''Café Wampach'', do wou d'Hollerecher Linn no lénks ofgebéit ass, ass déi nei Streck riicht aus, an der Mëtt vun der Strooss, duerch d'Avenue du X septembre an iwwert d'[[Place de France (Stad Lëtzebuerg)|Place de France]] bis op den Terminus op der Héicht vun der Märeler Strooss gelaf.

Déi nei '''Linn 11 op Märel''' ass de 16. Februar 1926 ouni grouss Aweiungsfeierlechkeeten opgaangen. Vum 15. Januar 1928 un, ass se op der Gare fortgefuer, iwwert d'Nei Bréck bei d'Post an da virun op Märel. Den 9. Oktober 1934 ass d'Streck zu Märel nach ronn 300&amp;nbsp;m a Richtung Weste bis op d'Héicht vun der haiteger [[Rue de Merl (Stad Lëtzebuerg)|Märeler Strooss]] verlängert ginn.

D'Märeler Linn ass den 1. Mee 1961 fir zerguttst zougemaach ginn.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;2&quot; caption=&quot;De Märeler Tram&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, motrice 25&quot; (101).jpg|D'Motrice 25&quot; an den Unhänger 101&quot; op der Linn 11, e puer Wochen ier d'Linn zougemaach gouf
Luxembourg, 365 Route de Longwy (102).jpg|D'« Brasserie de l'Arrêt » zu Märel erënnert un de fréieren Terminus vum Tram
&lt;/gallery&gt;

==== Linn an de Rollengergronn an an d'Millebaach&lt;ref&gt;idem, S. 59; S. 257-258&lt;/ref&gt; ====
D'Linn duerch de Rollengergronn an d'Millebaach war u sech ni eng eege Streck vum Stater Tram, well se tëscht dem Boulevard Royal an dem Terminus op der Eecher Plaz iwwert d'Schinne vum „Chareli“, der [[Chemins de fer vicinaux|Vizinalbunn]] vu [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Lëtzebuerg op Iechternach]] gefuer ass.

An engem Ofkommes tëscht dem Staat an der Stater Gemeng vum 7. November 1924 fir d'Streck op Stroum ëmzestellen, war festgehale ginn, datt d'Stater Gemeng d'Streck vun der Gare bis op Dummeldeng op hir Käschten elektrifizéieren, ënnerhalen a mat eegenem Rullmaterial bedreiwe géif. Zousätzlech zur Vizinalbunn sollt op der Streck op d'mannst all Stonn en Tram vun der Gare duerch de Rollengergronn bis op Eech fueren. An enger zousätzlecher Konventioun tëscht der Gemeng an dem Piechter (PH) iwwert d'Gestioun vun der gemeinsamer Streck gouf ë. a. festgeluecht, datt all Persounenzuch vum Chareli ausschliisslech vum stätteschen Tramspersonal géif begleet ginn (''Pilotwon'') an datt d'Stad an all hiren Trammen eng 2. an 3. Klass-Voiture an e Gepäckwon géif matfuere loossen. D'Pilotween vum Tram déi virum Chareli gefuer sinn, waren néideg fir d'Weichen elektresch ze stellen.

Den 12. Juni 1926 gouf vum Gemengerot e Kredit vun 1,6 Millioune Frang fir d'Elektrifizéierung vun der Vizinalbunn gestëmmt fir domat de Gebrauch vun de „knaschtegen“[[Damplokomotiv]]en um Stadgebitt z'ënnerbannen. D'Aarbechten dorun hunn am September 1927 ugefaangen. Am Februar 1928 konnte schonn Testfaarten um Deel vun der Streck bis op d'Eecher Plaz gemaach ginn. Fir de Betrib op der elektrifizéierter Bunnstreck goufen zwéi speziell Motorween (Nr 30 an 31) ugeschaaft, déi staark genuch ware fir engersäits d'Persounenzich mat bis zu véier oder fënnef Remorque fir 250 bis 300 Leit oder anersäits d'Gidderzich mat 100 bis 120 Tonnen ze zéien.

De 17. September 1928 konnt den elektresche Betrib op der kompletter Linn opgeholl ginn, déi mat de spezielle Motorween Nr 30 an 31 bedriwwe gouf, un déi déi normal Waggone vum Chareli oder d'Unhängerween vum Tram (Nr 112 - 114, heiansdo och d'Serie Nr 108 - 111) gekoppelt goufen.

Als Folleg vum Tramsbetrib gouf Enn 1928 d'Rollengergrënnesch Buslinn, déi den 1. Abrëll 1926 opgaange war&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/t0mk4n/pages/3/articles/DTL57|Titel=Inbetriebnahme der Autobuslinien Luxemburg=Rollingergrund und Luxemburg=Hamm|Gekuckt=06.03.2023|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=29.03.1926|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;, mam Tram ersat. Mam reegelméissegen Tramsbetrib op dëser Linn gouf awer eréischt de 14. Januar 1929 ugefaangen.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;1&quot; caption=&quot;Den Tram am Rollengergronn&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, motrice 30 (101).jpg|Testfaart vum Stater Tram mat Gidderween vum Chareli
&lt;/gallery&gt;
=== Upassungen, Ausbau an Entwécklung vun der TVL ===

==== Tramsschapp&lt;ref&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 344-347&lt;/ref&gt; ====
De Lampertsbierger Tramsschapp deen 1908 opgoung hat op enger Grondfläch vu 775&amp;nbsp;m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; véier Gleiser fir am Ganze 16 Ween vun allkéiers aacht Meter. Nieft dem Schapp gouf et nach e baussenzegt Gleis, längs der [[Rue Ermesinde (Stad Lëtzebuerg)|Ermesindestrooss]]. D'Aus- an d'Afaart an de Schapp waren um Eck vun der [[Avenue Pasteur]] (deemools: ''Avenue de Muhlenbach'').

D'Plaz fir d'Ween ënnerdaach ze stelle gouf awer séier nees knapp, sou datt schonn 1913 en zweeten Hangar ugebaut gouf. Den Depot hat zu deem Moment eng iwwerdaacht Fläch vun 1.375&amp;nbsp;m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

Nom Zweete Weltkrich huet sech séier erausgestallt, datt den Depot alt nees ze kleng war an 1923-24 gouf en eng zweet Kéier vergréissert. Dës Kéier gouf um ëstlechen Deel vum Terrain eng komplett nei Hal mat 10 Gleiser gebaut, wou 44 Ween konnten ofgestallt ginn. Den Accès fir déi Hal war um Eck vun der [[Avenue Victor-Hugo|Victor-Hugo-Strooss]]. Vun deem Moment u goufen déi al Halen als Atelier fir den Ënnerhalt an d'Reparatur gebraucht.

Doduerch, datt engersäits méi grouss Ween ugeschaaft goufen an anersäits well och Plaz néideg war fir déi éischt Bussen ënnerdaach ze stellen, ass den Depot 1933 eng drëtt a lescht Kéier vergréissert ginn, wouduerch déi iwwerbaut Fläch op 5.570&amp;nbsp;m² eropgoung.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;3&quot; caption=&quot;Den Tramsschapp um Lampertsbierg&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, Tramsschapp 1913 (101).jpg|De Schapp um Lampertsbierg mat der Hal vun 1908 (riets mat 4 Gleiser) an där vun 1913 (lénks, mat dräi Gleiser)
Luxembourg, tramway historique, Tramsschapp 1935 (101).jpg|D'Afaart an den Tramsschapp um Eck vun der Ermesindestrooss / Pasteuravenue. Am viischte Gebai (Ubau vun 1933) sinn d'Atelieren an hannen, lénks sinn d'Garage vun de Bussen an d'Ateliere vum Elektrizitéitswierk
Luxembourg, tramway historique, Tramsschapp 1941 (101).jpg|D'Motrice 4 op der Halt beim Tramsschapp an der Ermesindestrooss
&lt;/gallery&gt;

==== Nummeréierung vun de Linnen&lt;ref&gt;idem, S. 60&lt;/ref&gt; ====
Wéi den Tramsbetrib am August 1908 opgaangen ass, haten d'Linne keng speziell Bezeechnung. Am September goufen et e puer Ännerungen um Netz an d'Linne si vun do u mat faarwege Schëlter gezeechent ginn. Vun 1913 u koum nach eng zousätzlechen Nummeréierung bäi. D'Linnen op Eech, op Hollerech an an d'Neiduerf si just mam Numm vum Quartier genannt ginn (Eecher Linn, …) an eréischt vum 1. Januar 1925 sinn d'Linne vun 1 bis 10 nummeréiert ginn; 1926 koum d'[[Eelef]] an 1926 d'[[Zwielef]] bäi. De Suffix vu vereenzelte Bezeechnungen (1''a'', 4''a'') ass awer ni um Tram ugeschloe ginn.

Fir d'„Extraween” (Schülerween bei d'Lampertsbierger Schoulen oder Faarten aus / an den Depot) gouf et keng speziell Bezeechnung.

D'Linnennummeren déi 1925 agefouert goufen, zielen deelweis haut nach an der Nummeréierung vun de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Buslinnen]] (Linn 9 Neiduerf, Linn 10 Beggen).

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Nummeréierung vun 1925 un
!Linnen-Nr
!Streck (Stand: 1925)
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''1'''&lt;/big&gt;
|Gare - Nei Bréck - Dräieck Post - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare
|-)
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''1a'''&lt;/big&gt;
|''(a Géigerichtung vun der Linn 1; just owes a vum 20.09.1928 un och am Dag)''&lt;br&gt;Gare - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''2'''&lt;/big&gt;
|Gare - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Neipuertsgaass - Boulevard de la Foire - Glaciskapell - Boulevard Joseph II&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;vun 1932 un iwwert de ''Boulevard extérieur'' amplaz de Boulevard Joseph-II&lt;/ref&gt; - Montereysavenue - Dräieck Post - Nei Bréck - Gare 
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''3'''&lt;/big&gt;
|Gare - Nei Bréck - Dräieck Post - Montereysavenue - Boulevard Joseph II&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; - Glaciskapell - Faïenceriestrooss - Lampertsbierg/Tramsschapp - Neipuertsgaass - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''4'''&lt;/big&gt;
|Gare - Al Bréck - Dräieck Groussgaass - Neipuertsgaass - Lampertsbierg/Tramsschapp - Faïenceriestrooss - Boulevard de la Foire - Neipuertsgaass - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''5'''&lt;/big&gt;
|Gare - Al Bréck - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Montereysavenue - Boulevard Joseph II - Glaciskapell - Faïenceriestrooss - Lampertsbierg/Tramsschapp - Neipuertsgaass - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''6'''&lt;/big&gt;
|Hollerech - Dräieck Post - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Gare
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''7'''&lt;/big&gt;
|''(a Géigerichtung vun der Linn 8)''&lt;br&gt;Bouneweg - Al Bréck - Kolléisch - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Nei Bréck - Bouneweg 
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''8'''&lt;/big&gt;
|''(a Géigerichtung vun der Linn 7)''&lt;br&gt;Bouneweg - Nei Bréck - Dräieck Post - Dräieck Groussgaass - Kolléisch - Al Bréck - Bouneweg
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''9'''&lt;/big&gt;
|Fleeschiergaass - Clausen - Neiduerf
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''10'''&lt;/big&gt;
|Kasinosgaass - Eecher Plaz - Beggen
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''11'''&lt;/big&gt;
|''(vun 1926 un)''&lt;br&gt;Roude Pëtz - Dräieck Groussgaass - Dräieck Post - Montereysavenue - Märel
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |&lt;big&gt;'''12'''&lt;/big&gt;
|''(vun 1929 un)''&lt;br&gt;Avenue Émile-Reuter (''Arsenalstrooss'') - Rollengergronn - Millebaach - Eech
|}

==== „Rackett“ op der Gare&lt;ref&gt;Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;., S. 288-293&lt;/ref&gt; ====
An de Pläng vum Siemens-Projet fir den Terminus op der Gare, waren zwee Gleiser mat dräi Weiche a mat engem Ofstell- an engem Auswäichgleis um nërdleche Wupp vun der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]] virgesinn. De Projet konnt awer net esou ausgefouert ginn, well nach Aarbechten op deem Deel vun der Plaz virgesi waren. D'Gleiser goufen du parallel mam neie Gebai vun der Gare (déi dunn nach am Bau war) geluecht, mat just enger Weich an zwee kuerze Stompgleiser. Dat huet mat sech bruecht, datt et ëmständlech war fir ze manövréieren, well d'Unhänger manuell hin- an hier geréckelt hu misse ginn.

Wéi d'Bauaarbechte vun der Gare fäerdeg waren, goufen d'Pläng fir den Tramsterminus aktualiséiert an et waren du véier Weiche virgesinn. D'Anlag gouf am Juni 1914 an Däitschland bestallt, konnt awer, wéi se bis geliwwert war, net agebaut ginn, well op der Plaz däitsch Militärbrake stoungen. De Projet vum neien Terminus ass nom Enn vum Krich nees opgeholl ginn, d'Situatioun hat sech awer geännert, well sech d'Zuel vun de Passagéier am Joer 1918 méi wéi verduebelt hat am Verglach zu 1913.

Den deemolegen Tramsdirekter [[Romain Schroeder]] huet doropshi proposéiert amplaz vun de Stompgleiser eng Schleef mat zwee Gleiser ze leeën, mat deem de Richtungswiessel vill méi einfach géif. De Projet huet virgesinn, datt d'Gleiser déi aus der Stad koumen, gradewéi dat vun der Hollerecher Streck un d'Anlag ugeschloss kéinte ginn.

Wéinst verschiddene Schwieregkeeten huet et awer nach bis de Februar 1923 gedauert bis déi nei Anlag gebaut konnt ginn. An der Mëtt vum Krees war Gréngs ugeluecht ginn. An de Joren duerno ass doraus e Parking gemaach ginn.

Well se an der Dropsiicht wéi eng [[Rackett]] ausgesinn huet, ass deen Numm fir déi nei Dréiplaz och séier an der Sproochgebrauch iwwergaangen.

&lt;gallery widths=&quot;300px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;2&quot; caption=&quot;D'''Rackett''&quot;&gt;
Luxembourg, tramway historique, « Raquette » Gare 1923 (101).jpg|Sou wéi se 1923 amenagéiert gi war…
Luxembourg, tramway historique, « Raquette » Gare 1958 (101).jpg|…an nodeems d'Autoen d'Plaz eruewert haten (ëm 1958) 
&lt;/gallery&gt;

==== Entwécklung vun der TVL ====
Well et 1930 no 22 Joer Tramsbetrib néideg war, de Fuerpark ze erneieren a weider ze vergréisseren, huet d'Direktioun wéinst der [[Weltwirtschaftskris]] decidéiert, amplaz déi al Ween ze verschrotten an neier ze kafen, se am eegene Betrib ze renovéieren an doduerch och Aarbechtsplazen ze erhalen an neier ze schafen. Verschidde Ween goufen deelweis renovéiert, anerer praktesch komplett nei opgeriicht.

Am Ufank vun den 1930er Jore war den Tram den Héichpunkt vu senger Popularitéit erreecht. 1930 goufe mam Tram 8,25 Millioune Leit transportéiert&lt;ref&gt;Thiry J., ''Usine et tramways électriques de la ville de Luxembourg. 1908-1933'', Groupement des Amis du Rail, Grafik S. 42&lt;/ref&gt;, 1932 hat de Schinnereseau seng maximal Ausdeenung. De Fuerpark war duerch d'Renovéierungen an Neikonstruktiounen, déi am eegenen Atelier gemaach goufen, an engem besseren Zoustand wéi a villen anere Stied.

De Stater Tram (TVL) gouf an der Zäit vun der Nazi-Besetzung am [[Zweete Weltkrich]] vum 1. Januar 1941 un an ''Elektrizitäts- und Verkehrsbetrieb der Stadt Luxemburg'' ëmbenannt. Vum 1. Januar 1943 u gouf de Betrib an eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ëmgewandelt an huet vun do un ''Elektrizitäts- und Verkehrs-AG'' geheescht. Duerch de Manktem u männlechem Personal goufe vum Fréijoer 1943 un och Fraen als Schaffner beschäftegt. An dëser Zäit huet den Zoustand vun den Tramsween an de Busse staark gelidden.

An de Joren nom Krich gouf d'Méiglechkeet ënnersicht, den Tram duerch [[Trolleybus]]sen z'ersetze well d'Infrastruktur vun den [[Catenaire|Uewerleitunge]] vum Tram benotzt kéinte ginn. Et koum awer net dozou an et goufen normal Bussen ugeschaaft. Trotzdeem gouf och d'Material vum Tram sou gutt wéi méiglech nees an d'Rei gesat.

=== Réckbau an Enn vum Tramsbetrib ===

==== Déi éischt Buslinnen ====
Am Joer 1926 goufe schonn déi éischt Weiche gestallt, déi d'Enn vum Tram agelaut hunn. De 26. Mäerz 1926 ass deen éischten Autobus - dee fir 80.000 Frang kaaft gi war - an der Stad ukomm a schonn den 28. Mäerz sinn déi éischt Faarte gemaach ginn. Den offiziellen Ufank vun den zwou éischte Buslinnen op [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]] an an de [[Rollengergronn]] war den 1. Abrëll 1926.

Nei Linnen an fir Quartiere sinn dunn net méi mam Tram gemaach ginn, mä do goufen direkt Bussen agesat, déi sech als méi flexibel a méi käschtegënschteg erwisen haten. D'Linnen déi duerno opgaange sinn, waren:

* am Abrëll 1927 d'Linnen op Gaasperech an op Zéisseng;
* de 15. Februar 1929 déi an de Kräizgrënnchen;
* den 8. Juni 1931 d'Linn an de Gronn an an de Pafendall ;
* den 1. Januar 1936 d'Linn an den ëstlechen Deel vu Bouneweg.

Verschidde Linnen, z.&amp;nbsp;B. op de [[Kierchbierg]] a bei d'Schwämm op der [[Gantebeensmillen]], sinn duerch Konzessioune vu private Busfirmaen exploitéiert ginn.

==== D'Tramsstrecke ginn zougemaach ====
Absënns aus Käschtegrënn goufe vum 15. November 1951 un d'Faarten op der Linn 10 just nach bis op Walfer an net méi bis op Heeschdref, op Steeseler Territoire ausgefouert.

Wéi geplangt war d'[[Rue de Neudorf (Stad Lëtzebuerg)|Staatsstrooss am Neiduerf]] neizemaachen, war uganks vun der [[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] geplangt gi fir d'Gleis an d'Mëtt vun der Strooss ze leeën. Aus finanzielle Grënn huet d'Stater Gemeng awer drop gehalen den Tramsbetrib mat Bussen ze ersetzen an den 31. Oktober 1952 war et dunn eriwwer mam Tramsbetrib op der Neiduerfer Linn.

Nodeems de Chareli seng lescht Faart den [[13. Juni]] [[1954]] duerch de Rollengergronn op Iechternach gemaach hat, gouf den 9. Mee 1955 den Tram am Rollengergronn an an der Millebaach mam Bus ersat. Kuerz drop, den 12. September 1955 war et un der Rei vun der Hollerecher Linn.

Et war de Plang vun der Regierung fir mëttelfristeg keng Schinne méi an de Staatsstroosse leien ze hunn an se huet e Subsid pro Kilometer bezuelt op deem d'Schinnen ewechgerappt goufen. Dat huet et der Stater Gemeng och méi einfach gemaach fir sech fir e progressiivt Enn vum Tram anzesetzen.

Well d'Bauverwaltung Aarbechten op den zwou Brécken iwwert dem Péitrussdall geplangt hat an do keng nei Schinne méi sollte geluecht ginn, huet den Tramsdirekter [[Léon Brasseur]] e Plang ausgeschafft, fir d'Tramsstrecken a véier Etappen zouzemaachen: 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Etapp
!Linn
!Schluss (geplangt)
!Schluss (effektiv)
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |1
|6 – Bouneweg 
|September 1958, mam Ufank vun den Aarbechten op der Aler Bréck
|7. September 1959
|-
|rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |2
|1 – Stad
| rowspan=&quot;4&quot; |Mee 1959, no der Liwwerung vun den néidege Bussen
|Linn 1: 23. Mee 1960&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;vum 7. Mee 1959 un, wéinst Bréckenaarbechten, net méi iwwer d'Al Bréck&lt;/ref&gt;
|-
|2 – Stad
|Linn 2: 28. September 1959&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
|-
|3 – Lampertsbierg
|Linn 3: 7. Juli 1960
|-
|4 – Lampertsbierg
|Linn 4: 9. Juli 1960
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |3
|11 – Märel 
|
|1. Mee 1961
|-
| style=&quot;text-align: center&quot; |4
|10 – Beggen - Walfer
|ee Joer no der 3. Etapp
|5. September 1964
|}

Samschdes, de 5. September 1964 war de leschten Dag vum fréieren Tram an déi lescht Faarten déi am Fuerplang virgesi waren, sinn op der Theaterplaz um 13:40 (Motorwon 33 + Unhänger 102) op Walfer an um 13:55 (26 + 122) a 14:10 (28 + 121) op Beggen gefuer. Se hunn sech um 14:00 zu Walfer an um 14:15 a 14:35 zu Beggen op hir lescht Retouren a Richtung Stad an dunn an de Schapp gemaach.

Als allerleschten Tram ass de feierlech gerëschte Motorwon Nr. 34 ëm 15:40 vun der Stad aus op Walfer an zeréck gefuer. Op der ganzer Streck stoungen Dausende vu Leit laanscht d'Gleiser fir dem Tram Äddi ze soen. E koum um 16:18 Auer nees op der Theaterplaz un, wou d'[[Tramsmusek]] gespillt huet an e puer [[Folklor]]-Gruppen opgetruede sinn.

Den Dag duerno, um Sonndeg, 6. September 1964 ass nach den Tramsunhänger 103, deen als Päerdstram ëmgebaut gi war, op der Streck Rond-Point - rue des Bains gefuer. D'Päerd fir dësen Tram goufe vum Proprietär vum [[Héngerhaff]] zur Verfügung gestallt. Deem säi Virgänger hat nämlech 1908 déi lescht Päerd vum Päerdstram opkaaft.

=== Fuerpark ===
Lëscht vun de Motorween an Unhänger déi beim TVL am Asaz waren&lt;ref&gt;Quellen: ''Les tramways de la ville de Luxembourg - TVL'' (1986) an ''De  Stater Tram 1875-1993'' (1983)&lt;/ref&gt;:

==== Motorween ====
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
!Nr&lt;sup id=&quot;fn_Motorween_back&quot;&gt;[[#fn_Motorween|◆]]&lt;/sup&gt;
!Constructeur
!Vun-bis
!Achsen
!Sëtzplazen
!Stéiplazen
!Längt
!Leeschtung (KW)
!Gewiicht (t)
!Bemierkung
|-
|1
|Uerdingen/Siemens
|1908-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,30
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|2
|Uerdingen/Siemens
|1908-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,30
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|3
|Uerdingen/Siemens
|1908-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,30
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|4
|Uerdingen/Siemens
|1908-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,30
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|5
|Uerdingen/Siemens
|1908-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,30
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|6
|Uerdingen/Siemens
|1908-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,30
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|7
|Uerdingen/Siemens
|1909-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,40
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|8
|Uerdingen/Sicmens
|1909-1960
|2
|18
|17
|8,25
|25
|10,40
|ass 1930 moderniséiert ginn
|-
|9
|Uerdingen/Siemens
|1909-1960
|2
|18
|18
|8,25
|25
|10,80
|
|-
|10(1)
|Uerdingen/Siemens
|1909-1960
|2
|18
|18
|8,25
|25
|10,80
|no engem Accident den 19. August 1932 gouf de Motorwon 10 aus dem Linnebetrib geholl. No Reparaturen am Joer 1935 gouf en op 35 ëmnummeréiert a war fir de Service de la Voie als Entretiens-Gefier ënnerwee.
|-
|10(2)
|TVL/SLM
|1935-1961
|3
|22
|41
|10,90
|60
|12,10
|
|-
|11
|Wismar/Siemens/TVL
|1913-1964
|2
|24
|20
|9,36
|50
|11,80
|kuckt: Unhänger 105a; 1935 moderniséiert
|-
|12
|Wismar/Siemens/TVL
|1913-1964
|2
|24
|20
|9,36
|50
|11,80
|ass 1935 moderniséiert ginn
|-
|13
|Wismar/Siemens
|1913-1960
|2
|18
|20
|8,42
|37
|10,50
|kuckt: Unhänger 106a
|-
|14
|TVL/Siemens
|1921-1960
|2
|18
|20
|8,42
|37
|11,50
|kuckt: Unhänger 107a
|-
|15(1)
|Uerdingen/Siemens
|1921-1929
|2
|18
|14
|7,37
|25
|9,30
|gouf als Occasioun zu Bochum kaaft
|-
|15(2)
|TVL/Siemens
|1931-1960
|2
|18
|25
|8,24
|25
|9,70
|
|-
|16(1)
|Uerdingen/Siemens
|1921-1929
|2
|18
|14
|7,37
|25
|9,30
|gouf als Occasioun zu Bochum kaaft
|-
|16(2)
|TVL/Siemens
|1931-1960
|2
|18
|25
|8,24
|25
|9,70
|
|-
|17(1)
|Uerdingen/Siemens
|1921-1929
|2
|18
|14
|7,37
|25
|9,30
|gouf als Occasioun zu Bochum kaaft
|-
|17(2)
|TVL/Siemens
|1931-1960
|2
|18
|25
|8,24
|25
|9,70
|
|-
|18(1)
|Uerdingen/Siemens
|1921-1929
|2
|18
|14
|7,37
|25
|9,30
|gouf als Occasioun zu Bochum kaaft
|-
|18(2)
|TVL/Siemens
|1931-1960
|2
|18
|25
|8,24
|25
|9,70
|
|-
|19
|Godarville/Bergmann
|1923-1953
|2
|24
|23
|9,31
|50
|13,10
|mat verschidde Bremssystemer fir d'Neiduerfer Linn
|-
|20
|Godarville/Bergmann
|1923-1953
|2
|24
|23
|9,31
|50
|13,10
|mat verschidde Bremssystemer fir d'Neiduerfer Linn
|-
|21
|Godarville/Bergmann
|1923-1953
|2
|24
|23
|9,31
|50
|13,10
|mat verschidde Bremssystemer fir d'Neiduerfer Linn
|-
|22(1)
|Nivelles/Siemens
|1924-1940
|2
|18
|24
|7,52
|37
|10,10
|Linnen Hollerech a Bouneweg
|-
|22(2)
|TVL/ACEC
|1941-1961
|3
|22
|41
|10,60
|45
|13,50
|huet de Motorwon 22(1) ersat, deen aus dem Linnebetrib geholl gouf
|-
|23
|Nivelles/Siemens
|1924-1940
|2
|18
|24
|7,52
|37
|10,10
|Linnen Hollerech a Bouneweg
|-
|24
|Nivelles/Siemens
|1924-1940
|2
|18
|24
|7,52
|37
|10,10
|Linnen Hollerech a Bouneweg
|-
|25(1)
|Nivelles/Siemens
|1924-1940
|2
|18
|24
|7,52
|37
|10,10
|Linnen Hollerech a Bouneweg
|-
|25(2)
|TVL/ACEC
|1934-1961
|3
|22
|45
|10,70
|37
|13,50
|de Motorwon 25 gouf de 16. Oktober 1943 op 30 ëmbenannt; vum 17. Februar 1947 ass en als Pilotwon ënnert der Nr. 36 virum [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]] gefuer.
|-
|26(1)
|Nivelles/ACEC
|1926-1938
|2
|18
|24
|8,20
|37
|12,00
|Linn Märel
|-
|26(2)
|TVL/ACEC
|1934-1961
|3
|22
|45
|10,70
|37
|13,50
|huet de Motorwon 26(1) ersat, deen aus dem Linnebetrib geholl gouf
|-
|27(1)
|Nivelles/ACEC
|1926-1938
|2
|18
|24
|8,20
|37
|12,00
|Linn Märel
|-
|27(2)
|TVL/ACEC
|1934-1961
|3
|22
|45
|10,70
|37
|13,50
|huet den accidentéierte Motorwon 27(1) ersat
|-
|28
|Nivelles/ACEC
|1926-1964
|2
|24
|30
|9,58
|50
|13,50
|Linn Märel
|-
|29
|Nivelles/ACEC
|1926-1964
|2
|24
|30
|9,58
|50
|13,50
|Linn Märel
|-
|30(1)
|ACEC/SLM
|1928-1944
|4
|28
|34
|10,42
|55
|23,00
|ex-Nr 25(2)
|-
|30(2)
|TVL/ACEC
|1946-1961
|2
|22
|41
|10,50
|55
|12,40
|huet de Motorwon 30(1) ersat, deen am Krich zerstéiert gouf
|-
|31(1)
|ACEC/SLM
|1928-1944
|4
|28
|34
|10,42
|55
|23,00
|Motorwon fir de Chareli; am Zweete Weltkrich vun der [[Reichsbahn zu Lëtzebuerg|Reichsbahn]] iwwerholl
|-
|31(2)
|TVL/ACEC
|1946-1961
|
|22
|41
|10,50
|55
|12,40
|huet de Motorwon 31(1) ersat, deen am Krich zerstéiert gouf
|-
|32
|Uerdingen/Siemens
|1931-1964
|2
|22
|31
|10,27
|50
|14,60
|
|-
|33
|Uerdingen/Siemens
|1931-1964
|2
|22
|31
|10,27
|50
|14,60
|
|-
|34
|Uerdingen/Siemens
|1931-1964
|2
|22
|31
|10,27
|50
|14,60
|
|-
|35
|
|
|
|
|
|
|
|
|kuckt: Motorwon 10a
|-
|36
|
|
|2
|
|
|
|
|
|Motorwon fir de Chareli (ex Nr 25(2)); am Zweete Weltkrich vun der Reichsbahn iwwerholl
|}
&lt;cite id=&quot;fn_Motorween&quot;&gt;[[#fn_Motorween_back|&lt;sup&gt;◆&lt;/sup&gt;]]&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;De Suffix a Klammeren (1) oder (2) gehéiert net zur interner Nummer, mä gëtt hei just gebraucht fir Gefierer mat der selwechter Nummer auserneen ze halen&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
==== Unhänger ====
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
!Nr&lt;sup id=&quot;fn_Unhänger_back&quot;&gt;[[#fn_Unhänger|◆]]&lt;/sup&gt;
!Constructeur
!Vun-bis
!Achsen
!Sëtzplazen
!Stéiplazen
!Längt
!Gewiicht (t)
!Bemierkung
|-
|101(1)
|Lindner Ammendorf
|1908-1932
|2
|20
|14
|
|4,00
|
|-
|101(2)
|TVL
|1933-1964
|2
|22
|34
|10,47
|5,50
|
|-
|102(1)
|Lindner Ammendorf
|1908-1932
|2
|20
|14
|
|4,00
|
|-
|102(2)
|TVL
|1933-1964
|2
|22
|34
|10,47
|5,50
|
|-
|103(1)
|Lindner Ammendorf
|1908-1934
|3
|18
|14
|
|4,00
|
|-
|103(2)
|TVL
|1933-1964
|2
|22
|34
|10,47
|5,50
|
|-
|104(1)
|Lindner Ammendorf
|1908-1934
|2
|18
|14
|
|4,00
|
|-
|104(2)
|TVL
|1933-1964
|2
|22
|34
|10,47
|5,50
|
|-
|105(1)
|Wismar
|1910-1913
|2
|24
|16
|9,35
|7,30
|1913 an Eegeregie an e Motorwon (Nr 11) ëmgebaut
|-
|105(2)
|Werdau
|1920-1960
|2
|18
|13
|7,90
|5,10
|
|-
|106(1)
|Wismar
|1910-1913
|2
|24
|16
|9,35
|7,30
|1913 an Eegeregie an e Motorwon (Nr 12) ëmgebaut
|-
|106(2)
|Werdau
|1920-1960
|2
|18
|13
|7,90
|5,10
|
|-
|107(1)
|Wismar
|1913-1921
|
|18
|20
|8,42
|6,30
|1921 an Eegeregie an e Motorwon (Nr 14) ëmgebaut
|-
|107(2)
|Werdau
|1920-1960
|2
|18
|13
|7,90
|5,10
|
|-
|108
|Nivelles
|1924-1960
|2
|16
|25
|7,80
|5,00
|fir d'Motorween 22–25
|-
|109
|Nivelles
|1924-1960
|2
|16
|25
|7,80
|5,00
|fir d'Motorween 22–25
|-
|110
|Nivelles
|1924-1960
|2
|16
|25
|7,80
|5,00
|fir d'Motorween 22–25
|-
|111
|Nivelles
|1924-1960
|2
|16
|25
|7,80
|5,00
|fir d'Motorween 22–25
|-
|112
|Nivelles
|1926-1943
|2
|18
|30
|10,00
|7,70
|fir d'Vizinalstreck Lëtzebuerg-Dummeldeng
|-
|113
|Nivelles
|1926-1943
|2
|18
|30
|10,00
|7,70
|fir d'Vizinalstreck Lëtzebuerg-Dummeldeng
|-
|114(1)
|Nivelles
|1926-1943
|2
|18
|30
|10,00
|7,70
|fir d'Vizinalstreck Lëtzebuerg-Dummeldeng
|-
|114(2)
|TVL
|1951-1961
|2
|16
|42
|8,07
|5,00
|lescht Gefier dat vum TVL gebaut gouf
|-
|115(1)
|MAN
|1930-1935
|
|16
|12
|7,80
|5,10
|
|-
|115(2)
|TVL
|1936-1960
|2
|16
|38
|8,04
|5,10
|
|-
|116(1)
|MAN
|1930-1935
|
|16
|12
|7,80
|5,10
|
|-
|116(2)
|TVL
|1936-1960
|2
|16
|38
|8,04
|5,10
|
|-
|117(1)
|MAN
|1930-1935
|
|16
|12
|7,80
|5,10
|
|-
|117(2)
|TVL
|1936-1960
|2
|16
|38
|8,04
|5,10
|
|-
|118(1)
|MAN
|1930-1935
|
|16
|12
|7,80
|5,10
|
|-
|118(2)
|TVL
|1936-1960
|2
|16
|38
|8,04
|5,10
|
|-
|119
|Schöndorf
|1930-1955
|3
|22
|50
|10,77
|8,50
|
|-
|120
|TVL
|1935-1964
|3
|22
|51
|10,60
|7,60
|
|-
|121
|TVL
|1938-1964
|3
|22
|51
|10,60
|7,60
|fir de Motorwon 26
|-
|122
|TVL
|1938-1964
|3
|22
|51
|10,60
|7,60
|fir de Motorwon 22
|}
&lt;cite id=&quot;fn_Unhänger&quot;&gt;[[#fn_Unhänger_back|&lt;sup&gt;◆&lt;/sup&gt;]]&lt;/cite&gt; &lt;small&gt;De Suffix a Klammeren (1) oder (2) gehéiert net zur interner Nummer, mä gëtt hei just gebraucht fir Gefierer mat der selwechter Nummer auserneen ze halen&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
== Iwwerreschter vum Tramsbetrib ==
De Motorwon Nr. 34, deen 1964 als leschten Tram gefuer war, steet als Ausstellungsstéck am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] zu Hollerech.

E weidere Motorwon, d'Nr. 26, an den Unhänger Nr. 121 goufen am Januar 1965 mat der Eisebunn op [[Bréissel]] bruecht, wou se am Musée vun der ''Association pour le musée du tramway'' ausgestallt sollte ginn. Et ass awer näischt aus der Iddi ginn an dofir goufen d'Gefierer am August 1980 nees op Lëtzebuerg zeréckbruecht. Duerno si se restauréiert ginn a sinn haut och am Tramsmusée ausgestallt.

Verschidden aner Ween goufen als Erënnerung a verschiddenen Uertschaften opgestallt: d'Nr. 31 koum bei d'[[Poudrerie de Kockelscheuer|Polverfabréck op d'Kockelscheier]], d'Nr. 32 an de [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Stadpark]] op d'Kannerspillplaz, d'Nr. 33 mam Unhänger Nr. 102 an e [[Paradis des enfants (Walferdange)|Fräizäitpark zu Walfer]]. D'Motorween Nr. 11, 12 a 14 an d'Unhänger Nr. 104, 116, 118 an 120 goufen als Gaardenhaisercher u Privatleit verkaaft. Duerch Korrosioun a Vandalismus ass awer vun dëse Gefierer net méi vill iwwreg bliwwen.

&lt;gallery widths=&quot;300&quot; heights=&quot;200&quot; perrow=&quot;3&quot; caption=&quot;Souveniren am Tramsmusée&quot;&gt;
Fichier:TVL n°34.jpg|De Motorwon 34 (1931-1964)…
Fichier:Luxemburg trammuseum 3.jpg|an den Unhänger 121 (1928-1964), déi an der Stad Lëtzebuerg ënnerwee waren.
Fichier:Luxembourg, tramway historique, motrice 11 (2023) (101).jpg|D'Motrice 11 waart nach op hir Restauratioun.
&lt;/gallery&gt;

== Literatur ==
*  Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : ''Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 1''. S.l: Groupement des amis du rail, 2021. Print. ISBN 978-2-9199606-0-6
*  Mayer, Charles-Léon et al. T.V.L.  : ''Trambahn der Stadt Luxemburg 1908 - 1964 Band 2''. S.l: Groupement des amis du rail, 2021. Print. ISBN 978-2-9199606-1-3
* Hoffmann J.-P., Dhur R., Clesse R., Balthasar M., 1993: ''Tramways Municipaux - De Stater Tram 1875-1993'', Éditeur: Ville de Luxembourg, Imprimerie Centrale, 260 S., ISBN 2-87993-000-6
* AMFL Walferdange, 1986: ''Les tramways de la ville de Luxembourg - TVL'', (Les chemins de fer luxembourgeois; Vol. 5), 156 S.
* Thiry J., ''Usine et tramways électriques de la ville de Luxembourg. 1908-1933'', Groupement des Amis du Rail (reprint), Luxembourg.
* Federmeyer E., ''Schmalspurbahnen in Luxemburg. Band 1 &amp; 2'', GAR-Documentation, Luxembourg, 1991, ISBN 3-921980-46-1
* ''De Leschten Tram'', DVD, Ville de Luxembourg, CNA, 2005.
* ''De Lëtzebuerger Tram a seng Männer''. [[Revue (Zäitschrëft)|Revue]] Nr 6 vum 10. Februar 1951, S. 4-9, mat 27 Fotoe vum [[Pol Aschman]].

== Kuckt och ==
* [[Autobus de la Ville de Luxembourg]]
* [[Stater Tram]]
* [[Minettstram]]
* [[Tramsmusée]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rail.lu/tvl.html ''Les Tramways de la Ville de Luxembourg'' op rail.lu]
* [https://web.archive.org/web/20170724061231/https://www.wort.lu/de/lokales/historie-als-in-luxemburg-noch-die-tram-fuhr-54088a23b9b398870805f5d5 Als in Luxemburg noch die Tram fuhr] 
* [https://onsstad.vdl.lu/fr/editions/detail?tx_onsstadnews_detail%5Baction%5D=show&amp;tx_onsstadnews_detail%5Bcontroller%5D=News&amp;tx_onsstadnews_detail%5Bnews%5D=1399&amp;cHash=2c5b50a3a87aaa70c2bc6a728eeddcf3&amp;csrt=14692900628021687664 Ons Stad Nr. 72 vun 2003 - Tramways Municipaux]
* [https://web.archive.org/web/20170721233731/https://www.wort.lu/de/lokales/menschen-im-mittelpunkt-die-fahrkarten-bitte-5542343f0c88b46a8ce585ee „Die Fahrkarten bitte!“ - Pierre Duprel fuhr als einer der letzten „Wattmänner“ auf der Tramlinie 10] op wort.lu
* [https://www.youtube.com/watch?v=QwOmo5y5z9Q TVL - (Alte) Luxemburger Straßenbahn 1908-1964 - (Ancien) Tram de Luxembourg - (Fréiere) Stater Tram op Youtube]
* Jean-Philippe Schmit, [https://www.wort.lu/luxemburg/so-kam-der-offentliche-nahverkehr-in-die-stadt/2261789.html So kam der öffentliche Nahverkehr in die Stadt], op wort.lu de 5. August 2023
* [https://web.archive.org/web/20201001192026/https://www.wort.lu/de/lokales/die-strassenbahn-in-der-hauptstadt-es-war-einmal-die-tram-5a28057bc1097cee25b79d15?variant=A Die Straßenbahn in der Hauptstadt] - [https://web.archive.org/web/20201001192026/https://www.wort.lu/de/lokales/die-strassenbahn-in-der-hauptstadt-es-war-einmal-die-tram-5a28057bc1097cee25b79d15?variant=A Es war einmal... die Tram], D'Geschicht vum Stater Tram, mat engem Video, op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017
*[https://play.rtl.lu/shows/lb/rtl-documentaire/episodes/r/3112455 Den Tram] E Film vum Loïc Tanson am Tim Hensgen iwwer de fréiere Stater Tram op RTL Play
*[https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/ausgaben/132/ons-stad__132___2025_.pdf Ons Stad Nr. 132 vun 2025 - 150 Joer ëffentlechen Transport]
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Trammen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>taaqy8h05i405h1xfjl3fv8rqtrwsyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexander Anatoljewitsch Kerjakow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133665</id>
    <revision>
      <id>2708938</id>
      <parentid>2663086</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2485" sha1="t9h71bbwibq5dii6huf3j0mghlylsxu" xml:space="preserve">{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Bild=Aleksandr Kerzhakov 2017.jpg}}
Den '''Alexander Anatoljewitsch &quot;Kerj&quot;'''&lt;ref&gt;http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/334300&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.gazeta.ru/sport/2009/11/a_3285888.shtml&lt;/ref&gt; '''Kerjakow''' (op [[Russesch]]: Александр Анатольевич Кержаков, &quot;Керж&quot;), gebuer de [[27. November]] [[1982]] zu [[Kingissepp]] am [[Oblast Leningrad]], ass e [[Russland|russesche]] fréiere [[Foussball]]spiller (Stiermer). Hien huet seng Profiskarriär 2000 ugefaangen an am Joer 2017 opgehalen&lt;ref name=&quot;transfermarkt&quot;&gt;https://www.transfermarkt.com/aleksandr-kerzhakov/profil/spieler/15381&lt;/ref&gt;. No der Retraite als Spiller ass hie bekannt als e Foussballfonctionnaire an -expert&lt;ref&gt;https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/08/04/n_10392541.shtml&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.championat.com/football/news-2868600-kerzhakov-mne-skazali-aleksandr-vy-nam-ne-podhodite-kak-futbolist.html&lt;/ref&gt;, an zanter 2018 schafft hien als Haapttrainer vun der russescher U-17-Juniorfoussballnationalekipp&lt;ref&gt;https://www.gazeta.ru/sport/2018/03/15/a_11684305.shtml&lt;/ref&gt;.

De Kerjakow huet ënner anerem fir [[Zenit St. Péitersbuerg]] (2001–06, 2010–17), [[FC Sevilla]] (2007–08), [[FK Dinamo Moskau]] (2008–10), an och vun 2002 bis 2016 fir d'[[Russesch Foussballnationalekipp]] gespillt&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/aleksandr-kerzhakov/nationalmannschaft/spieler/15381&lt;/ref&gt;.

Hien ass mat 233 Goler an den offizielle Matcher, ënner anerem mat 30 Goler fir d'Nationalekipp, de beschte &quot;Buteur&quot; an der Geschicht vum russesche Foussball (Stand: 2017)&lt;ref&gt;https://www.championat.com/football/article-278316-karera-aleksandra-kerzhakova-v-cifrah--infografika-chempionata.html&lt;/ref&gt;. De Kerjakow ass och de beschte Buteur an der Geschicht vum Péitersbuerger Zenit (Stand: 2017)&lt;ref&gt;http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI767861_Kerzhakov_ne_sderzhal_slez_vo_vrema_proshhanija_s_Zenitom&lt;/ref&gt;.

Säi Papp Anatoli&lt;ref&gt;http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/87043&lt;/ref&gt; an de Brudder Michail sinn och Foussballspiller&lt;ref name=&quot;transfermarkt&quot;/&gt;.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20180105150245/http://www.kerzhakov.net/ Offiziell Säit vum Kerjakow]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Kerjakow Alexander Anatoljewitsch}}
[[Kategorie:Gebuer 1982]]
[[Kategorie:Spiller vun der russescher Foussballnationalekipp]]
[[Kategorie:Russesch Foussballtraineren]]</text>
      <sha1>t9h71bbwibq5dii6huf3j0mghlylsxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Juri Wladimirowitsch Lodygin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138319</id>
    <revision>
      <id>2708856</id>
      <parentid>2654617</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1909" sha1="24a6vrdbt6ciygjbjcjsckbjh2n6ll5" xml:space="preserve">{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Bild=Zenit tren 2017 (9).jpg}}
De '''Juri Wladimirowitsch Lodygin''' ([[Russesch|ru]]: Юрий Владимирович Лодыгин), och '''Yuri Londigin''' ([[Griichesch|el]]: Γιούρι Λοντίγκιν), gebuer de [[26. Mee]] [[1990]] zu [[Wladimir (Stad)|Wladimir]] a [[Russland]], ass e russesch-griichesche {{Small|[[Sic|(Sic!)]]}} [[Foussball]]spiller op der [[Golkipp (Foussball)|Golkipp]]-Positioun&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/yuri-lodygin/profil/spieler/126360&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rsport&quot;&gt;https://rsport.ria.ru/interview/20150430/827362272.html&lt;/ref&gt;.

Vun 2009 bis 2013 huet hie fir den [[Skoda Xanthi|AO Xanthi]] (GR) gespillt. Zanter 2013 spillt de Lodygin fir de [[Zenit St. Péitersbuerg|Senit St. Péitersbuerg]] (RU)&lt;ref&gt;https://www.vesti.ru/doc.html?id=1092302&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.sovsport.ru/football/news/624031-sportivnyj-direktor-zenita-lodygin-mozhet-vybirat-futbolnoe-grazhdanstvo-on-vybral-rossiju&lt;/ref&gt;.

Vun 2013 bis 2016 huet hien 11-mol fir déi [[russesch Foussballnationalekipp]] gespillt. Éischter huet de Lodygin och dräimol am Kader vun der [[Griichesch U-21-Foussballnationalekipp|griichescher Juniorfoussballnationalekipp]] gespillt&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/yuri-lodygin/nationalmannschaft/spieler/126360&lt;/ref&gt;.

Säi Papp ass e Russ a seng Mamm ass eng Pontesch Griichin. Am Alter vun 10 Joer ass hie mat senger Famill a Griicheland geplënnert&lt;ref&gt;https://www.championat.com/football/article-3215097-lodygin-samouchka-v-14-rabotavshij-na-kartoshke.html&lt;/ref&gt;. Hien huet seng &quot;seriö&quot; Aktivitéit als Foussballspiller am relativ spéiden Alter ugefaangen&lt;ref name=&quot;rsport&quot;/&gt;.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Lodygin Juri Wladimirowitsch}}
[[Kategorie:Gebuer 1990]]
[[Kategorie:Griichesch Foussballspiller]]
[[Kategorie:Spiller vun der russescher Foussballnationalekipp]]</text>
      <sha1>24a6vrdbt6ciygjbjcjsckbjh2n6ll5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Wagner (Schauspiller)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142922</id>
    <revision>
      <id>2708825</id>
      <parentid>2586823</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8882" sha1="r9oircd5kdxio2g2oo1rcbyhq12ufig" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Robert Wagner''', gebuer den [[10. Februar]] [[1930]] zu [[Detroit]], ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Schauspiller]].

De Robert Wagner huet bis 2018 an iwwer 140 TV- a Kinosfilmer matgespillt. Am Kino krut hie Rollen a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi: [[John Ford]], [[Edward Dmytryk]], [[Henry Hathaway]], [[Nicholas Ray]] a [[Vittorio De Sica]].

Hie war zweemol mat der Schauspillerin [[Natalie Wood]] bestuet.

== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1950: ''The Happy Years'' - Regie: [[William A. Wellman]] - Haaptacteuren: [[Dean Stockwell]], [[Darryl Hickman]]
* 1951: ''Halls of Montezuma'' - Regie: [[Lewis Milestone]] - Haaptacteuren: [[Richard Widmark]], [[Jack Palance]]
* 1951: ''Teresa'' - Regie: [[Fred Zinnemann]] - Haaptacteuren: [[Pier Angeli]], [[John Ericson]]
* 1951: ''The Frogmen'' - Regie: [[Lloyd Bacon]] - Haaptacteuren: Richard Widmark, [[Dana Andrews]]
* 1951: ''Let's Make It Legal'' - Regie: [[Richard Sale]] - Haaptacteuren: [[Claudette Colbert]], [[Macdonald Carey]]
* 1952: ''With a Song in My Heart'' - Regie: [[Walter Lang]] - Haaptacteuren: [[Susan Hayward]], [[Rory Calhoun]]
* 1952: ''What Price Glory'' - Regie: [[John Ford]] - Haaptacteuren: [[James Cagney]], [[Corinne Calvet]]
* 1952: ''Stars and Stripes Forever'' - Regie: [[Henry Koster]] - Haaptacteuren: [[Clifton Webb]], [[Debra Paget]]
* 1952: ''The Silver Whip'' - Regie: [[Harmon Jones]] - Haaptacteuren: [[Dale Robertson]], Rory Calhoun
* 1953: ''[[Titanic (Film 1953)|Titanic]]'' - Regie: [[Jean Negulesco]] - Haaptacteuren: Clifton Webb, [[Barbara Stanwyck]]
* 1953: ''Beneath the 12-Mile Reef'' - Regie: [[Robert D. Webb]] - Haaptacteuren: [[Terry Moore]], [[Gilbert Roland]]
* 1954: ''Broken Lance'' - Regie: [[Edward Dmytryk]] - Haaptacteuren: [[Spencer Tracy]], [[Richard Widmark]]
* 1954: ''[[Prince Valiant (Film 1954)|Prince Valiant]]'' - Regie: [[Henry Hathaway]] - Haaptacteuren: [[James Mason]], [[Janet Leigh]]
* 1955: ''[[White Feather (Film)|White Feather]]'' - Regie: [[Robert D. Web|Robert Webb]] - Haaptacteuren: [[John Lund]], Debra Paget
* 1956: ''Between Heaven And Hell'' - Regie: [[Richard Fleischer]] - Haaptacteuren: Terry Moore, [[Broderick Crawford]]
* 1956: ''The Mountain'' - Regie: Edward Dmytryk - Haaptacteuren: Spencer Tracy, [[Claire Trevor]]
* 1956: ''A Kiss Before Dying'' - Regie: [[Gerd Oswald]] - Haaptacteuren: [[Jeffrey Hunter]], [[Joanne Woodward]]
* 1957: ''[[The True Story of Jesse James]]'' - Regie: [[Nicholas Ray]] - Haaptacteuren: Jeffrey Hunter, [[Hope Lange]]
* 1957: ''[[Stopover Tokyo]]'' - Regie: [[Richard L. Breen]] - Haaptacteuren: [[Joan Collins]], [[Edmond O'Brien]]
* 1958: ''[[The Hunters (Film 1958)|The Hunters]]'' - Regie: [[Dick Powell]] - Haaptacteuren: [[Robert Mitchum]], [[Richard Egan (Schauspiller)|Richard Egan]]
* 1958: ''[[In Love and War]]'' - Regie: [[Philip Dunne]] - Haaptacteuren: [[Dana Wynter]], Jeffrey Hunter
* 1959: ''Say One for Me'' - Regie: [[Frank Tashlin]] - Haaptacteuren: [[Bing Crosby]], [[Debbie Reynolds]]
* 1960: ''All the Fine Young Cannibals'' - Regie: [[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]] - Haaptacteuren: [[Natalie Wood]], [[Susan Kohner]]
* 1961: ''Sail a Crooked Ship'' - Regie: [[Irving Brecher]] - Haaptacteuren: [[Dolores Hart]], [[Carolyn Jones]]
* 1961: ''The Longest Day'' - Regie: [[Ken Annakin]], [[Bernhard Wicki]], [[Andrew Marton]] - Haaptacteuren: [[John Wayne]], [[Robert Mitchum]]
* 1961: ''[[The War Lover]]'' - Regie: [[Philip Leacock]] - Haaptacteuren: [[Steve McQueen]], [[Shirley Anne Field]]
* 1962: ''[[I sequestrati di Altona]]'' - Regie: [[Vittorio De Sica]] - Haaptacteuren: [[Sophia Loren]], [[Maximilian Schell]]
* 1963: ''[[The Pink Panther (Film 1963)|The Pink Panther]]'' - Regie: [[Blake Edwards]] - Haaptacteuren: [[David Niven]], [[Peter Sellers]], [[Claudia Cardinale]]
* 1966: ''[[Harper (Film)|Harper]]'' - Regie: [[Jack Smight]] - Haaptacteuren: [[Paul Newman]], [[Lauren Bacall]]
* 1967: ''Banning'' - Regie: [[Ron Winston]] - Haaptacteuren: [[Anjanette Comer]], [[Jill St. John]]
* 1968: ''The Biggest Bundle of Them All'' - Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: Vittorio De Sica, [[Raquel Welch]]
* 1968: ''Don't Just Stand There'' - Regie: [[Ron Winston]] - Haaptacteuren: [[Mary Tyler Moore]], [[Glynis Johns]]
* 1969: ''Winning'' - Regie: [[James Goldstone]] - Haaptacteuren: Paul Newman, Joanne Woodward
* 1972: ''Madame Sin'' - Regie: [[David Greene]] - Haaptacteuren: [[Bette Davis]], [[Denholm Elliott]]
* 1974: ''The Towering Inferno'' - Regie: [[John Guillermin]] - Haaptacteuren: Steve McQueen, Paul Newman, [[William Holden]]
* 1976: ''Midway'' - Regie: Jack Smight - Haaptacteuren: [[Charlton Heston]], [[Henry Fonda]], [[James Coburn]]
* 1979: ''The Concorde... Airport '79'' - Regie: [[David Lowell Rich]] - Haaptacteuren: [[Alain Delon]], [[Susan Blakely]]
* 1983: ''Curse of the Pink Panther'' - Regie: Blake Edwards - Haaptacteuren: David Niven, [[Herbert Lom]]
* 1983: ''I Am the Cheese'' - Regie: [[Robert Jiras]] - Haaptacteuren: [[Robert MacNaughton]], [[Hope Lange]]
* 1991: ''Delirious'' - Regie: [[Tom Mankiewicz]] - Haaptacteuren: [[John Candy]], [[Mariel Hemingway]] 
* 1992: ''The Player'' - Regie: [[Robert Altman]] - Haaptacteuren: [[Tim Robbins]], [[Greta Scacchi]]
* 1993: ''Dragon: The Bruce Lee Story'' - Regie: [[Rob Cohen]] - Haaptacteuren: [[Jason Scott Lee]], [[Lauren Holly]]
* 1997: ''Austin Powers: International Man of Mystery'' - Regie: [[Jay Roach]] - Haaptacteuren: [[Mike Myers]], [[Michael York]]
* 1998: ''Wild Things'' - Regie: John McNaughton - Haaptacteuren: [[Kevin Bacon]], [[Matt Dillon]]
* 1998: ''Something to Believe In'' - Regie: [[John Hough]] - Haaptacteuren: [[William McNamara]], [[Maria Pitillo]]
* 1999: ''Overdrive'' - Regie: [[Lev L. Spiro]] - Haaptacteuren: [[Steve Guttenberg]], [[Kaela Dobkin]]
* 1999: ''Dill Scallion'' - Regie: [[Jordan Brady]] - Haaptacteuren: [[Billy Burke]], [[Lauren Graham]]
* 1999: ''No Vacancy'' - Regie: [[Marius Balchunas]] - Haaptacteuren: [[Olek Krupa]], [[Lolita Davidovich]]
* 1999: ''Austin Powers: The Spy Who Shagged Me'' - Regie: Jay Roach - Haaptacteuren: Mike Myers, Michael York
* 1999: ''Crazy in Alabama'' - Regie: [[Antonio Banderas]] - Haaptacteuren: [[Melanie Griffith]], [[David Morse]]
* 1999: ''Forever Fabulous'' - Regie: [[Werner Molinsky]] - Haaptacteuren: [[Jean Smart]], [[Jennifer Elise Cox]]
* 1999: ''Play It to the Bone'' - Regie: [[Ron Shelton]] - Haaptacteuren: Antonio Banderas, [[Woody Harrelson]]
* 2001: ''The Kidnapping of Chris Burden'' - Regie: [[Jason Sklaver]] - Haaptacteuren: [[Dorie Barton]]
* 2002: ''Nancy &amp; Frank - A Manhattan Love Story'' - Regie: [[Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Hardy Krüger Jr.]], [[Frances Anderson]]
* 2002: ''Austin Powers in Goldmember'' - Regie: Jay Roach - Haaptacteuren: Mike Myers, [[Beyoncé|Beyoncé Knowles]]
* 2002: ''The Calling'' - Regie: [[Damian Chapa]] - Haaptacteuren: Damian Chapa, [[Faye Dunaway]]
* 2003: ''Sol Goode'' - Regie: [[Danny Comden]] 
* 2004: ''El Padrino'' - Regie: Damian Chapa - Haaptacteuren: Damian Chapa, Faye Dunaway
* 2005: ''Little Victim'' - Regie: [[Dean Ronalds]] - (Kuerzfilm)
* 2006: ''Hoot'' - Regie: [[Wil Shriner]] - Haaptacteuren: [[Luke Wilson]], [[Logan Lerman]]
* 2007: ''Man in the Chair'' - Regie: [[Michael Schroeder]] - Haaptacteuren: [[Christopher Plummer]], [[M. Emmet Walsh]]
* 2007: ''Netherbeast Incorporated'' - Regie: Dean Ronalds - Haaptacteuren: [[Steve Burns]], [[Darrell Hammond]]
* 2009: ''The Wild Stallion'' - Regie: [[Craig Clyde]] - Haaptacteuren: [[Connie Sellecca]], Fred Ward
* 2012: ''Life's a Beach'' - Regie: [[Tony Vitale]] - Haaptacteuren: [[Darren Geare]], [[Christopher Walken]]
* 2014: ''The Hungover Games'' - Regie: [[Josh Stolberg]] - Haaptacteuren: [[Ross Nathan]], [[Sam Pancake]]
* 2016: ''Lend a Hand for Love'' - Regie: [[John Alan Thompson]] - (Kuerzfilm)
* 2016: ''Thirty Nine'' - Regie: [[Josh Evans]] - Haaptacteuren: [[Marshall Bell]], Josh Evans
* 2017: ''What Happened to Monday? '' - Regie: [[Tommy Wirkola]] - Haaptacteuren: [[Noomi Rapace]], [[Glenn Close]]

=== TV ===
* 1968-1970: ''It Takes a Thief'' - (TV-Serie) (66 Episoden)
* 1972-1974: ''Colditz'' - (TV-Serie) (14 Episoden)
* 1975-1978: ''Switch'' - (TV-Serie) (71 Episoden)
* 1979-1984: ''Hart to Hart'' - (TV-Serie) (111 Episoden)
* 2003-2006: ''Hope &amp; Faith'' - (TV-Serie) (7 Episoden)
* 2006: ''Boston Legal'' - (TV-Serie) (2 Episoden)
* 2007-2008: ''Two and a Half Men'' - (TV-Serie) (5 Episoden)
* 2010 - 2018: ''NCIS: Naval Criminal Investigative Service'' - (TV-Serie) (12 Episoden)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Wagner Robert}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]]</text>
      <sha1>r9oircd5kdxio2g2oo1rcbyhq12ufig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Politiker (Réimescht Räich)</title>
    <ns>14</ns>
    <id>145056</id>
    <revision>
      <id>2708880</id>
      <parentid>2159919</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="201" sha1="pa1g1xas05ooej4cn1ha4igb9zmg4ep" xml:space="preserve">{{KategorieSpezial|Réimesch Politiker}}
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Réimesch Persounen no Aktivitéit]]
[[Kategorie:Politiker no Länner|Réimescht Räich]]
[[Kategorie:Politik am Réimesche Räich]]</text>
      <sha1>pa1g1xas05ooej4cn1ha4igb9zmg4ep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bell hooks</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157444</id>
    <revision>
      <id>2708921</id>
      <parentid>2606382</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5079" sha1="4mmxlk4p2g5t7woadr66y4m45kw85ty" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:bell hooks}}
{{Infobox Biographie
|Numm = bell hooks
}}
D''''bell hooks''', gebuer de [[25. September]] [[1952]] als ''Gloria Jean Watkins'' zu [[Hopkinsville]] am [[Kentucky]], a gestuerwen de [[15. Dezember]] [[2021]] zu [[Berea]] am Kentucky, war eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Literaturwëssenschaft]]lerin a [[Schrëftsteller]]in. Si war eng Verfechterin vun [[Intersektionalitéit|intersektionalen]], [[Feminismus|feministeschen]], [[Antirassismus|antirassisteschen]] a [[kapitalismus]]kriteschen Usätz.

Hire [[Pseudonym]] war en Deel vum Numm vun hirer [[heemesch]]er [[Urgroussmamm]] Bell Blair Hooks, dee si awer a klenge Buschtawe geschriwwen huet.

== Liewen ==
D'Gloria Watkins ass mat fënnef Schwësteren an engem Brudder an enger Famill mat afroamerikaneschen Originnen opgewuess. Si huet zu [[Stanford University|Stanford]] an op der [[University of Wisconsin-Madison]] studéiert an 1983 op der [[Universitéit vu Kalifornien (Santa Cruz)|Universitéit vu Kalifornien zu Santa Cruz]] promovéiert.

Vun 1994 un huet si als Professesch fir Englesch [[Literatur]] am [[City College of New York|City College zu New York]] geschafft an hat vun 2004 un eng Professur am [[Berea College]] am Kentucky.

Si war fir hir Virliesungen a Rieden an ëffentlechen Optrëtter bekannt. An hire Publikatiounen huet si sech haaptsächlech mat Feminismus a [[Gender]]-Froen, Antirassismus, [[Klassismus]] a [[Kultur]]kritik befaasst.

D'bell hooks ass no laanger Krankheet de 15. Dezember 2021 am Alter vun 69 Joer un engem [[Niereversoen|Niereversoe]] gestuerwen.

== Bibliographie (Auswiel) ==

* Ain't I a Woman: Black women and feminism (1981) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-89608-129-X&lt;/nowiki&gt;.
* Feminist Theory from Margin to Center (1984).
* Talking Back: thinking feminist, thinking black (1989).
* Yearning: race, gender, and cultural politics (1990).
* Breaking Bread: insurgent Black intellectual life (1991) (with Cornel West).
* Black Looks: race and representation (1992).
* Sisters of the Yam: black women and self-recovery (1993).
* Teaching to Transgress: education as the practice of freedom (1994).
* Outlaw Culture: resisting representations (1994).
* Art on My Mind: visual politics (1995).
* Killing Rage: ending racism (1995).
* Bone Black: memories of girlhood (1996).
* Reel to Real: race, sex, and class at the movies (1996).
* Wounds of Passion: a writing life (1997).
* Happy to be Nappy (1999) (mam Christopher Raschka; Kannerbuch) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-7868-0427-0&lt;/nowiki&gt;.
* Remembered Rapture: the writer at work (1999).
* Feminism is for Everybody (2000) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-89608-628-3&lt;/nowiki&gt;.
* All about Love (2000) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-7043-4664-8&lt;/nowiki&gt;.
* where we stand: Class Matters (2000) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-415-92913-X&lt;/nowiki&gt;.
* Teaching Community: A Pedagogy of Hope. 2003, &lt;nowiki&gt;ISBN 0-415-96817-8&lt;/nowiki&gt;.
* Skin Again, 2004, (mam Christopher Raschka), &lt;nowiki&gt;ISBN 0-7868-0825-X&lt;/nowiki&gt;.
* We Real Cool: Black Men and Masculinity (2004).
* The Will to Change: Men, Masculinity, and Love (2004).
* Belonging: A Culture of Place (2009), &lt;nowiki&gt;ISBN 9780415968164&lt;/nowiki&gt;.
* Teaching Critical Thinking. Practical Wisdom (2010), &lt;nowiki&gt;ISBN 0-415-96820-8&lt;/nowiki&gt;.
* All About Love: New Visions (2018)

== Filmographie (Auswiel) ==

* Black Is... Black Ain't (1994)
* Give a Damn Again (1995)
* Cultural Criticism and Transformation (1997)
* My Feminism (1997)
* Voices of Power (1999)
* BaadAsssss Cinema (2002)
* I Am a Man: Black Masculinity in America (2004)
* Happy to Be Nappy and Other Stories of Me (2004)
* Is Feminism Dead? (2004)
* Fierce Light: When Spirit Meets Action (2008)
* Occupy Love (2012)
* Hillbilly (2018)

== Präisser an Unerkennungen ==

* 1990: The [[American Book Awards]] / [[Before Columbus Foundation Award]] fir ''Yearning: Race, Gender, and Cultural Politics''
* 1994: Schrëftstellerpräis vum Lila Wallace-Reader's Digest Fund
* 2001: Nominatioun fir den [[NAACP Image Award]] fir ''Happy to Be Nappy''
* 2002: ''Homemade Love'', Kannerbuch vum Joer vum [[Bank Street College of Education|Bank Street College]]
* 2002: Nominatioun fir den [[Hurston/Wright Legacy Award]] fir ''Salvation: Black People and Love''
* 2020: bell hooks: [[Time 100|''TIME'' 100 Women of the Year]]

== Literatur ==

* Florence Namulundah: ''bell hooks’ Engaged Pedagogy. A Transgressive Education for Critical Consciousness''. Bergin &amp; Garvey, Westport CT 1998, ISBN 0-89789-564-9.
* Maria del Guadalupe Davidson an George Yancy (Hrsg.): ''Critical Perspectives on bell hooks''. Routledge, New York 2009, ISBN 978-0-415-98980-0.

== Um Spaweck ==
{{commonscat}}

* [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&amp;query=11933447X Literatur vun an iwwer d'bell hooks am Katalog vun der Däitscher Nationalbibliothéik]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Gebuer 1952]]
[[Kategorie:Biergerrechtler]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Literaturwëssenschaftler]]
[[Kategorie:Fraerechtlerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Auteuren]]</text>
      <sha1>4mmxlk4p2g5t7woadr66y4m45kw85ty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Westindesch Inselen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163204</id>
    <revision>
      <id>2708826</id>
      <parentid>2657842</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2837" sha1="14kkh16whl7xbcyaa9car8wfwr20vo0" xml:space="preserve">{{Infobox Insel}}
D''''Westindesch Inselen''' (deels och '''Westindien''' genannt) bestinn aus enger Rei vun [[Insel]]en an [[Archipel|Inselgruppen]] déi viru [[Nord- a Mëttelamerika|Mëttel]]- a [[Südamerika]] am  [[Atlanteschen Ozean]] leien. De grousse Bou vun den [[Antillen|Antille]] bilt d'Limitt am [[Norden]] an am [[Osten|Oste]] vum [[Karibescht Mier|Karibesche Mier]]. Méi nërdlech leien d'[[Bahamas]] an d'[[Turks- a Caicosinselen|Turks a Caicosinselen]] (déi zesummen och vereelzt [[Lucayen]] genannt ginn).

== Andeelung vun den Inselgruppen ==
Déi Westindesch Inselen an der [[Karibik]] bestinn aus:
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|[[Fichier:Caribbean_-_Greater_Antilles.PNG|verweis=Datei:Caribbean_-_Greater_Antilles.PNG|110x110px]]
|'''[[Grouss Antillen]]'''
|{{CUB}}, {{JAM}}, [[Hispaniola]] a {{PRI}}
|- 
|[[Fichier:Caribbean_-_Lesser_Antilles-2010-24-05.PNG|verweis=Datei:Caribbean_-_Lesser_Antilles-2010-24-05.PNG|110x110px]]
|'''[[Kleng Antillen]]'''
|[[Inselen iwwer dem Wand (Antillen)|Inselen iwwer dem Wand]] (vun de [[Joffereninselen]] bis {{GRD}} (Nord - Süd)) 
an&lt;br&gt;[[Inselen ënner dem Wand (Antillen)|Inselen ënner dem Wand]] (vu [[Los Monjes]] bis [[Los Testigos]] (West-Ost))

gradewéi {{BRB}} an {{TTO}}

déi heiansdo zu de Inselen iwwer dem Wand gezielt ginn
|- 
|[[Fichier:Bahamas_in_its_region.svg|verweis=Datei:Bahamas_in_its_region.svg|110x110px]]
|'''{{BHS}}'''
|nordëstlech vu [[Kuba]]
|- 
|[[Fichier:Turks_and_Caicos_Islands_in_its_region.svg|verweis=Datei:Turks_and_Caicos_Islands_in_its_region.svg|110x110px]]
|'''{{TCA}}'''
|nërdlech vun [[Hispaniola]]
|}

== Ursprong vum Numm ==
Bei der historescher Bezeechnung vu '''Westindien''' ass den Nummdeel ''...indien'' dovun ofgeleet, well de [[Christoph Kolumbus]] am Fong de westleche Waasserwee vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] an „Indien“ (d.&amp;nbsp;h. an [[Ostasien]]) fanne wollt an hie sech op senge véier Reesen ni bewosst war, en neie [[Kontinent]] entdeckt ze hunn.

D'Bezeechnung féiert awer ier: „westindesch“ heescht gemenkerhand „am Weste vun Indien“, wat awer an dësem Fall net zoutrëfft. Villméi geet den Numm dorop zeréck, well d'Inselen um westleche Wee a Richtung Indien entdeckt goufen – am Géigesaz zum deem bis dohi bekannten Indien, dat ëmmer mat der Virstellung vum Wee no Oste verbonne war („Ostindien“). Datt et e westleche Mierwee vu Spuenien aus bis an Indien géif, war eng Suppositioun, déi och vum englesche [[Philosophie|Philosoph]] [[Roger Bacon]] ënnerstëtzt gouf, andeems dee sech op de [[Seneca]], [[Plinius den Eeleren|Plinius]] an [[Aristoteles]] beruff huet.

Den anglophonen Deel vun de Westindeschen Inselen ass als ''British West Indies'' bekannt.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Atlanteschen Ozean]]
[[Kategorie:Karibik]]
[[Kategorie:Westindesch Inselen| ]]</text>
      <sha1>14kkh16whl7xbcyaa9car8wfwr20vo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Deputéierten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163874</id>
    <revision>
      <id>2708871</id>
      <parentid>2708795</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7326" sha1="m9oq2uh4q4ylo2p4sjwerl4zj0xxvvd" xml:space="preserve">[[Fichier:Joint meeting with the Members of the Standing Committee, the Members of the Luxembourg delegation to the OSCE PA and the Members of the Committee on Foreign and European Affairs, Cooperation, Immigration and Asylum, 25 March 2019 - 2.jpg|thumb|300px|Eng Partie Deputéiert an der [[Chamber]] am Kader vun enger OSCE PA Reunioun am Mäerz 2019]]
En '''Deputéierten''', deels och nach '''Parlamentarier''' oder '''Volleksvertrieder''', ass eng Persoun déi bei enger [[Wal (Politik)|Wal]] vun de stëmmberechtegte Wieler an e [[Parlament]] gewielt gouf.

D'Deputéiert gi fir eng begrenzt Zäit ([[Legislatur]]) gewielt a se hunn an de meeschte Länner eng juristesch [[Immunitéit]], d.&amp;nbsp;h. datt se net strofrechtlech verfollegt kënne ginn, ausser et besteet eng speziell Prozedur fir d'Immunitéit opzehiewen. Wéinst dem Prinzip vun der Immunitéit kënne se dowéinst grondsätzlech net fir Aussoe verantwortlech gemaach ginn, déi se am Parlament gemaach hunn.

Fir hiert Mandat kréie se normalerweis eng finanziell Entschiedegung. A verschiddene politesche Systemer, mussen d'Deputéiert fir d'éischt [[Vereedegung|vereedegt]] ginn, ier se hiert Mandat untriede kënnen.

An engem [[Zweekummersystem]] ass en Deputéierte gemenkerhand e Member vum Ënnerhaus („niddreg Chamber“) iwwerdeems d'Membere vum Uewerhaus („héich Chamber“) en aneren Titel hunn, wéi z.&amp;nbsp;B. [[Senator]] (a [[Frankräich]], der [[Belsch]] oder den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]) oder [[Lord]] (an [[England]]).

== Situatioun zu Lëtzebuerg ==
Dat nationaalt Parlament zu Lëtzebuerg, d'[[Chamber]], besteet aus 60 Deputéierten aus am ganze véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]]: 7 Deputéiert aus dem [[Walbezierk Osten|Bezierk Osten]], 9 aus dem [[Walbezierk Norden|Norden]], 21 aus dem [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] an der 23 aus dem [[Walbezierk Süden|Süden]]. D'Deputéiert ginn all fënnef Joer bei de [[Chamberwalen|Chamberwale]] gewielt&lt;ref&gt;Art. 121 vum Walgesetz&lt;/ref&gt;.

D'Mandat vun den nei gewielten Deputéiert fänkt mat der éischter Sëtzung vun der Chamber un, d.&amp;nbsp;h. den drëtten [[Dënschdeg]] no de Chamberwalen&lt;ref&gt;Ibid. Art. 122&lt;/ref&gt;. An der selwechter Sëtzung hält och d'Mandat vun den Deputéierten aus der vireger Legislatur, op&lt;ref&gt;Ibid. Art. 123&lt;/ref&gt;.

=== Konditioune fir kënnen Deputéierten ze ginn ===
Fir sech bei de Chamberwalen als Deputéierte wielen ze loossen, muss ee follgend Konditiounen erfëllen&lt;ref&gt;Ibid. Art. 127&lt;/ref&gt;:

# Lëtzebuerger oder Lëtzebuergerin sinn;
# iwwer déi biergerlech a politesch Rechter verfügen;
# um Dag vun der Wal op d'mannst uechtzéng Joer al sinn;
# am Grand-Duché wunnen.

Net berechtegt fir Deputéierten ze ginn, sinn&lt;ref&gt;Ibid. Art. 128&lt;/ref&gt;:

# Persounen deenen d'Walrecht duerch eng Verurteelung entzu gouf;
# Leit déi wéinst enger penaler Verurteelung vun der Wal ausgeschloss sinn.

=== Incompatibilitéiten ===
Net kompatibel mam Deputéierte-Mandat si follgend Funktiounen&lt;ref&gt;Ibid. Art. 129&lt;/ref&gt;:

* Fonctionnaire, Employé oder Aarbechter beim [[Staat]], engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]], enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]], engem [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Gemengesyndikat]] oder der [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]]
* Member vun der [[Regierung]] oder dem [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]]&lt;ref&gt;Art. 65 vun der Constitutioun&lt;/ref&gt;
* Member vum [[Cour des comptes|Rechnungshaff]] oder der [[Magistratur]], Finanzbeamten oder Comptabel beim Staat a Beruffszaldot&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/lu/dfunktioun-vun-den-deputeierten|Titel=D'Funktioun vun den Deputéierten|Gekuckt=17.10.2023|Wierk=Chambre des députés du grand-duché de Luxembourg|Editeur=www.chd.lu|Sprooch=lb|archivedate=2023-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231018110635/https://www.chd.lu/lu/dfunktioun-vun-den-deputeierten}}&lt;/ref&gt;.
Wann en Deputéierten eng Funktioun oder eng Plaz unhëlt, déi net mat sengem Mandat kompatibel ass, verléiert en ''d'office'' säin Deputéiertemandat.

Membere vum der Chamber däerfe weeder matenee [[Bestietnes|bestuet]], nach bis den zweete Grad matenee Famill sinn. Am Fall wou se zesumme gewielt ginn, gëtt geloust wien an d'Chamber opgeholl gëtt&lt;ref&gt;Art. 131 vum Walgesetz&lt;/ref&gt;.

=== Finanziell Entschiedegung&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Ibid. Art. 126&lt;/ref&gt; ===
Wärend sengem Mandat kritt en Deputéierten eng järlech Entschiedegung am Wäert vun 375 [[Index-Punkt]]en, déi op der Basis vun de Paie vun de Staatsbeamte gerechent ginn. D'Hallschent vun der Entschiedegung ass fir Representatiounskäschten an dowéinst [[steier]]fräi. De [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] kritt nach 300 zousätzlech steierfräi Index-Punkte fir Representatiounskäschten. Den Deputéierte kritt och fir seng Presenz an enger Chamber- oder Kommissiounssëtzung eng Indemnitéit („Presenz-Jeton“) vu 15 [[Euro]] (gerechent op den [[Index vun de Konsumpräisser|Index]] 100).

Am Kader vu senge Missiounen huet all Deputéierten och Entschiedegungen zegutt fir Deplacementer an Iwwernuechtungen am Ausland.

Wann den d'Deputéierte Personal astellt, kann e bis e gewësse Plaffong d'Käschte rembourséiert kréien.

Den Deputéierten dee beim Staat, op enger Gemeng oder engem ëffentlechen Etablissement eng Plaz hat, déi net mam Deputéierte-Mandat kompatibel ass, kritt vum Staat eng speziell Pensioun bezuelt.

=== Politesche Congé&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ===
D'Deputéiert déi am Privatsecteur schaffen, d'[[Independant]]en an déi, déi net schaffen, hunn Urecht op e [[politesche Congé]] vun héchstens 20 Stonnen d'Woch. Se kënnen deemno fräigestallt ginn, fir Aufgaben am Zesummenhang mat hirem politesche Mandat auszeüben. Dozou zielt ë.&amp;nbsp;a. d'Deelhuelen un de Sëtzunge vun der Chamber oder de politeschen oder techneschen Aarbechtsgruppen, gradewéi d'Virbereede vun deene Sëtzungen.

Wärend dem politesche Congé kënnen d'Deputéiert aus dem Privatsecteur hir Aarbechtsplaz verloosse fir hiert Mandat auszeüben, se kréien awer weiderhin hir Pai a profitéieren och vun de Virdeeler am Zesummenhang mat hirer berufflecher Aktivitéit. D'Chamber rembourséiert dem Patron de Betrag vun der Bruttopai (bis op e gewësse Plaffong), plus de Bäiträg fir d'[[Sozialversécherung zu Lëtzebuerg|Sozialversécherungen]]. D'Independanten an déi, déi net schaffen, kréie vun der Chamber e forfaitaire Stonneloun.

=== Strofverfollgung ===
Wéinst der parlamentarescher Immunitéit kann en Deputéierte fir seng Aussoen, Meenungen a Votten, déi en am Kader vu senger Funktioun als Deputéierte gemaach huet, weder zivil- nach strofrechtlech verfollegt ginn.

== Kuckt och ==
* [[:Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert|Lëtzebuergesch Deputéiert]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* Walgesetz « ''[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Loi électorale du 18 février 2003, telle qu'elle a été modifiée]'' », op legilux.lu, gekuckt de 17. Oktober 2023
* Lëtzebuerger Constitutioun « [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/constitution/1868/10/17/n1 Constitution du Grand-Duché de Luxembourg] », op legilux.lu, gekuckt de 17. Oktober 2023

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Parlamenter]]
[[Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>m9oq2uh4q4ylo2p4sjwerl4zj0xxvvd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Déierenasyl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165857</id>
    <revision>
      <id>2708924</id>
      <parentid>2622955</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T23:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3744" sha1="p158aov87nbm70l77a3aey9cr8d9esg" xml:space="preserve">En '''Déierenasyl''' oder '''Déierenheem''' ass en [[Asyl]], an deem [[Hausdéier]]en ([[Haushond|Hënn]], [[Hauskaz|Kazen]], [[Kanéngercher]], [[Frettercher]], [[Vullen]], [[Reptiller|Reptilien]]...) an deels och Déieren aus der Famill vun de [[Päerd]] ([[Hauspäerd]], [[Iesel]]en) oder anert [[Véi]] ([[Rand|Kéi]], [[Geessen]], [[Schof]], [[Schwäin]], [[Gefligel]]...) ënnerbruecht kënne ginn. Et si gemenkerhand [[Déiereräich|Déieren]], déi aus verschiddene Grënn wéi z.&amp;nbsp;B. [[Krankheet]] oder Onzefriddenheet mam Déier ausgesat goufen, no engem Accident gerett goufen oder dem Proprietär ewechgeholl goufen.

D'Déieren, déi an engem Asyl sinn, kënnen normalerweis adoptéiert ginn. Fir géint d'Iwwerbeleeung virzegoen a wann d'Déieren net adoptéier ginn, gi verschidden Déierenasyler op de Wee fir Déieren z'[[Euthanasie|euthanaséieren]]. Asyler fir Véi ginn och alt als Gnodenhaff ({{De}} ''Gnadenhof'', {{Fr}} ''sanctuaire pour animaux'') bezeechent.

== Déierenasyler zu Lëtzebuerg ==
Fir en Déierenasyl ze bedreiwen, muss een op Grond vum [[Déiereschutzgesetz]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/06/27/a537|Titel=Loi du 27 juin 2018 sur la protection des animaux|Gekuckt=15.03.2024|Datum=27.06.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; eng Geneemegung vum [[Ministère de l'Agriculture, de l'Alimentation et de la Viticulture|Landwirtschaftsminister]] hunn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/06/27/a537/jo#art_6|Titel=Kapitel 3, Art. 6, Absaz (2), Punkt 7 vum Déiereschutzgesetz|Gekuckt=15.03.2024|Datum=27.06.2018|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

De Begrëff vum Déierenasyl ass am Déiereschutzgesetz net definéiert. Allgemeng sinn et Raim, déi do si fir Déieren op enger konzentréierter Plaz ënnerdaachzebréngen, sief et a [[Käfeg]]er, [[Zwinger]]en, [[Box (Stall)|Boxen]] oder änlechen dem Déier ugepassten Ekipementer.

Déieren, déi net am [[Groussherzoglecht Reglement|Groussherzogleche Reglement]] vum 16. November 2018 ernimmt sinn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/11/16/a1055|Titel=Règlement grand-ducal du 16 novembre 2018 fixant les listes des animaux autorisés et les modalités particulières des demandes d’autorisation de détention|Gekuckt=15.03.2024|Datum=16.11.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, däerfen am Déierenasyl just temporär opgeholl ginn, wann et sech ëm Déieren handelt, déi confisquéiert goufen oder wa s'ausgesat goufen an de Proprietär net bekannt ass.

Zu Lëtzebuerg gëtt et véier Déierenasyler&lt;sup&gt;(Stand:2024)&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/suche-nach-standort-fuer-zusaetzliches-tierasyl-laeuft/9327055.html|Titel=Suche nach Standort für zusätzliches Tierasyl läuft|Gekuckt=15.03.2024|Datum=15.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |Uertschaft
! rowspan=&quot;2&quot; |Foto
! rowspan=&quot;2&quot; |Bedreiwer
! colspan=&quot;2&quot; |Capacitéit
|-
!Hënn
!Kazen
|-
|[[Diddeleng]]
|[[Fichier:Asile pour animaux régional Dudelange-102.jpg|120px]]
|[[Société pour la protection des animaux Dudelange]]
|10
|25
|-
|[[Esch-Uelzecht]]
|[[Fichier:KeeBild.jpg|120px]]
|[[Société eschoise de protection des animaux]]
|11
|25
|-
|[[Gaasperech]]
|[[Fichier:KeeBild.jpg|120px]]
|[[Lëtzebuerger Déiereschutzliga]]
|76
|40
|-
|[[Schëffleng]]
|[[Fichier:KeeBild.jpg|120px]]
|[[Association pour la protection des animaux Schifflange]]
|10
|25
|}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Commonscat|Animal shelters in Luxembourg|Déierenasyler zu Lëtzebuerg}}

{{Referenzen an Notten}}

{{DEFAULTSORT:Deierenasyl}}
[[Kategorie:Déierenasyler| ]]</text>
      <sha1>p158aov87nbm70l77a3aey9cr8d9esg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haaptsäit/WDS-Beispiller</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168251</id>
    <revision>
      <id>2708894</id>
      <parentid>2623512</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T16:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11154" sha1="18nqhmc2befo1wze4csnc8jcqjtv4gp" xml:space="preserve">&lt;!--

Dat hei si Maquettë mat sechs Beispiller wéi d'&quot;Wousst Dir schonns datt...&quot;-Këschten ausgesinn (ausgesi kéinnten). Si kënnen zu Illustratiounszwecker gebraucht ginn.

D'Lizenz vun de Biller si follgend:

-  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hoopoe_de.jpg - Wikimedia Commons, Naumann, Naturgeschichte der Vögel Mitteleuropas. 3. Aufl., 1905, Public domain.
-  https://lb.wikipedia.org/wiki/Fichier:Kronprinz_Wilhelm_-_Darche_-_Esch_-_1914-08-26.jpg - lb.wikipeida.org, unknown author, Public domain
-  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rio_de_Janeiro_Helicoptero_47_Feb_2006.jpg - Wikimedia Commons, Mariordo (Mario Roberto Durán Ortiz); CC BY SA 3.0 .
-  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Plumedbasiliskcele4.jpg – Wikimedia Commons, Marcel Burkhard/ Cele4, www.tierlexikon.ch; CC BY SA 3.0. 
-  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Germaine_Damar_-_Radiofilm_1960.jpg – Wikimedia Commons, unknown author, Public domain.
-  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sequoiaen_Amaliapark_2009-04.JPG – Wiklimedia Commons, Zinneke, CC BY SA 3.0.
--&gt;
__NOTOC__
{| style=&quot;width:100%; margin-bottom:0px; vertical-align:top; font-size:100%; background:transparent;&quot;
|-
| style=&quot;height:5em; padding-left:15px&quot; |&lt;div style=&quot;font-size:200%; padding-bottom:10px; padding-top:5px;&quot;&gt;Wikipedia - Beispiller vu Verweiser op der Haaptsäit&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-left:8px; font-size:100%; padding-right:10px&quot;&gt;
&lt;!-- ------- KADER FIR ALL D'TEXTKËSCHTEN ------- --&gt;
{| id=&quot;mp-upper&quot; style=&quot;width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;&quot;
| class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top; color:#000;&quot; |
{| id=&quot;mp-left&quot; style=&quot;width:100%; vertical-align:top; background:#f5faff;&quot;
|-
| style=&quot;padding:2px;&quot; | &lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; style=&quot;margin:3px; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;&quot;&gt;Wousst Dir schonn datt...&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000; padding:2px 5px 5px;&quot; | &lt;div id=&quot;mp-dyk&quot;&gt;[[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]]
* ... de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt?
* ... d'[[Sandale vu Christus]] an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass?
* ... de [[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis ass, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visite zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf?
* … déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, ''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]'' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen?
* ... d'Sprooch aus dem fiktive Land [[Syldawien]] an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass?
|}
| style=&quot;border:1px solid transparent;&quot; |
|}&lt;/div&gt;
|}
&lt;!-----------&gt;
{| id=&quot;mp-upper&quot; style=&quot;width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;&quot;
| class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top; color:#000;&quot; |

{| id=&quot;mp-left&quot; style=&quot;width:100%; vertical-align:top; background:#f5faff;&quot;
|-
| style=&quot;padding:2px;&quot; | &lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; style=&quot;margin:3px; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;&quot;&gt;Wousst Dir schonn datt...&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000; padding:2px 5px 5px;&quot; | &lt;div id=&quot;mp-dyk&quot;&gt;
* … d'[[Buergfrid-Affär]] eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet?
* … [[Basalt]] d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt?
* … déi sougenannt [[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie]] déi éischt gesetzlech festgeluechte [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Schreifweis|Schreifweis vum Lëtzebuergesche]] war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass?
* … et a Brasilien eng 20 ''[[Luxemburgia]]''-Aarte gëtt?[[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|130px|right]]
* … den däitsche Krounprënz '''[[Wilhelm von Preußen]]''' déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin Haaptquartéier an der '''Groussgaassschoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat?
|}
| style=&quot;border:1px solid transparent;&quot; |
|}
&lt;!-----------&gt;
{| id=&quot;mp-upper&quot; style=&quot;width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;&quot;
| class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top; color:#000;&quot; |

{| id=&quot;mp-left&quot; style=&quot;width:100%; vertical-align:top; background:#f5faff;&quot;
|-
| style=&quot;padding:2px;&quot; | &lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; style=&quot;margin:3px; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;&quot;&gt;Wousst Dir schonn datt...&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000; padding:2px 5px 5px;&quot; | &lt;div id=&quot;mp-dyk&quot;&gt;
* … am [[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt?
* ... ''[[D'Ro'd Wullmaus]]'' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut?
* ... d'Zuel vun de [[Supermarché]]en zu Lëtzebuerg tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass?[[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]]
* ...'''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem &quot;[[Januar]]-Floss&quot; genannt gouf, deen et awer net gëtt?
*... den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]] goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf?
|}
| style=&quot;border:1px solid transparent;&quot; |
|}
&lt;!-----------&gt;
{| id=&quot;mp-upper&quot; style=&quot;width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;&quot;
| class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top; color:#000;&quot; |

{| id=&quot;mp-left&quot; style=&quot;width:100%; vertical-align:top; background:#f5faff;&quot;
|-
| style=&quot;padding:2px;&quot; | &lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; style=&quot;margin:3px; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;&quot;&gt;Wousst Dir schonn datt...&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000; padding:2px 5px 5px;&quot; | &lt;div id=&quot;mp-dyk&quot;&gt;
* ... d'[[Mundaneum]] vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng &quot;analog Sichmaschinn&quot; vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt?
* ... d'[[Gare Belval-Université]], [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll?
* ... d'[[Dräikinneksgaass]] an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat?[[File:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]]
* ... de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann?
*... dem &quot;[[Hauptmann von Köpenick]]&quot; säi Graf an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass?
|}
| style=&quot;border:1px solid transparent;&quot; |
|}

&lt;!-----------&gt;
{| id=&quot;mp-upper&quot; style=&quot;width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;&quot;
| class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top; color:#000;&quot; |

{| id=&quot;mp-left&quot; style=&quot;width:100%; vertical-align:top; background:#f5faff;&quot;
|-
| style=&quot;padding:2px;&quot; | &lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; style=&quot;margin:3px; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;&quot;&gt;Wousst Dir schonn datt...&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000; padding:2px 5px 5px;&quot; | &lt;div id=&quot;mp-dyk&quot;&gt;
* ... de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur [[Hugo Gernsback]] (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn?
* ... d'[[Verkéierswarnschëld]] viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach, ma 2024 nees agefouert gouf?
* ... den [[Zwergmammut]] (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf?[[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right]]
* ...d'[[Anna Boch]] den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat?
* ... d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eege Televisiounsemissioun hat?
|}
| style=&quot;border:1px solid transparent;&quot; |
|}
&lt;!-----------&gt;
{| id=&quot;mp-upper&quot; style=&quot;width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;&quot;
| class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top; color:#000;&quot; |

{| id=&quot;mp-left&quot; style=&quot;width:100%; vertical-align:top; background:#f5faff;&quot;
|-
| style=&quot;padding:2px;&quot; | &lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; style=&quot;margin:3px; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;&quot;&gt;Wousst Dir schonn datt...&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000; padding:2px 5px 5px;&quot; | &lt;div id=&quot;mp-dyk&quot;&gt;[[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|100px|right]]
* ... &quot;'''''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''''&quot; wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn?
* ... d'[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]] hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der &quot;Wolfsschlucht&quot; aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet?
* ... den Ausdrock ''[[Paparazzi]]'' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet?
* ... beim [[Waasserball]] d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg?
*… deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de [[Michel Théato]] war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf?
{{small|[[Haaptsäit/WDS|Archiv]]}}&lt;/div&gt;
|}
| style=&quot;border:1px solid transparent;&quot; |
|}

[[Kategorie:WDS]]</text>
      <sha1>18nqhmc2befo1wze4csnc8jcqjtv4gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hindi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168574</id>
    <revision>
      <id>2708935</id>
      <parentid>2627489</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T06:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2549" sha1="tvu1ohef600l3654kku6m1w9k4f3gm4" xml:space="preserve">{{skizzSprooch}}
{{Infobox Sprooch
|Numm=Hindi
|Originalnumm=हिन्दी
|Land= [[Indien]], [[Nepal]], [[Guyane]], [[Trinidad an Tobago]], [[Surinam]], [[Südafrika]] a [[Fidschi]].
|Regioun=[[Asien]]
|Schwätzen= 345 Milliounen
|Rang=4
|Faarf Famill=mediumseagreen
|Famill= [[Indoeuropäesch Sproochen|Indoeuropäesch]]
* [[Indo-iranesch Sproochen|Indo-iranesch]]
** [[Hindustani Sproochen|Hindustani]]
*** '''Hindi'''
|OffiziellSprooch=[[Indien]]
|Akademie=Zentral Hindi Direktioun
|iso1=hi
|iso2=hin
|iso3=hin
}}
[[Fichier:Hindi 2011 Indian Census by district.svg|thumb|220px|D'Sproochekaart vun der Sprooch]]
'''Hindi''' (hi: हिन्दी) ass eng [[indoeuropäesch Sproochen|indoeuropäesch Sprooch]], déi zu der Grupp vum [[Hindustani]] gehéiert. Si ass (zesumme mam Engleschen) déi offiziell Sprooch an [[Indien]], a gëtt och a Länner ronderëm geschwat.

Hindi gëtt an [[Devanagari]] geschriwwen an huet eng jett Wierder aus dem [[Sanskrit]]. Et ass Famill mam [[Urdu]], dat éischter am [[Pakistan]] geschwat gëtt, an an deem sengem Vocabulaire een Aflëss aus dem [[Arabesch]]en, dem [[Persesch]]en oder dem [[Tierkesch]]e fënnt.

== Textbeispill ==
{| class=&quot;wikitable centre&quot; cellpadding=&quot;4&quot;
|+Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter (Artikel 1)
! width=&quot;50%&quot; |{{PAGENAME}}&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/hindi|Titel=Universal Declaration of Human Rights|Gekuckt=29.12.2024|Auteur=United Nations Department of Public Information, NY|Editeur=www.ohchr.org}}&lt;/ref&gt;
! width=&quot;50%&quot; |[[Lëtzebuergesch]]
|-
| style=&quot;background: #f9f9f9; &quot; |प्रत्येक व्यक्ति स्वतंत्र और समान गरिमा और समान अधिकारों के साथ दुनिया में आता है। हर किसी के पास अपना दिमाग और अपना विवेक होता है और उसे दूसरों के प्रति भाईचारे की भावना से काम करना चाहिए 
| style=&quot;border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; &quot; |All Mënsch kënnt fräi a mat der selwechter Dignitéit an deene selwechte Rechter op d'Welt. Jiddereen huet säi Verstand a säi Gewësse krut a soll an engem Geescht vu Bridderlechkeet deenen anere géintiwwer handelen.
|}

== Um Spaweck ==
{{Wikipedia|hi|Hindi}}
{{Commonscat}}
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Indogermanesch Sproochen]]
[[Kategorie:Indien]]</text>
      <sha1>tvu1ohef600l3654kku6m1w9k4f3gm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joreszäit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170337</id>
    <revision>
      <id>2708833</id>
      <parentid>2600012</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="1xzv0orlf76eh8xnmp3jz7eccan16dc" xml:space="preserve">{{Skizz}}
[[Fichier:A Masque for the Four Seasons, by Walter Crane, 1905-1909, oil on canvas - Hessisches Landesmuseum Darmstadt - Darmstadt, Germany - DSC01240.jpg|thumbnail|right|280px|''A Masque for the Four Seasons'': en allegorescht Bild vun de Joreszäite vum englesche Moler [[Walter Crane]]]]
Eng '''Joreszäit''' ass een Deel vum [[Joer]]zyklus, deen duerch d'Changementen am [[Wieder]], an der Ëmwelt, an der Dauer vum [[Dagesliicht]], bestëmmt.

Um europäesche Kalenner an an der moderner [[Meteorologie]], gëtt et véier Joreszäiten: [[Fréijoer]] (vum 1. Mäerz bis den 31. Mee), [[Summer]] (vum 1. Juni bis den 31. August), [[Hierscht]] (vum 1. September bis den 30. November) a [[Wanter]] (vum 1. Dezember bis d'Enn vum Februar).

Allerdéngs sinn d'Kalenner-Joreszäiten net zwangsleefeg mat de meteorologesche Joreszäiten identesch, zum Beispill, de Mäerz kann ze kaalt sinn, an de September ka waarm sinn. Och op der [[Nordhallefkugel]] si Fréijoer a Summer normalerweis méi waarm an hell wéi Hierscht a Wanter, awer op der [[Südhallefkugel]] ass et ëmgekéiert.

D'Changement vun de Joreszäit hänkt un der [[Ekliptik]]inklinatioun.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Commonscat|Seasons in Luxembourg|Joreszäiten zu Lëtzebuerg}}

[[Kategorie:Joreszäiten| ]]
[[Kategorie:Kalenner]]
[[Kategorie:Meteorologie]]
[[Kategorie:Zäiteenheeten]]</text>
      <sha1>1xzv0orlf76eh8xnmp3jz7eccan16dc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Wikidata/Newsletter</title>
    <ns>4</ns>
    <id>171987</id>
    <revision>
      <id>2708893</id>
      <parentid>2705680</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T16:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>23144</id>
      </contributor>
      <comment>Neien Abschnitt /* Wikidata weekly summary #750 */</comment>
      <origin>2708893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142086" sha1="swkzfod2p8jpi1szyrkserxpo6drrbl" xml:space="preserve">{| class=&quot;hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;&quot;
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikidata-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikidata-Säit [[wikidata:Wikidata:Status updates|Wikidata:Status updates]].

Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].

Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2025|2025]]''' – '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2026|2026]]'''.
|}

[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]

== Wikidata weekly summary #740 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

'''Discussions'''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - &lt;small&gt;RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)&lt;/small&gt;
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every  statement is sourced. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] -  '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers.
* Call for Participation in Improving Constraints
** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]].

'''Events''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online.
** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details.
* Previous events:
** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript  is available to read:&lt;br&gt;[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]]

'''Press, articles, blog posts, videos'''
* Blogs
** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]]
** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]]
** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]]
** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]]
** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford
* Papers
** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026)
* Videos
** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents &quot;Using OpenRefine&quot; during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra).
** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents  how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive &quot;slippy&quot; local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan.  
** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI  GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents &quot;citizen science workflows&quot; (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections.

'''Tool of the week'''
*[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata

'''Other Noteworthy Stuff'''
* A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500.
* There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items.

'''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review'''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (&lt;nowiki&gt;Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (&lt;nowiki&gt;this fictional or mythical entity transforms from that form&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (&lt;nowiki&gt;code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

'''Did you know?'''
* Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia 
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise.
** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices.
**[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]]

'''Development'''
* Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]])
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]])
* GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]])
* REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

'''Weekly Tasks'''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''·   [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:00, 13. Jul. 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary 741 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]])

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any.
*** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]]
*** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket]
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata]
** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping.
* Videos:
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing.
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information]
** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E  How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science).
* Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events.

''' Tool of the week '''
*[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Jobs:
** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&amp;l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (&lt;nowiki&gt;URL to the official about page&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (&lt;nowiki&gt;time of last direct examination of the inscribed object&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (&lt;nowiki&gt;A tabular data series in Commons that models the given concept&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (&lt;nowiki&gt;A data series about the given topic.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (&lt;nowiki&gt;entity incumbent in a position before its dissolution for an election&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (&lt;nowiki&gt;entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (&lt;nowiki&gt;square number&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever
* Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing
* Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API
* Sustainability:
** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co
** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]]  · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:55, 20. Jul. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #742 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource.  Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads.
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view).  With Rebot, I plan to move:
*About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property
*About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18)  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles.  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier.  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically:  
*Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database  
*Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal)  
*Adding P102 (member of political party) with date qualifiers  
*Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language)  
*Setting and correcting labels, descriptions, and aliases  
*Removing incorrect claims and deduplicating  
*Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID)
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense &lt;small&gt;(Q1994301)&lt;/small&gt;]], [[Q814722|participle &lt;small&gt;(Q814722)&lt;/small&gt;]] to simply use [[Q12717679|past participle &lt;small&gt;(Q12717679)&lt;/small&gt;]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/  every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: &quot;Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?&quot;
** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] 
** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort]
* Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026)

''' Tool of the week '''
*[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the  Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (&lt;nowiki&gt;electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (&lt;nowiki&gt;image comes from the given audiovisual work&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (&lt;nowiki&gt;Fediverse platform of the instance or address&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (&lt;nowiki&gt;Ferdiverse instance of/about the subject&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (&lt;nowiki&gt;Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music &amp; Opera artist ID|Music &amp; Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* The team were at Wikimania this past week so not much development happened. 

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:32, 27. Jul. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30846852 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #743 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
*[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia &amp; Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026.
** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers:
** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research
** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data.
* Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]]

''' Tool of the week '''
* [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma
* [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there
*[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget]  – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team].
* [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)]
* [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to.
* Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback].

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (&lt;nowiki&gt;A tabular data series in Commons that models the given concept&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (&lt;nowiki&gt;indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType, without trailing spaces&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (&lt;nowiki&gt;Fediverse platform of the instance or address&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (&lt;nowiki&gt;Ferdiverse instance of/about the subject&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (&lt;nowiki&gt;Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (&lt;nowiki&gt;member of musical group&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (&lt;nowiki&gt;type of noun or name the sense is&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission.
** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&amp;mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]]

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article.
** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]])
* Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever.
* REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 06:55, 4. Aug. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30872537 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #744 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''

* The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]]  to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]].
* Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information.

''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link])
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool  Improving Wikidata References:  The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1).
* Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST.
* Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset])
** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop&amp;rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard]
** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector]
** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database.
** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia.
** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with  Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page])
** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism.
** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page.
** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)!
** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more.

''' Tool of the week '''
*[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.)

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14755|particularly]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (&lt;nowiki&gt;entity incumbent in a position before its dissolution for an election&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music &amp; Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]]
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (&lt;nowiki&gt;has member&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (&lt;nowiki&gt;region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]]  - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim.

''' Development '''
* Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]])
* Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons.
* Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:54, 10. Aug. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30889662 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #745 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons.
** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison.
** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]].
*** A Wikidata training webinar will be held August 25.
* Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian]
** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM
** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by  Noé Flandre
* Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026).

''' Tool of the week '''
*[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.]

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata.
* Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects]
* [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey.
* We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''.  The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects.  You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. &lt;br /&gt;Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;narrative universe that a person contributed to&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (&lt;nowiki&gt;type of noun or name the sense is&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (&lt;nowiki&gt;region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (&lt;nowiki&gt;tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (&lt;nowiki&gt;station code Infraestruturas de Portugal&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata]
**[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages]
** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing  a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]])
** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]]

''' Development '''
* Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever.
* Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times.
* Wikipedia and co:
** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for &quot;Anonymous&quot;.
** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.*
* Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating.
* REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:40, 17. Aug. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30921730 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #746 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard!

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz
* Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. 

''' Tool of the week '''
*[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (&lt;nowiki&gt;control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with &quot;applies to jurisdiction&quot; (P1001) and start/end time&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (&lt;nowiki&gt;Indicator of the access statement for a document on Bibcode&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&amp;F NCAAdb athlete ID|T&amp;F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas]

''' Development '''
* REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes.
* GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality.
* Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles)
* Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited.
* Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:31, 24. Aug. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #747 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID &lt;small&gt;(P214)&lt;/small&gt;]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation &lt;small&gt;(Q14946528)&lt;/small&gt;]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense &lt;small&gt;(Q1994301)&lt;/small&gt;]], [[Q814722|participle &lt;small&gt;(Q814722)&lt;/small&gt;]] to simply use [[Q12717679|past participle &lt;small&gt;(Q12717679)&lt;/small&gt;]]
* Closed request for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved''
* Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow.
** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]!
** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
* Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]]
** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]]
** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]]
** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project.
* Videos:
** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming.
** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion.
** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m LIVE Wikidata editing #125]
** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace]

''' Tool of the week '''
* [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3).
* The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September.
* Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (&lt;nowiki&gt;control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with &quot;applies to jurisdiction&quot; (P1001) and start/end time&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past &amp; Present ID|Texas Legislators: Past &amp; Present ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (&lt;nowiki&gt;indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (&lt;nowiki&gt;A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (&lt;nowiki&gt;film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (&lt;nowiki&gt;phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]]
** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices.
** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]]
* WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article.

''' Development '''
* Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects:
** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering.
** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:21, 31. Aug. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #748 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval.
* New request for comments:
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 &lt;small&gt;''(country of citizenship)''&lt;/small&gt;]]
** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 &lt;small&gt;''(image)''&lt;/small&gt;]] value.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium])
* Papers: Bemme, J., &amp; Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/

''' Tool of the week '''
* [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC]
* [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&amp;F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past &amp; Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (&lt;nowiki&gt;Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (&lt;nowiki&gt;Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (&lt;nowiki&gt;specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (&lt;nowiki&gt;Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (&lt;nowiki&gt;(article) has an expression of concern (expression of concern notice)&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''&lt;small&gt;(Q194188)&lt;/small&gt;'']] locations, used to launch and receive spacecraft.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion.

''' Development '''
* Sustainability:
** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]])
** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]])
* Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]])
* Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]])
* REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] ·  [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:03, 7. Sep. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #749 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: 
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]]
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]]
:&lt;small&gt;Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)&lt;/small&gt;
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]]
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity &lt;small&gt;(Q1048835)&lt;/small&gt;'' as a valid ''value-type constraint &lt;small&gt;(Q21510865)&lt;/small&gt;'' be removed from ''country of citizenship &lt;small&gt;(P27)&lt;/small&gt;'' ?]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026  9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']]
* '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. 
** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news
** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you.
** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared.
* WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]],  and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata]
** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126]
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research]
** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call:  International Image Interoperability Framework (IIIF) &amp; Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance?
** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata]

''' Tool of the week '''
* [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (&lt;nowiki&gt;phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (&lt;nowiki&gt;film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (&lt;nowiki&gt;Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (&lt;nowiki&gt;Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (&lt;nowiki&gt;stylized visual representation of the subject&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (&lt;nowiki&gt;Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (&lt;nowiki&gt;EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (&lt;nowiki&gt;Requirement for a non-citizen to enter a country&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]]

''' Development '''
* Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever
* Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone
* Wikidata integration in Wikipedia and co:
** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]])
** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] ·  [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:58, 14. Sep. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 benotzt huet--&gt;

== Wikidata weekly summary #750 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]]
:&lt;small&gt;RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)&lt;/small&gt;
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed.
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome.

''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers:
** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026).
** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026).
* Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö.

''' Tool of the week '''
* [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (&lt;nowiki&gt;(article) has an expression of concern (expression of concern notice)&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (&lt;nowiki&gt;artist who illustrated the character&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (&lt;nowiki&gt;URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (&lt;nowiki&gt;measured or calculated radius of an atom of a chemical element&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories.

''' Development '''
*

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:08, 21. Sep. 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31043091 benotzt huet--&gt;</text>
      <sha1>swkzfod2p8jpi1szyrkserxpo6drrbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elementsymbol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172700</id>
    <revision>
      <id>2708933</id>
      <parentid>2643017</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T06:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */ Link op Commons elo esou wéi op Wikidata definéiert</comment>
      <origin>2708933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3292" sha1="rmfbr2hlv022kxa2wlpc8d9rc9jmqoz" xml:space="preserve">__NOTOC__
[[File:Magnesium symbol (Dalton).svg|thumb|150px|Dem [[John Dalton|Dalton]] säi Symbol fir [[Magnesium]], haut &lt;code&gt;Mg&lt;/code&gt;]]
'''Elementesymboler''' ginn an der [[Chimie]] als Ofkierzung fir eenzel [[Atom|Atomer]] vun engem [[Element (Chimie)|cheemeschen Element]] benotzt a besti prinzipiell aus engem oder zwéi [[Buschtaf|Buschtawen]]. Wann d'Symbol aus zwéi Buschtawe besteet, gëtt den éischte Buschtaf [[Majuskel|grouss]] an deen zweete [[Minuskel|kleng]] geschriwwen.

[[Systemateschen Elementnumm|Systematesch Elementennimm]] si provisoresch Elementesymboler fir Elementer, deenen hiren Numm nach net definitiv bekannt ass. Se bestinn aus dräi Buschtawen a ginn aus der [[Uerdnungszuel]] vum Element ofgeleet, woubäi laténgesch oder [[Griichescht Alphabet|griichesch]] Zuele gebraucht ginn. Sou gëtt zum Beispill d'Element mat der Uerdnungszuel 119 als ''Ununennium'' mam Symbol ''Uue'' gefouert.

D'Elementesymboler sinn international vun der [[International Union of Pure and Applied Chemistry]] (IUPAC) festgeluecht a ginn och a Sprooche benotzt, déi d'[[laténgescht Alphabet]] net gebrauchen.

== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Joer 1787 huet de [[Jean-Henri Hassenfratz]] zesumme mam [[Pierre-Auguste Adet]] eng cheemesch Zeechesprooch erfonnt, déi ënner anerem den Aggregatzoustand vun enger Substanz illustréiert huet. Se hunn dofir Zeeche wéi &lt;math&gt;-\!\,&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\triangle&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\nabla&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\bigodot&lt;/math&gt; oder laténgesch Majuskele wéi &lt;math&gt;\bigodot \!\!\!\!\!\!\! \hbox{A}&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\bigodot \!\!\!\!\!\!\!\! \hbox{M}&lt;/math&gt;  gebraucht&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/searchresults?query=Abhandlung+ueber+die+neue+in+der+Chemie+anzuwendende+Zeichen&amp;isThumbnailFiltered=false|Titel=Abhandlung ueber die neue in der Chemie anzuwendende Zeichen - Deutsche Digitale Bibliothek|Gekuckt=2025-10-08|Wierk=www.deutsche-digitale-bibliothek.de}}&lt;/ref&gt;. 

Uganks vum [[19. Joerhonnert]] huet den [[John Dalton]] dëse System vereinfacht, andeems e fir d'éischt Kéier tëscht Elementer a [[Cheemesch Verbindung|Verbindungen]] ënnerscheet huet. 1814 huet dunn de [[Jöns Jakob Berzelius]] déi haiteg Symbolik agefouert, andeems en dem Dalton seng Symboler mam Ufanksbuschtaf vum laténgeschen Elementnumm ersat huet. Bei verschiddenen Elementer gouf nach en zweete Buschtaf drugehaangen, wa schonn en anert Element dee selwechten Ufanksbuschtaf hat.

== Beispiller ==
* B = '''B'''or
* Mg = '''M'''a'''g'''nesium
* As = '''A'''r'''s'''en

=== Elementsymboler déi aus aneren Ufanksbuschtawe wéi dem lëtzebuergeschen Elementnumm bestinn (Auswiel) ===
{{Div col|cols=3}}
* Ag = '''A'''r'''g'''entum = [[Sëlwer]]
* Au = '''Au'''rum = [[Gold]]
* Bi = '''Bi'''smut = [[Bismut|Wismut]]
* C = '''C'''arbon = [[Kuelestoff]]
* Cu = '''Cu'''prum = [[Koffer]]
* Fe = '''Fe'''rrum = [[Eisen]]
* H = '''H'''ydrogenium = [[Waasserstoff]]
* Hg = '''H'''ydrar'''g'''yrum = [[Quecksëlwer]]
* N = '''N'''itrogenium = [[Stéckstoff]]
* O = '''O'''xygenium = [[Sauerstoff]]
* Pb = '''P'''lum'''b'''um = [[Bläi]]
* Sb = '''S'''ti'''b'''ium = [[Antimon]]
* Sn = '''S'''ta'''n'''num = [[Zënn]]
{{Div col end}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Cheemesch Nomenklatur]]</text>
      <sha1>rmfbr2hlv022kxa2wlpc8d9rc9jmqoz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173751</id>
    <revision>
      <id>2708904</id>
      <parentid>2705544</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12673" sha1="1g35k728kjd6xf9h3fif3fg5vg63yvf" xml:space="preserve">Dat hei ass d''''Archiv vun den neien Artikele vun 2026, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn''', an dofir an der Rubrik &quot;Neist Artikelen&quot; am &quot;[[Portal:Lëtzebuerg|Portal Lëtzebuerg]]&quot; opgezielt goufen.

D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se derbäigesat goufen.

{{Navigatioun Neist Artikelen Archiv}}


== 2026 ==

{{small|'''Neitst'''}}: 
{{Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen}}

...• [[Wäissenhaff (Rammerech)]] • [[Theinshaff]] • [[Stoppelhaff]] • [[Sliepenhaff]] • [[Schwanterhaff]] • [[Schwaarzenhaff]] • [[Schréideschhaff]] • [[Rommeler Haff]] • [[Réngeler Haff]] • [[Nojemer Haff]] • [[Nisendaller Haff]] • [[Neirodeschhaff]] • [[Neihaff (Ënsber)]] • [[Neihaff (Angelduerf)]] • [[Neienshaff]] • [[Moserhaff]] • [[Mëtschenhaff]] • [[Lëpschterhaff]] • [[Lellerhaff]] • [[Kultgeshaff]] • [[Krakelshaff]] • [[Kréintgeshaff]] • [[Kranzenhaff]] • [[Krokelshaff]] • [[Karelshaff]] • [[Kaffishaff]] • [[Kackerterhaff]] • [[Jénkenhaff (Ell)]] • ''[[Les origines du Conseil d'État du Luxembourg]]'' • [[Horgershaff]] • [[Hiestgriechter Haff]] • [[Hierzenhaff]] • [[Heinenhaff]] • [[Heesberhaff]] • [[Heckenhaff]] • [[Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)]] • [[Haupeschhaff]] • [[Hanenhaff]] • [[Haff Ahl]] • [[Haarthaff]] • [[Gillenshaff]] • [[Geierhaff]] • [[Fléckenhaff]] • [[Fiertgeshaff]] • [[Fënsterhaff]] • [[Emeringerhaff]] • [[Dudderhaff]] • [[Brosiushaff]] • [[Brongeschhaff]] • [[Bildgeshaff]] • [[Bierghaff]] • [[Berbuerger Haff]] • [[Buerschter Plage]] • [[Marco Barnig]] • [[Claude Marx]] • [[Gilles Grethen]] • [[Gemeng Meechtem]] • [[Gemeng Eschduerf]] • [[Gemeng Meecher]] • [[Gemeng Harel]] • [[Sascha Dahm]] • [[Gilles Grethen Big Band]] • [[Guy Hoffmann]] • [[Europäesche Parquet]] • [[Maischi Tibesart]] •  [[Joffroy vu Suessem]] • [[Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg)]] • [[Jean Meyer (Banquier)]] • [[Emile Bofferding]] • [[Guillaume Jeitz (Buergermeeschter)]] • [[Jean-Pierre Origer]] • [[Anna Leader]] • [[Vëlospist PC104]] • [[Banque BCP]] • [[Edmond Thill]] • [[Marc Grond]] • [[Liewenshaff]] • [[Mariette Zenners]] • [[Neimillen (Sandweiler)]] • [[Sandie Lahure]] • [[Michel Eiffes]] • [[Paul Meyers]] • [[Josy Waltener]] • [[Banque Nordeurope]] • [[Bank Handlowy International]] • [[Remy Kremer]] • [[Eloisa Aubert]] • [[Paul Dentzer]] • [[Josy Conrad]] • [[Ben Streff]] • [[Marcel Schleder]] • [[Pierre Strauss]] • [[Nicolas Rosenfeld]] • [[Pierre Saffroy]] • [[Tony Hurst]] • [[Hamza Kadamani]] • [[Jean-Jacques Welbes]]  • [[Bank Oppenheim Pierson International (Lëtzebuerg)]]  • [[Georges Schwartz]] • [[Clément Schwebig]] • [[Explosioun am Pafendall]] • [[Emile Klensch]]  • [[Tribunal arbitral (Lëtzebuerg)]]  • [[Ekabe]] • ''[[Europe - la bataille des sièges]]''  • [[Laurent Brandenbourger]]  • [[Alexandra Kurt]]  • [[Nicolas Luxen]]  • [[Arthur Thinnes]]  • [[Banque nationale de Paris (Luxembourg)]]  • [[Lëtzebuerger an Argentinien (Film)]]  •[[Robert Bintener]]  • [[Henri Hemes]]  • [[Jacques Steichen]]  • [[Raymond Krack]]  • [[Joseph Lentz]]  • [[Edouard Kraus]]  • [[Camille Kleber]]  • [[François Nockels]]  • [[Nicolas Jacqué]]  • [[Gustave Feyder]] • [[Joseph Muller]]  • [[Fred Coullen]]  • [[Michel Junckel]] • [[Jean-Pierre Thiry]]  • [[Nicolas Roth]]  • [[Roger Frisch]]  • [[Centre européen Schengen]]  • [[Henri Jungers]]  • [[Jean Anen]]  • [[Nicolas Thill (Lokalpolitiker)]]  • [[Joseph Moscardo]] • [[Jean Simon]]  • [[ Europamusée Schengen]]  • [[Henri Franck (1942)]]  • ''[[De Piwitsch]]'' • [[Bank of Boston (Lëtzebuerg)]]  • [[Bank of America International]]  • [[FC Orania Veianen]]  • [[Nadine Braconnier]] •  [[Clementine Witry-Schmit]] • [[Mamer Schlass]] • [[Raymond Sinnen]] • ''[[Lëtzebuerg sicht de Luxonaut]]'' • [[echo.lu]] • [[Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg]] • [[Lëscht vun déidlechen Accidenter am Lëtzebuerger Automobilsport]] • [[Adapth]] • [[Gare Kockelscheier]] • [[Gare Bierchem-West]] • [[Banco di Santo Spirito (Luxembourg)]] • [[Fleegeversécherung]] • [[Hôpital intercommunal de Steinfort]] • [[CHNP De Park]] • [[CHNP Pontalize]] • [[Sixo]] • [[Ronald Pierre]] • [[Rehaklinick Manternach]] • [[Rehaklinick Useldeng]]  • [[CHdN Wolz]] • [[CHdN Ettelbréck]] • [[CHEM Diddeleng]] • [[CHL Potaschbierg]] • [[Gust Stefanetti]] • [[Victor Alesch]] • [[Attitude Music]] • [[Spawecken (Roman)]] • [[CHL Eich]] • [[CHL Centre]] • [[Yves Stein]] • [[CHL Kannerklinick]] • [[Banco di Roma International]] • [[Aktivbanken International]] • [[Trois C-L]] • [[FC Chiers Rodange]]  • ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]'' • [[Marcelle Bous-Castellani]] • [[Tanklager vun Zéisseng]] • [[Henri de Stein]] • [[FC Racing Rodange]] • [[Stade Diddeleng]] • [[Liichtathleetiksstadion zu Hamm]] • [[Perl oder Pica (Roman)|''Perl oder Pica'' (Roman)]] • [[Live Music (Veräin)]] • [[Eduard Michelis]] • [[Gustave Ziegler]] • [[Philippe-Christophe Wurth]] • [[Victor-Charles-Janus Wolff]] • [[Charles Wolff]] • [[André Wolff]] • [[Nicolas Welter (Elektriker)]] • [[Louis Welter]] • [[Mathias Wawer]] • [[Valentin Wahl]] • [[Mathias Vinandy]] • [[Gustave Velter]] • [[Guillaume Velter]] • [[Alfred Velter]] • [[René Daubenfeld]] • [[Eva Marija]] • ''[[Mother Nature]]'' • [[Annie Nickels-Theis]] • [[Auguste Hoffmann]] • [[Daniel Atz]] • [[Kevin Misci]] • [[Robert Sebastian Berger]] • [[Collart (Familljennumm)]] • [[Kivo Van Twist]] • [[Robert van Hulle]] • [[Lëtzebuerger Architekturpräis]] • [[Jackie Messerich]] • [[Joseph Tschiderer]] • [[Arnould de Tornaco]] • [[Marthe Thyes-Walch]] • [[Jean-Pierre Thomes]] • [[Michel Thieles]] • [[Joseph Thieles]] • [[Edouard Thieles]] • [[Mathias Theysen]] • [[Jean Theissen]] • [[Jean Steichen]] • [[Jacques Sinner]] •  [[Michel Servais]] • [[Louis Servais]] • [[Bernard-Euchère-Hubert Servais]] • [[Jean-Pierre Schroeder]] • [[Nicolas Schroeder]] • [[Nicolas Schumacher (Politiker)]] • [[Victor Schoren]] • [[Nicolas Schmit (Paschtouer)]] • [[Jean-Pierre Schmit (Politiker Ettelbréck)]] • [[Joseph-Antoine Schanus]] • [[Jean-Pierre Schank]] • [[Jacques Schaack]] • [[Arnould Schaack]] • [[Jean-Pierre Salentiny]] • [[Alphonse Rodesch]] • [[Léon Rischard]] • [[Michel Weinandy (Näertrech)]] • [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)]] • [[Adolphe Schmit (Politiker)]] • [[Michel Weinandy (Lellgen)]] • [[Michel Auguste Witry]] • [[Victor Tschiderer]] • [[Edouard Wolter]] • [[Jean-Baptiste Risch]] •  [[Théodore Richard]] • [[Emile Duhr]] • [[Victor Backes]] • [[Jean Maroldt]] • [[Georges Reuter]] • [[Jean Reisdoerfer]] • [[Edouard Reiland]] • [[Constant Reding]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Syndicat intercommunal parc naturel Haute-Sûre]] • [[FC Racing Ëlwen]] • [[FC Claravallis Clierf]] • [[Jean Wilhelm (Politiker)]] • [[Maxime Miltgen]] • [[Théodore Wurth]] • [[Henri Witry]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]]  • [[Dominique Peckels]] • [[Lotty Jacoby]] • [[Jean-Pierre Paquet]] • [[Jean Orianne]] • [[Rehazenter]] • [[Jemp Rollinger]] • [[Monique Scheier-Schneider]] • [[Elvire Engel]] • [[Hélène Entenich-Wivenes]] • [[Théodore Noesen]] • [[Mathias Neumann]] • [[Pierre Muller-Walse]] • [[Edmond Muller]] • [[Pôle d'échange Hollerech]] • [[Nicolas Moes]] • [[Albert Meyers (Resistenzler)]] • [[Jules Metz]] • [[eluxemburgensia.lu]] • [[Melusina Press]] • [[Lëtzebuergesche Fuerpark]] • [[ Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Stroossen]] • [[Léon Faber]] • [[Georges Kohn]] • [[Lynn Frank]] • [[Joseph Eyschen (Sportler)]] • [[Nicolas Hosch]] • [[Caroline Kox]] • [[Jules Joseph Antoine Pescatore]] • [[llo.lu]] • [[Élisabeth Pion]] • [[Jean Henry Feltz]] • [[Pierre-Antoine Pescatore]] • [[Marie-Madeleine Pescatore]] • [[Antoine Pescatore]] • [[Dominique Pescatore]] • [[Ferdinand Pescatore]] • [[An der Schwemm (Operett)]] • [[Henri Clees]] • [[Eugène Mouschand]] • [[Charles Schambourg]] • [[AS Wëntger]] • [[Mireille Welter]] • [[Marie Rausch-Weinand]] • [[Nic Kieffer]] • [[Wildlife Tower (Jonglënster)]] • [[Joseph Kayser]] • [[Aloyse Sandt]] • [[Robert Goldschmit]] • [[Jean-Pierre Schuster]] • [[Hubert Schlechter]] • [[Alphonse Peusch]] • [[Antoine Bourkel]] • [[Fanny Leclerc]] • [[Gedenkplaz fir d'Verkéiersaffer]] • [[Maisy Ginter-Bonichaux]] • [[Guillaume Schneider]] • [[Herbert Schaefer]] • [[Englebert Neveu]] • [[Henri Lamormesnil]] • [[Proposition de loi]] • [[Projet de loi]] • [[Adolphe Faber]] • ''[[Weeër]]'' • [[Fred A. Gilson]] • [[Cécile Didier (Resistenzlerin)]] • [[Victor Kips]] • [[Joseph Forman]] • [[Emile Lavandier]] • ''[[The Merchant of Venice (Film 2004)]]'' • [[Eugène Giver]] • [[Jacques Philippe Joseph d'Huart]] • [[Gustave Fonck]] • [[Jean Baptiste Niederkorn]] • [[Charles d'Huart]] • [[André Pondrom]] •  [[Jean Pierre Suttor]] • [[Jean Baptiste Würth]] • [[Collège médical (Lëtzebuerg)]] • [[Pollo Bodem]] • [[Compagnie luxembourgeoise de banque]] • [[Olivier Garofalo]] • [[Crédit européen]] • [[François Nemers]] • [[Phial]] • [[CFL-Évasion]] • [[Patrick Comes]] • [[Bank of America (Lëtzebuerg)|Bank of America]] • [[Jeanne vu Lëtzebuerg]] • [[Nicolas Angelsberg]] • [[Aloyse Birckel]] • [[Joseph Kalbersch]] • [[Béatrice vu Bourbon]] • [[Alice Chomé-Bastian]] • [[Badische Kommunale Landesbank International]] • [[Jugendtheatergrupp Namasté]] • [[Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International]] • [[Jean-Marie Jans]] • [[Luxembourg Song Contest 2026]] • [[Andresens Bank International]] • [[Karl Bernhard vu Sachsen-Weimar-Eisenach]] • [[Jean-Bernard Marlet]] • [[Citizens for Ecological Learning and Living]] • [[Hauck &amp; Aufhäuser Banquiers Luxembourg]] • [[Sidney Scho]] • [[Radio Opus]] • [[China Everbright Bank (Europe)]] • [[Bank of Communications (Luxembourg)]] • [[China Construction Bank (Europe)]] • [[Agricultural Bank of China (Luxembourg)]] • [[Jean d'Huart]] • [[Bank of China (Luxembourg)]] • [[Hypobank International]] • [[Bayerische Vereinsbank International]] • [[Bayerische Landesbank International]] • [[François Gérard]] • ''[[Um Horizont]]'' • [[Banque Paribas Luxembourg]] • [[Union financière luxembourgeoise]] • [[Carlo Türk]] • [[Mil Goerens]] • [[Villa Berlaymont]] • [[Banque commerciale (Lëtzebuerg)]] •  [[René Franck]] • [[Alfred Levy et compagnie]] • [[Ekkehard Storck]] • [[Paul Faber (Wënzer)]] • [[Arendt &amp; Medernach]] • [[Leo Folschette]] • [[Eva Siewert]] • [[La mansarde (Veräin)]] • ''[[.kult]]''. 

&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;'''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2025|&lt; Archiv 2026]]''' {{0}}  -  {{0}} '''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2027|Archiv 2027 &gt;]]'''&lt;/div&gt;
[[Kategorie:Archiver vu Portalschablounen|Letzebuerg]]</text>
      <sha1>1g35k728kjd6xf9h3fif3fg5vg63yvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adolphe Faber</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174337</id>
    <revision>
      <id>2708846</id>
      <parentid>2704339</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T14:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <comment>- Commons &amp; - Autoritéitskontroll</comment>
      <origin>2708846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3070" sha1="lwb8rcyeoe46vosb98hnyowsroqdafb" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
Den '''Adolphe Faber''', gebuer den [[9. Mee]] [[1891]] zu [[Wilwerdang]] an der deemoleger Gemeng [[Kierchen]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|URL=https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=704037|Titel=Gebuertsschäin N° 35|Gekuckt=02.06.2026|Datum=10.05.1891|Wierk=CT-02-02-00056 Naissances, 1881-1893 (Registre)|Editeur=Archives nationales, Commune de Basbellain|Säiten=S. 212|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;, a gestuerwen den [[22. August]] [[1969]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Aendokter]].

No senger Lycéeszäit am [[Lycée classique de Diekirch|Kolléisch zu Dikrech]] an an der [[Athénée de Luxembourg|Stad]], huet hie säi Medezinstudium 1913 zu [[Nanzeg]] ugefaangen. Wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Krich]] huet en duerno zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Bonn]] an [[Oochen|Ooche]] weiderstudéiert. En huet all seng Examen zu Lëtzebuerg mat Auszeechnung bestanen an huet sech duerno  zu [[Paräis]], [[Zürich]] a [[Lausanne]] op d'[[Ophthalmologie]] spezialiséiert. 1919 huet a sech zu Lëtzebuerg néiergelooss.

Wéinst senge chirurgeschen Interventioune war hie wärend ville Joren dee Spezialist fir Aekränkten am Land an iwwert d'Grenzen ewech, sou datt och vill Patienten aus dem Ausland bei hie koumen. Den Dr Faber war Member vun den ophtalmologesche Gesellschaften a [[Frankräich]], der [[Belsch]], der [[Schwäiz]] an an [[Däitschland]]. Vun 1938 bis 1948 war hien de President vun der ''Société d'ophtalmologie de l'Est de la France'' a vun 1936 bis 1950 (mat der Ausnam vun de [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Besatzungsjoren]]) de President vum ''Syndicat médical.''

Den Adolphe Faber war – als Nofollger vum [[Nicolas Schaeftgen]] – vun 1950 bis 1967 President vum [[Collège médical (Lëtzebuerg)|Collège médical]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://strapi.collegemedical.lu/uploads/Celebration_200_ans_Brochure_ddf5e0b69b.pdf|Titel=Broschür vum Collège médical fir den 200. Anniversaire (1818 – 2018)|Gekuckt=04.02.2026|Datum=2018|Format=PDF|Editeur=collegemedical.lu|Säiten=S. 9|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Gielercher ==
* {{OMANGO}}
* {{OMGLGO|Promotioun 1968&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/82k4wgpwb/pages/5/articles/DIVL557?search=Faber|Titel=Distinctions honorifiques|Gekuckt=2026-09-08|Datum=1968-07-16|Wierk=|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=S. 5|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}
* {{OCCC}}

== Quellen ==
* Quell, wou net anescht uginn: [https://strapi.collegemedical.lu/uploads/Celebration_150_ans_Brochure_reeditee_d660080553.pdf Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire (1818 – 1968)], S. 69 – 70

{{Referenzen an Notten}}

{{DEFAULTSORT:Faber Adolphe}}

[[Kategorie:Gebuer 1891]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1969]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]]
[[Kategorie:Grand officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]]
[[Kategorie:Grand-Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>lwb8rcyeoe46vosb98hnyowsroqdafb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tour de Luxembourg 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177173</id>
    <revision>
      <id>2708895</id>
      <parentid>2708814</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T16:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="h1274crpbpg248woj77cjf0b7or53y5" xml:space="preserve">{{Cycling race/infobox|Q137399558}}
Den '''Tour de Luxembourg 2026''' (offiziell: ''Škoda Tour de Luxembourg 2026'') war déi 86. Editioun vum [[Tour de Luxembourg]]. E gouf vum 16. bis den 20. September 2026 gefuer a bestoung aus 5 Etappen, op engem Parcours vu 709,3&amp;nbsp;km. Depart an Arrivée waren an der [[Stad Lëtzebuerg]]

E stoung um Kalenner vun der [[UCI ProSeries 2026]] an der Kategorie 2.Pro.

Gewënner am Generalklassement war den [[Davide Piganzoli]] (Team Visma | Lease a Bike)

== Ekippen ==
11 Ekippe waren um Depart:
{{Cycling race/listofteams|Q137399558}}
&lt;!--
== Etappen==
{{Cycling race/listofstages|Q137399558}}

== Oflaf==
=== 1. Etapp===
{{Cycling race/stageclassification|Q137399558}}
{{Cycling race/generalclassification|Q137399558}}

=== 2. Etapp ===
{{Cycling race/stageclassification|Q137399558}}
{{Cycling race/generalclassification|Q137399558}}

=== 3. Etapp===
{{Cycling race/stageclassification|Q137399558}}
{{Cycling race/generalclassification|Q137399558}}

=== 4. Etapp ===
{{Cycling race/stageclassification|Q137399558}}
{{Cycling race/generalclassification|Q137399558}}

=== 5. Etapp===
{{Cycling race/stageclassification|Q137399558}}
--&gt;

== Schlussklassementer ==
=== Generalklassement um Enn===
{{Cycling race/generalclassification|Q137399558}}

=== Biergklassement===
{{Cycling race/mountainsclassification|Q137399558}}

=== Klassement no Punkten===
{{Cycling race/pointsclassification|Q137399558}}

=== Klassement Beschte Jonken ===
{{Cycling race/bestyoungclassification|Q137399558}}

=== Klassement no Ekippen ===
{{Cycling race/teamsclassificationbytime|Q137399558}}

== Lëscht vun de Coureuren ==
{{Cycling race/startlist|Q137399558}}

{{Referenzen}}

== Um Spaweck==
* [https://skodatour.lu/ Websäit vum Skodatour]
{{Navigatioun Tour de Luxembourg}}

[[Kategorie:Tour de Luxembourg|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
[[Kategorie:UCI ProSeries 2026]]</text>
      <sha1>h1274crpbpg248woj77cjf0b7or53y5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177200</id>
    <revision>
      <id>2708909</id>
      <parentid>2708794</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T20:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ubannung un d'Nato-Pipeline */</comment>
      <origin>2708909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7464" sha1="rvr5uwsqvt701spcfo9ljhjich3wwzc" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|260px|De Schantje vum Tanklager direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]] (September 2026)]]
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (plan 2026).svg|thumb|260px|Plang mam aktuellen a geplangten Tanklager]]
D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. 

Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. 

== Geschicht ==
D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. 

Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&amp;nbsp;%), [[Skytanking]] (30&amp;nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg.

Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert.

== Neit Tanklager ==
Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher:

* Op der Land- oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt);
* op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden.

All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen.

D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn.

=== Ubannung un d'Nato-Pipeline ===
Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'„Nato-Pipeline“ (''[[Central Europe Pipeline System]]'', CEPS) ugeschloss, déi vu [[Béibreg]] kënnt. Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert.

D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn.

=== Käschten a Finanzéierung ===
Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn.

Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannung un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn.

De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum Index sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) geklommen.

De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn.

=== Bau a Mise en service ===
De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]].

Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen.

{{Nokucken|2028 Abrëll}}

== Quelle vum Artikel ==
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026
* [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]
[[Kategorie:Industriell Installatiounen]]
[[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]]</text>
      <sha1>rvr5uwsqvt701spcfo9ljhjich3wwzc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708945</id>
      <parentid>2708909</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ubannung un d'Nato-Pipeline */ +Méi Info</comment>
      <origin>2708945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7772" sha1="n1jzdoznnskk83m3z61o60phzz5clct" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|260px|De Schantje vum Tanklager direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]] (September 2026)]]
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (plan 2026).svg|thumb|260px|Plang mam aktuellen a geplangten Tanklager]]
D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. 

Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. 

== Geschicht ==
D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. 

Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&amp;nbsp;%), [[Skytanking]] (30&amp;nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg.

Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert.

== Neit Tanklager ==
Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher:

* Op der Land- oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt);
* op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden.

All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen.

D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn.

=== Ubannung un d'Nato-Pipeline ===
Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'„Nato-Pipeline“ (''[[Central Europe Pipeline System]]'', CEPS) ugeschloss, déi vu [[Béibreg]] kënnt. 

De CEPS ass de gréisste Pipelinereseau vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]; mat senge ronn 5.300 Kilometer laange Leitunge verbënnt en Tanklageren, Raffinerien, Häfen, militäresch an zivil Fluchhäfen a fënnef europäesche Länner.

{{Méi Info 1|Central Europe Pipeline System}}

Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert.

D'Landsäit vum Lager kritt och eng direkt Ubannung un de Stroossereseau. Doduerch kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn.

=== Käschten a Finanzéierung ===
Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn.

Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannung un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn.

De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum Index sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) geklommen.

De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn.

=== Bau a Mise en service ===
De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]].

Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen.

{{Nokucken|2028 Abrëll}}

== Quelle vum Artikel ==
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026
* [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]
[[Kategorie:Industriell Installatiounen]]
[[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]]</text>
      <sha1>n1jzdoznnskk83m3z61o60phzz5clct</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708948</id>
      <parentid>2708945</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>.....</comment>
      <origin>2708948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7763" sha1="dme4qi4wmfprjd51myzcapxrtebmij8" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|260px|De Schantje vum Tanklager direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]] (September 2026)]]
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (plan 2026).svg|thumb|260px|Plang mam aktuellen a geplangten Tanklager]]
D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. 

Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. 

== Geschicht ==
D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. 

Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&amp;nbsp;%), [[Skytanking]] (30&amp;nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg.

Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert.

== Neit Tanklager ==
Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher:

* Op der Land- oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt);
* op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden.

All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen.

D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn.

=== Ubannung un d'Nato-Pipeline ===
Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'„Nato-Pipeline“ (''[[Central Europe Pipeline System]]'', CEPS) ugeschloss, déi vu [[Béibreg]] kënnt. 

De CEPS ass de gréisste Pipelinereseau vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]; mat senge ronn 5.300 Kilometer laange Leitunge verbënnt en Tanklageren, Raffinerien, Häfen, militäresch an zivil Fluchhäfen a fënnef europäesche Länner.

{{Méi Info 1|Central Europe Pipeline System}}

Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert.

D'Landsäit vum Lager gëtt och direkt un de Stroossereseau ugebonnen. Sou kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn.

=== Käschten a Finanzéierung ===
Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn.

Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannen un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn.

De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum Index sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) geklommen.

De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn.

=== Bau a Mise en service ===
De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]].

Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen.

{{Nokucken|2028 Abrëll}}

== Quelle vum Artikel ==
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026
* [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]
[[Kategorie:Industriell Installatiounen]]
[[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]]</text>
      <sha1>dme4qi4wmfprjd51myzcapxrtebmij8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708950</id>
      <parentid>2708948</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Puscas</username>
        <id>735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ubannung un d'Nato-Pipeline */  ....</comment>
      <origin>2708950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7762" sha1="62jcck5vbftxrk0b6oq1d5221vlaukr" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (104).jpg|thumb|260px|De Schantje vum Tanklager direkt nieft dem [[Luxembourg High Security Hub]] (September 2026)]]
[[File:Niederanven, Senningerberg - infrastructures pétrolières (plan 2026).svg|thumb|260px|Plang mam aktuellen a geplangten Tanklager]]
D''''Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg''' (och alt '''Tanklager um Findel''', offiziell ''infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'') ass en Depot fir [[Dreifstoff|Fligerdreifstoff]] beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]]. 

Déi aktuell Anlag ass aus den 1970er Jore soll bis 2028 mat neien Tanke mat enger Gesamtkapazitéit vun 30.000 Kubikmeter ersat ginn. De Bau vum neien Tanklager huet 2025 ugefaangen a soll fir 2028 fäerdeg sinn. De Projet ass mat ronn 106,5 Milliounen Euro budgetiséiert. 

== Geschicht ==
D'Tanklager gouf an den 1970er Joren tëscht den Ofstellfplaze P1 a P10 gebaut an huet 4 Tanke mat enger Kapazitéit vun am Ganzen 8.000 [[Kubikmeter]]. 

Déi aktuell Gestioun vum Lager geet op eng Konzessioun vum 19. August 1997 zeréck, mat där [[Luxfuel]] SA des Missioun iwwerdroe krut. Dës Gesellschaft, där hiert Kapital vu [[Luxair]] (40&amp;nbsp;%), [[Skytanking]] (30&amp;nbsp;%) a [[Luxairport]] (30 %) gehale gëtt, ass fir d'Entgéinthuelen, d'Lagerung an d'Verdeele vum Dreifstoff an de Schmiermëttel gradewéi fir d'Betanke vun de Fligeren zoustänneg.

Well déi al Installatiounen um Enn vun hirer technescher Liewensdauer ukomm waren, haten d'[[Inspection du travail et des mines]] (ITM) an d'[[Ëmweltverwaltung]] d'Betribsgeneemegung vum Lager just nach bis den 31. Mäerz 2024 verlängert.

== Neit Tanklager ==
Dat neit Tanklager, fir dat d'[[Gesetz]] den 21. Juli 2023 eestëmmeg an der Chamber gestëmmt gouf&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/08/07/a513/jo|Titel=data.legilux.public.lu|Gekuckt=20.09.2026|Datum=07.08.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, soll dat bestoend Lager bis 2035 ersetzen. Et besteet aus zwéi funktionelle Beräicher:

* Op der Land- oder Stroossesäit entsteet den Depot mat bis zu sechs Tanken, enger Empfangsstatioun an Installatioune fir d'Preparatioun vum militäreschen [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Fligerdreifstoff F-34 (och nach ''Jet Propellant 8'', [[JP-8]] genannt);
* op der Loft- oder Pistesäit entstinn eng Basis fir de Service an d'Maintenance, eng Luedstatioun fir d'Tankween an nei Leitungen, déi den Dreifstoff bis bei d'[[Hydrant|Hydrante]] vun der Cargo-Ofstellplaz P10 leeden.

All Tank huet eng Kapazitéit vu 5.000 [[Kubikmeter|Meter-Kibb]]. Mat de sechs Tanke kann d'Anlag deemno am Ganzen 30.000 Kubikmeter späicheren. Géintiwwer dem ale Lager geet d'Späicherkapazitéit deemno ëm 275 Prozent erop. D'Zil ass et, de Fluchhafen och bei enger Ënnerbriechung vun der regulärer Versuergung e puer Deeg autonom bedreiwen ze kënnen.

D'Lager soll fir verschidden Zorte vu Fligerdreifstoff gëeegent sinn, dorënner konventionelle [[Kerosin]], ''[[Sustainable Aviation Fuel]]'' (SAF) an de militäreschen Dreifstoff F-34. Et kritt modern Heiz- a Killinstallatiounen a soll den aktuelle Sécherheets-, Ëmwelt- an Energiestandarden entspriechen. Uganks kënnen iwwer d'Hydranten op der Cargo-Plattform véier Fligerpositioune versuergt ginn; eng Erweiderung méi spéit ass virgesinn.

=== Ubannen un d'Nato-Pipeline ===
Wéi och schonn dat aktuellt Lager, gëtt den neien Depot un d'„Nato-Pipeline“ (''[[Central Europe Pipeline System]]'', CEPS) ugeschloss, déi vu [[Béibreg]] kënnt. 

De CEPS ass de gréisste Pipelinereseau vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]; mat senge ronn 5.300 Kilometer laange Leitunge verbënnt en Tanklageren, Raffinerien, Häfen, militäresch an zivil Fluchhäfen a fënnef europäesche Länner.

{{Méi Info 1|Central Europe Pipeline System}}

Wéinst dem neie Standuert muss de Verlaf vun der aktueller Nato-Leitung ugepasst a verlängert ginn. Dës Aarbechte gi vum Lëtzebuerger Staat finanzéiert a mat der technescher an operationeller Ënnerstëtzung vun der ''Belgian Pipeline Organisation'' ausgeféiert. D'Versuergungsleitung gouf vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héichkommissariat fir national Protektioun]] als [[kritesch Infrastruktur]] klasséiert.

D'Landsäit vum Lager gëtt och direkt un de Stroossereseau ugebonnen. Sou kann – am Fall vun enger Stéierung vun der Pipeline – weiderhin Dreifstoff mat Tankween geliwwert ginn. D'Deplacement vum Lager mécht ausserdeem Flächen um Fluchhafe fräi, déi méi spéit fir eng Erweiderung vum Cargo-Beräich kënne benotzt ginn.

=== Käschten a Finanzéierung ===
Déi éischt Schätzunge si vun engem Budget vu 35 Milliounen Euro ausgaangen; wéinst de Präisser fir d'Matière première an d'Energie déi staark geklommene sinn, ass de Käschtepunkt staark an d'Luucht gaangen. Well en däitlech méi héich wéi 40 Milliounen Euro louch, war e speziellt Finanzéierungsgesetz néideg ginn.

Am Gesetzesprojet vun 2023 goufen d'Baukäschten op 85,78 Milliounen Euro geschat. Ronn fënnef Milliounen Euro dovu ware fir d'Ubannen un d'Nato-Leitung an d'Installatioune fir de militäreschen Dreifstoff virgesinn a sollten aus dem Verdeedegungsbudget bezuelt ginn. Fir d'Verbindungsstrooss tëscht den zwou Parzelle waren zousätzlech 8,6 Milliounen Euro aus dem [[Fonds des routes|Stroossefong]] virgesinn.

De Projet war ursprénglech fir 85,7 Milliounen Euro (Index 924,32) budgetiséiert. Duerch d'Upassung vum Index sinn déi geschat Käschten op 106,5 Milliounen Euro (Index 1149,78) geklommen.

De Lëtzebuerger Staat finanzéiert d'Infrastruktur a bleift hire Proprietär, absënns wéinst de militäresche Bestanddeeler vun der Anlag. De Bauhär ass de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten]] a Luxairport handelt als delegéierte Projetsmanager a koordinéiert d'Planung, d'Geneemegungen, d'Ausschreiwung an d'Bauaarbechten. D'Leeschtunge vu Luxairport kënnen dobäi mat bis zu véier Prozent vun de gesamte Baukäschte remuneréiert ginn.

=== Bau a Mise en service ===
De symboleschen éischte Spuedestéch war den 1. Oktober 2025 a Presenz vun der Mobilitéitsministesch [[Yuriko Backes]], dem Nidderaanwener Buergermeeschter [[Fréd Ternes]] an dem Generaldirekter vu Luxairport, [[Alexander Flassak]].

Fir de Bau an d'Mise en service sinn am Ganze 34 Méint virgesinn, dorënner eng sechs Méint laang Testphas. D'Anlag soll am Mäerz 2028 opgoen.

{{Nokucken|2028 Abrëll}}

== Quelle vum Artikel ==
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8221_Dossier_Complet.pdf Dossier consolidé] vum ''Projet de loi 8221 portant sur la construction des nouvelles infrastructures pétrolières à l'aéroport de Luxembourg'', chd.lu, gekuckt den 20.09.2026
* [https://www.lux-airport.lu/de/luxembourg-airport-begins-construction-of-state-of-the-art-fuel-farm-to-meet-21st-century-supply-demands/ Luxembourg Airport Begins Construction of State-of-the-Art Fuel Farm to meet 21st century supply demands], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.lux-airport.lu/wp-content/uploads/2025/10/251001-factsheet-NAFF_VFN.pdf As an attachment to the press release from 1st October - NAFF], lux-airport.lu, 02.10.2025
* [https://www.wort.lu/wirtschaft/am-findel-wird-fuer-ueber-100-millionen-euro-ein-treibstofflager-errichtet/94515176.html Am Findel wird für über 100 Millionen Euro ein Treibstofflager errichtet], wort.lu, 02.10.2025

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Gemeng Nidderaanwen]]
[[Kategorie:Industriell Installatiounen]]
[[Kategorie:Pëtrolsentreprisen]]</text>
      <sha1>62jcck5vbftxrk0b6oq1d5221vlaukr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nicole Heesters</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177201</id>
    <revision>
      <id>2708901</id>
      <parentid>2708732</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6792" sha1="miefx1mcir8bqf14129r3mnt4imr7m2" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Nicole Heesters''', gebuer de [[14. Februar]] [[1937]] zu [[Potsdam]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]].

Si ass d'Duechter vum Schauspiller [[Johannes Heesters]] an der Schauspillerin [[Louisa Ghijs]].

== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1953: ''Ich und meine Frau'' - Regie: [[Eduard von Borsody]] - Haaptacteuren: [[Paula Wessely]], [[Attila Hörbiger]] - (als Ursula Naglmüller)
* 1954: ''Dieses Lied bleibt bei dir'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Paul Henreid:]], [[Eva Kerbler]] - (als Valeri)
* 1955: ''[[Ihr erstes Rendezvous (Film 1955)|Ihr erstes Rendezvous]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Karl Schönböck]] - (als Christa)
* 1955: ''[[Drei Männer im Schnee (Film 1955)|Drei Männer im Schnee]]'' - Regie: [[Kurt Hoffmann]] - Haaptacteuren: [[Paul Dahlke]], [[Claus Biederstaedt]] - (als Hildegard Schlüter)
* 1956: ''Liebe, die den Kopf verliert'' - Regie: [[Thomas Engel]] - Haaptacteuren: [[Paul Hubschmid]], [[Winnie Markus]] - (als Petra von Arnau)
* 1956: ''Das Liebesleben des schönen Franz'' - Regie: [[Max Nosseck]] - Haaptacteuren: [[Walter Müller]], [[Wolfgang Wahl]] - (als Traute Rösl)
* 1956: ''Der Glockengießer von Tirol'' - Regie: [[Richard Häussler]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Heinrich Gretler]] - (als Monika Schwaiger)
* 1981: ''[[Nach Mitternacht (Film)|Nach Mitternacht]]'' - Regie: [[Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Désirée Nosbusch]], [[Wolfgang Jörg]] - (als Adelheid)
* 1982: ''Oben Scheine - Unten Steine'' - Regie: [[Hans-Jürgen Köhler]] - Haaptacteuren: [[Peter-Maria Anselstetter]], [[Helmut Buchholz]] 
* 1982: ''Kamikaze 1989'' - Regie: Wolf Gremm - Haaptacteuren: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Günther Kaufmann]] - (als Barbara)
* 1983: ''Heinrich Penthesilea von Kleist'' - Regie: [[Hans Neuenfels]] - Haaptacteuren: [[Elisabeth Trissenaar]], [[Hermann Treusch]] - (als Asteria)
* 1990: ''Pension Sonnenschein'' - Regie: [[Filip Bajon]] - Haaptacteuren: [[Michael Kausch]], [[Slawa Kwasniewska]] 
* 1992: ''Meine Tochter gehört mir'' - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Georges Corraface]] - (als Mamm)
* 1993: ''Küsse'' - Regie: [[Carolin Otto]] - Haaptacteuren: [[Stefan Hunstein]], [[Susanne Lothar]] - (als Luise)
* 1998: ''Meschugge'' - Regie: [[Dani Levy]], [[Maria Schrader]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[David Strathairn]] - (als Anna Katz)
* 1998: ''Solo für Klarinette'' - Regie: [[Nico Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Corinna Harfouch]] - (als Frau Jentsch)
* 2003: ''Sternzeichen'' - Regie: [[Peter Patzak]] - Haaptacteuren: [[Heikko Deutschmann]], [[Vadim Glowna]] - (als Cathreen Werrer)
* 2009: ''Thank You Mr. President'' - Regie: [[Lenn Kudrjawizki]] - (Kuerzfilm)
* 2009: ''Die Liebe der Kinder'' - Regie: [[Franz Müller]] - Haaptacteuren: [[Marie-Lou Sellem]], [[Alex Brendemühl]] 
* 2016: ''Lou Andreas-Salomé, The Audacity to be Free'' - Regie: [[Cordula Kablitz-Post]] - Haaptacteuren: [[Katharina Lorenz], [[Matthias Lier]] - (als Lou Andreas-Salomé)
* 2020: ''Die Wolf-Gäng'' - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Aaron Kissiov]], [[Johanna Schraml]] - (als Direktesch)
* 2025: ''Sprengstoff'' - Regie: [[Linus Liyas]] - Haaptacteuren: [[Johanna Götting]], [[Zahel Anwary]] - (als Clara)

=== Televisioun (Auswiel) ===
* 1962: ''Der tolle Tag'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Erfurth]] - Haaptacteuren: [[Heinz Reincke]], [[Peter Schütte]] - (als Susanne)
* 1963: ''Die Möwe'' - (TV-Film) - Regie: [[Bohumil Herlischka]] - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Willy Birgel]] - (als Mascha Schamrajewa)
* 1968: ''Graf Öderland'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Anita Höfer]], [[Hans Caninenberg]] - (als Hilde/Coco/Inge)
* 1972: ''Geliebter Mörder'' - (TV-Film) - Regie: [[Heinz Schirk]] - Haaptacteuren: [[Werner Bruhns]], [[Udo Vioff]] - (als Vivien Warren)
* 1989-2003: ''Tatort'' - (TV -Serie) - (6 Episoden)
* 1984: ''Der Snob'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandaue]], [[Sigfrit Steiner]] - (als Sybil Hull)
* 1989: ''Das Milliardenspiel'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Peter Keglevic]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[FrieFriedrich von Thun]] 
* 1994: ''Ausgerechnet Zoé'' - (TV-Film) - Regie: [[Markus Imboden]] - Haaptacteuren: [[Nicolette Krebitz]], [[Henry Arnold]], [[André Jung]] 
* 1995: ''Ach du Fröhliche'' - (TV-Film) - Regie: [[Stefan Lukschy]] - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Marijam Agischewa]] - (als Claudia Carrera)
* 1997: ''Diamanten küßt man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrich Stark]] - Haaptacteuren: [[Meret Becker]], [[Marion Breckwoldt]] - (als Ruth)
* 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Kinsler]], [[Gertraud Jesserer]] - (als Iris)
* 2000: ''Frauen lügen besser'' - (TV-Film) - Regie: Vivian Naefe - Haaptacteuren: [[Natalia Wörner]], [[Richy Müller]] - (als Henriette)
* 2002: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Nobiltà'' - Regie: [[Sigi Rothemund]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Peter Weck]] - (als Contessa Cornelia Lorenzoni)
* 2001: ''Der Vamp im Schlafrock'' - (TV-Film) - Regie: [[Berno Kürten]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Eleonore Weisgerber]] - (als Marta Bosch)
* 2007: ''Sehnsucht nach Rimini'' - (TV-Film) - Regie: [[Dietmar Klein]] - Haaptacteuren: [[Rebecca Immanuel]], [[Timothy Peach]] - (als Marianne Toeplitz)
* 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], Friedrich von Thun- (als Lena Waldheim)
* 2009: ''Fünf Tage Vollmond'' - (TV-Film) - Regie: [[Matthias Steurer]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Klaus J. Behrendt]] - (als Johanna Thamsen)
* 2010-2023: ''Großstadtrevier'' - (TV -Serie) - (7 Episoden)
* 2013: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Auf Treu und Glauben'' - Regie: Sigi Rothemund - Haaptacteuren: [[Uwe Kockisch]], [[Julia Jäger]], [[Annett Renneberg]] - (als Signora Fontana)
* 2016: ''Apropos Glück'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Grote]] - Haaptacteuren: [[Janna Striebeck]], [[Martin Lindow]] - (als Irene von der Hoven)
* 2021: ''Ein Sommer in Antwerpen'' - (TV-Film) - Regie: [[Ulrike Hamacher]] - Haaptacteuren: [[Maike Johanna Reuter]], [[Dries de Sutte]] - (als Magda Oberstedt)
* 2022: ''Der Schutzengel'' - (TV-Film) - Regie: [[Götz Spielmann]] - Haaptacteuren: [[Fritz Karl]], [[Michael Steinocher]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Heesters Nicole}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1937]]</text>
      <sha1>miefx1mcir8bqf14129r3mnt4imr7m2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Svenska Handelsbanken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177205</id>
    <revision>
      <id>2708830</id>
      <timestamp>2026-09-21T12:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erc-digshell</username>
        <id>70711</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit</comment>
      <origin>2708830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1585" sha1="pc6v67yb3q0ouulcjw0m0n47reac9kh" xml:space="preserve">D''''Svenska Handelsbanken SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 6. Juli 1978 als Duechtergesellschaft vun der [[Schweden|schwedescher]] Svenska Handelsbanken vu [[Stockholm]] gegrënnt.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/srj3w43xpz/pages/2/articles/DIVL47 Svenska Handelsbanken S. A. Siège social: Luxembourg]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°161 (27.07.1978), S. 2. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 21.09.2026&lt;/ref&gt; Am Ufank war si haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/q5fnrbwzs/pages/4/articles/DIVL501 Svenska Handelsbanken eröffnen Geschäftstätigkeit in Luxemburg.] Luxemburger Wort, 131. Jg., n° 230 (09.10.1978), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 21.09.2026&lt;/ref&gt;

Hiren éischte Sëtz hat d'Bank op N°37 an der [[Avenue Monterey]] an der Stad. 1985 ass si op N°146 um [[Boulevard de la Pétrusse]] geplënnert. 2008 gouf de Sëtz op N°15 an d'[[Rue Bender]] verluecht.

2014 gouf déi lëtzebuergesch Svenska Handelsbanken SA vun hirer schwedescher Mammebank absorbéiert.&lt;ref&gt;RCS: B15992. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt; D'Bankaktivitéiten zu Lëtzebuerg ginn zënterhier iwwer déi schonn 1992 gegrënnte Lëtzebuerger Succursale vun der Svenska Handelsbanken weidergefouert.&lt;ref&gt;RCS: B39099. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]</text>
      <sha1>pc6v67yb3q0ouulcjw0m0n47reac9kh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708902</id>
      <parentid>2708830</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1606" sha1="em23yxwwijo0keanfq4cdhptofvtzdt" xml:space="preserve">{{Infobox Entreprise}}
D''''Svenska Handelsbanken SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 6. Juli 1978 als Duechtergesellschaft vun der [[Schweden|schweedescher]] Svenska Handelsbanken vu [[Stockholm]] gegrënnt.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/srj3w43xpz/pages/2/articles/DIVL47 Svenska Handelsbanken S. A. Siège social: Luxembourg]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°161 (27.07.1978), S. 2. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 21.09.2026&lt;/ref&gt; Am Ufank war si haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/q5fnrbwzs/pages/4/articles/DIVL501 Svenska Handelsbanken eröffnen Geschäftstätigkeit in Luxemburg.] Luxemburger Wort, 131. Jg., n° 230 (09.10.1978), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 21.09.2026&lt;/ref&gt;

Hiren éischte Sëtz hat d'Bank op N°37 an der [[Avenue Monterey]] an der Stad. 1985 ass si op N°146 um [[Boulevard de la Pétrusse]] geplënnert. 2008 gouf de Sëtz op N°15 an d'[[Rue Bender]] verluecht.

2014 gouf déi lëtzebuergesch Svenska Handelsbanken SA vun hirer schweedescher Mammebank absorbéiert.&lt;ref&gt;RCS: B15992. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt; D'Bankaktivitéiten zu Lëtzebuerg ginn zënterhier iwwer déi schonn 1992 gegrënnte Lëtzebuerger Filial vun der Svenska Handelsbanken weidergefouert.&lt;ref&gt;RCS: B39099. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]</text>
      <sha1>em23yxwwijo0keanfq4cdhptofvtzdt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708905</id>
      <parentid>2708902</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>+Infobox</comment>
      <origin>2708905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1661" sha1="4js9fvuflfu8p82r8txk1wmgqmlkor0" xml:space="preserve">{{Infobox Entreprise}}
D''''Svenska Handelsbanken SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 6. Juli 1978 als Duechtergesellschaft vun der [[Schweden|schweedescher]] Svenska Handelsbanken vu [[Stockholm]] gegrënnt.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/srj3w43xpz/pages/2/articles/DIVL47 Svenska Handelsbanken S. A. Siège social: Luxembourg]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°161 (27.07.1978), S. 2. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 21.09.2026&lt;/ref&gt; Am Ufank war si haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/q5fnrbwzs/pages/4/articles/DIVL501 Svenska Handelsbanken eröffnen Geschäftstätigkeit in Luxemburg.] Luxemburger Wort, 131. Jg., n° 230 (09.10.1978), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 21.09.2026&lt;/ref&gt;

Hiren éischte Sëtz hat d'Bank op N°37 an der [[Avenue Monterey]] an der Stad. 1985 ass si op N°146 um [[Boulevard de la Pétrusse]] geplënnert. 2008 gouf de Sëtz op N°15 an d'[[Rue Bender]] verluecht.

2014 gouf déi lëtzebuergesch Svenska Handelsbanken SA vun hirer schweedescher Mammebank absorbéiert&lt;ref&gt;RCS: B15992. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt; an de 14. Juli 2014 aus dem Handelsregëster geläscht. D'Bankaktivitéiten zu Lëtzebuerg ginn zënterhier iwwer déi schonn 1992 gegrënnte Lëtzebuerger Filial vun der Svenska Handelsbanken weidergefouert.&lt;ref&gt;RCS: B39099. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]</text>
      <sha1>4js9fvuflfu8p82r8txk1wmgqmlkor0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cristina Marsillach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177206</id>
    <revision>
      <id>2708849</id>
      <timestamp>2026-09-21T14:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>nei</comment>
      <origin>2708849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2973" sha1="jfyxc4tjjvcym2i92h7tezedn8unxoi" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Cristina Marsillach''', gebuer als ''Cristina Marsillach del Río'' den [[30. September]] [[1963]] zu [[Madrid]], ass eng [[Spuenien|spuenesch]] [[Schauspillerin]]. 

Si ass d'Duechter vum spuenesche Schauspiller [[Adolfo Marsillach]].

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
==== Kino ====
* 1980: ''Otra vez adiós'' - Regie: [[Miguel Ángel Rivas]] - Haaptacteuren: [[Irene Gutiérrez Caba]], [[Charo Soriano]] 
* 1981: ''El poderoso influjo de la luna'' - Regie: [[Antonio del Real]] - Haaptacteuren: [[Alfredo Landa]], [[Adolfo Marsillach]] - (als Mari Carmen)
* 1982: ''Adolescencia'' - Regie: [[Germán Lorente]] - Haaptacteuren: [[José Luis Alonso]], [[Carlos Larrañaga]] - (als Laura)
* 1982: ''Estoy en crisis'' - Regie: [[Fernando Colomo]] - Haaptacteuren: [[José Sacristán]], [[Mercedes Sampietro]] - (als Lucía)
* 1983: ''1919, crónica del alba'' - Regie: [[Antonio José Betancor]] - Haaptacteuren: [[Miguel Molina]], [[Walter Vidarte]] - (als Isabel)
* 1984: ''Últimas tardes con Teresa'' - Regie: [[Gonzalo Herralde]] - Haaptacteuren: [[Maribel Martín]], [[Ángel Alcázar]] - (als Hortensia)
* 1985: ''Crimen en familia'' - Regie: [[Santiago San Miguel]] - Haaptacteuren: [[Charo López]], [[Agustín González]] - (als Mariana Costa)
* 1985: ''La gabbia'' - Regie: [[Giuseppe Patroni Griffi]] - Haaptacteuren: [[Tony Musante]], [[Laura Antonelli]] - (als Marie)
* 1986: ''Every Time We Say Goodbye'' - Regie: [[Moshé Mizrahi]] - Haaptacteuren: [[Tom Hanks]], [[Benedict Taylor]] - (als Sarah)
* 1987: ''[[Opera (Film 1987)|Opera]]'' - Regie: [[Dario Argento]] - Haaptacteuren: [[Ian Charleson]], [[Urbano Barberini]] - (als Betty)
* 1988: ''Treno di panna'' - Regie: [[Andrea De Carlo]] - Haaptacteuren: [[Sergio Rubini]], [[Carol Alt]] - (als Jill)
* 1988: ''I ragazzi di via Panisperna'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Andrea Prodan]], [[Ennio Fantastichini]] - (als Margherita)
* 1978: ''I giorni del commissario Ambrosio'' - Regie: [[Sergio Corbucci]] - Haaptacteuren: [[Ugo Tognazzi]], [[Carlo Delle Piane]] - (als Sandra Bandelli)
* 1989: '''O re'' - Regie: [[Luigi Magni]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Ornella Muti]] - (als Luciana)
* 1989: ''Marrakech Express'' - Regie: [[Gabriele Salvatores]] - Haaptacteuren: [[Diego Abatantuono]], [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Teresa)
* 1989: ''El mar y el tiempo'' - Regie: [[Fernando Fernán Gómez]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], Fernando Fernán Gómez - (als Chus)
* 1991: ''Barocco'' - Regie: [[Claudio Sestieri]] - Haaptacteuren: [[Massimo Venturiello]], [[Davide Bechini]] - (als Valeria)
* 2021: ''Simple Like Silver'' - Regie: [[Damian Lahey]] - Haaptacteuren: [[Susanna Nelson]], [[Hudson Sims]]

== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Marsillach Cristina}}
[[Kategorie:Spuenesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Spuenesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1963]]</text>
      <sha1>jfyxc4tjjvcym2i92h7tezedn8unxoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frank Beyer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177207</id>
    <revision>
      <id>2708859</id>
      <timestamp>2026-09-21T15:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>nei</comment>
      <origin>2708859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4065" sha1="0buead9tl4epjeo701jzfcmbtm5lq2x" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Frank Beyer''', gebuer de [[26. Mee]] [[1932]] zu [[Nobitz]] a gestuerwen den [[1. Oktober]] [[2006]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. 

Dem Frank Beyer seng bedeitendst Filmer sinn ''[[Nackt unter Wölfen]]'' (1963), ''[[Spur der Steine]]'' (1966) a ''[[Jakob der Lügner]]'' (1974),  déi hien all an der [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] gedréit huet.

== Filmographie ==
=== als Regisseur ===
==== Kino ====
* 1954: '' Rosnicky '' - (Kuerzfilm)
* 1955: '' Blázni mezi námi '' Regie zesumme mam [[Ralf Kirsten]] a mam [[Konrad Petzold]] - (Kuerzfilm)
* 1957: ''Zwei Mütter'' - Haaptacteuren: [[Françoise Spira]], [[Helga Göring]], [[Guido Thielsch]]
* 1957: ''Fridericus Rex - elfter Teil'' - (Kuerzfilm)
* 1957: ''Das Stacheltier - Das Gesellschaftsspiel'' - (Kuerzfilm)
* 1959: ''Eine alte Liebe'' - Haaptacteuren: [[Gisela May]], [[Erich Franz]], [[Doris Abeßer]]
* 1960: ''Fünf Patronenhülsen'' - Haaptacteuren: [[Ernst Busch]], [[Erwin Geschonneck]], [[Manfred Krug]]
* 1992: ''Königskinder'' - Haaptacteuren: [[Annekathrin Bürger]], [[Armin Mueller-Stahl]], [[Ulrich Thein]]
* 1963: ''[[Nackt unter Wölfen]]'' - Haaptacteuren: Erwin Geschonneck, Armin Mueller-Stahl, [[Fred Delmare]]
* 1963: ''Karbid und Sauerampfer'' - Haaptacteuren: Erwin Geschonneck, [[Marita Böhme]], [[Manja Behrens]]
* 1966: ''[[Spur der Steine]]'' - Haaptacteuren: [[Manfred Krug]], [[Krystyna Stypulkowska]], [[Eberhard Esche]]
* 1974: ''[[Jakob der Lügner]]'' - Haaptacteuren: [[Vlastimil Brodský]], [[Reimar J. Baur]], [[Armin Mueller-Stahl]]
* 1978: ''Das Versteck'' - Haaptacteuren: [[Jutta Hoffmann]], Manfred Krug, [[Alfred Müller]]
* 1983: ''Der Aufenthalt'' - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], [[Fred Düren]], [[Matthias Günther]]
* 1984: ''Bockshorn'' - Haaptacteuren: [[Jeff Dominiak]], [[Bert Löper]]
* 1989: ''Der Bruch'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Rolf Hoppe]], [[Otto Sander]]
* 1991: ''Der Verdacht'' - Haaptacteuren: [[Christiane Heinrich]], [[Nikolaus Gröbe]], [[Michael Gwisdek]]
==== Televisioun ====
* 1968: ''Der Geizige'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Renate Blume]], [[Wolfgang Dehler]]
* 1971: ''Rottenknechte'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1972: ''Der Egoist'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Willi Narloch]], [[Klaus Manchen]]
* 1973: ''Die sieben Affären der Dona Juanitaknechte'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''Geschlossene Gesellschaft'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jutta Hoffmann]], [[Armin Mueller-Stahl]], [[Walter Plathe]]
* 1981: ''Der König und sein Narr'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Wolfgang Kieling]], Götz George, [[Monika Gabriel]]
* 1981: ''Die zweite Haut'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Angelica Domröse]], [[Hilmar Thate]], [[Jana Brejchová]]
* 1991: ''Ende der Unschuld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jürgen Hentsch]], [[Udo Samel]], [[Rolf Hoppe]]
* 1992: ''Sie und Er'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Reimar J. Baur]], [[Maja Maranow]]
* 1992: ''Das große Fest'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], Rolf Hoppe, [[Iris Berben]]
* 1993: ''Das letzte U-Boot'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ulrich Mühe]], [[Ulrich Tukur]], [[Manfred Zapatka]]
* 1995: ''Wenn alle Deutschen schlafen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ilja Smoljanski]], [[Robin Timptner]], [[Benjamin Kaatz]]
* 1995: ''Nikolaikirche'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Ulrich Matthes]], Ulrich Mühe
* 1978: ''[[Der Hauptmann von Köpenick (TV-Film 1997)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Udo Samel]], [[Elisabeth Trissenaar]], [[Katharina Thalbach]]
* 1998: ''Abgehauen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Peter Lohmeyer]], [[Karoline Eichhorn]], [[Ann-Kathrin Kramer]], [[Uwe Kockisch]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}


{{DEFAULTSORT:Beyer Frank}}
[[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1932]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2006]]</text>
      <sha1>0buead9tl4epjeo701jzfcmbtm5lq2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708896</id>
      <parentid>2708859</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T17:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <origin>2708896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4061" sha1="c5sil2ul4nl7gjpumqh0j5gmbbljrah" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Frank Beyer''', gebuer de [[26. Mee]] [[1932]] zu [[Nobitz]], a gestuerwen den [[1. Oktober]] [[2006]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]].

Dem Frank Beyer seng bedeitendst Filmer sinn ''[[Nackt unter Wölfen]]'' (1963), ''[[Spur der Steine]]'' (1966) a ''[[Jakob der Lügner]]'' (1974),  déi hien all an der [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] gedréit huet.

== Filmographie ==
=== als Regisseur ===
==== Kino ====
* 1954: ''Rosnicky'' - (Kuerzfilm)
* 1955: ''Blázni mezi námi'' Regie zesumme mam [[Ralf Kirsten]] a mam [[Konrad Petzold]] - (Kuerzfilm)
* 1957: ''Zwei Mütter'' - Haaptacteuren: [[Françoise Spira]], [[Helga Göring]], [[Guido Thielsch]]
* 1957: ''Fridericus Rex - elfter Teil'' - (Kuerzfilm)
* 1957: ''Das Stacheltier - Das Gesellschaftsspiel'' - (Kuerzfilm)
* 1959: ''Eine alte Liebe'' - Haaptacteuren: [[Gisela May]], [[Erich Franz]], [[Doris Abeßer]]
* 1960: ''Fünf Patronenhülsen'' - Haaptacteuren: [[Ernst Busch]], [[Erwin Geschonneck]], [[Manfred Krug]]
* 1992: ''Königskinder'' - Haaptacteuren: [[Annekathrin Bürger]], [[Armin Mueller-Stahl]], [[Ulrich Thein]]
* 1963: ''[[Nackt unter Wölfen]]'' - Haaptacteuren: Erwin Geschonneck, Armin Mueller-Stahl, [[Fred Delmare]]
* 1963: ''Karbid und Sauerampfer'' - Haaptacteuren: Erwin Geschonneck, [[Marita Böhme]], [[Manja Behrens]]
* 1966: ''[[Spur der Steine]]'' - Haaptacteuren: [[Manfred Krug]], [[Krystyna Stypulkowska]], [[Eberhard Esche]]
* 1974: ''[[Jakob der Lügner]]'' - Haaptacteuren: [[Vlastimil Brodský]], [[Reimar J. Baur]], [[Armin Mueller-Stahl]]
* 1978: ''Das Versteck'' - Haaptacteuren: [[Jutta Hoffmann]], Manfred Krug, [[Alfred Müller]]
* 1983: ''Der Aufenthalt'' - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], [[Fred Düren]], [[Matthias Günther]]
* 1984: ''Bockshorn'' - Haaptacteuren: [[Jeff Dominiak]], [[Bert Löper]]
* 1989: ''Der Bruch'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Rolf Hoppe]], [[Otto Sander]]
* 1991: ''Der Verdacht'' - Haaptacteuren: [[Christiane Heinrich]], [[Nikolaus Gröbe]], [[Michael Gwisdek]]
==== Televisioun ====
* 1968: ''Der Geizige'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Renate Blume]], [[Wolfgang Dehler]]
* 1971: ''Rottenknechte'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1972: ''Der Egoist'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Willi Narloch]], [[Klaus Manchen]]
* 1973: ''Die sieben Affären der Dona Juanitaknechte'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''Geschlossene Gesellschaft'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jutta Hoffmann]], [[Armin Mueller-Stahl]], [[Walter Plathe]]
* 1981: ''Der König und sein Narr'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Wolfgang Kieling]], Götz George, [[Monika Gabriel]]
* 1981: ''Die zweite Haut'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Angelica Domröse]], [[Hilmar Thate]], [[Jana Brejchová]]
* 1991: ''Ende der Unschuld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jürgen Hentsch]], [[Udo Samel]], [[Rolf Hoppe]]
* 1992: ''Sie und Er'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Reimar J. Baur]], [[Maja Maranow]]
* 1992: ''Das große Fest'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], Rolf Hoppe, [[Iris Berben]]
* 1993: ''Das letzte U-Boot'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ulrich Mühe]], [[Ulrich Tukur]], [[Manfred Zapatka]]
* 1995: ''Wenn alle Deutschen schlafen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ilja Smoljanski]], [[Robin Timptner]], [[Benjamin Kaatz]]
* 1995: ''Nikolaikirche'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Ulrich Matthes]], Ulrich Mühe
* 1978: ''[[Der Hauptmann von Köpenick (TV-Film 1997)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Udo Samel]], [[Elisabeth Trissenaar]], [[Katharina Thalbach]]
* 1998: ''Abgehauen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Peter Lohmeyer]], [[Karoline Eichhorn]], [[Ann-Kathrin Kramer]], [[Uwe Kockisch]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Beyer Frank}}
[[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1932]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2006]]</text>
      <sha1>c5sil2ul4nl7gjpumqh0j5gmbbljrah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708906</id>
      <parentid>2708896</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4060" sha1="rjt6k7hunwxblmcc02534kv07tk2bnp" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Frank Beyer''', gebuer de [[26. Mee]] [[1932]] zu [[Nobitz]], a gestuerwen den [[1. Oktober]] [[2006]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]].

Dem Frank Beyer seng bedeitendst Filmer sinn ''[[Nackt unter Wölfen]]'' (1963), ''[[Spur der Steine]]'' (1966) a ''[[Jakob der Lügner]]'' (1974), déi hien all an der [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] gedréit huet.

== Filmographie ==
=== als Regisseur ===
==== Kino ====
* 1954: ''Rosnicky'' - (Kuerzfilm)
* 1955: ''Blázni mezi námi'' Regie zesumme mam [[Ralf Kirsten]] a mam [[Konrad Petzold]] - (Kuerzfilm)
* 1957: ''Zwei Mütter'' - Haaptacteuren: [[Françoise Spira]], [[Helga Göring]], [[Guido Thielsch]]
* 1957: ''Fridericus Rex - elfter Teil'' - (Kuerzfilm)
* 1957: ''Das Stacheltier - Das Gesellschaftsspiel'' - (Kuerzfilm)
* 1959: ''Eine alte Liebe'' - Haaptacteuren: [[Gisela May]], [[Erich Franz]], [[Doris Abeßer]]
* 1960: ''Fünf Patronenhülsen'' - Haaptacteuren: [[Ernst Busch]], [[Erwin Geschonneck]], [[Manfred Krug]]
* 1992: ''Königskinder'' - Haaptacteuren: [[Annekathrin Bürger]], [[Armin Mueller-Stahl]], [[Ulrich Thein]]
* 1963: ''[[Nackt unter Wölfen]]'' - Haaptacteuren: Erwin Geschonneck, Armin Mueller-Stahl, [[Fred Delmare]]
* 1963: ''Karbid und Sauerampfer'' - Haaptacteuren: Erwin Geschonneck, [[Marita Böhme]], [[Manja Behrens]]
* 1966: ''[[Spur der Steine]]'' - Haaptacteuren: [[Manfred Krug]], [[Krystyna Stypulkowska]], [[Eberhard Esche]]
* 1974: ''[[Jakob der Lügner]]'' - Haaptacteuren: [[Vlastimil Brodský]], [[Reimar J. Baur]], [[Armin Mueller-Stahl]]
* 1978: ''Das Versteck'' - Haaptacteuren: [[Jutta Hoffmann]], Manfred Krug, [[Alfred Müller]]
* 1983: ''Der Aufenthalt'' - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], [[Fred Düren]], [[Matthias Günther]]
* 1984: ''Bockshorn'' - Haaptacteuren: [[Jeff Dominiak]], [[Bert Löper]]
* 1989: ''Der Bruch'' - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Rolf Hoppe]], [[Otto Sander]]
* 1991: ''Der Verdacht'' - Haaptacteuren: [[Christiane Heinrich]], [[Nikolaus Gröbe]], [[Michael Gwisdek]]
==== Televisioun ====
* 1968: ''Der Geizige'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Renate Blume]], [[Wolfgang Dehler]]
* 1971: ''Rottenknechte'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1972: ''Der Egoist'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Willi Narloch]], [[Klaus Manchen]]
* 1973: ''Die sieben Affären der Dona Juanitaknechte'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''Geschlossene Gesellschaft'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jutta Hoffmann]], [[Armin Mueller-Stahl]], [[Walter Plathe]]
* 1981: ''Der König und sein Narr'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Wolfgang Kieling]], Götz George, [[Monika Gabriel]]
* 1981: ''Die zweite Haut'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Angelica Domröse]], [[Hilmar Thate]], [[Jana Brejchová]]
* 1991: ''Ende der Unschuld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jürgen Hentsch]], [[Udo Samel]], [[Rolf Hoppe]]
* 1992: ''Sie und Er'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Reimar J. Baur]], [[Maja Maranow]]
* 1992: ''Das große Fest'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], Rolf Hoppe, [[Iris Berben]]
* 1993: ''Das letzte U-Boot'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ulrich Mühe]], [[Ulrich Tukur]], [[Manfred Zapatka]]
* 1995: ''Wenn alle Deutschen schlafen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Ilja Smoljanski]], [[Robin Timptner]], [[Benjamin Kaatz]]
* 1995: ''Nikolaikirche'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Barbara Auer]], [[Ulrich Matthes]], Ulrich Mühe
* 1978: ''[[Der Hauptmann von Köpenick (TV-Film 1997)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Harald Juhnke]], [[Udo Samel]], [[Elisabeth Trissenaar]], [[Katharina Thalbach]]
* 1998: ''Abgehauen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Peter Lohmeyer]], [[Karoline Eichhorn]], [[Ann-Kathrin Kramer]], [[Uwe Kockisch]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Beyer Frank}}
[[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1932]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2006]]</text>
      <sha1>rjt6k7hunwxblmcc02534kv07tk2bnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maja Maranow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177208</id>
    <revision>
      <id>2708872</id>
      <timestamp>2026-09-21T15:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>nei</comment>
      <origin>2708872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3567" sha1="l5c8whq00bjiuuk642bzwirftq5emr9" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Maja Maranow''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1961]] zu [[Nienburg/Weser]] a gestuerwen de [[4. Januar]] [[2016]] zu [[Berlin]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
==== Kino ====
* 1983: ''Tage im Hotel'' - Regie: [[Ulrich Stein]] - Haaptacteuren: [[Rolf Witt]], [[Rebecca Pauly]] - (als Sarah Lenhart)
* 1985: ''André schafft sie alle'' - Regie: [[Peter Fratzscher]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Willeke van Ammelrooy]] - (als Isabella)
* 1985: ''Der Videopirat'' - Regie: [[Harald Alexander]] - Haaptacteuren: [[Nicolas Shopp]], [[Thomas Meissner]] - (als Annette Caspari)
* 1988: ''On Ludlow in Blau'' - Regie: [[Christoph Janetzko]] - (Kuerzfilm)
* 1989: ''Europa, abends'' - Regie: [[Claudia Schröder]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Susanne Beck]] - (als Lucille Flamingo)
* 1991: ''Daedalus'' - Regie: [[Pepe Danquart]] - Haaptacteuren: [[Moc Thyssen]], [[Stefan Merki]] - (als Khira)
* 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] 
* 1993: '' Engel ohne Flügel'' - Regie: [[Maria Theresia Wagner]] - Haaptacteuren: [[Julia Brendler]], [[Günter Lamprecht]] 
* 2014: ''Die geliebten Schwestern'' - Regie: [[Dominik Graf]] - Haaptacteuren: [[Hannah Herzsprung]], [[Florian Stetter]] - (als Charlotte von Stein)
==== Televisioun (Auswiel) ====
* 1982: ''St. Pauli-Landungsbrücken'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1984: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Täter und Opfer'' - Regie: [[Ilse Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Karin Anselm]], [[Rolf Becker]]
* 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] 
* 1988: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Programmiert auf Mord'' - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Martin Lüttge]]
* 1989: ''Peter Strohm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Rivalen der Rennbahn'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner - (als Ulli)
* 1991: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der Fall Schimanski'' - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Eberhard Feik]], [[Jochen Senf]]
* 1994-2016: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (63 Episode)
* 1997: ''Der Kindermord'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[Jürgen Vogel]] 
* 1999-2006: ''Der Alte'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2000: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Vendetta'' - Regie: [[Christian von Castelberg]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Annett Renneberg]]
* 2002: ''Liebe Schwester'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Heinrich Schmieder]] - (als Lea Spielhagen)
* 2003: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Die Liebe der Schlachter'' - Regie: [[Thomas Jauch]] - Haaptacteuren: [[Sabine Postel]], [[Oliver Mommsen]], [[Hannes Jaenicke]]
* 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: Matti Geschonneck - Haaptacteuren: [[Friedrich von Thun]], [[Nicole Heesters]] - (als Annabelle Kohut)
* 2009-2016: ''Nachtschicht'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat 
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Maranow Maja}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1961]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2016]]</text>
      <sha1>l5c8whq00bjiuuk642bzwirftq5emr9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708882</id>
      <parentid>2708872</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Um Spaweck */</comment>
      <origin>2708882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3569" sha1="axt945nuckp88tn3qoy081i6aqfgx4n" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Maja Maranow''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1961]] zu [[Nienburg/Weser]] a gestuerwen de [[4. Januar]] [[2016]] zu [[Berlin]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
==== Kino ====
* 1983: ''Tage im Hotel'' - Regie: [[Ulrich Stein]] - Haaptacteuren: [[Rolf Witt]], [[Rebecca Pauly]] - (als Sarah Lenhart)
* 1985: ''André schafft sie alle'' - Regie: [[Peter Fratzscher]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Willeke van Ammelrooy]] - (als Isabella)
* 1985: ''Der Videopirat'' - Regie: [[Harald Alexander]] - Haaptacteuren: [[Nicolas Shopp]], [[Thomas Meissner]] - (als Annette Caspari)
* 1988: ''On Ludlow in Blau'' - Regie: [[Christoph Janetzko]] - (Kuerzfilm)
* 1989: ''Europa, abends'' - Regie: [[Claudia Schröder]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Susanne Beck]] - (als Lucille Flamingo)
* 1991: ''Daedalus'' - Regie: [[Pepe Danquart]] - Haaptacteuren: [[Moc Thyssen]], [[Stefan Merki]] - (als Khira)
* 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] 
* 1993: '' Engel ohne Flügel'' - Regie: [[Maria Theresia Wagner]] - Haaptacteuren: [[Julia Brendler]], [[Günter Lamprecht]] 
* 2014: ''Die geliebten Schwestern'' - Regie: [[Dominik Graf]] - Haaptacteuren: [[Hannah Herzsprung]], [[Florian Stetter]] - (als Charlotte von Stein)
==== Televisioun (Auswiel) ====
* 1982: ''St. Pauli-Landungsbrücken'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1984: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Täter und Opfer'' - Regie: [[Ilse Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Karin Anselm]], [[Rolf Becker]]
* 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] 
* 1988: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Programmiert auf Mord'' - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Martin Lüttge]]
* 1989: ''Peter Strohm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Rivalen der Rennbahn'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner - (als Ulli)
* 1991: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der Fall Schimanski'' - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Eberhard Feik]], [[Jochen Senf]]
* 1994-2016: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (63 Episode)
* 1997: ''Der Kindermord'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[Jürgen Vogel]] 
* 1999-2006: ''Der Alte'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2000: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Vendetta'' - Regie: [[Christian von Castelberg]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Annett Renneberg]]
* 2002: ''Liebe Schwester'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Heinrich Schmieder]] - (als Lea Spielhagen)
* 2003: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Die Liebe der Schlachter'' - Regie: [[Thomas Jauch]] - Haaptacteuren: [[Sabine Postel]], [[Oliver Mommsen]], [[Hannes Jaenicke]]
* 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: Matti Geschonneck - Haaptacteuren: [[Friedrich von Thun]], [[Nicole Heesters]] - (als Annabelle Kohut)
* 2009-2016: ''Nachtschicht'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}} 
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Maranow Maja}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1961]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2016]]</text>
      <sha1>axt945nuckp88tn3qoy081i6aqfgx4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708897</id>
      <parentid>2708882</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T17:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <origin>2708897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3569" sha1="8um6d04mna4hporhte8x0p5tf9a5kr0" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Maja Maranow''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1961]] zu [[Nienburg/Weser]], a gestuerwen de [[4. Januar]] [[2016]] zu [[Berlin]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]].

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
==== Kino ====
* 1983: ''Tage im Hotel'' - Regie: [[Ulrich Stein]] - Haaptacteuren: [[Rolf Witt]], [[Rebecca Pauly]] - (als Sarah Lenhart)
* 1985: ''André schafft sie alle'' - Regie: [[Peter Fratzscher]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Willeke van Ammelrooy]] - (als Isabella)
* 1985: ''Der Videopirat'' - Regie: [[Harald Alexander]] - Haaptacteuren: [[Nicolas Shopp]], [[Thomas Meissner]] - (als Annette Caspari)
* 1988: ''On Ludlow in Blau'' - Regie: [[Christoph Janetzko]] - (Kuerzfilm)
* 1989: ''Europa, abends'' - Regie: [[Claudia Schröder]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Susanne Beck]] - (als Lucille Flamingo)
* 1991: ''Daedalus'' - Regie: [[Pepe Danquart]] - Haaptacteuren: [[Moc Thyssen]], [[Stefan Merki]] - (als Khira)
* 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] 
* 1993: '' Engel ohne Flügel'' - Regie: [[Maria Theresia Wagner]] - Haaptacteuren: [[Julia Brendler]], [[Günter Lamprecht]] 
* 2014: ''Die geliebten Schwestern'' - Regie: [[Dominik Graf]] - Haaptacteuren: [[Hannah Herzsprung]], [[Florian Stetter]] - (als Charlotte von Stein)
==== Televisioun (Auswiel) ====
* 1982: ''St. Pauli-Landungsbrücken'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1984: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Täter und Opfer'' - Regie: [[Ilse Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Karin Anselm]], [[Rolf Becker]]
* 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] 
* 1988: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Programmiert auf Mord'' - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Martin Lüttge]]
* 1989: ''Peter Strohm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Rivalen der Rennbahn'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner - (als Ulli)
* 1991: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der Fall Schimanski'' - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Eberhard Feik]], [[Jochen Senf]]
* 1994-2016: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (63 Episode)
* 1997: ''Der Kindermord'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[Jürgen Vogel]] 
* 1999-2006: ''Der Alte'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2000: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Vendetta'' - Regie: [[Christian von Castelberg]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Annett Renneberg]]
* 2002: ''Liebe Schwester'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Heinrich Schmieder]] - (als Lea Spielhagen)
* 2003: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Die Liebe der Schlachter'' - Regie: [[Thomas Jauch]] - Haaptacteuren: [[Sabine Postel]], [[Oliver Mommsen]], [[Hannes Jaenicke]]
* 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: Matti Geschonneck - Haaptacteuren: [[Friedrich von Thun]], [[Nicole Heesters]] - (als Annabelle Kohut)
* 2009-2016: ''Nachtschicht'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}} 
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Maranow Maja}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1961]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2016]]</text>
      <sha1>8um6d04mna4hporhte8x0p5tf9a5kr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708907</id>
      <parentid>2708897</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="142rllnrnrcy2092y26r2htbvfr3vi4" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Maja Maranow''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1961]] zu [[Nienburg/Weser]], a gestuerwen de [[4. Januar]] [[2016]] zu [[Berlin]], war eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]].

== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
==== Kino ====
* 1983: ''Tage im Hotel'' - Regie: [[Ulrich Stein]] - Haaptacteuren: [[Rolf Witt]], [[Rebecca Pauly]] - (als Sarah Lenhart)
* 1985: ''André schafft sie alle'' - Regie: [[Peter Fratzscher]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Willeke van Ammelrooy]] - (als Isabella)
* 1985: ''Der Videopirat'' - Regie: [[Harald Alexander]] - Haaptacteuren: [[Nicolas Shopp]], [[Thomas Meissner]] - (als Annette Caspari)
* 1988: ''On Ludlow in Blau'' - Regie: [[Christoph Janetzko]] - (Kuerzfilm)
* 1989: ''Europa, abends'' - Regie: [[Claudia Schröder]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Susanne Beck]] - (als Lucille Flamingo)
* 1991: ''Daedalus'' - Regie: [[Pepe Danquart]] - Haaptacteuren: [[Moc Thyssen]], [[Stefan Merki]] - (als Khira)
* 1992: ''Der nächtliche Besucher'' - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Edgar Selge]], [[Barbara Frey]] 
* 1993: ''Engel ohne Flügel'' - Regie: [[Maria Theresia Wagner]] - Haaptacteuren: [[Julia Brendler]], [[Günter Lamprecht]] 
* 2014: ''Die geliebten Schwestern'' - Regie: [[Dominik Graf]] - Haaptacteuren: [[Hannah Herzsprung]], [[Florian Stetter]] - (als Charlotte von Stein)
==== Televisioun (Auswiel) ====
* 1982: ''St. Pauli-Landungsbrücken'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1984: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Täter und Opfer'' - Regie: [[Ilse Hofmann]] - Haaptacteuren: [[Karin Anselm]], [[Rolf Becker]]
* 1985: ''Der Hochzeitstag'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Witta Pohl]], [[Dieter Kirchlechner]] 
* 1988: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Programmiert auf Mord'' - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Martin Lüttge]]
* 1989: ''Peter Strohm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Rivalen der Rennbahn'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1990: ''Der neue Mann'' - (TV-Film) - Regie: Konrad Sabrautzky - Haaptacteuren: [[Gregor Hansen]], Dieter Kirchlechner - (als Ulli)
* 1991: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der Fall Schimanski'' - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Eberhard Feik]], [[Jochen Senf]]
* 1994-2016: ''Ein starkes Team'' - (TV-Serie) - (63 Episode)
* 1997: ''Der Kindermord'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Maria Schrader]], [[Jürgen Vogel]] 
* 1999-2006: ''Der Alte'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2000: ''Donna Leon'' - (TV-Serie) - Episod: ''Vendetta'' - Regie: [[Christian von Castelberg]] - Haaptacteuren: [[Joachim Król]], [[Barbara Auer]], [[Annett Renneberg]]
* 2002: ''Liebe Schwester'' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Heinrich Schmieder]] - (als Lea Spielhagen)
* 2003: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Die Liebe der Schlachter'' - Regie: [[Thomas Jauch]] - Haaptacteuren: [[Sabine Postel]], [[Oliver Mommsen]], [[Hannes Jaenicke]]
* 2007: ''Zeit zu leben'' - (TV-Film) - Regie: Matti Geschonneck - Haaptacteuren: [[Friedrich von Thun]], [[Nicole Heesters]] - (als Annabelle Kohut)
* 2009-2016: ''Nachtschicht'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}} 
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Maranow Maja}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1961]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2016]]</text>
      <sha1>142rllnrnrcy2092y26r2htbvfr3vi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katrin Sass</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177209</id>
    <revision>
      <id>2708887</id>
      <timestamp>2026-09-21T15:25:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>nei</comment>
      <origin>2708887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4016" sha1="5qnylh2n3jkjeho0udz3rxe6p74zs21" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
'''Katrin Sass''' oder och ''Katrin Saß'', gebuer den [[23. Oktober]] [[1956]] zu [[Schwerin]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
==== als Schauspillerin ====
==== Kino ====
* 1979: ''Bis daß der Tod euch scheidet'' - Regie: [[Heiner Carow]] - Haaptacteuren: [[Martin Seifert]], [[Berko Acker]] - (als Sonja Wallner)
* 1980: ''Die Schmuggler von Rajgrod'' - Regie: [[Konrad Petzold]] - Haaptacteuren: [[Walter Plathe]], [[Leon Niemczyk]] - (als Anna)
* 1980: ''Die Verlobte'' - Regie: [[Günter Reisch]], [[Günther Rücker]] - Haaptacteuren: [[Jutta Wachowiak]], [[Regimantas Adomaitis]] - (als Barbara)
* 1981: ''Bürgschaft für ein Jahr'' - Regie: [[Herrmann Zschoche]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Förder]], [[Enrico Robert]] - (als Nina Kern)
* 1985: ''Meine Frau Inge und meine Frau Schmidt'' - Regie: [[Roland Oehme]] - Haaptacteuren: Walter Plathe, [[Viola Schweizer]] - (als Brigitte Schmidt)
* 1985: ''Ab heute erwachsen'' - Regie: [[Gunther Scholz]] - Haaptacteuren: [[David C. Bunners]], [[Jutta Wachowiak]] 
* 1986: ''Das Haus am Fluß'' - Regie: [[Roland Gräf]] - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], Jutta Wachowiak - (als Agnes Eckert)
* 1986: ''Rabenvater'' - Regie: [[Karl-Heinz Heymann]] - Haaptacteuren: [[Roland Gawlik]], [[Alexander Korth]]
* 1986: ''Der Traum vom Elch'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Marie Gruber]], [[Christian Steyer]] - (als Anna)
* 1988: ''Fallada - letztes Kapitel'' - Regie: Roland Gräf - Haaptacteuren: [[Jörg Gudzuhn]], Jutta Wachowiak - (als Ursula Losch)
* 1989: ''Zum Teufel mit Harbolla'' - Regie: [[Bodo Fürneisen]] - Haaptacteuren: [[Tom Pauls]], [[Michael Lucke]] - (als Sängerin)
* 1991: ''Heute sterben immer nur die anderen'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Ritter]], [[Volker Ranisch]] - (als Hanna)
* 1993: ''Inge, April und Mai'' - Regie: [[Gabriele Denecke]], [[Wolfgang Kohlhaase]] - Haaptacteuren: [[Nadine Böttcher]], [[Tina Haseney]] 
* 1997: ''Déjà-Vu'' - Regie: [[Bernd Lichtenberg]] - (Kuerzfilm)
* 1998: ''Härtetest'' - Regie: [[Janek Rieke]] - Haaptacteuren: [[Janek Rieke]], [[Lisa Martinek]] 
* 2001: ''Heidi M.'' - Regie: [[Michael Klier]] - Haaptacteuren: [[Dominique Horwitz]], [[Ulrike Krumbiegel]] - (als Heidi)
* 2003: ''[[Good Bye Lenin!]]'' - Regie: [[Wolfgang Becker (1954-2024)| Wolfgang Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Brühl]], [[Maria Simon]] - (als Christiane Kerner)
* 12003: ''Babij Jar'' - Regie: [[Jeff Kanew]] - Haaptacteuren: [[Michael Degen]], [[Barbara De Rossi]] - (als Lena Onofrienko)
* 2005: '' Mutterseelenallein '' - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Guntram Brattia]], [[Claudia Geisler-Bading]] - (als Bea)
* 2006: '' Warchild '' - Regie: [[Christian Wagner]] - Haaptacteuren: [[Labina Mitevska]], [[Senad Bašić]] - (als Frau Jandrasko)
* 2008: ''Donne-moi la main'' - Regie: [[Pascal-Alex Vincent]] - Haaptacteuren: [[Alexandre Carril]], [[Anaïs Demoustier]] - (als Fra am Zuch)
* 2009: ''Lulu und Jimi'' - Regie: [[Oskar Roehler]] - Haaptacteuren: [[Jennifer Decker]], [[Ray Fearon]] - (als Gertrud)
* 2010: ''Das letzte Schweigen'' - Regie: [[Baran bo Odar]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Thomsen]], [[Wotan Wilke Möhring]] - (als Elena Lange)
* 2010: ''Das Leben ist zu lang'' - Regie: [[Dani Levy]] - Haaptacteuren: [[Markus Hering]], [[Meret Becker]], [[Veronica Ferres]] 
* 2010: ''Nach den Jahren'' - Regie: [[Josephine Links]] - (Kuerzfilm)
* 2013: ''Sein letztes Rennen'' - Regie: [[Kilian Riedhof]] - Haaptacteuren: [[Dieter Hallervorden]], [[Heike Makatsch]] - (als Rita)
* 2019: ''Sweethearts'' - Regie: [[Karoline Herfurth]] - Haaptacteuren: Karoline Herfurth, [[Hannah Herzsprung]] - (als Sandra)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Sass Katrin}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1956]]</text>
      <sha1>5qnylh2n3jkjeho0udz3rxe6p74zs21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708888</id>
      <parentid>2708887</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kino */</comment>
      <origin>2708888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4017" sha1="mk3jljku2j8o3vtp9s6nx5si7adzgoe" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
'''Katrin Sass''' oder och ''Katrin Saß'', gebuer den [[23. Oktober]] [[1956]] zu [[Schwerin]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
==== als Schauspillerin ====
==== Kino ====
* 1979: ''Bis daß der Tod euch scheidet'' - Regie: [[Heiner Carow]] - Haaptacteuren: [[Martin Seifert]], [[Berko Acker]] - (als Sonja Wallner)
* 1980: ''Die Schmuggler von Rajgrod'' - Regie: [[Konrad Petzold]] - Haaptacteuren: [[Walter Plathe]], [[Leon Niemczyk]] - (als Anna)
* 1980: ''Die Verlobte'' - Regie: [[Günter Reisch]], [[Günther Rücker]] - Haaptacteuren: [[Jutta Wachowiak]], [[Regimantas Adomaitis]] - (als Barbara)
* 1981: ''Bürgschaft für ein Jahr'' - Regie: [[Herrmann Zschoche]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Förder]], [[Enrico Robert]] - (als Nina Kern)
* 1985: ''Meine Frau Inge und meine Frau Schmidt'' - Regie: [[Roland Oehme]] - Haaptacteuren: Walter Plathe, [[Viola Schweizer]] - (als Brigitte Schmidt)
* 1985: ''Ab heute erwachsen'' - Regie: [[Gunther Scholz]] - Haaptacteuren: [[David C. Bunners]], [[Jutta Wachowiak]] 
* 1986: ''Das Haus am Fluß'' - Regie: [[Roland Gräf]] - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], Jutta Wachowiak - (als Agnes Eckert)
* 1986: ''Rabenvater'' - Regie: [[Karl-Heinz Heymann]] - Haaptacteuren: [[Roland Gawlik]], [[Alexander Korth]]
* 1986: ''Der Traum vom Elch'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Marie Gruber]], [[Christian Steyer]] - (als Anna)
* 1988: ''Fallada - letztes Kapitel'' - Regie: Roland Gräf - Haaptacteuren: [[Jörg Gudzuhn]], Jutta Wachowiak - (als Ursula Losch)
* 1989: ''Zum Teufel mit Harbolla'' - Regie: [[Bodo Fürneisen]] - Haaptacteuren: [[Tom Pauls]], [[Michael Lucke]] - (als Sängerin)
* 1991: ''Heute sterben immer nur die anderen'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Ritter]], [[Volker Ranisch]] - (als Hanna)
* 1993: ''Inge, April und Mai'' - Regie: [[Gabriele Denecke]], [[Wolfgang Kohlhaase]] - Haaptacteuren: [[Nadine Böttcher]], [[Tina Haseney]] 
* 1997: ''Déjà-Vu'' - Regie: [[Bernd Lichtenberg]] - (Kuerzfilm)
* 1998: ''Härtetest'' - Regie: [[Janek Rieke]] - Haaptacteuren: [[Janek Rieke]], [[Lisa Martinek]] 
* 2001: ''Heidi M.'' - Regie: [[Michael Klier]] - Haaptacteuren: [[Dominique Horwitz]], [[Ulrike Krumbiegel]] - (als Heidi)
* 2003: ''[[Good Bye, Lenin!]]'' - Regie: [[Wolfgang Becker (1954-2024)| Wolfgang Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Brühl]], [[Maria Simon]] - (als Christiane Kerner)
* 12003: ''Babij Jar'' - Regie: [[Jeff Kanew]] - Haaptacteuren: [[Michael Degen]], [[Barbara De Rossi]] - (als Lena Onofrienko)
* 2005: '' Mutterseelenallein '' - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Guntram Brattia]], [[Claudia Geisler-Bading]] - (als Bea)
* 2006: '' Warchild '' - Regie: [[Christian Wagner]] - Haaptacteuren: [[Labina Mitevska]], [[Senad Bašić]] - (als Frau Jandrasko)
* 2008: ''Donne-moi la main'' - Regie: [[Pascal-Alex Vincent]] - Haaptacteuren: [[Alexandre Carril]], [[Anaïs Demoustier]] - (als Fra am Zuch)
* 2009: ''Lulu und Jimi'' - Regie: [[Oskar Roehler]] - Haaptacteuren: [[Jennifer Decker]], [[Ray Fearon]] - (als Gertrud)
* 2010: ''Das letzte Schweigen'' - Regie: [[Baran bo Odar]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Thomsen]], [[Wotan Wilke Möhring]] - (als Elena Lange)
* 2010: ''Das Leben ist zu lang'' - Regie: [[Dani Levy]] - Haaptacteuren: [[Markus Hering]], [[Meret Becker]], [[Veronica Ferres]] 
* 2010: ''Nach den Jahren'' - Regie: [[Josephine Links]] - (Kuerzfilm)
* 2013: ''Sein letztes Rennen'' - Regie: [[Kilian Riedhof]] - Haaptacteuren: [[Dieter Hallervorden]], [[Heike Makatsch]] - (als Rita)
* 2019: ''Sweethearts'' - Regie: [[Karoline Herfurth]] - Haaptacteuren: Karoline Herfurth, [[Hannah Herzsprung]] - (als Sandra)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Sass Katrin}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1956]]</text>
      <sha1>mk3jljku2j8o3vtp9s6nx5si7adzgoe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708892</id>
      <parentid>2708888</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Les Meloures</username>
        <id>580</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Sëlwere Bier fir déi bescht Schauspillerin]] derbäigesat</comment>
      <origin>2708892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4076" sha1="qadkms4qup6kuk9xk4a0xaiaeg1j1z2" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
'''Katrin Sass''' oder och ''Katrin Saß'', gebuer den [[23. Oktober]] [[1956]] zu [[Schwerin]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
==== als Schauspillerin ====
==== Kino ====
* 1979: ''Bis daß der Tod euch scheidet'' - Regie: [[Heiner Carow]] - Haaptacteuren: [[Martin Seifert]], [[Berko Acker]] - (als Sonja Wallner)
* 1980: ''Die Schmuggler von Rajgrod'' - Regie: [[Konrad Petzold]] - Haaptacteuren: [[Walter Plathe]], [[Leon Niemczyk]] - (als Anna)
* 1980: ''Die Verlobte'' - Regie: [[Günter Reisch]], [[Günther Rücker]] - Haaptacteuren: [[Jutta Wachowiak]], [[Regimantas Adomaitis]] - (als Barbara)
* 1981: ''Bürgschaft für ein Jahr'' - Regie: [[Herrmann Zschoche]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Förder]], [[Enrico Robert]] - (als Nina Kern)
* 1985: ''Meine Frau Inge und meine Frau Schmidt'' - Regie: [[Roland Oehme]] - Haaptacteuren: Walter Plathe, [[Viola Schweizer]] - (als Brigitte Schmidt)
* 1985: ''Ab heute erwachsen'' - Regie: [[Gunther Scholz]] - Haaptacteuren: [[David C. Bunners]], [[Jutta Wachowiak]] 
* 1986: ''Das Haus am Fluß'' - Regie: [[Roland Gräf]] - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], Jutta Wachowiak - (als Agnes Eckert)
* 1986: ''Rabenvater'' - Regie: [[Karl-Heinz Heymann]] - Haaptacteuren: [[Roland Gawlik]], [[Alexander Korth]]
* 1986: ''Der Traum vom Elch'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Marie Gruber]], [[Christian Steyer]] - (als Anna)
* 1988: ''Fallada - letztes Kapitel'' - Regie: Roland Gräf - Haaptacteuren: [[Jörg Gudzuhn]], Jutta Wachowiak - (als Ursula Losch)
* 1989: ''Zum Teufel mit Harbolla'' - Regie: [[Bodo Fürneisen]] - Haaptacteuren: [[Tom Pauls]], [[Michael Lucke]] - (als Sängerin)
* 1991: ''Heute sterben immer nur die anderen'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Ritter]], [[Volker Ranisch]] - (als Hanna)
* 1993: ''Inge, April und Mai'' - Regie: [[Gabriele Denecke]], [[Wolfgang Kohlhaase]] - Haaptacteuren: [[Nadine Böttcher]], [[Tina Haseney]] 
* 1997: ''Déjà-Vu'' - Regie: [[Bernd Lichtenberg]] - (Kuerzfilm)
* 1998: ''Härtetest'' - Regie: [[Janek Rieke]] - Haaptacteuren: [[Janek Rieke]], [[Lisa Martinek]] 
* 2001: ''Heidi M.'' - Regie: [[Michael Klier]] - Haaptacteuren: [[Dominique Horwitz]], [[Ulrike Krumbiegel]] - (als Heidi)
* 2003: ''[[Good Bye, Lenin!]]'' - Regie: [[Wolfgang Becker (1954-2024)| Wolfgang Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Brühl]], [[Maria Simon]] - (als Christiane Kerner)
* 12003: ''Babij Jar'' - Regie: [[Jeff Kanew]] - Haaptacteuren: [[Michael Degen]], [[Barbara De Rossi]] - (als Lena Onofrienko)
* 2005: '' Mutterseelenallein '' - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Guntram Brattia]], [[Claudia Geisler-Bading]] - (als Bea)
* 2006: '' Warchild '' - Regie: [[Christian Wagner]] - Haaptacteuren: [[Labina Mitevska]], [[Senad Bašić]] - (als Frau Jandrasko)
* 2008: ''Donne-moi la main'' - Regie: [[Pascal-Alex Vincent]] - Haaptacteuren: [[Alexandre Carril]], [[Anaïs Demoustier]] - (als Fra am Zuch)
* 2009: ''Lulu und Jimi'' - Regie: [[Oskar Roehler]] - Haaptacteuren: [[Jennifer Decker]], [[Ray Fearon]] - (als Gertrud)
* 2010: ''Das letzte Schweigen'' - Regie: [[Baran bo Odar]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Thomsen]], [[Wotan Wilke Möhring]] - (als Elena Lange)
* 2010: ''Das Leben ist zu lang'' - Regie: [[Dani Levy]] - Haaptacteuren: [[Markus Hering]], [[Meret Becker]], [[Veronica Ferres]] 
* 2010: ''Nach den Jahren'' - Regie: [[Josephine Links]] - (Kuerzfilm)
* 2013: ''Sein letztes Rennen'' - Regie: [[Kilian Riedhof]] - Haaptacteuren: [[Dieter Hallervorden]], [[Heike Makatsch]] - (als Rita)
* 2019: ''Sweethearts'' - Regie: [[Karoline Herfurth]] - Haaptacteuren: Karoline Herfurth, [[Hannah Herzsprung]] - (als Sandra)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Sass Katrin}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1956]]
[[Kategorie:Sëlwere Bier fir déi bescht Schauspillerin]]</text>
      <sha1>qadkms4qup6kuk9xk4a0xaiaeg1j1z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708908</id>
      <parentid>2708892</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T19:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2708908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4071" sha1="sovhlldt5rto3261x1l5gdg3ikpp2uf" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
'''Katrin Sass''' oder och ''Katrin Saß'', gebuer den [[23. Oktober]] [[1956]] zu [[Schwerin]], ass eng [[Däitschland|däitsch]] [[Schauspillerin]]. 

== Filmographie ==
==== als Schauspillerin ====
==== Kino ====
* 1979: ''Bis daß der Tod euch scheidet'' - Regie: [[Heiner Carow]] - Haaptacteuren: [[Martin Seifert]], [[Berko Acker]] - (als Sonja Wallner)
* 1980: ''Die Schmuggler von Rajgrod'' - Regie: [[Konrad Petzold]] - Haaptacteuren: [[Walter Plathe]], [[Leon Niemczyk]] - (als Anna)
* 1980: ''Die Verlobte'' - Regie: [[Günter Reisch]], [[Günther Rücker]] - Haaptacteuren: [[Jutta Wachowiak]], [[Regimantas Adomaitis]] - (als Barbara)
* 1981: ''Bürgschaft für ein Jahr'' - Regie: [[Herrmann Zschoche]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Förder]], [[Enrico Robert]] - (als Nina Kern)
* 1985: ''Meine Frau Inge und meine Frau Schmidt'' - Regie: [[Roland Oehme]] - Haaptacteuren: Walter Plathe, [[Viola Schweizer]] - (als Brigitte Schmidt)
* 1985: ''Ab heute erwachsen'' - Regie: [[Gunther Scholz]] - Haaptacteuren: [[David C. Bunners]], [[Jutta Wachowiak]] 
* 1986: ''Das Haus am Fluß'' - Regie: [[Roland Gräf]] - Haaptacteuren: [[Sylvester Groth]], Jutta Wachowiak - (als Agnes Eckert)
* 1986: ''Rabenvater'' - Regie: [[Karl-Heinz Heymann]] - Haaptacteuren: [[Roland Gawlik]], [[Alexander Korth]]
* 1986: ''Der Traum vom Elch'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Marie Gruber]], [[Christian Steyer]] - (als Anna)
* 1988: ''Fallada - letztes Kapitel'' - Regie: Roland Gräf - Haaptacteuren: [[Jörg Gudzuhn]], Jutta Wachowiak - (als Ursula Losch)
* 1989: ''Zum Teufel mit Harbolla'' - Regie: [[Bodo Fürneisen]] - Haaptacteuren: [[Tom Pauls]], [[Michael Lucke]] - (als Sängerin)
* 1991: ''Heute sterben immer nur die anderen'' - Regie: [[Siegfried Kühn]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Ritter]], [[Volker Ranisch]] - (als Hanna)
* 1993: ''Inge, April und Mai'' - Regie: [[Gabriele Denecke]], [[Wolfgang Kohlhaase]] - Haaptacteuren: [[Nadine Böttcher]], [[Tina Haseney]] 
* 1997: ''Déjà-Vu'' - Regie: [[Bernd Lichtenberg]] - (Kuerzfilm)
* 1998: ''Härtetest'' - Regie: [[Janek Rieke]] - Haaptacteuren: [[Janek Rieke]], [[Lisa Martinek]] 
* 2001: ''Heidi M.'' - Regie: [[Michael Klier]] - Haaptacteuren: [[Dominique Horwitz]], [[Ulrike Krumbiegel]] - (als Heidi)
* 2003: ''[[Good Bye, Lenin!]]'' - Regie: [[Wolfgang Becker (1954-2024)|Wolfgang Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Brühl]], [[Maria Simon]] - (als Christiane Kerner)
* 12003: ''Babij Jar'' - Regie: [[Jeff Kanew]] - Haaptacteuren: [[Michael Degen]], [[Barbara De Rossi]] - (als Lena Onofrienko)
* 2005: ''Mutterseelenallein'' - Regie: [[Bernd Böhlich]] - Haaptacteuren: [[Guntram Brattia]], [[Claudia Geisler-Bading]] - (als Bea)
* 2006: ''Warchild'' - Regie: [[Christian Wagner]] - Haaptacteuren: [[Labina Mitevska]], [[Senad Bašić]] - (als Frau Jandrasko)
* 2008: ''Donne-moi la main'' - Regie: [[Pascal-Alex Vincent]] - Haaptacteuren: [[Alexandre Carril]], [[Anaïs Demoustier]] - (als Fra am Zuch)
* 2009: ''Lulu und Jimi'' - Regie: [[Oskar Roehler]] - Haaptacteuren: [[Jennifer Decker]], [[Ray Fearon]] - (als Gertrud)
* 2010: ''Das letzte Schweigen'' - Regie: [[Baran bo Odar]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Thomsen]], [[Wotan Wilke Möhring]] - (als Elena Lange)
* 2010: ''Das Leben ist zu lang'' - Regie: [[Dani Levy]] - Haaptacteuren: [[Markus Hering]], [[Meret Becker]], [[Veronica Ferres]] 
* 2010: ''Nach den Jahren'' - Regie: [[Josephine Links]] - (Kuerzfilm)
* 2013: ''Sein letztes Rennen'' - Regie: [[Kilian Riedhof]] - Haaptacteuren: [[Dieter Hallervorden]], [[Heike Makatsch]] - (als Rita)
* 2019: ''Sweethearts'' - Regie: [[Karoline Herfurth]] - Haaptacteuren: Karoline Herfurth, [[Hannah Herzsprung]] - (als Sandra)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Sass Katrin}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1956]]
[[Kategorie:Sëlwere Bier fir déi bescht Schauspillerin]]</text>
      <sha1>sovhlldt5rto3261x1l5gdg3ikpp2uf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Central Europe Pipeline System</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177210</id>
    <revision>
      <id>2708946</id>
      <timestamp>2026-09-22T08:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit am Opbau</comment>
      <origin>2708946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2185" sha1="17wygj52ueaz3zl2x0mh1ox99sgvkst" xml:space="preserve">{{EnCours}}

De '''mëtteleuropäesche Pipelinesystem''' (eng. '''Central Europe Pipeline System''', gekierzt '''CEPS''') ass de gréisste [[Pipeline|Pipelinereseau]] vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]. E gouf an den 1950er Joren opgebaut, fir d'Nato-Truppen a [[Mëtteleuropa]] mat [[Dreifstoff]] ze versuergen. D'Netz verleeft duerch d'[[Belsch]], [[Frankräich]], [[Däitschland]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]]. Nieft de genannte Länner sinn och d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] Member vum CEPS-Programm.

De CEPS besteet aus ronn 5.300 Kilometer Héichdrockleitunge mat engem Duerchmiesser vu ronn 15 bis 30 Zentimeter. D'Leitunge verbannen 29 Nato-Depoten a sechs zivil Depoten, déi zesummen eng Späicherkapazitéit vun ongeféier 1,2 Millioune Kubikmeter hunn&lt;ref&gt;Zuele vun 2016&lt;/ref&gt;. Do dernieft sinn och Militär- wéi och Zivilfluchhäfen, [[Raffinerie|Raffinerien]], [[Hafen|Häfen]] an aner Tanklageren drun ugeschloss. Iwwer de Reseau kënne [[Kerosin]], [[Bensinn]], [[Diesel]] an [[Naphtha]] (Réibensinn) transportéiert ginn.

De System ass fir d'Versuergung a Friddenszäiten, a Krisen an am Konfliktfall ausgeluecht. Zënter 1959 däerf en och fir zivil Zwecker benotzt ginn, woubäi d'militäresch Versuergung ëmmer Virrang huet. Zu de groussen ziville Fluchhäfen, déi iwwer de CEPS mat Fligerdreifstoff beliwwert ginn, gehéieren ënner anerem [[Fluchhafe Bréissel-Zaventem|Bréissel]], [[Fluchhafe Frankfurt|Frankfurt]], [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Fluchhafe Schiphol|Amsterdam]] an [[Fluchhafen Zürich|Zürich]]. D'Recetten aus der ziviller Notzung droen dozou bäi, d'Betribskäschte fir d'Memberstaaten ze reduzéieren.

D'politesch a strategesch Leedung läit beim CEPS-Programmkommitee, an deem d'Memberstaate vertruede sinn. De CEPS-Büro zu [[Versailles]] ass en Deel vun der [[Nato Support and Procurement Agency]] (NSPA) a koordinéiert de grenziwwerschreidenden Transport, d'Benotzung vun de Lagerkapazitéiten, d'Qualitéitskontroll, d'Investitiounen an de Budget. De Reseau gëtt ronderëm d'Auer vun nationalen Organisatioune bedriwwen an ënnerhalen.

== De CEPS zu Lëtzebuerg ==</text>
      <sha1>17wygj52ueaz3zl2x0mh1ox99sgvkst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708947</id>
      <parentid>2708946</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <origin>2708947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2497" sha1="hf3q3tioshume3knwrwt54vnuippcgc" xml:space="preserve">{{EnCours}}

De '''mëtteleuropäesche Pipelinesystem''' (eng. '''Central Europe Pipeline System''', gekierzt '''CEPS''') ass de gréisste [[Pipeline|Pipelinereseau]] vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]. E gouf an den 1950er Joren opgebaut, fir d'Nato-Truppen a [[Mëtteleuropa]] mat [[Dreifstoff]] ze versuergen. D'Netz verleeft duerch d'[[Belsch]], [[Frankräich]], [[Däitschland]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]]. Nieft de genannte Länner sinn och d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] Member vum CEPS-Programm.

De CEPS besteet aus ronn 5.300 Kilometer Héichdrockleitunge mat engem Duerchmiesser vu ronn 15 bis 30 Zentimeter. D'Leitunge verbannen 29 Nato-Depoten a sechs zivil Depoten, déi zesummen eng Späicherkapazitéit vun ongeféier 1,2 Millioune Kubikmeter hunn&lt;ref&gt;Zuele vun 2016&lt;/ref&gt;. Do dernieft sinn och Militär- wéi och Zivilfluchhäfen, [[Raffinerie|Raffinerien]], [[Hafen|Häfen]] an aner Tanklageren drun ugeschloss. Iwwer de Reseau kënne [[Kerosin]], [[Bensinn]], [[Diesel]] an [[Naphtha]] (Réibensinn) transportéiert ginn.

De System ass fir d'Versuergung a Friddenszäiten, a Krisen an am Konfliktfall ausgeluecht. Zënter 1959 däerf en och fir zivil Zwecker benotzt ginn, woubäi d'militäresch Versuergung ëmmer Virrang huet. Zu de groussen ziville Fluchhäfen, déi iwwer de CEPS mat Fligerdreifstoff beliwwert ginn, gehéieren ënner anerem [[Fluchhafe Bréissel-Zaventem|Bréissel]], [[Fluchhafe Frankfurt|Frankfurt]], [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Fluchhafe Schiphol|Amsterdam]] an [[Fluchhafen Zürich|Zürich]]. D'Recetten aus der ziviller Notzung droen dozou bäi, d'Betribskäschte fir d'Memberstaaten ze reduzéieren.

D'politesch a strategesch Leedung läit beim CEPS-Programmkommitee, an deem d'Memberstaate vertruede sinn. De CEPS-Büro zu [[Versailles]] ass en Deel vun der [[Nato Support and Procurement Agency]] (NSPA) a koordinéiert de grenziwwerschreidenden Transport, d'Benotzung vun de Lagerkapazitéiten, d'Qualitéitskontroll, d'Investitiounen an de Budget. De Reseau gëtt ronderëm d'Auer vun nationalen Organisatioune bedriwwen an ënnerhalen.

== De CEPS zu Lëtzebuerg ==


== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: [https://www.nato.int/fr/what-we-do/deterrence-and-defence/central-europe-pipeline-system-ceps Réseau d'oléoducs en Centre-Europe (CEPS)], nato.int, 4. Abrëll 2017, gekuckt den 22. September 2026

{{Referenzen}}
[[Kategorie:NATO]]</text>
      <sha1>hf3q3tioshume3knwrwt54vnuippcgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708949</id>
      <parentid>2708947</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <origin>2708949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4395" sha1="jbfqole823rcbn4b1kmqtkgcd155a8v" xml:space="preserve">{{EnCours}}

De '''mëtteleuropäesche Pipelinesystem''' (eng. '''Central Europe Pipeline System''', gekierzt '''CEPS''') ass de gréisste [[Pipeline|Pipelinereseau]] vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]. E gouf an den 1950er Joren opgebaut, fir d'Nato-Truppen a [[Mëtteleuropa]] mat [[Dreifstoff]] ze versuergen. D'Netz verleeft duerch d'[[Belsch]], [[Frankräich]], [[Däitschland]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]]. Nieft de genannte Länner sinn och d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] Member vum CEPS-Programm.

De CEPS besteet aus ronn 5.300 Kilometer Héichdrockleitunge mat engem Duerchmiesser vu ronn 15 bis 30 Zentimeter. D'Leitunge verbannen 29 Nato-Depoten a sechs zivil Depoten, déi zesummen eng Späicherkapazitéit vun ongeféier 1,2 Millioune Kubikmeter hunn&lt;ref&gt;Zuele vun 2016&lt;/ref&gt;. Do dernieft sinn och Militär- wéi och Zivilfluchhäfen, [[Raffinerie|Raffinerien]], [[Hafen|Häfen]] an aner Tanklageren drun ugeschloss. Iwwer de Reseau kënne [[Kerosin]], [[Bensinn]], [[Diesel]] an [[Naphtha]] (Réibensinn) transportéiert ginn.

De System ass fir d'Versuergung a Friddenszäiten, a Krisen an am Konfliktfall ausgeluecht. Zënter 1959 däerf en och fir zivil Zwecker benotzt ginn, woubäi d'militäresch Versuergung ëmmer Virrang huet. Zu de groussen ziville Fluchhäfen, déi iwwer de CEPS mat Fligerdreifstoff beliwwert ginn, gehéieren ënner anerem [[Fluchhafe Bréissel-Zaventem|Bréissel]], [[Fluchhafe Frankfurt|Frankfurt]], [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Fluchhafe Schiphol|Amsterdam]] an [[Fluchhafen Zürich|Zürich]]. D'Recetten aus der ziviller Notzung droen dozou bäi, d'Betribskäschte fir d'Memberstaaten ze reduzéieren.

D'politesch a strategesch Leedung läit beim CEPS-Programmkommitee, an deem d'Memberstaate vertruede sinn. De CEPS-Büro zu [[Versailles]] ass en Deel vun der [[Nato Support and Procurement Agency]] (NSPA) a koordinéiert de grenziwwerschreidenden Transport, d'Benotzung vun de Lagerkapazitéiten, d'Qualitéitskontroll, d'Investitiounen an de Budget. De Reseau gëtt ronderëm d'Auer vun nationalen Organisatioune bedriwwen an ënnerhalen.

== De CEPS zu Lëtzebuerg ==
D'Pipeline kënnt vum ''FBG-Tanklager Niederstedem'' bei [[Béibreg]], leeft op der [[Iechternacherbréck]] ënner der [[Sauer]] erduerch a stéisst bei der [[Kläranlag]] ëstlech vun [[Iechternach]] op de Lëtzebuerger Territoire. Vu do aus leeft s'an enger Déift vun ca. 3 Meter a südwestlecher Richtung laanscht [[Hierber]], [[Betzder]], [[Fluessweiler]], [[Beyren]], [[Éiter]], [[Mutfert]], [[Uespelt]] a [[Fréiseng]], wou s'ënner der [[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Saarautobunn]] erduerch leeft an op franséischem Terrain ukënnt an a Richtung [[Diddenuewen]] a [[Metz]] viruleeft&lt;ref&gt;Laf gekuckt op openstreetmap&lt;/ref&gt;.

D'Preparatioune fir den Uschloss vum Fluchhafen un d'Nato-Pipeline hunn an den 1970er Joren ugefaangen. [[Esso Luxembourg|Esso Lëtzebuerg]] hat 1975 zousätzlechen Terraine kaaft, fir d'Späicherkapazitéit vun der Tankanlag ze vergréisseren, an huet vum Fréijoer 1976 un den Uschloss mat de Militärverwaltunge geplangt. D'Investitioune vun Esso louche bei ronn 60 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]]. D'Tankanlag hat duerno eng Kapazitéit vu ronn 8,5 Millioune Liter a krut nieft dem Pipelineuschloss eng Filteranlag, zousätzlech Sécherheetsinstallatiounen an en elektronesche Kommunikatiounssystem. Nodeems den 28. Dezember 1983 déi éischt Tester gemaach goufen, ass den Uschloss de 25. Juli 1984 offiziell ageweit ginn. Bis zu deem Zäitpunkt ware schonn ongeféier 33 Millioune Liter Dreifstoff iwwer déi nei Verbindung geliwwert ginn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/zrtjc3x79b/pages/3/articles/DIVL417|Titel=Offizielle Einweihung des Anschlusses des Findels an die NATO-Pipeline.|Gekuckt=22.09.2026|Wierk=27.07.1984|Editeur=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=Nr 171, S. 3.|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.openstreetmap.org/relation/6476151 Iwwersiichtskaart vum CEPS] op openstreetmap

=== Quellen ===
Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: [https://www.nato.int/fr/what-we-do/deterrence-and-defence/central-europe-pipeline-system-ceps Réseau d'oléoducs en Centre-Europe (CEPS)], nato.int, 4. Abrëll 2017, gekuckt den 22. September 2026

{{Referenzen}}
[[Kategorie:NATO]]</text>
      <sha1>jbfqole823rcbn4b1kmqtkgcd155a8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2708952</id>
      <parentid>2708949</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* De CEPS zu Lëtzebuerg */</comment>
      <origin>2708952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4612" sha1="bu3b411jofrx1zxlcojazxbqgvkhfvo" xml:space="preserve">{{EnCours}}

De '''mëtteleuropäesche Pipelinesystem''' (eng. '''Central Europe Pipeline System''', gekierzt '''CEPS''') ass de gréisste [[Pipeline|Pipelinereseau]] vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]. E gouf an den 1950er Joren opgebaut, fir d'Nato-Truppen a [[Mëtteleuropa]] mat [[Dreifstoff]] ze versuergen. D'Netz verleeft duerch d'[[Belsch]], [[Frankräich]], [[Däitschland]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]]. Nieft de genannte Länner sinn och d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] Member vum CEPS-Programm.

De CEPS besteet aus ronn 5.300 Kilometer Héichdrockleitunge mat engem Duerchmiesser vu ronn 15 bis 30 Zentimeter. D'Leitunge verbannen 29 Nato-Depoten a sechs zivil Depoten, déi zesummen eng Späicherkapazitéit vun ongeféier 1,2 Millioune Kubikmeter hunn&lt;ref&gt;Zuele vun 2016&lt;/ref&gt;. Do dernieft sinn och Militär- wéi och Zivilfluchhäfen, [[Raffinerie|Raffinerien]], [[Hafen|Häfen]] an aner Tanklageren drun ugeschloss. Iwwer de Reseau kënne [[Kerosin]], [[Bensinn]], [[Diesel]] an [[Naphtha]] (Réibensinn) transportéiert ginn.

De System ass fir d'Versuergung a Friddenszäiten, a Krisen an am Konfliktfall ausgeluecht. Zënter 1959 däerf en och fir zivil Zwecker benotzt ginn, woubäi d'militäresch Versuergung ëmmer Virrang huet. Zu de groussen ziville Fluchhäfen, déi iwwer de CEPS mat Fligerdreifstoff beliwwert ginn, gehéieren ënner anerem [[Fluchhafe Bréissel-Zaventem|Bréissel]], [[Fluchhafe Frankfurt|Frankfurt]], [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Fluchhafe Schiphol|Amsterdam]] an [[Fluchhafen Zürich|Zürich]]. D'Recetten aus der ziviller Notzung droen dozou bäi, d'Betribskäschte fir d'Memberstaaten ze reduzéieren.

D'politesch a strategesch Leedung läit beim CEPS-Programmkommitee, an deem d'Memberstaate vertruede sinn. De CEPS-Büro zu [[Versailles]] ass en Deel vun der [[Nato Support and Procurement Agency]] (NSPA) a koordinéiert de grenziwwerschreidenden Transport, d'Benotzung vun de Lagerkapazitéiten, d'Qualitéitskontroll, d'Investitiounen an de Budget. De Reseau gëtt ronderëm d'Auer vun nationalen Organisatioune bedriwwen an ënnerhalen.

== De CEPS zu Lëtzebuerg ==
D'Pipeline kënnt vum ''FBG-Tanklager Niederstedem'' bei [[Béibreg]], leeft op der [[Iechternacherbréck]] ënner der [[Sauer]] erduerch a stéisst bei der [[Kläranlag]] ëstlech vun [[Iechternach]] op de Lëtzebuerger Territoire. Vu do aus leeft s'an enger Déift vun ca. 3 Meter a südwestlecher Richtung laanscht [[Hierber]], [[Betzder]], [[Fluessweiler]], [[Beyren]], [[Éiter]], [[Mutfert]], [[Uespelt]] a [[Fréiseng]], wou s'ënner der [[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Saarautobunn]] erduerch leeft an op franséischem Terrain ukënnt an a Richtung [[Diddenuewen]] a [[Metz]] viruleeft&lt;ref&gt;Laf gekuckt op openstreetmap&lt;/ref&gt;.

Vum ''Roudebësch'' westlech vu [[Pläitreng]] aus leeft eng Stéchleitung laanscht Éiter, [[Sandweiler]] an de [[Bireler Gronn]] bis an d'[[Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg|Tanklager vum Fluchhafen um Findel]].

D'Preparatioune fir den Uschloss vum Fluchhafen un d'Nato-Pipeline hunn an den 1970er Joren ugefaangen. [[Esso Luxembourg|Esso Lëtzebuerg]] hat 1975 zousätzlechen Terraine kaaft, fir d'Späicherkapazitéit vun der Tankanlag ze vergréisseren, an huet vum Fréijoer 1976 un den Uschloss mat de Militärverwaltunge geplangt. D'Investitioune vun Esso louche bei ronn 60 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]]. D'Tankanlag hat duerno eng Kapazitéit vu ronn 8,5 Millioune Liter a krut nieft dem Pipelineuschloss eng Filteranlag, zousätzlech Sécherheetsinstallatiounen an en elektronesche Kommunikatiounssystem. Nodeems den 28. Dezember 1983 déi éischt Tester gemaach goufen, ass den Uschloss de 25. Juli 1984 offiziell ageweit ginn. Bis zu deem Zäitpunkt ware schonn ongeféier 33 Millioune Liter Dreifstoff iwwer déi nei Verbindung geliwwert ginn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/zrtjc3x79b/pages/3/articles/DIVL417|Titel=Offizielle Einweihung des Anschlusses des Findels an die NATO-Pipeline.|Gekuckt=22.09.2026|Wierk=27.07.1984|Editeur=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=Nr 171, S. 3.|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.openstreetmap.org/relation/6476151 Iwwersiichtskaart vum CEPS] op openstreetmap

=== Quellen ===
Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: [https://www.nato.int/fr/what-we-do/deterrence-and-defence/central-europe-pipeline-system-ceps Réseau d'oléoducs en Centre-Europe (CEPS)], nato.int, 4. Abrëll 2017, gekuckt den 22. September 2026

{{Referenzen}}
[[Kategorie:NATO]]</text>
      <sha1>bu3b411jofrx1zxlcojazxbqgvkhfvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mëtteleuropäesche Pipelinesystem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177211</id>
    <redirect title="Central Europe Pipeline System" />
    <revision>
      <id>2708951</id>
      <timestamp>2026-09-22T09:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Virugeleet op [[Central Europe Pipeline System]]</comment>
      <origin>2708951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="dklm0vkfp5d1t6f5sfht1othnee7pm6" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Central Europe Pipeline System]]</text>
      <sha1>dklm0vkfp5d1t6f5sfht1othnee7pm6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>