Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 21. Januar 0 1566 2710791 2657579 2026-10-03T14:03:56Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2710791 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''21. [[Januar]]''' ass den 21. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1793]]: De franséische Kinnek [[Louis XVI.]] gëtt zu [[Paräis]] [[Guillotine|guillotinéiert]]. * [[1954]]: Dat éischt [[U-Boot]], dat mat Atomenergie bedriwwe gëtt,d'"Nautilus", stécht a Séi. * [[2003]]: D'EU-Finanzministere gi sech eens, datt zu Lëtzebuerg vun 2004 un eng [[Quellesteier]] agefouert gëtt. ==Sport== *[[1911]]: Depart fir den éischte [[Rallye vu Monte Carlo]], 20 Ekippe sinn um Depart mat Startplazen zu [[Genf]], [[Paräis]], [[Boulogne-sur-Mer]], [[Berlin]], [[Wien]] a [[Bréissel]] * [[1934]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 2:3 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Robert Geib]] an de [[Mathias Becker]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=75 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 21. Januar 1934 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1939]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Saint-Ouen-sur-Seine|Saint-Ouen]] 2:4 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Léon Mart]] an de [[Gusty Kemp]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=95 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 21. Januar 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Karel V van Frankrijk.jpg|Charles V. Fichier:Stumper robert.jpg|Robert Stumper Fichier:Savalas 1980.png|Telly Savalas Fichier:Domingo part.jpg|Plácido Domingo </gallery> * [[1338]]: [[Charles V. vu Frankräich|Charles V.]], Kinnek vu Frankräich * [[1788]]: [[William Henry Smyth]], engleschen Admirol vun der Navy an Astronom. * [[1812]]: [[Jean-Pierre André]], lëtzebuergesche Politiker, Deputéierten an Distriktskommissär. * [[1853]]: [[Émile Mouris]], belschen Architekt. * [[1867]]: [[Ludwig Thoma]], däitsche Schrëftsteller. * [[1869]]: [[Joseph Sevenig]], lëtzebuergeschen Paschtouer an Auteur. * [[1877]]: [[Gustave de Smet]], belsche Moler. * [[1880]]: [[George Van Biesbroeck]], belsch-US-amerikaneschen Astronom. * [[1885]]: [[Umberto Nobile]], italieenesche Loftschëffpionéier. * [[1895]]: [[Robert Stumper]], lëtzebuergesche Cheemiker, Zoolog an Naturwëssenschaftler. *1895: [[Guillaume Theves]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * [[1898]]: [[Rudolph Maté]], éisträichesch-US-amerikanesche Filmregisseur a Kameramann. * [[1899]]: [[Henri Luja]], lëtzebuergesche Landschaftsarchitekt an Urbanist. * [[1901]]: [[Hélène Fournelle]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[1905]]: [[Christian Dior]], franséische Moud-createur. * [[1908]]: [[Bengt Strömgren]], schweedeschen Astronom an Astrophysiker. * [[1911]]: [[Thomas Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1919]]: [[Aloyse Schiltz]], lëtzebuergeschen Offizéier a Resistenzler. * 1919: [[Luigi Lucchini]], italieeneschen Entreprener. *[[1922]]: [[Telly Savalas]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1926]]: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * 1926: [[Clive Donner]], brittesche Filmregisseur. * 1926: [[Steve Reeves]], US-amerikanesche Schauspiller a Bodybuilder. * [[1928]]: [[Gene Sharp]], US-amerikanesche Politolog. * [[1929]]: [[Bibi Johns]], schweedesch Schlagersängerin a Schauspillerin. * [[1930]]: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * [[1933]]: [[Habib Thiam]], senegaleesesche Politiker. * [[1941]]: [[Plácido Domingo]], spueneschen Operesänger. * 1941: [[Richie Havens]], US-amerikanesche Folksänger. * [[1944]]: [[Roby Stahl]], Lëtzebuerger Politiker * [[1946]]: [[Pascal Kané]], franséische Filmkritiker a Filmregisseur. * [[1949]]: [[Truong Tan Sang]], vietnameesesche Politiker. * [[1962]]: [[Marie Trintignant]], franséisch Schauspillerin. * [[1971]]: [[Alex Reding]], lëtzebuergesche Sculpteur a Galerist. * [[1977]]: [[Joyce Serres]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[1985]]: [[Kazuki Nakajima]], F1-Pilot. * [[1986]]: [[Martin Schickes]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[2004]]: [[Ingrid Alexandra vun Norwegen]], Krounprinzessin vun Norwegen. == Gestuerwen == * [[1354]]: [[Balduin vu Lëtzebuerg]], Äerzbëschof a Kurfürst vun Tréier (1307-1354). * [[1793]]: [[Louis XVI.]], Kinnek vu Frankräich (1774-1792). * [[1860]]: [[Thomas Brisbane]], britteschen Zaldot an Astronom. * [[1910]]: [[Jean Mathias Foehr]], lëtzebuergesche Politiker. * 1910: [[Philippe Manternach]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * [[1912]]: [[Alexander Reuss]], däitsche kathoulesche Geeschtlechen. * [[1924]]: [[Lenin|Wladimir Iljitsch Uljanow]], russesche Revolutionär (''Lenin''). * [[1928]]: [[François Kries|François ("Franz") Kries]],lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * [[1938]]: [[Georges Méliès]], franséische Filmpionéier. * [[1950]]: [[George Orwell]] (Eric Arthur Blair), englesche Schrëftsteller. * [[1959]]: [[Cecil B. DeMille]], Schauspiller a Filmregisseur. * [[1964]]: [[Joseph Schildkraut]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[1966]]: [[Jean-Pierre Braun]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[1967]]: [[Ann Sheridan]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1976]]: [[Josy Polfer]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[2007]]: [[Maria Cioncan]], rumänesch Liichtathleetin. * 2007: [[Peer Raben]], däitsche Filmregisseur. * [[2009]]: [[Charles W. Juels]], US-amerikaneschen Amateurastronom. * [[2013]]: [[Michael Winner]], brittesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[2015]]: [[Alphonse Deloos]], lëtzebuergesche Karikaturist. * [[2016]]: [[Marie Daëms]], franséisch-belsch Schauspillerin. * [[2018]]: [[Yves Afonso]], franséische Schauspiller. * [[2020]]: [[Eugène Berger]], lëtzebuergesche Politiker an Alpinist. * 2020: [[Terry Jones]]: englesche Komiker. * [[2021]]: [[Nathalie Delon]], franséisch Schauspillerin. * 2021: [[Jean Graton]], franséische Comicsauteur. * 2021: [[Rémy Julienne]], franséische Cascadeur. * [[2023]]: [[Ritt Bjerregaard]], dänesch Politikerin. * [[2026]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|21 January|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Januar| 21]] fl4yjym8y9tarjog96osvpbmxnjyejh 22. Januar 0 1567 2710812 2700864 2026-10-03T15:09:31Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710812 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''22. [[Januar]]''' ass den 22. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1963]] Den [[Elysée-Vertrag]] tëscht [[Däitschland]] a [[Frankräich]] gëtt vum [[Konrad Adenauer]] a vum [[Charles de Gaulle]] ënnerschriwwen. * [[2006]]: Den [[Evo Morales]] gëtt bolivianesche President. == Gebuer == <gallery> Fichier:Pourbus Francis Bacon.jpg|Francis Bacon Fichier:Gotthold Ephraim Lessing Kunstsammlung Uni Leipzig.jpg|Gotthold Ephraim Lessing Fichier:Byron 1813 by Phillips.jpg|George Gordon Byron Fichier:U-Thant-10617.jpg|Sithu U-Thant Fichier:Kreisky-Koechler-Vienna-1980 Crop.jpg|Bruno Kreisky Fichier:John Hurt at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|John Hurt </gallery> * [[1561]]: [[Francis Bacon]], englesche Philosoph. * [[1729]]: [[Gotthold Ephraim Lessing]], däitsche Philosoph an Dichter. * [[1746]]: [[Guillaume Joseph Dupaix]], lëtzebuergeschen Archeolog. * [[1788]]: [[George Gordon Byron]], engleschen Dichter. * [[1816]]: [[Catherine Wolfe Bruce]], US-amerikanesch Ënnerstëtzerin vun der Astronomie. * [[1823]]: [[Auguste Letellier]], franséischen Ingenieur. * [[1865]]: [[Wilbur L. Scoville]], US-amerikanesche Pharmakolog. * [[1879]]: [[Léandre Spartz]], lëtzebuergesche Veterinär. * [[1889]]: [[Henri Pélissier]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Gewënner. * [[1893]]: [[Conrad Veidt]], däitsch-englesche Schauspiller. * [[1898]]: [[Léonard Schroeder]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter. * [[1908]]: [[Loni Heuser]], däitsch Schauspillerin. * [[1909]]: [[Sithu U Thant]], birmanesche Politiker, drëtten UN-Generalsekretär. * [[1911]]: [[Bruno Kreisky]], éisträichesche Politiker. * [[1926]]: [[René Kartheiser]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[1927]]: [[René Manderscheid]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1928]]: [[Pierre Remy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1932]]: [[Piper Laurie]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1936]]: [[Alan J. Heeger]], US-amerikanesche Physiker a Cheemiker; Nobelpräisdréier. * 1936: [[Juliette Mayniel]], franséisch Schauspillerin. * [[1937]]: [[Paul Ries]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1940]]: [[John Hurt]], englesche Schauspiller. * [[1944]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * 1944: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[1946]]: [[Malcolm McLaren]], englesche Kënschtler, Designer a Museker. * [[1950]]: [[Marie-Josée Jacobs]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1951]]: [[Josy Melde]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1954]]: [[Jim Jarmusch]], US-amerikanesche Regisseur. * 1954: [[Pit Wagner]], lëtzebuergesche Konschtschafenden. * [[1956]]: [[Jean-Claude Finck]], lëtzebuergeschen Ekonomist. * [[1962]]: [[Peter Lohmeyer]], däitsche Schauspiller. * 1962: [[Viviane Thill]], lëtzebuergesch Iwwersetzerin, Filmkritikerin an Auteur. * [[1968]]: [[Attila Bartis]], ungaresche Schrëftsteller. * [[1971]]: [[Ulric Wohl]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[1974]]: [[Joseph Muscat]], malteesesche Politiker. * [[1977]]: [[Katharina Marie Schubert]], däitsch Schauspillerin. * [[1979]]: [[Melanie Wininger]], Schwäizer Filmschauspillerin a Model. * [[1987]]: [[Michel Wirtz]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1994]]: [[Lucy Lordong]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[1996]]: [[Deborah Feller]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1651]]: [[Johann Ph. Holwarda]], hollänneschen Astronom. * [[1667]]: [[Eustache de Wiltheim]], Beamten zu Lëtzebuerg, President vum Conseil provincial an Historiker. * [[1890]]: [[Hubert Brasseur]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1901]]: [[Victoria vum Vereenegte Kinnekräich|Victoria I.]], Kinnigin vu Groussbritannien. * [[1926]]: [[Désiré-Joseph Mercier]], belschen Theolog a Kardinol. * [[1929]]: [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 1929: [[Cornelis Lely]], hollännesche Waasserbauingenieur a Staatsmann. * [[1950]]: [[Nicolas Schaeftgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker. * [[1951]]: [[Harald Bohr]], dänesche Mathematiker. * [[1952]]: [[Alphonse Bervard]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[1960]]: [[Alphonse Steinès]], lëtzebuergesche Journalist. * [[1966]]: [[Herbert Marshall]], brittesche Schauspiller. * [[1973]]: [[Lyndon B. Johnson]], 36. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. * [[1990]]: [[Maria Jacoby]], lëtzebuergesch Molerin an Olympionickin. * [[1994]]: [[Jean-Louis Barrault]], franséische Schauspiller a Regisseur. * 1994: [[Telly Savalas]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1999]]: [[George L. Mosse]], däitsch-amerikaneschen Historiker * [[2004]]: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * [[2007]]: [[Abbé Pierre]], franséische Geeschtlechen a Grënner vu Hëllefsorganisatiounen. * [[2008]]: [[Heath Ledger]], australesche Schauspiller. * 2008: [[Martin Scheeck]], lëtzebuergesche Postbeamten a Resistenzler. * [[2010]]: [[Iskandar vu Johor]], malaysesche Kinnek. * 2010: [[Jean Simmons]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2014]]: [[Fred Bertelmann]], däitsche Schlagersänger a Schauspiller. * [[2026]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|22 January|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Januar| 22]] or3xy90uhg1r6oisurl43dc9177s13j 2710819 2710812 2026-10-03T15:17:30Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710819 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''22. [[Januar]]''' ass den 22. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1963]] Den [[Elysée-Vertrag]] tëscht [[Däitschland]] a [[Frankräich]] gëtt vum [[Konrad Adenauer]] a vum [[Charles de Gaulle]] ënnerschriwwen. * [[2006]]: Den [[Evo Morales]] gëtt bolivianesche President. == Gebuer == <gallery> Fichier:Pourbus Francis Bacon.jpg|Francis Bacon Fichier:Gotthold Ephraim Lessing Kunstsammlung Uni Leipzig.jpg|Gotthold Ephraim Lessing Fichier:Byron 1813 by Phillips.jpg|George Gordon Byron Fichier:U-Thant-10617.jpg|Sithu U-Thant Fichier:Kreisky-Koechler-Vienna-1980 Crop.jpg|Bruno Kreisky Fichier:John Hurt at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|John Hurt </gallery> * [[1561]]: [[Francis Bacon]], englesche Philosoph. * [[1729]]: [[Gotthold Ephraim Lessing]], däitsche Philosoph an Dichter. * [[1746]]: [[Guillaume Joseph Dupaix]], lëtzebuergeschen Archeolog. * [[1788]]: [[George Gordon Byron]], engleschen Dichter. * [[1816]]: [[Catherine Wolfe Bruce]], US-amerikanesch Ënnerstëtzerin vun der Astronomie. * [[1823]]: [[Auguste Letellier]], franséischen Ingenieur. * [[1865]]: [[Wilbur L. Scoville]], US-amerikanesche Pharmakolog. * [[1879]]: [[Léandre Spartz]], lëtzebuergesche Veterinär. * [[1889]]: [[Henri Pélissier]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Gewënner. * [[1893]]: [[Conrad Veidt]], däitsch-englesche Schauspiller. * [[1898]]: [[Léonard Schroeder]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter. * [[1908]]: [[Loni Heuser]], däitsch Schauspillerin. * [[1909]]: [[Sithu U Thant]], birmanesche Politiker, drëtten UN-Generalsekretär. * [[1911]]: [[Bruno Kreisky]], éisträichesche Politiker. * [[1926]]: [[René Kartheiser]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[1927]]: [[René Manderscheid]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1928]]: [[Pierre Remy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1932]]: [[Piper Laurie]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1936]]: [[Alan J. Heeger]], US-amerikanesche Physiker a Cheemiker; Nobelpräisdréier. * 1936: [[Juliette Mayniel]], franséisch Schauspillerin. * [[1937]]: [[Paul Ries]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1940]]: [[John Hurt]], englesche Schauspiller. * [[1944]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * 1944: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * 1944: [[Antonio Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[1946]]: [[Malcolm McLaren]], englesche Kënschtler, Designer a Museker. * [[1950]]: [[Marie-Josée Jacobs]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1951]]: [[Josy Melde]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1954]]: [[Jim Jarmusch]], US-amerikanesche Regisseur. * 1954: [[Pit Wagner]], lëtzebuergesche Konschtschafenden. * [[1956]]: [[Jean-Claude Finck]], lëtzebuergeschen Ekonomist. * [[1962]]: [[Peter Lohmeyer]], däitsche Schauspiller. * 1962: [[Viviane Thill]], lëtzebuergesch Iwwersetzerin, Filmkritikerin an Auteur. * [[1968]]: [[Attila Bartis]], ungaresche Schrëftsteller. * [[1971]]: [[Ulric Wohl]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[1974]]: [[Joseph Muscat]], malteesesche Politiker. * [[1977]]: [[Katharina Marie Schubert]], däitsch Schauspillerin. * [[1979]]: [[Melanie Wininger]], Schwäizer Filmschauspillerin a Model. * [[1987]]: [[Michel Wirtz]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1994]]: [[Lucy Lordong]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[1996]]: [[Deborah Feller]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1651]]: [[Johann Ph. Holwarda]], hollänneschen Astronom. * [[1667]]: [[Eustache de Wiltheim]], Beamten zu Lëtzebuerg, President vum Conseil provincial an Historiker. * [[1890]]: [[Hubert Brasseur]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[1901]]: [[Victoria vum Vereenegte Kinnekräich|Victoria I.]], Kinnigin vu Groussbritannien. * [[1926]]: [[Désiré-Joseph Mercier]], belschen Theolog a Kardinol. * [[1929]]: [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 1929: [[Cornelis Lely]], hollännesche Waasserbauingenieur a Staatsmann. * [[1950]]: [[Nicolas Schaeftgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker. * [[1951]]: [[Harald Bohr]], dänesche Mathematiker. * [[1952]]: [[Alphonse Bervard]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[1960]]: [[Alphonse Steinès]], lëtzebuergesche Journalist. * [[1966]]: [[Herbert Marshall]], brittesche Schauspiller. * [[1973]]: [[Lyndon B. Johnson]], 36. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. * [[1990]]: [[Maria Jacoby]], lëtzebuergesch Molerin an Olympionickin. * [[1994]]: [[Jean-Louis Barrault]], franséische Schauspiller a Regisseur. * 1994: [[Telly Savalas]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1999]]: [[George L. Mosse]], däitsch-amerikaneschen Historiker * [[2004]]: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * [[2007]]: [[Abbé Pierre]], franséische Geeschtlechen a Grënner vu Hëllefsorganisatiounen. * [[2008]]: [[Heath Ledger]], australesche Schauspiller. * 2008: [[Martin Scheeck]], lëtzebuergesche Postbeamten a Resistenzler. * [[2010]]: [[Iskandar vu Johor]], malaysesche Kinnek. * 2010: [[Jean Simmons]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2014]]: [[Fred Bertelmann]], däitsche Schlagersänger a Schauspiller. * [[2026]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|22 January|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Januar| 22]] 8xfaghe0lir4f671h7z6v6il02s36dm 2004 0 1733 2710792 2710609 2026-10-03T14:04:25Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2710792 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2004''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:EU25-2004 European Union map enlargement.svg|thumb|D'Europäesch Osterweiderung, den 1. Mee]] * {{6. Februar}}: 43 Doudeger bei engem Attentat am Metro vu [[Moskau]]. * [[21. Februar]]: Grënnung vun der Europapartei [[Europäesch Gréng Partei]] * [[11. Mäerz]]: Bommenattentater op 4 Zich a Garen zu [[Madrid]]: 192 Doudesaffer a bal 2000 Blesséierter. * [[14. Mäerz]]: De [[Wladimir Wladimirowitsch Putin|Wladimir Putin]] gëtt als [[Russland|russesche]] President erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Dem [[José Luís Rodríguez Zapatero]] seng Partei PSOE gewënnt d'Parlamentswalen a [[Spuenien]]. * [[29. Mäerz]]: An [[Irland]] gëtt d'Fëmmen an de ''Pub''e verbueden. * [[25. Abrëll]]: E Referendum op [[Zypern]] iwwer eng Vereenegung vun der gespléckter Insel geet negativ aus: de griichesche Süden ass majoritär dogéint. * {{1. Mee}}: D'[[Europäesch Unioun]] vergréissert sech ëm 10 nei [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Länner]]: [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Polen]], [[Tschechien]], d'[[Slowakei]], [[Ungarn]], [[Slowenien]], [[Malta]] an [[Zypern]]. * [[23. Mee]]: Den [[Horst Köhler]] gëtt zum [[Däitschland|däitsche]] [[Bundespresident (Däitschland)|Bundespresident]] gewielt. * [[13. Juni]]: Bei de Wale fir d'[[Europäescht Parlament]] an de 25 EU-Memberstaaten, geet d'Gauche als Gewënner ervir. * [[18. Juni]]: Zu [[Roum]] eenegen d'[[Europäesche Conseil|EU-Staats- a Regierungscheffen]] sech iwwer den [[Traité iwwer eng Constitutioun fir Europa]]. * [[27. Juni]]: De [[Valdas Adamkus]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentschaftswalen a [[Litauen]]. * {{8. Juli}}: Den [[Heinz Fischer]] gëtt neie Bundespresident an [[Éisträich]]. * [[30. Juli]]: Gasexplosioun zu [[Ghislenghien]] an der [[Belsch]]: 21 Doudeger, 120 Blesséierter. * {{3. September}}: Dramatesch Befreiungsaktioun zu [[Beslan]] a Südrussland. Dräi Deeg laang haten tschetschenesch Terroristen iwwer 1.300 Leit, déi meescht vun hinne Kanner, als Geiselen an enger Schoul gefaange gehalen. Ronn 340 Affer sinn ze bekloen. * [[21. November]]: Kontroverséiert Presidentschaftswalen an der [[Ukrain]]. * [[22. November]]: D'[[Europäesch Kommissioun]] mam President [[José Manuel Barroso]] hëlt hir Aarbecht op. * [[30. November]]: D'[[Portugal|portugisesch]] Regierung vum [[Pedro Santana Lopes]] demissionéiert. * [[9. Dezember]]: D'[[Europäesch Demokratesch Partei]] gëtt gegrënnt. * [[16. Dezember]]: D'EU-Staats- a Regierungscheffen decidéieren, vum [[3. Oktober]] [[2005]] u Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Tierkei]] ze féieren. ==== Lëtzebuerg ==== * [[11. Februar]]: Fir d'éischt Kéier zu Lëtzebuerg (an och an der [[Europäesch Unioun|EU]]) ginn och Zaldoten aus anere [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaate]] als nei [[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]]-Rekrute vereedegt. * {{1. Mee}}: De [[Marc Fischbach]] fänkt seng Funktioun als éischte Lëtzebuerger [[Ombudsmann]] un. * [[13. Mee]]: D'[[Pressegesetz]] vun [[1869]] gëtt reforméiert. * [[13. Juni]]: Bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwalen 2004]] kritt d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 24 Sëtz (+5), [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] 14 (+1), [[Demokratesch Partei|DP]] 10 (-5), [[déi Gréng]] 7 (+2), [[ADR]] 5 (-2), [[Déi Lénk]]/[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] 0 (-1), [[Fräi Partei Lëtzebuerg|FPL]] 0 (-). * 13. Juni: Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2004 (Lëtzebuerg)|Wale fir d'Europäescht Parlament]] kritt d'CSV 3 Sëtz (+1), d'LSAP 1 (-1), d'DP an Déi Gréng jee 1 (-) an Déi Lénk, d'KPL an d'ADR 0 (-). * [[31. Juli]]: D'[[Regierung Juncker-Asselborn I]], eng [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Koalitiounsregierung, gëtt vereedegt. * [[27. September]]: De [[Portugal|portugisesche]] Staatspresident [[Jorge Sampaio]] ass op Staatsvisitt. * [[19. November]]: D'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] gëtt geännert. <gallery> File:Composition Chambre des députés du Luxembourg 13-06-2004.svg|Zesummesetzung vun der Chamber no de Walen Fichier:Juncker Asselborn 2015 (cropped).jpg|De J.-C. Juncker an de J. Asselborn, Premier a Vizepremier vun der neier Regierung </gallery> === Afrika === * [[24. Februar]]: 517 Doudeger bei engem Äerdbiewen a [[Marokko]]. === Amerika === * [[28. Juni]]: Wale fir d'Nationalparlament a [[Kanada]]. D'Liberal Partei gëtt erëmgewielt, mä huet net d'Majoritéit. * August/September: Véiermol hannerenee maachen d'[[Hurricane]]n an der [[Karibik]] an am Südoste vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] grouss Schied, Dausende Mënsche kommen (virun allem op [[Haiti]]) ëm d'Liewen. ==== USA ==== * {{2. Mäerz}}: Den [[John Kerry]] gëtt demokratesche Kandidat fir d'Presidentschaftswalen. * {{2. November}}: De [[George W. Bush]] gëtt als President vun de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] erëmgewielt mat 51 zu 49&nbsp;% vun de Stëmme géint den John Kerry. ==== Südamerika ==== * {{1. August}}: Feier an engem Akafszentrum zu [[Asunción]] a [[Paraguay]], iwwer 400 Doudeger. * [[31. Oktober]]: Den [[Tabaré Vázquez]] gëtt zum President vun [[Uruguay]] gewielt. * [[31. Dezember]]: Bei engem Feier an enger Discothéik zu [[Buenos Aires]] stierwen 180 Leit. === Asien === [[Fichier:2004 Indonesia Tsunami Complete.gif|thumb|Animatioun vum Ausbreede vun der Tsunami-Well, déi duerch ee Séibiewen am Indeschen Ozean ausgeléist gouf]] * {{4. Januar}}: De [[Mikhail Saakashvili]] gewënnt d'Presidentschaftswalen a [[Georgien]]. * [[28. Juni]]: Den [[Irak]] kritt seng Souveränitéit nees zeréck a ka sech, mat Aschränkungen, erëm selwer verwalten. * [[5. Juli]]: éischt direkt Wal vum President vun [[Indonesien]]. Den 2. Tour, den 20. September, gëtt vum [[Susilo Bambang Yudhoyono]] gewonnen. * [[20. September]]: De [[Susilo Bambang Yudhoyono]] gëtt zum Staatspresident vun [[Indonesien]] gewielt. * [[26. Dezember]]: Iwwer 285.000 Doudeger bei engem [[Äerdbiewen|Séibiewen]] am [[Indeschen Ozean]] mat enger Stäerkt vu 9.0 op der [[Richterskala]]. Déi meescht Affer sinn duerch d'[[Tsunami]]en ëm d'Liewe komm, déi d'Biewe provozéiert hat. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === * [[20. Februar]]: Déi Konservativ gewannen d'Parlamentswalen am [[Iran]]. * [[28. Abrëll]]: Biller aus dem Prisong vun [[Abu Ghraib]] gi publizéiert, op deenen [[irak]]esch Gefaange vun US-amerikanesche Giischtercher kujenéiert ginn. * Uechter d'Joer: Bommenattentater am Irak maachen Honnerte vun Affer. == Konscht a Kultur == * [[28. Mee]]: De [[Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster]] gëtt ageweit. === Literatur === * [[Servais-Präis]]: [[Claudine Muno]] fir ''Frigo''. === Kino === * ''[[Lord of the Rings - The Return of the Emperor]]'' vum [[Peter Jackson]] kritt den Oscar fir de beschte Film; * ''[[Fahrenheit 9/11]]'' vum [[Michael Moore]] gewënnt d'Gëlle Palm zu Cannes; * ''[[Les invasions barbares]]'' vum [[Denys Arcand]] kritt de César fir de beschte Film. ==== Lëtzebuerg ==== * ''[[Visions of Europe]]'', Kompilatiounsfilm vu 25 europäesche Regisseure * ''[[La Revanche]]'' vum [[Andy Bausch]]. * ''[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]'' vum [[Claude Lahr]]. * ''[[Der neunte Tag]]'' vum [[Volker Schlöndorff]]. === Musek === * [[12. Mee]]–[[15. Mee]]: D'[[Ruslana Lyschytschko|Ruslana]] gewënnt fir d'[[Ukrain]] mam Lidd ''[[Wild Dances]]'' den [[Eurovision Song Contest 2004|49. Eurovision Song Contest]] zu [[Istanbul]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[23. Januar]]: D'europäesch Sonde [[Mars Express]] bréngt de Bewäis, datt et um [[Mars (Planéit)|Mars]] Waasser gëtt. * {{6. Mee}}: Lëtzebuerg gëtt Member vun der Europäescher Weltraumagence ([[European Space Agency|ESA]]). * [[14. Dezember]]: De [[Viaduc de Millau]], déi héchst Bréck vun der Welt, gëtt ageweit. == Sport == * De [[Lance Armstrong]] gewënnt den [[Tour de France]] fir d'sechste Kéier (''Dësen Titel gëtt him 2012 wéinst Doping oferkannt''). * [[Griicheland]] gewënnt d'[[Foussball]]-Europameeschterschaft. * [[13. August]]: D'[[Olympesch Summerspiller 2004|Spiller vun der XXVIII Olympiad]] fänken zu [[Athen]] un. ==== Lëtzebuerg ==== * D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt de Foussballchampionnat, den [[F91 Diddeleng]] d'Coupe de Luxembourg. * [[24. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Jerez la Frontera]] 2:4 géint d'Färoer Inselen. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] an [[Daniel Huss]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=656 D'Detailer vum Foussballlännermatch Färoer Inselen-Lëtzebuerg de 24. Februar 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Bosnien-Herzegowina. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Daniel Huss geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=25710 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg - Bosnien-Herzegowina den 31. Mäerz 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[28. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Innsbruck]] 1:4 géint Éisträich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Daniel Huss geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=25699 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 28. Abrëll 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[29. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Agueda]] 0:3 géint Portugal.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=610 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg den 29. Mee 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[18. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Bratislava]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006]], 1:3 géint Slowakei. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jeff Strasser]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26151 D'Detailer vum Foussballlännermatch Slowakei-Lëtzebuerg den 18. August 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{4. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:4 géint Estland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26389 D'Detailer vum Foussballlännermatch Estland-Lëtzebuerg de 4. September 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 3:4 géint Lettland. D'Goler fir Lëtzebuerg hunn de [[Gordon Braun]], [[Fons Leweck]] a [[Manuel Cardoni]] geschoss. Den [[Eric Hoffmann]] huet e Selbstgol markéiert.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=611 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Lettland den 8. September 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{9. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:4 géint Russland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26032 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Russland den 9. Oktober 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:4 géint Liechtenstein.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=612 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Liechtenstein den 13. Oktober 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:5 géint Portugal.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=613 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Portugal de 17. November 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == * [[21. Januar]]: [[Ingrid Alexandra vun Norwegen]], Krounprinzessin vun Norwegen. * {{4. Juni}}: [[Joana Lourenco Magalhaes]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[21. Juli]]: [[Wikipedia op Lëtzebuergesch]]. * [[23. Juli]]: [[Daniel Migliosi]], lëtzebuergeschen Trompettist a Komponist. * [[26. Juli]]: [[Dilano van 't Hoff]], hollänneschen Autoscoureur. * [[31. Juli]]: [[Leticia Mateus]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * {{6. August}}: [[Julie Marques Abreu]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[18. August]]: [[Ashley Delgado Do Rosario]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[16. September]]: [[Amal Cherkane]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Nicolas Mosar.jpg | Text1 = Nicolas Mosar | Bild2 = Ingrid-thulin-gullers (cropped).jpg | Text2 = Ingrid Thulin | Bild3= Helmut Newton Grave headshot crop.jpg | Text3= Helmut Newton | Bild4= Portrait of Queen Juliana, 1973.jpg | Text4= Juliana | Bild5= Josy Mersch, A-Z - Luxemburger illustrierte Wochenschrift, Nr 7, 17. Februar 1935 (cropped).jpg | Text5= Josy Mersch | Bild6= Sir Peter Ustinov Allan Warren.jpg | Text6=Peter Ustinov | Bild7=Manfredi nell'anno del Signore.jpg | Text7=Nino Manfredi | Bild8=Official Portrait of President Reagan 1981.jpg | Text8=Ronald Reagan | Bild9=Ray Charles classic piano pose.jpg | Text9=Ray Charles}} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Marlon Brando publicity for One-Eyed Jacks.png | Text1 = Marlon Brando | Bild2 = JeanLefebvre-1963-Harcourt.png | Text2 = Jean Lefebvre | Bild3= Inge Meysel (1964).jpg | Text3= Inge Meysel | Bild4= Wray, Fay 01.jpg | Text4= Fay Wray | Bild5= Czeslaw Milosz 3 ap.tif | Text5= Czeslaw Milosz | Bild6= Janet Leigh 1940s publicity photo.jpg | Text6=Janet Leigh | Bild7=Dondelinger 1989 (cropped).jpg | Text7=Jean Dondelinger | Bild8=Leader of the PLO, Yasser Arafat, 1996 Dan Hadani Archive.jpg | Text8=Jassir Arafat | Bild9= | Text9=}} * {{6. Januar}}: [[Nicolas Mosar]], lëtzebuergesche Politiker. * {{7. Januar}}: [[Ingrid Thulin]], schweedesch Schauspillerin. * [[22. Januar]]: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * [[23. Januar]]: [[Helmut Newton]], däitsche Fotograf. * [[27. Januar]]: [[Marc Lambert]], lëtzebuergesche Manager. * [[29. Januar]]: [[O. W. Fischer]], éisträichesche Schauspiller. * [[30. Januar]]: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten. * {{2. Februar}}: [[Hikitsuchi Michio]], japaneschen Aikido-Meeschter. * {{0}}2. Februar: [[Erny Gillen (Resistenzler)|Erny Gillen]], lëtzebuergeschen Auteur a Resistenzler. * {{9. Februar}}: [[Gerhard Riedmann]], éisträichesche Schauspiller. *[[12. Februar]]: [[Jean Weyrich]], lëtzebuergesche Fotojournalist. * [[13. Februar]]: [[François Tavenas]], franco-kanadesche Professer an éischte Rekter vun der [[Université du Luxembourg]]. * [[14. Februar]]: [[Marco Pantani]], italieenesche Vëlossportler. * [[19. Februar]]: [[Josy Mersch]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{4. Mäerz}}: [[Claude Nougaro]], franséische Sänger. * {{0}}4. Mäerz: [[Henri Beck]], lëtzebuergesche Jurist a Lokalhistoriker. * [[10. Mäerz]]: [[Paul Oster]], lëtzebuergeschen Auteur an Dëschtennisspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Philippe Lemaire]], franséische Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Juliana vun Holland|Juliana]], Kinnigin vun Holland ([[1948]]-[[1980]]). * [[21. Mäerz]]: [[Jos Durlet]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * 21. Mäerz: [[Ludmilla Tchérina]], franséisch Schauspillerin, Dänzerin a Molerin. * [[26. Mäerz]]: [[Stelvio Massi]], italieenesche Filmregisseur a Kameramann. * [[27. Mäerz]]: [[Paul Feller (1918)|Paul Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. Mäerz]]: [[Robert Merle]], franséischen Auteur. * 28. Mäerz: [[Peter Ustinov]], brittesche Schauspiller, Auteur a Regisseur. * [[29. Mäerz]]: [[Simone Renant]], franséisch Schauspillerin. * {{1. Abrëll}}: [[Jacques Seiler]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur. * {{4. Abrëll}}: [[Albéric Schotte]], belsche Vëlossportler. * [[24. Abrëll]]: [[José Giovanni]], franséisch-Schwäizer Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[25. Abrëll]]: [[Carl Melles]], éisträicheschen Dirigent. * [[27. Abrëll]]: [[Jean Devaivre]], franséische Resistenzler a Filmregisseur. * [[28. Abrëll]]: [[Raymond Arnette]], franséische Resistenzler, Paschtouer an Auteur. * [[30. Abrëll]]: [[Boris Pergamenschikov]], russeschen Cellist. * 30. Abrëll: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten. * {{4. Mee}}: [[Léon Bartimes]], Buergermeeschter vu Beefort. * {{9. Mee}}: [[Fernand Kons]], lëtzebuergesche Politiker a Veterinär. * [[10. Mee]]: [[Georges Wengler]]. lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[15. Mee]]: [[Robert K. Morgan]], US-Amerikanesche Pilot. * [[16. Mee]]: [[Marika Rökk]], éisträichesch-däitsch Sängerin a Schauspillerin. * [[17. Mee]]: [[Tony Randall]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[19. Mee]]: [[Carl Raddatz]], däitsche Schauspiller. * [[21. Mee]]: [[Jean-Pierre Blanc]], franséische Filmregisseur. * [[26. Mee]]: [[Nikolai Stepanowitsch Tschernych]], russeschen Astronom. * [[27. Mee]]: [[René Grün]], lëtzebuergesche Boxer. * {{1. Juni}}: [[Edmond Wagner]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser, Philosoph an Auteur. * {{2. Juni}}: [[Nicolaï Ghiaurov]], bulgaresche Bass-Sänger. * {{4. Juni}}: [[Nino Manfredi]], italieenesche Schauspiller. * {{5. Juni}}: [[Ronald Reagan]], US-amerikanesche President a Schauspiller. * {{0}}5. Juni: [[Iona Brown]], englesch Violonistin an Dirigentin. * {{6. Juni}}: [[Bernd Pfarr]], däitsche Moler a Karikaturist. * {{0}}6. Juni: [[Charles-Marie Ternes]], docteur en philosophie et lettres, Professer am Lycée [[Robert Schuman|Robert-Schuman]]. * {{7. Juni}}: [[Roger Matton]], kanadesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Valérie Strecker-Steffen]], lëtzebuergesch Hiewan. * [[10. Juni]], [[Ray Charles]], US-amerikaneschen Jazz-Museker. * 10. Juni: [[Odette Laure]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[24. Juni]]: [[Marc Zanussi]], lëtzebuergesche Politiker. * [[28. Juni]]: [[Georges de Caunes]], franséische Journalist a Schauspiller. * 28. Juni: [[Marcel Jullian]], franséischen Auteur, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{1. Juli}}: [[Marlon Brando]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * {{0}}1. Juli: [[Paul Beghin]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist. * {{2. Juli}}: [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], portugisesch Dichterin a Schrëftstellerin. * {{9. Juli}}: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[11. Juli]]: [[Renée Saint-Cyr]], franséisch Schauspillerin. * [[13. Juli]]: [[Carlos Kleiber]], éisträicheschen Dirigent. * [[15. Juli]]: [[Willy Klein]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[18. Juli]]: [[Inge Meysel]], däitsch Schauspillerin. * 18. Juli: [[Emile Gretsch]], lëtzebuergeschen Dokter a Fechter. * 18. Juli: [[Richard Ney]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[21. Juli]]: [[Jerry Goldsmith]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[22. Juli]]: [[Serge Reggiani]], italieenesch-franséische Schauspiller a Sänger. * [[27. Juli]]: [[Lisette Lanvin]], franséisch Schauspillerin. * [[31. Juli]]: [[Laura Betti]], italieenesch Schauspillerin. * {{1. August}}: [[Madeleine Robinson]], franséisch Schauspillerin. * {{3. August}}: [[Henri Cartier-Bresson]], franséische Fotograf. * {{8. August}}: [[Fay Wray]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. August]]: [[Czesław Miłosz]], polnesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * [[17. August]]: [[Gérard Souzay]], franséische Bariton-Sänger. * [[18. August]]: [[Elmer Bernstein]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[29. August]]: [[Hans Vonk]], hollänneschen Dirigent. * 29. August: [[Marcel Chennaux]], lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik. * [[30. August]]: [[Fred Whipple]], US-amerikaneschen Astronom. * {{3. September}}: [[André Dumortier]], belsche Pianist. * {{4. September}}: [[Serge Marquand]], franséische Schauspiller. * [[18. September]]: [[Russ Meyer]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[21. September]]: [[Edmond Lux]], lëtzebuergesche Moler. * [[22. September]]: [[Nico Weber]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler. * [[28. September]]: [[Christl Cranz]], däitsch Alpinschileeferin. * [[29. September]]: [[Heinz Wallberg]], däitschen Trompettist, Violonist an Dirigent. * 29. September: [[Antje Weisgerber]], däitsch Schauspillerin. * {{1. Oktober}}}: [[Richard Avedon]], US-amerikanesche Fotograf. * {{3. Oktober}}: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{4. Oktober}}: [[Gordon Cooper]], US-amerikaneschen Astronaut. * {{8. Oktober}}: [[Irina Demick]], franséisch / US-amerikanesch Schauspillerin. * [[10. Oktober]]: [[Christopher Reeve]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Roland Malet]], franséische Schauspiller. * [[21. Oktober]]: [[Jean Dondelinger]], lëtzebuergeschen Diplomat a Politiker. * 21. Oktober: [[Jean-Pierre Georg]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[26. Oktober]]: [[Patricia Knight]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{1. November}}: [[Aly Bintz]], lëtzebuergesche Schauspiller a Sänger. * {{2. November}}: [[Gerrie Knetemann]], professionellen hollännesche Vëlossportler. * [[11. November]]: [[Jassir Arafat]], [[Palestina|palestinensesche]] Politiker. * 11. November: [[Jacques Dynam]], franséische Schauspiller. * 11. November: [[Richard Dembo]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[19. November]]: [[Helmut Griem]], däitsche Schauspiller. * [[26. November]]: [[Philippe de Broca]], franséische Regisseur. * {{1. Dezember}}: [[Fathi Arafat]], palestinensesche Politiker. * {{0}}1. Dezember: [[Bernhard zur Lippe-Biesterfeld]], däitschen Adelegen; Prënz-Konsort vun Holland. * {{2. Dezember}}: [[Émile Probst]], lëtzebuergesche Kënschtler. * {{3. Dezember}}: [[Maria Perschy]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}3. Dezember: [[Robert Dhéry]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * {{4. Dezember}}: [[Carl Esmond]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Dezember}}: [[Pierre Schmitz]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik * [[15. Dezember]]: [[Sidonie Goossens]], brittesch Harfspillerin. * [[18. Dezember]]: [[Gernot Duda]], däitsche Schauspiller. * [[19. Dezember]]: [[Andrée Tainsy]], belsch Schauspilerin. * [[28. Dezember]]: [[Susan Sontag]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 1mjnqaee6f3tiionwarmkl2eflrcq0b 2710795 2710792 2026-10-03T14:07:49Z Mobby 12 60927 /* Europa */ + 2710795 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2004''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:EU25-2004 European Union map enlargement.svg|thumb|D'Europäesch Osterweiderung, den 1. Mee]] * {{6. Februar}}: 43 Doudeger bei engem Attentat am Metro vu [[Moskau]]. * [[21. Februar]]: Grënnung vun der Europapartei [[Europäesch Gréng Partei]] * [[11. Mäerz]]: Bommenattentater op 4 Zich a Garen zu [[Madrid]]: 192 Doudesaffer a bal 2000 Blesséierter. * [[14. Mäerz]]: De [[Wladimir Wladimirowitsch Putin|Wladimir Putin]] gëtt als [[Russland|russesche]] President erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Dem [[José Luís Rodríguez Zapatero]] seng Partei PSOE gewënnt d'Parlamentswalen a [[Spuenien]]. * [[29. Mäerz]]: An [[Irland]] gëtt d'Fëmmen an de ''Pub''e verbueden. * [[25. Abrëll]]: E [[Referendum]] op [[Zypern]] iwwer eng Vereenegung vun der gespléckter Insel geet negativ aus: de griichesche Süden ass majoritär dogéint. * {{1. Mee}}: D'[[Europäesch Unioun]] vergréissert sech ëm 10 nei [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Länner]]: [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Polen]], [[Tschechien]], d'[[Slowakei]], [[Ungarn]], [[Slowenien]], [[Malta]] an [[Zypern]]. * [[23. Mee]]: Den [[Horst Köhler]] gëtt zum [[Däitschland|däitsche]] [[Bundespresident (Däitschland)|Bundespresident]] gewielt. * [[13. Juni]]: Bei de Wale fir d'[[Europäescht Parlament]] an de 25 EU-Memberstaaten, geet d'Gauche als Gewënner ervir. * [[18. Juni]]: Zu [[Roum]] eenegen d'[[Europäesche Conseil|EU-Staats- a Regierungscheffen]] sech iwwer den [[Traité iwwer eng Constitutioun fir Europa]]. * [[27. Juni]]: De [[Valdas Adamkus]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentschaftswalen a [[Litauen]]. * {{8. Juli}}: Den [[Heinz Fischer]] gëtt neie Bundespresident an [[Éisträich]]. * [[30. Juli]]: Gasexplosioun zu [[Ghislenghien]] an der [[Belsch]]: 21 Doudeger, 120 Blesséierter. * {{3. September}}: Dramatesch Befreiungsaktioun zu [[Beslan]] a Südrussland. Dräi Deeg laang haten tschetschenesch Terroristen iwwer 1.300 Leit, déi meescht vun hinne Kanner, als Geiselen an enger Schoul gefaange gehalen. Ronn 340 Affer sinn ze bekloen. * [[21. November]]: Kontroverséiert Presidentschaftswalen an der [[Ukrain]]. * [[22. November]]: D'[[Europäesch Kommissioun]] mam President [[José Manuel Barroso]] hëlt hir Aarbecht op. * [[30. November]]: D'[[Portugal|portugisesch]] Regierung vum [[Pedro Santana Lopes]] demissionéiert. * [[9. Dezember]]: D'[[Europäesch Demokratesch Partei]] gëtt gegrënnt. * [[16. Dezember]]: D'EU-Staats- a Regierungscheffen decidéieren, vum [[3. Oktober]] [[2005]] u Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Tierkei]] ze féieren. ==== Lëtzebuerg ==== * [[11. Februar]]: Fir d'éischt Kéier zu Lëtzebuerg (an och an der [[Europäesch Unioun|EU]]) ginn och Zaldoten aus anere [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaate]] als nei [[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]]-Rekrute vereedegt. * {{1. Mee}}: De [[Marc Fischbach]] fänkt seng Funktioun als éischte Lëtzebuerger [[Ombudsmann]] un. * [[13. Mee]]: D'[[Pressegesetz]] vun [[1869]] gëtt reforméiert. * [[13. Juni]]: Bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwalen 2004]] kritt d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 24 Sëtz (+5), [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] 14 (+1), [[Demokratesch Partei|DP]] 10 (-5), [[déi Gréng]] 7 (+2), [[ADR]] 5 (-2), [[Déi Lénk]]/[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] 0 (-1), [[Fräi Partei Lëtzebuerg|FPL]] 0 (-). * 13. Juni: Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2004 (Lëtzebuerg)|Wale fir d'Europäescht Parlament]] kritt d'CSV 3 Sëtz (+1), d'LSAP 1 (-1), d'DP an Déi Gréng jee 1 (-) an Déi Lénk, d'KPL an d'ADR 0 (-). * [[31. Juli]]: D'[[Regierung Juncker-Asselborn I]], eng [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Koalitiounsregierung, gëtt vereedegt. * [[27. September]]: De [[Portugal|portugisesche]] Staatspresident [[Jorge Sampaio]] ass op Staatsvisitt. * [[19. November]]: D'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] gëtt geännert. <gallery> File:Composition Chambre des députés du Luxembourg 13-06-2004.svg|Zesummesetzung vun der Chamber no de Walen Fichier:Juncker Asselborn 2015 (cropped).jpg|De J.-C. Juncker an de J. Asselborn, Premier a Vizepremier vun der neier Regierung </gallery> === Afrika === * [[24. Februar]]: 517 Doudeger bei engem Äerdbiewen a [[Marokko]]. === Amerika === * [[28. Juni]]: Wale fir d'Nationalparlament a [[Kanada]]. D'Liberal Partei gëtt erëmgewielt, mä huet net d'Majoritéit. * August/September: Véiermol hannerenee maachen d'[[Hurricane]]n an der [[Karibik]] an am Südoste vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] grouss Schied, Dausende Mënsche kommen (virun allem op [[Haiti]]) ëm d'Liewen. ==== USA ==== * {{2. Mäerz}}: Den [[John Kerry]] gëtt demokratesche Kandidat fir d'Presidentschaftswalen. * {{2. November}}: De [[George W. Bush]] gëtt als President vun de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] erëmgewielt mat 51 zu 49&nbsp;% vun de Stëmme géint den John Kerry. ==== Südamerika ==== * {{1. August}}: Feier an engem Akafszentrum zu [[Asunción]] a [[Paraguay]], iwwer 400 Doudeger. * [[31. Oktober]]: Den [[Tabaré Vázquez]] gëtt zum President vun [[Uruguay]] gewielt. * [[31. Dezember]]: Bei engem Feier an enger Discothéik zu [[Buenos Aires]] stierwen 180 Leit. === Asien === [[Fichier:2004 Indonesia Tsunami Complete.gif|thumb|Animatioun vum Ausbreede vun der Tsunami-Well, déi duerch ee Séibiewen am Indeschen Ozean ausgeléist gouf]] * {{4. Januar}}: De [[Mikhail Saakashvili]] gewënnt d'Presidentschaftswalen a [[Georgien]]. * [[28. Juni]]: Den [[Irak]] kritt seng Souveränitéit nees zeréck a ka sech, mat Aschränkungen, erëm selwer verwalten. * [[5. Juli]]: éischt direkt Wal vum President vun [[Indonesien]]. Den 2. Tour, den 20. September, gëtt vum [[Susilo Bambang Yudhoyono]] gewonnen. * [[20. September]]: De [[Susilo Bambang Yudhoyono]] gëtt zum Staatspresident vun [[Indonesien]] gewielt. * [[26. Dezember]]: Iwwer 285.000 Doudeger bei engem [[Äerdbiewen|Séibiewen]] am [[Indeschen Ozean]] mat enger Stäerkt vu 9.0 op der [[Richterskala]]. Déi meescht Affer sinn duerch d'[[Tsunami]]en ëm d'Liewe komm, déi d'Biewe provozéiert hat. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === * [[20. Februar]]: Déi Konservativ gewannen d'Parlamentswalen am [[Iran]]. * [[28. Abrëll]]: Biller aus dem Prisong vun [[Abu Ghraib]] gi publizéiert, op deenen [[irak]]esch Gefaange vun US-amerikanesche Giischtercher kujenéiert ginn. * Uechter d'Joer: Bommenattentater am Irak maachen Honnerte vun Affer. == Konscht a Kultur == * [[28. Mee]]: De [[Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster]] gëtt ageweit. === Literatur === * [[Servais-Präis]]: [[Claudine Muno]] fir ''Frigo''. === Kino === * ''[[Lord of the Rings - The Return of the Emperor]]'' vum [[Peter Jackson]] kritt den Oscar fir de beschte Film; * ''[[Fahrenheit 9/11]]'' vum [[Michael Moore]] gewënnt d'Gëlle Palm zu Cannes; * ''[[Les invasions barbares]]'' vum [[Denys Arcand]] kritt de César fir de beschte Film. ==== Lëtzebuerg ==== * ''[[Visions of Europe]]'', Kompilatiounsfilm vu 25 europäesche Regisseure * ''[[La Revanche]]'' vum [[Andy Bausch]]. * ''[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]'' vum [[Claude Lahr]]. * ''[[Der neunte Tag]]'' vum [[Volker Schlöndorff]]. === Musek === * [[12. Mee]]–[[15. Mee]]: D'[[Ruslana Lyschytschko|Ruslana]] gewënnt fir d'[[Ukrain]] mam Lidd ''[[Wild Dances]]'' den [[Eurovision Song Contest 2004|49. Eurovision Song Contest]] zu [[Istanbul]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[23. Januar]]: D'europäesch Sonde [[Mars Express]] bréngt de Bewäis, datt et um [[Mars (Planéit)|Mars]] Waasser gëtt. * {{6. Mee}}: Lëtzebuerg gëtt Member vun der Europäescher Weltraumagence ([[European Space Agency|ESA]]). * [[14. Dezember]]: De [[Viaduc de Millau]], déi héchst Bréck vun der Welt, gëtt ageweit. == Sport == * De [[Lance Armstrong]] gewënnt den [[Tour de France]] fir d'sechste Kéier (''Dësen Titel gëtt him 2012 wéinst Doping oferkannt''). * [[Griicheland]] gewënnt d'[[Foussball]]-Europameeschterschaft. * [[13. August]]: D'[[Olympesch Summerspiller 2004|Spiller vun der XXVIII Olympiad]] fänken zu [[Athen]] un. ==== Lëtzebuerg ==== * D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt de Foussballchampionnat, den [[F91 Diddeleng]] d'Coupe de Luxembourg. * [[24. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Jerez la Frontera]] 2:4 géint d'Färoer Inselen. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] an [[Daniel Huss]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=656 D'Detailer vum Foussballlännermatch Färoer Inselen-Lëtzebuerg de 24. Februar 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Bosnien-Herzegowina. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Daniel Huss geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=25710 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg - Bosnien-Herzegowina den 31. Mäerz 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[28. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Innsbruck]] 1:4 géint Éisträich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Daniel Huss geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=25699 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 28. Abrëll 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[29. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Agueda]] 0:3 géint Portugal.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=610 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg den 29. Mee 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[18. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Bratislava]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006]], 1:3 géint Slowakei. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jeff Strasser]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26151 D'Detailer vum Foussballlännermatch Slowakei-Lëtzebuerg den 18. August 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{4. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:4 géint Estland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26389 D'Detailer vum Foussballlännermatch Estland-Lëtzebuerg de 4. September 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 3:4 géint Lettland. D'Goler fir Lëtzebuerg hunn de [[Gordon Braun]], [[Fons Leweck]] a [[Manuel Cardoni]] geschoss. Den [[Eric Hoffmann]] huet e Selbstgol markéiert.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=611 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Lettland den 8. September 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{9. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:4 géint Russland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26032 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Russland den 9. Oktober 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:4 géint Liechtenstein.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=612 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Liechtenstein den 13. Oktober 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2006, 0:5 géint Portugal.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=613 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Portugal de 17. November 2004 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == * [[21. Januar]]: [[Ingrid Alexandra vun Norwegen]], Krounprinzessin vun Norwegen. * {{4. Juni}}: [[Joana Lourenco Magalhaes]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[21. Juli]]: [[Wikipedia op Lëtzebuergesch]]. * [[23. Juli]]: [[Daniel Migliosi]], lëtzebuergeschen Trompettist a Komponist. * [[26. Juli]]: [[Dilano van 't Hoff]], hollänneschen Autoscoureur. * [[31. Juli]]: [[Leticia Mateus]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * {{6. August}}: [[Julie Marques Abreu]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[18. August]]: [[Ashley Delgado Do Rosario]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[16. September]]: [[Amal Cherkane]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Nicolas Mosar.jpg | Text1 = Nicolas Mosar | Bild2 = Ingrid-thulin-gullers (cropped).jpg | Text2 = Ingrid Thulin | Bild3= Helmut Newton Grave headshot crop.jpg | Text3= Helmut Newton | Bild4= Portrait of Queen Juliana, 1973.jpg | Text4= Juliana | Bild5= Josy Mersch, A-Z - Luxemburger illustrierte Wochenschrift, Nr 7, 17. Februar 1935 (cropped).jpg | Text5= Josy Mersch | Bild6= Sir Peter Ustinov Allan Warren.jpg | Text6=Peter Ustinov | Bild7=Manfredi nell'anno del Signore.jpg | Text7=Nino Manfredi | Bild8=Official Portrait of President Reagan 1981.jpg | Text8=Ronald Reagan | Bild9=Ray Charles classic piano pose.jpg | Text9=Ray Charles}} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Marlon Brando publicity for One-Eyed Jacks.png | Text1 = Marlon Brando | Bild2 = JeanLefebvre-1963-Harcourt.png | Text2 = Jean Lefebvre | Bild3= Inge Meysel (1964).jpg | Text3= Inge Meysel | Bild4= Wray, Fay 01.jpg | Text4= Fay Wray | Bild5= Czeslaw Milosz 3 ap.tif | Text5= Czeslaw Milosz | Bild6= Janet Leigh 1940s publicity photo.jpg | Text6=Janet Leigh | Bild7=Dondelinger 1989 (cropped).jpg | Text7=Jean Dondelinger | Bild8=Leader of the PLO, Yasser Arafat, 1996 Dan Hadani Archive.jpg | Text8=Jassir Arafat | Bild9= | Text9=}} * {{6. Januar}}: [[Nicolas Mosar]], lëtzebuergesche Politiker. * {{7. Januar}}: [[Ingrid Thulin]], schweedesch Schauspillerin. * [[22. Januar]]: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * [[23. Januar]]: [[Helmut Newton]], däitsche Fotograf. * [[27. Januar]]: [[Marc Lambert]], lëtzebuergesche Manager. * [[29. Januar]]: [[O. W. Fischer]], éisträichesche Schauspiller. * [[30. Januar]]: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten. * {{2. Februar}}: [[Hikitsuchi Michio]], japaneschen Aikido-Meeschter. * {{0}}2. Februar: [[Erny Gillen (Resistenzler)|Erny Gillen]], lëtzebuergeschen Auteur a Resistenzler. * {{9. Februar}}: [[Gerhard Riedmann]], éisträichesche Schauspiller. *[[12. Februar]]: [[Jean Weyrich]], lëtzebuergesche Fotojournalist. * [[13. Februar]]: [[François Tavenas]], franco-kanadesche Professer an éischte Rekter vun der [[Université du Luxembourg]]. * [[14. Februar]]: [[Marco Pantani]], italieenesche Vëlossportler. * [[19. Februar]]: [[Josy Mersch]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{4. Mäerz}}: [[Claude Nougaro]], franséische Sänger. * {{0}}4. Mäerz: [[Henri Beck]], lëtzebuergesche Jurist a Lokalhistoriker. * [[10. Mäerz]]: [[Paul Oster]], lëtzebuergeschen Auteur an Dëschtennisspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Philippe Lemaire]], franséische Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Juliana vun Holland|Juliana]], Kinnigin vun Holland ([[1948]]-[[1980]]). * [[21. Mäerz]]: [[Jos Durlet]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * 21. Mäerz: [[Ludmilla Tchérina]], franséisch Schauspillerin, Dänzerin a Molerin. * [[26. Mäerz]]: [[Stelvio Massi]], italieenesche Filmregisseur a Kameramann. * [[27. Mäerz]]: [[Paul Feller (1918)|Paul Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. Mäerz]]: [[Robert Merle]], franséischen Auteur. * 28. Mäerz: [[Peter Ustinov]], brittesche Schauspiller, Auteur a Regisseur. * [[29. Mäerz]]: [[Simone Renant]], franséisch Schauspillerin. * {{1. Abrëll}}: [[Jacques Seiler]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur. * {{4. Abrëll}}: [[Albéric Schotte]], belsche Vëlossportler. * [[24. Abrëll]]: [[José Giovanni]], franséisch-Schwäizer Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[25. Abrëll]]: [[Carl Melles]], éisträicheschen Dirigent. * [[27. Abrëll]]: [[Jean Devaivre]], franséische Resistenzler a Filmregisseur. * [[28. Abrëll]]: [[Raymond Arnette]], franséische Resistenzler, Paschtouer an Auteur. * [[30. Abrëll]]: [[Boris Pergamenschikov]], russeschen Cellist. * 30. Abrëll: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten. * {{4. Mee}}: [[Léon Bartimes]], Buergermeeschter vu Beefort. * {{9. Mee}}: [[Fernand Kons]], lëtzebuergesche Politiker a Veterinär. * [[10. Mee]]: [[Georges Wengler]]. lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[15. Mee]]: [[Robert K. Morgan]], US-Amerikanesche Pilot. * [[16. Mee]]: [[Marika Rökk]], éisträichesch-däitsch Sängerin a Schauspillerin. * [[17. Mee]]: [[Tony Randall]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[19. Mee]]: [[Carl Raddatz]], däitsche Schauspiller. * [[21. Mee]]: [[Jean-Pierre Blanc]], franséische Filmregisseur. * [[26. Mee]]: [[Nikolai Stepanowitsch Tschernych]], russeschen Astronom. * [[27. Mee]]: [[René Grün]], lëtzebuergesche Boxer. * {{1. Juni}}: [[Edmond Wagner]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser, Philosoph an Auteur. * {{2. Juni}}: [[Nicolaï Ghiaurov]], bulgaresche Bass-Sänger. * {{4. Juni}}: [[Nino Manfredi]], italieenesche Schauspiller. * {{5. Juni}}: [[Ronald Reagan]], US-amerikanesche President a Schauspiller. * {{0}}5. Juni: [[Iona Brown]], englesch Violonistin an Dirigentin. * {{6. Juni}}: [[Bernd Pfarr]], däitsche Moler a Karikaturist. * {{0}}6. Juni: [[Charles-Marie Ternes]], docteur en philosophie et lettres, Professer am Lycée [[Robert Schuman|Robert-Schuman]]. * {{7. Juni}}: [[Roger Matton]], kanadesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Valérie Strecker-Steffen]], lëtzebuergesch Hiewan. * [[10. Juni]], [[Ray Charles]], US-amerikaneschen Jazz-Museker. * 10. Juni: [[Odette Laure]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[24. Juni]]: [[Marc Zanussi]], lëtzebuergesche Politiker. * [[28. Juni]]: [[Georges de Caunes]], franséische Journalist a Schauspiller. * 28. Juni: [[Marcel Jullian]], franséischen Auteur, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{1. Juli}}: [[Marlon Brando]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * {{0}}1. Juli: [[Paul Beghin]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist. * {{2. Juli}}: [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], portugisesch Dichterin a Schrëftstellerin. * {{9. Juli}}: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[11. Juli]]: [[Renée Saint-Cyr]], franséisch Schauspillerin. * [[13. Juli]]: [[Carlos Kleiber]], éisträicheschen Dirigent. * [[15. Juli]]: [[Willy Klein]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[18. Juli]]: [[Inge Meysel]], däitsch Schauspillerin. * 18. Juli: [[Emile Gretsch]], lëtzebuergeschen Dokter a Fechter. * 18. Juli: [[Richard Ney]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[21. Juli]]: [[Jerry Goldsmith]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[22. Juli]]: [[Serge Reggiani]], italieenesch-franséische Schauspiller a Sänger. * [[27. Juli]]: [[Lisette Lanvin]], franséisch Schauspillerin. * [[31. Juli]]: [[Laura Betti]], italieenesch Schauspillerin. * {{1. August}}: [[Madeleine Robinson]], franséisch Schauspillerin. * {{3. August}}: [[Henri Cartier-Bresson]], franséische Fotograf. * {{8. August}}: [[Fay Wray]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. August]]: [[Czesław Miłosz]], polnesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * [[17. August]]: [[Gérard Souzay]], franséische Bariton-Sänger. * [[18. August]]: [[Elmer Bernstein]], US-amerikanesche Komponist an Dirigent. * [[29. August]]: [[Hans Vonk]], hollänneschen Dirigent. * 29. August: [[Marcel Chennaux]], lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik. * [[30. August]]: [[Fred Whipple]], US-amerikaneschen Astronom. * {{3. September}}: [[André Dumortier]], belsche Pianist. * {{4. September}}: [[Serge Marquand]], franséische Schauspiller. * [[18. September]]: [[Russ Meyer]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[21. September]]: [[Edmond Lux]], lëtzebuergesche Moler. * [[22. September]]: [[Nico Weber]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler. * [[28. September]]: [[Christl Cranz]], däitsch Alpinschileeferin. * [[29. September]]: [[Heinz Wallberg]], däitschen Trompettist, Violonist an Dirigent. * 29. September: [[Antje Weisgerber]], däitsch Schauspillerin. * {{1. Oktober}}}: [[Richard Avedon]], US-amerikanesche Fotograf. * {{3. Oktober}}: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{4. Oktober}}: [[Gordon Cooper]], US-amerikaneschen Astronaut. * {{8. Oktober}}: [[Irina Demick]], franséisch / US-amerikanesch Schauspillerin. * [[10. Oktober]]: [[Christopher Reeve]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Roland Malet]], franséische Schauspiller. * [[21. Oktober]]: [[Jean Dondelinger]], lëtzebuergeschen Diplomat a Politiker. * 21. Oktober: [[Jean-Pierre Georg]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[26. Oktober]]: [[Patricia Knight]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{1. November}}: [[Aly Bintz]], lëtzebuergesche Schauspiller a Sänger. * {{2. November}}: [[Gerrie Knetemann]], professionellen hollännesche Vëlossportler. * [[11. November]]: [[Jassir Arafat]], [[Palestina|palestinensesche]] Politiker. * 11. November: [[Jacques Dynam]], franséische Schauspiller. * 11. November: [[Richard Dembo]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[19. November]]: [[Helmut Griem]], däitsche Schauspiller. * [[26. November]]: [[Philippe de Broca]], franséische Regisseur. * {{1. Dezember}}: [[Fathi Arafat]], palestinensesche Politiker. * {{0}}1. Dezember: [[Bernhard zur Lippe-Biesterfeld]], däitschen Adelegen; Prënz-Konsort vun Holland. * {{2. Dezember}}: [[Émile Probst]], lëtzebuergesche Kënschtler. * {{3. Dezember}}: [[Maria Perschy]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}3. Dezember: [[Robert Dhéry]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * {{4. Dezember}}: [[Carl Esmond]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Dezember}}: [[Pierre Schmitz]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik * [[15. Dezember]]: [[Sidonie Goossens]], brittesch Harfspillerin. * [[18. Dezember]]: [[Gernot Duda]], däitsche Schauspiller. * [[19. Dezember]]: [[Andrée Tainsy]], belsch Schauspilerin. * [[28. Dezember]]: [[Susan Sontag]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} b4gr93bl2tugeuysiydktx9wocnwjp1 30. Abrëll 0 1801 2710766 2689967 2026-10-03T13:04:51Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2710766 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''30. Abrëll''' ass den 120. Dag (121. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1598]]: D'[[Edikt vun Nantes]] garantéiert de [[Frankräich|franséische]] [[Protestantismus|Protestanten]] ([[Huguenot|Hugenotten]]) d'Reliounsfräiheet. * [[1789]]: De [[George Washington]] gëtt als éischten [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-President]] vereedegt. * 1789: Frankräich: Zu [[Versailles]] gëtt d'[[Société des amis de la Constitution]] gegrënnt. Opstand zu [[Marseille]] bei dem e Kommandant vun engem Fort ëm d'Liewe kënnt. * [[1803]]: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] kafe [[Louisiana]] vu Frankräich of. * [[1812]]: Louisiana gëtt als 18. Bundesstaat an d'Vereenegt Staate vun Amerika opgeholl. * [[1945]]: Den [[Adolf Hitler]] an d'[[Eva Braun]] brénge sech ëm. * [[1975]]: Fall vu [[Ho-Chi-Minh-Stad|Saigon]], Enn vum [[Vietnamkrich]]. * [[1980]]: D'[[Beatrix vun Holland|Beatrix vun Oranien-Nassau]] gëtt Kinnigin vun Holland. * [[2004]]: Ëmbenennung vun der ''Federatioun vu Liberalen an Demokratesche Parteien an Europa'' an d'''[[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa (Partei)|Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa]]'' ===Sport=== * [[1939]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Arel]] 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=97 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg den 30. Abrëll 1939 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1961]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Italien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Paul May (Foussballspiller)|Paul May]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=181 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien, vum 30. Abrëll 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1987]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1988]], 1:4 géint Bulgarien. De Gol fir d'Lëtzebuerger Huet de [[Roby Langers]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8845 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Bulgarien den 30. Abrëll 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1997]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Moskau]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1998]], 0:3 géint Russland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10709 D'Detailer vum Foussballlännermatch Russland-Lëtzebuerg den 30. Abrëll 1997 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[2003]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Budapest]] 1:5 géint Ungarn. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jeff Strasser]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=607 D'Detailer vum Foussballlännermatch Ungarn-Lëtzebuerg den 30. Abrëll 2003 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = 1662 Mary II.jpg | Text1 = [[Mary II. vun England|Mary II.]] | Bild2 = Carl Friedrich Gauss.jpg | Text2 = [[Carl Friedrich Gauß]] | Bild3= Bain_News_Service_-_Franz_Lehár.jpg | Text3= Franz Lehár | Bild4= Juliana 1959.jpg | Text4= Juliana | Bild5= King Carl XVI Gustaf at National Day 2009 Cropped4.jpg | Text5= Karl Gustaf | Bild6= Jane Campion.jpg | Text6= György Ligeti | Bild7= Jane Campion.jpg | Text7= Jane Campion | Bild8= | Text8= | Bild9= | Text9= }} * [[1651]]: [[Jean-Baptiste de La Salle]], franséische Pedagog an Uerdensgrënner. * [[1662]]: [[Mary II. vun England|Mary II.]], brittesch Kinnigin. * [[1777]]: [[Carl Friedrich Gauß]], däitsche Mathematikeren, Astronom, Geodet a Physiker. * [[1810]]: [[Charles-Frédéric Mersch]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Professer. * [[1848]]: [[Pierre Funck (Architekt)|Pierre Funck]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1867]]: [[Willy Goergen]], Lëtzebuerger Schrëftsteller. * [[1870]]: [[Franz Lehár]], éisträich-ungaresche Komponist. * [[1883]]: [[Jaroslav Hašek]], tschechesche Schrëftsteller. * [[1888]]: [[Rita Reining]], lëtzebuergesch Sculptrice. * [[1893]]: [[Joachim von Ribbentrop]], däitschen Diplomat a Politiker. * [[1899]]: [[Lucie Mannheim]], däitsch Schauspillerin. * [[1902]]: [[Nicolas Engel]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1909]]: [[Juliana vun Holland|Juliana vun Oranien-Nassau]], Kinnigin vun Holland. * 1909: [[René Deltgen]], Lëtzebuerger Schauspiller. * [[1910]]: [[Evy Friedrich]], Lëtzebuerger Cineast a Filmkritiker. * [[1913]]: [[Genevieve Grotjan Feinstein]], US-amerikanesch Kryptoanalitikerin * [[1923]]: [[Percy Heath]], US-amerikaneschen Jazz-Bassist. * [[1925]]: [[Mady Nurenberg-Reuter]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin a Resistenzlerin. * [[1926]]: [[Cloris Leachman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1928]]: [[Peter Carsten]], däitsche Schauspiller. * [[1929]]: [[Klausjürgen Wussow]], däitsche Schauspiller. * [[1931]]: [[Adriana Asti]], italieenesch Schauspillerin. * [[1940]]: [[Burt Young]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1944]]: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * [[1946]]: [[Carl XVI. Gustaf vu Schweden|Carl XVI. Gustaf]], Kinnek vu Schweden. * [[1949]]: [[António Guterres]], portugisesche Politiker an UNO-Generalsekretär. * [[1952]]: [[Jacques Audiard]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1954]]: [[Jane Campion]], neiséilännesch Regisseurin. * [[1956]]: [[Danielle Grosbusch]], lëtzebuergesch Graveuse a Molerin. * 1956: [[Lars von Trier]], dänesche Filmregisseur. * [[1959]]: [[Stephen Harper]], kanadesche Politiker. * [[1967]]: [[Filipp Bedrossowitsch Kirkorow]], russesch-bulgaresche Popsänger. * [[1975]]: [[Alija Bešić]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1981]]: [[Max Hahn]], lëtzebuergesche Politiker. * 1981: [[Flávio Bolsonaro]], brasilianesche Geschäftsmann, Affekot a Politiker. * [[1984]]: [[Stéphanie Weydert]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1986]]: [[Lynn Ruppert]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. == Gestuerwen == * [[1784]]: [[Franz Karl von Velbrück]], Prënzbëschof vu Léck. * [[1847]]: [[Karl-Ludwig vun Habsburg-Loutrengen]]. * [[1883]]: [[Édouard Manet]], franséische Moler. * [[1891]]: [[Joseph Leidy]], US-amerikaneschen Dokter (Medezin), Zoolog a Paleontolog. * [[1928]]: [[Maurice Pescatore]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * [[1945]]: [[Adolf Hitler]], däitsche ''Reichskanzler'', Diktator a Krichsverbriecher. * [[1956]]: [[Alben W. Barkley]], US-amerikanesche Politiker. * [[1970]]: [[Inger Stevens]], schweedesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1972]]: [[Gia Scala]], englesch Schauspillerin. * [[1983]]: [[Muddy Waters]], US-amerikanesche Bluesmuseker. * [[1986]]: [[Robert Stevenson (Filmregisseur)|Robert Stevenson]], brittesche Filmregisseur. * [[1989]]: [[Sergio Leone]], italieenesche Filmregisseur. * [[1999]]: [[Marc Grond]], lëtzebuergeschen Homosexuellenaktivist. * [[2002]]: [[Lucien Wercollier]], Lëtzebuerger Sculpteur. * [[2004]]: [[Boris Pergamenschikov]], russeschen Cellist. * 2004: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten. * [[2006]]: [[Jean-François Revel]], franséische Philosoph, Schrëftsteller a Journalist. * [[2007]]: [[Gordon Scott]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[2015]]: [[Ben E. King]], US-amerikanesche Sänger. * 2015: [[Patachou]], franséisch Sängerin a Schauspillerin. * [[2017]]: [[Lorna Gray]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2019]]: [[Anémone (Schauspillerin)|Anémone]], franséisch Schauspillerin. * 2019: [[Peter Mayhew]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[2022]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergesche Jurist. * [[2024]]: [[Paul Auster]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[2026]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|30 April|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Abrëll| 30]] 61lguam071efco66tvd30rlsyaex5lq 3. Mee 0 1804 2710813 2703095 2026-10-03T15:10:11Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2710813 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3.[[Mee]]''' ass den 123. Dag vum Joer (124. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1940]]: Den [[IOC]] annuléiert d'[[Olympesch Spiller]] vun [[1940]]. * [[1946]]: [[Krichsverbriecherprozesser vun Tokio]] déi bis den [[12. November]] [[1948]] gedauert hunn. * [[1964]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:1 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=199 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch vum 3. Mee 1964 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1979]]: D'[[Margaret Thatcher]] gëtt Premierministesch vu Groussbritannien. == Gebuer == <gallery> Fichier:Santi di Tito - Niccolo Machiavelli's portrait.jpg|Niccolò Machiavelli Fichier:Exposition universelle de 1900 - portraits des commissaires généraux-Tony Dutreux.jpg|Tony Dutreux Fichier:Golda Meir 03265u.jpg|Golda Meir Fichier:James-Brown 1973.jpg|James Brown Fichier:Goerges mous675.jpg|Georges Moustaki </gallery> * [[1446]]: [[Margaret vu York]] Fra vum Charles I. vun der Bourgogne. * [[1469]]: [[Niccolò Machiavelli]], italieenesche Politiker, Historiker an Dichter. * [[1801]]: [[Torgeir Augundsson]], norwegesche Museker. * [[1823]]: [[Pierre Biwer]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1838]]: [[Tony Dutreux]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * [[1856]]: [[Joseph Fischer (Ingenieur)|Joseph Fischer]], lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriellen. * [[1882]]: [[Alexandre Schaumasse]], franséischen Astronom. * [[1888]]: [[Alfred Braun]], däitsche Journalist, Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1889]]: [[Heinrich Hamm]], däitsche Sculpteur * [[1898]]: [[Golda Meir]], israeelesch Politikerin. * [[1901]]: [[Gino Cervi]], italieenesche Schauspiller. * [[1902]]: [[José Nieto (Schauspiller)|José Nieto]], spuenesche Schauspiller. * [[1902]]: [[Walter Slezak]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[1906]]: [[Mary Astor]], US-amerikanesch Schauspillerin an Autorin. * [[1911]]: [[Leopold Rudolf]], éisträichesche Schauspiller. * [[1919]]: [[Pete Seeger]], US-amerikanesche Folk-Museker. * [[1920]]: [[Georges Arnold]], lëtzebuergeschen Dokter an Auteur. * [[1921]]: [[Alida Valli]], italieenesch Filmschauspillerin. * [[1923]]: [[Robert Bintener]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1927]]: [[Philippe Condroyer]], franséische Schauspiller. * [[1926]]: [[Fernand Guth]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1928]]: [[James Brown]], US-amerikanesche Sänger. * 1928: [[Julien Guiomar]], franséische Schauspiller. * [[1931]]: [[Jules Meurisse]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1933]]: [[Steven Weinberg (Physiker)|Steven Weinberg]], US-amerikanesche Physiker * 1933: [[Jean Thill (1933-2010)|Jean Thill]], lëtzebuergesche Jurist an Auteur. * [[1934]]: [[Georges Moustaki]], franséische Chansonnier. * [[1939]]: [[Marcel Sauber]], lëtzebuergesche Politiker. * 1939: [[Helmut Thoma]], éisträichesche Manager * [[1951]]: [[Jan Bielecki]], polnesche Politiker an Ekonomist * [[1967]]: [[Hélène Angel]], franséisch Regisseurin. * [[1967]]: [[Paule Lemmer]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1975]]: [[Marc Limpach]], lëtzebuergesche Jurist, Schauspiller, Dramaturg an Auteur. * [[1977]]: [[Maryam Mirzakhani]], iranesch Mathematikerin. * [[1982]]: [[Rebecca Hall]], brittesch Schauspillerin. * [[1986]]: [[Michèle Weynandt]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[2000]]: [[Simão Marinho Novais]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. == Gestuerwen == * [[1294]]: [[Jean I. vu Brabant|Jean I.]], Herzog vu Brabant a Limburg. * [[1704]]: [[Heinrich Ignaz Franz Biber]], béimesche Komponist a Violonist. * [[1909]]: [[Jean Charles Kohn]], lëtzebuergeschen Auteur, Historiker a Statistiker. * [[1922]]: [[William Robert Brooks]], engleschen Astronom. * [[1952]]: [[Aloyse Meyer]], lëtzebuergesche Stol-Manager. * [[1975]]: [[Jean-Pierre Urbing]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * 1975: [[Jean Kraus]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Enseignant a Botaniker. * [[1987]]: [[Dalida]], egyptesch-franséisch Sängerin; * [[1988]]: [[Roger Dutoit]], franséische Schauspiller. * [[1991]]: [[Jerzy Kosinski]], US-amerikanesche Schrëftsteller a Schauspiller. * [[1997]]: [[Narciso Yepes]], klassesche Gittarist. * [[2000]]: [[Lewis Allen]], englesche Filmregisseur. * [[2006]]: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[2007]]: [[Walter Schirra]], US-amerikaneschen Astronaut. * [[2008]]: [[Leopoldo Calvo Sotelo]], spuenesche Politiker. * [[2015]]: [[Guido Guerrasio]], italieenesche Filmkritiker a Filmregisseur. * [[2016]]: [[Carl Fredrik Reuterswärd]], schweedesche Moler a Sculpteur. * [[2017]]: [[Lukas Ammann]], Schwäizer Schauspiller. * 2017: [[Daliah Lavi]], israeelesch Schauspillerin a Schlagersängerin. * [[2022]]: [[Lino Capolicchio]], italieenesche Schauspiller. * [[2025]]: [[Helmut Thoma]], éisträichesche Mediemanager. * 2025: [[Paul Van Hoeydonck]], belsche Kënschtler. * [[2026]]: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag a [[Polen]] (Dag vun der Constitutioun vu [[1791]]). == Um Spaweck == {{Commonscat|3 May|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Mee| 03]] fgxqxwm3gb1o2yi4flzt2d9dj3wk3bm 10. September 0 2071 2710837 2667930 2026-10-03T15:45:02Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710837 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''10. September''' ass den 253. Dag (254. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1721]]: Enn vum [[Groussen Nordesche Krich]]. * [[1898]]: Op der Promenad laanscht de [[Genfer Séi]] erstécht en italieeneschen [[Anarchist]] déi als ''Sissi'' bekannt éisträichesch Keeserin [[Elisabeth vun Éisträich]]. * [[1919]]: [[Traité vu Saint-Germain-en-Laye]] iwwer d'Opdeelung vun Eisträich. * [[1974]]: [[Guinea-Bissau]] gëtt vu [[Portugal]] onofhängeg. * [[1977]]: A [[Frankräich]] gëtt fir d'lescht Kéier eng [[Exekution]] mat der [[Guillotine]] ausgefouert. === Lëtzebuerg === * [[1944]]: Liberatioun vum gréissten Deel vu Lëtzebuerg duerch d'amerikanesch Truppen. * [[1952]]: Ënnerschrëft vum [[Lëtzebuerger Ofkommes]] tëscht der Bundesrepublik Däitschland engersäits an Israel an der Jewish Claims Conference, am Stater Stadhaus. ==Sport== * [[1980]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1982]], 0:5 géint Jugoslawien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7632 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Jugoslawien den 10. September 1980 op der Websäit European Football]</ref> * [[2003]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2004]], 0:1 géint Bosnien-Herzegowina.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=608 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg - Bosnien-Herzegowina den 10. September 2003 op der Websäit European Football.info]</ref> * [[2008]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Zürich]] 2:1 géint d'Schwäiz. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jeff Strasser]] a [[Fons Leweck]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=639 De Lännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg op der Websäit European Football]</ref> * [[2013]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2014]], 3:2 géint Nordirland. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Aurélien Joachim]], [[Stefano Bensi]] a [[Mathias Jänisch]] geschoss.<ref>{{Citation |URL=http://www.wort.lu/de/view/jaenisch-schiesst-luxemburg-zum-sieg-522f7e05e4b08f5d738ef484 |Titel=Artikel iwwer de Lännermatch Lëtzebuerg-Nordirland vum 10. September 2013 op wort.lu |Gekuckt=10.09.2013 |Archiv-Datum=16.09.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130916195650/http://www.wort.lu/de/view/jaenisch-schiesst-luxemburg-zum-sieg-522f7e05e4b08f5d738ef484 }}</ref> == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie === * [[1784]]: Den däitsch-britteschen Astronom Friedrich [[Wilhelm Herschel]] entdeckt d'[[Balkespiralgalaxie]] [[NGC 23]]. * [[1785]]: Den däitsch-britteschen Astronom [[Wilhelm Herschel]] entdeckt d'[[Galaxie|Galaxiëkoppel]] [[NGC 61]]. == Gebuer == * [[1770]]: [[Jean Charles Beving]], lëtzebuergesche Gierwer a Gemengepolitiker. * [[1795]]: [[Joseph Kalbersch]], lëtzebuergesche Geeschtlechen. * [[1805]]: [[Guillaume Geefs]], belsche Sculpteur. * [[1814]]: [[Henri-Guillaume Galeotti]], Botaniker a Geolog. * [[1817]]: [[Jean-Pierre-Nicolas Beschemont]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1822]]: [[John Adams Whipple]], US-amerikaneschen Astronom, Fotograf a Pionéier. * [[1833]]: [[Émile Duployé]], franséische Geeschtlechen, Pedagog a Stenograf. * [[1860]]: [[Michel Heiter]], lëtzebuergesche Moler. * [[1862]]: [[Frank Muller (Astronom)]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1869]]: [[Henri-Paul Pellaprat]], franséische Kach. * [[1871]]: [[Jacques Marie Bellwald]], lëtzebuergesche Fotograf a Filmpionéier. * [[1879]]: [[Pierre Medinger]], lëtzebuergesche Cheemiker a Forensiker. * [[1887]]: [[François Simon]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1890]]: [[Franz Werfel]], éisträichesche Schrëftsteller. * [[1892]]: [[Arthur Holly Compton]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[1894]]: [[John Quincy Stewart]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker. * [[1908]]: [[Annie Ducaux]], franséisch Schauspillerin. * [[1913]]: [[Olivier Hussenot]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Robert Wise]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[1921]]: [[Robert Kayser]], lëtzebuergeschen Offizéier. * [[1926]]: [[Léon Roth]], lëtzebuergesche Kanut. * [[1938]]: [[Karl Lagerfeld]], däitsche Couturier. * [[1942]]: [[Philippe Clévenot]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur. * [[1947]]: [[Axel de Roche]], Filmregisseur a Kameramann. * [[1968]]: [[Florence Nibart-Devouard]], Presidentin vun der Wikimedia-Stëftung. * [[1970]]: [[Tim Plester]], brittesche Schauspiller. * [[1977]]: [[Anna Kim]], éisträichesch Schrëftstellerin. * [[1978]]: [[Carole Calmes]], lëtzebuergesch Schéisserin. * [[1981]]: [[Filippo Pozzato]], italieenesche Vëlossportler. * [[1993]]: [[Laura Weber]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[1995]]: [[Sophie Karbjinski]], däitsch Schauspillerin. == Gestuerwen == * [[1419]]: [[Jean sans Peur]], Herzog vun der Bourgogne. * [[1651]]: [[Marguerite vu Busbach]], lëtzebuergesch Nonn. * [[1684]]: [[Philippe de la Neuveforge]], Abt zu Iechternach. * [[1905]]: [[Gabriel Mayer]], franséisch-lëtzebuergeschen Entreprener. * [[1956]]: [[Robert Julius Trumpler]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1963]]: [[Honorio Siccardi]], argentinesche Komponist. * [[1971]]: [[Pier Angeli]], italieenesch Schauspillerin. * 1971: [[Bella Darvi]], polnesch Filmschauspillerin. * [[1972]]: [[Metty Scheitler]], lëtzebuergesche Ringer an Olympionik. * [[1974]]: [[Nicolas Schumacher (Turner)|Nicolas Schumacher]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. *[[1983]]: [[Felix Bloch]], Schwäizer/US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[1985]]: [[Ernst Öpik]], esteschen Astronom. * [[1991]]: [[Michel Soutter]], Schwäizer Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1995]]: [[Charles Denner]], franséische Schauspiller. * [[2003]]: [[Marcel Decombis]], franséische Pedagog; Matgrënner vun der éischter Europäescher Schoul * [[2007]]: [[Jane Wyman]], US-amerikanesch Schauspillerin * [[2008]]: [[Rolph Ketter]], lëtzebuergeschen Auteur a Journalist * [[2014]]: [[Richard Kiel]], US-amerikanesche Schauspiller * [[2015]]: [[Franco Interlenghi]], italieenesche Schauspiller * [[2016]]: [[Giuliano Carnimeo]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[2020]]: [[Diana Rigg]], brittesch Schauspillerin. * 2020: [[Marco Vicario]], italieenesche Schauspiller a Filmregisseur. *[[2021]]: [[Jorge Sampaio]], portugisesche Politiker. * [[2022]]: [[William Klein]], franséisch-US-amerikanesche Filmregisseur, Moler a Fotograf. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|10 September|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am September]] iqigf5rft58qohn64smzlylvx41h9s3 21. November 0 2168 2710832 2621997 2026-10-03T15:36:18Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710832 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''21. November''' ass den 325. Dag (326. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1783]]: Den éischte [[Waarmloftballon]] geet zu [[Paräis]] an d'Luucht. * [[1793]]: [[Frankräich]]: [[Schluecht vun Dol-de-Bretagne]]. * [[1806]]: Den [[Napoleon Bonaparte]] verhänkt eng [[Kontinentalspär]] géint [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. * [[1852]]: De Louis-Napoléon Bonaparte rifft sech zum Keeser [[Napoleon III. vu Frankräich]] aus * [[1877]]: Den [[Thomas Edison]] annoncéiert d'Erfindung vum éischte Phonograph. * [[1918]]: Eng 20.000 amerikanesch Besatzungszaldote kommen op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. * [[1980]]: De [[Gaston Thorn]] gëtt zum [[President vun der Europäescher Kommissioun|President]] vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ernannt. * [[1995]]: [[Bosnien an Herzegowina]]: D'Friddensofkommes vun Dayton mécht dem Biergerkrich a [[Bosnien an Herzegowina]] en Enn. == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie === * [[1886]]: Déi béid US-amerikanesch Astronome [[Frank Muller (Astronom)|Frank Muller]] an [[Lewis A. Swift]] entdecken déi selwecht [[Spiralgalaxie]]. Well am Ufank net erkannt gouf, datt et sech ëm de selwechten Objet handelt, gouf d'Galaxie mat zwou Katalognummeren, [[NGC 17]] an [[NGC 34]] agedroe. * [[1886]]: Den amerikaneschen Astronom Lewis A. Swift entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 35]]. ==Sport== * [[1948]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:7 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jean Becker (Foussballspiller)|Jean Becker]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=119 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 21. November 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1981]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Novi Sad]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1982]], 0:5 géint Jugoslawien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7710 D'Detailer vum Foussballlännermatch Jugoslawien-Lëtzebuerg den21. November 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Atelier de Nicolas de Largillière, portrait de Voltaire, détail (musée Carnavalet) -002.jpg|Voltaire Fichier:Rene Magritte by Wolleh.jpg|René Magritte Fichier:Björk at Cannes.jpg|Björk </gallery> * [[1694]]: [[Voltaire]] (François-Marie Arouet), franséische Schrëftsteller a Philosoph. * [[1851]]: [[Désiré-Joseph Mercier]], belschen Theolog, Philosoph a Kardinol. * [[1852]]: [[Francisco Tárrega]], spuenesche Gittarist a Komponist. * [[1881]]: [[Edmond Reiffers]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[1898]]: [[René Magritte]], belsche Moler. * [[1899]]: [[Janine Ronceray]], franséisch Schauspillerin. * [[1903]]: [[Preston Tucker]], US-amerikaneschen Autosdesigner a -fabrikant. * [[1904]]: [[Coleman Hawkins|Coleman Bean Hawkins]], US-amerikaneschen Jazz-Museker. * [[1913]]: [[Roy Boulting]], brittesche Filmproduzent, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[1920]]: [[John Chadwick]], brittesche Philolog a Paleograph. * [[1921]]: [[Karl Schaifers]], däitschen Astronom. * [[1922]]: [[Maria Casarès]], franséisch-spuenesch Schauspillerin. * [[1924]]: [[Camille Polfer]], lëtzebuergesche Professer, Deputéierten a Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg * [[1925]]: [[Edouard Thibold]], lëtzebuergesche Moler a Prehistoriker. * [[1927]]: [[Barbara Rütting]], däitsch Schauspillerin, Autorin a Politikerin. * [[1937]]: [[Bernard Bot]], hollännesche Politiker. * [[1939]]: [[Jeannot Szwarc]], franséische Filmregisseur. * [[1941]]: [[Juliet Mills]], englesch Schauspillerin. * [[1945]]: [[Goldie Hawn]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Alain Meyer]], lëtzebuergesche Politiker an Enseignant. * [[1953]]: [[René Weller]], däitsche Boxer. * [[1954]]: [[Claude Birenbaum]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1955]]: [[Gudrun Gabriel]], éisträichesch Schauspillerin. * [[1956]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1959]]: [[Rol Gelhausen]], lëtzebuergeschen Auteur vu Cabaretsprogrammer. * [[1962]]: [[Renée Wagener]], lëtzebuergesch Journalistin a Politikerin. * [[1965]]: [[Björk|Björk Guðmundsdóttir]], islännesch Musekerin. * [[1975]]: [[Laurent Witz]], franséischen Animatiounsfilmregisseur a -produzent. * [[1989]]: [[Maxime Chanot]], franséisch-lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1990]]: [[Sacha Pulli]], lëtzebuergeschen Handballspiller. == Gestuerwen == * [[1695]]: [[Henry Purcell]], englesche Komponist. * [[1811]]: [[Heinrich von Kleist]], däitschen Dichter a Schrëftsteller. * [[1872]]: [[Torgeir Augundsson]], norwegesche Museker. * [[1910]]: [[Charles Arendt]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1916]]: [[Franz Joseph I.]] Keeser vun Éisträich, Apostoulesche Kinnek vun Ungarn a Kinnek vu Béimen. * [[1922]]: [[Iwan Bloch]], däitschen Dermatolog a Sexolog. * [[1979]]: [[Maurizio Arena]], italieenesche Schauspiller a Filmregisseur. * 1979: [[Marcel Langsam]], lëtzebuergeschen Turner a Konschtschmadd. * [[1980]]: [[Walter Rilla]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1993]]: [[Bruno Rossi]], italieeneschen Astrophysiker an Astronom. * [[2000]]: [[Harald Leipnitz]], däitsche Schauspiller. * [[2017]]: [[Peter Berling]], däitsche Filmschauspiller, an Auteur. * 2017: [[David Cassidy]], US-amerikanesche Schauspiller a Sänger. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|21 November|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am November]] esrfv3g5su8cxzsq2i65b7avgp47kct 11. Dezember 0 2191 2710755 2680511 2026-10-03T12:50:50Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2710755 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''11. Dezember''' ass den 345. Dag (346. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1740]]: De [[Friedrich II. vu Preisen]] stellt der [[Maria Theresia vun Éisträich]] en Ultimatium, an deem hie [[Schlesien]] als Präis fir seng Unerkennung vun der [[Pragmatesch Sanktioun (1713)|Pragmatescher Sanktioun]] a seng Ënnerstëtzung fir d'Wiel vun hirem Mann [[François III. vu Loutrengen|François]] zum Keeser fuerdert. * [[1931]]: De [[Commonwealth of Nations]] gëtt gegrënnt. * [[1936]]: Groussbritannien: Den [[Edward VIII. vum Vereenegte Kinnekräich|Edward VIII.]] dankt of a säi Brudder, den [[George VI. vum Vereenegte Kinnekräich|George VI.]] iwwerhëlt den Troun. * [[1988]]: Den éischte [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] vun der [[SES (Entreprise)|SES]], den ''Astra 1A'', gëtt vu [[Kourou]] ([[Guyane]]) aus mat enger [[Ariane IV]]-[[Rakéit]] op [[Orbit]] geschéckt. == Gebuer == <gallery> Fichier:Pope-leo10.jpg|Leo X. Fichier:Hector Berlioz Crop.jpg|Hector Berlioz Fichier:Alfred de Musset.jpg|Alfred de Musset Fichier:Robert_Koch.jpg|Robert Koch Fichier:Jean_Marais_by_van_Vechten,_1947.jpg|Jean Marais Fichier:Jean-Louis Trintignant.jpg|Jean-Louis Trintignant </gallery> * [[1475]]: [[Leo X. (Poopst)|Leo X.]], Poopst. * [[1567]]: [[Philipp Christoph von Sötern]], Bëschof vu Speyer an Äerzbëschof vun Tréier. * [[1803]]: [[Hector Berlioz]], franséische Komponist. * [[1806]]: [[Heinrich Aemilius August Danz]], däitsche Jurist. * [[1810]]: [[Alfred de Musset]], franséische Schrëftsteller. * [[1843]]: [[Robert Koch]], däitsche Bakteriolog. * [[1850]]: [[Mary Victoria Hamilton]], Prinezessin vu Monaco. * [[1863]]: [[Annie Jump Cannon]], US-amerikanesch Astronomin a Physikerin. * [[1869]]: [[François Altwies]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1874]]: [[Paul Wegener]], däitsche Schauspiller. * [[1887]]: [[Carlos Gardel]], Tango–Sänger a Komponist. * [[1906]]: [[Ferdinand Wirtgen]], lëtzebuergesche Jurist a President vum Staatsrot. * [[1908]]: [[Josy Kraus]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * 1908: [[Manoel de Oliveira]], portugisesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1911]]: [[Val Guest]], englesche Filmproduzent a -regisseur. * 1911: [[Jos Hoffmann (Biolog)|Jos Hoffmann]], lëtzebuergesche Biolog. * 1911: [[Andrea Pasini]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[1912]]: [[Clément Duhour]], franséische Liichtathleet, Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[1913]]: [[Jean Marais]], franséische Schauspiller. * [[1916]]: [[Pérez Prado]], kubanesche Museker a Komponist. * [[1918]]: [[Alexander Soljenizyn]], russesche Schrëftsteller; Nobelpräisdréier. * [[1919]]: [[Martin Gerges]], Publizist zu Lëtzebuerg. * [[1926]]: [[Werner Schmoll]], däitsche Schrëftsteller. * [[1928]]: [[Willy Dondelinger]], lëtzebuergesche Politiker. * 1928: [[Ronald Lewis]], walisesche Schauspiller. * [[1929]]: [[Lousson Reinhardt]], franséischen Jazzgittarist. * [[1930]]: [[Jean-Louis Trintignant]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 1930: [[Jos Schummer (Sportler)|Jos Schummer]], lëtzebuergesche Ringer. * [[1931]]: [[Iván T. Berend]], ungareschen Historiker. * 1931: [[Rita Moreno]], puertoricanesch Schauspillerin. * 1931: [[Étienne Périer]], belsche Filmregisseur. * [[1932]]: [[Anne Heywood]], englesch Filmschauspillerin. * [[1935]]: [[Pranab Mukherjee]], indesche Politiker. * [[1938]]: [[McCoy Tyner]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * [[1939]]: [[Thomas McGuane]], US-amerikanesche Schrëftsteller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[1943]]: [[John Kerry]], US-amerikanesche Ausseminister. * [[1944]]: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1961]]: [[Macky Sall]], senegaleesesche Politiker. * [[1969]]: [[Viswanathan Anand]], indesche Schachgroussmeeschter. * [[1974]]: [[Ülle Madise]], estnesch Rechtswëssenschaftlerin a Politikerin. * [[1978]]: [[Benjamin Day]], australesche Vëlossportler. * [[1979]]: [[Jean Muller (Pianist)|Jean Muller]], lëtzebuergesche Pianist. * [[1980]]: [[Tom Janin]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[1987]]: [[Natalia Gordienko]], moldawesch Sängerin. == Gestuerwen == * [[1652]]: [[Denis Pétau]], franséische Jesuitt, Chronolog an Historiker. * [[1796]]: [[Johann Daniel Titius]], däitschen Astronom, Physiker a Biolog. * [[1900]]: [[Edmond de Sélys Longchamps]], belschen Zoolog a Politiker. * [[1945]]: [[Charles Fabry]], franséische Physiker. * [[1946]]: [[Jean-Pierre Beckius]], lëtzebuergesche Moler. * [[1946]]: [[Léon Suttor]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[1948]]: [[Louis Sternberg]], Geschäftsmann zu Lëtzebuerg. * [[1955]]: [[René Leclère]], lëtzebuergesche Filmregisseur. * [[1956]]: [[Nicolas Braunshausen]], lëtzebuergesche Professer fir Psychologie a Politiker. * [[1964]]: [[Alma Mahler-Werfel]], éisträichesch Komponistin. * [[1967]]: [[Howard Freeman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1977]]: [[Luis Humberto Salgado]], ecuadorianesche Komponist a Pianist. * [[1982]]: [[Auguste Schleck]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[2000]]: [[René Wheeler]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[2006]]: [[Elisabeth Müller (Schwäizer Schauspillerin)|Elisabeth Müller]], Schwäizer Schauspillerin. * [[2012]]: [[Gérard Rasquin]], lëtzebuergesche Jurist a Liichtathleet. * [[2012]]: [[Ravi Shankar]], indesche Sitarspiller a Komponist. * [[2014]]: [[Giorgio Ardisson]], italieenesche Schauspiller. * [[2017]]: [[Suzanna Leigh]], brittesch Schauspillerin. * [[2018]]: [[Raoul Clausse]], lëtzebuergesche Professer a Politiker. * [[2020]]: [[Gotthilf Fischer]], däitsche Chouer-Leeder. * [[2021]]: [[Anne Rice]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[2022]]: [[Angelo Badalamenti]], US-amerikanesche Komponist. * [[2023]]: [[Triny Beckius]], lëtzebuergesch Molerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|11 December|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Dezember| 11]] djvf02i40xixdsagjlqjbnm7ew7j9im Lëtzebuerger Kantonen 0 2836 2710789 2710747 2026-10-03T13:59:59Z GilPe 14980 2710789 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name=":4">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker war a véier Arrondissementer agedeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie Kanton Veianen ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref>cf Tandel S. 137</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |10 |Arzfeld | | |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |Opsern | | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |Nidderkäerjeng oder [[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee | |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |Paliseul | | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |} {| class="wikitable" ! align="right" |Nr. !Kanton ! align="center" |Haut ganz/deelweis Lëtzebuerg !Bemierkung |- | align="right" |1 |'''Luxembourg''' | align="center" |jo | |- | align="right" |2 |'''Hespérange''' | align="center" |jo | |- | align="right" |3 |'''Roodt''' | align="center" |jo | |- | align="right" |4 |'''Remich''' | align="center" |jo | |- | align="right" |5 |'''Grevenmacher''' | align="center" |jo | |- | align="right" |6 |'''Echternach''' | align="center" |jo | |- | align="right" |7 |'''Dudeldorf''' | align="center" |nee |haut Däitschland |- | align="right" |8 |'''Bitbourg''' | align="center" |nee |haut Däitschland |- | align="right" |9 |'''Neuerbourg''' | align="center" |nee |haut Däitschland |- | align="right" |10 |'''Artzfeld''' | align="center" |nee |haut Däitschland |- | align="right" |11 |'''Diekirch''' | align="center" |jo | |- | align="right" |12 |'''Osporen''' | align="center" |jo |haitegt Osper |- | align="right" |13 |'''Clervaux''' | align="center" |jo | |- | align="right" |14 |'''Wiltz''' | align="center" |jo | |- | align="right" |15 |'''Vianden''' | align="center" |jo | |- | align="right" |16 |'''Mersch''' | align="center" |jo | |- | align="right" |17 |'''Arlon''' | align="center" |'''jo''' |ëmfaasst ë. a. Eischen, Habscht, Käerch, Stengefort, Uewerpallen |- | align="right" |18 |'''Bascharage ou Soleuvre''' | align="center" |'''jo''' |am Arrêté mat béiden Nimm; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg |- | align="right" |19 |'''Virton''' | align="center" |nee | |- | align="right" |20 |'''Étalle''' | align="center" |nee | |- | align="right" |21 |'''Florenville ou Chiny''' | align="center" |nee |am Arrêté mat béiden Nimm |- | align="right" |22 |'''Neufchâteau''' | align="center" |nee | |- | align="right" |23 |'''Fauvillers''' | align="center" |'''jo''' |ëmfaasst ë. a. Pärel, Maarteleng, Wolwen a Surré |- | align="right" |24 |'''Paliseul''' | align="center" |nee | |- | align="right" |25 |'''Bastogne''' | align="center" |'''jo''' |ëmfaasst ë. a. Uewer- an Nidderwampech, Harlingen an Tarchamps |- | align="right" |26 |'''Houffalize''' | align="center" |'''jo''' |ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg |} No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name=":4" />. ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts ass a véier Arrondissementer opgedeelt ginn an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |Palizeul, Neufchâteau, Florenville, Virton, Etale, Bastogne, Houfalize, Fauxvillers |align=right|8 |- |2. |Arlon, Bascharage, Hesperange, Remich, Luxembourg, Roodt, Mersch, Grevenmacher |align=right|8 |- |3. |Echternach, Dudeldorf, Bitbourg, Neurbourg, Artzfeld |align=right|5 |- |4. |Dieckrich, Osperen, Clervaux, Wiltz, Vianden |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se waren op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |Arel, [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Messancy), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], Gréiwemaacher, [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], Miersch, Réimech |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], Béibreg, Dudeldorf, Iechternach, Neierbuerg |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |Clierf, Dikrech, [[Kanton Osper|Osper]], Veianen, Wolz |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |Baaschtnech, Étalle, Fäteler, Florenville, Haufelescht, Neufchâteau, [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] 8u8lkz7pk1nyt40s8efml9vb5taqyt6 2710793 2710789 2026-10-03T14:05:14Z GilPe 14980 2710793 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name=":4">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker war a véier Arrondissementer agedeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie Kanton Veianen ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref>cf Tandel S. 137</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |haut Däitschland |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |haut Däitschland |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |haut Däitschland |- |10 |Arzfeld |nee |haut Däitschland |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |Opsern |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |Nidderkäerjeng oder [[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo |am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |am Arrêté si béid Nimm uginn |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |Paliseul |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg |} No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name=":4" />. ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts ass a véier Arrondissementer opgedeelt ginn an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |Palizeul, Neufchâteau, Florenville, Virton, Etale, Bastogne, Houfalize, Fauxvillers |align=right|8 |- |2. |Arlon, Bascharage, Hesperange, Remich, Luxembourg, Roodt, Mersch, Grevenmacher |align=right|8 |- |3. |Echternach, Dudeldorf, Bitbourg, Neurbourg, Artzfeld |align=right|5 |- |4. |Dieckrich, Osperen, Clervaux, Wiltz, Vianden |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se waren op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |Arel, [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Messancy), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], Gréiwemaacher, [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], Miersch, Réimech |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], Béibreg, Dudeldorf, Iechternach, Neierbuerg |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |Clierf, Dikrech, [[Kanton Osper|Osper]], Veianen, Wolz |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |Baaschtnech, Étalle, Fäteler, Florenville, Haufelescht, Neufchâteau, [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] jm7xklwnuegbgnsl4r57dv4wl34qqvr 2710818 2710793 2026-10-03T15:17:25Z GilPe 14980 2710818 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name=":4">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker a an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie Kanton Veianen ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name=":4" />. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref>cf Tandel S. 137</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] fuivxuwgu6hwe83sl0i36gvydni52ty 2710826 2710818 2026-10-03T15:23:01Z GilPe 14980 2710826 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name=":4">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name=":4" />. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref>cf Tandel S. 137</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== ==== 1851: en neie Kanton ==== ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] a722oxoijlj5bjzex8pbbqa09klc24a 2710833 2710826 2026-10-03T15:38:49Z GilPe 14980 2710833 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" />. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137"> 137</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== ==== 1851: en neie Kanton ==== ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] poe8jqdnhvel46f7ofv4wpr9bbsxg0j 2710835 2710833 2026-10-03T15:43:21Z GilPe 14980 2710835 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. ???"</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137"</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== ==== 1851: en neie Kanton ==== ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] espriy059epw9yicrelz2luuppmqjwp 2710838 2710835 2026-10-03T15:45:24Z GilPe 14980 2710838 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="p. XYZ." /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137"</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== ==== 1851: en neie Kanton ==== ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] 54ijlkdf6jqakdinyiclkyunq6xk0zp 2710839 2710838 2026-10-03T15:46:31Z GilPe 14980 2710839 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="p. XYZ." /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== ==== 1851: en neie Kanton ==== ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] rhb96ryq4nr3uihic53cqu6s2nozp73 2710841 2710839 2026-10-03T15:48:00Z GilPe 14980 2710841 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== ==== 1851: en neie Kanton ==== ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] 87zmhekeyl2tz6uk7qpoi4l9edvd3pl 1944 0 3032 2710811 2710221 2026-10-03T15:09:02Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710811 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Utah Beach Landing.jpg|400px|thumb|D'Landung vun den Alliierten an der Normandie (Utah Beach).]] == Evenementer == === Europa === ====Zweete Weltkrich==== * [[22. Januar]]: Déi Alliéiert landen an [[Italien|Italie]] südlech vu [[Roum]]. * [[28. Januar]]: D'[[Rout Arméi]] befreit [[Sankt Petersburg|Leningrad]], dat vun der Wehrmacht agekesselt gi war. * [[22. Februar]]: D'Amerikaner bombardéieren iertemlech [[Nijmegen]]; 800 Leit kommen ëm d'Liewen. * {{4. Mäerz}}: Ufank vun der Fréijoersoffensiv vun der Rouder Arméi; d'Wehrmacht zitt sech no an no aus der [[Ukrain]] zeréck. * [[19. Mäerz]]: [[Ungarn]] gëtt vun Däitschland besat ''(Unternehmen Margarethe)''. * {{4. Juni}}: Roum gëtt vun den Amerikaner befreit. * {{6. Juni}}: ''[[D-Day]]''; [[Operation Overlord]]: Debarquement vun den Alliéierten an der [[Normandie]]. * [[10. Juni]]: Eng Unitéit vun der [[Waffen-SS]] ermuert bal all Awunner vun [[Oradour-sur-Glane]]. * {{3. Juli}}: [[Minsk]] gëtt vun der Rouder Arméi zeréckeruewert, 100.000 däitsch Zaldote gi gefaange geholl. * [[23. Juli]]: D'[[KZ Majdanek]] ass dat éischt vun de Vernichtungslageren, dat befreit gëtt. * [[31. Juli]]: Panzerschluecht vun [[Avranches]]; d'Alliéiert duerchbriechen déi däitsch Westfront. * [[20. Juli]]: En [[Attentat]] op den [[Adolf Hitler|Hitler]] duerch de [[Claus Schenk von Stauffenberg|Stauffenberg]] geet schif. * [[12. August]]: D'[[Waffen-SS]] erschéisst 560 Leit (bal all Fraen a Kanner) vum Duerf [[Sant'Anna di Stazzema]]. * [[15. August]]: Amerikanesche a franséisch Verbänn landen tëscht [[Toulon]] a [[Cannes]] ([[Operation Dragoon]]). * [[25. August]]: [[Paräis]] ass befreit. * [[28. August]]: D'Wehrmacht kapituléiert zu [[Marseille]]. * [[29. August]] / [[30. August]]: [[Königsberg (Preisen)|Königsberg]], gëtt duerch brittesch Bommenugrëffer zerstéiert. * {{4. September}}: Brittesch Truppe besetzen [[Antwerpen]]. * [[11. September]]: No der Befreiung vu Lëtzebuerg (kuckt ënnen) réckelen amerikanesch Truppe vu [[Stolzebuerg]] aus fir d'éischt bis an Däitschland eran. * [[17. September]]: Ufank vun der Loftlandung ''[[Operatioun Market Garden]]'' * [[25. September]]: Den [[Adolf Hitler]] gëtt den Uerder, e „[[Volkssturm]]“ opzesetzen, woubäi Jugendlecher an al Männer agesat ginn. * {{1. Oktober}}: Beim [[Massaker vu Marzabotto]] ermuerde [[Wehrmacht]] an [[Schutzstaffel|SS]] iwwer 800 Zivilisten. * {{2. Oktober}}: D'[[Warschauer Revolt]] ass um Enn; d'[[Polnesch Heemechtsarméi]] kapituléiert; déi Däitsch zerstéiere [[Warschau]] bal ganz (vum 19. Oktober un). * [[10. Oktober]]: D'Rout Arméi réckelt viru bis un d'däitsch Grenz an [[Ostpreisen]]. * [[15. Oktober]]: Ungarn schléisst e Waffestëllstand mat den Alliéierten. * [[16. Oktober]]: De ''Reichsverweser'' an Ungarn, [[Miklós Horthy]] muss op den Drock vun den Däitschen hin ofdanken, Nofollger gëtt de [[Pfeilkreuzler]] [[Ferenc Szálasi]]. * [[20. Oktober]]: D'Rout Arméi hëlt [[Belgrad]] an. * {{8. November}}: D'Kanadier gewannen d'Schluecht ëm d'[[Schelde]]mëndung, déi den 2. Oktober ugefaangen hat. * [[22. November]]: [[Metz]] gëtt duerch d'Amerikaner befreit. * [[29. November]]: [[Albanien]] ass befreit. ===== Lëtzebuerg ===== [[File:Aerial view of the bombed marshalling yards at Bettembourg, Luxembourg, in 1944 (204918097).jpg|thumb|upright|Bombardement op d'Eisebunnsatelieren zu Beetebuerg]] [[File:Place d'Armes Luxembourg liberation.jpg|thumb|10. Sept. 1944 op der Plëss d'Arem]] [[Fichier:Liberation of Wiltz in Luxembourg.jpg|thumb|[[Ardennenoffensiv]]: [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]] gëtt de 25. Dezember vun den Amerikaner zeréckeruewert; zerschossent Spidol.]] * [[25. Februar]]: 23 Lëtzebuerger [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]] ginn am Bësch beim [[KZ Hinzert]] higeriicht. * [[23. Mäerz]]: D'Resistenzlerorganisatiounen LVL ([[Letzeburger Vollekslegio'n]]), LPL ([[Lëtzeburger Patriote Liga]]) an LRL ([[Lëtzebuerger Roude Léiw]]) schléisse sech an der ''Union des mouvements de résistance luxembourgeois'' ([[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]]) zuesummen. * {{9. Mee}}: Amerikanesch Fligere bombardéieren um 9h53 d'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]]; et gëtt 59 Doudeger an 160 Blesséierter. *[[11. Mee]]: Amerikanesch Fligere bombardéieren d'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]]; 27 Leit kommen dobäi ëm d'Liewen. * [[14. Juli]]: De Joergang 1927 gëtt an de [[Reichsarbeitsdienst]] an an d'[[Wehrmacht]] [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]]. * [[31. August]]-[[1. September]]: Eng 10.000 [[Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg|Kollaborateure]] verloossen d'Land. * {{9. September}}: D'Zaldote vun der 3. US-Army kommen zu [[Péiteng]] iwwer d'Grenz. * [[10. September]]: D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass befreit. De [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] an de [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] gi vum Vollek enthusiastesch gefeiert. * [[23. September]]: D'[[Exilregierung|Regierung]] kënnt aus dem Exil erëm. * [[23. November]]: Déi sougenannt ''[[Regierung vun der Befreiung]]'' hëlt hir Aarbecht op. * {{6. Dezember}}: D'[[Chamber]] kënnt eng éischt Kéier no der Besatzung nees zesummen. Well awer just 25 vun de 55 Deputéiert vu virum Krich do waren - déi aner ware gestuerwen, a Krichsgefaangeschaft, oder stoungen a Verdacht op Kollaboratioun - war se onfäeg, Decisiounen ze huelen, an d'Sëtzung gouf nees zougemaach. * [[16. Dezember]]: Ufank vun der [[Ardennenoffensiv]]; den Norde vum Land gëtt nees vun däitschen Truppe besat. * [[25. Dezember]]: D'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]] gëtt gegrënnt. * [[26. Dezember]]: D'Wehrmacht sprengt op hirem Réckzuch déi [[Iechternacher Basilika]]. ====Soss==== * [[17. Juni]]: [[Island]] gëtt vun [[Dänemark]] onofhängeg. * {{1. August}}: De [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] gëtt Räichspresident a [[Finnland]]. * [[23. August]]: Bei engem [[Staatsstreech]] a [[Rumänien]] iwwerhëlt de Kinnek d'Muecht, schléisst e Waffestëllstandsofkommes mat den Alliéierten an erkläert Däitschland de Krich. * {{5. September}}: D'[[Sowjetunioun]] erkläert [[Bulgarien]] de Krich. * [[15. September]]: Bulgarie gëtt eng Volleksrepublik, mam [[Wassil Kolarow]] als provisoresche President. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * {{3. Februar}}: D'US-Arméi eruewert mat de [[Marshallinselen]] eng éischt Kéier am Krich e virdru japaneschen Territoire. * [[26. Oktober]]: Amerikanesch an australesch Verbänn gewannen d'Loft- a Séischluecht am [[Philippinnen|philippinnesche]] [[Golf vu Leyte]]. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten === * {{1. Januar}}: [[Libanon]] a [[Syrien]] ginn onofhängeg. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Ekonomie == * 1. Juli bis 22. Juli: [[Konferenz vu Bretton Woods]]: 44 Staate gi sech doriwwer eens, eng [[Weltbank]] an den [[Internationale Wärungsfonds]] opzesetzen. == Wëssenschaft an Technik == == Gebuer == * [[Charles W. Juels]], US-amerikaneschen Amateurastronom. * [[Erich Langjahr]], Schwäizer Filmregisseur, Produzent a Kameramann. * {{1. Januar}}: [[Umar Hasan Ahmad al-Baschir]], Staatschef vu Sudan. * {{4. Januar}}: [[Judy Winter]], däitsch Schauspillerin. * {{9. Januar}}: [[Jimmy Page]], brittesche Museker, Gittarist. * [[10. Januar]]: [[Alain Fleischer]], franséische Filmregisseur, Fotograf a Schrëftsteller. * [[12. Januar]]: [[Joe Frazier]], US-amerikanesche Boxer. * [[16. Januar]]: [[Thomas Fritsch]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 16. Januar: [[Marilù Tolo]], italieenesch Schauspillerin.[[Fichier:Françoise Hardy05.JPG|thumb|100px|Françoise Hardy]] * [[17. Januar]]: [[Françoise Hardy]], franséisch Schlagersängerin, Texterin, Komponistin a Filmschauspillerin. * [[18. Januar]]: [[Alexander Van der Bellen]], éisträicheschen Ekonomist a Politiker; Bundespresident. * [[21. Januar]]: [[Roby Stahl]], Lëtzebuerger Politiker * [[22. Januar]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * 22. Januar: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Rutger Hauer]], hollännesche Schauspiller. * [[24. Januar]]: [[Jean-Pierre Klein]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Januar]]: [[Alfred Gulden]], däitsche Schrëftsteller, Dramatiker, Lidder- a Filmmécher. * 25. Januar: [[Anita Pallenberg]], däitsch Schauspillerin a Moudendesignerin. * [[27. Januar]]: [[Mairead Corrigan]], Nordiresch Friddensaktivistin, Friddensnobelpräisdréiesch 1976. * [[28. Januar]]: [[John Tavener]], englesche Komponist. * {{6. Februar}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{8. Februar}}: [[Sebastião Salgado]], brasilianesche Fotograf. * {{9. Februar}}: [[Francis Girod]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur, a Filmproduzent. * [[12. Februar]]: [[Yves Afonso]], franséische Schauspiller. * [[13. Februar]]: [[Stockard Channing]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Februar]]: [[Carl Bernstein]], US-amerikanesche Journalist. * 14. Februar: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * 14. Februar: [[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier an Diplomat. * [[15. Februar]]: [[Florence Giorgetti]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Februar]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[24. Februar]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Februar]]: [[Sepp Maier]], däitsche Foussballspiller. * {{1. Mäerz}}: [[Roger Wohlfart]], lëtzebuergesche Moler a Karikaturist. * {{2. Mäerz}}: [[Uschi Glas]], däitsch Schauspillerin. * {{4. Mäerz}}: [[Bonnie Lynn Adelson]], US-amerikanesch Paukisitin. * {{0}}4. Mäerz: [[Ulrich Roski]], däitsche Lidder-Mécher. * {{0}}4. Mäerz: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * {{6. Mäerz}}: [[Kiri Te Kanawa]], neiséilännesch Sopransängerin. * {{0}}6. Mäerz: [[Jacques Renard (Filmregisseur)|Jacques Renard]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[13. Mäerz]]: [[Guy Bernardin]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 13. Mäerz: [[Chris Roberts (Sänger)|Chris Roberts]], däitsche Sänger. * [[14. Mäerz]]: [[Sigi Rothemund]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[16. Mäerz]]: [[Andrew S. Tanenbaum]], US-amerikaneschen Informatiker. * [[17. Mäerz]]: [[Jürgen Peters]], däitsche Gewerkschaftsfonctionnaire. * [[18. Mäerz]]: [[Ott Neuens]], lëtzebuergesche Moler. * [[20. Mäerz]]: [[Erwin Neher]], Wëssenschaftler an Nobelpräisdréier. * 20. Mäerz: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Mäerz]]: [[Marie-Christine Barrault]], franséisch Schauspillerin. * 21. Mäerz: [[Gila von Weitershausen]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Ric Ocasek]], US-amerikanesche Museker. * [[24. Mäerz]]: [[Vojislav Koštunica]], serbesche Politiker, President vu Jugoslawien a Premierminister vu Serbien. * [[26. Mäerz]]: [[Diana Ross]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * {{2. Abrëll}}¨: [[Martine Brochard]], franséisch-italieenesch Schauspillerin. * {{3. Abrëll}}¨: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Willeke van Ammelrooy]], hollännesch Schauspillerin. [[Fichier:Gerhard Schröder (cropped).jpg|thumb|100px|Gerhard Schröder]] * {{7. Abrëll}}: [[Gerhard Schröder]], däitsche Politiker, [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * {{8. Abrëll}}: [[Anders Refn]], dänesche Filmregisseur a Filmediteur. * [[11. Abrëll]]: [[John Milius]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 11. Abrëll: [[Nicoletta]] (Nicole Grisoni), franséisch Sängerin. * [[14. Abrëll]]: [[Henri Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * [[17. Abrëll]]: [[Paul Scheuer]], lëtzebuergesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmschauspiller. * [[19. Abrëll]]: [[James Heckman]], US-amerikaneschen Ekonomist, Nobelpräisdréier. * [[21. Abrëll]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser. * [[22. Abrëll]]: [[Steve Fossett]], US-amerikaneschen Aventurier. * [[23. Abrëll]]: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur. * 23. Abrëll: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[25. Abrëll]]: [[Christine Ockrent]], belsch Journalistin. * [[28. Abrëll]]: [[Jean-Claude Van Cauwenberghe]], belsche Politiker. * 28. Abrëll: [[Günter Verheugen]], däitsche Politiker, EU-Kommissär. * 28. Abrëll: [[Jacques Wirion]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[29. Abrëll]]: [[Agnès Spaak]], franséisch Schauspillerin. *[[30. Abrëll]]: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * {{1. Mee}}: [[André Braun]], lëtzebuergesche Bouschéisser an Olympionik. * {{0}}1. Mee: [[Costa Cordalis]], griichesche Sänger vun däitsche Schlager. [[Fichier:Monica Bleibtreu.4523.jpg|100px|thumb|Monica Bleibtreu]] * {{4. Mee}}: [[Monica Bleibtreu]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Dave]], franko-hollännesche Sänger. * {{5. Mee}}: [[Christian de Portzamparc]], franséischen Architekt. * [[10. Mee]]: [[Marie-France Pisier]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin. * [[12. Mee]]: [[Chris Patten]], brittesche Politiker, Gouverneur vun Hongkong an EU-Kommissär. [[Fichier:George Lucas cropped 2009.jpg|thumb|100px|George Lucas 2009]] * [[14. Mee]]: [[George Lucas]], US-amerikanesche Filmregisseur a -produzent. * 14. Mee: [[Josef Johanns]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[16. Mee]]: [[Billy Cobham]], panamaeschen Jazz-Batteur a -Komponist. * [[19. Mee]]: [[Peter Mayhew]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mee]]: [[Joe Cocker]], brittesche ''Rhythm and Blues''-Sänger. * [[21. Mee]]: [[Mary Robinson]], Presidentin vun Irland an UN-Héichcommissairin fir Mënscherechter. * [[22. Mee]]: [[Jean-Paul Ollivier]], franséische Vëlosfuerer a Sportjournalist. * [[24. Mee]]: [[Christine Delaroche]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 24. Mee: [[Dominique Lavanant]], franséisch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Alain Souchon]], franséische Sänger, Komponist a Schauspiller. * [[29. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Jean-Pierre Léaud]], franséische Schauspiller. * 28. Mee: [[Sondra Locke]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Juni}}: [[Marvin Hamlisch]], US-amerikanesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Babik Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * {{9. Juni}}: [[Bernard Queysanne]], franséische Filmregisseur. * [[12. Juni]]: [[Christiane Rücker]], däitsch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Ban Ki-moon]], südkoreanesche Politiker, UN-Generalsekretär. * [[14. Juni]]: [[Dagmar Damek]], däitsch Filmregiseurin. * [[16. Juni]]: [[Aly Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Salvador Sánchez Cerén]], salvadorianesch Politiker. * [[19. Juni]]: [[Chico Buarque]], brasilianesche Sänger, Komponist a Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Helmut Dietl]], däitsche Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 24. Juni: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * 24. Juni: [[Julian Holloway]], brittesche Synchronspriecher a Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Michel Polnareff]], franséische Popmuseker. * {{0}}3. Juli: [[Eugène Rixen]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vu Goias a Brasilien. * {{5. Juli}}: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. [[Fichier:Bernhard Schlink.jpg|thumb|100px|Bernhard Schlink]] * {{6. Juli}}: [[Bernhard Schlink]], däitschen Auteur, Jurist a Riichter. * {{7. Juli}}: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * {{0}}7. Juli: [[Ian Wilmut]], britteschen Embryolog. * [[13. Juli]]: [[Ernő Rubik]], ungaresche Sculpteur, Architekt an Erfinder. *[[17. Juli]]: [[Jean-Claude Brisseau]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[21. Juli]]: [[John Atta-Mills]], ghanaesche Politiker. * 21. Juli: [[Tony Scott]], brittesche Filmregisseur. * [[23. Juli]]: [[Mandy Miller]], englesch Filmschauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Jan-Carl Raspe]], däitschen Terrorist, Member vun der RAF. * [[25. Juli]]: [[Michel Heintz]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * 25. Juli: [[Christian Fechner]], franséische Filmproduzent, Dréibuchauteur a Regisseur. * [[26. Juli]]: [[Salvatore Samperi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Juli]]: [[Jimmy Cliff]], jamaikanesche Reggaemuseker. * 30. Juli: [[Betty Mars]], franséisch Sängerin. * [[31. Juli]]: [[Geraldine Chaplin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Peter Weir]], australesche Regisseur. * {{0}}8. August: [[Derib]], Schwäizer Comiczeechner. * [[15. August]]: [[Sylvie Vartan]], franséisch Chanson- a Popsängerin a Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Da Grava]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. August]]: [[Volker Lechtenbrink]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 18. August: [[Helena Rojo]], mexikanesch Schauspillerin. * [[20. August]]: [[Rajiv Gandhi]], indesche Premierminister. * [[22. August]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operen- a Rocksänger. * [[30. August]]: [[Charles Reinertz]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * 30. August: [[René Schmitt (Foussballspiller)]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[31. August]]: [[Georges Schranz]], lëtzebuergesch Vëlossportler. * {{8. September}}: [[Sylvie Hülsemann]], lëtzebuergesch Waasserschileeferin a Sportlerin vum Joer. * [[11. September]]: [[Ernest Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. September]]: [[Barry White]], US-amerikanesche Soulsänger. [[Fichier:JacquelineBissetSept08.jpg|thumb|100px|Jacqueline Bisset]] * [[13. September]]: [[Jacqueline Bisset]], brittesch Schauspillerin. * 13. September: [[Mike Marshall]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. September]]: [[Reinhold Messner]], italieenesche Biergsteiger. * [[18. September]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * 18. September: [[Fons Kontz]], lëtzebuergesche Sänger, Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur vun Theaterstécker. *[[24. September]]: [[Diana Körner]], däitsch Schauspillerin. * [[25. September]]: [[Michael Douglas]], US-amerikanesche Schauspiller a Produzent. * [[28. September]]: [[Miloš Zeman]], tschechesche Politiker, Staatspresident. * {{1. Oktober}}: [[Jean-Pierre Castaldi]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{5. Oktober}}: [[Michael Ande]], däitsche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Joana (Sängerin)|Joana]], däitsch Sängerin a Lidderméchesch. * [[12. Oktober]]: [[Ton Koopman]], hollänneschen Dirigent, Organist an Cembalist. * 12. Oktober: [[Johny Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. Oktober]]: [[Udo Kier]], däitsche Schauspiller. * [[15. Oktober]]: [[Georgette Bisdorff]], lëtzebuergesch Chronistin a Schrëftstellerin. [[Fichier:David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg|thumb|100px|David Trimble]] * 15. Oktober: [[Ram Chandra Poudel]], nepaleesesche Politiker. * 15. Oktober: [[David Trimble]], nordiresche Politiker, Friddensnobelpräisdréier (1998) * [[17. Oktober]]: [[Zénon Bernard (1944)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * 17. Oktober: [[Philippe Noesen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Theaterintendant a Regisseur. * [[19. Oktober]]: [[Clemens Klopfenstein]], Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * 19. Oktober: [[Peter Tosh]], jamaikanesche Sänger. * [[21. Oktober]]: [[Jean-Pierre Sauvage (Cheemiker)|Jean-Pierre Sauvage]], franséische Cheemiker. * [[28. Oktober]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * {{2. November}}: [[Patrice Chéreau]], franséische Regisseur. * {{3. November}}: [[John Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * {{0}}3. November: [[Eva Renzi]], däitsch Schauspillerin. * {{4. November}}: [[Leif Erland Andersson]], schweedeschen Astronom. * [[11. November]]: [[Norbert Quintus]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Auteur. * [[17. November]]: [[Danny DeVito]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. November]]: [[Claes-Ingvar Lagerkvist]], schweedeschen Astronom. * [[17. November]]: [[Rem Koolhaas]], hollänneschen Architekt. * [[21. November]]: [[Harold Ramis]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[23. November]]: [[Peter Lindbergh]], däitsche Fotograf a Filmmécher. * 23. November: [[James Toback]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Johny Kirsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Daniel Duval]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 28. November: [[Fernand Greisen]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Pierre Arditi]], franséische Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Botho Strauß]], däitsche Schrëftsteller. * {{3. Dezember}}: [[Jos Massard]], lëtzebuergesche Biolog, Wëssenschaftshistoriker a Politiker. * {{5. Dezember}}: [[Jeroen Krabbé]], hollännesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. Dezember]]: [[Brenda Lee]], US-amerikanesch Country-Sängerin. * 11. Dezember: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Dezember]]: [[Johny Fritz]], lëtzebuergesche Museker, Professer a Komponist. * [[21. Dezember]]: [[Ulli Lommel]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[23. Dezember]]: [[Raymond Clement]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[26. Dezember]]: [[Reinhold Bachler]], éisträichesche Schisprénger an Trainer am Schisprangen. * [[28. Dezember]]: [[Sandra Moore Faber]], US-amerikanesch Astronomin a Physikerin. == Gestuerwen == [[Fichier:Antanas Smetona 2.jpg|thumb|100px|Antanas Smetona]] * {{5. Januar}}: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Antanas Smetona]], éischte President vun der Republik Litauen. * [[11. Januar]]: [[Galeazzo Ciano]], italieeneschen Diplomat a Politiker. * [[14. Januar]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler. * 14. Januar: [[Hans Schiebelhuth]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Januar]]: [[Edvard Munch]], norwegescher Moler. * [[31. Januar]]: [[Jean Giraudoux]], franséischen Theater-Auteur * [[1. Februar]]: [[Pieter Cornelis Mondrian]], hollännesche Moler [[Fichier:Piet Mondrian 2.jpg|thumb|100px|Piet Mondrian]] * {{4. Februar}}: [[Yvette Guilbert]], franséisch Music-Hall-Sängerin. * [[10. Februar]]: [[Eugène Michel Antoniadi]], griicheschen Astronom. * [[17. Februar]]: [[Auguste Razen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[23. Februar]]: [[Leo Hendrik Baekeland]], belschen Erfinder. * [[25. Februar]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler. * 25. Februar: [[Lucien Bentz]], lëtzebuergesche Sportsprofesser a Resistenzler. * 25. Februar: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[25. Mäerz]]: [[Kurt Laves]], US-amerikaneschen Astronom. * [[27. Mäerz]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Robert Lynen]], franséische Schauspiller a Resistenzler. * {{1. Mee}}: [[Jizchak Katzenelson]], jiddeschen Auteur. * [[11. Mee]]: [[Michel Hack]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[17. Mee]]: [[Milena Jesenská]], tschechesch Schrëftstellerin, Iwwersetzerin a Journalistin. * [[18. Mee]]: [[Camille Sutor]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[19. Mee]]: [[Albert Ungeheuer]], lëtzebuergesche Resistenzler a [[Passeur]]. * 19. Mee: [[François Goldschmit]], lëtzebuergesche Resistenzler a Passeur. * [[24. Mee]]: [[Félix Asselborn]], belsche Resistenzler a Member vun der Armée secrète. * [[30. Mee]]: [[Bruno Granichstaedten]], éisträichesche Komponist. * [[7. Juni]]: [[Armand Collard]], belsche Resistenzler. * [[16. Juni]]: [[Anny Blau]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * 16. Juni: [[Marc Bloch]], franséischen Historiker. * [[17. Juni]]: [[Félix Peters]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[21. Juni]]: [[Guillaume Salomon]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Hobby-Zauberer. * [[18. Juli]]: [[Émile Benoit (Resistenzler)|Émile Benoit]], belsche Resistenzler. * [[19. Juli]]: [[Will Marion Cook]], US-amerikanesche Komponist. * [[21. Juli]]: [[Claus Schenk von Stauffenberg]], däitschen Offizéier. * [[26. Juli]]: [[Josy Noesen]], lëtzebuergeschen Auteur. * 26. Juli: [[Reza Schah Pahlavi]], Schah vu Persien. [[Fichier:Antoine de Saint-Exupéry.jpg|thumb|130px|Antoine de Saint-Exupéry]] * [[31. Juli]]: [[Antoine de Saint-Exupéry]], franséische Schrëftsteller a Pilot. * [[2. August]]: [[Felix Nussbaum]], Moler. * [[9. August]]: [[Thomas Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[10. August]]: [[Roger Barthel]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[18. August]]: [[Emile Boeres]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * 18. August: [[Ernst Thälmann]], däitsche Politiker. * [[19. August]]: [[Jean Bringer]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Aimé Ramond]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. August]]: [[Hubert Croharé]], franséischen Offizéier a Resistenzler. * [[26. August]]: [[Pierre Ponath]], lëtzebuergesche Resistenzler. * {{4. September}}: [[Pierre Luttgens]], belsche Resistenzler. *{{9. September}}: [[Hyman Josefson]], US-amerikaneschen Zaldot. * [[27. September]]: [[Sergei Michailowitsch Prokudin-Gorski]], russesche Fotograf. * [[14. Oktober]]: [[Erwin Rommel]], däitsche ''Generolfeldmarschall''. * [[23. Oktober]]: [[Charles Glover Barkla]], brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[24. Oktober]]: [[Louis Renault (Autosconstructeur)|Louis Renault]], franséischen Ingenieur an Autosconstructeur. * {{2. November}}: [[Jean Neven]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * {{0}}2. November: [[Pierre Laux]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der Operatioun Overlord. * {{7. November}}: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun fir d'Sowjetunioun a China an a Japan an der Zäit vum Zweete Weltkrich. * {{0}}7. November: [[Fernand Charpin]], franséische Schauspiller. * [[19. November]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[22. November]]: [[Arthur Stanley Eddington]], britteschen Astrophysiker. * [[10. Dezember]]: [[Paul Otlet]], belschen Informatiounsmanager, Grënner vun der moderner Dokumentatiounswëssenschaft. * [[13. Dezember]]: [[Wassily Kandinsky]], russesche Moler. [[Fichier:Glen miller.jpg|thumb|100px|Glenn Miller]] * [[15. Dezember]]: [[Glenn Miller]], US-amerikaneschen Jazz-Trombonnist, Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[20. Dezember]]: [[Abbas II. vun Egypten)|Abbas II.]], tierkesche Vizekinnek vun Egypten. * [[21. Dezember]]: [[Alphonse Nickels]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Anne-Marie Federspiel]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[30. Dezember]]: [[Romain Rolland]], franséische Schrëftsteller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} syxpybamx45hz1hkr7p29ma3kq34v0k 2710817 2710811 2026-10-03T15:16:46Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710817 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Utah Beach Landing.jpg|400px|thumb|D'Landung vun den Alliierten an der Normandie (Utah Beach).]] == Evenementer == === Europa === ====Zweete Weltkrich==== * [[22. Januar]]: Déi Alliéiert landen an [[Italien|Italie]] südlech vu [[Roum]]. * [[28. Januar]]: D'[[Rout Arméi]] befreit [[Sankt Petersburg|Leningrad]], dat vun der Wehrmacht agekesselt gi war. * [[22. Februar]]: D'Amerikaner bombardéieren iertemlech [[Nijmegen]]; 800 Leit kommen ëm d'Liewen. * {{4. Mäerz}}: Ufank vun der Fréijoersoffensiv vun der Rouder Arméi; d'Wehrmacht zitt sech no an no aus der [[Ukrain]] zeréck. * [[19. Mäerz]]: [[Ungarn]] gëtt vun Däitschland besat ''(Unternehmen Margarethe)''. * {{4. Juni}}: Roum gëtt vun den Amerikaner befreit. * {{6. Juni}}: ''[[D-Day]]''; [[Operation Overlord]]: Debarquement vun den Alliéierten an der [[Normandie]]. * [[10. Juni]]: Eng Unitéit vun der [[Waffen-SS]] ermuert bal all Awunner vun [[Oradour-sur-Glane]]. * {{3. Juli}}: [[Minsk]] gëtt vun der Rouder Arméi zeréckeruewert, 100.000 däitsch Zaldote gi gefaange geholl. * [[23. Juli]]: D'[[KZ Majdanek]] ass dat éischt vun de Vernichtungslageren, dat befreit gëtt. * [[31. Juli]]: Panzerschluecht vun [[Avranches]]; d'Alliéiert duerchbriechen déi däitsch Westfront. * [[20. Juli]]: En [[Attentat]] op den [[Adolf Hitler|Hitler]] duerch de [[Claus Schenk von Stauffenberg|Stauffenberg]] geet schif. * [[12. August]]: D'[[Waffen-SS]] erschéisst 560 Leit (bal all Fraen a Kanner) vum Duerf [[Sant'Anna di Stazzema]]. * [[15. August]]: Amerikanesche a franséisch Verbänn landen tëscht [[Toulon]] a [[Cannes]] ([[Operation Dragoon]]). * [[25. August]]: [[Paräis]] ass befreit. * [[28. August]]: D'Wehrmacht kapituléiert zu [[Marseille]]. * [[29. August]] / [[30. August]]: [[Königsberg (Preisen)|Königsberg]], gëtt duerch brittesch Bommenugrëffer zerstéiert. * {{4. September}}: Brittesch Truppe besetzen [[Antwerpen]]. * [[11. September]]: No der Befreiung vu Lëtzebuerg (kuckt ënnen) réckelen amerikanesch Truppe vu [[Stolzebuerg]] aus fir d'éischt bis an Däitschland eran. * [[17. September]]: Ufank vun der Loftlandung ''[[Operatioun Market Garden]]'' * [[25. September]]: Den [[Adolf Hitler]] gëtt den Uerder, e „[[Volkssturm]]“ opzesetzen, woubäi Jugendlecher an al Männer agesat ginn. * {{1. Oktober}}: Beim [[Massaker vu Marzabotto]] ermuerde [[Wehrmacht]] an [[Schutzstaffel|SS]] iwwer 800 Zivilisten. * {{2. Oktober}}: D'[[Warschauer Revolt]] ass um Enn; d'[[Polnesch Heemechtsarméi]] kapituléiert; déi Däitsch zerstéiere [[Warschau]] bal ganz (vum 19. Oktober un). * [[10. Oktober]]: D'Rout Arméi réckelt viru bis un d'däitsch Grenz an [[Ostpreisen]]. * [[15. Oktober]]: Ungarn schléisst e Waffestëllstand mat den Alliéierten. * [[16. Oktober]]: De ''Reichsverweser'' an Ungarn, [[Miklós Horthy]] muss op den Drock vun den Däitschen hin ofdanken, Nofollger gëtt de [[Pfeilkreuzler]] [[Ferenc Szálasi]]. * [[20. Oktober]]: D'Rout Arméi hëlt [[Belgrad]] an. * {{8. November}}: D'Kanadier gewannen d'Schluecht ëm d'[[Schelde]]mëndung, déi den 2. Oktober ugefaangen hat. * [[22. November]]: [[Metz]] gëtt duerch d'Amerikaner befreit. * [[29. November]]: [[Albanien]] ass befreit. ===== Lëtzebuerg ===== [[File:Aerial view of the bombed marshalling yards at Bettembourg, Luxembourg, in 1944 (204918097).jpg|thumb|upright|Bombardement op d'Eisebunnsatelieren zu Beetebuerg]] [[File:Place d'Armes Luxembourg liberation.jpg|thumb|10. Sept. 1944 op der Plëss d'Arem]] [[Fichier:Liberation of Wiltz in Luxembourg.jpg|thumb|[[Ardennenoffensiv]]: [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]] gëtt de 25. Dezember vun den Amerikaner zeréckeruewert; zerschossent Spidol.]] * [[25. Februar]]: 23 Lëtzebuerger [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]] ginn am Bësch beim [[KZ Hinzert]] higeriicht. * [[23. Mäerz]]: D'Resistenzlerorganisatiounen LVL ([[Letzeburger Vollekslegio'n]]), LPL ([[Lëtzeburger Patriote Liga]]) an LRL ([[Lëtzebuerger Roude Léiw]]) schléisse sech an der ''Union des mouvements de résistance luxembourgeois'' ([[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]]) zuesummen. * {{9. Mee}}: Amerikanesch Fligere bombardéieren um 9h53 d'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]]; et gëtt 59 Doudeger an 160 Blesséierter. *[[11. Mee]]: Amerikanesch Fligere bombardéieren d'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]]; 27 Leit kommen dobäi ëm d'Liewen. * [[14. Juli]]: De Joergang 1927 gëtt an de [[Reichsarbeitsdienst]] an an d'[[Wehrmacht]] [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]]. * [[31. August]]-[[1. September]]: Eng 10.000 [[Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg|Kollaborateure]] verloossen d'Land. * {{9. September}}: D'Zaldote vun der 3. US-Army kommen zu [[Péiteng]] iwwer d'Grenz. * [[10. September]]: D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass befreit. De [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] an de [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] gi vum Vollek enthusiastesch gefeiert. * [[23. September]]: D'[[Exilregierung|Regierung]] kënnt aus dem Exil erëm. * [[23. November]]: Déi sougenannt ''[[Regierung vun der Befreiung]]'' hëlt hir Aarbecht op. * {{6. Dezember}}: D'[[Chamber]] kënnt eng éischt Kéier no der Besatzung nees zesummen. Well awer just 25 vun de 55 Deputéiert vu virum Krich do waren - déi aner ware gestuerwen, a Krichsgefaangeschaft, oder stoungen a Verdacht op Kollaboratioun - war se onfäeg, Decisiounen ze huelen, an d'Sëtzung gouf nees zougemaach. * [[16. Dezember]]: Ufank vun der [[Ardennenoffensiv]]; den Norde vum Land gëtt nees vun däitschen Truppe besat. * [[25. Dezember]]: D'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]] gëtt gegrënnt. * [[26. Dezember]]: D'Wehrmacht sprengt op hirem Réckzuch déi [[Iechternacher Basilika]]. ====Soss==== * [[17. Juni]]: [[Island]] gëtt vun [[Dänemark]] onofhängeg. * {{1. August}}: De [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] gëtt Räichspresident a [[Finnland]]. * [[23. August]]: Bei engem [[Staatsstreech]] a [[Rumänien]] iwwerhëlt de Kinnek d'Muecht, schléisst e Waffestëllstandsofkommes mat den Alliéierten an erkläert Däitschland de Krich. * {{5. September}}: D'[[Sowjetunioun]] erkläert [[Bulgarien]] de Krich. * [[15. September]]: Bulgarie gëtt eng Volleksrepublik, mam [[Wassil Kolarow]] als provisoresche President. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * {{3. Februar}}: D'US-Arméi eruewert mat de [[Marshallinselen]] eng éischt Kéier am Krich e virdru japaneschen Territoire. * [[26. Oktober]]: Amerikanesch an australesch Verbänn gewannen d'Loft- a Séischluecht am [[Philippinnen|philippinnesche]] [[Golf vu Leyte]]. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten === * {{1. Januar}}: [[Libanon]] a [[Syrien]] ginn onofhängeg. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Ekonomie == * 1. Juli bis 22. Juli: [[Konferenz vu Bretton Woods]]: 44 Staate gi sech doriwwer eens, eng [[Weltbank]] an den [[Internationale Wärungsfonds]] opzesetzen. == Wëssenschaft an Technik == == Gebuer == * [[Charles W. Juels]], US-amerikaneschen Amateurastronom. * [[Erich Langjahr]], Schwäizer Filmregisseur, Produzent a Kameramann. * {{1. Januar}}: [[Umar Hasan Ahmad al-Baschir]], Staatschef vu Sudan. * {{4. Januar}}: [[Judy Winter]], däitsch Schauspillerin. * {{9. Januar}}: [[Jimmy Page]], brittesche Museker, Gittarist. * [[10. Januar]]: [[Alain Fleischer]], franséische Filmregisseur, Fotograf a Schrëftsteller. * [[12. Januar]]: [[Joe Frazier]], US-amerikanesche Boxer. * [[16. Januar]]: [[Thomas Fritsch]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 16. Januar: [[Marilù Tolo]], italieenesch Schauspillerin.[[Fichier:Françoise Hardy05.JPG|thumb|100px|Françoise Hardy]] * [[17. Januar]]: [[Françoise Hardy]], franséisch Schlagersängerin, Texterin, Komponistin a Filmschauspillerin. * [[18. Januar]]: [[Alexander Van der Bellen]], éisträicheschen Ekonomist a Politiker; Bundespresident. * [[21. Januar]]: [[Roby Stahl]], Lëtzebuerger Politiker * [[22. Januar]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * 22. Januar: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * 22. Januar: [[Antonio Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Rutger Hauer]], hollännesche Schauspiller. * [[24. Januar]]: [[Jean-Pierre Klein]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Januar]]: [[Alfred Gulden]], däitsche Schrëftsteller, Dramatiker, Lidder- a Filmmécher. * 25. Januar: [[Anita Pallenberg]], däitsch Schauspillerin a Moudendesignerin. * [[27. Januar]]: [[Mairead Corrigan]], Nordiresch Friddensaktivistin, Friddensnobelpräisdréiesch 1976. * [[28. Januar]]: [[John Tavener]], englesche Komponist. * {{6. Februar}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{8. Februar}}: [[Sebastião Salgado]], brasilianesche Fotograf. * {{9. Februar}}: [[Francis Girod]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur, a Filmproduzent. * [[12. Februar]]: [[Yves Afonso]], franséische Schauspiller. * [[13. Februar]]: [[Stockard Channing]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Februar]]: [[Carl Bernstein]], US-amerikanesche Journalist. * 14. Februar: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * 14. Februar: [[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier an Diplomat. * [[15. Februar]]: [[Florence Giorgetti]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Februar]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[24. Februar]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Februar]]: [[Sepp Maier]], däitsche Foussballspiller. * {{1. Mäerz}}: [[Roger Wohlfart]], lëtzebuergesche Moler a Karikaturist. * {{2. Mäerz}}: [[Uschi Glas]], däitsch Schauspillerin. * {{4. Mäerz}}: [[Bonnie Lynn Adelson]], US-amerikanesch Paukisitin. * {{0}}4. Mäerz: [[Ulrich Roski]], däitsche Lidder-Mécher. * {{0}}4. Mäerz: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * {{6. Mäerz}}: [[Kiri Te Kanawa]], neiséilännesch Sopransängerin. * {{0}}6. Mäerz: [[Jacques Renard (Filmregisseur)|Jacques Renard]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[13. Mäerz]]: [[Guy Bernardin]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 13. Mäerz: [[Chris Roberts (Sänger)|Chris Roberts]], däitsche Sänger. * [[14. Mäerz]]: [[Sigi Rothemund]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[16. Mäerz]]: [[Andrew S. Tanenbaum]], US-amerikaneschen Informatiker. * [[17. Mäerz]]: [[Jürgen Peters]], däitsche Gewerkschaftsfonctionnaire. * [[18. Mäerz]]: [[Ott Neuens]], lëtzebuergesche Moler. * [[20. Mäerz]]: [[Erwin Neher]], Wëssenschaftler an Nobelpräisdréier. * 20. Mäerz: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Mäerz]]: [[Marie-Christine Barrault]], franséisch Schauspillerin. * 21. Mäerz: [[Gila von Weitershausen]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Ric Ocasek]], US-amerikanesche Museker. * [[24. Mäerz]]: [[Vojislav Koštunica]], serbesche Politiker, President vu Jugoslawien a Premierminister vu Serbien. * [[26. Mäerz]]: [[Diana Ross]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * {{2. Abrëll}}¨: [[Martine Brochard]], franséisch-italieenesch Schauspillerin. * {{3. Abrëll}}¨: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Willeke van Ammelrooy]], hollännesch Schauspillerin. [[Fichier:Gerhard Schröder (cropped).jpg|thumb|100px|Gerhard Schröder]] * {{7. Abrëll}}: [[Gerhard Schröder]], däitsche Politiker, [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * {{8. Abrëll}}: [[Anders Refn]], dänesche Filmregisseur a Filmediteur. * [[11. Abrëll]]: [[John Milius]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 11. Abrëll: [[Nicoletta]] (Nicole Grisoni), franséisch Sängerin. * [[14. Abrëll]]: [[Henri Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * [[17. Abrëll]]: [[Paul Scheuer]], lëtzebuergesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmschauspiller. * [[19. Abrëll]]: [[James Heckman]], US-amerikaneschen Ekonomist, Nobelpräisdréier. * [[21. Abrëll]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser. * [[22. Abrëll]]: [[Steve Fossett]], US-amerikaneschen Aventurier. * [[23. Abrëll]]: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur. * 23. Abrëll: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[25. Abrëll]]: [[Christine Ockrent]], belsch Journalistin. * [[28. Abrëll]]: [[Jean-Claude Van Cauwenberghe]], belsche Politiker. * 28. Abrëll: [[Günter Verheugen]], däitsche Politiker, EU-Kommissär. * 28. Abrëll: [[Jacques Wirion]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[29. Abrëll]]: [[Agnès Spaak]], franséisch Schauspillerin. *[[30. Abrëll]]: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * {{1. Mee}}: [[André Braun]], lëtzebuergesche Bouschéisser an Olympionik. * {{0}}1. Mee: [[Costa Cordalis]], griichesche Sänger vun däitsche Schlager. [[Fichier:Monica Bleibtreu.4523.jpg|100px|thumb|Monica Bleibtreu]] * {{4. Mee}}: [[Monica Bleibtreu]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Dave]], franko-hollännesche Sänger. * {{5. Mee}}: [[Christian de Portzamparc]], franséischen Architekt. * [[10. Mee]]: [[Marie-France Pisier]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin. * [[12. Mee]]: [[Chris Patten]], brittesche Politiker, Gouverneur vun Hongkong an EU-Kommissär. [[Fichier:George Lucas cropped 2009.jpg|thumb|100px|George Lucas 2009]] * [[14. Mee]]: [[George Lucas]], US-amerikanesche Filmregisseur a -produzent. * 14. Mee: [[Josef Johanns]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[16. Mee]]: [[Billy Cobham]], panamaeschen Jazz-Batteur a -Komponist. * [[19. Mee]]: [[Peter Mayhew]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mee]]: [[Joe Cocker]], brittesche ''Rhythm and Blues''-Sänger. * [[21. Mee]]: [[Mary Robinson]], Presidentin vun Irland an UN-Héichcommissairin fir Mënscherechter. * [[22. Mee]]: [[Jean-Paul Ollivier]], franséische Vëlosfuerer a Sportjournalist. * [[24. Mee]]: [[Christine Delaroche]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 24. Mee: [[Dominique Lavanant]], franséisch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Alain Souchon]], franséische Sänger, Komponist a Schauspiller. * [[29. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Jean-Pierre Léaud]], franséische Schauspiller. * 28. Mee: [[Sondra Locke]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Juni}}: [[Marvin Hamlisch]], US-amerikanesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Babik Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * {{9. Juni}}: [[Bernard Queysanne]], franséische Filmregisseur. * [[12. Juni]]: [[Christiane Rücker]], däitsch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Ban Ki-moon]], südkoreanesche Politiker, UN-Generalsekretär. * [[14. Juni]]: [[Dagmar Damek]], däitsch Filmregiseurin. * [[16. Juni]]: [[Aly Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Salvador Sánchez Cerén]], salvadorianesch Politiker. * [[19. Juni]]: [[Chico Buarque]], brasilianesche Sänger, Komponist a Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Helmut Dietl]], däitsche Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 24. Juni: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * 24. Juni: [[Julian Holloway]], brittesche Synchronspriecher a Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Michel Polnareff]], franséische Popmuseker. * {{0}}3. Juli: [[Eugène Rixen]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vu Goias a Brasilien. * {{5. Juli}}: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. [[Fichier:Bernhard Schlink.jpg|thumb|100px|Bernhard Schlink]] * {{6. Juli}}: [[Bernhard Schlink]], däitschen Auteur, Jurist a Riichter. * {{7. Juli}}: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * {{0}}7. Juli: [[Ian Wilmut]], britteschen Embryolog. * [[13. Juli]]: [[Ernő Rubik]], ungaresche Sculpteur, Architekt an Erfinder. *[[17. Juli]]: [[Jean-Claude Brisseau]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[21. Juli]]: [[John Atta-Mills]], ghanaesche Politiker. * 21. Juli: [[Tony Scott]], brittesche Filmregisseur. * [[23. Juli]]: [[Mandy Miller]], englesch Filmschauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Jan-Carl Raspe]], däitschen Terrorist, Member vun der RAF. * [[25. Juli]]: [[Michel Heintz]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * 25. Juli: [[Christian Fechner]], franséische Filmproduzent, Dréibuchauteur a Regisseur. * [[26. Juli]]: [[Salvatore Samperi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Juli]]: [[Jimmy Cliff]], jamaikanesche Reggaemuseker. * 30. Juli: [[Betty Mars]], franséisch Sängerin. * [[31. Juli]]: [[Geraldine Chaplin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Peter Weir]], australesche Regisseur. * {{0}}8. August: [[Derib]], Schwäizer Comiczeechner. * [[15. August]]: [[Sylvie Vartan]], franséisch Chanson- a Popsängerin a Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Da Grava]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. August]]: [[Volker Lechtenbrink]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 18. August: [[Helena Rojo]], mexikanesch Schauspillerin. * [[20. August]]: [[Rajiv Gandhi]], indesche Premierminister. * [[22. August]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operen- a Rocksänger. * [[30. August]]: [[Charles Reinertz]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * 30. August: [[René Schmitt (Foussballspiller)]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[31. August]]: [[Georges Schranz]], lëtzebuergesch Vëlossportler. * {{8. September}}: [[Sylvie Hülsemann]], lëtzebuergesch Waasserschileeferin a Sportlerin vum Joer. * [[11. September]]: [[Ernest Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. September]]: [[Barry White]], US-amerikanesche Soulsänger. [[Fichier:JacquelineBissetSept08.jpg|thumb|100px|Jacqueline Bisset]] * [[13. September]]: [[Jacqueline Bisset]], brittesch Schauspillerin. * 13. September: [[Mike Marshall]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. September]]: [[Reinhold Messner]], italieenesche Biergsteiger. * [[18. September]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * 18. September: [[Fons Kontz]], lëtzebuergesche Sänger, Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur vun Theaterstécker. *[[24. September]]: [[Diana Körner]], däitsch Schauspillerin. * [[25. September]]: [[Michael Douglas]], US-amerikanesche Schauspiller a Produzent. * [[28. September]]: [[Miloš Zeman]], tschechesche Politiker, Staatspresident. * {{1. Oktober}}: [[Jean-Pierre Castaldi]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{5. Oktober}}: [[Michael Ande]], däitsche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Joana (Sängerin)|Joana]], däitsch Sängerin a Lidderméchesch. * [[12. Oktober]]: [[Ton Koopman]], hollänneschen Dirigent, Organist an Cembalist. * 12. Oktober: [[Johny Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. Oktober]]: [[Udo Kier]], däitsche Schauspiller. * [[15. Oktober]]: [[Georgette Bisdorff]], lëtzebuergesch Chronistin a Schrëftstellerin. [[Fichier:David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg|thumb|100px|David Trimble]] * 15. Oktober: [[Ram Chandra Poudel]], nepaleesesche Politiker. * 15. Oktober: [[David Trimble]], nordiresche Politiker, Friddensnobelpräisdréier (1998) * [[17. Oktober]]: [[Zénon Bernard (1944)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * 17. Oktober: [[Philippe Noesen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Theaterintendant a Regisseur. * [[19. Oktober]]: [[Clemens Klopfenstein]], Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * 19. Oktober: [[Peter Tosh]], jamaikanesche Sänger. * [[21. Oktober]]: [[Jean-Pierre Sauvage (Cheemiker)|Jean-Pierre Sauvage]], franséische Cheemiker. * [[28. Oktober]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * {{2. November}}: [[Patrice Chéreau]], franséische Regisseur. * {{3. November}}: [[John Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * {{0}}3. November: [[Eva Renzi]], däitsch Schauspillerin. * {{4. November}}: [[Leif Erland Andersson]], schweedeschen Astronom. * [[11. November]]: [[Norbert Quintus]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Auteur. * [[17. November]]: [[Danny DeVito]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. November]]: [[Claes-Ingvar Lagerkvist]], schweedeschen Astronom. * [[17. November]]: [[Rem Koolhaas]], hollänneschen Architekt. * [[21. November]]: [[Harold Ramis]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[23. November]]: [[Peter Lindbergh]], däitsche Fotograf a Filmmécher. * 23. November: [[James Toback]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Johny Kirsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Daniel Duval]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 28. November: [[Fernand Greisen]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Pierre Arditi]], franséische Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Botho Strauß]], däitsche Schrëftsteller. * {{3. Dezember}}: [[Jos Massard]], lëtzebuergesche Biolog, Wëssenschaftshistoriker a Politiker. * {{5. Dezember}}: [[Jeroen Krabbé]], hollännesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. Dezember]]: [[Brenda Lee]], US-amerikanesch Country-Sängerin. * 11. Dezember: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Dezember]]: [[Johny Fritz]], lëtzebuergesche Museker, Professer a Komponist. * [[21. Dezember]]: [[Ulli Lommel]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[23. Dezember]]: [[Raymond Clement]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[26. Dezember]]: [[Reinhold Bachler]], éisträichesche Schisprénger an Trainer am Schisprangen. * [[28. Dezember]]: [[Sandra Moore Faber]], US-amerikanesch Astronomin a Physikerin. == Gestuerwen == [[Fichier:Antanas Smetona 2.jpg|thumb|100px|Antanas Smetona]] * {{5. Januar}}: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Antanas Smetona]], éischte President vun der Republik Litauen. * [[11. Januar]]: [[Galeazzo Ciano]], italieeneschen Diplomat a Politiker. * [[14. Januar]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler. * 14. Januar: [[Hans Schiebelhuth]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Januar]]: [[Edvard Munch]], norwegescher Moler. * [[31. Januar]]: [[Jean Giraudoux]], franséischen Theater-Auteur * [[1. Februar]]: [[Pieter Cornelis Mondrian]], hollännesche Moler [[Fichier:Piet Mondrian 2.jpg|thumb|100px|Piet Mondrian]] * {{4. Februar}}: [[Yvette Guilbert]], franséisch Music-Hall-Sängerin. * [[10. Februar]]: [[Eugène Michel Antoniadi]], griicheschen Astronom. * [[17. Februar]]: [[Auguste Razen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[23. Februar]]: [[Leo Hendrik Baekeland]], belschen Erfinder. * [[25. Februar]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler. * 25. Februar: [[Lucien Bentz]], lëtzebuergesche Sportsprofesser a Resistenzler. * 25. Februar: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[25. Mäerz]]: [[Kurt Laves]], US-amerikaneschen Astronom. * [[27. Mäerz]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Robert Lynen]], franséische Schauspiller a Resistenzler. * {{1. Mee}}: [[Jizchak Katzenelson]], jiddeschen Auteur. * [[11. Mee]]: [[Michel Hack]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[17. Mee]]: [[Milena Jesenská]], tschechesch Schrëftstellerin, Iwwersetzerin a Journalistin. * [[18. Mee]]: [[Camille Sutor]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[19. Mee]]: [[Albert Ungeheuer]], lëtzebuergesche Resistenzler a [[Passeur]]. * 19. Mee: [[François Goldschmit]], lëtzebuergesche Resistenzler a Passeur. * [[24. Mee]]: [[Félix Asselborn]], belsche Resistenzler a Member vun der Armée secrète. * [[30. Mee]]: [[Bruno Granichstaedten]], éisträichesche Komponist. * [[7. Juni]]: [[Armand Collard]], belsche Resistenzler. * [[16. Juni]]: [[Anny Blau]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * 16. Juni: [[Marc Bloch]], franséischen Historiker. * [[17. Juni]]: [[Félix Peters]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[21. Juni]]: [[Guillaume Salomon]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Hobby-Zauberer. * [[18. Juli]]: [[Émile Benoit (Resistenzler)|Émile Benoit]], belsche Resistenzler. * [[19. Juli]]: [[Will Marion Cook]], US-amerikanesche Komponist. * [[21. Juli]]: [[Claus Schenk von Stauffenberg]], däitschen Offizéier. * [[26. Juli]]: [[Josy Noesen]], lëtzebuergeschen Auteur. * 26. Juli: [[Reza Schah Pahlavi]], Schah vu Persien. [[Fichier:Antoine de Saint-Exupéry.jpg|thumb|130px|Antoine de Saint-Exupéry]] * [[31. Juli]]: [[Antoine de Saint-Exupéry]], franséische Schrëftsteller a Pilot. * [[2. August]]: [[Felix Nussbaum]], Moler. * [[9. August]]: [[Thomas Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[10. August]]: [[Roger Barthel]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[18. August]]: [[Emile Boeres]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * 18. August: [[Ernst Thälmann]], däitsche Politiker. * [[19. August]]: [[Jean Bringer]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Aimé Ramond]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. August]]: [[Hubert Croharé]], franséischen Offizéier a Resistenzler. * [[26. August]]: [[Pierre Ponath]], lëtzebuergesche Resistenzler. * {{4. September}}: [[Pierre Luttgens]], belsche Resistenzler. *{{9. September}}: [[Hyman Josefson]], US-amerikaneschen Zaldot. * [[27. September]]: [[Sergei Michailowitsch Prokudin-Gorski]], russesche Fotograf. * [[14. Oktober]]: [[Erwin Rommel]], däitsche ''Generolfeldmarschall''. * [[23. Oktober]]: [[Charles Glover Barkla]], brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[24. Oktober]]: [[Louis Renault (Autosconstructeur)|Louis Renault]], franséischen Ingenieur an Autosconstructeur. * {{2. November}}: [[Jean Neven]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * {{0}}2. November: [[Pierre Laux]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der Operatioun Overlord. * {{7. November}}: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun fir d'Sowjetunioun a China an a Japan an der Zäit vum Zweete Weltkrich. * {{0}}7. November: [[Fernand Charpin]], franséische Schauspiller. * [[19. November]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[22. November]]: [[Arthur Stanley Eddington]], britteschen Astrophysiker. * [[10. Dezember]]: [[Paul Otlet]], belschen Informatiounsmanager, Grënner vun der moderner Dokumentatiounswëssenschaft. * [[13. Dezember]]: [[Wassily Kandinsky]], russesche Moler. [[Fichier:Glen miller.jpg|thumb|100px|Glenn Miller]] * [[15. Dezember]]: [[Glenn Miller]], US-amerikaneschen Jazz-Trombonnist, Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[20. Dezember]]: [[Abbas II. vun Egypten)|Abbas II.]], tierkesche Vizekinnek vun Egypten. * [[21. Dezember]]: [[Alphonse Nickels]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Anne-Marie Federspiel]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[30. Dezember]]: [[Romain Rolland]], franséische Schrëftsteller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} jxph61sflvhjngamr0otle4rj9a625u 1947 0 3035 2710836 2702907 2026-10-03T15:43:51Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710836 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == * {{1. Mäerz}}: Den [[Internationale Wärungsfong]] fänkt u mat schaffen. * [[30. Oktober]]: [[Allgemengt Douanes- an Handelsofkommes]] (GATT) gëtt ofgeschloss; et trëtt den 1. Januar 1948 a Kraaft. ===Europa=== * {{1. Januar}}: D'Grouwen a [[Groussbritannie]] gi verstaatlecht. * [[16. Januar]]: De [[Vincent Auriol]] gëtt Staatspresident vu [[Frankräich]]. * [[19. Januar]]: Bei den éischte Parlamentswalen a [[Polen]] kritt de kommunistesch dominéierten "Demokratesche Block" offiziell 80,1&nbsp;% vun de Stëmmen; Kritiker no wieren et knapps 50&nbsp;% gewiescht. * [[22. Januar]]: De [[Paul Ramadier]] gëtt als Nofollger vum [[Léon Blum]] Regierungschef Frankräich. * Januar/Februar: Ee vun de keelste Wanteren zanter Joerzéngten, wann net Joerhonnerten, a Mëtteleuropa. * {{1. Februar}}: Den [[Alcide De Gasperi]] gëtt Regierungschef an Italien. * {{5. Februar}}: De [[Bolesław Bierut]] gëtt Staatspresident a Polen. * [[25. Februar]]: De Staat [[Preisen]] gëtt per Gesetz opgeléist. * [[19. Mäerz]]: De [[Paul-Henri Spaak]] gëtt fir d'drëtt Kéier Premierminister an der [[Belsch]]. [[Fichier:Frederick IX of Denmark.jpg|thumb|100px|De Frederik IX. als Krounprënz]] * {{1. Abrëll}}: De [[Paul I. vu Griicheland|Paul I.]] gëtt, nom Doud vu sengem Brudder [[Georg II. vu Griicheland|Georg II.]], Kinnek vu [[Griicheland]]. * [[20. Abrëll]]: De [[Frederik IX. vun Dänemark|Frederik IX.]] gëtt, nom Doud vum [[Christian X. vun Dänemark|Christian X.]], Kinnek vun [[Dänemark]]. * [[31. Mee]]: Den [[Alcide De Gasperi]] gëtt op en Neits italieenesche Regierungschef. * [[31. Mee]]: An [[Ungarn]] trëtt de Ministerpresident [[Ferenc Nagy]] zeréck, nodeem Kommuniste säi Jong entfouert haten. * {{5. Juni}}: Den US-Ausseminister [[George C. Marshall]] mécht op der Harvard-Universitéit d'Prinzipie vum [[Marshallplang]] fir Europa ze hëllefen, bekannt. * [[11. Juli]]: D'Schëff ''[[Exodus (Schiff)|Exodus]]'' fiert vu Sète a [[Palestina]]. * [[20. August]]: Urteeler am [[Nürnberger Doktere-Prozess]] géint 20 NS-Medezinner: 4 Doudesstrofen, 7 Fräispréch, de Rescht z.&nbsp;D. liewenslaange Prisong. * [[23. August]]: Den [[Dimitros Maximos]] trëtt als Regierungschef vu [[Griicheland]], Nofollger gëtt den 29. den [[August Konstantin Tsaldaris]]. * [[31. August]]: Bei de Walen an [[Ungarn]] gëtt d'Kommunistesch Partei déi stäerkst Partei. * [[15. September]]: D'[[Paräisser Friddenskonferenz 1946|Paräisser Friddensvertreeg]] mat de fréieren Alliéierte vun Däitschland ([[Italien]], [[Rumänien]], [[Ungarn]], [[Bulgarien]] a [[Finnland]]) trieden a Kraaft. * [[20. November]]: Bestietnes vun der [[Elizabeth II.|Prinzessin Elisabeth vu York]], mam Lt. [[Philipp Mountbatten]], bis du Prënz vu [[Griicheland]] an [[Dänemark]]. * [[24. November]]: De [[Robert Schuman]] gëtt neie Regierungschef a Frankräich als Nofollger vum [[Paul Ramadier]]. * [[30. Dezember]]: De Kinnek [[Mihai I. vu Rumänien]] dankt of, [[Rumänien]] gëtt eng ''Volleksrepublik''. ==== Lëtzebuerg ==== * {{1. Mäerz}}: D'[[Regierung Dupong-Schaus]] gëtt vereedegt. * {{3. Mäerz}}: An der Regierung ginn de [[Victor Bodson]] an den [[Dominique Urbany]] duerch den [[Alphonse Osch]] an de [[Robert Schaffner]] ersat. * [[27. Juni]]: Eng éischt Kéier a senger Geschicht mécht den [[Tour de France 1947|Tour de France]] eng Escale zu Lëtzebuerg. * [[27. Oktober]]: [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gëtt Member vun der [[UNESCO]]. * [[22. Oktober]]: Déi stierflech Reschter vun der [[Maria Ana vu Bragança (1861)|Marie-Anne]] an der [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg]] ginn op Lëtzebuerg iwwerfouert. * [[31. Dezember]]: Extreemt Héichwaasser op der [[Musel]]. === Afrika === * [[29. Mäerz]]: Op [[Madagaskar]] fänken Onrouen un géint déi franséisch Kolonialherrschaft, déi e puer Méint daueren. [[Fichier:George Catlett Marshall, general of the US army.jpg|thumb|100px|Den George C. Marshall]] === Amerika === ==== USA ==== * {{7. Januar}}: Den [[George C. Marshall]] gëtt neien Ausseminister an den USA. * [[12. Mäerz]]: [[Truman-Doktrin]], Ufank vun der amerikanescher [[Containment-Politik]]. * {{5. Juni}}: Den US-Ausseminister [[George C. Marshall]] mécht op der Harvard-Universitéit d'Prinzipie vum [[Marshallplang]] fir Europa ze hëllefe bekannt. ==== Südamerika ==== [[Fichier:Flag of Pakistan.svg|thumb|100px|Fändel vu Pakistan]] [[Fichier:Flag of India.svg|thumb|100px|Fändel vun Indien]] === Asien === * [[28. Februar]]: Beim Opstand géint d'Militärregierung vun der [[Republik China]] kommen Zéngdausende vu Leit ëm d'Liewen. * [[25. Mäerz]]: [[Holland]] an [[Indonesien]] eenege sech am [[Traité vu Linggadjati]] iwwer d'Onofhängegkeet vun Indonesien. * {{3. Mee}}: Eng nei [[japanesch Verfassung]] trëtt a Kraaft. * {{3. Juni}}: De brittesche [[Louis Mountbatten, 1. Earl Mountbatten of Burma|Vizekinnek Mountbatten]] verkënnegt de Plang, [[Indien]] opzedeelen; [[Pakistan]] gëtt 2 Méint duerno gegrënnt. * [[19. Juli]]: De burmesesche Staatsmann [[Aung San]] gëtt Affer vun engem Attentat. * [[14. August]]: [[Pakistan]] gëtt gegrënnt, éischte Staatspresident ass den [[Ali Jinnah]]. * [[15. August]]: [[Indien]] gëtt onofhängeg, éischte Regierungschef gëtt de [[Jawaharlal Nehru]]. * [[21. Oktober]]: Ufank vum [[Kaschmir-Konflikt|Konflikt]] ëm d'Herrschaft iwwer de [[Kaschmir]]; 6 Deeg drop kënnt et zum [[Éischten Indesch-Pakistanesche Krich]] === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten=== * [[29. November]]: Mat der Resolutioun Nummer 181 decidéiert d'[[UNO|UN-Vollversammlung]] den [[UN-Deelungsplang fir Palestina|Deelungsplang fir Palestina]], dee virgesäit, datt, nodeem datt d'Brite sech zeréckzéien, 1948 ee [[Israel|jiddeschen]] an ee [[palestina|palestinensesche]] Staat gegrënnt solle ginn, a [[Jerusalem]] en internationale Status soll kréien. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Wëssenschaft an Technik == * [[14. Oktober]]: De [[Chuck Yeager]] bréchtals éischt Mënsch mat enger Bell X-1 duerch d'[[Schallmauer]] * [[23. Dezember]]: De [[William B. Shockley]], [[John Bardeen]] a [[Walter H. Brattain]] presentéieren de Prototyp vun engem bipolaren [[Transistor]]. * Den [[Auguste Piccard]] erfënnt de [[Bathyscaph]], en [[U-Boot]] dat ganz déif ka goen. * Mat der Entdeckung vum [[Promethium]] gëtt dat lescht "Lach" am [[Periodesystem vun den Elementer]] gefëllt. == Sport == ==== Lëtzebuerg ==== * [[23. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Marcel Rewenig]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=105 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 23. Mäerz 1947 op der Websäit vum European Football]</ref> * {{4. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 3:3 géint Frankräich. Déi dräi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Libar]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=107 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch de 4. Mee 1947 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[13. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an engem Benefizmatch fir [[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]] an der Stad Lëtzebuerg 4:3 géint England. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Léon Letsch]], Camille Libar (2) an [[Nicolas Kettel]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=108 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-England den 13. Mee 1947 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[17. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[St. Gallen]] 0:5 géint Schwäiz.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=109 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg de 17. Mee 1947 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[21. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Prag]] 1:8 géint Tschechoslowakei. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Léon Letsch]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=110 D'Detailer vum Foussballlännermatch Tschechoslowakei-Lëtzebuerg den 21. Mee 1947 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[24. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:6 géint Schottland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6449 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schottland de 24. Mee 1947 op der Websäit vum European Football]</ref> * [[27. Juni]]: Den [[Tour de France 1947|Tour de France]] geet fir d'éischt Kéier duerch Lëtzebuerg; déi 3. Etapp kënnt vu Bréissel am [[Vëlodrom Belair|Vëlodrom um Belair]] un. == Gebuer == * [[Franck Goddio]], franséischen Ënnerwaasserarcheolog. * [[Dominique Goult]], franséische Filmregisseur. * [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[Felicitas Mayall]], däitsch Journalistin a Schrëftstellerin. * [[Gisela Pauly]], däitsch Schrëftstellerin. * {{1. Januar}}: [[Robert Theis (Philosoph)|Robert Theis]], lëtzebuergesche Philosoph. * {{2. Januar}}: [[Joseph Pesch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{6. Januar}}: [[Andréa Ferréol]], franséisch Schauspillerin. * {{7. Januar}}: [[Carlo Bamberg]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{8. Januar}}: [[David Bowie]], brittesche Museker. * [[12. Januar]]: [[Joseph Hansen (1947)|Joseph Hansen]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Januar]]: [[Juliet Berto]], franséisch Schauspillerin a Filmregisseurin. * [[23. Januar]]: [[Megawati Sukarnoputri]], indoneesesch Politikerin, Presidentin vun Indonesien. * [[26. Januar]]: [[Robert Cailliau]], belschen Elektrotechniker. * 26. Januar: [[Patrick Dewaere]], franséische Schauspiller. * 26. Januar: [[Michel Sardou]], franséische Sänger, Komponist a Schauspiller. * [[27. Januar]]: [[André Reuter]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Universitéitsprofesser. * [[28. Januar]]: [[Fons Bastijns]], belsche Foussballspiller. * [[29. Januar]]: [[Linda B. Buck]], US-amerikanesch Neurophysiologin. * {{1. Februar}}: [[Martin Chalfie]], US-amerikanescher Nobelpräisdréier fir Chimie. * {{2. Februar}}: [[Farrah Fawcett]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{3. Februar}}: [[Paul Auster]], US-amerikanesche Schrëftsteller a Regisseur. * {{4. Februar}}: [[Dan Quayle]], US-amerikanesche Politiker. * [[11. Februar]]: [[Yukio Hatoyama]], japanesche Politiker. * [[15. Februar]]: [[Malcolm Hartley]], australeschen Astronom. * 15. Februar: [[Marisa Berenson]], amerikanesch Filmschauspillerin. * [[16. Februar]]: [[Christian Bauer (Architekt)|Christian Bauer]], lëtzebuergeschen Architekt. * {{1. Mäerz}}: [[Leonard Mann]], italieenesche Schauspiller. * {{4. Mäerz}}: [[Nicole Calfan]], franséisch Schauspillerin a Schrëftstellerin. * {{5. Mäerz}}: [[Gaston Mannes]], lëtzebuergesche Literaturwëssenschaftler. * {{6. Mäerz}}: [[Rob Reiner]], US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller. * 14. Mäerz: [[Margot Libens-Reiffers]], lëtzebuergesch Geschäftsfra. * [[15. Mäerz]]: [[Ry Cooder]], US-amerikanesche Museker. * [[18. Mäerz]]: [[Patrick Chesnais]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[19. Mäerz]]: [[Jean Bourdelle]], franséische Journalist, Schrëftsteller an Ekologist. * 19. Mäerz: [[Glenn Close]], US-amerikanesch Schauspillerin * [[22. Mäerz]]: [[André Heller]], éisträichesche Kënschtler. * 22. Mäerz: [[James Patterson]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 22. Mäerz: [[Guy Theisen]], lëtzebuergesche Museker. * [[25. Mäerz]]: [[Elton John]], brittescher Sänger, Komponist a Pianist. * [[26. Mäerz]]: [[Jean Huss]], lëtzebuergesche Politiker. * [[29. Mäerz]]: [[Léon Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{1. Abrëll}}: [[Ingrid Steeger]], däitsch Schauspillerin. * {{2. Abrëll}}: [[Emmylou Harris]], US-amerikanesch Country-Sängerin. * {{8. Abrëll}}: [[Pascal Lamy]], franséische Politiker. * [[11. Abrëll]]: [[Danilo Gauny]], lëtzebuergesche Museker. * [[12. Abrëll]]: [[Tom Clancy]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 12. Abrëll: [[David Letterman]], US-amerikanesche Talkmaster. * 12. Abrëll: [[François Müller (1947)|François Müller]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Abrëll]]: [[Agostina Belli]], italieenesch Schauspillerin. * [[17. Abrëll]]: [[Paul Krack]], lëtzebuergesche Moler. * [[19. Abrëll]]: [[Nico Wennmacher]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[20. Abrëll]]: [[Christiane Ehlinger]], lëtzebuergesch Kannerbuch-Schrëftstellerin. * [[21. Abrëll]]: [[Iggy Pop]], US-amerikanesche Rockmuseker. * [[29. Abrëll]]: [[André Wilms]], franséische Schauspiller. * {{5. Mee}}: [[Germaine Goetzinger]], lëtzebuergesch Literaturwëssenschaftlerin, Historikerin an Auteur. * {{0}}5. Mee: [[Malam Bacai Sanhá]], Politiker vu Guinea-Bissau. * {{7. Mee}}: [[Emmanuel Krivine]], franséischen Dirigent. * [[14. Mee]]: [[Anne Wiazemsky]], franséisch Schauspillerin, Regisseurin a Schrëftstellerin. * [[20. Mee]]: [[Sky du Mont]], däitsche Schauspiller an Auteur. * [[28. Mee]]: [[Zahi Hawass]], egypteschen Archeolog an Egyptolog. * {{1. Juni}}: [[Christian Paureilhe]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{0}}1. Juni: [[Konstantin Wecker]], däitsche Liddermécher. * {{0}}1. Juni: [[Ron Wood]], brittesche Rockmuseker. * {{0}}1. Juni: [[Konstantin Wecker]], däitsche Komponist, Sänger, Schauspiller an Auteur. * {{2. Juni}}: [[Jean-Pierre Hoffmann (Foussballspiller)|Jean-Pierre Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{0}}2. Juni: [[Martin Lamotte]], franséische Schauspiller. * {{4. Juni}}: [[Viktor Klima]], éisträichesche Politiker a Manager. * {{0}}4. Juni: [[Pol Pütz]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[18. Juni]]: [[Bernard Giraudeau]], franséische Schauspiller. * [[19. Juni]]: [[Salman Rushdie]], brittesche Schrëftsteller. * [[21. Juni]]: [[Marie-Hélène Breillat]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Juni]]: [[Bruno Latour]], franséische Soziolog. * [[26. Juni]]: [[Peter Sloterdijk]], däitsche Kulturphilosoph. * 26. Juni: [[Lucien Thill]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. Juni]]: [[Anny Duperey]], franséisch Schauspillerin. * {{7. Juli}}: [[Gyanendra]], Kinnek vun Nepal. * {{9. Juli}}: [[Mitch Mitchell]], englesche Batteur. * {{0}}9. Juli: [[O. J. Simpson]], U.S.-amerikaneschen American-Football-Spiller a Schauspiller. * [[10. Juli]]: [[Arlo Guthrie]], amerikanesche Museker. * [[11. Juli]]: [[Claude Schmit (Regisseur)|Claude Schmit]], lëtzebuergeschen Theaterregisseur. * [[13. Juli]]: [[Navin Ramgoolam]], Politiker vu Mauritius. * [[17. Juli]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[20. Juli]]: [[Carlos Santana]], Museker. * 20. Juli: [[Jean Scrigna]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[22. Juli]]: [[Jean-Louis Schlesser (Auteur)|Jean-Louis Schlesser]], lëtzebuergesche Schrëftsteller an Dréibuchauteur. * [[23. Juli]]: [[Robert Parker]], US-amerikaneschen Auteur, Editeur a Wäikritiker. * [[25. Juli]]: [[Lucien Clement]], lëtzebuergesche Politiker. * [[26. Juli]]: [[Moritz Ney]], lëtzebuergesche Moler, Sculpteur an Zeechner. * [[29. Juli]]: [[Baru]], franséische Comiczeechner. * [[30. Juli]]: [[Arnold Schwarzenegger]], éisträichesch-US-amerikanescher Boddy-builder, Schauspiller a Politiker. * 30. Juli: [[Elisabeth Calmes]], lëtzebuergesch-franséisch Molerin. * [[31. Juli]]: [[Richard Griffiths]], brittesche Schauspiller. * {{7. August}}: [[Sofia Rotaru]], russesch-ukrainesch Popsängerin. *[[11. August]]: [[Stuart Gordon]], US-amerikanesche Regisseur. * [[12. August]]: [[Jean Schroeder]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[16. August]]: [[Ed Federmeyer]], lëtzebuergeschen Eisebunnsinteressent. * [[21. August]]: [[Guy Michels]], lëtzebuergesche Moler. * 21. August: [[Frédéric Mitterrand]], franséische Politiker, Filmregisseur a Schauspiller. * [[22. August]]: [[Cindy Williams]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[23. August]]: [[Maurice Rabinowicz]], belsche Filmregisseur. * [[24. August]]: [[Roger de Vlaeminck]], belsche Vëloscoureur. * [[30. August]]: [[Jack Martin Händler]], slowakeschen Dirigent a Violonist. * [[31. August]]: [[Guy Rewenig]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * {{2. September}}: [[Louis Michel (Politiker)|Louis Michel]], belsche Politiker. * {{3. September}}: [[Kjell Magne Bondevik]], norwegesche Politiker. * {{0}}3. September: [[Mario Draghi]], italieeneschen Ekonomist, Zentralbanker a Ministerpresident. * {{8. September}}: [[Jean Schoos (Psycholog)|Jean Schoos]], lëtzebuergesche Psycholog an Auteur. * [[10. September]]: [[Axel de Roche]], Filmregisseur a Kameramann. * [[11. September]]: [[Frank Wilhelm]], lëtzebuergeschen Auteur a Literaturkritiker. * [[14. September]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * 14. September: [[Jerzy Popiełuszko]], polnesche Geeschtlechen. * [[19. September]]: [[Roger Gilson]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[21. September]]: [[Stephen King]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[26. September]]: [[Lucien Welscher]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. September]]: [[Harry Baer]], däitsche Schauspiller an Auteur. * 27. September: [[Pol Leurs]], lëtzebuergesche Cartoonist. * 27. September: [[Meat Loaf]], US-amerikanesche Rocksänger a Schauspiller. * {{5. Oktober}}: [[Brian Johnson]], australeschen Hardrock-Sänger. * {{9. Oktober}}: [[France Gall]], franséisch Sängerin. * [[10. Oktober]]: [[Francis Perrin (Schauspiller)|Francis Perrin]], franséische Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Lucas Papademos]], griicheschen Ekonomist. * [[17. Oktober]]: [[Michael McKean]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[26. Oktober]]: [[Hillary Clinton]], US-amerikanesch Politikerin. * [[29. Oktober]]: [[Coline Serreau]], franséisch Filmmécherin a Schrëftstellerin. * [[31. Oktober]]: [[Herman Van Rompuy]], belsche Politiker. * {{8. November}}: [[Kinga Göncz]], ungaresch Politikerin. * [[10. November]]: [[Greg Lake]], brittesche Museker. * [[11. November]]: [[Pierre Boutron]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur, Theater- a Filmregisseur. * [[12. November]]: [[Patrice Leconte]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur. * [[20. November]]: [[Wolfgang Osterheld]], däitsche Fotograf. * [[26. November]]: [[Emile Lahure (1947)|Emile Lahure]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. November]]: [[Ismail Omar Guelleh]], President vun Dschibuti. * [[28. November]]: [[Michel Berger]], franséische Sänger a Komponist. * 28. November: [[Maria Farantouri]], griichesch Sängerin. * [[30. November]]: [[Sergio Badilla Castillo]], chileeneschen Dichter. * 30. November: [[Jeannette Goergen]], lëtzebuergesch Bouschéisserin. * {{1. Dezember}}: [[Alain Bashung]], franséische Museker. * {{2. Dezember}}: [[Fernand Remakel]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{8. Dezember}}: [[Gregg Allman]], US-amerikanesche Rockmuseker. * {{0}}8. Dezember: [[Francis Huster]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Regisseur. * {{0}}8. Dezember: [[Margaret Geller]], US-amerikanesch Astrophysikerin. * {{0}}8. Dezember: [[David Schmoeller]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{9. Dezember}}: [[Jhang Meis]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[14. Dezember]]: [[Dilma Rousseff]], brasilianesch Politikerin. * [[15. Dezember]]: [[Ernest Walerius]], lëtzebuergesche Politiker. * [[16. Dezember]]: [[Ben Cross]], englesche Schauspiller. * [[17. Dezember]]: [[Mykola Asarow]], ukrainesche Politiker. * [[20. Dezember]]: [[Georges Schroeder]], lëtzebuergesche Jurist, President vum Staatsrot. * [[21. Dezember]]: [[Paco de Lucía]], spuenesche Gittarist a Komponist. * [[29. Dezember]]: [[Fernand Weides]], lëtzebuergesche Journalist. == Gestuerwen == * [[Alphonse Jungers]], lëtzebuergesche Moler. * [[20. Januar]]: [[Pierre Krier]], lëtzebuergesche Politiker. * 20. Januar: [[Aline de Saint-Hubert|Aline Mayrisch-de Saint-Hubert]], lëtzebuergesch Konscht- a Literaturfërderesch. * [[25. Januar]]: [[Al Capone]], US-amerikanesche Gangster. * [[26. Januar]]: [[Berthe Gheude]], belsch Exploratrice a Feministin. *[[27. Januar]]: [[Joseph Faulké]], lëtzebuergesche Policebeamten, Pilzkenner an Auteur. * [[30. Januar]]: [[Georges Thinnes]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker. * [[31. Januar]]: [[Henri Demuth]], lëtzebuergesche Professer a Kënschtler. * {{2. Februar}}: [[Joseph Sax]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * {{5. Februar}}: [[Hans Fallada]], däitsche Schrëftsteller. * {{9. Februar}}: [[Édouard Thill]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{1. Mäerz}}: [[Nicolas Ludovicy]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Georgios II. vu Griicheland|Georgios II.]], Kinnek vu Griicheland. * {{7. Abrëll}}: [[Henry Ford]], US-amerikanesche Entreprener. * [[15. Mäerz]]: [[Berthe Brincour]], lëtzebuergesch Molerin. * [[28. Mäerz]]: [[Leon M. Lion]], brittesche Schauspiller. * [[29. Mäerz]]: [[Hendrik van Gent]], hollänneschen Astronom. * [[16. Abrëll]]: [[Rudolf Höß]], däitschen Nationalsozialist Kommandant vum KZ Auschwitz. * [[18. Abrëll]]: [[Ferdinand Wirtz]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[20. Abrëll]]: [[Christian X. vun Dänemark|Christian X.]], Kinnek vun Dänemark. * [[21. Abrëll]]: [[Heitor Silva Costa]], brasilianesche Bauingenieur. * [[24. Abrëll]]: [[Léopold Goebel]], lëtzebuergesche Drécker a Politiker. * [[29. Abrëll]]: [[Irving Fisher]], US-amerikaneschen Ekonomist. * [[16. Mee]]: [[Frederick Gowland Hopkins]], brittesche Biochemiker, Physiolog an Nobelpräisdréier. * [[20. Mee]]: [[Philipp Lenard]], däitschen Nobelpräisdréier. * {{6. Juni]]: [[Jean-Pierre Glesener (Politiker I)|Jean-Pierre Glesener]],lëtzebuergeschen Aarbechter a Politiker. * [[13. Juni]]: [[Frantz Funck-Brentano]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[11. Juli]]: [[Joseph Braun]], däitsche Jesuitt a Konschthistoriker. * [[19. Juli]]: [[Aung San]], Kommandeur vun der Onofhängeger Arméi vu Birma an Nationalheld. * 19. Juli: [[Robert L. Owen]], US-amerikanescher Politiker. * [[22. Juli]]: [[Josef Behrens]], däitschen Ingenieur an Erfinder. * [[21. August]]: [[Ettore Bugatti]], italieeneschen Autosconstructeur. * [[28. August]]: [[Manolete|Manuel Laureano Rodríguez Sánchez]], genannt ''Manolete'', spueneschen Torero. * {{1. September}}: [[Mathias Diederich]], lëtzebuergesche Politiker. * {{3. September}}: [[Nicolas Thurm]], lëtzebuergeschen Dokter, Botaniker a Geolog. * 3. September: [[Félix Heuertz]], lëtzebuergesche Wëssenschaftler. * {{6. September}}: [[Paul Guthnick]], däitschen Astronom. * {{9. September}}: [[Victor Horta]], belsche Jugendstil-Architekt. * [[15. September]]: [[Annie Maunder]], brittesch Astronomin a Mathematikerin. * [[28. September]]: [[Lucien Coëdel]], franséische Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Max Planck]], däitsche Physiker Nobelpräisdréier. * [[13. Oktober]]: [[Archibald Montgomery-Massingberd]], brittesche Feldmarschall, Chef vum Imperialen État-major. * 13. Oktober: [[Jules Vandievoet]], Theatermoler am Grand Théâtre de Luxembourg. * [[20. Oktober]]: [[Joseph Massarette]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[22. Oktober]]: [[Ferdinand Kuhn (Deputéierten)|Ferdinand Kuhn]], lëtzebuergeschen Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker. * [[14. November]]: [[Friedrich von Gagern (Auteur)|Friedrich von Gagern]], éisträichesche Schrëftsteller. * [[20. November]]: [[Wolfgang Borchert]], däitsche Schrëftsteller. * 20. November: [[Georg Kolbe]], Sculpteur. * [[24. November]]: [[Pierre Hennes]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[30. November]]: [[Ernst Lubitsch]], däitsche Filmregisseur * [[14. Dezember]]: [[Stanley Baldwin]], brittesche Politiker. * 14. Dezember: [[Théodore Witry (Dokter)|Théodore Witry]], lëtzebuergeschen Nervendokter. * [[28. Dezember]]: [[Vittorio Emanuele III. vun Italien|Vittorio Emanuele III.]], Kinnek vun Italien. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} bnwm6hmiwlnwhcl4anubvxlpy3dw5b3 1955 0 3041 2710831 2668458 2026-10-03T15:35:43Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2710831 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} == Evenementer == * [[14. Dezember]]: [[Ungarn]], [[Spuenien]], [[Sri Lanka|Ceylon]], [[Nepal]], [[Éisträich]], [[Portugal]], [[Rumänien]], [[Laos]], [[Libyen]], [[Jordanien]], [[Kambodja]], [[Irland]], [[Italien]], [[Finnland]], [[Bulgarien]] an [[Albanien]] gi Member vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]]. === Europa === * {{5. Abrëll}}: De [[Winston Churchill]] trëtt aus Gesondheetsgrënn als Premierminister vu Groussbritannien zeréck. * {{5. Mee}}: D'[[Paräisser Traitéen]] trieden a Kraaft. * {{9. Mee}}: D'Bundesrepublik [[Däitschland]] gëtt Member vun der [[NATO]]. * [[Fichier:Location Warsaw Pakt.svg|thumb|300px|D'[[Warschauer Pakt|Warschauer-Pakt]]-Staaten.]] [[14. Mee]]: De [[Warschauer Pakt]] gëtt gegrënnt. * [[15. Mee]]: Den [[Éisträich]]esche [[Éisträichesche Staatsvertrag|Staatsvertrag]] gëtt ënnerschriwwen, en trëtt de [[27. Juli]] a Kraaft. * [[11. Juni]]: Bei der [[24-Stonne vu Le Mans#Katastroph vun 1955|Katastroph vu Le Mans]] komme 84 Leit ëm d'Liewen. * [[20. September]]: D'[[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] gëtt vun der Sowjetunioun zum "souveräne Staat" erkläert. * [[23. Oktober]]: An engem Referendum stëmmt d'[[Saarland|saarlännesch]] Bevëlkerung majoritär géint de [[Saarstatut]]. * {{8. Dezember}}: Den [[Europarot]] decidéiert als Emblème e bloe Fändel mat engem Krees vun 12 gëllene Stären. ====Lëtzebuerg==== * [[12. Januar]]: Deelweist Amnestiegesetz zu Gonschte vun Nazi-Kollaborateuren a -verbriecher. * [[23. Januar]]: Déi éischt Televisiounsprogrammer vun ''[[RTL Group|Télé Luxembourg]]'' ginn ausgestraalt. * [[24. Abrëll]]: De [[Lycée Hubert-Clément|Meedercherslycée]] zu Esch-Uelzecht gëtt a Betrib geholl. * Juli: Lëtzebuerg zitt seng [[Lëtzebuergesch Besatungstruppen an Däitschland nom Zweete Weltkrich|Besatzungstruppen aus Däitschland]] (fréier Kreesser Béibreg a Saarburg) zeréck. * Streik op der [[Arbed]] an der [[Hadir]] fir d'40-Stonne-Woch anzefuerderen. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== * {{1. Dezember}}: D'[[Rosa Parks]] gëtt zu [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]], [[Alabama]], verhaft, well se net wollt engem wäisse Buspassagéier Plaz maachen. ==== Südamerika ==== === Asien === * {{7. September}}: Iwwerschwemmungen an [[Indien]], ronn 45 Millioune Mënschen ouni Daach iwwer dem Kapp. * [[22. Oktober]]: De Prënz [[Norodom Sihanouk]] gëtt Ministerpresident am Kambodja. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Edmond Dune]], ''Les taupes''. === Musek === == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * D'[[Stade Diddeleng]] gewënnt d'Championat, d'[[CS Fola Esch]] d'Coupe de Luxembourg am Foussball. * [[16. Januar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Namouer|Namur]] 1:4 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Michel Reuter]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=153 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 16. Januar 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[10. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lissabon]] 1:3 géint Portugal. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jean-Pierre Mertl]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=154 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg den 10. Abrëll 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[17. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Limoges]] 2:2 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Johny Halsdorf]] a [[Joseph Luzzi]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=155 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 17. Abrëll 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{8. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 2:2 géint Tschechoslowakei. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet den [[Antoine Kohn]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=156 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tschechoslowakei den 8. Juni 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[25. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 3:3 géint Belsch. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet den Antoine Kohn geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=157 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch de 25. September 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{9. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lugano]] 0:4 géint Schwäiz.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=158 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg den 9. Oktober 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[16. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Kortrijk]] 0:5 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=159 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 16. Oktober 1955 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{1. Januar}}: [[Nico Graf]], Lëtzebuerger Schrëftsteller a Journalist * {{6. Januar}}: [[Rowan Atkinson]], brittesche Komiker a Schauspiller. * {{0}}6. Januar: [[Marco Conrardy]], lëtzebuergeschen Autosportler. * [[14. Januar]]: [[Jan Fedder]], däitsche Schauspiller. * [[15. Januar]]: [[Fernand Raths]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. Januar]]: [[Kevin Costner]], US-amerikanesche Schauspiller. * 18. Januar: [[Hans van Tongeren]], hollännesche Schauspiller. * [[21. Januar]]: [[Jeff Koons]], US-amerikanesche Kënschtler. * [[26. Januar]]: [[Eddie Van Halen]], hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist * {{4. Februar}}: [[Mikuláš Dzurinda]], slowakesche Politiker. * {{8. Februar}}: [[John Grisham]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[11. Februar]]: [[Anneli Jäätteenmäki]], finnesch Politikerin, Ministerpresidentin. * [[16. Februar]]: [[Margaux Hemingway]], US-amerikanesch Schauspillerin a Mannequin. * [[17. Februar]]: [[Mo Yan]], chineesesche Schrëftsteller a Literaturnobelpräisdréier. * [[19. Februar]]: [[Jeff Daniels]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. Februar]]: [[Alain Prost]], franséische Formel-1-Pilot. * 24. Februar: [[Steve Jobs]], US-amerikanesche Geschäftsmann. * [[28. Januar]]: [[Nicolas Sarkozy]], franséische Politiker. * {{2. Februar}}: [[Roger Leiner]], lëtzebuergesche Cartoonist a Comic-Zeechner. * {{2. Mäerz}}: [[Mark Evans]], australesche Museker. * {{4. Mäerz}}: [[Malou Faber-Hilbert]], lëtzebuergesch Molerin, Theaterschauspillerin a Sängerin. * {{0}}4. Mäerz: [[Dominique Pinon]], franséische Schauspiller. * {{5. Mäerz}}: [[Robert Weber]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * {{6. Mäerz}}: [[Cyprien Ntaryamira]], President vum Burundi. * {{9. Mäerz}}: [[Yvon Lambert (Fotograf)|Yvon Lambert]], lëtzebuergesche Fotograf. * {{0}}9. Mäerz: [[Ornella Muti]], italieenesch Schauspillerin. * [[11. Mäerz]]: [[Nina Hagen]], däitsch Punk-Sängerin. * [[17. Mäerz]]: [[Gaston Carré (Schrëftsteller)|Gaston Carré]], franséischen Auteur a Journalist. [[Fichier:Henri of Luxembourg (2009).jpg|thumb|130px|Den Henri vu Lëtzebuerg]] * 17. Mäerz: [[Gary Sinise]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur a Museker. * [[19. Mäerz]]: [[Armand Strainchamps]], lëtzebuergesche Kënschtler a Filmproduzent. * 19. Mäerz: [[Bruce Willis]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Mäerz]]: [[Mariano Rajoy]], spuenesche Politiker. * {{4. Abrëll}}: [[Ali Kaes]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Charlotte de Turckheim]], franséisch Schauspillerin a Filmregisseurin. * {{0}}5. Abrëll: [[Akira Toriyama]], japanesche Manga-Zeechner. * {{9. Abrëll}}: [[Paul Thiltges]], lëtzebuergesche Filmproduzent, Filmdistributeur a Schauspiller * [[16. Abrëll]]: [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]], Groussherzog vu Lëtzebuerg (2000-2025). * [[27. Abrëll]]: [[Léa Linster]], lëtzebuergesch Kächen. * 27. Abrëll: [[Colette Mart]], lëtzebuergesch Journalistin, Politikerin a Schrëftstellerin. * {{1. Mee}}: [[Ricky Tognazzi]], italieenesche Schauspiller a Regisseur. * {{4. Mee}}: [[Robert Garcia]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker. * {{8. Mee}}: [[Meles Zenawi]], ethiopesche Politiker. * [[13. Mee]]: [[Marc Colas]], Member Vum Staatsrot. * [[17. Mee]]: [[Bill Paxton]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Mee]]: [[Richard Schiff]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Juni}}: [[Sylvie Karier]], lëtzebuergesch Molerin. * {{8. Juni}}: [[Tim Berners-Lee]], Erfinder vum World Wide Web. * [[10. Juni]]: [[The'd Johanns]], lëtzebuergesche Kënschtler. * [[12. Juni]]: [[Georges Bach]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * [[17. Juni]]: [[Marcel Di Domenico]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. Juni]]: [[Jean-Paul Maes]], lëtzebuergesche Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur. * 18. Juni: [[Mísia]], portugisesch Sängerin. * [[19. Juni]]: [[Fernand Mathes]], lëtzebuergesche Radiosspeaker a Schauspiller. * [[21. Juni]]: [[Michel Platini]], franséische Foussballist. * [[22. Juni]]: [[Robert Klein]], lëtzebuergesche Moler. * [[25. Juni]]: [[Nicole Paulus]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[27. Juni]]: [[Isabelle Adjani]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Juni]]: [[Joseph Reisdoerfer]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler. * [[30. Juni]]: [[Egils Levits]], lettesche Magistrat a Politiker. * {{1. Juli}}: [[Augusto De Luca]], italieenesche Fotograf. * {{0}}1. Juli: [[Li Keqiang]], chineesesche Politiker. * {{5. Juli}}: [[Conny Scheel]], lëtzebuergesche Fotograf, Schauspiller an Theaterregisseur. * [[12. Juli]]: [[Timothy Garton Ash]], britteschen Historiker. * [[20. Juli]]: [[Gerhard Zeiler]], éisträichesche Manager * [[22. Juli]]: [[Willem Dafoe]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[23. Juli]]: [[Alain Kleeblatt]], lëtzebuergesche Journalist. * [[24. Juli]]: [[Charles Lampers]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot. * [[25. Juli]]: [[Eva Paulin]], éisträichesch Theaterregisseurin. * [[27. Juli]]: [[Marie-Paule Feiereisen]], lëtzebuergesch Artistin. * [[29. Juli]]: [[Jean-Hugues Anglade]], franséische Schauspiller. * 29. Juli: [[Christian Tramitz]], däitsche Schauspiller a Komiker. * [[31. Juli]]: [[David J. Tholen]], US-amerikaneschen Astronom. * {{4. August}}: [[Billy Bob Thornton]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{6. August}}: [[Tom Sandberg]], norwegesche Schileefer. * {{7. August}}: [[Marie-Pierre Trauden-Thill]], lëtzebuergesch Molerin an Zeechnerin. * [[10. August]]: [[Jean-Paul Raths]], lëtzebuergesche Schauspiller an Theaterregisseur. * 10. August: [[Eugène Medinger]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[12. August]]: [[Heintje]], hollännesche Sänger a Schauspiller. * [[15. August]]: [[Roger Willemsen]], däitschen Auteur an Televisiounspresentateur. * [[16. August]]: [[Raymond Lohr]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[20. August]]: [[Claire Devers]], franséisch Filmregisseurin. * [[29. August]]: [[Carlo Hartmann]], lëtzebuergesche Sänger. * {{2. September}}: [[Lucien Bély]], franséischen Historiker. * [[14. September]]. Poopst [[Leo XIV.]] (Robert Francis Prevost). * [[21. September]]: [[François Cluzet]], franséische Schauspiller. * 21. September: [[Mika Kaurismäki]], finnesche Filmregisseur. * [[25. September]]: [[Karl-Heinz Rummenigge]], däitsche Foussballspiller. * 25. September: [[Zucchero]], italieenesche Rockmuseker. * {{7. Oktober}}: [[Yo-Yo Ma]], chineesesch-amerikaneschen Cellist. * [[15. Oktober]]: [[Tanya Roberts]], amerikanesch Schauspillerin. * [[18. Oktober]]: [[André Zwally]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker, Gewerkschaftler a Foussballspiller. * [[22. Oktober]]: [[Bertrand Ney]], franséisch-lëtzebuergesche Sculpteur. * [[28. Oktober]]: [[Bill Gates]], US-amerikanesche Manager a Programméierer. * {{4. November}}: [[Matti Vanhanen]], finnesche Politiker, Ministerpresident. * {{6. November}}: [[Maria Shriver]], US-amerikanesch Tëleesjournalistin. * {{0}}6. November: [[Cécile Hemmen]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[10. November]]: [[Roland Emmerich]], däitsche Filmproduzent, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[11. November]]: [[Friedrich Merz]], däitsche Politiker. * 11. November: [[Jigme Singye Wangchuk]], Kinnek („Druk Gyalpo“) vu Bhutan * [[13. November]]: [[Whoopi Goldberg]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[21. November]]: [[Gudrun Gabriel]], éisträichesch Schauspillerin. * [[24. November]]: [[Emir Kusturica]], jugoslawesche Regisseur. * [[29. November]]: [[Hassan Sheikh Mohamud]], somalesche Politiker. * [[30. November]]: [[Emmanuèle Bernheim]], franséisch Schrëftstellerin an Dréibuchautorin. * 30. November: [[Billy Idol]], brittesche Sänger a Songschreiwer. * {{1. Dezember}}: [[Cyrielle Clair]], franséisch Schauspillerin. * {{0}}1. Dezember: [[Philippe Perlia]], lëtzebuergeschen Alpinist. * {{4. Dezember}}: [[Cassandra Wilson]], US-amerikanesch Jazzsängerin. * [[28. Dezember]]: [[Liu Xiaobo]], chineesesche Schrëftsteller. * [[30. Dezember]]: [[Romain Baustert]], lëtzebuergeschen Typograph. == Gestuerwen == * {{5. Februar}}: [[Pierre Johanns]], lëtzebuergeschen Theolog a Missionnaire. * [[23. Februar]]: [[Paul Claudel]], franséische Schrëftsteller. * {{7. Mäerz}}: [[Pierre Anen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalhistoriker. * {{0}}7. Mäerz: [[Joseph Oth]], lëtzebuergesche Professer a Moler. * [[11. Mäerz]]: [[Alexander Fleming]], brittesche Bakteriolog, Entdecker vum ''Penicillin'' (Nobelpräis fir Medezin). * [[12. Mäerz]]: [[Charlie Parker]], US-amerikaneschen Jazzmuseker. * [[13. Abrëll]]: [[Sybille Schmitz]], däitsch Schauspillerin. * [[Fichier:Einstein1921 by F Schmutzer 2.jpg|thumb|130px|Den Albert Einstein]] [[18. Abrëll]]: [[Albert Einstein]], Physiker an Nobelpräisdréier. * [[27. Abrëll]]: [[Marc Schœtter]], lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik. * [[28. Abrëll]]: [[Jacques Deibener]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. Juni]]: [[Paul Flesch]], lëtzebuergeschen Architekt. * {{1. Juli}}: [[Edward Kasner]], US-amerikanesche Mathematiker. * [[11. August]]: [[Edmond Muller]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * [[12. August]]: [[Thomas Mann]], däitsche Schrëftsteller, Nobelpräisdréier. * [[14. August]]: [[Émile Eischen]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker. * [[17. August]]: [[Fernand Léger]], franséische Moler. * [[30. August]]: [[Ernest Grosber]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[30. September]]: [[James Dean]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Venant Hildgen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[17. Oktober]]: [[Fritz Schneider]], lëtzebuergesche Professer an Auteur. * [[19. Oktober]]: [[Eugène Joseph Delporte]], belschen Astronom. * {{5. November}}: [[Maurice Utrillo]], franséische Moler. * [[15. November]]}: [[Lloyd Bacon]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[22. November]]: [[Édouard Delmont]], franséische Schauspiller. * [[27. November]]: [[Arthur Honegger]], Schwäizer Komponist. * [[26. November]]: [[Eugène Forman]], lëtzebuergeschen Affekot an Auteur. * [[11. Dezember]]: [[René Leclère]], lëtzebuergesche Filmregisseur. * [[15. Dezember]]: [[Otto Braun]], däitsche Politiker. * [[18. Dezember]]: [[François Donven]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker. * [[23. Dezember]]: [[Poutty Stein]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 3czqfpolq7kar1tjf8jxzwvwn8afpwn 1974 0 3061 2710756 2702163 2026-10-03T12:51:19Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2710756 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1974''' huet op engem [[Dënschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: Den [[Ernst Brugger]] gëtt Bundespresident vun der [[Schwäiz]]. * {{0}}1. Januar: Fräihandelsofkommes vu [[Finnland]] mat der [[EG]]. * {{1. Mäerz}}: De [[Pierre Messmer]] gëtt Premierminister vu [[Frankräich]] an der [[Regierung Pierre Messmer (3)]] * [[25. Abrëll]]: [[Oeillets-Revolutioun]] am [[Portugal]]. * {{6. Mee}}: De [[Willy Brandt]] demissionéiert als [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] wéinst der [[Spionage]]-Affär ëm de [[Günter Guillaume]]. * [[15. Mee]]: De [[Walter Scheel]] gëtt [[Bundespresident]]. * [[16. Mee]]: Den [[Helmut Schmidt]] gëtt zum Bundeskanzler gewielt. * [[19. Mee]]: De [[Valéry Giscard d'Estaing]] gëtt mat 50,8&nbsp;% virum [[François Mitterrand]] (49,1&nbsp;%) als Staatspresident gewielt. * [[27. Mee]]: De [[Jacques Chirac]] gëtt Premierminister a Frankräich. * [[23. Juli]]: Stuerz vun der [[Militärjunta]] an Ofschafe vun der [[Monarchie]] a [[Griicheland]]. * [[Malta]] gëtt eng Republik. * [[Zypern]]: griichesch-tierkesche Konflikt. * Den [[Harold Wilson]] ([[Labour Party]]) gëtt Premierminister a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. ==== Lëtzebuerg ==== * [[30. Januar]]: D'[[Société luxembourgeoise d'énergie nucléaire]] gëtt gegrënnt, déi eng [[Atomzentral zu Rëmerschen (Projet)|Atomzentral zu Rëmerschen]] bauen a bedreiwe sollt. * [[20. Mäerz]]: Dat éischt Gesetz iwwer [[Landesplanung]] trëtt a Kraaft. * [[6. Mee]]: Per Gesetz kréien d'Salariéën vun Entreprise mat iwwer 150 Leit d'Recht, sech a [[Betribsrot|Betribsréit]], sougenannte ''Comités mixtes'', z'organiséieren. * [[9. Mee]]: Den Akafszentrum [[City Concorde|Concorde]] (haitegen Numm: City Concorde) mécht seng Dieren op. * [[14. Mee]]: D'[[Luxexpo|FIL]] hëlt hir nei Foireshalen um Kierchbierg a Betrib. * [[26. Mee]]: Bei de [[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Chamberwale]] kritt d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 18 Sëtz (-3), d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] der 17 (-1), d'[[Demokratesch Partei|DP]] der 14 (+3), d'[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] der 5 an d'[[SDP]] der 5. * [[15. Juni]]: D'[[Regierung Thorn-Vouel-Berg|Thorn-Vouel-Regierung]], eng [[Demokratesch Partei|DP]]-[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Koalitioun, gëtt vereedegt, d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] muss no 30 Joer an d'Oppositioun. * [[9. Oktober]]: Solidaritéiskundgebung fir d'Präisser eropzesetze vun de Baueren um [[Knuedler]] mat 9.000 Leit. * [[11. November]]: Friemgoen (''adultère'') ass keng Strofdot méi. === Afrika === * [[10. September]]: [[Guinea-Bissau]] gëtt vu [[Portugal]] onofhängeg. * [[19. Oktober]]: De [[Luís Cabral]], President vu [[Guinea-Bissau]], kënnt aus dem Exil zu [[Conakry]] nees a [[Bissau]] un === Amerika === ==== USA ==== * {{8. August}}, Démissioun vum President [[Richard Nixon]] wéinst der ''[[Watergate-Affär]]''. ==== Südamerika ==== === Asien === === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * Nobelpräis fir [[Literatur]]: [[Eyvind Johnson]], [[Harry Martinson]] * [[Edmond Dune]], ''Des rives de l'aube aux rivages du soir''. === Film === * ''[[The Godfather Part II]]'', [[Francis Ford Coppola]] === Musek === * {{6. Abrëll}}: D'Grupp [[ABBA]] gewënnt fir [[Schweden]] mam Lidd ''[[Waterloo]]'' den [[Eurovision Song Contest 1974|19. Eurovision Song Contest]] zu [[Brighton]]. * [[10. Oktober]]: De [[Mikis Theodorakis]] gëtt säin éischte ''Volleksconcert'' nom Stuerz vun der [[Griicheland|griichescher]] [[Militärjunta]] virun zingdausende vu Leit. * [[Kiss]], ''Hotter than Hell'' == Wëssenschaft an Technik == * Nobelpräis fir [[Ekonomie]]: [[Gunnar Myrdal]], [[Friedrich Hayek]] * Nobelpräis fir [[Physik]]: [[Martin Ryle]], [[Antony Hewish]] * Nobelpräis fir [[Chimie]]: [[Paul J. Flory]] * Nobelpräis fir [[Medezin]]: [[Albert Claude]], [[Christian de Duve]], [[George E. Palade]] == Sport == * [[24. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 1:3 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nico Braun]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=222 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich de 24. Mäerz 1974 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[Foussball-Weltmeeschterschaft]] an Däitschland; déi däitsch Ekipp gewënnt d'Finall géint déi hollännesch mat 2:1. * {{3. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:5 géint d'Bundesrepublik Däitschland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=223 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Däitschland den 3. September 1974 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1976]], 2:4 géint Ungarn. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Gilbert Dussier]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12210 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Ungarn den 13. Oktober 1974 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[20. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Swansea]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976, 0:5 géint Wales.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12229 D'Detailer vum Foussballlännermatch Wales-Lëtzebuerg den 20. November 1974 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{8. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:8 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Carlo Devillet]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=224 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 8. Dezember 1974 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * [[Juho Martikainen]], finnesche Kontrabassist. * {{9. Januar}}: [[Anja Brimeyer]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[16. Januar]]: [[Kate Moss]], brittescht Fotomodell. * [[22. Januar]]: [[Joseph Muscat]], malteesesche Politiker. * [[26. Januar]]: [[Paul Breisch]], lëtzebuergeschen Organist. * [[13. Februar]]: [[Robbie Williams]], brittesche Museker. * [[17. Februar]]: [[Anne Galowich]], lëtzebuergesch Musekerin. * [[17. Mäerz]]: [[Dorin Recean]], moldawesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Peggy Leick]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[31. Mäerz]]: [[Claude D. Conter]], lëtzebuergesche Literaturwëssenschafter. * {{1. Abrëll}}: [[Thierry Frisch]], lëtzebuergesche Fotograf. * {{7. Abrëll}}: [[Mike Debra]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Sébastien Rémy]], franséisch-lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Viktoria Beckham]], brittesch Sängerin. * [[24. Abrëll]]: [[Stephen Wiltshire]], englesche Kënschtler. * [[28. Abrëll]]: [[Penélope Cruz]], spuenesch Schauspillerin. * [[29. Abrëll]]: [[Anggun]], franséisch-indoneesesch Sängerin. * [[13. Mee]]: [[Geneviève Conter]], lëtzebuergesch Harfspillerin. * 13. Mee: [[Stéphanie Obertin]], lëtzebuergesch Doktesch a Politikerin. * {{1. Juni}}: [[Alanis Morisette]], kanadesch Sängerin. * {{3. Juni}}: [[Julie Gayet]], franséisch Schauspillerin. * [[10. Juni]]: [[Massimo Tarantini]], lëtzebuergesche Volleyballtrainer a -spiller. * [[22. Juni]]: [[Jo Cox]], brittesch Politikerin. * 22. Juni: [[Joëlle Welfring]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{1. Juli}}: [[Raoul Biltgen]], lëtzebuergesche Schauspiller a Schrëftsteller. * {{3. Juli}}: [[Josiane Pauly]], lëtzebuergesch Nottär a Member vum Staatsrot. * [[13. Juli]]: [[Jarno Trulli]], italieenesche Formel-1-Pilot. * [[19. Juli]]: [[Laurent Reinesch]], lëtzebuergeschen Handballspiller, Vëlossportler, Politiker an Enseignant. * [[20. Juli]]: [[Marc Fitoussi]], franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[22. Juli]]: [[Franka Potente]], däitsch Schauspillerin. * [[28. Juli]]: [[Alexis Tsipras]], griichesche Politiker. * [[31. Juli]]: [[Emilia Fox]], brittesch Schauspillerin. * {{5. August}}: [[Luc Feller]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[19. August]]: [[Marcel Christophe]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[17. September]]: [[Luc Mischo]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. September]]: [[Georges Mischo]], lëtzebuergesche Politiker. * 18. September: [[Xzibit]], US-amerikanesche Rapper, Showmaster a Schauspiller. * [[26. September]]: [[Erdan Muhović]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{4. Oktober}}: [[Stéphane Jacquin]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{5. Oktober}}: [[Jeff Strasser]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{8. Oktober}}: [[Joao Guedes (Handballspiller)|Joao Guedes]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[29. Oktober]]: [[Beryl Koltz]], lëtzebuergesch Filmmécherin an Dréibuchauteur. * {{1. November}}: [[Patrick Schmit]], lëtzebuergeschen Äiskonschtleefer. * {{6. November}}: [[Frank Vandenbroucke]], belsche Vëlossportler. * {{8. November}}: [[Masashi Kishimoto]], japanesche Mangaka. * [[10. November]]: [[Christophe Wagner]], lëtzebuergesche Regisseur. * [[11. November]]: [[Leonardo DiCaprio]], US-amerikanesche Filmschauspiller. * [[15. November]]: [[Ingrida Šimonytė]], litauesch Ekonomistin a Politikerin. * [[20. November]]: [[Florian David Fitz]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{7. Dezember}}: [[Véronique Stoffel]], lëtzebuergesch Juristin. * [[11. Dezember]]: [[Ülle Madise]], estnesch Rechtswëssenschaftlerin a Politikerin. * [[26. Dezember]]: [[Julia Koschitz]], éisträichesch Schauspillerin. == Gestuerwen == * {{1. Januar}}: [[Aloyse Duhr]], lëtzebuergesche Wënzer an Deputéierten. * {{3. Januar}}: [[Gino Cervi]], italieenesche Schauspiller. * {{6. Januar}}: [[Roland Licker]], lëtzebuergesche Kanut an Olympionik. * [[11. Januar]]: [[Georges Péclet]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * {{2. Februar}}: [[Marieluise Fleißer]], däitsch Schrëftstellerin. * {{8. Februar}}: [[Fritz Zwicky]], Schwäizer Physiker an Astronom. * [[23. Februar]]: [[George Van Biesbroeck]], belsch-US-amerikaneschen Astronom. * [[16. Mäerz]]: [[Emile Goebel]], lëtzebuergesche Sportsjournalist. * [[23. Mäerz]]: [[Clotilde Joano]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Mäerz]]: [[Michel Ewen]], lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker. * 28. Mäerz: [[Françoise Rosay]], franséisch Schauspillerin. * [[31. Mäerz]]: [[Andrea Checchi]], italieenesche Schauspiller. * {{2. Abrëll}}: [[George Pompidou]], franséische President. * {{5. Abrëll}}: [[Maurice Gillen]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[10. Abrëll]]: [[Roger Bastide]], franséische Soziolog an Ethnograph. * [[18. Abrëll]]: [[Marcel Pagnol]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[21. Abrëll]]: [[Maurice Cam]], franséische Filmregisseur. * [[29. Abrëll]]: [[Victor Zürn]], lëtzebuergeschen Zeecheprofesser. * {{9. Mee}}: [[Julio Salvador]], spuenesche Filmregisseur. * [[24. Mee]]: [[Duke Ellington]], amerikaneschen Jazz-Komponist, -Pianist a -Bandleader. * 24. Mee: [[Denis Netgen]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politike * {{9. Juni}}: [[Miguel Ángel Asturias]], guatemalteekesche Schrëftsteller an Diplomat; Nobelpräisdréier. * [[15. Juni]]: [[Pauline Carton]], franséisch Schauspillerin. * [[18. Juni]]: [[Gaston Witry]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[20. Juni]]: [[Norbert Biwer]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[28. Juni]]: [[Marcel Pérès]], franséische Schauspiller. * [[16. Juli]]: [[Menotti Pozzacchio]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik. * [[29. Juli]]: [[Erich Kästner]], däitsche Schrëftsteller. * {{1. Juli}}: [[Juan Perón]], argentinesche Pilitär a Politiker; Staatspresident. * {{6. Juli}}: [[Francis Blanche]], franséische Schauspiller a Regisseur. * {{9. Juli}}: [[James Bausch]], US-amerikanesche Sportler. * [[24. Juli]]: [[James Chadwick]], brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[10. August]]: [[Carlo Campogalliani]], italieenesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[13. August]]: [[Ernest Vander Linden]], belsche Banquier. * [[26. August]]: [[Charles Lindbergh]], US-amerikanesche Pilot. * {{4. September}}: [[Jean-Baptiste Piron]], belsche Generol * {{6. September}}: [[Otto Kruger]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[10. September]]: [[Nicolas Schumacher (Turner)|Nicolas Schumacher]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[13. September]]: [[Heinz Potthoff]], däitsche Gewerkschaftler. * [[18. September]]: [[Edna Best]], englesch Schauspillerin. * [[26. September]]: [[Willy Thinnes]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[28. September]]: [[Florelle]], franséisch Sängerin a Schauspillerin. * {{7. Oktober}}: [[René Dary]], franséische Schauspiller. * [[10. Oktober]]: [[Marie Luise Kaschnitz]], däitsch Schrëftstellerin. * [[19. Oktober]]: [[Fritz Hartmann (Gestapo)|Fritz Hartmann]], däitsche Krichsverbriecher, Chef vun der Gestapo zu Lëtzebuerg. * [[24. Oktober]]: [[David Oistrach]], sowjetesch-ukrainesche Violonist. * [[25. Oktober]]: [[Franz Erpelding (Archeolog)|Franz Erpelding]], lëtzebuergeschen Amateur-Archeolog. * {{5. November}}: [[Maurice Gleize]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{9. November}}: [[Gitta Lind]], däitsch Schlagersängerin. * {{0}}9. November: [[Paul Tabori]], ungaresch-brittesche Schrëftsteller. * [[13. November]]: [[Vittorio de Sica]], italieenesche Schauspiller a Regisseur. * [[17. November]]: [[Alphonse Leonard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[25. November]]: [[U Thant]], birmesesche Politiker an UN-Generalsekretär. * [[26. November]]: [[Annette Thoma]], däitsch Komponistin (''Deutsche Bauernmesse mit dem Andachtsjodler''). * [[28. November]]: [[Léon Moulin]], lëtzebuergeschen Theaterschauspiller. * {{3. Dezember}}: [[Hans Leibelt]], däitsche Schauspiller. * {{6. Dezember}}: [[Per Collinder]], schweedeschen Astronom. * [[15. Dezember]]: [[Anatole Litvak]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[25. Dezember]]: [[Louis Hencks]], lëtzebuergesche Member vum Staatsrot. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} sgbbx6hjma9q6x0dmkc8nt4oopxroej 1981 0 3067 2710767 2710301 2026-10-03T13:05:22Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2710767 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1981''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{1. Januar}}: [[Griicheland]] gëtt Member vun der [[Europäesch Gemeinschaft|Europäescher Gemeinschaft]]. * {{0}}1. Januar: Den [[ECU]] (''European Currency Unit'') gëtt als Rechnungsunitéit an der Europäescher Gemeinschaft agefouert. * {{6. Januar}}: De [[Gaston Thorn]] gëtt neie President vun der [[Europäesch Kommissioun|EG-Kommissioun]]. * [[29. Januar]]: De [[Spuenien|spuenesche]] Ministerpresident [[Adolfo Suárez]] demissionéiert. * {{3. Februar}}: D'[[Gro Harlem Brundtland]] gëtt Ministerpresidentin vun [[Norwegen]]. * {{9. Februar}}: De [[Józef Pińkowski]] demissionéiert als Ministerpresident vu [[Polen]], de Generol [[Wojciech Jaruzelski]] gëtt Nofollger. * [[23. Februar]]: [[Putsch]]versuch am spuenesche Parlament ([[Cortes Generales]]) ënner der Féierung vum Colonel [[Antonio Tejero]], d'Putschiste ginn deen Dag drop op. * [[25. Februar]]: De [[Leopoldo Calvo-Sotelo Bustelo|Leopoldo Calvo Sotelo]] gëtt Ministerpresident a Spuenien. * [[17. Abrëll]]: D'polnesch Regierung erkennt d'[[Gewerkschaft]] „Solidaritéit vu private Baueren“. * {{5. Mee}}: Schwéier Onrouen an [[Nordirland]] nom Doud vum [[IRA]]-Mëmber [[Bobby Sands]]. * [[13. Mee]]: Attentat op de Poopst [[Jean-Paul II. (Poopst)|Jean-Paul II.]] * [[26. Mee]]: Récktrëtt vun der italieenescher Regierung als Konsequenz vun der Affär ëm d'[[Fräimaurerloge]] [[Propaganda Due|P2]]. * [[9. Juli]]: D'[[Europäesch Fräi Allianz]] gëtt gegrënnt. * {{3. August}}: Manifestatiounen a Pole wéinst schlechtem Ravitaillement. * [[11. August]]: De [[Portugal|portugisesche]] Ministerpresident [[Francisco Pinto Balsemao]] trëtt zeréck. * Oktober: déi franséisch Nationalversammlung gëtt gréng Luucht fir de Bau vun der [[Atomkraaftwierk Cattenom|Atomzentral Cattenom]]. * [[10. Oktober]]: Zu [[Bonn]] demonstréieren 300.000 Mënschen, an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] e puer Dausend fir de Fridden. * [[13. Dezember]]: Den neie Partei- und Staatschef a [[Polen]], [[Wojciech Jaruzelski]], rifft d'[[Krichsrecht]] aus (bis [[22. Juli]] [[1983]]). D'Gewerkschaft [[Solidarność]] gëtt verbueden. ==== Lëtzebuerg ==== * [[14. Februar]]: Hochzäit vum Ierfgroussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] mat der [[Maria Teresa Mestre]]. * [[31. Juli]]: En Düsenjet vum Typ [[Dassault Mirage 5|Dassault Mirage 5BR]] vun der [[belsch]]er Arméi knuppt an den [[RTL]]-[[Sender vun Diddeleng|Tëlevisiounspoteau]] zu [[Diddeleng]]; de Pilot an eng Koppel, déi am Haus nieft dem Mast gewunnt huet, kommen ëm d'Liewen. * [[10. Oktober]]: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]]. * [[5. September]]: Aweiung vum [[Hôpital Princesse Marie-Astrid]] zu [[Nidderkuer]]. * [[27. November]]: Déi lescht lëtzebuergesch Minettsminière, déi um [[Minière Thillebierg|Thillebierg]], mécht zou. <gallery> Fichier:TV Dudelange 1981 cropped.jpg|Den Diddelenger Sendemast nom Accident Fichier:Hôpital Princesse Marie-Astrid, Nidderkuer-101.jpg|Hôpital Princesse Marie-Astrid Thillebierg 2014 01.jpg|Minière Thillebierg </gallery> === Afrika === * {{1. Januar}}: Den [[Abdou Diouf]] gëtt President vum [[Senegal]]. === Amerika === ==== USA ==== * [[30. Mäerz]]: Den US-President [[Ronald Reagan]] gëtt zu Washington, D. C. bei engem Attentat blesséiert. * [[12. Abrëll]]: Éischte Start vun engem [[Space Shuttle]], der Columbia. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[10. Januar]]: D'Regierung vun [[El Salvador]] rifft d'[[Krichsrecht]] aus. * {{3. August}}: A [[Bolivien]] putschen d'Genereel [[Alberto Natusch Busch]] a [[Lucio Anez]] géint de Staatspresident [[Luis García Meza Tejada|Luis Garcia Meza]], deen den Dag drop demissionéiert. * [[21. September]]: [[Belize]] gëtt onofhängeg. * {{1. November}}: [[Antigua a Barbuda]] ginn onofhängeg. * [[11. Dezember|11.]]/[[12. Dezember]]: An [[El Salvador]] ginn am Duerf [[El Mozote]] ronn 1.000 Leit duerch eng "Doudesschwadroun" vum Militärregime massakréiert. === Asien === * [[30. Mee]]: Am [[Bangladesch]] gëtt den [[Ziaur Rahman]] ermuert. * [[11. Juni]]: Zirka 3.000 Doudeger bei engem [[Äerdbiewen]] am Iran. * [[29. Juni]]: An der [[Volleksrepublik China]] gëtt den [[Hu Yaobang]] Nofollger vum [[Hua Guofeng]] als President vum ZK vun der Kommunistescher Partei. * [[29. Juli]]: De fréieren iranesche Staatspresident [[Abū l-Hasan Banīsadr]] flücht a Frankräich. * [[30. August]]: Bommenattentat zu [[Teheran]] op de Staatspresident [[Mohammed Ali Rajai]], de Ministerpresident [[Mohammad Javad Bahonar]] a 5 weider Persounen. === Ozeanien & Pazifik === === Noen Osten an Arabesch Welt === * {{4. Abrëll}}: An [[Israel]] grënnt de [[Moshe Dajan]] eng nei Partei, d'[[Beweegung fir eng national Erneierung]]. * [[25. Mee]]: De [[Golfkooperatiounscounseil]] (GCC) gëtt vum [[Kuwait]], [[Saudi-Arabien]], [[Oman]], [[Bahrain]], [[Katar]] an de [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]] gegrënnt. * [[29. Juni]]: Bei de Parlamentswalen an [[Israel]] entstinn zwéi gläichgrouss Bléck: de [[Likud]] ënner dem [[Menachem Begin]] an d'[[Awoda|IAP]] ënner dem [[Shimon Peres]]. * {{6. Oktober}}: Den [[Egypten|egyptesche]] President [[Anwar as-Sadat]] gëtt bei engem Attentat ermuert. De Vizepresident [[Husni Mubarak|Mohamed Hosni Mubarak]] iwwerhëlt säi Mandat. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === * {{4. Abrëll}}: D'Grupp [[Bucks Fizz]] gewënnt fir [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] mam Lidd ''[[Making Your Mind Up]]'' de [[Eurovision Song Contest 1981|26. Eurovision Song Contest]] zu [[Dublin]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[12. August]]: [[IBM]] presentéiert de [[Personal Computer]] (PC). * [[25. August]]: D'amerikanesch [[Raumsond]] [[Voyager 2]] flitt laanscht de [[Saturn (Planéit)|Saturn]] a funkt Fotoe vum Saturn, senge Réng a senge Mounden op d'Äerd. * [[22. September]]: Den [[Héichvitesszuch]] [[TGV]] gëtt vum Staatspresident [[François Mitterrand]] ageweit. * Den US-Seuchenschutz schwätzt eng éischt Kéier vun der Immunkrankheet [[AIDS]]. == Sport == * [[28. Januar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Thessaloniki]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1982]], 0:2 géint Griicheland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7651 D'Detailer vum Foussballlännermatch Griicheland-Lëtzebuerg den 28. Januar 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[11. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 0:2 géint Griicheland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7761 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Griicheland den 11. Mäerz 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{1. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 1:2 géint Dänemark. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Alain Nurenberg]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7790 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Griicheland den 1. Mee 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[22. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint d'Bundesrepublik Däitschland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=233 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Däitschland den 22. September 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[14. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Valencia]] 0:3 géint Spuenien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7713 D'Detailer vum Foussballlännermatch Spuenien-Lëtzebuerg de 14. Oktober 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[21. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Novi Sad]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 0:5 géint Jugoslawien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7710 D'Detailer vum Foussballlännermatch Jugoslawien-Lëtzebuerg den 21. November 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{5. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Neapel]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 0:1 géint Italien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7704 D'Detailer vum Foussballlännermatch Italien-Lëtzebuerg de 5. Dezember 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{Eidelt Joer}} [[Steve Jakobs]], lëtzebuergesche Moler. * {{Eidelt Joer}} [[Christophe Nanquette]], lëtzebuergesche Museker a Musekspedagog. * {{Eidelt Joer}} [[Louise Pragnell]], brittesch Molerin a Portraitistin. * {{Eidelt Joer}} [[Loïc Tanson]], lëtzebuergesche Filmregisseur. * {{9. Januar}}: [[Martine Emeringer]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[15. Januar]]: [[Alicia Keys]], amerikanesch Sängerin. * [[23. Januar]]: [[Danièle Bausch]], lëtzebuergesch Basketballspillerin a Sportwëssenschaftlerin. * {{2. Februar}}: [[Ralf Lentz]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{9. Februar}}: [[Tom Hiddleston]], brittesche Schauspiller. * [[22. Februar]]: [[Patricia Noesen]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[27. Februar]]: [[Josh Groban]], amerikanesche Sänger. * [[28. Februar]]: [[Johanna Weirich]], lëtzebuergesch Geiistin. * [[13. Mäerz]]: [[Patrick Augustin]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[16. Mäerz]]: [[Péter Magyar]], ungaresche Jurist a Politiker. * [[28. Mäerz]]: [[Claire Christine Margue]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[29. Mäerz]]: [[Franky Mangen]],lëtzebuergesche Basketballspiller. * {{1. Abrëll}}: [[Asli Bayram]], däitsch Schauspillerin. * {{7. Abrëll}}: [[Adolf El Assal]], lëtzebuergesche Filmmécher. * [[18. Abrëll]]: [[Cameron Carpenter]], US-amerikaneschen Organist a Komponist. * [[19. Abrëll]]: [[Hayden Christensen]], kanadesche Schauspiller. * [[21. Abrëll]]: [[Semiray Ahmedova]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[25. Abrëll]]: [[Felipe Massa]], F1-Pilot. * [[28. Abrëll]]: [[Jessica Alba]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Max Hahn]], lëtzebuergesche Politiker. * 30. Abrëll: [[Flávio Bolsonaro]], brasilianesche Geschäftsmann, Affekot a Politiker. * {{4. Mee}}: [[Benny Welter]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * {{8. Mee}}: [[David Wagner (Liichtathleet)|David Wagner]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[16. Mee]]: [[Kevin Haas]], lëtzebuergesche Sportler. * [[17. Mee]]: [[Christian Helmig]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * 17. Mee: [[Frank Hansen]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[18. Mee]]: [[Ben Federspiel]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Mee]]: [[Inga Ruginienė]], litauesch Politikerin. * [[27. Mee]]: [[Lara Heinz]], lëtzebuergesch Schwëmmerin. * [[28. Mee]]: [[Gábor Talmácsi]], ungaresche Motoscoureur. * {{1. Juni}}: [[Tessy Scholtes]], lëtzebuergesch Meeschterin am Karate a Sportlerin vum Joer 2002 * {{5. Juni}}: [[Carlos Barredo]], spuenesche Vëlossportler. * {{9. Juni}}: [[Natalie Portman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[15. Juni]]: [[René Peters]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{2. Juli}}: [[Claude Reiter]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{8. Juli}}: [[Sophie Creux]], franséisch Vëlossportlerin. * {{9. Juli}}: [[Jessica Theis]], lëtzebuergesch Fotografin. * [[15. Juli]]: [[Hüseyin Tabak]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[24. Juli]]: [[Nayib Bukele]], salvadorianesche Politiker. * [[29. Juli]]: [[Fernando Alonso]], spuenesche F1-Rennfuerer. * {{6. August}}: [[Jeff Kirch]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[29. August]]: [[Émilie Dequenne]], belsch Schauspillerin. * {{4. September}}: [[Beyoncé Knowles]], US-amerikanesch Sängerin. * [[10. September]]: [[Filippo Pozzato]], italieenesche Vëlossportler. * [[16. September]]: [[Francesco Tristano Schlimé]], lëtzebuergesche Pianist. * [[22. September]]: [[Serdar Berdimuhamedow]], turkmeenesche Politiker. * [[24. September]]: [[Michèle Zeyen]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[25. September]]: [[Jacques Feyder (Volleyballspiller)|Jacques Feyder]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[19. Oktober]]: [[Heikki Kovalainen]], F1-Pilot. * [[23. Oktober]]: [[Ronny Scheier]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[10. November]]: [[Kaatje Claes]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[11. November]]: [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]], Groussherzog vu Lëtzebuerg. * [[17. November]]: [[Maud Mulder]], hollännesch Sängerin. * [[26. November]]: [[Christophe Thiry]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[27. November]]: [[Bruno Alves]], portugisesch-brasilianesche Foussballspiller. * [[30. November]]: [[Marc Kemp (Handballspiller)|Marc Kemp]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * {{2. Dezember}}: [[Britney Spears]], US-amerikanesch Sängerin. * [[16. Dezember]]: [[Alphonse Leweck]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Dezember]]: [[Marc Fischbach (Handballspiller)|Marc Fischbach]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[31. Dezember]]: [[Fabienne Elaine Hollwege]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * 31. Dezember: [[Sven Gauthier]], lëtzebuergeschen Handballspiller. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=Bill Haley (1974).jpg | Text1=Bill Haley | Bild2 = Bob Marley (1976).jpg | Text2 = Bob Marley | Bild3 = Zarah Leander 1931 035.jpg | Text3 = Zarah Leander | Bild4= Emile Colling 1954.jpg | Text4 =Emile Colling | Bild5= Official Portrait - Anwar Sadat.jpg | Text5 =Anwar as-Sadat | Bild7= Brassens-StudioHarcourt-1957.png | Text7= Georges Brassens | Bild8= Holden 1952.jpg | Text8= William Holden | Bild9= Natalie Wood Allan Warren.jpg | Text9= Natalie Wood | Bild10= | Text10= }} * {{Eidelt Joer}}[[Nicolas Ferring]], lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker.{{Eidelt Joer}} * {{Eidelt Joer}}[[Jean-Marie Majerus (Kënschtler)|Jean-Marie Majerus]], lëtzebuergesche Moler. * {{Eidelt Joer}}[[Buby Reinsch]], däitschen Jazzgittarist. * [[10. Januar]]: [[Richard Boone]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Januar]]: [[Claude-Jean Bonnardot]], franséishe Filmregisseur. * [[16. Januar]]: [[Bernard Lee]], englesche Schauspiller. * [[23. Januar]]: [[Samuel Barber]], US-amerikanesche Komponist. * {{3. Februar}}: [[J Harlen Bretz]], US-amerikanesche Geolog. * {{9. Februar}}: [[Bill Haley]], US-amerikanesche Sänger a Museker; Pionéier vum Rock'n'Roll. * [[22. Februar]]: [[Curtis Bernhardt]], US-amerikanesch-däitsche Filmregisseur a Filmproduzent. * {{9. Mäerz}}: [[Max Delbrück]], däitsch-US-amerikanesche Biophysiker a Genetiker, Nobelpräisdréier. * [[11. Mäerz]]: [[Kazimierz Kordylewski]], polneschen Astronom. * [[15. Mäerz]]: [[René Clair]], franséische Regisseur. * [[20. Mäerz]]: [[Edith Schultze-Westrum]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Beatrice Tinsley]], neiséilännesch Astronomin. * {{2. Abrëll}}: [[Edouard Grethen]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{5. Abrëll}}: [[Joseph Keup]], lëtzebuergesche Paschtouer an Dichter. * {{7. Abrëll}}: [[Norman Taurog]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{8. Abrëll}}: [[Adrian Hoven]], éisträichesche Schauspiller, Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[25. Abrëll]]: [[Rosine Luguet]], franséisch Schauspillerin. * {{9. Mee}}: [[Nic Conrady]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker. * {{0}}9. Mee: [[Fritz Umgelter]], däitsche Schauspiller, Film- an Theaterregisseur. * [[11. Mee]]: [[Bob Marley]], jamaikanesche Reggae-Museker. * [[13. Mee]]: [[Joan Weber]], US-amerikanesch Popsängerin. * [[14. Mee]]: [[Charles Stein]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik. * [[17. Mee]]: [[Albert Wagner]], lëtzebuergeschen Affekot. * {{2. Juni}}: [[Nic Kieffer]], lëtzebuergesche Cheemiker. * {{4. Juni}}: [[Ahmed Mohammed Rami]], egypteschen Dichter a Komponist. * [[23. Juni]]: [[Zarah Leander]], schweedesch Sängerin a Schauspillerin. * 23. Juni: [[Bruno Mattiussi]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * [[24. Juni]]: [[Marcel Heuertz]], lëtzebuergeschen Naturwëssenschaftler. * [[25. Juni]]: [[Frankie Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * {{6. Juli}}: [[Albert Michel]], franséische Schauspiller. * {{9. Juli}}: [[Maria Gleit]], däitsch Schrëftstellerin a Journalistin. * {{4. August}}: [[Fränz Zuang]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[11. August]]: [[Valentine Tessier]], franséisch Schauspillerin. * [[14. August]]: [[Karl Böhm]], éisträicheschen Dirigent. * 14. August: [[Alice Chomé-Bastian]], lëtzebuergesch Mäzeenin. * [[17. August]]: [[Giorgio Ferroni]], italieenesche Filmregisseur. * [[21. August]]: [[Oscar Stamet]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[23. August]]: [[Marcel Poiré]], franséisch-lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[25. August]]: [[Nic Pauly]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[26. August]]: [[Robert Thill (Journalist)|Robert Thill]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur. * [[27. August]]: [[Paul Herget]], US-amerikaneschen Astronom. * [[29. August]]: [[Jean Kobs]], belsche Schrëftsteller a Paschtouer. * {{1. September}}: [[Albert Speer (1905)|Albert Speer]], däitschen Architekt a Minister ënner dem Nazi-Regime. * {{6. September}}: [[Christy Brown]], iresche Schrëftsteller a Moler. * {{7. September}}: [[Jacques Constant]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{9. September}}: [[Jacques Lacan]], franséische Psychiater. * [[14. September]]: [[Liliane Becker]], lëtzebuergesch Turnerin. * [[16. September]]: [[Emile Colling]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[19. September]]: [[Pierre Biermann]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Publizist. * [[29. September]]: [[Lily Becker]], lëtzebuergesch Gewerkschaftlerin a Fraerechtlerin. * {{6. Oktober}}: [[Anwar as-Sadat]], egyptesche Staatspresident. * {{7. Oktober}}: [[Nina Lefèvre]], lëtzebuergesch Sculptrice. * [[29. Oktober]]: [[Georges Brassens]], franséische Museker a Chansonnier. * {{3. November}}: [[Jean Eustache]], franséische Regisseur. * [[10. November]]: [[Abel Gance]], franséische Regisseur. * [[12. November]]: [[William Holden]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[29. November]]: [[Natalie Wood]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. November]]: [[Maurice Leick]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Nicolas Quiring]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Dezember: [[Raymond Rouleau]], belsche Schauspiller a Regisseur. * {{2. Dezember}}: [[Rudolf Prack]], éisträichesche Schauspiller. * [[10. Dezember]]: [[Ernest Muhleisen]], franséischen Uergelbauer. * [[15. Dezember]]: [[Max Steenbeck]], däitsche Physiker. * [[17. Dezember]]<span><nowiki>: </nowiki></span>[[Georges Tandel]]<span>, lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.</span> * [[29. Dezember]]: [[Georges Schiltz]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} qp4p675ferd1bovjg0kmvuv168uqkj0 1995 0 3077 2710799 2710188 2026-10-03T14:13:28Z Mobby 12 60927 + 2710799 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1995''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:EU15-1995 European Union map enlargement.svg|Dräi Länner trieden der Europäescher Unioun bäi.|thumb]] * {{1. Januar}}: [[Éisträich]], [[Schweden]] a [[Finnland]] trieden der [[EU]] bäi. * [[20. Januar]]: De [[Jacques Santer]] iwwerhëlt Successioun vum [[Jacques Delors]] als EU-Kommissiounspresident (''kuckt: [[Kommissioun Santer]]''). * [[10. Mäerz]]: De [[Konstantinos Stefanopoulos]] gëtt Staatspresident a [[Griicheland]]. * [[26. Mäerz]]: D'[[Schengener Ofkommes]] trëtt a Kraaft. * {{7. Mee}}: De [[Jacques Chirac]] gëtt Staatspresident vu Frankräich. * [[25. Juli]]: 7 Doudeger zu [[Paräis]] bei enger Bommenattack am Metro. * [[11. Juli]]: [[Massaker vu Srebrenica]]. * [[24. August]]: [[Georgien|Georgie]] gëtt sech eng nei (demokratesch) Verfassung. * {{1. Oktober}}: D'Sozialiste gewannen d'Parlamentswalen a [[Portugal]]. * [[30. Oktober]]: Den [[Antonio Guterres]] gëtt neie Premierminister a Portugal. * [[19. November]]: Den [[Aleksander Kwasniewski]] gëtt Staatspresident a [[Polen]]. * [[13. Dezember]]: Ratifizéierung vun der Douanes-Unioun tëscht der [[EU]] an der [[Tierkei]]. * [[14. Dezember]]: D'[[Ofkommes vun Dayton|Daytoner Friddensofkommes]] fir [[Bosnien an Herzegowina]] gëtt ënnerschriwwen. * [[15. Dezember|15.]]/[[16. Dezember]]: D'[[Europäesche Conseil|Staats- a Regierungscheffe vun der EU]] eenege sech op den [[Euro]] als gemeinsam [[Wärung]]. Den [[1. Januar]] [[1999]] gëtt als Datum fir en anzeféiere festgeluecht. ==== Lëtzebuerg ==== * {{1. Januar}} - [[31. Dezember]]: Lëtzebuerg ass [[Europäesch Kulturhaaptstad]]. * [[20. Januar]]: Nom der Vereedegung vum [[Jacques Santer]] als [[President vun der Europäescher Kommissioun]] gëtt de [[Jean-Claude Juncker]] neie [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren|Premierminister]]. * [[27. August]]: D'[[Rolling Stones]] triede virun iwwer 60.000 Leit bei engem Open-Air-Concert um [[Kierchbierg]] op. * [[20. September]]: Éischte Sommet vun der [[Groussregioun]] zu Munneref. <gallery> European Capital of Culture.svg|Europäesch Kulturhaaptstad Santer Juncker Poos 1997.jpg|Regierung Jucker-Poos </gallery> === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== * [[19. Abrëll]]: Bei engem Bommenattentat zu [[Oklahoma City]] kommen 168 Mënschen ëm d'Liewen. ==== Südamerika ==== * De [[Fernando Henrique Cardoso]] gëtt Staatspresident a [[Brasilien]]. === Asien === * [[17. Januar]]: [[Äerdbiewen|Äerdbiewe]] vun enger Stäerkt vu 7,2 bei [[Kobe]], a [[Japan]]; iwwer 5.500 Mënsche stierwen, iwwer 400.000 ginn der blesséiert. Héich Materialschied. * [[20. Mäerz]]: D'japanesch [[Aum-Sekt]] mécht eng Attack mam gëftege Gas [[Sarin]] op d'[[Tokio]]er Metro. === Ozeanien & Pazifik === === Noen Osten an Arabesch Welt === * {{4. November}}: Den israeelesche Premier [[Yitzhak Rabin]] gëtt vun engem extrem-rietse Fanatiker zu [[Jerusalem]] no enger Manifestatioun fir de Fridden erschoss. == Konscht a Kultur == === Kino === * César fir de beschte Film: ''Les Roseaux Sauvages'' vum [[André Techiné]]. * Oscar fir de beschte Film: ''Braveheart'' vum [[Mel Gibson]]. * Gëlle Palm vu Cannes: ''Underground'' vum [[Emir Kusturica]]. === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]]: [[Joseph Kohnen]] fir seng Fuerschungsaarbechten. === Musek === * [[13. Mee]]: D'Grupp [[Secret Garden]] gewënnt fir [[Norwegen]] mam Lidd ''[[Nocturne]]'' de [[Eurovision Song Contest 1995|40. Eurovision Song Contest]] zu [[Dublin]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[5. Oktober]]: D'Entdeckung vu [[51 Pegasi b]], dem éischten [[Exoplanéit]], deen ronderëm e sonnenänleche Stär dréint, gëtt bekannt gemaach. == Ekonomie == * {{1. Januar}}: D'[[Welthandelsorganisatioun]] fänkt hir Aktivitéite mat 77 Memberstaaten un. == Sport == * [[14. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Ashdod]] 2:4 géint Israel. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Roby Langers]] geschoss. De [[Marc Birsens]] huet e Selbstgol geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25087 D'Detailer vum Foussballlännermatch Israel-Lëtzebuerg de 14. Februar 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[22. Februar]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Ta`Qali]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1996]], 1:0 géint Malta. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Manuel Cardoni]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10378 D'Detailer vum Foussballlännermatch Malta-Lëtzebuerg den 22. Februar 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[29. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1996, 0:2 géint Norwegen.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10344 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Norwegen den 29. Mäerz 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[26. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Oslo]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1996, 0:5 géint Norwegen.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10390 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Norwegen de 26. Abrëll 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{7. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1996, 1:0 géint déi Tschechesch Republik. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Guy Hellers]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10399 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tschechesch Republik de 7. Juni 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{6. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1996, 1:0 géint Malta. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Luc Holtz]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10242 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Malta de 6. September 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[11. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1996, 0:0 géint Wäissrussland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10331 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Wäissrussland den 11. Oktober 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Prag]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1996, 0:3 géint déi Tschechesch Republik.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10298 D'Detailer vum Foussballlännermatch Tschechesch Republik-Lëtzebuerg de 15. November1995 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{2. Januar}}: [[Senada Ceman]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[30. Januar]]: [[Ben Streff]], lëtzebuergesche Politiker. * [[17. Februar]]: [[Marvin Martins da Graça]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Februar]]: [[Tim Schmit]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[28. Februar]]: [[Thomas Grün]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * {{8. Mäerz}}: [[Charlie Bidinger]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[18. Mäerz]]: [[Philippe Bechtold]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[25. Mäerz]]: [[Gil Sietzen]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * {{1. Abrëll}}: [[Andreia Silva Machado]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * {{9. Abrëll}}: [[Nathalie Gonzalez]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[18. Abrëll]]: [[Divock Origi]], belsch-kenianesche Foussballspiller. * [[24. Abrëll|21. Abrëll]]: [[Lynn Kieffer]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[14. Mee]]: [[Anne Schoetter]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[15. Mee]]: [[Omar Ontiveros]], US-amerikanesche Foussballspiller. * {{1. Juni}}: [[Luc Turchi]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{0}}1. Juni: [[Annalena Mach]], lëtzebuergesch-däitsch Volleyballspillerin. * [[15. Juni]]: [[Dwayn Holter]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[20. Juni]]: [[Julien Henx]], lëtzebuergesche Schwëmmer. * 20. Juni: [[Gerson Rodrigues]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[29. Juni]]: [[Frank Hippert]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[14. August]]: [[Montaigne (Sängerin)|Montaigne]], australesch Sängerin a Lidderschreiwerin. * [[28. August]]: [[Bob Linster]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[10. September]]: [[Sophie Karbjinski]], däitsch Schauspillerin. * [[11. September]]: [[Kim Ottele]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[21. September]]: [[Martin Rajna]], ungaresche [[Musek|Museker]]. * {{2. Oktober}}: [[Catherine Elvinger]], lëtzebuergesch Schileeferin. * {{8. November}}: [[Aline Kuffer]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[16. November]]: [[Catherine Havé]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[24. November]]: [[Joe Kalmes]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[31. Dezember]]: [[Skinny J]], lëtzebuergesche Rapper. * [[Julien Hübsch]], lëtzebuergesche Kënschtler. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Donald Pleasence Allan Warren edit.jpg | Text1 = Donald Pleasence | Bild2 = Highsmith on After Dark.JPG | Text2 = Patricia Highsmith | Bild3= Ginger Rogers - Tender Comrade.jpg | Text3 = Ginger Rogers | Bild4 = Bousser 1968 (cropped).jpg | Text4 = Albert Bousser | Bild5= Lana Turner 1940s portrait.jpg | Text5= Lana Turner | Bild6= IdaLupino.jpg | Text6=Ida Lupino | Bild 7=Flickr - Israel Defense Forces - Life of Lt. Gen. Yitzhak Rabin, 7th IDF Chief of Staff in photos (11).jpg | Text7= Yitzhak Rabin | Bild8=Identite-LouisMalle-1958-Sacem.png | Text8= Louis Malle | Bild9= Konrad Zuse (1992).jpg | Text9= Konrad Zuse | Bild10= Dean Martin - publicity.JPG | Text10= Dean Martin }} * {{eidelt Joer}}[[Aloyse Ludovissy]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[18. Januar]]: [[Roger Gilson]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[24. Januar]]: [[Chris Baldo]], lëtzebuergesche Museker, Sänger a Komponist. * [[27. Januar]]: [[Jean Tardieu]], franséische Schrëftsteller. * [[31. Januar]]: [[George Abbott]], US-amerikanesche Regisseur a Schauspiller. * 31. Januar: [[André Wollscheid]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * {{2. Februar}}: [[Phillip Borsos]], kanadesche Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * {{0}}2. Februar: [[André Frossard]], franséische Journalist an Essayist. * {{0}}2. Februar: [[Donald Pleasence]], englesche Schauspiller. * {{4. Februar}}: [[Patricia Highsmith]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * {{3. Mäerz}}: [[Marcel Simon (Auteur)|Marcel Simon]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[14. Mäerz]]: [[William Alfred Fowler]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Physik-Nobelpräisdréier. * [[17. Mäerz]]: [[José María Forqué]], spuenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[27. Mäerz]]: [[René Allio]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[29. Mäerz]]: [[Antony Hamilton]], brittesch-australesche Filmschauspiller. * {{2. Abrëll}}: [[Hannes Alfvén]], schweedesche Physiker an Nobelpräisdréier. * {{4. Abrëll}}: [[Priscilla Lane]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[10. Abrëll]]: [[Andrée Wirion]], lëtzebuergesch Textilkënschtlerin. * [[11. Abrëll]]: [[Thomas Keith Glennan]], éischten Administrateur vun der NASA. * [[15. Abrëll]]: [[Victor Klees]], lëtzebuergesche Waasserballspiller, Olympionik a Foussballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Cy Endfield]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[25. Abrëll]]: [[Ginger Rogers]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Mee}}: [[Albert Bousser]], lëtzebuergeschen Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker. * [[18. Mee]]: [[Willi Hahn]], däitsche Sculpteur. * 18. Mee: [[Sabine Sinjen]], däitsch Schauspillerin. * 18. Mee: [[Peter van de Kamp]], US-amerikaneschen Astronom. * [[19. Mee]]: [[Robert S. Dietz]], US-amerikaneschem Geophysiker an Ozeanograph. * [[20. Mee]]: [[Charles Heirendt]], lëtzebuergesche Laangstreckeleefer. * [[24. Mee]]: [[Harold Wilson]], brittesche Politiker a Regierungschef. * [[25. Mee]]: [[Dany Robin]], franséisch Schauspillerin. * {{2. Juni}}: [[Lou Theisen]], lëtzebuergesche Moler an Zeechner. * [[12. Juni]]: [[Arturo Benedetti Michelangeli]], italieenesche Pianist. * [[14. Juni]]: [[Rory Gallagher]], iresche Gittarist. * [[15. Juni]]: [[John Vincent Atanasoff]], US-amerikanesche Physiker a Computer-Pionéier. * [[20. Juni]]: [[Émile Michel Cioran]], rumänesch-franséischen Essayist a Kulturkritiker. * [[29. Juni]]: [[Charles Wirtgen]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker. * 29. Juni: [[Sicco Mansholt]], hollännesche Politiker. * 29. Juni: [[Lana Turner]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Juni]]: [[Wilm ten Haaf]], däitsche Filmregisseur. * {{5. Juli}}: [[Christian Calmes]], lëtzebuergeschen Diplomat, Historiker an Ekonomist. * {{0}}5. Juli: [[Renato Baldini]], italieenesche Schauspiller. * [[12. Juli]]: [[Gordon Flemyng]], brittesche Film- an Tëleesregisseur. * [[18. Juli]]: [[Jean-Pierre Thoma]], Grënner vun der AMIPERAS * [[30. Juli]]: [[Alfredo Giannetti]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{3. August}}: [[Ida Lupino]], englesch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmregisseurin. * {{4. August}}: [[Jean-Pierre Frisch]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * {{0}}4. August: [[Antonio Leonviola]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[10. August]]: [[Josseline Gaël]], franséisch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Hanna Waag]], däitsch Schauspillerin. * [[16. August]]: [[António Vilar]], portugisesch Schauspiller. * [[18. August]]: [[Alex Joffé]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[19. August]]: [[Silvio Amadio]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[21. August]]: [[Nanni Loy]], italieenesche Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur. * [[28. August]]: [[Michael Ende]], däitsche Schrëftsteller. * [[29. August]]: [[Frank Perry]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * {{7. September}}: [[Marthe Bigelbach-Fohrmann]], lëtzebuergesch Politikerin an Deputéiert. * {{0}}7. September: [[Henri Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[10. September]]: [[Charles Denner]], franséische Schauspiller. * [[17. September]]: [[Friedrich Schütter]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * [[28. September]]: [[Erny Putz]], lëtzebuergesche Fechter an Olympionik. * {{1. Oktober}}: [[Ady Stefanetti]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{7. Oktober}}: [[Gérard de Vaucouleurs]], franséisch-amerikaneschen Astronom. * [[18. Oktober]]: [[Claudio Brook]], mexikanesche Schauspiller. * 18. Oktober: [[Franco Fabrizi]], italieenesche Schauspiller. * [[22. Oktober]]: [[Mario Costa]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[28. Oktober]]: [[Julien Bertheau]], franséische Schauspiller. * {{4. November}}: [[Yitzhak Rabin]], israeelesche Ministerpresident. * [[12. November]]: [[Paul Frantz]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik * [[18. November]]: [[Reinhard Kolldehoff]], däitsche Schauspiller. * [[23. November]]: [[Louis Malle]], franséische Regisseur. * {{4. Dezember}}: [[Robert Parrish]], US-amerikanesche Filmediteur a -regisseur. * [[18. Dezember]]: [[Konrad Zuse]], Ingenieur, Erfinder vum éischte Computer. * [[21. Dezember]]: [[Prosper Friob]], lëtzebuergesche Moler. * [[25. Dezember]]: [[Emmanuel Lévinas]], jiddesche franséische Philosoph. * 25. Dezember: [[Dean Martin]], US-amerikaneschen Sänger a Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} cjw5saxbbt220h3qkujhhazc0phqqgq 1999 0 3080 2710800 2704336 2026-10-03T14:15:11Z Mobby 12 60927 /* Europa */ 2710800 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1999''' huet op engem [[Freideg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Eurozone map-1999.svg|thumb|[[Eurozon]] (1999/2002)]] * {{1. Januar}}: Den [[Euro]] gëtt an eelef Staate vun der EU als [[Buchwärung]] agefouert; déi national Wärunge sinn technesch nëmmen nach Fraktioune vum Euro. * [[12. Mäerz]]: [[Polen]], [[Tschechesch Republik|Tschechien]] an [[Ungarn]] trieden der [[NATO]] bäi. * [[15. Mäerz]]: D'[[Kommissioun Santer|Europäesch Kommissioun]] mam [[Jacques Santer]] als President trëtt zeréck. * [[24. Mäerz]]: Ufank vun der [[NATO]]-Interventioun a [[Jugoslawien]]. * [[23. Mee]]: De [[Johannes Rau]] gëtt zum däitsche [[Bundespresident (Däitschland)|Bundespresident]] gewielt. * [[28. Mee]]: De [[Rudolf Schuster]] gëtt Staatspresident vun der [[Slowakei]]. * [[12. Juni]]: Déi éischt KFOR-Zaldote récken an de [[Kosovo]] an. * {{7. Juli}}: D'[[Vaira Vīķe-Freiberga]] gëtt Staatspresidentin vu [[Lettland]]. * {{4. November}}: Den [[Ilir Meta]] gëtt an [[Albanien]] als Ministerpresident vum Parlament confirméiert. * [[14. November]]: De [[Leonid Kutschma]] gëtt als Staatspresident vun der [[Ukrain]] erëmgewielt. ==== Lëtzebuerg ==== * {{1. Januar}}: D'[[Fleegeversécherung]] trëtt a Kraaft. * [[13. Juni]]: [[Chamberwale vum 13. Juni 1999|Chamber-]] an [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1999 (Lëtzebuerg)|Europawalen]]. * {{7. August}}: D'[[Regierung Juncker-Polfer]], eng [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Demokratesch Partei|DP]]-Koalitioun, gëtt vereedegt. * [[11. August]]: Total [[Sonnendäischtert]] am Süde vum Land a soss an Europa an a Westasien. <gallery> File:Composition Chambre des députés du Luxembourg 13-06-1999.svg|Sëtz an der Chamber no de Wale vum 13.6. File:Juncker Polfer 2003 (cropped).jpg|Regierung Juncker-Polfer (Foto vun 2003). Fichier:Solar eclips 1999 5.jpg|Sonnendäischtert vum 11.8. </gallery> === Afrika === * {{8. Mee}}: Den [[Ismail Omar Guelleh]] gëtt Staats- a Regierungspresident zu [[Dschibuti]]. * [[29. Mee]]: Den [[Olusegun Obasanjo]] gëtt Staatspresident vun [[Nigeria]]. * [[23. Juli]]: de [[Mohammed VI. vu Marokko|Mohammed VI.]] gëtt nom Doud vu sengem Papp [[Hassan II. vu Marokko|Hassan II.]] Kinnek vu [[Marokko]]. * [[26. September]]: Den [[Egypten|egyptesche]] President [[Muhammad Husni Mubarak]] gëtt fir d'véiert fir sechs Joer am Amt confirméiert. * [[24. Oktober]]: Den [[Zine El Abidine Ben Ali]] gëtt als Staatspresident an [[Tunesien]] confirméiert. * [[17. November]]: De [[Mohamed Ghannouchi]] gëtt Ministerpresident vun Tunesien. * [[24. November]]: De [[Mamadou Tandja]] wgëtt Staatspresident vun [[Niger]]. * [[31. Dezember]]: Den [[Hama Amadou]] gëtt Regierungschef vun Niger. === Amerika === * [[1. Abrëll]]: [[Nunavut]] spléckt sech vun den [[Nordwest-Territoiren]] of a gëtt e separate kanadeschen Territoire. ==== USA ==== ==== Südamerika ==== * {{2. Februar}}: Den [[Hugo Chávez|Hugo Rafael Chávez Frías]] gëtt Staatspresident vu [[Venezuela]]. * [[28. Mäerz]]: De [[Luis Angel González Macchi]] gëtt Staatspresident a [[Paraguay]]. * [[15. Dezember]]: Am [[Venezuela]] kënnt et no wochelaange Schliet zu Äerdrutschen; am Bundesstaat [[Vargas]] gi warscheinlech eng 50.000 Leit vu Bullislawine begruewen, iwwer 200.000 Mënsche verléieren hiert Doheem. === Asien === * [[15. Juni]]: De [[Vasgen Sarkissian]] gëtt Regierungschef vun [[Armenien]]. * [[13. August]]: A [[Japan]] gëtt e Gesetz ratifizéiert, dat aus dem ''[[Japanesche Fändel|Nisshōki]]'' den offiziellen Nationalfändel vum Land mécht. * [[1. September]]: De [[Sellapan Rama Nathan]] gëtt Staatspresident a [[Singapur]]. * [[12. Oktober]]: De Generol [[Pervez Musharraf]] iwwerhëlt d'Muecht am [[Pakistan]]. * [[20. Oktober]]: Den [[Abdurrahman Wahid]] gëtt zum President vun [[Indonesien]] gewielt. * [[3. November]]: Den [[Aram Sarkissian]] gëtt zum Regierungschef an [[Armenien]] ernannt. * [[6. November]]: Den [[Emomali Rachmonow]] gëtt als Staatspresident an [[Tadschikistan]] confirméiert. * [[20. Dezember]]: [[Portugal]] gëtt [[Macau]] un d'[[Volleksrepublik China]] hannescht. * [[21. Dezember]]: D'[[Chandrika Bandaranaike Kumaratunga]] gëtt als Staatscheffin a [[Sri Lanka]] an hirem Amt confirméiert. * [[31. Dezember]]: De [[Wladimir Putin]] gëtt President a [[Russland]]. === Ozeanien & Pazifik === * [[10. Dezember]]: D'[[Helen Clark]] gëtt Premierministesch an [[Neiséiland]]. === Noen Osten an Arabesch Welt === * [[27. Februar]]: De Kinnek [[Abdullah II.]] gëtt Staatschef vu [[Jordanien]]. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]]: [[Jhemp Hoscheit]] fir ''[[Perl oder Pica (Roman)|Perl oder Pica]]''. * [[Batty-Weber-Präis]]: [[Nic Weber]]. === Musek === * [[29. Mee]]: D'[[Charlotte Nilsson]] gewënnt fir [[Schweden]] mam Lidd ''[[Take Me to Your Heaven]]'' de [[Eurovision Song Contest 1999|44. Eurovision Song Contest]] zu [[Jerusalem]]. == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie/Astronautik === * [[29. Juli]]: D'Raumsond [[Deep Space]] passéiert den [[Asteroid]] [[(9969) Braille|Braille]] op enger Distanz vun 28 Kilometer. == Sport == * D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt de Foussballchampionnat an d'Coupe de Luxembourg. * [[10. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Island. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Marcel Christophe]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11451 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Island den 10. Mäerz 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[27. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Göteborg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2000]], 0:2 géint Schweden.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11413 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schweden-Lëtzebuerg de 27. Mäerz 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2000, 0:2 géint Bulgarien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11454 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Bulgarien den 31. Mäerz 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{9. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2000, 2:3 géint Polen. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Marc Birsens]] a [[Jean Vanek]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11473 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Polen den 9. Juni 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[25. Juli]]: De [[Lance Armstrong]] gewënnt den [[Tour de France]] (''Dësen Titel gouf him 2012 wéinst Doping oferkannt''). * {{4. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[London]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2000, 0:6 géint England.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11252 D'Detailer vum Foussballlännermatch England-Lëtzebuerg de 4. September 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2000, 0:1 géint Schweden.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11361 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schweden den 8. September 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[10. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2000, 0:3 géint Bulgarien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11356 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 10. Oktober 1999 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == * [[14. Januar]]: [[Lucie Ney]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[10. Februar]]: [[Laura Zanella]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[10. Mäerz]]: [[Maxime Hoffmann]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[29. Mäerz]]: [[Jacques Tironzelli]],lëtzebuergeschen Handballspiller. * {{1. Abrëll}}: [[Matthieu Osch]], lëtzebuergesche Schifuerer. * {{4. Abrëll}}: [[Julija Vujakovic]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * {{6. Abrëll}}: [[Albina Grčić]], kroatesch Sängerin. * [[14. Abrëll]]: [[Jan Ostrowski]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. Abrëll]]: [[Antoine Pohu]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[12. Mee]]: [[Karen Marin]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[10. Juni]]: [[Blanche (Sängerin)|Blanche]], belsch Sängerin. * [[13. Juni]]: [[Océane Gutenkauf]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[21. Juni]]: [[Liz Beffort]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[27. Juni]]: [[Max Havé]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[13. Juli]]: [[Marlène Da Costa Batista]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[30. Juli]]: [[Joey King]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[24. September]]: [[Joanne Delles]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[14. Oktober]]: [[Eric Weber (Volleyballspiller)|Eric Weber]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[29. Oktober]]: [[Anouchka Besch]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[12. November]]: [[Patrizia van der Weken]], lëtzebuergesch Liichtathleetin. * 12. November: [[Bruno Alexander]], däitsche Schauspiller. * {{9. Dezember}}: [[Jessica Becker]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Edouard Juncker.jpg | Text1 = Edouard Juncker | Bild2 = Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg | Text2 = Stanley Kubrick | Bild3 = Yehudi Menuhin 1976.jpg | Text3 = Yehudi Menuhin | Bild4= Dirk Bogarde Hallmark Hall of Fame.JPG | Text4 = Dirk Bogarde | Bild5= King Hassan II.jpg | Text5=Hassan II. | Bild6= George C. Scott circa 1959.JPG | Text6= George C. Scott | Bild7= Amalia Rodrigues 1964 (cropped).jpg | Text7= Amalia Rodrigues | Bild8=MCDV 1967 (cropped).jpg | Text8= M. Couve de Murville }} * {{Eidelt Joer}} [[Louis Boyer (Astronom)|Louis Boyer]], franséischen Astronom. * {{Eidelt Joer}} [[Jean-Marie Degèsves]], belsche Filmregisseur a Schauspiller. * {{Eidelt Joer}} [[Henri Jegen]], lëtzebuergeschen Architekt. * {{4. Januar}}: [[Jean Krombach]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik. * {{6. Januar}}: [[Michel Petrucciani]], franséischen Jazz-Pianist. * [[20. Januar]]: [[Ed Juncker]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Januar]]: [[George L. Mosse]], däitsch-amerikaneschen Historiker. * [[23. Januar]]: [[Joe D'Amato]], italieenesche Filmregisseur. * [[24. Januar]]: [[Werner Jacobs]], däitsche Filmediteur, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[24. Januar]]: [[Andrée Debar]], franséisch Schauspillerin. * {{7. Februar}}: [[Hussein II. (Jordanien)|Hussein II.]], vun 1952 bis 1999 Kinnek vu Jordanien. * {{8. Februar}}: [[Madeleine Frieden-Kinnen]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[11. Februar]]: [[Maggy Stein]], lëtzebuergesch Sculptrice. * [[12. Februar]]: [[Eugène Kuborn]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik. * [[21. Februar]]: [[Itokawa Hideo]], japanesche Rakéitepionéier. * [[22. Februar]]: [[Bitto Albertini]], italieenesche Filmregisseur. * {{1. Mäerz}}: [[Armand Mergen]], lëtzebuergesche Kriminolog, Auteur a Publizist. * {{0}}1. Mäerz: [[Christophe Mirgain]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik. * {{2. Mäerz}}: [[Dusty Springfield]], brittesch Soulsängerin. * {{0}}2. Mäerz: [[René Schmitt (Professer)|René Schmitt]], lëtzebuergeschen Ornitholog a Lycéesdirekter. * {{5. Mäerz}}: [[Louise Welter]], lëtzebuergesch Doktesch. * {{0}}5. Mäerz: [[Marcel Lahure]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{6. Mäerz}}: [[Loni Heuser]], däitsch Schauspillerin. * {{7. Mäerz}}: [[Stanley Kubrick]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{8. Mäerz}}: [[Joe DiMaggio]], US-amerikanesche Baseball-Spiller. * {{9. Mäerz}}: [[Émile Erpelding]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur. * [[12. Mäerz]]: [[Yehudi Menuhin]], amerikanesch-brittesche Violonist a Dirigent. * [[17. Mäerz]]: [[Hildegard Peplau]], US-amerikanesch Infirmière. * [[25. Mäerz]]: [[Alphonse Grimler]], lëtzebuergeschen Handballspiller, Gewerkschaftler a Politiker. * [[26. Mäerz]]: [[Henri Coutet]], franséische Schauspiller. * [[30. Mäerz]]: [[Albert Coppé]], belschen Ekonomist a Politiker. * 30. Mäerz: [[Michel Etcheverry]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur. * {{3. Abrëll}}: [[Henri Fickinger]], lëtzebuergesche Foussballspiller * {{0}}3. Abrëll: [[Lé Tanson]], lëtzebuergesche Moler an Auteur. * {{4. Abrëll}}: [[Faith Domergue]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[28. Abrëll]]: [[Rory Calhoun]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[30. Abrëll]]: [[Marc Grond]], lëtzebuergeschen Homosexuellenaktivist. * {{2. Mee}}: [[Oliver Reed]], brittesche Schauspiller. * {{5. Mee}}: [[John Howard (Zaldot)|John Howard]], britteschen Offizéier am Zweete Weltkrich, Kommandant vun der Operatioun Pegasus. * {{8. Mee}}: [[Dirk Bogarde]], brittesche Schauspiller. * [[15. Mee]]: [[Colette Ripert]], franséisch Schauspillerin. * [[21. Mee]]: [[Duilio Coletti]], italieenesche Filmregisseur. * [[25. Mee]]: [[Horst Frank]], däitsche Schauspiller. * [[23. Juni]]: [[Carl Lange (Schauspiller)|Carl Lange]], däitsche Schauspiller. * [[27. Juni]]: [[Siegfried Lowitz]], däitsche Schauspiller. * [[27. Juni]]: [[Georgios Papadopoulos]], griichesche Colonel a Politiker. * {{1. Juli}}: [[Sylvia Sidney]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}1. Juli: [[Edward Dmytryk]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{5. Juli}}: [[Jean-Pierre Darras]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur. * {{0}}5. Juli: [[Harald Philipp]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{6. Juli}}: [[Joaquín Rodrigo]], spuenesche Komponist. * {{8. Juli}}: [[Charles Conrad]], US-amerikaneschen Astronaut. * [[23. Juli]]: [[Hassan II.]], Kinnek vu Marokko (1961–1999). * {{1. August}}: [[Paris Pismis]], tierkesch-armeenesch Astronomin. * {{7. August}}: [[Élisabeth Kox-Risch]], lëtzebuergesch Politikerin an Anti-Atomkraaft-Aktivistin. * [[25. August]]: [[Georg Thomalla]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur. * {{5. September}}: [[Walther Reyer]], éisträichesche Schauspiller. * {{9. September}}: [[Marie-Paule Molitor-Peffer]], lëtzebuergesch Fraendoktesch. * {{0}}9. September: [[Ruth Roman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. September]]: [[Johny Jaminet]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. September]]: [[Roland Blanche]], franséische Schauspiller. * [[17. September]]: [[Riccardo Cucciolla]], italieenesche Schauspiller. * 17. September: [[François Muller]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[18. September]]: [[Nic Scheitler]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik. * [[22. September]]: [[George C. Scott]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur a Produzent. * {{2. Oktober}}: [[Heinz G. Konsalik]], däitsche Schrëftsteller. * {{0}}2. Oktober: [[Marcel Schroeder]], lëtzebuergesche Fotograf. * {{4. Oktober}}: [[Bernard Buffet]], franséische Moler. * {{6. Oktober}}: [[Amália Rodrigues]], portugisesch Fado-Sängerin. * {{8. Oktober}}: [[Henri Koch-Kent]], lëtzebuergeschen Historiker, Journalist a Publizist. * [[17. Oktober]]: [[Franz Peter Wirth]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[20. Oktober]]: [[Edouard Molitor (Geeschtlechen)|Edouard Molitor]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer an Historiker. * [[22. Oktober]]: [[Laure Koster]], lëtzebuergesch Musekerin. * {{4. November}}: [[René Mailliet]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[17. November]]: [[Alphonse Theis]], lëtzebuergesche Politiker. * [[26. November]]: [[Willy Faber]], lëtzebuergesche Moler a Grafiker. * {{1. Dezember}}: [[Fritz Fischer (Historiker)|Fritz Fischer]], däitschen Historiker. * {{4. Dezember}}: [[Dominique Roulet]], franséischen Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[10. Dezember]]: [[Franjo Tuđman]], kroatesche President. * [[18. Dezember]]: [[Robert Bresson]], franséische Filmregisseur. * [[19. Dezember]]: [[Desmond Llewelyn]], walisesche Schauspiller. * [[20. Dezember]]: [[Riccardo Freda]], italieenesche Filmregisseur, -produzent a -schauspiller. * [[21. Dezember]]: [[Asca Rampini]], lëtzebuergesche Komponist. * [[22. Dezember]]: [[Benny Quick]], däitsche Popsänger. * [[24. Dezember]]: [[Maurice Couve de Murville]], franséische Politiker. * [[27. Dezember]]: [[Pierre Clémenti]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * 27. Dezember: [[Emile-Théodore Melchers]], lëtzebuergeschen Offizéier, Militärhistoriker an Auteur. * [[31. Dezember]]: [[Joseph-Émile Muller]], lëtzebuergeschen Auteur a Konschtkritiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} p90h9hj7dgwpf4a7o90vxo9tq1gza7o 2006 0 3086 2710814 2708867 2026-10-03T15:11:07Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2710814 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2006''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer. == Evenementer == === Europa === * [[22. Januar]]: Den [[Aníbal Cavaco Silva]] gëtt zum President vu [[Portugal]] gewielt. * [[28. Januar]]: Bei [[Katowice]] a [[Polen]] brécht den Daach vun enger Ausstellungshal zesummen, 65 Mënsche bleiwe leien. * [[29. Januar]]: D'[[Tarja Halonen]] gëtt a [[Finnland]] als Presidentin erëmgewielt. * {{4. Abrëll}}: 1 - 3 Millioune Leit manifestéieren a [[Frankräich]] géint de [[Contrat Première Embauche|CPE]], e Gesetz, dat et soll erliichteren, Leit ënner 26 Joer anzestellen - mä och erëm z'entloossen. * [[19. Abrëll]]: Den italieeneschen Ieweschte Geriichtshaff erkläert dem [[Romano Prodi]] seng Wal-Alliance ''L'Unione'' zum Gewënner vun de Parlamentswalen, déi den [[9. Abrëll|9.]] an [[10. Abrëll|10.4.]] ofgehale goufen, a ganz knapps ausgaange waren. * [[23. Abrëll]]: D'sozialistesch-liberal Koalitiounsparteien ënner dem Premier [[Ferenc Gyurcsány]] ginn an [[Ungarn]] vun de Wieler am Amt confirméiert. * [[10. Mee]]: Den [[Giorgio Napolitano]] gëtt zum President vun der Republik Italie gewielt. * [[21. Mee]]: D'Majoritéit vun de Wieler am [[Montenegro]] stëmmt an engem Referendum fir en Opléise vun der Federatioun mat Serbien. * [[2. Juni|2./]][[3. Juni]]: Parlamentswalen an der [[Tschechesch Republik|Tschechescher Republik]]. * {{0}}3. Juni: [[Montenegro]] deklaréiert sech onofhängeg. * [[17. Juni]]: Parlamentswalen an der [[Slowakei]]. * [[29. Juni]]: Déi [[holland|hollännesch]] Regierung [[Jan-Pieter Balkenende|Balkenende II.]] demissionéiert. * {{3. Juli}}: Zu [[Valencia]] a [[Spuenien]] entgleist e Metro tëscht 2 Statiounen; op d'mannst 41 Leit kommen ëm d'Liewen. * {{7. Juli}}: De polnesche Ministerpresident [[Kazimierz Marcinkiewicz]] demissionéiert. A seng Plaz kënnt de [[Jaroslaw Kaczynski]], den Zwillingsbrudder vum Staatspresident [[Lech Kaczynski]]. * [[17. September]]: Bei de Parlamentswalen a [[Schweden]] gewënnt déi oppositionell Mëtt-Riets-Allianz mam [[Fredrik Reinfeldt]] un der Spëtzt mat enger knapser Majoritéit.[[Fichier:Zugunglück zoufftgen.jpg|thumb|150px|Zuchaccident zu Zoufftgen]] * 17. September: Zu [[Budapest]] ginn Zéngdausende vu Leit op d'Strooss, nodeem bekannt gouf, datt de Premier [[Ferenc Gyurcsány|Gyurcsány]] gesot hat, hien hätt d'Leit "moies, mëttes an owes" belunn, fir erëmgewielt ze ginn. * {{1. Oktober}}: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] kritt d'Regierungspartei vum [[Wolfgang Schüssel]] ([[ÖVP]]) 34,2&nbsp;% vun de Stëmmen (-13 Sëtz), d'oppositionell [[SPÖ]] 35,7&nbsp;% (-1 Sëtz), déi domat stäerkst Partei ass. * [[29. Oktober]]: A [[Bulgarien]] gëtt de Staatspresident [[Georgi Parwanow]] erëmgewielt. ====Lëtzebuerg ==== * {{1. Januar}}: D'Gemenge [[Gemeng Kautebaach|Kautebaach]] a [[Gemeng Wëlwerwolz|Wëlwerwolz]] fusionéieren zur neier [[Gemeng Kiischpelt]], an d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] fusionéieren zu der neier [[Gemeng Tandel]]. * [[25. Mee]]: De [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Premier [[Jean-Claude Juncker]] gëtt fir seng Verdéngschter ëm Europa mam [[Karlspräis]] ausgezeechent. * {{5. September}}: D'Gesetz iwwer e [[Fëmmverbuet]] an ëffentleche Gebaier, Schoulen, Spideeler, Restauranten a Caféen trëtt a Kraaft. * [[11. Oktober]]: Bei engem [[Zuchaccident zu Zoufftgen|Zuchaccident]] op der lëtzebuergesch-franséischer Grenz, zu [[Zoufftgen]] tëscht engem [[CFL]]-Zuch an engem franséische Gidderzuch komme 6 Leit ëm d'Liewen, 16 ginn der blesséiert. === Afrika === * [[16. Januar]] A [[Liberia]] gëtt mat der [[Ellen Johnson-Sirleaf]] fir d'éischt an der Geschicht vum afrikanesche Kontinent eng Fra als gewielt Staatscheffin vereedegt. * {{3. Februar}}: Beim Ënnergank vun der egyptescher Fär "Al-Salaam Bocaccio 98" am [[Rout Mier|Roude Mier]] erdrénken ëm déi 1.000 Leit. * [[15. November]]: De [[Joseph Kabila]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an der [[Demokratesch Republik Kongo|Demokratescher Republik Kongo]], déi éischt fräi zanter 40 Joer. === Amerika === * {{6. Februar}}: De [[Stephen Harper]] gëtt Premierminister a Kanada. ==== USA ==== * {{7. November}}: Bei de Kongresswalen (''mid-term elections'') gewannen d'[[Democrats (USA)|Demokraten]] d'Majoritéit souwuel am [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]] wéi och am [[Senat (USA)|Senat]]. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[15. Januar]]: D'[[Michelle Bachelet]] gëtt Presidentin am [[Chile]]. * [[22. Januar]]: Den [[Evo Morales]] gëtt als President vu [[Bolivien]] vereedegt. * {{2. Juli}}: Presidentschaftswalen a [[Mexico]]. De [[Felipe Calderon]] gëtt de [[6. Juli]] als Gewënner confirméiert. * [[28. Juli]]: Den [[Alan Garcia]] gëtt President am [[Peru]]. * [[31. Juli]]: Dem [[Fidel Castro]] säi Brudder [[Raúl Castro|Raúl]] iwwerhëlt ''zäitweileg'' deem seng Amtsgeschäfter a [[Kuba]]. * [[29. Oktober]]: De [[Luiz Inácio Lula da Silva]] gëtt als Staatspresident vu [[Brasilien]] erëmgewielt. * {{7. November}}: Den [[Daniel Ortega]] gëtt President an [[Nicaragua]]. * {{3. Dezember}}: Den [[Hugo Chavez]] gëtt a [[Venezuela]] als President erëmgewielt. === Asien === * [[16. Januar]]: D'[[Vullegripp]] an hirer fir de Mënsch geféierlecher Form [[H5N1]] ass an der [[Tierkei]] ukomm. De lokale Bilan schwätzt vu véier Doudesaffer an op d'mannst 20 weider Persounen déi sech mam Virus infizéiert hunn. * [[27. Mee]]: Op der [[Indonesien|indoneesescher]] Insel [[Java]] komme bei engem [[Äerdbiewen]] op d'mannst 4.600 Leit ëm d'Liewen. * [[18. September]]: Onbluddege Militär[[putsch]] an [[Thailand]], wéi de Premierminister [[Thaksin Shinawatra]] grad ausser Land war. * [[26. September]]: De [[Shinzō Abe]] gëtt Premierminister a [[Japan]]. === Ozeanien & Pazifik === === Noen Osten an Arabesch Welt === * {{4. Januar}}: Den israeelesche Vizepremier [[Ehud Olmert]] iwwerhëlt d'AmtsgeschÄft vum Premier [[Ariel Sharon]], nodeem deen en [[Hiereschlag]] kritt hat. * [[12. Januar]]: Zu [[Mekka]] kënnt et bei der [[Hadsch]]-Pilgerfaart zu enger Massepanik; iwwer 340 Leit kommen ëm d'Liewen. * [[25. Januar]]: D'Extremisten-Organisatioun [[Hamas]] gewënnt d'[[Palestina|Palestinensesch]] Parlamentswalen an erreecht d'absolut Majoritéit. * [[Februar]]: Déi vun der dänescher Zeitung ''[[Jyllands-Posten]]'' am September 2005 publizéiert [[Mohammed-Karikature vu Jyllands-Posten|Mohammed-Karikature]] léise mat Verspéidung massiv Protester an Iwwerfäll op Europäesch Ambassaden a verschiddene Länner am Noen Osten an an Asien aus. * [[12. Juli]]: Nodeem d'[[Hisbollah]] 2 israeelesch Zaldoten entfouert an der 8 ëmbruecht huet, fänkt Israel mat Attacken op de Süde vum [[Libanon]] un (kuckt: [[Israel-Libanon-Konflikt]]). * [[14. August]]: UN-Waffestëllstand am Israel-Libanon-Konflikt. == Ekonomie == * [[27. Januar]]: Dee vun der Produktioun hier weltgréisste Stolkonzern [[Mittal Steel Company]] NV annoncéiert, d'[[Arcelor]] wëllen opzekafen. * [[26. Mee]]: D'Arcelor annoncéiert hir Fusioun mat der [[russland|russescher]] [[Severstal]], fir d'[[OPA]] vu Mittal ofzeblocken. * [[25. Juni]]: D'Arcelor a Mittal Steel gi sech schlussendlech iwwer eng Fusioun eens. D'Entreprise soll [[Arcelor Mittal]] heeschen. == Konscht a Kultur == * {{1. Juli}}: De [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean]] mécht seng Dieren op. === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir de [[Guy Rewenig]] fir säi Buch ''Passt die Maus ins Schneckenhaus?'' * 1. Präis (Kategorie: Theater) am [[Concours littéraire national|Nationale Literaturconcours]] fir dem [[Guy Wagner]] säi Stéck ''D'Enn, mäi Frënd'' === Musek === * [[18. Mee]]–[[20. Mee]]: D'Rockgrupp [[Lordi]] gewënnt fir [[Finnland]] mam Lidd ''[[Hard Rock Hallelujah]]'' den [[Eurovision Song Contest 2006|51. Eurovision Song Contest]] zu [[Athen]]. * [[25. Juni]]: De [[Rock-A-Field]] Festival ass eng éischt Kéier. === Film === * ''César'' fir de beschte Film: ''[[De battre mon coeur s'est arrêté]]'' vum [[Jacques Audiard]]. * ''Oscar'' fir de beschte Film: ''[[Crash]]'' vum [[Paul Haggis]] (''kuckt och: [[78. Oscar-Iwwerreechung]]''). * ''Gëlle Palm'' vum [[Festival vu Cannes 2006|Filmfestival vu Cannes]]: ''[[The wind that shakes the Barley]]'' vum [[Ken Loach]]. * ''[[Your Name Is Justine]]'' gëtt als [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren|Lëtzebuerger Nominatioun fir den Oscar]] disqualifizéiert. * {{8. September}}: Première vun ''[[Deepfrozen]]'' vum [[Andy Bausch]] * [[13. Oktober]]: Première vu ''[[Perl oder Pica (Film)|Perl oder Pica]]'' vum [[Pol Cruchten]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[26. Mee]]: Zu [[Berlin]] gëtt mam ''[[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]]'' déi gréisst [[Gare]] vun Europa ageweit. * [[22. August]]: De [[Grigori Perelman]] kritt d'''Fields Medal'' vun der [[Clay Mathematics Institute]] dofir, datt en d'[[Konjektur vum Poincaré]] bewisen huet. Hien hëlt d'Medail awer net un. * [[24. August]]: D'[[International Astronomesch Unioun]] definéiert op hirer 26. Generalversammlung, wat e [[Planéit]] ass. Doduerch gëtt de [[(134340) Pluto|Pluto]] zum "[[Zwergplanéit]]" ''degradéiert''. == Sport == * Den [[F91 Diddeleng]] gewënnt d'Foussballchampionat an d'Coupe de Luxembourg. * [[10. Februar]]: Zu [[Turin]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 2006|Olympesch Wanterspiller]] un. * {{1. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:2 géint Belsch.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=619 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 1. Mäerz 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[27. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Freiburg im Breisgau]] 0:7 géint Däitschland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=620 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg de 27. Mee 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Metz]] 0:3 géint Portugal.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=621 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Portugal den 3. Juni 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{8. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:3 géint d'Ukrain.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=622 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Ukrain den 8. Juni 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{9. Juni}} - [[9. Juli]]: Déi 18. [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006|FIFA Foussball-Weltmeeschterschaft]] gëtt an [[Däitschland]] ausgedroen. Déi italieenesch Ekipp gewënnt d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Finall|Finall]] géint déi franséisch no Eelefmeter-Schéisse mat 5:3. * [[23. Juli]]: De [[Floyd Landis]] gewënnt den [[Tour de France 2006]], gëtt awer schonn e puer Deeg drop wéinst [[Doping]] disqualifizéiert. * [[16. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint d'Tierkei.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=633 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tierkei de 16. August 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{2. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2008]], 0:1 géint Holland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=623 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland den 2. September 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{6. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Hesper]] 0:0 géint Lettland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=624 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Lettland de 6. September 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{7. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Celje]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:2 géint Slowenien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=37 D'Detailer vum Foussballlännermatch Slowenien-Lëtzebuerg de 7. Oktober 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[11. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:1 géint Bulgarien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=625 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Bulgarien den 11. Oktober 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 0:0 géint Togo.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=626 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Togo de 15. November 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == * {{6. Januar}}: [[Emma Goetz]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[17. Januar]]: [[Charlotte Schmit]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[17. Mäerz]]: [[Joy Jung]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[29. Mee]]: [[Gukesh Dommaraju]], indesche Schachspiller. {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = | Text1 = | Bild2 = | Text2 = | Bild3= | Text3= | Bild4= | Text4= | Bild5= | Text5= | Bild6= | Text6= | Bild7= | Text7= | Bild8= | Text8= | Bild9= | Text9= }} == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Studio publicity Shelley Winters (cropped).jpg | Text1 = Shelley Winters | Bild2 = Bundesarchiv B 145 Bild-F073494-0025, Bundespressekonferenz, Bundestagswahlkampf, Rau.jpg | Text2 = Johannes Rau | Bild3= Lennart Meri, Raekoja platsil 99.jpg | Text3= Lennart Meri | Bild4= ClaudePieplu-1955-StudioHarcourt-petit.png | Text4= Claude Pieplu | Bild5= Drafi Deutscher I.jpg | Text5= Drafi Deutscher | Bild6= György Ligeti (1984).jpg | Text6= György Ligeti | Bild7= Rudi Carrell (1980).jpg | Text7= Rudi Carrell | Bild8= Oriana Fallaci self portrait Rolleiflex.jpg | Text8= Oriana Fallaci | Bild9= Philippe Noiret 2000.jpg | Text9= Philippe Noiret }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Claude Jade.jpg | Text1 = Claude Jade | Bild2 = Loyola del Palacio 2001.jpg | Text2 = Loyola del Palacio | Bild3= JamesBrown.jpg | Text3= James Brown | Bild4= Gerald Ford presidential portrait (cropped).jpg | Text4= Gerald Ford | Bild5= Saddam Hussein at trial, July 2004.JPEG | Text5= Saddam Hussein | Bild6= | Text6= | Bild7= | Text7= }} * {{eidelt Joer}}?: [[Henri Heyart]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * {{1. Januar}}: [[Susan Bergman]], US-amerikanesch Literaturwëssenschaftlerin. * {{2. Januar}}: [[Arlette Gruss]], franséisch Zirkusdirektesch. * {{0}}2. Januar: [[François Terrasson]], franséischen Auteur an Naturalist. * {{9. Januar}}: [[Jean Bourdelle]], franséische Journalist, Schrëftsteller an Ekologist. * [[12. Januar]]: [[Nic May]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[14. Januar]]: [[Shelley Winters]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Anthony Franciosa]], US-amerikanesche Schauspiller. * 19. Januar: [[Wilson Pickett]], US-amerikanesche Soulkomponist a -sänger. * [[25. Januar]]: [[Luc Bonblet]], lëtzebuergesche Politiker. * [[27. Januar]]: [[Johannes Rau]], däitsche Politiker a Bundespresident. * {{3. Februar}}: [[Marquard Bohm]], däitsche Schauspiller. *{{0}}3. Februar: [[Walerian Borowczyk]], polnesche Filmregisseur. * {{6. Februar}}: [[Georges Lycan]], franséische Schauspiller. * [[14. Februar]]: [[Darry Cowl]], franséische Schauspiller. * [[19. Februar]]: [[Guy Theisen]], lëtzebuergesche Museker. * [[26. Februar]]: [[Ferdinand Gilson]], franséischen Zaldot. * {{5. Mäerz}}: [[Milan Babić]], serbesche Politiker. * {{8. Mäerz}}: [[Carlo Hommel]], lëtzebuergeschen Organist. * [[10. Mäerz]]: [[Jim Hoffstetter]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Sportsjournalist. * [[11. Mäerz]]: [[Slobodan Milosevic]], jugoslawesch-serbesche Politiker. * [[14. Mäerz]]: [[Lennart Meri]], estesche Schrëftsteller, Filmregisseur a Politiker. * [[18. Mäerz]]: [[Channing Pollock]], US-amerikanesche Schauspiller an Zauberkënschtler. * [[20. Mäerz]]: [[Nicolas Birtz]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * [[25. Mäerz]]: [[Richard Fleischer]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 25. Mäerz: [[Tom Toelle]], däitsche Filmregisseur. * [[16. Abrëll]]: [[Schnuckenack Reinhardt]], däitschen Jazz-Geiist. * [[22. Abrëll]]: [[Alida Valli]], italieenesch Schauspillerin. * [[23. Abrëll]]: [[Boris Fraenkel]], polnesch-franséische politeschen Denker. * [[24. Abrëll]]: [[Erik Bergman]], finnesche Komponist. * [[29. Abrëll]]: [[John Kenneth Galbraith]], US-amerikaneschen Ekonomist. * [[30. Abrëll]]: [[Jean-François Revel]], franséische Philosoph, Schrëftsteller a Journalist. * {{3. Mee}}: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[10. Mee]]: [[Val Guest]], englesche Filmproduzent a -regisseur. * [[17. Mee]]: [[Eugène Heinen]], lëtzebuergesche Pedagog, Theaterregisseur a Schauspiller. * [[21. Mee]]: [[Roger Linster]], lëtzebuergesche Pedagog, Politiker an Diplomat. * [[24. Mee]]: [[Claude Piéplu]], franséische Schauspiller. * [[30. Mee]]: [[Shōhei Imamura]], japanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{9. Juni}}: [[Drafi Deutscher]], däitsche Sänger, Komponist a Museksproduzent. * [[12. Juni]]: [[György Ligeti]], ungaresch-éisträichesche Komponist. * [[14. Juni]]: [[Jean Roba]], belsche Comic-Zeechner (''Boule et Bill''). * [[15. Juni]]: [[Raymond Devos]], belsche Sprooch-Komiker. * [[30. Juni]]: [[Robert Gernhardt]], däitsche Schrëftsteller, Dichter, Zeechner a Satiriker. * {{1. Juli}}: [[Madeleine Delavaivre]], franséisch Schauspillerin. * {{7. Juli}}: [[Rudi Carrell]], hollänneschen Entertainer. * {{8. Juli}}: [[June Allyson]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Juli]]: [[Senne Rouffaer]], belsche Schauspiller a Regisseur. * [[20. Juli]]: [[Gérard Oury]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[23. Juli]]: [[Franz Josef Gottlieb]], éisträichesche Filmregisseur. * [[25. Juli]]: [[Karin Hübner]], däitsch Schauspillerin. * [[29. Juli]]: [[Pierre Vidal-Naquet]], franséischen Historiker. * [[30. Juli]]: [[Mylène Bergami]], lëtzebuergesch Molerin. * {{3. August}}: [[Elisabeth Schwarzkopf]], däitsch-brittesch Operen- a ''Lied''sängerin. * {{9. August}}: [[James Van Allen]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Raumfaartpionéier. * [[10. August]]: [[Genevieve Grotjan Feinstein]], US-amerikanesch Kryptoanalitikerin * [[16. August]]: [[Alfredo Stroessner]], fréiere Staatspresident vu Paraguay. * [[25. August]]: [[Jean-Pierre Hoffmann (Foussballspiller)|Jean-Pierre Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[30. August]]: [[Glenn Ford]], kanadesche Schauspiller. * 30. August: [[Naguib Mahfouz]], egyptesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * [[31. August]]: [[Edy Hein]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[10. September]]: [[Taufa'ahau Tupou IV.]], Kinnek vun Tonga. * [[15. September]]: [[Oriana Fallaci]], italieenesch Journalistin a Schrëftstellerin. * [[19. September]]: [[Pierre Bergem]], lëtzebuergeschen Offizéier a Kënschtler. * [[20. September]]: [[Sven Nykvist]], schweedesche Kameramann. * {{1. Oktober}}: [[André Viger]], kanadesche Rennrollstullfuerer. * {{0}}1. Oktober: [[Frank Beyer]], däitsche Filmregisseur. * {{4. Oktober}}: [[Norbert Franck]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik. * [[11. Oktober]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser. * [[12. Oktober]]: [[Angelika Machinek]], däitsch Seegelfligerpilotin. * [[16. Oktober]]: [[Trebisonda Valla]], italieenesch Liichtathleetin. * [[17. Oktober]]: [[Daniel Emilfork]], franséische Schauspiller. * [[20. Oktober]]: [[Jane Wyatt]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[23. Oktober]]: [[Todd Skinner]], US-amerikanesche ''Freeclimber''. * [[28. Oktober]]: [[Tina Aumont]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[31. Oktober]]: [[Pieter Willem Botha]], südafrikanesche Politiker, President vun 1984 bis 1989. * {{3. November}}: [[Nicolas Leyder]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{5. November}}: [[Bülent Ecevit]], tierkesche Politiker, Premierminister tëscht 1974 an 2002. * {{7. November}}: [[Jean-Jacques Servan-Schreiber]], franséische Journalist a Politiker. * [[10. November]]: [[Jack Palance]], ukrainesch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. November]]: [[Anicée Alvina]], franséisch-iranesch Schauspillerin. * [[15. November]]: [[Ana Carolina Reston Macan]], brasilianesche Mannequin. * [[16. November]]: [[Milton Friedman]], US-amerikaneschen Ekonomist an Nobelpräisdréier. * [[17. November]]: [[Ferenc Puskás]], ungaresche Foussballspiller an -trainer. * [[18. November]]: [[Joachim Höppner]], däitsche Schauspiller, Regisseur a Synchronspriecher. * [[19. November]]: [[Jeremy Slate]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. November]]: [[Robert Altman]], amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Produzent. * [[23. November]]: [[Alexander Walterowitsch Litwinenko]], Läitnant-Colonel am russesche Geheimdéngscht. * 23. November: [[Philippe Noiret]], franséische Schauspiller. * [[28. November]]: [[Roger Bertemes]], lëtzebuergesche Moler. * {{1. Dezember}}: [[Ali Khan Samsudin]], malaysesche "Schlaangemënsch". * {{0}}1. Dezember: [[Claude Jade]], franséisch Schauspillerin. * {{3. Dezember}}: [[Georgette Beljon]], lëtzebuergesch Sculptrice, Molerin, Philologin a Philosophin. * [[10. Dezember]]: [[Augusto Pinochet]], chileenesche Generol an Diktator. * [[11. Dezember]]: [[Elisabeth Müller (Schwäizer Schauspillerin)|Elisabeth Müller]], Schwäizer Schauspillerin. * [[13. Dezember]]: [[Loyola de Palacio]], spuenesch Politikerin. * [[18. Dezember]]: [[Joseph Barbera]], US-amerikaneschen Zeechentrickfilmer a Produzent. * [[21. Dezember]]: [[Saparmurad Nijasow]], President vun Turkmenistan (''Turkmenbashi''). * [[25. Dezember]]: [[James Brown]], US-amerikanesche Sänger. * [[26. Dezember]]: [[Gerald R. Ford]], US-amerikanesche Politiker (38. President vun de Vereenegte Staaten) * 26. Dezember: [[Guy Delorme]], franséische Cascadeur a Schauspiller. * [[27. Dezember]]: [[Mathias Berns]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker. * [[30. Dezember]]: [[Saddam Hussein]], irakesche Politiker a President (''exekutéiert''). == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} m8eb3pzn859p7gzp657u6qg5tr4go31 Réiser 0 4678 2710816 2701051 2026-10-03T15:16:26Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710816 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Bild = Roeser - Town hall 1.jpg | Bildtext = D'Gemengenhaus vu Réiser | Numm (Franséisch) = Roeser | Numm (Däitsch) = Roeser | Kanton = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | Gemeng = {{Réiser}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Réiser}} | Koordinaten = {{coor dms|49|32|24|N|06|08|48|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Réiser''' ass eng Uertschaft am [[Kanton Esch-Uelzecht]] an den Haaptuert vun der [[Gemeng Réiser]]. == Radio zu Réiser == *[[Radio Locale Réiserbann-Betebuerg]] == Kuckt och == * [[Donatuskierch zu Réiser]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20001011140408/http://www.roeser.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Réiser] * [http://www.hmr.lu Offiziell Säit vun der Réiserbänner Musek] * [https://web.archive.org/web/20221215194359/https://cisro.lu/ Offiziell Säit vun de Réiserbänner Pompjeen] * [http://www.roeserschool.lu Réiser Schoulen] [[Fichier:Roeser - Church 1.jpg|thumb|upright|left|D'Kierch vu Réiser]] {{DEFAULTSORT:Reiser}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] 5j1n9iug7ae14rvzg8b6w6k5r9alodv Irland 0 6012 2710787 2690075 2026-10-03T13:55:30Z Mobby 12 60927 k 2710787 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Staat Irland|aner Begrëffer mam selwechten Numm|Irland (Homonymie)}}{{Infobox Land | Numm = Ireland<br>Éire | Fändel = Flag of Ireland.svg{{!}}border | Fändel Bildbreet = 150px | Fändel Artikel = Fändel vun Irland | Wopen = Coat of arms of Ireland.svg | Wope Breet = 80px | Wopen Artikel = Wope vun Irland | National Devise = | Kaart = EU-Ireland.svg | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = | Haaptstad = | Haaptstad Awunner = | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = | Landeschef Titel = | Landeschef = | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch = | Fläch Plaz = 118 | Waasserfläch = 2 | Bevëlkerung = | Bevëlkerung Plaz = | Bevëlkerungsdicht = 76,6 | Onofhängegkeet = [[6. Dezember]] [[1922]] vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] akzeptéiert | Nationalfeierdag = [[17. Mäerz]] | Nationalhymn = "Amhrán na bhFiann" | Wärung = [[Euro]] (EUR) | Zäitzon = +0 (+1 am Summer) | Internet TLD = | Telefonsprefix = | Notizen = | Extra Bild = Ladys View County Kerry Ireland.jpg | Extra Bild Text = ''[[Ladies View]]'' am [[Killarney Nationalpark]] an der [[Grofschaft Kerry]] | Extra Bild2 = |}} '''Irland''' (Iresch: ''Éire''), och bekannt als '''Republik Irland''' (''Poblacht na hÉireann''), ass en [[Europa (Kontinent)|europäesche]] Staat. E läit op der Insel [[Irland (Insel)|Irland]], am [[Atlantik]], westlech vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. == Geographie == Irland ass eng gréng Fielsinsel an dofir wuessen do net vill Beem a Bësch. Irland ass haaptsächlech vun Hecken, Gestrëpp an aneren niddrege Planze bewues, déi net vill Nierstoffer brauchen. Laanscht d'Südküst - wou de [[Golfstrom]] laanscht kënnt - wuesse kleng Palmen a verschidden aner verkrëppelt tropesch Planzen. An där Regioun sti mat déi meescht Beem, mä si wuesse kaum iwwer Maansgréisst eraus. Op der [[Insel]] gëtt et vill [[Séi]]en. Dee bekanntsten ass de [[Lough Neagh]]. De Floss [[Shannon]] ass mat 370 Kilometer dee längste Floss an Irland. Hien entspréngt am Norden tëscht den Uertschafte Belleek a Kesch aus dem [[Lough Erne]] (Erneséi) an e fléisst zu [[Limerick]] (Grofschaft [[Munster (County)|Munster]]) an den [[Atlantik]]. Tëscht der Quell an der Mëndung leeft en duerch e sëllege kleng an e puer grouss Séien, ë.&nbsp;a. de [[Lough Ree]] an de [[Lough Derg]]. == Politik == Zu de gréisste politsche Parteien an Irland zielen: [[Fine Gael]], [[Fianna Fáil]], [[Sinn Féin]], [[Socialist Party (Irland)|Socialist Party]], [[People Before Profit Alliance]], [[Anti-Austerity Alliance]], [[Labour Party (Irland)|Labour Party]], [[Social Democrats (Irland)|Social Democrats]], [[Workers and Unemployed Action Group]] a [[Green Party (Irland)|Green Party]]. == Administrativ Ënnerdeelungen == === Provënzen === {{Div col|cols=4}} * [[Connacht]] * [[Leinster]] * [[Munster (Provënz)|Munster]] * [[Ulster]] {{Div col end}} === Counties === {{Div col|cols=4}} * [[Carlow]] * [[Cavan]] * [[Clare]] * [[Cork]] * [[Donegal]] * [[Dublin (County)|Dublin]] * [[Galway]] * [[Kerry]] * [[Kildare]] * [[Kilkenny]] * [[Laois]] * [[Leitrim]] * [[Limerick]] * [[Longford]] * [[Louth]] * [[Mayo]] * [[Meath]] * [[Monaghan]] * [[Offaly]] * [[Roscommon]] * [[Sligo]] * [[Tipperary]] * [[Waterford]] * [[Westmeath]] * [[Wexford]] * [[Wicklow]] {{Div col end}} == Ekonomie == D'iresch Wirtschaft huet sech zënter den 1980er vun enger haaptsächlech landwirtschaftlecher Ekonomie zu enger moderner Ekonomie entwéckelt, déi op héich technologesch Industrien an Zerwisser spezialiséiert ass. Mat deemools 11 anere Staaten huet Irland 2002 den [[Euro]] als offiziell Wärung agefouert. D'Land ass stark vun [[Auslännesch Direktinvestitioun|Auslänneschen Direktinvestitiounen]] ofhängeg an huet wéinst senger gutt forméierten Aarbechtskräft an niddrege Steieren op Entreprisë kënnen e puer multinational Gesellschaften unzéien. Entreprise wéi [[Intel]] hunn an Irland an de spéiden 1980er investéiert; spéider sinn nach [[Microsoft]] a [[Google]] derbäikomm. Irland läit op Plaz 8 {{small|(2016)}} vun de wirtschaftlech fräiste Länner op der Welt vum (dem [[Index of Economic Freedom]] no). 2015 hat Irland no Lëtzebuerg den zweethéchste PIB pro Awunner an der EU (49.300 Euro per capita).<ref>Eurostat: [http://ec.europa.eu/eurostat/web/products-datasets/-/tsdec100 ''PIB réel par habitant, croissance et totaux''] (gekuckt den 10. August 2016)</ref> == Relioun == D'[[Réimesch-Kathoulesch Kierch]] ass mat 91,6&nbsp;% vertrueden, d'Church of Ireland mat 2,5&nbsp;%, aner Glawensrichtunge kommen op 5,9&nbsp;% (1998). == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.taoiseach.gov.ie/index.asp?docID=243 Den Text vun der irescher Constitutioun fir erofzelueden] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Memberstaaten EU}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Irland| ]] dnwmg0l0s2d8ck0xgbmlh74ho56b95i Schabloun:Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen 10 10662 2710857 2710195 2026-10-03T17:08:33Z Zinneke 34 2710857 wikitext text/x-wiki <!-- D e e n   N e i s t e v i r, wgl. Kopéiert déi, déi ënnen "erausrutschen", an d'Archiv! Leschten Update 3.10.2026. --> [[Child (Film 2026)]] • [[D'Lëtzebuerger am Tour de France]] • [[Risebibel vu Sankt-Maximin]] • [[Risebibel vun Iechternach]] • [[Jean-Nicolas Schaus]] • [[Pascal Ballinger]] • [[Claude Robinet]] • [[Julien Arpetti]] • [[Creos Lëtzebuerg]] • [[Napoleonshutt bei Duelem]] • [[Central Europe Pipeline System]] • [[Svenska Handelsbanken]] • [[Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg]] • [[Guy Marson]] • [[Jules Bleser]] • [[Commission royale grand-ducale d'instruction]] • ''[[Luxemburger Schulbote]]'' • [[Tour de Luxembourg 2026]] • [[Charles Even (1783)]] • [[Black Wolves MC]] • [[Déngschtgrade vun der Police grand-ducale]] • [[Jean-Pierre Gratia]] • [[Op der Spatz]] • [[Bréck vu Biwels]] • [[Nationalstrooss 36]] • [[Nationalstrooss 36A]] • [[Foussgängerbréck Méischdref-Metzdorf]] • [[AVL-Linn 37]] • [[Theinshaff (Miedernach)]] • [[Malou Thill]] • [[Schnellstrooss B40 (Lëtzebuerg)]] • [[Grenz tëscht Frankräich a Lëtzebuerg]] • [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)]] • [[Wope vun der Stad Lëtzebuerg]] • [[Grenz tëscht Däitschland a Lëtzebuerg]] • [[Rue Glesener]] • [[Big Music Band 2001 OGBL]] • [[Mouschbierg]] • [[Manertchen]] • [[Wuelesser Déckt]] • [[Tomm (Baastenduerf)]] • [[Tomm (Furen)]] • [[Siwemuergen]] • [[Sirdallschlass]] • [[Sirdall (Biwer)]] • [[Kuelebierg (Schraasseg)]] • [[Schmuelen]] • [[Schmëttewier (Déiljen)]] • [[Schéiferei (Schëndels)]] • [[Scheedheck]] • [[Schäferrieder]] • [[Poschend]] • [[Pafebruch]] • [[Ana Correia da Veiga]] • [[Ousterbuer (Nojem)]] • [[Nidderwämper Halt]] • [[Payconiq]] • [[Munnerëffer Strooss (Peppeng)]] • [[Mënsbecher Schlass]] • [[Méchelsbierg]] • [[Marxeknupp]] • [[Kadastergemeng (Lëtzebuerg)]] • [[Les Rochers (Manternach)]] • [[Legay]] • [[BfG Luxemburg]] • [[Banque Continentale du Luxembourg]] • [[Leemkaul]] • [[Leedebaach]] • [[Kohn (Miedernach)]] • [[ Kléngelbuer]] • [[Kléck (Dikrech)]] • [[Kiemerchen]] • [[Kéngert]] • [[Kempchen]] • [[Kéimicht]] • [[Kalchesbréck]] • [[Juegdschlass (Käerch)]] • [[Juckefeld]] • [[Hossebierg]] • [[Hosbich]] • [[Hermeswiss]] • [[Hellgewiss]] • [[Haarderbaach (Lieu-dit)]] • [[Grondhaff-Schlass]] • [[Gëlt]] • [[Fuussbann]] • ... {{small|[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026|'''Archiv''']]}}<noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]] [[fr:Projet:Luxembourg/Articles récents]]</noinclude> lkqjthk3tx9kxxs9jwqqx0elbuldbme 2007 0 14914 2710797 2667605 2026-10-03T14:11:35Z Mobby 12 60927 + 2710797 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2007''' huet op engem [[Méindeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Januar}}: De [[Ban Ki-moon]] gëtt Generalsekretär vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]]. === Europa === [[Fichier:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|Zweeten Tour vun der europäescher Osterweiderung.|thumb]] [[Fichier:Berlaymont Slovénie.JPG|thumb|130px|Callicot fir d'Aféiere vum Euro a Slowenien ze begréissen.]] * {{0}}1. Januar: [[Bulgarien]] a [[Rumänien]] trieden der [[EU|Europäescher Unioun]] bäi. * {{0}}1. Januar: [[Slowenien]] féiert als 13. [[EU]]-Memberstaat den [[Euro]] an. * [[11. Januar]]: An [[Éisträich]] gëtt d'Regierung [[Alfred Gusenbauer|Gusenbauer]], eng Grouss Koalitioun, vereedegt. * [[19. Januar]]: An [[Tschechien]] kritt dem [[Mirolsáv Topolánek]] seng Koalitiounsregierung, 7 Méint no de Walen, d'Vertraue vum Parlament gestëmmt. * [[22. Februar]]: An [[Holland]] gëtt d'Regierung [[Jan Peter Balkenende|Balkenende IV]] vereedegt. * {{4. Mäerz}}: Parlamentswalen an [[Estland]]. * [[19. Mäerz]]: Parlamentswalen a [[Finnland]], dem [[Matti Vanhanen]] seng Zentrumspartei gewënnt mat engem Sëtz méi wéi d'konservativ Partei. * {{5. Mee}}: Den [[Nicolas Sarkozy]] gewënnt d'Presidentschaftswalen a [[Frankräich]]. * [[17. Mee]]: De [[François Fillon]] gëtt zum Premierminister a Frankräich ernannt. * [[24. Mee]]: Parlamentswalen an [[Irland]]; d'[[Fianna Fáil]] bleift déi stäerkst Partei. * [[31. Mee]]: De [[Valdis Zatlers]] gëtt zum President a [[Lettland]] gewielt. * [[10. Juni]]: Wale fir d'federaalt Parlament an der [[Belsch]]. Dem [[Yves Leterme]] seng Partei [[CD&V]] gewënnt am meeschten u Stëmme bäi. * 10. a [[17. Juni]]: Parlamentswalen a Frankräich. D'[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] kritt 313 Sëtz, de [[Parti socialiste (Frankräich)|PS]] der 186, de PSLE-Majorité présidentielle der 22, de [[Parti communiste français|PCF]] der 15, [[Les Verts]] der 4, d'[[UDF - Mouvement Démocrate]] der 3, de [[Front national (Franséisch Partei)|Front National]] keen, a verschidden anerer der 34. * [[16. Juni]]: D'Partei [[Die Linke]] gëtt an Däitschland gegrënnt. * [[27. Juni]]: De [[Gordon Brown]] gëtt Premierminister vu Groussbritannien. * [[16. September]]: Bei de Parlamentswalen a [[Griicheland]] kritt d'Regierungspartei vun der Nea Dimokratia (ND) ënner dem [[Kostas Karamanlis]] déi meescht Stëmmen. * [[30. September]]: Virgezunne Parlamentswalen an der [[Ukrain]]. * [[21. Oktober]]: Bei de Parlamentswalen ("Nationalrat") an der [[Schwäiz]] kritt d'[[Schweizerische Volkspartei|SVP]] mat 62 vun 200 déi meescht Sëtz. * 21. Oktober: Déi liberal [[Biergerplattform]] gëtt mat 208 Sëtz vu 460 déi stäerkst Partei bei virgezunnenen Neiwale fir dat [[Polen|ponescht]] Parlament. * [[11. November]]: Den [[Danilo Türk]] gëtt zum neie President vu Slowenie gewielt. * [[13. November]]: Virgezunne ''Folketing-'' (Parlaments-)walen an [[Dänemark]]; dem Premier [[Anders Fogh Rasmussen]] seng Partei Venstren kritt déi meescht Stëmmen. * [[18. November]]: Am [[Kosovo]] gewannen d'PDK an d'LDK, zwou Parteien, déi fir d'Onofhängegkeet sinn, d'Walen. * [[25. November]]: Parlamentswalen a [[Kroatien]]. * [[13. Dezember]]: D'[[Europäesche Conseil|Staats- a Regierungscheffe vun der EU]] ënnerschreiwen am [[Mosteiro dos Jerónimos|Jerónimosklouschter]] zu [[Lissabon]] de [[Traité vu Lissabon|Refrormtraité]]. * [[18. Dezember]]: D'[[Julija Tymoschenko]] gëtt nees Premierministesch an der [[Ukrain]]. * [[19. Dezember]]: Accord an der Belsch iwwer d'"Iwwergangsregierung" [[Reguerung Verhofstadt III|Verhofstadt III]]. * [[21. Dezember]]: An Estland, Lettland, Litauen, Malta, Polen, Slowenien, Tschechien, Ungarn an an der Slowakei trëtt d'[[Schengener Ofkommes]] a Kraaft. * [[23. Dezember]]: Den [[Islom Karimov]] gëtt zum President vun [[Usbekistan]] gewielt. ==== Lëtzebuerg ==== [[Fichier:Vladimir Putin in Luxembourg 24 May 2007-22.jpg|thumb|150px|J. C. Juncker, W. Putin, J. Asselborn]] * Januar: De Chef vum Geheimdéngscht [[SREL]], [[Marco Mille]], hëlt heemlech mat enger preparéierter Auer e Gespréich tëscht him an dem Premier [[Jean-Claude Juncker]] op. Dëst gëtt am November 2012 bekannt, an bréngt d'[[SREL-Affär]] un d'Rullen, bei där ëmmer nei onreegelméisseg oder illegal Aktivitéite vum SREL opgedeckt ginn, sou datt am Dezember 2012 eng Spezialkommissioun vun der Chamber agesat gëtt, där hire Schlussrapport den 21. Juni 2013 dem Premier eng "onbestridde politesch Responsabilitéit" attestéiert. Dëse kënnt den 10. Juli 2012 engem Mësstrauensvote zuvir a freet no Neiwalen, mam Resultat, dass zanter de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Wale vum 20. Oktober 2013]] d'CSV 2 Legislaturperiode (10 Joer) laang an der Oppositioun war. * [[24. Mee]]: Staatsvisit vum [[russland|russesche]] President [[Wladimir Wladimirowitsch Putin|Wladimir Putin]]. * [[30. November]]: Den [[Lëtzebuerger Filmpräis 2007|3. Lëtzebuerger Filmpräis]] gëtt verdeelt. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== * [[15. Januar]]: De [[Rafael Vicente Correa Delgado]] gëtt President am [[Ecuador]]. * [[28. Oktober]]: An [[Argentinien|Argentinie]] gewënnt d'[[Cristina Fernández de Kirchner]] d'Presidentschaftswalen. === Asien === * [[28. August]]: Den [[Abdullah Gül]] gëtt zum President an der [[Tierkei]] gewielt. * [[14. September]]: De [[Wiktor Alexejewitsch Subkow]] gëtt Premierminister a [[Russland]]. * [[26. September]]: De [[Yasuo Fukuda]] gëtt Premierminister a [[Japan]]. * [[15. November]]: Den Zyklon ''Sidr'' mécht Dausende vun Doudesaffer am [[Bangladesch]]. * {{2. Dezember}}: Parlamentswalen a [[Russland]]. * [[19. Dezember]]: A [[Südkorea]] gewënnt de [[Lee Myung-bak]] d'Presidentschaftswalen. === Ozeanien & Pazifik === * [[24. November]]: D'Aarbechterpartei mam Spëtzekandidat [[Kevin Rudd]] gewënnt d'[[australien|australesch]] Parlamentswalen. === Noen Osten an Arabesch Welt === * [[15. Juli]]: De [[Shimon Peres]] gëtt President vun [[Israel]]. == Konscht a Kultur == * [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] zesumme mat der Groussregioun an déi [[Rumänien|rumänesch]] Stad [[Sibiu]] ginn [[Kulturhaaptstad Lëtzebuerg 2007|Europäesch Kulturhaaptstad]]. === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[Lambert Schlechter]] säi ''Le murmure du monde''. * 1. Präis vum [[Concours littéraire national 2007]] fir dem [[Guy Rewenig]] säi ''Le chef d'orchestre à la baguette de bambou''. === Musek === * [[12. Mee]]–[[16. Mee]]: D'[[Marija Šerifović]] gewënnt fir [[Serbien]] mam Lidd ''[[Molitva]]'' den [[Eurovision Song Contest 2007|52. Eurovision Song Contest]] zu [[Helsinki]]. * [[11. Juli]]: De Musekpräis ''[[Elie Music Award]]'' gëtt an der [[Rockhal]] verginn. === Film === * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film: ''Lady Chatterley'' vum Pascale Ferran. * [[Oscar]] fir de beschte Film: ''The Departed'' vum [[Martin Scorsese]]. * Gëlle Palm um [[Filmfestival vu Cannes 2007|Filmfestival vu Cannes]]: ''4 luni, 3 săptămâni şi 2 zile'' vum Cristian Mungiu. ==== Lëtzebuerg ==== * [[17. Januar]]: Première vu ''[[Lumen (Film)|Lumen]]'' vum [[Philip Koch]]. * [[20. Abrëll]]: Première vun ''[[100 Joer Jeunesse Esch - E stoarkt Stéck Minett]]'' vun der [[Julie Schroell]]. * [[27. Abrëll]]: Première vun ''[[Ëmmer bereet - Eng Geschicht vu Guiden a Scouten]]'' vun der [[Cathy Richard]]. * {{6. Juli}}: Première vu ''[[Plein d'essence]]'' vun der [[Geneviève Mersch]]. * [[21. September]]: Première vun ''[[Entrée d'artistes]]'' vum [[Andy Bausch]]. * [[19. Oktober]]: Première vun ''[[Am Éislek]]'' vum [[Tom Alesch]]. * [[26. Oktober]]: Première vu ''[[Luxemburg, USA]]'' vum [[Christophe Wagner]]. * [[16. November]]: Première vun ''[[Nuits d'Arabie]]'' vum [[Paul Kieffer]]. * [[30. November]]: 3. [[Lëtzebuerger Filmpräis]] ''[[ex aequo]]'' fir ''Plein d'essence'' vun der Geneviève Mersch (Documentaire) an ''[[Your Name Is Justine]]'' vum [[Franco de la Peña]] (Spillfilm). * [[14. Dezember]]: Première vun ''[[Diddeleng – 100 Joer, 100 Gesiichter]]'' vum [[Beryl Koltz]] an [[Armand Strainchamps]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[15. Mäerz]]: D'[[LGV Est européenne]], eng Zuchstreck fir Zich mat héijer Vitess, gëtt tëscht [[Vaires-sur-Marne]] a [[Baudrecourt (Moselle)]] offiziell ageweit. * [[10. Juni]]: Den [[TGV Est]] hëlt de reguläre Verkéier tëscht der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a [[Paräis]] op. * [[26. Abrëll]]: De Fligerteleskop [[Stratosphärenobservatoire fir Infraroutastronomie]] huet säin éischte Fluch an ersetzt de [[Kuiper Airborne Observatoire]], dee bis [[1995]] am Déngscht war. == Sport == * Den [[F91 Diddeleng]] gewënnt d'Foussballchampionat an d'Coupe de Luxembourg. * {{7. Februar}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Hesper]] 2:1 géint Gambia. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Aurélie Joachim]] a [[Chris Sagramola]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=627 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Gambia de 7. Februar 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[24. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2008]], 1:2 géint Wäissrussland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Chris Sagramola geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=628 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Wäissrussland de 24. Mäerz 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[28. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Piatra Neamt]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Rumänien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26298 D'Detailer vum Foussballlännermatch Rumänien-Lëtzebuerg den 28. Mäerz 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{2. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tirana]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:2 géint Albanien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=274 D'Detailer vum Foussballlännermatch Albanien-Lëtzebuerg den 2. Juni 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Albanien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=333 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Albanien de 6. Juni 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[22. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 0:0 géint Georgien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26504 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Georgien den 22. August 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Slowenien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=629 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Slowenien den 8. September 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[12. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Bulgarien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=630 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 12. September 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Gomel]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 1:0 géint Wäissrussland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Fons Leweck]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=631 D'Detailer vum Foussballlännermatch Wäissrussland-Lëtzebuerg den 13. Oktober 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:2 géint Rumänien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26305 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Rumänien de 17. Oktober 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:1 géint Holland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=632 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg de 17. November 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild2 = Борис Николаевич Ельцин-1.jpg | Text2 = Boris Jelzin | Bild3= MRostropovich.jpg | Text3= Mstislaw Rostropowitsch | Bild4= Brialy-Rome-1971.png | Text4= J.-Claude Brialy | Bild5= Kurt Waldheim UN.jpg | Text5= Kurt Waldheim | Bild6= UlrichMuhe-20051205.jpg | Text6= Ulrich Mühe | Bild7= Michel Serrault Cannes recadré.jpg | Text7= Michel Serrault | Bild8= Ingmar Bergman (1966).jpg | Text8=Ingmar Bergman | Bild9= Gaston Thorn 1990 (cropped).jpg | Text9= Gaston Thorn | Bild10= Luciano Pavarotti 2004.jpg | Text10= Luciano Pavarotti }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Eiganotomo-janewyman-dec1953.jpg | Text1 = Jane Wyman | Bild2 = Marcel Marceau - 1971.jpg | Text2 = Marcel Marceau | Bild3= Evelyn Hamann early 1980s.png | Text3= Evelyn Hamann | Bild4= François-Xavier Ortoli (1973) (cropped).jpg | Text4= François-Xavier Ortoli | Bild5= Stockhausen March 2004 excerpt.jpg | Text5= Karlheinz Stockhausen | Bild6= Oscar Peterson - 1950.JPG | Text6= Oscar Peterson | Bild7= | Text7= }} * {{3. Januar}}: [[Fernand Bauer]], lëtzebuergesche Mathematiksprofesser. * {{8. Januar}}: [[Francis Cockfield]], brittesche Politiker. * {{0}}8. Januar: [[Yvonne De Carlo]], kanadesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}8. Januar: [[Iwao Takamoto]], japanesch-US-amerikaneschen Zeechentrickfilmmécher. * [[11. Januar]]: [[Solveig Dommartin]], franséisch Schauspillerin. * 11. Januar: [[Kéba Mbaye]], senegaleesesche Riichter a Sportfonctionnaire. * 11. Januar: [[Donald Edward Osterbrock]], US-amerikaneschen Astronom. * [[16. Januar]]: [[Rudolf-August Oetker]], däitschen Entreprener an Armateur. * [[18. Januar]]: [[Cyril Mar Baselios Malancharuvil]], indesche Bëschof. * [[19. Januar]]: [[Hrant Dink]], armeenesche Journalist. * [[21. Januar]]: [[Maria Cioncan]], rumänesch Liichtathleetin. * 21. Januar: [[Peer Raben]], däitsche Filmregisseur. * [[22. Januar]]: Henri Grouès bekannt als [[Abbé Pierre]], franséische Geeschtlechen a Grënner vun Hëllefsorganisatiounen. * {{2. Februar}}: [[Gisèle Pascal]], franséisch Schauspillerin. * {{9. Februar}}: [[Ian Richardson]], schottesche Schauspiller. * {{0}}9. Februar: [[Erik Schumann]], däitsche Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Maurice Papon]], franséische Beamten a Politiker. * [[18. Februar]]: [[Félix Lévitan]], franséische Sportsjournalist. * [[22. Februar]]: [[Fons Rademakers]], hollännesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[28. Februar]]: [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg (1924-2007)|Marie-Adélaïde]], Prinzessin vu Lëtzebuerg. * {{2. Mäerz}}: [[Henri Troyat]], franséische Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Jean Baudrillard]], franséische Soziolog. * {{0}}6. Mäerz: [[Ernest Gallo]], US-amerikanesche Wäiproduzent. * [[13. Mäerz]]: [[Herbert Fux]], éisträichesche Schauspiller a Politiker. * [[14. Mäerz]]: [[Lucie Aubrac]], franséisch Historikerin a Resistenzlerin. * [[17. Mäerz]]: [[Freddie Francis]], brittesche Kameramann a Filmregisseur. * 17. Mäerz: [[Norbert Weber]], lëtzebuergesche Kolumnist an Auteur. * [[27. Mäerz]]: [[Paul Lauterbur]], US-amerikanesche Cheemiker; Nobelpäisdréier. * {{9. Abrëll}}: [[Egon Bondy]], tschechesche Schrëftsteller a Philosoph. * {{0}}9. Abrëll: [[Ellen Dorrit Hoffleit]], US-amerikanesch Astronomin. * [[11. Abrëll]]: [[Loïc Leferme]], franséischen Apnpoe-Daucher. * 11. Abrëll: [[Kurt Vonnegut]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[14. Abrëll]]: [[Margot Libens-Reiffers]], lëtzebuergesch Geschäftsfra. * [[19. Abrëll]]: [[Jean-Pierre Cassel]], franséische Schauspiller. * [[23. Abrëll]]: [[Boris Nikolajewitsch Jelzin]], russesche Politiker. * [[27. Abrëll]]: [[Mstislaw Leopoldowitsch Rostropowitsch|Mstislaw Rostropowitsch]], russesche Komponist, Cellist an Dirigent. * [[28. Abrëll]]: [[Carl Friedrich von Weizsäcker]], däitsche Physiker, Philosoph a Friddensfuerscher. * [[30. Abrëll]]: [[Gordon Scott]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. Mee}}: [[Walter Schirra]], US-amerikaneschen Astronaut. * {{7. Mee}}: [[Diego Corrales]], amerikanesche Boxer * [[11. Mee]]: [[Tanumafili II.]], Staatschef vu Samoa. * [[28. Mee]]: [[Leonora Ruffo]], italieenesch Schauspillerin. * [[29. Mee]]: [[Marcel Erpelding]], lëtzebuergesche Politiker. * [[30. Mee]]: [[Jean-Claude Brialy]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[31. Mee]]: [[Alfred Steinmetzer]], lëtzebuergesche Moler. * {{2. Juni}}: [[Wolfgang Hilbig]], däitsche Schrëftsteller. * {{0}}2. Juni: [[Michèle Prange]], Schrëftstellerin, Journalistin, Literaturkritikerin a Professesch. * {{6. Juni}}: [[Julien Hoffmann]], lëtzebuergesche Sänger, Dirigent, Komponist a Museksprofesser. * [[10. Juni]]: [[André Wynen]], belschen Dokter a Resistenzler. * [[14. Juni]]: [[Kurt Waldheim]], éisträichesche Politiker. * 14. Juni: [[Alain Marchetti]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[19. Juni]]: [[Klausjürgen Wussow]], däitsche Schauspiller. * [[22. Juni]]: [[Bernd Becher]], däitsche Fotograf. * [[25. Juni]]: [[Claude Brosset]], franséische Schauspiller. * {{0}}? Juli: [[Robert Prussen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * {{2. Juli}}: [[Giuseppe Forti]], italieeneschen Astronom. * [[22. Juli]]: [[Ulrich Mühe]], däitsche Schauspiller. * 22. Juli: [[Jean Stablinski]], franséische Vëlossportler. * [[29. Juli]]: [[Michel Serrault]], franséische Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Michelangelo Antonioni]], italieenesche Regisseur. * 30. Juli: [[Ingmar Bergman]], schweedesche Regisseur. * {{5. August}}: [[Jean-Marie Lustiger]], fréieren Äerzbëschof vu Paräis. * {{8. August}}: [[Melville Shavelson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{9. August}}: [[Ulrich Plenzdorf]], däitsche Schrëftsteller. * [[11. August]]: [[Franz Antel]], éisträichesche Regisseur. * [[15. August]]: [[René Grégorius]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker. * [[24. August]]: [[Hansjörg Felmy]], däitsche Schauspiller. * [[25. August]]: [[Raymond Barre]], franséische Politiker. * [[26. August]]: [[Gaston Thorn]], lëtzebuergesche Politiker. * [[29. August]]: [[Pierre Messmer]], franséische Politiker. * {{6. September}}: [[Luciano Pavarotti]], italieeneschen Tenorsänger. * [[10. September]]: [[Jane Wyman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[13. September]]: [[Joachim Hansen]], däitsche Schauspiller. * [[14. September]]: [[Jacques Martin]], franséische Radio- an Televisiounsanimateur. * [[15. September]]: [[Juliette François]], lëtzebuergesch Schauspllerin. * [[21. September]]: [[Jürgen Roland]], däitsche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller. * [[22. September]]: [[Marcel Marceau]], franséische Pantomime. * {{5. Oktober}}: [[Walter Kempowski]], däitsche Schrëftsteller. * [[13. Oktober]]: [[Marion Michael]], däitsch Schauspillerin. * [[14. Oktober]]: [[Raymond Pellegrin]], franséische Schauspiller. * [[16. Oktober]]: [[Deborah Kerr]], brittesch Schauspillerin. * [[21. Oktober]]: [[Constant Wagner]], lëtzebuergesche Sportschéisser. * [[28. Oktober]]: [[Evelyn Hamann]], däitsch Schauspillerin. * {{2. November}}: [[Serge Rousseau]], franséische Schauspiller. * {{9. November}}: [[Luís Herrera Campíns]], venezuelanesche Politiker. * [[10. November]]: [[Laraine Day]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 10. November: [[Norman Mailer]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[12. November]]: [[Ferdinando Baldi]], italieenesche Filmregisseur. * [[15. November]]: [[Jacques Bellion]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. November]]: [[Pierre Granier-Deferre]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. November]]: [[Maurice Béjart]], franséische Choreograph. * [[25. November]]: [[Nic Joosen]], belsch Molerin a Sculptrice. * [[30. November]]: [[François-Xavier Ortoli]], franséische Politiker a Geschäftsmann. * {{2. Dezember}}: [[Eleonora Rossi Drago]], italieenesch Schauspillerin. * {{5. Dezember}}: [[Karlheinz Stockhausen]], däitsche Komponist. * {{6. Dezember}}: [[Jean Dupong]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Dezember}}: [[Henri Debehogne]], belschen Astronom. * [[12. Dezember]]: [[Ike Turner]], US-amerikanesche Museker. * [[22. Dezember]]: [[Julien Gracq]], franséische Schrëftsteller. * [[23. Dezember]]: [[Oscar Peterson]], kanadeschen Jazz-Pianist. * [[27. Dezember]]: [[Benazir Bhutto]], pakistanesch Politikerin. * 27. Dezember: [[Amar Nath Sehgal]], indesche Moler, Sculpteur a Poet. * [[28. Dezember]]: [[Franz Calliari]], éisträicheschen Theolog a Journalist. * [[31. Dezember]]: [[Gaston Diederich]], lëtzebuergesche Jurist a Boxer. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} cq1919pmfpgitcl3ns4rvl4r7a6ob9v 2710798 2710797 2026-10-03T14:11:59Z Mobby 12 60927 /* Lëtzebuerg */ 2710798 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2007''' huet op engem [[Méindeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Januar}}: De [[Ban Ki-moon]] gëtt Generalsekretär vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]]. === Europa === [[Fichier:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|Zweeten Tour vun der europäescher Osterweiderung.|thumb]] [[Fichier:Berlaymont Slovénie.JPG|thumb|130px|Callicot fir d'Aféiere vum Euro a Slowenien ze begréissen.]] * {{0}}1. Januar: [[Bulgarien]] a [[Rumänien]] trieden der [[EU|Europäescher Unioun]] bäi. * {{0}}1. Januar: [[Slowenien]] féiert als 13. [[EU]]-Memberstaat den [[Euro]] an. * [[11. Januar]]: An [[Éisträich]] gëtt d'Regierung [[Alfred Gusenbauer|Gusenbauer]], eng Grouss Koalitioun, vereedegt. * [[19. Januar]]: An [[Tschechien]] kritt dem [[Mirolsáv Topolánek]] seng Koalitiounsregierung, 7 Méint no de Walen, d'Vertraue vum Parlament gestëmmt. * [[22. Februar]]: An [[Holland]] gëtt d'Regierung [[Jan Peter Balkenende|Balkenende IV]] vereedegt. * {{4. Mäerz}}: Parlamentswalen an [[Estland]]. * [[19. Mäerz]]: Parlamentswalen a [[Finnland]], dem [[Matti Vanhanen]] seng Zentrumspartei gewënnt mat engem Sëtz méi wéi d'konservativ Partei. * {{5. Mee}}: Den [[Nicolas Sarkozy]] gewënnt d'Presidentschaftswalen a [[Frankräich]]. * [[17. Mee]]: De [[François Fillon]] gëtt zum Premierminister a Frankräich ernannt. * [[24. Mee]]: Parlamentswalen an [[Irland]]; d'[[Fianna Fáil]] bleift déi stäerkst Partei. * [[31. Mee]]: De [[Valdis Zatlers]] gëtt zum President a [[Lettland]] gewielt. * [[10. Juni]]: Wale fir d'federaalt Parlament an der [[Belsch]]. Dem [[Yves Leterme]] seng Partei [[CD&V]] gewënnt am meeschten u Stëmme bäi. * 10. a [[17. Juni]]: Parlamentswalen a Frankräich. D'[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] kritt 313 Sëtz, de [[Parti socialiste (Frankräich)|PS]] der 186, de PSLE-Majorité présidentielle der 22, de [[Parti communiste français|PCF]] der 15, [[Les Verts]] der 4, d'[[UDF - Mouvement Démocrate]] der 3, de [[Front national (Franséisch Partei)|Front National]] keen, a verschidden anerer der 34. * [[16. Juni]]: D'Partei [[Die Linke]] gëtt an Däitschland gegrënnt. * [[27. Juni]]: De [[Gordon Brown]] gëtt Premierminister vu Groussbritannien. * [[16. September]]: Bei de Parlamentswalen a [[Griicheland]] kritt d'Regierungspartei vun der Nea Dimokratia (ND) ënner dem [[Kostas Karamanlis]] déi meescht Stëmmen. * [[30. September]]: Virgezunne Parlamentswalen an der [[Ukrain]]. * [[21. Oktober]]: Bei de Parlamentswalen ("Nationalrat") an der [[Schwäiz]] kritt d'[[Schweizerische Volkspartei|SVP]] mat 62 vun 200 déi meescht Sëtz. * 21. Oktober: Déi liberal [[Biergerplattform]] gëtt mat 208 Sëtz vu 460 déi stäerkst Partei bei virgezunnenen Neiwale fir dat [[Polen|ponescht]] Parlament. * [[11. November]]: Den [[Danilo Türk]] gëtt zum neie President vu Slowenie gewielt. * [[13. November]]: Virgezunne ''Folketing-'' (Parlaments-)walen an [[Dänemark]]; dem Premier [[Anders Fogh Rasmussen]] seng Partei Venstren kritt déi meescht Stëmmen. * [[18. November]]: Am [[Kosovo]] gewannen d'PDK an d'LDK, zwou Parteien, déi fir d'Onofhängegkeet sinn, d'Walen. * [[25. November]]: Parlamentswalen a [[Kroatien]]. * [[13. Dezember]]: D'[[Europäesche Conseil|Staats- a Regierungscheffe vun der EU]] ënnerschreiwen am [[Mosteiro dos Jerónimos|Jerónimosklouschter]] zu [[Lissabon]] de [[Traité vu Lissabon|Refrormtraité]]. * [[18. Dezember]]: D'[[Julija Tymoschenko]] gëtt nees Premierministesch an der [[Ukrain]]. * [[19. Dezember]]: Accord an der Belsch iwwer d'"Iwwergangsregierung" [[Reguerung Verhofstadt III|Verhofstadt III]]. * [[21. Dezember]]: An Estland, Lettland, Litauen, Malta, Polen, Slowenien, Tschechien, Ungarn an an der Slowakei trëtt d'[[Schengener Ofkommes]] a Kraaft. * [[23. Dezember]]: Den [[Islom Karimov]] gëtt zum President vun [[Usbekistan]] gewielt. ==== Lëtzebuerg ==== [[Fichier:Vladimir Putin in Luxembourg 24 May 2007-22.jpg|thumb|150px|J. C. Juncker, W. Putin, J. Asselborn]] * Januar: De Chef vum Geheimdéngscht [[SREL]], [[Marco Mille]], hëlt heemlech mat enger preparéierter Auer e Gespréich tëscht him an dem Premier [[Jean-Claude Juncker]] op. Dëst gëtt am November 2012 bekannt, an bréngt d'[[SREL-Affär]] un d'Rullen, bei där ëmmer nei onreegelméisseg oder illegal Aktivitéite vum SREL opgedeckt ginn, sou datt am Dezember 2012 eng Spezialkommissioun vun der Chamber agesat gëtt, där hire Schlussrapport den 21. Juni 2013 dem Premier eng "onbestridde politesch Responsabilitéit" attestéiert. Dëse kënnt den 10. Juli 2012 engem Mësstrauensvote zuvir a freet no Neiwalen, mam Resultat, dass zanter de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Wale vum 20. Oktober 2013]] d'CSV 2 Legislaturperiode (10 Joer) laang an der Oppositioun war. * [[24. Mee]]: Staatsvisitt vum [[russland|russesche]] President [[Wladimir Wladimirowitsch Putin|Wladimir Putin]]. * [[30. November]]: Den [[Lëtzebuerger Filmpräis 2007|3. Lëtzebuerger Filmpräis]] gëtt verdeelt. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== * [[15. Januar]]: De [[Rafael Vicente Correa Delgado]] gëtt President am [[Ecuador]]. * [[28. Oktober]]: An [[Argentinien|Argentinie]] gewënnt d'[[Cristina Fernández de Kirchner]] d'Presidentschaftswalen. === Asien === * [[28. August]]: Den [[Abdullah Gül]] gëtt zum President an der [[Tierkei]] gewielt. * [[14. September]]: De [[Wiktor Alexejewitsch Subkow]] gëtt Premierminister a [[Russland]]. * [[26. September]]: De [[Yasuo Fukuda]] gëtt Premierminister a [[Japan]]. * [[15. November]]: Den Zyklon ''Sidr'' mécht Dausende vun Doudesaffer am [[Bangladesch]]. * {{2. Dezember}}: Parlamentswalen a [[Russland]]. * [[19. Dezember]]: A [[Südkorea]] gewënnt de [[Lee Myung-bak]] d'Presidentschaftswalen. === Ozeanien & Pazifik === * [[24. November]]: D'Aarbechterpartei mam Spëtzekandidat [[Kevin Rudd]] gewënnt d'[[australien|australesch]] Parlamentswalen. === Noen Osten an Arabesch Welt === * [[15. Juli]]: De [[Shimon Peres]] gëtt President vun [[Israel]]. == Konscht a Kultur == * [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] zesumme mat der Groussregioun an déi [[Rumänien|rumänesch]] Stad [[Sibiu]] ginn [[Kulturhaaptstad Lëtzebuerg 2007|Europäesch Kulturhaaptstad]]. === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[Lambert Schlechter]] säi ''Le murmure du monde''. * 1. Präis vum [[Concours littéraire national 2007]] fir dem [[Guy Rewenig]] säi ''Le chef d'orchestre à la baguette de bambou''. === Musek === * [[12. Mee]]–[[16. Mee]]: D'[[Marija Šerifović]] gewënnt fir [[Serbien]] mam Lidd ''[[Molitva]]'' den [[Eurovision Song Contest 2007|52. Eurovision Song Contest]] zu [[Helsinki]]. * [[11. Juli]]: De Musekpräis ''[[Elie Music Award]]'' gëtt an der [[Rockhal]] verginn. === Film === * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film: ''Lady Chatterley'' vum Pascale Ferran. * [[Oscar]] fir de beschte Film: ''The Departed'' vum [[Martin Scorsese]]. * Gëlle Palm um [[Filmfestival vu Cannes 2007|Filmfestival vu Cannes]]: ''4 luni, 3 săptămâni şi 2 zile'' vum Cristian Mungiu. ==== Lëtzebuerg ==== * [[17. Januar]]: Première vu ''[[Lumen (Film)|Lumen]]'' vum [[Philip Koch]]. * [[20. Abrëll]]: Première vun ''[[100 Joer Jeunesse Esch - E stoarkt Stéck Minett]]'' vun der [[Julie Schroell]]. * [[27. Abrëll]]: Première vun ''[[Ëmmer bereet - Eng Geschicht vu Guiden a Scouten]]'' vun der [[Cathy Richard]]. * {{6. Juli}}: Première vu ''[[Plein d'essence]]'' vun der [[Geneviève Mersch]]. * [[21. September]]: Première vun ''[[Entrée d'artistes]]'' vum [[Andy Bausch]]. * [[19. Oktober]]: Première vun ''[[Am Éislek]]'' vum [[Tom Alesch]]. * [[26. Oktober]]: Première vu ''[[Luxemburg, USA]]'' vum [[Christophe Wagner]]. * [[16. November]]: Première vun ''[[Nuits d'Arabie]]'' vum [[Paul Kieffer]]. * [[30. November]]: 3. [[Lëtzebuerger Filmpräis]] ''[[ex aequo]]'' fir ''Plein d'essence'' vun der Geneviève Mersch (Documentaire) an ''[[Your Name Is Justine]]'' vum [[Franco de la Peña]] (Spillfilm). * [[14. Dezember]]: Première vun ''[[Diddeleng – 100 Joer, 100 Gesiichter]]'' vum [[Beryl Koltz]] an [[Armand Strainchamps]]. == Wëssenschaft an Technik == * [[15. Mäerz]]: D'[[LGV Est européenne]], eng Zuchstreck fir Zich mat héijer Vitess, gëtt tëscht [[Vaires-sur-Marne]] a [[Baudrecourt (Moselle)]] offiziell ageweit. * [[10. Juni]]: Den [[TGV Est]] hëlt de reguläre Verkéier tëscht der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a [[Paräis]] op. * [[26. Abrëll]]: De Fligerteleskop [[Stratosphärenobservatoire fir Infraroutastronomie]] huet säin éischte Fluch an ersetzt de [[Kuiper Airborne Observatoire]], dee bis [[1995]] am Déngscht war. == Sport == * Den [[F91 Diddeleng]] gewënnt d'Foussballchampionat an d'Coupe de Luxembourg. * {{7. Februar}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Hesper]] 2:1 géint Gambia. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Aurélie Joachim]] a [[Chris Sagramola]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=627 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Gambia de 7. Februar 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[24. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2008]], 1:2 géint Wäissrussland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Chris Sagramola geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=628 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Wäissrussland de 24. Mäerz 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[28. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Piatra Neamt]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Rumänien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26298 D'Detailer vum Foussballlännermatch Rumänien-Lëtzebuerg den 28. Mäerz 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{2. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tirana]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:2 géint Albanien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=274 D'Detailer vum Foussballlännermatch Albanien-Lëtzebuerg den 2. Juni 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Albanien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=333 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Albanien de 6. Juni 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[22. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 0:0 géint Georgien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26504 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Georgien den 22. August 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Slowenien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=629 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Slowenien den 8. September 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[12. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:3 géint Bulgarien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=630 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 12. September 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Gomel]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 1:0 géint Wäissrussland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Fons Leweck]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=631 D'Detailer vum Foussballlännermatch Wäissrussland-Lëtzebuerg den 13. Oktober 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:2 géint Rumänien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=26305 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Rumänien de 17. Oktober 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2008, 0:1 géint Holland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=632 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg de 17. November 2007 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild2 = Борис Николаевич Ельцин-1.jpg | Text2 = Boris Jelzin | Bild3= MRostropovich.jpg | Text3= Mstislaw Rostropowitsch | Bild4= Brialy-Rome-1971.png | Text4= J.-Claude Brialy | Bild5= Kurt Waldheim UN.jpg | Text5= Kurt Waldheim | Bild6= UlrichMuhe-20051205.jpg | Text6= Ulrich Mühe | Bild7= Michel Serrault Cannes recadré.jpg | Text7= Michel Serrault | Bild8= Ingmar Bergman (1966).jpg | Text8=Ingmar Bergman | Bild9= Gaston Thorn 1990 (cropped).jpg | Text9= Gaston Thorn | Bild10= Luciano Pavarotti 2004.jpg | Text10= Luciano Pavarotti }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Eiganotomo-janewyman-dec1953.jpg | Text1 = Jane Wyman | Bild2 = Marcel Marceau - 1971.jpg | Text2 = Marcel Marceau | Bild3= Evelyn Hamann early 1980s.png | Text3= Evelyn Hamann | Bild4= François-Xavier Ortoli (1973) (cropped).jpg | Text4= François-Xavier Ortoli | Bild5= Stockhausen March 2004 excerpt.jpg | Text5= Karlheinz Stockhausen | Bild6= Oscar Peterson - 1950.JPG | Text6= Oscar Peterson | Bild7= | Text7= }} * {{3. Januar}}: [[Fernand Bauer]], lëtzebuergesche Mathematiksprofesser. * {{8. Januar}}: [[Francis Cockfield]], brittesche Politiker. * {{0}}8. Januar: [[Yvonne De Carlo]], kanadesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}8. Januar: [[Iwao Takamoto]], japanesch-US-amerikaneschen Zeechentrickfilmmécher. * [[11. Januar]]: [[Solveig Dommartin]], franséisch Schauspillerin. * 11. Januar: [[Kéba Mbaye]], senegaleesesche Riichter a Sportfonctionnaire. * 11. Januar: [[Donald Edward Osterbrock]], US-amerikaneschen Astronom. * [[16. Januar]]: [[Rudolf-August Oetker]], däitschen Entreprener an Armateur. * [[18. Januar]]: [[Cyril Mar Baselios Malancharuvil]], indesche Bëschof. * [[19. Januar]]: [[Hrant Dink]], armeenesche Journalist. * [[21. Januar]]: [[Maria Cioncan]], rumänesch Liichtathleetin. * 21. Januar: [[Peer Raben]], däitsche Filmregisseur. * [[22. Januar]]: Henri Grouès bekannt als [[Abbé Pierre]], franséische Geeschtlechen a Grënner vun Hëllefsorganisatiounen. * {{2. Februar}}: [[Gisèle Pascal]], franséisch Schauspillerin. * {{9. Februar}}: [[Ian Richardson]], schottesche Schauspiller. * {{0}}9. Februar: [[Erik Schumann]], däitsche Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Maurice Papon]], franséische Beamten a Politiker. * [[18. Februar]]: [[Félix Lévitan]], franséische Sportsjournalist. * [[22. Februar]]: [[Fons Rademakers]], hollännesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[28. Februar]]: [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg (1924-2007)|Marie-Adélaïde]], Prinzessin vu Lëtzebuerg. * {{2. Mäerz}}: [[Henri Troyat]], franséische Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Jean Baudrillard]], franséische Soziolog. * {{0}}6. Mäerz: [[Ernest Gallo]], US-amerikanesche Wäiproduzent. * [[13. Mäerz]]: [[Herbert Fux]], éisträichesche Schauspiller a Politiker. * [[14. Mäerz]]: [[Lucie Aubrac]], franséisch Historikerin a Resistenzlerin. * [[17. Mäerz]]: [[Freddie Francis]], brittesche Kameramann a Filmregisseur. * 17. Mäerz: [[Norbert Weber]], lëtzebuergesche Kolumnist an Auteur. * [[27. Mäerz]]: [[Paul Lauterbur]], US-amerikanesche Cheemiker; Nobelpäisdréier. * {{9. Abrëll}}: [[Egon Bondy]], tschechesche Schrëftsteller a Philosoph. * {{0}}9. Abrëll: [[Ellen Dorrit Hoffleit]], US-amerikanesch Astronomin. * [[11. Abrëll]]: [[Loïc Leferme]], franséischen Apnpoe-Daucher. * 11. Abrëll: [[Kurt Vonnegut]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[14. Abrëll]]: [[Margot Libens-Reiffers]], lëtzebuergesch Geschäftsfra. * [[19. Abrëll]]: [[Jean-Pierre Cassel]], franséische Schauspiller. * [[23. Abrëll]]: [[Boris Nikolajewitsch Jelzin]], russesche Politiker. * [[27. Abrëll]]: [[Mstislaw Leopoldowitsch Rostropowitsch|Mstislaw Rostropowitsch]], russesche Komponist, Cellist an Dirigent. * [[28. Abrëll]]: [[Carl Friedrich von Weizsäcker]], däitsche Physiker, Philosoph a Friddensfuerscher. * [[30. Abrëll]]: [[Gordon Scott]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. Mee}}: [[Walter Schirra]], US-amerikaneschen Astronaut. * {{7. Mee}}: [[Diego Corrales]], amerikanesche Boxer * [[11. Mee]]: [[Tanumafili II.]], Staatschef vu Samoa. * [[28. Mee]]: [[Leonora Ruffo]], italieenesch Schauspillerin. * [[29. Mee]]: [[Marcel Erpelding]], lëtzebuergesche Politiker. * [[30. Mee]]: [[Jean-Claude Brialy]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[31. Mee]]: [[Alfred Steinmetzer]], lëtzebuergesche Moler. * {{2. Juni}}: [[Wolfgang Hilbig]], däitsche Schrëftsteller. * {{0}}2. Juni: [[Michèle Prange]], Schrëftstellerin, Journalistin, Literaturkritikerin a Professesch. * {{6. Juni}}: [[Julien Hoffmann]], lëtzebuergesche Sänger, Dirigent, Komponist a Museksprofesser. * [[10. Juni]]: [[André Wynen]], belschen Dokter a Resistenzler. * [[14. Juni]]: [[Kurt Waldheim]], éisträichesche Politiker. * 14. Juni: [[Alain Marchetti]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[19. Juni]]: [[Klausjürgen Wussow]], däitsche Schauspiller. * [[22. Juni]]: [[Bernd Becher]], däitsche Fotograf. * [[25. Juni]]: [[Claude Brosset]], franséische Schauspiller. * {{0}}? Juli: [[Robert Prussen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * {{2. Juli}}: [[Giuseppe Forti]], italieeneschen Astronom. * [[22. Juli]]: [[Ulrich Mühe]], däitsche Schauspiller. * 22. Juli: [[Jean Stablinski]], franséische Vëlossportler. * [[29. Juli]]: [[Michel Serrault]], franséische Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Michelangelo Antonioni]], italieenesche Regisseur. * 30. Juli: [[Ingmar Bergman]], schweedesche Regisseur. * {{5. August}}: [[Jean-Marie Lustiger]], fréieren Äerzbëschof vu Paräis. * {{8. August}}: [[Melville Shavelson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{9. August}}: [[Ulrich Plenzdorf]], däitsche Schrëftsteller. * [[11. August]]: [[Franz Antel]], éisträichesche Regisseur. * [[15. August]]: [[René Grégorius]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker. * [[24. August]]: [[Hansjörg Felmy]], däitsche Schauspiller. * [[25. August]]: [[Raymond Barre]], franséische Politiker. * [[26. August]]: [[Gaston Thorn]], lëtzebuergesche Politiker. * [[29. August]]: [[Pierre Messmer]], franséische Politiker. * {{6. September}}: [[Luciano Pavarotti]], italieeneschen Tenorsänger. * [[10. September]]: [[Jane Wyman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[13. September]]: [[Joachim Hansen]], däitsche Schauspiller. * [[14. September]]: [[Jacques Martin]], franséische Radio- an Televisiounsanimateur. * [[15. September]]: [[Juliette François]], lëtzebuergesch Schauspllerin. * [[21. September]]: [[Jürgen Roland]], däitsche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller. * [[22. September]]: [[Marcel Marceau]], franséische Pantomime. * {{5. Oktober}}: [[Walter Kempowski]], däitsche Schrëftsteller. * [[13. Oktober]]: [[Marion Michael]], däitsch Schauspillerin. * [[14. Oktober]]: [[Raymond Pellegrin]], franséische Schauspiller. * [[16. Oktober]]: [[Deborah Kerr]], brittesch Schauspillerin. * [[21. Oktober]]: [[Constant Wagner]], lëtzebuergesche Sportschéisser. * [[28. Oktober]]: [[Evelyn Hamann]], däitsch Schauspillerin. * {{2. November}}: [[Serge Rousseau]], franséische Schauspiller. * {{9. November}}: [[Luís Herrera Campíns]], venezuelanesche Politiker. * [[10. November]]: [[Laraine Day]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 10. November: [[Norman Mailer]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[12. November]]: [[Ferdinando Baldi]], italieenesche Filmregisseur. * [[15. November]]: [[Jacques Bellion]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. November]]: [[Pierre Granier-Deferre]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. November]]: [[Maurice Béjart]], franséische Choreograph. * [[25. November]]: [[Nic Joosen]], belsch Molerin a Sculptrice. * [[30. November]]: [[François-Xavier Ortoli]], franséische Politiker a Geschäftsmann. * {{2. Dezember}}: [[Eleonora Rossi Drago]], italieenesch Schauspillerin. * {{5. Dezember}}: [[Karlheinz Stockhausen]], däitsche Komponist. * {{6. Dezember}}: [[Jean Dupong]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Dezember}}: [[Henri Debehogne]], belschen Astronom. * [[12. Dezember]]: [[Ike Turner]], US-amerikanesche Museker. * [[22. Dezember]]: [[Julien Gracq]], franséische Schrëftsteller. * [[23. Dezember]]: [[Oscar Peterson]], kanadeschen Jazz-Pianist. * [[27. Dezember]]: [[Benazir Bhutto]], pakistanesch Politikerin. * 27. Dezember: [[Amar Nath Sehgal]], indesche Moler, Sculpteur a Poet. * [[28. Dezember]]: [[Franz Calliari]], éisträicheschen Theolog a Journalist. * [[31. Dezember]]: [[Gaston Diederich]], lëtzebuergesche Jurist a Boxer. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 5ipnqs3trq0jmbp2wlr89588fivmzyi Michel Stoffel 0 15846 2710853 2703314 2026-10-03T16:50:48Z Robby 393 Datum vun der Promotioun - ordre de Léopold II 2710853 wikitext text/x-wiki {{skizzMolerei}} <!--[[Fichier:Stoffelmichel.jpg|left|thumb|280px|En abstrakt Bild vum Michel Stoffel, aus dem Nationalmusée (copyright Nationalmusée)]] da kann dat net hei stoen --> {{Infobox Biographie | Bild=Stoffelmichel0.jpg.jpg | Schëld = [[Fichier:Bissen, Rue Michel Stoffel, street name sign.jpg|200px]] | Schëldtext = [[Stroosseschëld]] vun der ''Rue Michel Stoffel'' zu [[Biissen]]. }} De '''Michel Stoffel''', gebuer de [[24. Mäerz]] [[1903]] zu [[Biissen]], a gestuerwen den [[29. Mäerz]] [[1963]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Moler]]. Hien huet haaptsächlech abstrakt Biller gemoolt. Ausserdeem huet hie [[Mosaik|Mosaicker]] geschaf. Virum [[Zweete Weltkrich]] war hie Sekretär vum [[Cercle artistique de Luxembourg|Cercle artistique]], vun 1945 bis 1949 säi President. [[1954]] war hien ee vun de Matgrënner vun den ''[[Iconomaques]]''.<ref>{{Citation|URL=https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl000739/3/|Titel=Michel Stoffel|Gekuckt=15.07.2025|Auteur=Malgorzata Nowara|Datum=25.01.2023|Sprooch=en}}</ref> [[1936]] krut hien de [[Prix Grand-Duc Adolphe]].<ref>[https://cal.lu/prix-laureats/liste-des-laureats/ Lëscht vun de Laureaten] op der Internetsäit vum [[Cercle artistique de Luxembourg|CAL]].</ref> De Michel Stoffel huet och Bicher geschriwwen. Als Erënnerung un hie gouf zu Biissen eng Strooss no him genannt.<ref>[http://bissen.lightbulb.lu/wp-content/uploads/2019/04/Klautjen-2008-3.pdf „Eis Stroossennimm (8)“]. In: ''Klautjen. Gemengeblat Biissen'' Nr. 8 (2008), S. 2.</ref><ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Bissen/Rue%20Michel%20Stoffel/?lang=fr|Titel=Bissen : Rue Michel Stoffel|Gekuckt=18.07.2025|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref> == Literarescht Wierk == * ''La clef de Melusine'' (Erzielung), 1944 * ''La réforme de la peinture française'' (1944) * ''Le prestige de la matière dans l'art contemporain. Essai de synthèse'' == Gielercher<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/fmfj0xcw3/pages/12/articles/DIVL1181?search=Michel%20Stoffel|Titel=Doudesannonce vum Michel Stoffel|Gekuckt=15.01.2023|Datum=1 Abrëll 1963|Wierk=Luxemburger Wort|Editeur=eluxemburgensia.lu}}</ref> == * {{OCCCH|(Promotioun 1956)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/mh635wx8b/pages/5/articles/DIVL388?search=%22Stoffel+Michel%22+ch%C3%AAne|Titel=Décorations dans l’Ordre National de la Couronne de Chêne|Gekuckt=18.07.2025|Datum=29.02.1956|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OL1CH}} * {{OCCH|(Promotioun 1950)<ref>[http://www.gouvernement.lu/1823810/BID_1950_6-7 Bulletin d'information vum Service Information et Presse vum 31 Juli 1950 Distinctions honorifiques op der Säit 26]</ref>}} * {{OL2CH|(Promotioun 1939)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/1nb1x7/pages/3/articles/DTL100?search=michel+stoffel|Titel=Distinction|Gekuckt=2026-10-03|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Datum=1939-06-17|Editeur=[[:Luxembourg: journal du matin]]|Sprooch=fr|Säiten=Säit 3}}</ref>}} == Literatur iwwer de Michel Stoffel== * [[Joseph-Émile Muller]] & [[Joseph Funck]], 1971. ''Michel Stoffel''. Publication de la [[Section des arts et lettres (Institut grand-ducal)|Section des arts et des lettres]] de l'[[Institut grand-ducal|Institut Grand-Ducal]], 91 S. Lëtzebuerg. (Ouni Numm vun der Dréckerei). * [[Nic Weber]], 2003. ''Michel Stoffel''. In: Les Cahiers luxembourgeois 2003/1. == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Stoffel Michel}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Moler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]] [[Kategorie:Membere vum Cercle artistique de Luxembourg]] [[Kategorie:Prix Grand-Duc Adolphe]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de la Couronne]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de Léopold]] [[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Léopold II.]] [[Kategorie:Gebuer 1903]] [[Kategorie:Gestuerwen 1963]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 4syi5gz4g0pr712u87jy7qjqihtkzc4 Lennart Meri 0 19596 2710866 2710145 2026-10-03T18:11:39Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Politiker (Estland)]] ewechgeholl 2710866 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 2. President vun Estland | Amtszäit1 = 6. Oktober 1992 – 8. Oktober 2001 | Virgänger = [[Konstantin Päts]] | Nofollger = [[Arnold Rüütel]] }} De '''Lennart Georg Meri''', gebuer den [[29. Mäerz]] [[1929]] zu [[Tallinn]] an [[Estland]], a gestuerwen de [[14. Mäerz]] [[2006]] zu Tallin, war en [[Estland|estnesche]] Schrëftsteller, Filmregisseur a Politiker. Vun [[1992]] bis [[2001]] war hie President vun Estland. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.kirjasto.sci.fi/lmeri.htm Iwwer de Schrëftsteller Meri op Englesch] {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Meri Lennart}} [[Kategorie:Estnesch Auteuren]] [[Kategorie:Estnesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] b7xtyqwen4rwsheav6gmh6qn60ri02e 2710874 2710866 2026-10-04T08:05:47Z Puscas 735 ..... 2710874 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 2. President vun Estland | Amtszäit1 = 6. Oktober 1992 – 8. Oktober 2001 | Virgänger = [[Konstantin Päts]] | Nofollger = [[Arnold Rüütel]] }} De '''Lennart Georg Meri''', gebuer den [[29. Mäerz]] [[1929]] zu [[Tallinn]] an [[Estland]], an och do gestuerwen de [[14. Mäerz]] [[2006]], war en [[Estland|estnesche]] Schrëftsteller, Filmregisseur a Politiker. Vun [[1992]] bis [[2001]] war hie President vun Estland. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.kirjasto.sci.fi/lmeri.htm Iwwer de Schrëftsteller Meri op Englesch] {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Meri Lennart}} [[Kategorie:Estnesch Auteuren]] [[Kategorie:Estnesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] ahn2ow7rkdkf2hxf3biwklelfojqygu Jules Werner 0 41910 2710852 2660830 2026-10-03T16:47:39Z Zinneke 34 /* Filmographie */ 2710852 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jules Werner''', gebuer den [[30. September]] [[1977]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/memorial/2010/C/Pdf/c0897294.pdf Memorial, Säit 43020 (pdf)]</ref> zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Schauspiller]]. De Jules Werner huet an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] an zu [[London]] gelieft, wou hien tëscht [[1998]] an [[2001]] Schauspillerei op der ''Guildhall School of Music and Drama'' studéiert huet. Zu Guildhall krut hien d'''Gold Medal for Acting''. Duerno huet hien nach e puer Joer an England gelieft, wou en ë.&nbsp;a. fir d'[[BBC]] ("Spooks") an d<nowiki>'</nowiki>'' Edward Hall's Propeller theatre company'' geschafft huet, ier en op Lëtzebuerg hannescht koum. Hie schafft reegelméisseg a verschiddenen Theaterproduktioune mat an ass och an enger jett Filmer ze gesinn. Fir seng Haaptroll als Inspekter Faber am [[Christophe Wagner]] sengem ''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'' krut hien 2014 de [[Lëtzebuerger Filmpräis]] fir déi bescht kënschtleresch Kontributioun. De Jules Werner ass d'Kandskand vum [[Pierre Werner]]. == Filmographie == * 1999: ''[[8½ Women]]'' vum [[Peter Greenaway]] * 2004: ''[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]'' vum [[Michael Radford]] * 2005: ''[[Butterflies]]'' vum [[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]] * 2007: ''[[Derrière la tête]]'' vum [[Sebastian Tasch]] * 2007: ''[[The Murder of Princess Diana]]'', vum [[John Strickland]] * 2007: ''[[Nuits d'Arabie]]'' vum [[Paul Kieffer]] * 2007: ''[[Irina Palm]]'' vum [[Sam Garbarski]] * 2009: ''[[Pido perdón]]'' vum [[Sascha Heyar]] * 2009: ''[[House of Boys]]'' vum [[Jean-Claude Schlim]] * 2011: ''[[Elle ne pleure pas, elle chante]]'' vum [[Philippe Pierpont]] * 2011: ''[[Hysteria (Film)|Hysteria]]'' vun der [[Tanya Wexler]] * 2011: ''[[Tabu: Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden]]'' vum [[Christoph Stark]] * 2011: ''[[Le père, le fils... et Anna]]'' vum [[Myriam Muller]] mam [[Louis Bonnet]] a [[Sabine Timoteo]] (Kuerzfilm) * 2012: ''[[Flou (Film)|Flou]]'' vum [[Eric Lamhène]] mam [[Fanny Kirsch]] (Kuerzfilm) * 2012: ''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'' vum [[Christophe Wagner]], mam [[André Jung]] * 2012: ''[[La traversée]]'' vum [[Jérôme Cornuau]] mam [[Micheël Youn]] * 2014: ''[[Mammejong]]'' vum [[Jacques Molitor]], mam [[Max Thommes]] a [[Myriam Muller]]. * 2015: ''[[Melody]]'' vum [[Bernard Bellefroid]] * 2015: ''[[Eng nei Zäit]]'' vum Christophe Wagner * 2018: ''[[Dem Mich seng Kichen]]'' vun der [[Diana Nilles]] (Kuerzfilm) * 2018: ''[[De Superjhemp retörns]]'' vum [[Félix Koch]] * 2018: ''[[Krieg der Träume]]'' (TV-Serie) * 2019: ''[[Capitani]]'' (TV-Serie) vum [[Christophe Wagner]] * 2019: ''[[Péitruss (Film)|Péitruss]]'' vum [[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]] * 2019: ''[[De Buttek]]'' vum [[Luc Feit]] * 2022: ''[[Kommunioun (Film)|Kommunioun]]'' vum [[Jacques Molitor]] * 2023: ''[[Läif a Séil]]'' vum [[Loïc Tanson]] * 2025: ''[[Marginal (Televisiounsserie)|Marginal]]'' vum Loïc Tanson * 2026: ''[[Child (Film 2026)|Child]]'' vum Cyrus Neshvad * 2027: ''[[Droneland (Televisiounsserie)|Droneland]]'' (Tëlesserie) vum [[Félix Koch]] a [[Max Zähle]] == Um Spaweck == [http://www.theatres.lu/Infos/Archives/Saison+06_07-p-134176/Opéra-p-133644/Die+Dreigroschenoper-p-133246.html Websäit vun der Dreigroschenoperproduktioun vun 2007] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Werner Jules}} [[Kategorie:Gebuer 1977]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Filmpräis]] gj04ni5r3zcv25kobxhw6lxy7k8x7e3 Charlotte Engels 0 43319 2710871 2628743 2026-10-03T20:59:20Z Robby 393 /* Gielchen */ + Commandeur ordre de mérite mat Quell a Kategorie 2710871 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Charlotte Jeanne Engels''', gebuer den [[21. Februar]] [[1920]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[28. Oktober]] [[1993]] zu [[Issy-les-Moulinaux]], war eng [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Sculptrice, Molerin a Graphikerin. D'Charlotte Engels huet zanter [[1954]] zu [[Paräis]] gelieft. Si huet ë.&nbsp;a. och Medailen, Mënzen, Timberen a Geldschäiner entworf. [[1952]] huet si de [[Prix Grand-Duc Adolphe]] kritt.<ref>{{Citation|URL=https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl000380/4/|Titel=Charlotte Engels|Gekuckt=2025-07-15|Wierk=Lëtzebuerger Konschtlexikon|Sprooch=en}}</ref> Zu [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] krut eng Strooss, d'''[[Rue Charlotte-Engels|rue Charlotte Engels]]'', der Kënschtlerin hiren Numm.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Luxembourg/Rue%20Charlotte%20Engels/?lang=fr|Titel=Luxembourg: Rue Charlotte Engels|Gekuckt=2025-01-26|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref> == Wierker == * Skulptur ''[[L'envol (Charlotte Engels)|L'envol]]'' beim [[Fluchhafe Lëtzebuerg]] um [[Findel]] (gouf 2003 ewechgeholl an 2010 erëm opgeriicht)<ref>{{Citation|URL=http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/79531/findel-wahrzeichen-landet-auf-dem-schrottplatz.php |Titel=wort.lu:Findel-Wahrzeichen wird wieder aufgestellt |Gekuckt=18.03.2010 |Archiv-Datum=22.03.2010 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20100322204547/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/79531/findel-wahrzeichen-landet-auf-dem-schrottplatz.php }}</ref> * Skulptur ''La famille'' um [[Kierchbierg]] * Skulptur ''La porteuse d'eau'' am [[Syndicat des eaux du barrage d'Esch-sur-Sûre|SEBES]]-Gebai zu [[Esch-Sauer]] * Buste a [[Bronze]] vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]] am [[Chamber]]-Gebai an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] * Buste a Bronze vum [[Pierre Teilhard de Chardin]] am [[Muséum national d'histoire naturelle (Frankräich)|Muséum national d'histoire naturelle]] zu [[Paräis]] * Relief vun enger Kräizegungsszene an der Mëtt vum [[Altor|Haaptaltor]] (a [[Kräizwee]]?) an der [[Kierch Steenem|Kierch]] zu [[Steenem]] * Wopen iwwer dem Haaptportal vun der [[Basilika Iechternach|Basilika]] zu [[Iechternach]] * Medail'' xxx' anniversaire de l'appel du 18 juin 1940'' (1970) * Medail ''Populorum progressio'' (1970) *Medail ''Dmitri Mendelïev'' (1974) * Medail ''Hommage à Jean Meybeck'' (1975) * Medail ''Spinoza - DEUS SIVE NATURA'' (1979) == Gielchen == * {{OMGLC|(Promotioun 1993)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/xgskd5h307/pages/22/articles/DIVL2665?search=%22Engels%22|Titel=... beim ministère des Affaires culturelles|Gekuckt=2026-10-03|Datum=1993-06-24|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 22|Sprooch=fr}}</ref> == Literatur == * [[Linda Eischen|Eischen, Linda]], 2010. ''La Collection Luxembourgeoise du Musée National d'Histoire et d'Art: Charlotte Engels''. [[ons stad]] 94: 65-67. [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_94-2010_65-67.pdf PDF] * Nowara, Malgorzata. "Charlotte Engels." konschtlexikon.lu. Last updated 2024-08-22 .https://www.konschtlexikon.lu/entry/lkl000380/4/. Web. Accessed 15/07/2025 == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Engels Charlotte}} [[Kategorie:Gebuer 1920]] [[Kategorie:Gestuerwen 1993]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Moler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Sculpteuren]] [[Kategorie:Prix Grand-Duc Adolphe]] [[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] opo1t30f6dqqsozhpei9kj9szgp0pcj Haaptsäit/WDS-Spënnchen 0 45363 2710859 2710601 2026-10-03T17:23:38Z Zinneke 34 /* Wousst Dir schonn datt… */ 2710859 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … <!-- 190 --> * … * … * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] um Flouer ''Um Rank'' uganks den 2020er Joeren 141 réimesche Mënze [[Burgus vun Holztem|fonnt goufen]], mat Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * ... [[Uewerkuer]], dem Titel vun engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] nm4ia2zg5toy6e2l6zy0vfg53pefg7s Lëtzebuerger am Tour de France 0 66722 2710855 2684657 2026-10-03T16:53:10Z Zinneke 34 ABOM 2710855 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Lëscht vun den Nimm vun de Participante an där Course|de Film mat deem Titel|D'Lëtzebuerger am Tour de France}} De Vëlossport ass eng vun den erfollegräichste Sportaarten zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Dat mécht sech virun allem duerch d'Resultater an d'Participatioune vun de '''Lëtzebuerger Cyclisten am [[Tour de France]]''' bemierkbar. ==Lëtzebuergesch Coureuren déi den Tour de France gefuer sinn == {| class="wikitable sortable" |- ! Joer ! Numm ! Ekipp/Klass ! Resultat |- |[[Tour de France 1906|1906]] || data-sort-value="Faber François"|[[François Faber]] || [[Vëlosekipp Labor|Labor]] || opginn no der 5. Etapp |- | [[Tour de France 1907|1907]] || François Faber ||Labor || data-sort-value="07"|7 |- | [[Tour de France 1908|1908]] || François Faber || [[Vëlosekipp Peugeot|Peugeot]]|| data-sort-value="02"|2 |- | [[Tour de France 1909|1909]] || François Faber || [[Vëlosekipp Alcyon|Alcyon]] || data-sort-value="01"|1 |- | [[Tour de France 1910|1910]] || François Faber || Alcyon || data-sort-value="02"|2 |- | [[Tour de France 1911|1911]]|| François Faber || Alcyon || opginn no der 11. Etapp |- | [[Tour de France 1912|1912]] || François Faber || [[Vëlosekipp Automoto|Automoto]] || 14 |- | [[Tour de France 1913|1913]] || François Faber || [[Vëlosekipp Peugeot-Safir|Peugot-Safir]] || data-sort-value="05"|5 |- | [[Tour de France 1914|1914]] || François Faber || [[Vëlosekipp Peugeot-Wolber|Peugeot-Wolber]] || data-sort-value="09"|9 |- | [[Tour de France 1922|1922]] || [[Jos Rasqui]] || 2. Klass || opginn no der 7. Etapp |- | rowspan="2"|[[Tour de France 1924|1924]] || [[Nicolas Frantz]] || 1. Klass || data-sort-value="02"|2 |- | [[Jean Majerus (1904)|Jean Majerus]] ||Touriste-routier || opginn no der 2. Etapp |- | rowspan="5"|[[Tour de France 1925|1925]] || Nicolas Frantz || [[Vëlosekipp Alcyon-Dunlop|Alcyon-Dunlop]] || data-sort-value="04"|4 |- | [[Charles Krier]] ||Touriste-Routier || 40 |- | [[Albert Eischen]] ||Touriste-Routier || ? |- | [[Victor Kirchen]] ||Touriste-Routier || ? (4 Etappe gefuer) |- | [[Jean Majerus (1904)|Jean Majerus]] || Touriste-Routier || ? |- | [[Tour de France 1926|1926]] || Nicolas Frantz || Alcyon-Dunlop || data-sort-value="02"|2 |- | rowspan="3"|[[Tour de France 1927|1927]] || Nicolas Frantz || Alyon-Dunlop || data-sort-value="01"|1 |- | Charles Krier ||Touriste-Routier || 27 |- | [[Henri Tosseng]] || Touriste-Routier || opginn an der 1. Etapp |- | [[Tour de France 1928|1928]] || Nicolas Frantz ||Alcyon-Dunlop || |- | [[Tour de France 1929|1929]] ||Nicolas Frantz || Alcyon-Dunlop || |- | rowspan="2"|[[Tour de France 1932|1932]] ||[[Jean-Pierre Muller]] ||Touriste-Routier|| |- | Nicolas Frantz ||Touriste-Routier|| |- | rowspan="5"| [[Tour de France 1936|1936]] ||[[Mett Clemens]] ||Lëtzebuerg || |- | [[Pierre Clemens]] || Lëtzebuerg || |- | [[Josy Kraus]]||Lëtzebuerg || |- | [[Jean Majerus (1914)|Jean Majerus]] ||Lëtzebuerg || |- | [[Arsène Mersch]]||Lëtzebuerg|| |} {{div col}} * [[1937]] ** Mett Clemens (Lëtzebuerg) ** Pierre Clemens (Lëtzebuerg) ** [[Aloïse Klensch]] (Lëtzebuerg) ** Jean Majerus (Lëtzebuerg) ** Arsène Mersch (Lëtzebuerg) ** [[François Neuens]] (Lëtzebuerg) * [[1938]] ** Mett Clemens (Lëtzebuerg) ** Pierre Clemens (Lëtzebuerg) ** [[Christophe Didier]] (Lëtzebuerg) ** Jean Majerus (Lëtzebuerg) ** Arsène Mersch (Lëtzebuerg) ** François Neuens (Lëtzebuerg) * [[1939]] ** [[Lucien Bidinger]] (Lëtzebuerg) ** Mett Clemens (Lëtzebuerg) ** Pierre Clemens (Lëtzebuerg) ** Christophe Didier (Lëtzebuerg) ** [[Grégoire Leisen]] (Lëtzebuerg) ** Jean Majerus (Lëtzebuerg) ** Arsène Mersch (Lëtzebuerg) ** François Neuens (Lëtzebuerg) * [[1947]] ** [[Henri Ackermann]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** [[Bim Diederich]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** [[Jean Goldschmit|Jang Goldschmit]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** [[Jeng Kirchen]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) * [[1948]] ** Henri Ackermann (Holland-Lëtzebuerg) ** [[René Biver]] (Holland-Lëtzebuerg) ** [[Willy Kemp]] (Holland-Lëtzebuerg) ** Jeng Kirchen (Holland-Lëtzebuerg) * [[1949]] ** René Biver (Lëtzebuerg) ** Bim Diederich (Lëtzebuerg) ** [[Marcel Ernzer]] (Lëtzebuerg) ** Jang Goldschmit (Lëtzebuerg) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg) ** Jeng Kirchen (Lëtzebuerg) * [[Tour de France 1950|1950]] ** Bim Diederich (Lëtzebuerg) ** Marcel Ernzer (Lëtzebuerg) ** Jang Goldschmit (Lëtzebuerg) ** [[Henri Kellen]] (Lëtzebuerg) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg) ** Jeng Kirchen (Lëtzebuerg) * [[Tour de France 1951|1951]] ** René Biver (Lëtzebuerg) ** [[Robert Bintz]] (Lëtzebuerg) ** Bim Diederich (Lëtzebuerg) ** Jang Goldschmit (Lëtzebuerg) ** [[Henri Kass]] (Lëtzebuerg) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg) ** [[Josy Polfer]] (Lëtzebuerg) * [[Tour de France 1952|1952]] ** [[Robert Bintz]] (Lëtzebuerg-Australien) ** Bim Diederich (Lëtzebuerg-Australien) ** [[Johny Goedert]] (Lëtzebuerg-Australien) ** Jang Goldschmit (Lëtzebuerg-Australien) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg-Australien) * [[Tour de France 1953|1953]] ** Bim Diederich (Lëtzebuerg) ** [[Marcel Dierkens]] (Lëtzebuerg) ** Marcel Ernzer (Lëtzebuerg) ** [[Charly Gaul]] (Lëtzebuerg) ** Jang Goldschmit (Lëtzebuerg) ** [[Edy Hein]] (Lëtzebuerg) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg) ** [[Jim Kirchen]] (Lëtzebuerg) ** [[Jengy Schmit]] (Lëtzebuerg) * [[Tour de France 1954|1954]] ** Marcel Dierkens (Lëtzebuerg-Éisträich) ** Charly Gaul (Lëtzebuerg-Éisträich) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg-Éisträich) ** [[Nicolas Morn]] (Lëtzebuerg-Éisträich) ** [[Francis Gelhausen]] (Lëtzebuerg-Éisträich) ** Jengy Schmit (Lëtzebuerg-Éisträich) * [[Tour de France 1955|1955]] ** Charly Gaul (Lëtzebuerg-Mixte) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg-Mixte) ** Nicolas Morn (Lëtzebuerg-Mixte) ** Francis Gelhausen (Lëtzebuerg-Mixte) * [[Tour de France 1956|1956]] ** [[Aldo Bolzan]] (ITA?) (Lëtzebuerg) ** Marcel Ernzer (Lëtzebuerg) ** Charly Gaul (Lëtzebuerg) ** [[Edmond Jacobs]] (Lëtzebuerg) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg) ** Nicolas Morn (Lëtzebuerg) ** Jengy Schmit (Lëtzebuerg) ** [[Jempy Schmitz]] (Lëtzebuerg) * [[Tour de France 1957|1957]] ** Aldo Bolzan (ITA?) (Lëtzebuerg-Mixte) ** Marcel Ernzer (Lëtzebuerg-Mixte) ** Charly Gaul (Lëtzebuerg-Mixte) ** Willy Kemp (Lëtzebuerg-Mixte) ** Nicolas Morn (Lëtzebuerg-Mixte) ** Jempy Schmitz (Lëtzebuerg-Mixte) * [[1958]] ** Aldo Bolzan (Holland-Lëtzebuerg) ** Marcel Ernzer (Holland-Lëtzebuerg) ** Charly Gaul (Holland-Lëtzebuerg) ** Jempy Schmitz (Holland-Lëtzebuerg) * [[1959]] ** Aldo Bolzan (Holland-Lëtzebuerg) ** Marcel Ernzer (Holland-Lëtzebuerg) ** Charly Gaul (Holland-Lëtzebuerg) ** Jempy Schmitz (Holland-Lëtzebuerg) * [[Tour de France 1960|1960]] ** Aldo Bolzan (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Jempy Schmitz (Schwäiz-Lëtzebuerg) * [[Tour de FRance 1961|1961]] ** [[Raymond Bley]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Aldo Bolzan (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Marcel Ernzer (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Charly Gaul (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** [[Jean-Pierre Sintges]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** [[Roger Thull]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) * [[1962]] ** Marcel Ernzer (G.S. Gazzola-Fiorelli-Hutchinson) ** Charly Gaul (G.S. Gazzola-Fiorelli-Hutchinson) ** [[Bruno Martinato]] (G.S. Gazzola-Fiorelli-Hutchinson) * [[1963]] ** Charly Gaul (Peugeot-BP-Engelbert) * [[1965]] ** [[Johny Schleck]] (Pelforth-Sauvage-Lejeune-Wolber) * [[Tour de France 1966|1966]] ** Johny Schleck (Pelforth-Sauvage-Lejeune-Wolber) ** [[Edy Schütz]] (Smiths) * [[1967]] ** Johny Schleck (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Edy Schütz (Schwäiz-Lëtzebuerg) * [[1968]] ** [[Josy Johanns]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Johny Schleck (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** Edy Schütz (Schwäiz-Lëtzebuerg) ** [[Roland Smaniotto]] (Schwäiz-Lëtzebuerg) * [[1969]] ** [[Roger Gilson]] (Sonolor-Lejeune-Wolber) ** Edy Schütz (Molteni) * [[Tour de France 1970|1970]] ** Johny Schleck (Bic) ** Edy Schütz (Molteni) * [[1971]] ** Johny Schleck (Bic) ** Edy Schütz (Mars-Flandria) * [[1972]] ** Johny Schleck (Bic) * [[1973]] ** [[Roger Gilson]] (Rocado) ** Johny Schleck (Bic) * [[Tour de France 1978|1978]] ** [[Lucien Didier]] (Renault-Gitane-Campagnolo) * [[1979]] ** Lucien Didier (Renault-Gitane-Campagnolo) * [[Tour de France 1981|1981]] ** Lucien Didier (Renault-Elf-Gitane) ** [[Eugène Urbany]] (Wickes-Splendor-Europ Decor) * [[1982]] ** Lucien Didier (Renault-Elf-Gitane) ** Eugène Urbany (Wickes-Bouwmark-Splendor) * [[1983]] ** Lucien Didier (Renault-Elf-Gitane) ** Eugène Urbany (Boule d'Or-Colnago-Campagnolo) * [[1984]] ** Lucien Didier (Renault-Elf) * [[2000]] ** [[Benoît Joachim]] (US Postal Service) * [[2002]] ** Benoît Joachim (US Postal Service) * [[Tour de France 2004|2004]] ** [[Kim Kirchen]] (Fassa Bortolo) * [[2005]] * ** Kim Kirchen (Fassa Bortolo) * [[Tour de France 2006|2006]] ** [[Fränk Schleck]] (Team CSC) * [[Tour de France 2007|2007]] ** Kim Kirchen (T-Mobile-Team) ** Fränk Schleck (Team CSC) * [[Tour de France 2008|2008]] ** Kim Kirchen (Team High Road / Columbia) ** Fränk Schleck (Team CSC) ** [[Andy Schleck]] (Team CSC) * [[Tour de France 2009|2009]] ** Kim Kirchen (Team Columbia - HTC) ** Fränk Schleck (Team Saxo Bank) ** Andy Schleck (Team Saxo Bank) * [[Tour de France 2010|2010]] ** Fränk Schleck (Team Saxo Bank) ** Andy Schleck (Team Saxo Bank) * [[Tour de France 2011|2011]] ** Fränk Schleck (Team Leopard Trek) ** Andy Schleck (Team Leopard Trek) * [[Tour de France 2012|2012]] ** Fränk Schleck (Radioshack Nissan Trek) *[[Tour de France 2013|2013]] **[[Laurent Didier]] (RadioShack-Leopard) **Fränk Schleck (RadioShack-Leopard) * [[Tour de France 2014|2014]] **[[Ben Gastauer]] (AG2R La Mondiale) ** Andy Schleck ([[Trek Factory Racing]]) ** Frank Schleck (Trek Factory Racing) *[[Tour de France 2015|2015]] ** Laurent Didier (Trek Factory Racing) ** Ben Gastauer (AG2R La Mondiale) ** [[Bob Jungels]] (Trek Factory Racing) *[[Tour de France 2016|2016]] ** Ben Gastauer (AG2R La Mondiale) ** Frank Schleck (Trek–Segafredo) *[[Tour de France 2017|2017]] ** Ben Gastauer (AG2R La Mondiale) *[[Tour de France 2018|2018]] ** Bob Jungels *[[Tour de France 2019|2019]] ** ... *[[Tour de France 2020|2020]] ** ... *[[Tour de France 2021|2021]] ** ... *[[Tour de France 2022|2022]] ** Bob Jungels **[[Kevin Geniets]] *[[Tour de France 2023|2023]] **[[Alex Kirsch]] **Bob Jungels **Kevin Geniets *[[Tour de France 2024|2024]] **Bob Jungels **Kevin Geniets *[[Tour de France 2025|2025]] **''keen'' *[[Tour de France 2026|2026]] **Alex Kirsch {{div col end}} == Lëtzebuergesch Tour de France Rekorder == [[Fichier:TdF2011 Podium.jpg|thumb|De Podium 2011]] * De [[François Faber]] ass den éischten auslännesche [[:Kategorie:Gewënner vum Tour de France|Gewënner vum Tour de France]]. * Den [[Nicolas Frantz]] ass den eenzege Cycliste, deen de [[Maillot jaune]] vun der éischter bis zur leschter Etapp gedroen huet. ([[Tour de France 1928|Tour 1928]]) * 2011 stounge fir d'éischt Kéier an der Geschicht vum Tour de France mam Andy a mam Fränk Schleck net nëmmen zwéi Lëtzebuerger mä och zwéi Bridder um Podium. == Top 10 Resultater vun de Lëtzebuerger am Endklassement == {| class="prettytable" |- bgcolor="#FFDEAD" ! Plaz || Wéi dacks || Wéini|| Wien |- ||1. || 5x || [[Tour de France 1909|1909]] <br>[[Tour de France 1927|1927]] <br> [[Tour de France 1928|1928]]<br> [[Tour de France 1958|1958]] <br> [[Tour de France 2010|2010]]|| [[François Faber]]<br> [[Nicolas Frantz]] <br> [[Nicolas Frantz]] <br> [[Charly Gaul]] <br> [[Andy Schleck]] <br> |- ||2. || 6x ||[[Tour de France 1908|1908]] <br> [[Tour de France 1910|1910]] <br> [[Tour de France 1924|1924]]<br> [[Tour de France 1926|1926]] <br> [[Tour de France 2009|2009]] <br> [[Tour de France 2011|2011]] <br>|| [[François Faber]]<br>[[François Faber]]<br>[[Nicolas Frantz]]<br>[[Nicolas Frantz]]<br>[[Andy Schleck]]<br>[[Andy Schleck]] |- ||3. || 3x || [[Tour de France 1955|1955]] <br> [[Tour de France 1961|1961]] <br> [[Tour de France 2011|2011]] <br> || [[Charly Gaul]]<br> [[Charly Gaul]]<br> [[Fränk Schleck]]<br> |- ||4. || 4x || [[Tour de France 1925|1925]] <br> [[Tour de France 1936|1936]] <br> [[Tour de France 1939|1939]] <br> [[Tour de France 1950|1950]] <br> || [[Nicolas Frantz]] <br> [[Pierre Clemens]] <br> [[Mett Clemens]] <br> [[Jeng Kirchen]] <br> |- ||5. || 7x || [[Tour de France 1913|1913]] <br> [[Tour de France 1929|1929]] <br>[[Tour de France 1936|1936]] <br> [[Tour de France 1938|1938]] <br> [[Tour de France 1948|1948]] <br> [[Tour de France 2008|2008]]<ref name="Tour de France 2008">Duerch d'Disqualifikatioun vum [[Bernhard Kohl]] eng Plaz no vir gerutscht</ref> <br> [[Tour de France 2009|2009]]||[[François Faber]]<br>[[Nicolas Frantz]]<br>[[Arsène Mersch]] <br>[[Mett Clemens]] <br> [[Jeng Kirchen]] <br> [[Fränk Schleck]]<br> [[Fränk Schleck]]<br> |- ||7. || 4x || [[Tour de France 1907|1907]] <br> [[Tour de France 1936|1936]] <br> [[Tour de France 2007|2007]]<ref>Aachten, mä duerch d'Disqualifikatioun vum [[Floyd Landis]] eng Plaz no vir gerutscht</ref> <br> [[Tour de France 2008|2008]]<ref name="Tour de France 2008"/> <br> || [[François Faber]] <br> [[Mett Clemens]] <br> [[Kim Kirchen]] <br> [[Kim Kirchen]] <br> |- ||8. || 1x || [[Tour de France 1949|1949]] <br> || [[Jean Goldschmit]]<br> |- ||9. || 2x || [[Tour de France 1914|1914]] <br> [[Tour de France 1962|1962]] <br> || [[François Faber]]<br> [[Charly Gaul]]<br> |- ||10. || 2x || [[Tour de France 1950|1950]] <br> [[Tour de France 2006|2006]] <br> || [[Jean Goldschmit]]<br> [[Fränk Schleck]]<br> |- |} == D'Lëtzebuerger Etappegewënner (chronologesch)== * [[1908]] ** [[17. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 3 ([[Metz]] - [[Belfort]]) 259&nbsp;km ** [[19. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 4 ([[Belfort]] - [[Lyon]]) 309&nbsp;km ** [[27. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 8 ([[Nîmes]] - [[Toulouse]]) 303&nbsp;km ** {{4. August}}: [[François Faber]] Etapp 12 ([[Nantes]] - [[Brest (Frankräich)|Brest]]) 321&nbsp;km * [[1909]] ** {{7. Juli}}: [[François Faber]] Etapp 2 ([[Roubaix]] - [[Metz]]) 398&nbsp;km ** {{9. Juli}}: [[François Faber]] Etapp 3 ([[Metz]] - [[Belfort]]) 259&nbsp;km ** [[11. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 4 ([[Belfort]] - [[Lyon]]) 307&nbsp;km ** [[13. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 5 ([[Lyon]] - [[Grenobel]]) 311&nbsp;km ** [[15. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 6 ([[Grenobel]] - [[Nice]]) 345&nbsp;km ** [[23. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 10 ([[Bayonne]] - [[Bordeaux]]) 269&nbsp;km * [[1910]] ** {{5. Juli}}: [[François Faber]] Etapp 2 ([[Roubaix]] - [[Metz]]) 398&nbsp;km ** {{9. Juli}}: [[François Faber]] Etapp 4 ([[Belfort]] - [[Lyon]]) 309&nbsp;km ** [[15. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 7 ([[Nice]] - [[Nîmes]]) 354&nbsp;km * [[1911]] ** {{6. Juli}}: [[François Faber]] Etapp 3 ([[Lonkech]] - [[Belfort]]) 331&nbsp;km ** [[12. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 6 ([[Grenobel]] - [[Nice]]) 348&nbsp;km * [[1913]] ** [[17. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 10 ([[Nice]] - [[Grenobel]]) 333&nbsp;km ** [[23. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 13 ([[Belfort]] - [[Lonkech]]) 325&nbsp;km * [[1914]] ** [[22. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 13 ([[Belfort]] - [[Lonkech]]) 325&nbsp;km ** [[24. Juli]]: [[François Faber]] Etapp 14 ([[Lonkech]]-[[Dunkerque]]) 393&nbsp;km * [[1924]] ** [[12. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 11 ([[Briançon]] - [[Gex]]) 307&nbsp;km ** [[14. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 12 ([[Gex]] - [[Stroossbuerg]]) 360&nbsp;km * [[1925]] ** [[27. Juni]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 4 ([[Brest (Frankräich)|Brest]] - [[Vannes]]) 208&nbsp;km ** [[28. Juni]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 5 ([[Vannes]] - [[Les Sables d'Olonne]]) 204&nbsp;km ** {{3. Juli}}: [[Nicolas Frantz]] Etapp 9 ([[Luchon]] - [[Perpignan]]) 323&nbsp;km ** [[13. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 15 ([[Evian]] - [[Mulhouse]]) 373&nbsp;km * [[1926]] ** {{2. Juli}}: [[Nicolas Frantz]] Etapp 7 ([[Brest (Frankräich)|Brest]] - [[Les Sables d'Olonne]]) 412&nbsp;km ** {{5. Juli}}: [[Nicolas Frantz]] Etapp 9 ([[Bordeaux]] - [[Bayonne]]) 189&nbsp;km ** [[10. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 12 ([[Perpignan]] - [[Toulon]]) 427&nbsp;km ** [[12. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 13 ([[Toulon]] - [[Nice]]) 280&nbsp;km * [[1927]] ** [[29. Juni]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 11 ([[Bayonne]] - [[Louchon]]) 326&nbsp;km ** {{5. Juli}}: [[Nicolas Frantz]] Etapp 15 ([[Toulon]] - [[Nice]]) 280&nbsp;km ** [[14. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 21 ([[Stroossbuerg]] - [[Metz]]) 165&nbsp;km * [[1928]] ** [[17. Juni]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 1 ([[Paräis]] - [[Caen]]) 207&nbsp;km ** [[22. Juni]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 6 ([[Vannes]] - [[Les Sables d'Olonne]]) 204&nbsp;km ** {{1. Juli}}: [[Nicolas Frantz]] Etapp 12 ([[Marseille]] - [[Nice]]) 330&nbsp;km ** [[11. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 18 ([[Stroossbuerg]] - [[Metz]]) 165&nbsp;km ** [[15. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 22 ([[Dieppe]] - [[Paräis]]) 330&nbsp;km * [[1929]] ** {{6. Juli}}: [[Nicolas Frantz]] Etapp 7 ([[Les Sables d'Olonne]] - [[Bordeaux]]) 285&nbsp;km ** [[28. Juli]]: [[Nicolas Frantz]] Etapp 22 ([[Dieppe]] - [[Paräis]]) 332&nbsp;km * [[1936]] ** {{9. Juli}}: [[Mett Clemens]] Etapp 3 ([[Charleville (Ardennes)|Charleville]] - [[Metz]]) 161&nbsp;km ** {{2. August}}: [[Arsène Mersch]] Etapp 21 ([[Caen]] - [[Paräis]]) 234&nbsp;km * [[1937]] ** [[30. Juni]]: [[Jean Majerus (1914)|Jean Majerus]] Etapp 1 ([[Paräis]] - [[Lille]]) 263&nbsp;km * [[1938]] ** {{6. Juli}}: [[Jean Majerus (1914)|Jean Majerus]] Etapp 2 ([[Caen]] - [[Saint-Brieuc]]) 237&nbsp;km * [[1939]] ** [[23. Juli]]: [[François Neuens]] Etapp 12.a ([[Marseille]] - [[Saint-Raphaël]]) 157&nbsp;km ** [[29. Juli]]: [[François Neuens]] Etapp 17.a ([[Annecy]] - [[Dôle]]) 226&nbsp;km * [[1949]] ** [[15. Juli]]: [[Jean Goldschmit]] Etapp 14 ([[Nîmes]] - [[Marseille]]) 199&nbsp;km * [[1950]] ** [[13. Juli]]: [[Jean Goldschmit]] Etapp 1 ([[Paräis]] - [[Metz]]) 307&nbsp;km ** [[29. Juli]]: [[Bim Diederich]] Etapp 15 ([[Toulon]] - [[Menton]]) 205&nbsp;km * [[1951]] ** {{5. Juli}}: [[Bim Diederich]] Etapp 2 ([[Reims]] - [[Gent|Gand]]) 228&nbsp;km * [[1952]] ** [[19. Juni]]: [[Bim Diederich]] Etapp 5 ([[Roubaix]] - [[Namouer|Namur]]) 197&nbsp;km * [[1955]] ** [[10. Juli]]: [[Willy Kemp]] Etapp 4 ([[Namouer|Namur]] - [[Metz]]) 225&nbsp;km ** [[14. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 8 ([[Thonon]] - [[Briançon]]) 253&nbsp;km ** [[25. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 17 ([[Toulouse]] - [[Saint-Gaudens]]) 249&nbsp;km * [[1956]] ** {{8. Juli}}: [[Charly Gaul]] Etapp 4.a ([[Circuit Rouen-les-Essarts]]) 15,1&nbsp;km Eenzelzäitfueren ** [[17. Juli]]: [[Jempy Schmitz]] Etapp 12 ([[Pau]] - [[Luchon]]) 130&nbsp;km ** [[24. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 18 ([[Turin]] - [[Grenobel]]) 250&nbsp;km * [[1958]] ** {{3. Juli}}: [[Charly Gaul]] Etapp 8 ([[Châteaulin]] - [[Châteaulin]]) 56&nbsp;km Eenzelzäitfueren ** [[13. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 18 ([[Mont Ventoux]]) 22&nbsp;km Eenzelzäitfueren ** [[16. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 21 ([[Briançon]] - [[Aix-les-Bains]]) 219&nbsp;km ** [[18. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 23 ([[Besançon]] - [[Dijon]]) 74&nbsp;km Eenzelzäitfueren * [[1959]] ** [[13. Juli]]: [[Charly Gaul]] Etapp 17 ([[Saint-Étienne]] - [[Grenobel]]) 199&nbsp;km * [[1961]] ** {{3. Juli}}: [[Charly Gaul]] Etapp 9 ([[Saint-Étienne]] - [[Grenobel]]) 230&nbsp;km * [[1966]] ** [[10. Juli]]: [[Edy Schütz]] Etapp 18 ([[Ivrea]] - [[Chamonix]]) 188&nbsp;km * [[2006]] ** [[18. Juli]]: [[Fränk Schleck]] Etapp 15 ([[Gap]] - [[L'Alpe d'Huez]]) 187&nbsp;km * [[2007]] ** [[23. Juli]]: [[Kim Kirchen]] Etapp 15 ([[Foix]] - [[Loudenvielle-Le Louron]]) 196&nbsp;km * [[2008]] ** {{8. Juli}}: [[Kim Kirchen]] Etapp 4 ([[Cholet]] - [[Cholet]]) 29,5&nbsp;km Eenzelzäitfueren * [[2009]] ** [[22. Juli]]: [[Fränk Schleck]] Etapp 17 ([[Bourg-Saint-Maurice]] - [[Le Grand-Bornand]]) 170&nbsp;km * [[2010]] ** [[11. Juli]]: [[Andy Schleck]] Etapp 8 ([[Station des Rousses]] - [[Morzine-Avoriaz]]) 189&nbsp;km ** [[22. Juli]]: [[Andy Schleck]] Etapp 17 ([[Pau]] - [[Col du Tourmalet]]) 174&nbsp;km * [[2011]] ** [[21. Juli]]: [[Andy Schleck]] Etapp 18 ([[Pinerolo]] – [[Col du Galibier]]/[[Serre Chevalier]]) 200,5&nbsp;km == Bemierkungen == <references /> {{Navigatioun Tour de France}} [[Kategorie:Tour de France| ]] gxqkrqghudrkkhm2zi3q526q7wfcm8z Jonk Demokraten 0 71216 2710825 2687979 2026-10-03T15:22:49Z ~2026-53153-26 73461 Neien Trésorier zanter Juli 2026 2710825 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Jonk Demokraten | Logo = Logo vun de jonken Demokraten.jpeg | Faarfcode = #004A90 | Leeder1_Titel = President | Leeder1_Numm = [[Lou Linster]] | Vizepresident = [[Steven Milbert]] | Generalsekretär = [[Hugo da Costa]] | Tresorier = [[Leo Toum]] | Gegrënnt = [[19. September]] [[1948]] | Parteizentral = B. P. 407<br>L-2014 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Ideologie = [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Faarf = Blo a wäiss | Websäit = [http://www.jdl.lu/ www.jonkdemokraten.lu] }} [[Fichier:Jdl Jonk Demokraten.jpg|thumb|150px|Fréiere Logo vun der JDL]] D''''Jonk Demokraten''' oder '''Jeunesse démocrate et libérale''' ass eng politesch Jugendorganisatioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.jdl.lu/wp/iwwer-eis/statuten/ |Titel=Statute vun der Jeunesse démocrate et libérale |Gekuckt=15.05.2016 |Archiv-Datum=26.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160326124037/http://www.jdl.lu/wp/iwwer-eis/statuten/ }}</ref> Si gëllt als d'Jugendorganisatioun vun der [[Demokratesch Partei|Demokratescher Partei]], ass awer onofhängeg.<ref>wortl.lu: [https://www.wort.lu/de/lokales/mehr-zukunftschancen-jdl-kritisiert-regierung-533911f5e4b029ebcbc13ba0 ''"Mehr Zukunftschancen": JDL kritisiert Regierung''] (31. Mäerz 2014)</ref><ref>Lëtzebuerger Journal: [http://www.journal.lu/article/jdl-claude-schommer-an-der-spitze/ ''JDL: Claude Schommer an der Spitze'' (16. Mee 2016)]</ref><ref>L'essentiel: [https://web.archive.org/web/20170731081721/http://www.lessentiel.lu/de/news/luxemburg/story/29454818 ''Junge Demokraten wollen Cannabis legalisieren''] (31. Juli 2014)</ref><ref>kimgreis.eu: [https://web.archive.org/web/20180831184844/http://kimgreis.eu/?p=86 ''Kritik an der Reform der Verteilung der Studienbeihilfe''] (15. Abrëll 2014)</ref> == Geschicht == D'Jeunesse démocrate et libérale gouf den [[19. September]] [[1948]] vun e puer jonke Liberalen als ''Groupement de la jeunesse démocratique'' gegrënnt.<ref name="jdlgeschicht">{{Citation |URL=http://www.jdl.lu/wp/iwwer-eis/geschicht-vun-der-jdl/ |Titel=Geschicht vun der JDL op jdl.lu |Gekuckt=2016-05-15 |archivedate=2016-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160326125950/http://www.jdl.lu/wp/iwwer-eis/geschicht-vun-der-jdl/ }}</ref> D'JDL huet ëm déi 800 Memberen. == Presidenten == D'Presidente vun de Jonken Demokraten zënter hirer Grënnung:<ref name="jdlgeschicht"/> {{Div col|cols=3}} * 1948: [[Alphonse Osch]] (Matgrënner an Éierepresident vun der JDL) * 1948-1955: [[Camille Linden]] * 1955-1956: [[René Federspiel]] * 1957: Nicolas Gillen * 1958-1960: [[Gaston Thorn]] * 1960-1963: [[Paul Beghin]] * 1963-1964: [[Gab Delleré]] * 1964-1968: Luce Emringer * 1968-1971: Gaston Bomb * 1971-1975: Claude Schmit * 1975-1976: Vic Gillen * 1977-1978: Guy Nies * 1979-1980: [[Claude Hemmer]] * 1980-1982: [[Carlo Wagner]] * 1983: Jan A. Thommes * 1984-1985: Roby Rippinger * 1985-?: Danny Wagner * ?-?: Lex Thielen * ?-?: Gilio Fonck * 1994-2002: [[Xavier Bettel]] * 2002-2005: Daniel Hilbert * 2005-2006: Nadine Wagner * 2006-2010: [[Claude Lamberty]] * 2010-2014: [[Max Hahn]]<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/65851.html JDL: De Max Hahn ass neien Nationalpresident]</ref><ref>[http://www.journal.lu/index.php?id=8&tx_m65xml2db_pi1%5Buid%5D=10109&cHash=6e3d546e97 JDL: Max Hahn übernimmt Vorsitz von Claude Lamberty ]</ref> * 2014-2015<!--2014-28.11.2015-->: Marc Ruppert<ref>[http://download.rtl.lu/2014/03/09/118ce4f6a3370112458405a22eff93ed.pdf "Nationalkongress  der JDL: Marc Ruppert neuer President und Vorstellung des Europawahlprogramms."] Communiqué, 9. Mäerz 2014.</ref> * 2015-2016: Estelle Malané * 2016-2019: Claude Schommer * 2019-2024: Michael Agostini * zanter 2024: [[Lou Linster]] {{Div col end}} == Um Spaweck == * [http://www.jdl.lu/ D'Homepage vun der JDL] * [https://www.facebook.com/pages/JDL-Jonk-Demokraten/141096935941189?sk=wall Déi offiziell Facebook Säit vun der JDL] * [https://www.youtube.com/user/jonkdemokraten Den offizielle Youtube-Kanal vun der JDL] {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Jugendorganisatiounen zu Lëtzebuerg]] ixaz17clr43i0lsrg2tz99pkngnexn4 Tony Curtis 0 78958 2710843 2665694 2026-10-03T15:50:56Z Johnny Chicago 17 2710843 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}}Den '''Tony Curtis''', gebuer den [[3. Juni]] [[1925]] an der [[The Bronx|Bronx]] zu [[New York City]] als ''Bernard Schwartz'', a gestuerwen den [[29. September]] [[2010]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Schauspiller]]. An den 1950er a 60er Jore war hien ze gesinn a Filmer wéi ''Trapeze'' ([[1956]], mam [[Burt Lancaster]] an der [[Gina Lollobrigida]]), ''Sweet Smell of Success'' ([[1957]], och mam Burt Lancaster), ''The Defiant Ones'' ([[1958]], mam [[Sidney Poitier]]), ''Operation Petticoat'' ([[1959]]), ''Some Like It Hot'' ([[1959]], vum [[Billy Wilder]], mam [[Jack Lemmon]] an der [[Marilyn Monroe]]), ''Spartacus'' ([[1960]], mam [[Kirk Douglas]] a mam [[Laurence Olivier]]), ''Taras Bulba'' ([[1962]], mam [[Yul Brynner]] a mam [[Sam Wanamaker]]), ''The Great Race'' ([[1965]], mam Jack Lemmon, [[Peter Falk]] an der [[Natalie Wood]]) an ''The Boston Strangler'' ([[1968]], mam [[Henry Fonda]] an [[George Kennedy]]). [[1971]]-[[1972]] huet hien an ''[[The Persuaders]]'' zesumme mam [[Roger Moore]] d'Haaptroll gespillt. ''The Bad New Bears Go to Japan'' ([[1978]]) an ''[[The Mirror Crack'd (Film 1980)|The Mirror Crack'd]]'' ([[1980]]) ware Filmer, an deenen en ë.&nbsp;a. an den 1970er Jore matgespillt huet. Zanterhier hat en en ettlech Gaaschtrollen ë.&nbsp;a. a ''Suddenly Susan'' ([[1998]]), ''Hope & Faith'' ([[2004]]) a ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]'' ([[2005]]). 2008 si seng [[Memoiren]] ënner dem Titel ''American Prince'' erauskomm. Zanter den 1980er Joren huet den Tony Curtis sech och als Moler en Numm gemaach. Hie war sechsmol bestuet, dorënner mat der [[Janet Leigh]] (mat där en zwee Kanner hat, dorënner d'[[Jamie Lee Curtis]]), vun 1963-1968 mat der Schauspillerin [[Christine Kaufmann]] a senger leschter Fra Jill Vandenberg Curtis, mat där e vun 1998 bis zu sengem Doud bestuet war, an déi 42 Joer méi jonk ass wéi hien. == Filmographie == === Kino === ==== 1949 ==== * 1949: ''[[Criss Cross (Film)|Criss Cross]]'' - Regie: [[Robert Siodmak]] - Haaptacteuren: [[Burt Lancaster]], [[Yvonne De Carlo]] * 1949: ''[[City Across the River]]'' - Regie: [[Maxwell Shane]] - Haaptacteuren: [[Stephen McNally]], [[Thelma Ritter]] * 1949: ''[[The Lady Gambles]]'' - Regie: [[Michael Gordon]] - Haaptacteuren: [[Barbara Stanwyck]], [[Robert Preston]] * 1949: ''[[Take One False Step]]'' - Regie: [[Chester Erskine]] - Haaptacteuren: [[William Powell]], [[Shelley Winters]] * 1949: ''[[Johnny Stool Pigeon]]'' - Regie: [[William Castle]] - Haaptacteuren: [[Howard Duff]], Shelley Winters * 1949: ''[[How to Smuggle a Hernia Across the Border]]'' - Regie: [[Jerry Lewis]] (Kuerzfilm) ==== vun 1950 bis 1959 ==== * 1950: ''[[Francis]]'' - Regie: [[Arthur Lubin]] - Haaptacteuren: [[Donald O'Connor]], [[Patricia Medina]] * 1950: ''[[I Was a Shoplifter]]'' - Regie: [[Charles Lamont]] - Haaptacteuren: [[Scott Brady]], [[Mona Freeman]] * 1950: ''[[Sierra]]'' - Regie: [[Alfred E. Green]] - Haaptacteuren: [[Audie Murphy]], [[Burl Ives]] * 1950: ''[[Winchester '73 (Film 1950)|Winchester '73]]'' - Regie: [[Anthony Mann]] - Haaptacteuren: [[James Stewart]], Shelley Winters * 1950: ''[[Kansas Raiders]]'' - Regie: [[Ray Enright]] - Haaptacteuren: Audie Murphy, [[Brian Donlevy]] * 1951: ''[[The Prince Who Was a Thief]]'' - Regie: [[Rudolph Maté]] - Haaptacteuren: [[Piper Laurie]], [[Everett Sloane]] * 1952: ''[[Flesh and Fury]]'' - Regie: [[Joseph Pevney]] - Haaptacteuren: [[Jan Sterling]], [[Mona Freeman]] * 1952: ''[[No Room for the Groom]]'' - Regie: [[Douglas Sirk]] - Haaptacteuren: Piper Laurie, [[Don DeFore]] * 1952: ''[[Son of Ali Baba]]'' - Regie: [[Kurt Neumann]] - Haaptacteuren: Piper Laurie * 1953: ''[[Houdini]]'' - Regie: [[George Marshall (Filmregisseur)|George Marshall]] - Haaptacteuren: [[Janet Leigh]], [[Torin Thatcher]] * 1953: ''[[The All American]]'' - Regie: [[Jesse Hibbs]] - Haaptacteuren: [[Lori Nelson]], [[Mamie Van Doren]] * 1953: ''[[Forbidden]]'' - Regie: Rudolph Maté - Haaptacteuren: [[Joanne Dru]], [[Lyle Bettger]] * 1954: ''[[Beachhead]]'' - Regie: [[Stuart Heisler]] - Haaptacteuren: [[Frank Lovejoy]], [[Eduard Franz]] * 1954: ''[[Johnny Dark]]'' - Regie: [[George Sherman]] - Haaptacteuren: Piper Laurie, [[Don Taylor]] * 1954: ''[[The Black Shield of Falworth]]'' - Regie: Rudolph Maté - Haaptacteuren: Janet Leigh, [[David Farrar]] * 1954: ''[[So This Is Paris]]'' - Regie: [[Richard Quine]] - Haaptacteuren: [[Gene Nelson]], [[Corinne Calvet]] * 1955: ''[[Six Bridges to Cross]]'' - Regie: [[Joseph Pevney]] - Haaptacteuren: [[George Nader]], [[Julie Adams]] * 1955: ''[[The Purple Mask]]'' - Regie: [[H. Bruce Humberstone|Bruce Humberstone]] - Haaptacteuren: [[Colleen Miller]], [[Gene Barry]] * 1955: ''[[The Rawhide Years]]'' - Regie: [[Rudolph Maté]] - Haaptacteuren: Colleen Miller, [[Arthur Kennedy]] * 1955: ''[[The Square Jungle]]'' - Regie: [[Jerry Hopper]] - Haaptacteuren: [[Pat Crowley]], [[Ernest Borgnine]] * 1956: ''[[Trapeze (Film 1956)|Trapeze]]'' - Regie: [[Carol Reed]] - Haaptacteuren: Burt Lancaster, [[Gina Lollobrigida]] * 1957: ''[[Mister Cory]]'' - Regie: [[Blake Edwards]] - Haaptacteuren: [[Martha Hyer]], [[Charles Bickford]] * 1957: ''[[The Midnight Story]]'' - Regie: Joseph Pevney - Haaptacteuren: [[Marisa Pavan]], [[Gilbert Roland]] * 1957: ''[[Sweet Smell of Success]]'' - Regie: [[Alexander Mackendrick]] - Haaptacteuren: Burt Lancaster, [[Susan Harrison]] * 1958: ''[[The Vikings]]'' - Regie: [[Richard Fleischer]] - Haaptacteuren: [[Kirk Douglas]], Janet Leigh * 1958: ''[[Kings Go Forth]]'' - Regie: [[Delmer Daves]] - Haaptacteuren: [[Frank Sinatra]], [[Natalie Wood]] * 1958: ''[[The Defiant Ones]]'' - Regie: [[Stanley Kramer]] - Haaptacteuren: [[Sidney Poitier]], [[Theodore Bikel]] * 1958: ''[[The Perfect Furlough]]'' - Regie: Blake Edwards - Haaptacteuren: Janet Leigh, [[Keenan Wynn]] * 1959: ''[[Some Like It Hot (Film 1959)|Some Like It Hot]]'' - Regie: [[Billy Wilder]] - Haaptacteuren: [[Marilyn Monroe]], [[Jack Lemmon]] * 1959: ''[[Operation Petticoat]]'' - Regie: [[Blake Edwards]] - Haaptacteuren: [[Cary Grant]], [[Joan O'Brien]] ==== vun 1960 bis 1969 ==== * 1960: ''[[Who Was That Lady?]]'' - Regie: [[George Sidney]] - Haaptacteuren: [[ean Martin]], [[Janet Leigh]] * 1960: ''[[The Rat Race]]'' - Regie: [[Robert Mulligan]] - Haaptacteuren: [[Debbie Reynolds]], [[Jack Oakie]] * 1960: ''[[Spartacus (Film 1960)|Spartacus]]'' - Regie: [[Stanley Kubrick]] - Haaptacteuren: [[Kirk Douglas]], [[Laurence Olivier]], [[Jean Simmons]] * 1960: ''[[Pepe]]'' - Regie: George Sidney - Haaptacteuren: [[Cantinflas]], [[Shirley Jones]] * 1961: ''[[The Great Impostor]]'' - Regie: Robert Mulligan - Haaptacteuren: [[Karl Malden]], [[Edmond O'Brien]] * 1961: ''[[The Outsider]]'' - Regie: [[Delbert Mann]] - Haaptacteuren: [[James Franciscus]], [[Bruce Bennett]] * 1962: ''[[Taras Bulba (Film 1962)|Taras Bulba]]'' - Regie: [[J. Lee Thompson]] - Haaptacteuren: [[Yul Brynner]], [[Christine Kaufmann]] * 1962: ''[[40 Pounds of Trouble]]'' - Regie: [[Norman Jewison]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]] * 1963: ''[[Captain Newman, M.D.]]'' - Regie: [[David Miller]] - Haaptacteuren: [[Gregory Peck]], [[Angie Dickinson]] * 1963: ''[[The List of Adrian Messenger]]'' - Regie: [[John Huston]] - Haaptacteuren: [[George C. Scott]], [[Dana Wynter]] * 1960: ''[[Paris - When It Sizzles]]'' - Regie: [[Richard Quine]] - Haaptacteuren: [[William Holden]], [[Audrey Hepburn]] * 1964: ''[[Wild and Wonderful]]'' - Regie: [[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]] - Haaptacteuren: [[Christine Kaufmann]], [[Marcel Dalio]] * 1964: ''[[Goodbye Charlie]]'' - Regie: [[Vincente Minnelli]] - Haaptacteuren: [[Debbie Reynolds]], [[Pat Boone]] * 1964: ''[[Sex and the Single Girl]]'' - Regie: [[Richard Quine]] - Haaptacteuren: [[Natalie Wood]], [[Henry Fonda]] * 1965: ''[[The Great Race]]'' - Regie: [[Blake Edwards]] - Haaptacteuren: Jack Lemmon, Natalie Wood, [[Peter Falk]] * 1965: ''[[Boeing-Boeing]]'' - Regie: [[John Rich]] - Haaptacteuren: [[Jerry Lewis]], [[Dany Saval]] * 1966: ''[[Chamber of Horrors]]'' - Regie: [[Hy Averback]] - Haaptacteuren: [[Patrick O'Neal]], [[Wilfrid Hyde-White]] * 1966: ''[[Not With My Wife You Don't]]'' - Regie: [[Norman Panama]] - Haaptacteuren: [[Virna Lisi]], [[George C. Scott]] * 1966: ''[[Drop Dead Darling]]'' - Regie: [[Ken Hughes]] - Haaptacteuren: [[Rosanna Schiaffino]], [[Lionel Jeffries]] * 1967: ''[[Don't Make Waves]]'' - Regie: [[Alexander Mackendrick]] - Haaptacteuren: [[Claudia Cardinale]], [[Robert Webber]] * 1967: ''[[La cintura di castità]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: [[Monica Vitti]], [[Hugh Griffith]] * 1968: ''[[The Boston Strangler]]'' - Regie: [[Richard Fleischer]] - Haaptacteuren: Henry Fonda, [[George Kennedy]] * 1969: ''[[Monte Carlo or Bust]]'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Bourvil]], [[Terry-Thomas]] ==== vun 1970 bis 1979 ==== * 1970: ''[[Suppose They Gave a War and Nobody Came]]'' - Regie: [[Hy Averback]] - Haaptacteuren: [[Brian Keith]], [[Ernest Borgnine]] * 1970: ''[[You Can't Win ’Em All]]'' - Regie: [[Peter Collinson]] - Haaptacteuren: [[Charles Bronson]], [[Michèle Mercier]] * 1975: ''[[Lepke]]'' - Regie: [[Menahem Golan]] - Haaptacteuren: [[Anjanette Comer]], [[Michael Callan]] * 1976: ''[[The Last Tycoon]]'' - Regie: [[Elia Kazan]] - Haaptacteuren: [[Robert De Niro]], [[Robert Mitchum]], [[Jeanne Moreau]] * 1976: ''[[Casanova & Co.]]'' - Regie: [[Franz Antel]] - Haaptacteuren: [[Marisa Berenson]], [[Sylva Koscina]] * 1977: ''[[The Manitou]]'' - Regie: [[William Girdler]] - Haaptacteuren: [[Michael Ansara]], [[Susan Strasberg]] * 1977: ''[[Sextette]]'' - Regie: Ken Hughes - Haaptacteuren: [[Mae West]], [[Timothy Dalton]] * 1978: ''[[The Bad News Bears Go to Japan]]'' - Regie: [[John Berry]] - Haaptacteuren: [[Jackie Earle Haley]], [[Tomisaburô Wakayama]] * 1979: ''[[Title Shot]]'' - Regie: [[Les Rose]] - Haaptacteuren: [[Michael Wincott]] ==== vun 1980 bis 1989 ==== * 1980: ''[[Little Miss Marker]]'' - Regie: [[Walter Bernstein]] - Haaptacteuren: [[Walter Matthau]], [[Julie Andrews]] * 1978: ''[[It Rained All Day The Night I Left]]'' - Regie: [[Nicolas Gessner]] - Haaptacteuren: [[Louis Gossett Jr.]], [[Sally Kellerman]] * 1980: ''[[The Mirror Crack'd]]'' - Regie: [[Sally Kellerman]] - Haaptacteuren: [[Angela Lansbury]], [[Geraldine Chaplin]], [[Elizabeth Taylor]] * 1982: ''[[BrainWaves]]'' - Regie: [[Ulli Lommel]] - Haaptacteuren: [[Keir Dullea]], [[Vera Miles]] * 1982: ''[[Othello, el comando negro]]'' - Regie: [[Max H. Boulois]] - Haaptacteuren: [[Joanna Pettet]], Max H. Boulois * 1982: ''[[Balboa]]'' - Regie: [[James Polakof]] - Haaptacteuren: [[Carol Lynley]], [[Chuck Connors]] * 1983: ''[[Where Is Parsifal?]]'' - Regie: [[Henri Helman]] - Haaptacteuren: [[Erik Estrada]], [[Peter Lawford]] * 1985: ''[[Insignificance]]'' - Regie: [[Nicolas Roeg]] - Haaptacteuren: [[Theresa Russell]], [[Michael Emil]] * 1986: ''[[Club Life]]'' - Regie: [[Norman Thaddeus Vane|Norman T. Vane]] - Haaptacteuren: [[Dee Wallace]], [[Michael Parks]] * 1986: ''[[Banter]]'' - Regie: [[Hervé Hachuel]] * 1988: ''[[Der Passagier - Welcome to Germany]]'' - Regie: [[Thomas Brasch]] - Haaptacteuren: [[Katharina Thalbach]], [[Karin Baal]] * 1989: ''[[Lobster Man from Mars]]'' - Regie: [[Stanley Sheff]] * 1989: ''[[Midnight]]'' - Regie: Norman Thaddeus Vane - Haaptacteuren: [[Lynn Redgrave]] * 1989: ''[[Walter & Carlo i Amerika]]'' - Regie: [[Jarl Friis-Mikkelsen]], [[Ole Stephensen]] - Haaptacteuren: Jarl Friis-Mikkelsen,Ole Stephensen ==== vun 1990 bis 1999 ==== * 1991: ''[[Prime Target]]'' - Regie: [[David Heavener]] - Haaptacteuren: David Heavener, [[Isaac Hayes]] * 1992: ''[[Center of the Web]]'' - Regie: [[David A. Prior]] * 1993: ''[[The Mummy Lives]]'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] * 1993: ''[[Naked In New York]]'' - Regie: [[Daniel Algrant]] - Haaptacteuren: [[Eric Stoltz]], [[Mary-Louise Parker]] * 1995: ''[[The Immortals]]'' - Regie: [[Brian Grant]] - Haaptacteuren: [[Eric Roberts]], [[Joe Pantoliano]] * 1997: ''[[Brittle Glory]]'' - Regie: [[Stewart Schill]] * 1997: ''[[Louis and Frank]]'' - Regie: [[Alexandre Rockwell]] - Haaptacteuren: [[Elizabeth Bracco]], [[Steve Buscemi]] * 1998: ''[[Stargames]]'' - Regie: [[Greydon Clark]] * 1999: ''[[Play it to the Bone]]'' - Regie: [[Ron Shelton]] - Haaptacteuren: [[Antonio Banderas]], [[Woody Harrelson]] ==== vun 2000 bis 2008 ==== * 2002: ''[[Reflections Of Evil]]'' - Regie: [[Damon Packard]] * 2008: ''[[David and Fatima]]'' - Regie: [[Alain Zaloum]] - Haaptacteuren: [[Cameron Van Hoy]], [[Martin Landau]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Curtis Tony}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Gebuer 1925]] [[Kategorie:Gestuerwen 2010]] [[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Henrietta Awards]] bnutog7ajq0y7vcvavgnqx6e76rml0r Dilma Rousseff 0 80344 2710761 2590292 2026-10-03T12:55:12Z Mobby 12 60927 + 2710761 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 36. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 1. Januar 2010 – 31. August 2016 | Virgänger = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] | Nofollger = [[Michel Temer]] }} D''''Dilma Vana Rousseff''', gebuer de [[14. Dezember]] [[1947]] zu [[Belo Horizonte]], ass eng [[brasilien|brasilianesch]] Politikerin. Si war vum 1. Januar 2011 bis den 31. August 2016, wéi se duerch en [[Impeachment]]-Vote am [[Seant (Brasilien)|Senat]] ofgesat gouf, déi 36. Presidentin vu Brasilien. Zanter der Mëtt vun den 1960er Jore war si a [[sozialismus|sozialistesche]] Gruppéierungen aktiv an huet sech an der Resistenz géint d'[[Diktatur|Militärdiktatur]] engagéiert, wat hir ë.&nbsp;a. e puer Joer Prisong abruecht hat. Nodeem se fräigelooss gouf, huet se, zesumme mam Carlos Araújo, am Bundesstaat [[Rio Grande do Sul]] d'[[Partido Democratico Trabalhador]] opgeriicht, an huet verschidde politesch Ämter op lokalem a regionalem Plang gehat. 2000 huet se d'PDT verlooss a sech der Aarbechterpartei ([[Partido dos Trabalhadores]]) ugeschloss. Vum [[15. Juni]] [[2005]] bis den [[1. Abrëll]] [[2010]] war si Conseillère a Cheffe de Cabinet vum brasilianesche Staatspresident [[Luiz Inácio Lula da Silva]]. Virdru war si ronn zweeanenhalleft Joer Ministesch fir Energie. [[2010]] huet d'Dilma Rousseff fir d'Presidentschaftswale kandidéiert. Den [[31. Oktober]] gouf si am zweeten Tour mat 55 Prozent vun de Stëmmen, als éischt Fra; zur Presidentin gewielt. Si huet hiert Amt den [[1. Januar]] [[2011]] ugetrueden. 2016 gouf eng Impeachment-Prozedur géint si an d'Weeër geleet, baséiert um Virworf, si hätt d'Zuele vum Staatsbudget manipuléiert, fir d'Aarbecht vun hirer Regierung an e bessert Liicht ze stellen. Den 31. August 2016 gouf si duerch eng Zweedrëttelmajoritéit am Senat ofgesat. De [[Michel Temer]], dee virdu Vizepresident war, gouf hiren Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Rousseff Dilma}} [[Kategorie:Politiker (Brasilien)]] [[Kategorie:Gebuer 1947]] [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] oc9jq6rokxmwhoccpqikbksplmskyqo Luiz Inácio Lula da Silva 0 81827 2710760 2598537 2026-10-03T12:54:33Z Mobby 12 60927 + 2710760 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 35. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 1. Januar 2003 – 1. Januar 2010 | Virgänger1 = [[Fernando Henrique Cardoso]] | Nofollger1 = [[Dilma Rousseff]] | Funktioun2 = 39. President vu Brasilien | Amtszäit2 = 1. Januar 2023 – | Virgänger2 = [[Jair Bolsonaro]] | Nofollger2 = }} De '''Luiz Inácio Lula da Silva''', gebuer de [[27. Oktober]] [[1945]] zu [[Caetés]], am [[Pernambuco]], ass e [[Brasilien|brasilianesche]] Politiker. De Lula da Silva war 2 Amtsperiode laang, vun [[2003]] bis [[2010]], de 35. [[President]] vu Brasilien. Hie gouf den 1. Januar 2011 duerch seng Nofollgerin [[Dilma Rousseff]] ersat. Den 12. Juli 2017 gouf hien am Kader vun der [[Petrobras-Affär]] wéinst Korruptioun zu 9 an en Halleft Joer Prisong verurteelt. Am Appell gouf dat Uerteel 2018 nees opgehuewen. Bei de Presidentschaftswalen 2022 huet de Lula op en Neits kandidéiert, an dës am 2. Tour géint de [[Jair Bolsonaro]] den 30. Oktober 2022 gewonnen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Silva Luiz Inacio Lula da}} [[Kategorie:Politiker (Brasilien)]] [[Kategorie:Gebuer 1945]] [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] dkf7xyu7l0rg4v1yvof79o9k5rr3fkb Aníbal Cavaco Silva 0 81977 2710778 2683608 2026-10-03T13:29:08Z Mobby 12 60927 k 2710778 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 19. President vu Portugal | Amtszäit1 = 9. Mäerz 2006 – 9. Mäerz 2016 | Virgänger = [[Jorge Sampaio]] | Nofollger = [[Marcelo Rebelo de Sousa]] }} Den '''Aníbal António Cavaco Silva''', gebuer de [[5. Juli]] [[1939]] zu [[Boliqueime]] ([[Loulé]]), ass e [[Portugal|portugisesche]] Politiker a war vum Mäerz 2006 bis de Mäerz 2016 President vun der portugisescher Republik. Den Aníbal Cavaco Silva ass e studéierten Ekonomist. No sengem Studium gouf hie Member vun der sozialdemokratescher Partei (PSD) a war [[1980]] an [[1981]] Finanzminister am [[Francisco Sá Carneiro]] senger Regierung. 1985 gouf e President vun der PSD an huet kuerz drop d'Regierungskoaltitioun opgekënnegt. Bei virgezunnenen Neiwale gouf d'PSD déi stäerkst Partei. Hien huet eng Minoritéitsregierung op d'Been gesat, déi 1987 auserenee gebrach ass. Och do huet d'PSD d'Neiwale gewonnen, dës Kéier mat just genuch, fir eleng d'Majoritéit am Parlament ze hunn. De Cavaco blouf Premierminister. 1991 gouf seng Partei am Parlament, an hien a sengem Amt, confirméiert. 1995 huet en net méi kandidéiert; d'PDS huet 48 Parlamentssëtzerr verluer. 1996 huet de Cavaco Silva eng éischt Kéier fir d'Presidentewale kandidéiert. Dës goufen awer vum sozialistesche Buergermeeschter vu Lissabon, [[Jorge Sampaio]], gewonnen. De Cavaco gouf Conseiller bei der [[Banco de Portugal]] an huet Coursen op der Kathoulescher Universitéit vu Portugal ginn. 2005 huet hie bekannt gemaach, hie wier Kandidat fir d'Presidentewalen. Den 22. Januar 2006 gouf e mat 50,6&nbsp;% vun de Stëmmen am éizschten Tour gewielt. E gouf den [[9. Mäerz]] [[2006]] vereedegt. Bei de Presidentschaftswale vum 23. Januar 2011 gouf hien nees am éischten Tour erëmgewielt. == Literatur == * ''Cavaco Silva, Autobiografia politica'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Cavaco Silva Anibal}} [[Kategorie:Politiker (Portugal)]] [[Kategorie:Presidente vu Portugal]] [[Kategorie:Premierministere vu Portugal]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Gebuer 1939]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] g02oyfue448y7teafy80ckcloepknvb Andrus Ansip 0 83217 2710865 2704544 2026-10-03T18:09:49Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Politiker (Estland)]] ewechgeholl; [[Kategorie:Estnesch Buergermeeschteren]] derbäigesat 2710865 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andrus Ansip''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1956]] zu [[Tartu]], ass en [[Estland|estnesche]] Politiker. == Karriär == Den Ansip ass vun Haus aus Cheemiker. Virun 1991 war hien e prominente Member vun der kommunistescher Partei zu Tartu. Vun 1998 bis 2004 war hie [[Buergermeeschter]] vu senger Heemechtsstad Tartu. Vun 2004 bis 2005 war hien ënner dem Premier [[Juhan Parts]], Minister fir Ekonomie a Kommunikatioun. Du war hie vum 13. Abrëll 2005 bis den 3. Mäerz 2014 Premierminister an Estland an zanter 2004 President vun der [[Eesti Reformierakond|Reformpartei]] (''Eesti Reformierakond''). 2007 an 2011 gouf hien a senger Funktioun als Premier confirméiert. 2014 ass hien zeréckgetrueden, nodeem eng vun de Koalitiounsparteien an der Regierung duerch eng aner ersat gi war. Vun 2014 bis 2019 war hie Member a Vizepresident an der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ënner der [[Kommissioun Juncker|Presidence vum Jean-Claude Juncker]], responsabel fir den Digitale Maart. Dono war hie bis 2024 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Ansip Andrus}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Estnesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Estnesch Europadeputéiert]] 32zduteki5xlx48ewn1plaiqg6scg4c Ollanta Humala 0 84743 2710888 2454504 2026-10-04T10:57:25Z Mobby 12 60927 vun en. Wiki iwwersat 2710888 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 58. President vum Peru | Amtszäit1 = 28. Juli 2011 – 28. Juli 2016 | Virgänger = [[Alan García]] | Nofollger = [[Pedro Pablo Kuczynski]] }} Den '''Ollanta Moisés Humala Tasso''', gebuer de [[27. Juni]] [[1963]], ass e [[peru]]anesche [[Politiker]] a fréiere Lieutenant-colonel an der peruanescher Arméi. 2005 gouf den Ollanta Humala President vun der [[Partido Nacionalista Peruano]] (PNP). 2006 huet en eng éischt Kéier bei de Wale fir de Staatspresident kandidéiert, krut awer just 6 % vun de Stëmmen. 2011 war hien op en Neits Kandidat bei de Presidentschaftswalen. Hie gouf de 5. Juni am 2. Tour gewielt an offiziell den 28. Juli 2011 vereedegt. Am Joer 2017 gouf den Humala vun de peruaneschen Autoritéite wéinst Korruptiounsvorwërf verhaft. Den Humala huet versicht, bei de Presidentschaftswale vun 2021 e politesche Comeback ze maachen, krut awer nëmmen 1,5 % vun de Stëmmen a koum op déi 13. Plaz.<ref>{{Citation|URL=https://diariocorreo.pe/peru/flash-electoral-ipsos-resultados-boca-de-urna-conteo-rapido-elecciones-generales-de-peru-de-2021-ganadores-segunda-vuelta-candidatos-presidenciales-noticia/|Titel=Flash electoral a boca de urna región por región, según Ipsos|Gekuckt=04.10.2026|Auteur=Redacción Correo|Datum=12.04.2021|Wierk=Correo|Sprooch=es}}</ref> Am Joer 2025 goufen hien an d'Heredia wéinst Geldwäscherei am Zesummenhang mat der brasilianescher Bauentreprise [[Odebrecht]] schëlleg gesprach an allebéid zu 15 Joer Prisong veruerteelt.<ref>{{Citation|URL=https://www.dw.com/en/peru-ex-president-humala-jailed-for-money-laundering/a-72256017|Titel=Peru: Ex-President Humala jailed for money laundering|Gekuckt=04.10.2026|Wierk=dw.com|Sprooch=en}}</ref> Zanter 2026 ass den Humala de leschte peruanesche President, deen eng komplett Amtszäit absolvéiert huet, wärend déi meescht vu senge Nofollger entweder zeréckgetruede sinn oder ofgesat goufen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Humala Ollanta}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Gebuer 1963]] qg29xwk5bgc58cgyyximcgz8z4lrb02 2710893 2710888 2026-10-04T11:35:26Z ~2026-50886-87 73250 Konfus Ausso ausgeklamert 2710893 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 58. President vum Peru | Amtszäit1 = 28. Juli 2011 – 28. Juli 2016 | Virgänger = [[Alan García]] | Nofollger = [[Pedro Pablo Kuczynski]] }} Den '''Ollanta Moisés Humala Tasso''', gebuer de [[27. Juni]] [[1963]], ass e [[peru]]anesche [[Politiker]] a fréiere Lieutenant-colonel an der peruanescher Arméi. 2005 gouf den Ollanta Humala President vun der [[Partido Nacionalista Peruano]] (PNP). 2006 huet en eng éischt Kéier bei de Wale fir de Staatspresident kandidéiert, krut awer just 6&nbsp;% vun de Stëmmen. 2011 war hien op en Neits Kandidat bei de Presidentschaftswalen. Hie gouf de 5. Juni am 2. Tour gewielt an offiziell den 28. Juli 2011 vereedegt. [[2017]] gouf den Humala vun de peruaneschen Autoritéite wéinst Korruptiounsvirwërf verhaft<sup>''[an dunn?]''</sup>. Den Humala huet versicht, bei de Presidentschaftswale vun 2021 e politesche Comeback ze maachen, krut awer nëmmen 1,5&nbsp;% vun de Stëmmen a koum op déi 13. Plaz.<ref>{{Citation|URL=https://diariocorreo.pe/peru/flash-electoral-ipsos-resultados-boca-de-urna-conteo-rapido-elecciones-generales-de-peru-de-2021-ganadores-segunda-vuelta-candidatos-presidenciales-noticia/|Titel=Flash electoral a boca de urna región por región, según Ipsos|Gekuckt=04.10.2026|Auteur=Redacción Correo|Datum=12.04.2021|Wierk=Correo|Sprooch=es}}</ref> Am Joer 2025 goufen hien an d'Heredia<sup>''[Wien ass dat?]''</sup> wéinst Geldwäscherei am Zesummenhang mat der brasilianescher Bauentreprise [[Odebrecht]] schëlleg gesprach an allebéid zu 15 Joer Prisong veruerteelt<ref>{{Citation|URL=https://www.dw.com/en/peru-ex-president-humala-jailed-for-money-laundering/a-72256017|Titel=Peru: Ex-President Humala jailed for money laundering|Gekuckt=04.10.2026|Wierk=dw.com|Sprooch=en}}</ref>.<!-- (Konfus Ausso, dofir ausgeklamert) Zanter 2026 ass den Humala de leschte peruanesche President, deen eng komplett Amtszäit absolvéiert huet, wärend déi meescht vu senge Nofollger entweder zeréckgetruede sinn oder ofgesat goufen.--> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Humala Ollanta}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Gebuer 1963]] k0htcs8lh5fxi7iknqzb6elwczqc95r 2710896 2710893 2026-10-04T11:40:39Z Mobby 12 60927 Ausso gestrach 2710896 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 58. President vum Peru | Amtszäit1 = 28. Juli 2011 – 28. Juli 2016 | Virgänger = [[Alan García]] | Nofollger = [[Pedro Pablo Kuczynski]] }} Den '''Ollanta Moisés Humala Tasso''', gebuer de [[27. Juni]] [[1963]], ass e [[peru]]anesche [[Politiker]] a fréiere Lieutenant-colonel an der peruanescher Arméi. 2005 gouf den Ollanta Humala President vun der [[Partido Nacionalista Peruano]] (PNP). 2006 huet en eng éischt Kéier bei de Wale fir de Staatspresident kandidéiert, krut awer just 6&nbsp;% vun de Stëmmen. 2011 war hien op en Neits Kandidat bei de Presidentschaftswalen. Hie gouf de 5. Juni am 2. Tour gewielt an offiziell den 28. Juli 2011 vereedegt. [[2017]] gouf den Humala vun de peruaneschen Autoritéite wéinst Korruptiounsvirwërf verhaft<sup>''[an dunn?]''</sup>. Den Humala huet versicht, bei de Presidentschaftswale vun 2021 e politesche Comeback ze maachen, krut awer nëmmen 1,5&nbsp;% vun de Stëmmen a koum op déi 13. Plaz.<ref>{{Citation|URL=https://diariocorreo.pe/peru/flash-electoral-ipsos-resultados-boca-de-urna-conteo-rapido-elecciones-generales-de-peru-de-2021-ganadores-segunda-vuelta-candidatos-presidenciales-noticia/|Titel=Flash electoral a boca de urna región por región, según Ipsos|Gekuckt=04.10.2026|Auteur=Redacción Correo|Datum=12.04.2021|Wierk=Correo|Sprooch=es}}</ref> Am Joer 2025 goufen hien an d'[[Nadine Heredia]] wéinst Geldwäscherei am Zesummenhang mat der brasilianescher Bauentreprise [[Odebrecht]] schëlleg gesprach an allebéid zu 15 Joer Prisong veruerteelt<ref>{{Citation|URL=https://www.dw.com/en/peru-ex-president-humala-jailed-for-money-laundering/a-72256017|Titel=Peru: Ex-President Humala jailed for money laundering|Gekuckt=04.10.2026|Wierk=dw.com|Sprooch=en}}</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Humala Ollanta}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Gebuer 1963]] 1jjajrehavb6ocv7ew30yqrya3ghex5 Plow 0 84907 2710772 2471229 2026-10-03T13:24:15Z Mobby 12 60927 + 2710772 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Plow mat Rëndfleesch.jpg|thumb|450px|Gedeckten Dësch mat Plow]] '''Plow''' (usb. ''Osh/Palov'', russ.: ''плов/Plow'') ass en ursprénglech orientalesche Plat, deem säin Haaptbestanddeel [[Räis]] ass. E gëtt an [[Zentralasien]] an enger grousser Pan oder engem Dëppe mat Hämmelfleesch (eventuell Randfleesch), Fett oder Ueleg, [[Muert]]en an [[Ënn]]e gekacht. Duerno kënnt Laangkärräis dobäi<!--(gouf ausgeklamert well onverständlech), an dee ganze Knuewelek vergruewe gëtt,--> an da gëtt dat Ganzt mat Waasser bedeckt, gekacht an duerno mat zouenem Deckel gedämpt. Et gëtt eng Abberzuel lokal Varianten, dorënner och méi séisser wou gedréchent Aprikosen oder Korënten driwwer gestreet a matgekacht ginn. [[Usbekistan|Usbekesche]] Plow gëllt als mat dat eelst an authenteschst Rezept. En ass do dat beléiftst Iessen a gëtt traditionell all Donneschden a Sonnde grad sou wéi fir Festiesse vu Männer gekacht. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20110714031339/http://mansurovs.com/recipes/uzbek-palov-osh-recipe Usbekescht Plow Rezept] {{en}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Usbeekesch Kichen]] 004ytm5bad7osaknuw7yt6b7a0wwm8f Brigitte Urhausen 0 85958 2710848 2661737 2026-10-03T16:43:09Z Zinneke 34 /* Filmographie */ 2710848 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}}D''''Brigitte Urhausen''', gebuer de [[7. Februar]] [[1980]]<ref name=":1">[https://www.actors.lu/members/urhausen-brigitte/ Brigitte Urhausen] op actors.lu, gekuckt den 8. Mäerz 2019</ref><ref name=":0" /> an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Schauspiller]]in a [[Lauschterspill]]-Spriecherin. Si huet op der [[Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Stuttgart|Hochschule für Darstellende Kunst]] zu [[Stuttgart]] hir Ausbildung gemaach. No éischten Engagementer zu Lëtzebuerg, am [[Staatstheater Stuttgart]] an am [[Theater Magdeburg]] gouf si 2004 beim [[Pfalztheater Kaiserslautern|Pfalztheater]] zu [[Kaiserslautern]] engagéiert. Dono hat si Engagementer beim [[Badisches Staatstheater Karlsruhe|Badischen Staatstheater Karlsruhe]] a beim [[Staatstheater Mainz]]<ref name="tatort">[https://web.archive.org/web/20190307204325/https://www.wort.lu/de/kultur/luxemburger-talent-im-saar-tatort-5c810ac2da2cc1784e33f3db "Luxemburger Talent im Saar-'Tatort'.] wort.lu, 07.03.2019.</ref>. Si trëtt weiderhi geleeëntlech op Lëtzebuerger Bünen, an a Filmer an Tëleesfilmer op. Ausserdeem hëlt si Lauschterspiller fir den [[SWR]] op an ass Speakerin op [[ARTE|Arte]]<ref>{{Citation|URL=http://eb-agentur.eu/html/brigitte_urhausen.html |Titel=eb-agentur |Gekuckt=25.07.2011 |Archiv-Datum=09.01.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120109052804/http://www.eb-agentur.eu/html/brigitte_urhausen.html }}</ref>. Zanter 2013 ass si Spriecherin fir d'Roll vun der Kommissärin ''Amalie Gentner'' an an den ''Tatort''-Lauschterspiller déi vum [[Saarländischer Rundfunk|Saarländische Rundfunk]] produzéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20200216195603/http://www.ard.de/home/radio/Brigitte_Urhausen/805166/index.html Brigitte Urhausen] op ard.de de 5. Mäerz 2018, gekuckt den 1. Mee 2020</ref>. Vun 2020 u spillt si d'Kommissärin ''Esther Baumann'' am Ermëttler-Team an den ''Tatort''-Episoden, déi och vum Saarländische Rundfunk produzéiert ginn<ref name=tatort/>. D'Brigitte Urhausen wunnt an der [[Pfalz|Südpfalz]]. == Filmographie == * 2004: ''[[Tatort]]'' - (TV-Serie) - Episod: ''Der Frauenflüsterer'' vum [[Kaspar Heidelbach]] * 2004: ''[[Nuit amère]]'' vum [[Pol Cruchten]] * 2005: ''[[Tantalus (film)|Tantalus]]'' vum [[Christian Schwochow]] * 2010: ''[[Tabu - Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden]]'' vum [[Christoph Stark]] * 2010: ''[[Isabelle (Film)|Isabelle]]'' vum [[Ben Sombogaart]] *2012: ''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'' vum [[Christophe Wagner]] * 2012: ''[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]'' vum [[Paul Scheuer]] a [[Maisy Hausemer]] *2012: ''Asta'' vum [[Olivier Koos]] (Kuerzfilm)<ref name=":0">[https://www.crew-united.com/de/Brigitte-Urhausen_245253.html Brigitte Urhausen] op crew.unites.com, gekuckt den 8. Mäerz 2019</ref> *2013: ''Alle anderen sind nicht gleich anders'' Documentaire vum [[Oliver Langewitz]]<ref name=":0" /> *2013: ''Serena'' vum [[Eric Lamhène]] (Kuerzfilm)<ref name=":0" /> *2014: ''Verfehlung'' vum [[Gerd Schneider]]<ref name=":0" /> * 2015: ''[[Eng nei Zäit]]'' vum Christophe Wagner *2015: [[Streik!|Streik! - 100 Joer fräi Gewerkschaften zu Lëtzebuerg]] Documentaire vum [[Andy Bausch]]<ref name=":0" /> * 2016: ''[[Die Nacht der 1000 Stunden]]'' vum [[Virgil Widrich]] * 2016: ''[[Fils (Son)]]'' vum [[Cyrus Neshvad]] (Kuerzfilm) *2016: ''[[Toy Gun]]'' vum [[Marco Serafini]] *2016: [[Bad Banks]]<ref name=":0" /> Tëleesserie * 2017: ''[[Rusty Boys]]'' vum [[Andy Bausch]] *2017: ''Mord Ex Machina'' an der Serie ''Tatort''<ref name=":0" /><ref>[https://www.daserste.de/unterhaltung/krimi/tatort/sendung/mord-ex-machina-100.html Mord Ex Machina - Besetzung und Stab] op daserste.de, gekuckt den 8. Mäerz 2019</ref> *2017: ''[[Dreamland (Film)|Dreamland]]'' vum [[Bruce McDonald]] *2017: ''Tourist'' vum [[Jean-Louis Schuller]]<ref name=":1" /> *2017: ''[[Tel Aviv on fire]]'' vum [[Sameh Zoabi]]<ref name=":1" /> *2017: ''[[Portraitiste (Film)|Portraitiste]]'' vum [[Cyrus Neshvad]]<ref name=":1" /> *2017: ''[[La vie poétique]]'' vum [[Christophe Averlan]]<ref name=":1" /> *2018: ''Das Menschenmögliche'' (aka ''Die Notärztin'') Tëleesfilm vun der [[Eva Wolf]]<ref name=":0" /> *2018'': [[Marionette (Film)|Marionette]]'' vum Elbert van Strien<ref name=":1" /> *2019: ''[[Capitani]]'' (TV-Serie) vum [[Christophe Wagner]] *2020: ''[[Tatort]]'' - (TV-Serie) - Episod: ''Das fleißige Lieschen'' vum [[Christian Theede]] *2020: ''[[Cellule de crise (Serie)|Cellule de crise]]'' - (Tëleesserie) - (3 Episoden) *2020: ''SOKO Köln'' (TV-Serie) - Episod: Aufruhr *2021: ''Tatort'' (TV-Serie) - Episod: Der Herr des Waldes *2021: ''WaPo Bodensee'' (TV-Serie) - Episod: Mechthild deckt auf *2022: ''Tatort'' - Episod: Das Herz der Schlange *2024: ''[[La mort viendra]]'' vum [[Christoph Hochhäusler]] *2026: ''Tatort'' - Episod: Das Böse in dir *2026: ''[[Child (Film 2026)|Child]]'' vum Cyrus Neshvad == Theater == * 2018: ''Déi bescht Manéier aus der Landschaft ze verschwannen'', vum [[Guy Rewenig]], ënnert der Regie vum [[Charles Muller]]<ref name=":1" /> * 2019: ''Breaking the waves'', vum [[Lars von Trier]], ënnert der Regie vun der [[Myriam Muller]]<ref name=":1" /> == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Schauspiller a Schauspillerinnen]] == Um Spaweck == * [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1510481.html Serie Lëtzebuerger Acteuren (5) - Wéi verbréngt d'Brigitte Urhausen dës speziell Zäit?] op rtl.lu den 30. Abrëll 2020 {{Referenzen}}{{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Urhausen Brigitte}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1976]] clvhp0kkb0uryrujiq90bzzizlthbc8 Waassertuerm zu Klengbetten 0 86640 2710867 2700473 2026-10-03T19:11:58Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710867 wikitext text/x-wiki {{Coor dms1 uewen|49|38|58.38|N|05|54|28.33|O|Haaptkoordinaten=jo}} [[Fichier:Kleinbettingen château d'eau.jpg|thumb|280px|De Waassertuerm zu Klengbetten]] De '''Waassertuerm zu Klengbetten''' steet um [[Lieu-dit]] ''Bëchel'' am Nordweste vun der Uertschaft, laanscht de Wee dee vu [[Klengbetten]] op d'[[Nationalstrooss 6|Arelerstrooss]] zu [[Stengefort]] féiert. Zesumme mam [[Waassertuerm zu Stengefort|Waassertuerm um Kinneksbierg]] bei Stengefort versuergt en d'Awunner vun der [[Gemeng Stengefort]] mat [[Drénkwaasser]]. De Waassertuerm um Bëchel gouf [[1953]] nieft engem méi ale [[Waasserbaseng]] gebaut, deen ze kleng gi war. Den Tuerm vun 1953 ass 23 m héich. De Waasserbehälter, deen 265 m³ Drénkwaasser faasst, gëtt vu 6 Pilieren aus [[Béton armé|Eisebëtong]] gedroen. De Waasserspigel am Baseng läit op 370,62 m [[Meter iwwer Mier|iwwer dem Mieresspigel]]. An den 1990er Joren ass d'Kapazitéit vum Waassertuerm um Bëchel net méi duergaange fir d'Versuergung mat Drénkwaasser an der Gemeng ze garantéieren. D'Gemeng huet dunn de Bau vun engem zweete Waassertuerm decidéiert, deen [[2003]] um Kinneksbierg bei Stengefort a Betrib geholl gouf. Bei där Geleeënheet gouf de Waassertuerm um Bëchel bannena renovéiert an um Tuerm goufen [[Antenn]]e fir de [[Mobilfunk]] installéiert. Beim Waassertuerm huet d'Gemeng eng Raschtplaz amenagéiert an en Informatiounspanneau opstelle gelooss. ==Quell== * ''Natur, Kultur und Geschichte in der Gemeinde Steinfort. Nature, culture et histore de la Commune de Steinfort. Die Rundwege von Kleinbettingen. Les circuits de Kleinbettingen.'' Konzept a Realisatioun: Oeko-Bureau Rëmeleng a Syndicat d'initiative vun der Gemeng Stengefort. Broschür erausgi vun der Gemeng Stengefort am Mee 2009. Dréckerei Heintz, Péiteng. [https://web.archive.org/web/20160305084158/http://steinfort.lu/wp-content/uploads/2009/12/Brochure_steinfort4.pdf PDF] [[Kategorie:Gemeng Stengefort]] [[Kategorie:Waassertierm zu Lëtzebuerg|Klengbetten]] [[Kategorie:Bauwierker 1953]] [[Kategorie:Landmaarken zu Lëtzebuerg]] 7lnpavgby02xrqcrcnqjsewlm2agsub Cyrus Neshvad 0 91007 2710844 2660077 2026-10-03T16:01:01Z Zinneke 34 /* Filmer */ 2710844 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Cyrus Neshvad''' (och Syrus)<ref name = Mémorial>[http://www.legilux.public.lu/adm/b/archives/1998/0035/b035.pdf#page=49 Mémorial B N° 35 vum 21. Juli 1998], S. 741</ref>, gebuer<!-- de [[6. November]] [[1973]]<ref name = Mémorial/>--> zu [[Teheran]]<ref name = Mémorial/> ([[Iran]]), ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Filmregisseur]] a [[Filmproduzent|-produzent]]. Wéi e fënnef Joer al war, ass seng Famill aus dem Iran geflücht. Zanterhier wunnt hien zu Lëtzebuerg.<ref>Déi Emigratioun ass am Film ''[http://www.youtube.com/watch?v=Nh5Xt5sAIpQ En Dehors de l'Eau]'' thematiséiert.</ref> No senger Première am [[Lycée Michel Rodange]], huet hien op de Filmschoulen zu [[Montpellier]] an zu [[Paräis]] studéiert. Hien huet eng ''Maîtrise cinéma'' vun der [[Université Paris-VIII|Université Vincennes à Saint-Denis]] an en ''Diplôme réalisation'' vun der [[École supérieure de réalisation audiovisuelle]]. == Filmer == * 2026: ''[[Child (Film 2026)|Child]] * 2023: ''[[La valise rouge]]'' (18 min.) * 2019: ''[[Portraitiste (Film)|Portraitiste]]'' (15 min) mam [[Hervé Sogne]], [[Albert Delpy]], [[Lysa Welschen]], [[Brigitte Urhausen]] an [[Annette Schlechter]] * 2016: ''[[Fils (Son)]]'' (15 min) mam Hervé Sogne a Brigitte Urhausen als Schauspiller produzéiert vu Syneco * 2014: ''[[Antoine (Film 2014)|Antoine]]'' (12 min) mam [[Max Pütz]], [[Annette Schlechter]] a [[Raoul Schlechter]] als Schauspiller produzéiert vu Syneco mat der Kollaboratioun vun [[Independant Spirit Productions]] * 2012: ''[[L'orchidée]]'' (13 min) mam [[Fernand Fox]] a [[Marc Olinger]] als Schauspiller, produzéiert vu Syneco mat der Kollaboratioun vun Independant Spirit Productions. * 2010: ''En dehors de l'eau'' (15 min) Dokumentarfilm iwwer d'Immigratioun vun 2 Iraner zu Lëtzebuerg, produzéiert vu Syneco. ''Prix spécial du jury'' um [[Festival Cinémator]] *2009: ''Numéro 1765'' (4 min) produzéiert vu Syneco *2008: ''A l'abri'' produzéiert vu Syneco. ''Grand Prix'' an der Klass ''toutes catégories'' um [[Festival Armoricourt]] zu [[Plestin-les-Grèves]] 2010. ''Prix du jury'' bei der ''Filmakers Night'' 2009 vun [[Épisclérite production]]. *2003: ''Soheila'' (10 min) Dokumentarfilm iwwer d'[[Soheila Knaff-Sanie]] an der Serie ''[[Portraits d'artistes]]'' produzéiert vu Samsa *2001: ''Charlie'' (10 min) produzéiert vun Tarantula == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20130530065819/http://cyrusneshvad.com/ Websäit vum Cyrus Neshvad] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Neshvad Cyrus}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmproduzenten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmregisseuren]] 6awm3u3z6dbdss97pihp1k9d4t4k7oz Zenit (Satellit) 0 97730 2710869 2442642 2026-10-03T20:29:59Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710869 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Zenit space vehicle.jpg|thumb|Kapsel hat Siichtfënstere fir d'Kameraen]] Vum Satellittentyp '''Zenit''' gouf et en ettlech honnert fotografesch [[Opklärungssatellit]]ten an der [[Sowjetunioun]]. == Beschreiwung == Den Opbau vum Satellit hat dem Raumschëff [[Wostok (Raumschëff)|Wostok]] geglach. Et war eng kugelfërmeg Kapsel mat engem Duerchmiesser vun 2,3 Meter, déi zeréckkoum. No engem Asaz vun enger bis zwou Wochen, koum dësen Deel mat Fallschiermer zeréck op d'Äerd, wou dann d'Fotoe konnten ausgewäert ginn. == Literatur == * Peter A. Gorin: ''Zenit – The First Soviet Photo-Reconnaissance Satellite.'' In: Journal of the British Interplanetary Society, 50 ([[1997]]), 441–448. * Dmitri Iljitsch Koslow: ''Konstruirovanie avtomaticheskikh kosmicheskikh apparatov.'' Moskau: Mashinostroenie, [[1996]]. ISBN 978-5-217-02657-9 == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} == Um Spaweck == * {{en}} Encyclopedia Astronautica: [http://www.astronautix.com/craft/zenit.htm Geschicht vum Satellit] a [http://www.astronautix.com/craft/zenit2.htm Fortsetzung] * Sven Grahn: Beschreiwung vun der [https://web.archive.org/web/20120805183851/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Recces/first.htm éischter], [https://web.archive.org/web/20120805183943/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Recces/second.htm zweeter] an {{en}} [http://www.svengrahn.pp.se/histind/Recces/third.htm drëtter] Generatioun * {{ru}} Buran.ru: [http://www.buran.ru/htm/gud%2017.htm] [[Kategorie:Militäresch Satellitten]] [[Kategorie:Raumfaart an der Sowjetunioun an a Russland]] h39nffgujubcqkkkalcqeb265cf2lsr Wladimir Michailowitsch Komarow 0 116304 2710868 2472154 2026-10-03T19:46:59Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710868 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Wladimir Michailowitsch Komarow''' (russesch: Владимир Михайлович Комаров); gebuer de [[16. Mäerz]] [[1927]] zu [[Moskau]] a gestuerwen de [[24.&nbsp;Abrëll]]&nbsp;[[1967]] am [[Oblast Orenburg]], war e sowjetesche [[Raumfuerer|Kosmonaut]] an deen éischte Mënsch, dee bei enger Weltraummissioun gestuerwen ass. Vun [[1942]] bis [[1949]] ass de Komarow an d'Moskauer Spezialschoul vun der Loftarméi gaangen, an uschléissend an d'Militärfligerschoul [[Bataisk]]. [[1959]] huet hien d'[[Militärakademie fir Ingenieure vun der Loftarméi „Prof. N. J. Schukowski“|Ingenieurakademie vun der Loftarméi]] ofgeschloss. [[1960]] gouf hie fir déi éischt Kosmonautegrupp vun der Sowjetunioun ausgewielt. Hie war mat der Walentina Jakowlewna Kiseljowa bestuet an hat mat hir [[zwee]] Kanner. == Raumflich == === Woschod 1 === Nodeem hien [[1962]] Ersatzmann fir de [[Pawel Popowitsch]] op [[Wostok 4]] war, gouf [[1964]] de Fluch mat [[Woschod 1]] seng éischt Missioun am Weltraum. Als Kommandant vu Raumschëffer hat hien de Ruffnumm „Rubin“. === Sojus 1 === {{Méi Info 1|Sojus 1}} Den [[23. Abrëll]] [[1967]] gouf d'Raumschëff Sojus 1 mam Komarow u Bord gestart. De Komarow hat wärend dem Fluch Funkgespréicher mam deemolege Premierminister [[Alexei Nikolajewitsch Kossygin|Kossygin]] a senger Fra Walentina. Donieft huet hie Gréiss un d'sowjetescht Vollek geschéckt. No enger Rei vu Feelfunktioune vum neiaartege Raumschëff hat de Komarow de [[24.&nbsp;Abrëll]]&nbsp;[[1967]] no 18 Äerdëmkreesungen d'Landumg ageleet. Leider ass de Fallschierm net opgaangen an de Komarow ass beim haarden Opschlag vu senger Kapsel gestuerwen. == Leeschtungen == === Spezielles === * Éischte Fluch bei Woschod a Sojus * Éischten am Asaz gestuerwene Kosmonaut === Éierungen an Auszeechnungen === D'Urn vum Komarow gouf an der [[Nekropol an der Kremlmauer|Kremlmauer]] zu Moskau bäigesat. De Komarow krut zweemol d'Auszeechnung [[Held vun der Sowjetunioun]] ([[19. Oktober]] [[1964]] an de [[24. Abrëll]] [[1967]]) an de [[Leninuerden]]“. Den [[Asteroid]] [[(1836) Komarov]], deen [[1971]] entdeckt gouf, souwéi e Krater um Äerdmound krute säin Numm, ausserdeem gouf e Kommunikatiounsschëff op den Numm [[Kosmonawt Wladimir Komarow]] gedeeft. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Vladimir Komarov|Wladimir Komarow}} * {{ru}} [https://web.archive.org/web/20070228122537/http://zelos.zeit.de/bilder/2006/02/aktuell_online/sojuz.mp3 Planmäßig über Funk von Komarow abgegebene Grüße] an das sowjetische Volk, wegen Empfangsproblemen wiederholt. ([[MP3]]; 1,1&nbsp;MB) * {{en}} [https://web.archive.org/web/20121227213126/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Soyuz1Land/Soyanaly.htm Analys vum Sojus 1-Fluch] vum Sven Grahn * spacefacts.de: [http://spacefacts.de/bios/cosmonauts/german/komarov_vladimir.htm Biographie] {{DEFAULTSORT:Komarow Wladimir Michailowitsch}} [[Kategorie:Gebuer 1927]] [[Kategorie:Gestuerwen 1967]] [[Kategorie:Kosmonauten]] [[Kategorie:Woschod-Crew]] [[Kategorie:Sojus-Crew]] [[Kategorie:Raumfaart an der Sowjetunioun an a Russland]] [[Kategorie:Held vun der Sowjetunioun]] [[Kategorie:Leninuerden]] irp5oo1l247s3goqyk2ve0crd9tipnf Jorge Sampaio 0 118475 2710779 2639853 2026-10-03T13:29:38Z Mobby 12 60927 k 2710779 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 18. President vu Portugal | Amtszäit1 = 9. Mäerz 1996 – 9. Mäerz 2006 | Virgänger = [[Mário Soares]] | Nofollger = [[Aníbal Cavaco Silva]] }} De '''Jorge Fernando Branco de Sampaio''', gebuer den [[18. September]] [[1939]] zu [[Lissabon]], an och do gestuerwen den [[10. September]] [[2021]]<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/international/a/1784407.html|Titel=Portugal: De fréiere portugisesche President Jorge Sampaio ass gestuerwen|Gekuckt=10.09.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, war e [[portugal|portugiseschen]] [[Droit|Affekot]] a [[Politiker]]. Hie war vun 1996 bis 2006 Staatspresident vun der Portugisescher Republik. A sengen Ufanksjoren als Affekot huet de Sampaio dacks politesch Gefaangener verdeedegt. No der [[Oeilletsrevolutioun]], de 25. Abrëll 1974 huet hien de ''Movimento de Esquerda Socialista'' (MES; "Portugisesch Lénks Beweegung") gegrënnt, ma geschwënn duerno nees verlooss. 1978 gouf hie Member vun der Sozialistescher Partei (PS). 1979 gouf hien eng éischt Kéier an d'portugisescht [[Parlament]] gewielt. 1986 an 1987 war hie Fraktiounsleader vun de Sozialisten am Parlament. Vun 1989 bis 1991 war hie President vun der Partei. 1989 gouf de Jorge Sampaio och zum Buergermeeschter vu Lissabon gewielt, a blouf dat bis 1995. 1996 huet hie fir d'Presidentewale kandidéiert, huet dës am 2. Tour gewonnen a gouf den 9 Mäerz vereedegt. 2001 gouf hie fir weider 5 Joer erëmgewielt. 2006 gouf den [[Aníbal Cavaco Silva]] säin Nofollger. De Sampaio war duerno Member vum Portugisesche Staatsrot a Member vum [[Club of Madrid]], enger Organisatioun vu fréieren demokratesch gewielte Staatscheffen a Premierministeren. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://jorgesampaio.pt/jorgesampaio/en/ Dem Jorge Sampaio seng Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Sampaio Jorge}} [[Kategorie:Gebuer 1939]] [[Kategorie:Gestuerwen 2021]] [[Kategorie:Presidente vu Portugal]] [[Kategorie:Portugisesch Affekoten]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] f671m5zirx8hqnyp4j72q9eaxuwkfu6 Mário Soares 0 122966 2710780 2684346 2026-10-03T13:29:55Z Mobby 12 60927 k 2710780 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 17. President vu Portugal | Amtszäit1 = 9. Mäerz 1986 – 9. Mäerz 1996 | Virgänger = [[António Ramalho Eanes]] | Nofollger = [[Jorge Sampaio]] }} De ''' Mário Alberto Nobre Lopes Soares''', gebuer de [[7. Dezember]] [[1924]] zu [[Lissabon]], an och do de [[7. Januar]] [[2017]] gestuerwen, war e [[Portugal|portugisesche]] [[Politiker]] an eng Schlësselfigur vun den Ufanksjore vun der [[Drëtt Portugisesch Republik|Drëtter Republik]]. Hien huet den 19. Abrëll 1973 am Exil zu [[Bad Münstereifel]] d'[[Partido Socialista|Sozialistesch Partei vu Portugal]] gegrënnt. 1974, no der [[Oeillets-Revolutioun]], gouf hien Aussenminister. Dono war hien dräimol Premierminister: vun 1976 bis 1977, 1978 a vun 1983 bis 1985. Vun 1986 bis 1996 war hien iwwer zwee Quinquennate President vun der Republik Portugal. Dono war hie vun 1999 bis 2004 Deputéierten am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. == Literatur == * Mário Soares, Portugal - Rechtsdiktatur zwischen Europa und Kolonialismus, Rowohlt, Reinbek bei Hamburg, 1973. == Um Spaweck== {{Commonscat}} * [http://www.fmsoares.pt/mario_soares/ Biografie op der Websäit vun der ''Fundação Mário Soares''] * [http://www.presidencia.pt/?id_categoria=13&id_item=Fiche Mário Soares] op der Websäit vum portugisesche Staatspresident {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Soares, Mario}} [[Kategorie:Presidente vu Portugal]] [[Kategorie:Premierministere vu Portugal]] [[Kategorie:Portugisesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Politiker (Portugal)]] [[Kategorie:Gebuer 1924]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] q01z1r42yu2zdk6g72xtn30x40p9efc Juscelino Kubitschek 0 123175 2710762 2683772 2026-10-03T12:55:49Z Mobby 12 60927 + 2710762 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 21. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 31. Januar 1956 – 30. Januar 1961 | Virgänger1 = [[Nereu Ramos]] | Nofollger1 = [[Jânio Quadros]] }} De '''Juscelino Kubitschek de Oliveira''', gebuer den [[12. September]] [[1902]] zu [[Diamantina]], am [[Minas Gerais]], a gestuerwen den [[22. August]] [[1976]] bei [[Resende (Brasilien)|Resende]] am Bundesstaat [[Rio de Janeiro (Bundesstaat)|Rio de Janeiro]], war e [[Brasilien|brasilianesche]] Politiker. Hie war vun 1956 bis 1961 Staatspresident vu Brasilien. Hien hat fir Dokter studéiert an no sengem Studium huet hien zu [[Paräis]], [[Wien]], [[Berlin]] an a Brasilie geschafft. 1933 bis 1937, wéi de [[Getúlio Dornelles Vargas]] sech un d'Muecht ge[[putsch]]t huet, war hien Deputéierten am Federale Parlament. 1939 gouf e Buergermeeschter vu [[Belo Horizonte]], der Haaptstad vu Minas Gerais. Vun 1946 bis 1950 war hien op en Neits Deputéierten an dono bis 1955 [[Gouverneur]] vu Minas Gerais. Säi gréisste Projet wärend senger Amtszäit als President war d'Grënnung vu [[Brasília]], der neier Haaptstad. Si gouf den 21. Abrëll 1960 ageweit. No engem Militärputsch 1964 ass de Kubitschek an Europa an an d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] an den Exil gaangen. 1967 goung en hannescht a Brasilien, wou en awer politesch keen Afloss méi hat. Hien ass den 22.&nbsp;August 1976 bei engem Autosaccident ëm d'Liewe komm. 2013 koum eng Spezialkommissioun zu der Konklusioun, datt et keen Accident, mä d'Resultat vun engem Komplott gewiescht soll sinn. No him genannt goufen d'[[Juscelino-Kubitschek-Bréck]] an de [[Fluchhafe vu Brasília]], e Kraaftwierk beim [[Barrage vun Irapé]] souwéi de Memorial JK zu Brasilia, dat vum [[Oscar Niemeyer]] entworf gouf. Am Januar 1956 war hien op [[Staatsbesuch]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Kubitschek Juscelino}} [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] [[Kategorie:Politiker (Brasilien)]] [[Kategorie:Gebuer 1902]] [[Kategorie:Gestuerwen 1976]] [[Kategorie:Sonderstufe des Großkreuzes vum Bundesverdienstkreuz]] 5lpr3pp3klxkx3i2y7nwo15vv57z0ci Kategorie:Presidente vu Brasilien 14 123176 2710763 2617520 2026-10-03T12:56:18Z Mobby 12 60927 + 2710763 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|Presidente vu [[Brasilien]]}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Presidenten no Länner|Brasilien]] [[Kategorie:Politiker (Brasilien)]] [[Kategorie:Brasilianesch Persounen no Aktivitéit|President]] 68z79z15vjltzfd6pdygixjygml7xi8 Marcelo Rebelo de Sousa 0 123895 2710777 2665787 2026-10-03T13:28:46Z Mobby 12 60927 2710777 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 20. President vu Portugal | Amtszäit1 = 9. Mäerz 2016 – 9. Mäerz 2026 | Virgänger = [[Aníbal Cavaco Silva]] | Nofollger = [[António José Seguro]] }} De '''Marcelo Nuno Duarte Rebelo de Sousa''', gebuer den [[12. Dezember]] [[1948]] zu [[São Sebastião da Pedreira]] ([[Lissabon]]), ass e [[Portugal|portugisesche]] [[Politiker]] ([[Partido Social Democrata]], PSD). Hie gouf de 24. Januar 2016 am éischten Tour vun de Walen zum neie Staatspresident vu Portugal gewielt an den 9. Mäerz 2016 vereedegt. Bei de Wale vum 24. Januar 2021 gouf hien, och am éischten Tour, erëmgewielt. == Liewen a Karriär == De Marcelo Rebelo huet eng universitär Ausbildung als Jurist, Ekonomist a Politikwëssenschaftler, a gëllt als ee vun den Dichtegsten a Portugal um Gebitt vun der [[Politikwëssenschaft]], dem [[Droit constitutionnel]] an [[droit administratif|administratif]]. Hie war laang Professer op der Droits-Fakultéit vun der [[Universitéit Lissabon]], virdrun och op der ''Universidade Católica Portuguesa'' an der [[Universitéit Porto]]. Vun 1982 bis 1983 war hie Minister fir parlamentaresch Affairen an der Regierung vum [[Francisco Pinto Balsemão]]. Hie war den éischte President vun der [[Partido Social Democrata|Sozialdemokratescher Partei (PSD)]] (1996–1999), Vizepresident vun der [[Europäesch Vollekspartei|Europäescher Vollekspartei]] (1997 bis 1999) a Member vum [[Staatsrot (Portugal)|Staatsrot vu Portugal]]. 1972 huet hien zesumme mam Pinto Balsemão déi renoméiert [[Wochenzeitung]] ''[[Expresso (Portugal)|Expresso]]'' gegrënnt, an där en all Woch eng Rubrik hat. 1983 huet en d'Wochenzeitung ''Semanário'' gegrënnt (déi 2009 opgehalen huet). Beim grousse Public ass hie bekannt fir seng politesch Commentairen um Radio an op der Televisioun. Vun 2005 bis 2010 hat hien op der Tëlee eng Emissioun mam Titel ''As Escolhas de Marcelo'' ("Dem Marcelo seng Auswiel"). Hien huet eng ganz Rëtsch wëssenschaftlech Aarbechte publizéiert an ass Member vun enger jett nationalen an internationalen Associatiounen am Droits-Beräich. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Rebelo de Sousa, Marcelo}} [[Kategorie:Presidente vu Portugal]] [[Kategorie:Portugisesch Juristen]] [[Kategorie:Portugisesch Journalisten]] [[Kategorie:Gebuer 1948]] [[Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] [[Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw]] [[Kategorie:Portugisesch Ministeren]] ik6xcfp6llxev2qikj5ew9kv2rqf34v Schabloun:Navigatioun Premierministere vun Estland 10 132932 2710752 2670769 2026-10-03T11:59:40Z Mobby 12 60927 k 2710752 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Navigatioun Premierministere vun Estland |listclass = hlist |state=collapsed |image=[[Fichier:Small coat of arms of Estonia.svg|50px|Wopen vun der Republik Estland]] |title=Premierministere vun der Republik Estland zanter 1990 |list1=*[[Edgar Savisaar]] {{small|(1990–1992)}} *[[Tiit Vähi]] {{small|(1992)}} *[[Mart Laar]] {{small|(1992–1994)}} *[[Andres Tarand]] {{small|(1994–1995)}} *[[Tiit Vähi]] {{small|(1995–1997)}} *[[Mart Siimann]] {{small|(1997–1999)}} *[[Mart Laar]] {{small|(1999–2001)}} *[[Siim Kallas]] {{small|(2002–2003)}} *[[Juhan Parts]] {{small|(2003–2005)}} *[[Andrus Ansip]] {{small|(2005–2014)}} *[[Taavi Rõivas]] {{small|(2014–2016)}} *[[Jüri Ratas]] {{small|(2016-2021)}} *[[Kaja Kallas]] {{small|(2021-2024)}} * [[Kristen Michal]] {{small|(zanter 2024)}} }}<noinclude> [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Premierministeren|Estland]] </noinclude> ijo9c3brw89ppm29cc472hl4l9xwovh 2022 0 133276 2710883 2710664 2026-10-04T10:45:46Z Mobby 12 60927 /* Mëttel- a Südamerika */ 2710883 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2022''' huet op engem [[Samschdeg]] ungefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Luxembourg, manifestation contre la crise en Ukraine 05.03.2022 (116).jpg|thumb|Manifestatioun géint de Krich an der Ukrain, 5. Mäerz.]] * {{1. Januar}}: [[Frankräich]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * [[30. Januar]]: Bei virgezunnene Parlamentswalen a [[Portugal]] gewënnt dem Premierminister [[António Costa]] seng Sozialistesch Partei mat 117 vun 230 Sëtz d'absolutt Majoritéit. * [[13. Februar]]: De [[Frank-Walter Steinmeier]] gëtt zum däitsche Bundespresident erëmgewielt. * [[24. Februar]]: Russland fänkt mat engem [[Russesch-Ukrainesche Krich|Ugrëffskrich op d'Ukrain]] un, nodeems et 2 Deeg virdrun d'Onofhängegkeet vun de vu russesche Rebelle kontrolléierte sougenannte "Volleksrepubliken" [[Oblast Luhansk|Luhansk]] an [[Oblast Donezk|Donezk]] eesäiteg unerkannt huet. Iwwer 4 Milliounen Ukrainer sinn an d'westlech Nopeschlänner an aner EU Staate geflücht; weltwäit kënnt et zu Protester, a vu Säite vu ville Länner zu Sanktioune géint Russland an Hëllefsliwwerungen (zivil wéi militäresch) un d'Ukrain. Nodeems Russland am Ufank séier a vill Terrain eruewere konnt, gëtt et an de Wochen a Méint dono nees zeréckgeworf, an d'Front huet sech am Summer am Süden an am Oste quasi stabiliséiert. Russland ass dunn dozou iwwergaangen, zivil Infrastrukturen (haaptsächlech Energie- a Waaserversuergung) uechtert d'ganzt Land mat Rakéiten z'attackéieren. Bis zum Joresenn gëtt et wäit iwwer Honnertdausend Doudeger op béide Säiten, dorënner vill ukrainesch zivil Affer. * {{3. Abrëll}}: Dem aktuelle Premierminister [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]]-Partei gewënnt bei de Parlamentswalen an [[Ungarn]], mat 135 vun den 199 Sëtz, déi absolutt Majoritéit. * {{0}}3. Abrëll: Den [[Aleksandar Vučić]] gëtt a [[Serbien]] bei de Presidentschaftswalen erëmgewielt. Bei de Parlamentswalen dee selwechten Dag bleift seng Walallianz stäerkst Partei, verléiert awer hir absolut Majoritéit. * [[24. Abrëll]]: Beim zweeten Tour vun de Presidentewalen a [[Frankräich]] gewënnt den amtéierende President [[Emmanuel Macron]] géint d'[[Marine Le Pen]]. * [[10. Mee]]: D'[[Katalin Novák]] gëtt zu der neier Presidentin vun [[Ungarn]] gewielt. * [[16. Mee]]: D'[[Elisabeth Borne]] gëtt zu der neier Premierministesch a [[Frankräich]] ernannt. * [[25. Mee]]: No de Parlamentswale vum 24. Abrëll a [[Slowenien]] gëtt de [[Robert Golob]] vun der Fräiheetsbeweegung (GS) neie Premierminister. * [[19. Juni]]: Beim 2. Tour vun de Parlamentswalen a Frankräich verléiert ''Ensemble pour la majorité présidentielle'' déi absolut Majoritéit a kënnt op 245 vu 577 Sëtz, d<nowiki>'</nowiki>''Nouvelle Union Populaire écologique et sociale'' kritt der 131, de ''Rassemblement National'' der 89 an d'''Union de Droite et du Centre'' der 64. * [[23. Juni]]: Um [[Europäesche Conseil]] zu Bréissel kréien d'[[Ukrain]] a [[Moldawien]] de Status vun engem Kandidat fir der EU bäizetrieden. * {{1. Juli}}: [[Tschechien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{5. September}}: Nom [[Boris Johnson]] sengem Récktrëtt gëtt d'[[Liz Truss]] als nei Presidentin vun der [[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]] an domat als nei Premierministesch vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gewielt. * {{8. September}}: Nom Doud vu senger Mamm, der Kinnigin [[Elisabeth II.]], gëtt den [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich. * {{9. Oktober}}: Den [[Alexander Van der Bellen]] gëtt am éischten Tour vun de Presidentschaftswalen an [[Éisträich]] erëmgewielt. * [[17. Oktober]]: No de Parlamentswale vum [[11. September]] a Schweden, bei deenen d'Schwedendemokraten, déi Moderat, d'Chrëschtdemokraten an déi Liberal eng Majoritéit vu Sëtz am ''Riksdag'' gewonnen hunn, gëtt den [[Ulf Kristersson]] neie Premiermnister. * [[22. Oktober]]: No de Parlamanetswale vum [[25. September]] an Italien, gëtt d'[[Giorgia Meloni]] (''Fratelli d'Italia'') Premiermnistesch vun enger rietspopulistescher Regierung. * [[25. Oktober]]: No der Liz Truss hirem Récktrëtt gëtt de [[Rishi Sunak]] als neie Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich ernannt, nodeems en een Dag éischter neie President vun der Conservative Party gouf. * [[1. November]]: Bei de virgezunnene Parlamentswalen an [[Dänemark]] kréien d'Sozialdemokrate vun der [[Mette Frederiksen]] déi meescht Stëmmen, an d'Parteien am lénke Spektrum eng Majoritéit. * [[13. November]]: D'[[Nataša Pirc Musar]] gëtt zur Presidentin vun der Republik [[Slowenien]] gewielt. * [[17. Dezember]]: De [[Leo Varadkar]] iwwerhëlt fir déi zweet Hallschecht vun der Legislaturperiod vum [[Micheál Martin]] d'Amt vum Premierminister an [[Irland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * {{5. Januar}}: D'[[Regierung Bettel-Lenert-Bausch]] trëtt, mat 3 neie Ministeren, hir Fonctioun un. * {{2. Juni}}: Den ukrainesche President [[Wolodymyr Selenskyj]] adresséiert déi Lëtzebuerger [[Chamber]] via Videolink. * [[11. September]]: Verlängerung vun der [[Luxtram-Linn T1|Tramslinn T1]] bis op [[Bouneweg]]. * [[30. November]]: De [[Prisong Uerschterhaff]] gëtt a Betrib geholl. <gallery> File:Luxembourg, inauguration tram phase 4 (111).jpg|Tramstatioun Lycée Bouneweg Fichier:Sanem, Centre pénitentiaire Uerschterhaff 01.jpg|Prisong Uerschterhaff </gallery> === Afrika === * [[23. Januar]]: Militärputsch am [[Burkina Faso]]. * [[15. Mee]]: Den [[Hassan Sheikh Mohamud]] gëtt zum neie President vu [[Somalia]] gewielt. * [[25. Juni]]: [[Gabun]] an [[Togo]] gi Member vum [[Commonwealth of Nations|Commonwealth]]. * [[15. August]]: De [[William Ruto]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Kenia]]. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[27. Januar]]: D'[[Xiomara Castro]] gëtt nei Presidentin vum [[Honduras]]. * [[19. Juni]]: De [[Gustavo Petro]] gëtt zum neie President vu [[Kolumbien]] gewielt. * [[30. Oktober]]: Den [[Luiz Inácio Lula da Silva]] gewënnt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Brasilien]] géint de [[Jair Bolsonaro]]. * {{7. Dezember}}: D'[[Dina Boluarte]] gëtt als nei Presidentin vum [[Peru]] vereedegt, nodeems hire Virgänger, de [[Pedro Castillo]], ofgesat gi war. === Asien === * {{2. Januar}}: Ausbroch vu schwéieren Onrouen am [[Kasachstan]], wou bannent e puer Deeg 225 Leit ëm d'Liewe koumen an der bal 5.000 blesséiert goufen. * {{9. Mäerz}}: De [[Yoon Seok-youl]] gëtt zum neie President vu [[Südkorea]] gewielt. * [[12. Mäerz]]: De [[Serdar Berdimuhamedow]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Turkmenistan]], hie gëtt den 19. Mäerz vereedegt. * [[19. Abrëll]]: De [[José Ramos-Horta]] gëtt zum neie President vun [[Timor-Leste]] gewielt, nodeems en dat schonn eng Kéier virun 10 Joer war. * [[21. Juni]]: Iwwer 1.000 Doudeger bei engem schwéieren Äerdbiewen am Oste vum [[Afghanistan]]. * [[30. Juni]]: De [[Ferdinand Marcos Jr.]] gëtt neie President op de [[Philippinnen]]. * [[21. Juli]]: Den [[Ranil Wickremesinghe]] gëtt neie President vu [[Sri Lanka]], nodeems säi Virgänger [[Gotabaya Rajapaksa]] no Protester zeréckgetruede war. * [[25. Juli]]: D'[[Draupadi Murmu]] gëtt als nei Presidentin vun [[Indien]] vereedegt. * [[16. September]]: Nom Doud vun der Jina Mahsa Amini, veruersaacht duerch Polizeigewalt, kënnt et zu méintelaange Protester am [[Iran]]. * [[22. Oktober]]: De [[Xi Jinping]] gëtt fir d'Drëtt zum Partei- a Staatschef vu [[China]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * [[14. Mee]]: De [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]], Emir vun [[Abu Dhabi]], gëtt neie President vun de [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]]. * [[1. November]]: E Block, deen de fréiere Premierminister [[Benjamin Netanyahu]] ënnerstëtzt, gewënnt mat enger absoluter Majoritéit déi virgezunnene Parlamentswalen an [[Israel]]. === Ozeanien & Pazifik === == Konscht a Kultur == [[Fichier:Esch22 - Remix Opening Esch-Centre (105).jpg|thumb|130px|Logo Esch 2022]] * [[Esch-Uelzecht]] ass, zesumme mam [[litauen|litauesche]] [[Kaunas]] an dem [[Serbien|serbesche]] [[Novi Sad]], [[Europäesch Kulturhaaptstad]] (kuckt: [[Esch 2022]]). === Molerei === === Literatur === * [[Prix de la fondation Servais|Servais-Präis]]: [[Guy Helminger]] fir ''Lärm''. * Den [[John-Paul Gomez]] gewënnt den [[Concours littéraire national 2022|nationale Literaturpräis 2022]] fir ''The Idiot of St. Benedict''. === Musek === * [[14. Mee]]: de [[Kalush Orchestra]] aus der Ukraine gewënnt den [[Eurovision Song Contest 2022]] mam Lidd ''Stefania''. === Kino === * [[Academy Awards|Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Coda (Film)|Coda]]'' vun der [[Sian Heder]]. * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film: ''[[Illusions perdues]]'' vum [[Xavier Giannol]]. * [[Palme d'or|Gëlle Palm]] fir ''[[Triangle of Sadness]]'' vm [[Ruben Östlund]]. == Ekonomie == * {{1. Januar}}: D'[[Regional Comprehensive Economic Partnership]], dat gréisst Fräihandelsofkommes vun der Welt, trëtt a Kraaft. [[Fichier:Webb's_First_Deep_Field.jpg|mini|upright|SMACS J0723.3-7327 am ''Webb's First Deep Field'', der éischter publizéierter Opnam vum [[James-Webb-Weltraumteleskop]].]] == Wëssenschaft an Technik == * De Summer 2022 war zu Lëtzebuerg deen dréchensten, sonnegsten an zweetwäermsten zanter dem Ufank vun den Opzeechnungen (1947). <!-- Quell: https://www.rtl.lu/news/national/a/1960492.html --> * [[18. Mäerz]]: D'[[Çanakkale-1915-Bréck]] an der Tierkei, déi Hänkbréck mat der gréisster Spanwäit op der Welt, gëtt ageweit. *[[11. Juli|11.]]/[[12. Juli]]: Den [[James-Webb-Weltraumteleskop]] schéckt seng éischt Biller op d'Äerd. * [[30. November]]: [[OpenAI]] mécht [[ChatGPT]], op Basis vun GPT-3.5, gratis fir d'Ëffentlechkeet zougänglech. == Sport == * [[4. Februar|4.]] bis [[20. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2022|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Beijing]]. * [[1. Juli|1.]] bis [[24. Juli]]: [[Tour de France 2022]]; de [[Jonas Vingegaard]] gëtt Gewënner am Generalklassement. * [[21. November|21. Nov.]] bis [[18. Dezember|18. Dez.]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2022|22. Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären am [[Katar]]. An der Finall gewënnt déi [[Argentinesch Foussballnationalekipp|argentinesch]] géint déi [[Franséisch Foussballnationalekipp|franséisch Nationalekipp]] mat 7 zu 5 beim Eelefmeterschéissen. == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Sidney Poitier 1968.jpg | Text1 = Sidney Poitier | Bild2 = Official portrait of David Sassoli, president of the European Parliament.jpg | Text2 = David Sassoli | Bild3 = Yvette Mimieux - still.jpg | Text3 = Yvette Mimieux | Bild4= Pressekonferenz Hardy Krüger -Gemeinsam gegen rechte Gewalt-, Köln-7724.jpg | Text4= Hardy Krüger | Bild5= Meat Loaf (headshot).jpg | Text5= Meat Loaf | Bild6= Monica Vitti.jpg | Text6= Monica Vitti | Bild7= Jacques Poos 1999.jpg | Text7= Jacques Poos | Bild8= Albrightmadeleine.jpg | Text8= Madeleine Albright | Bild9= Jean-Louis Trintignant.jpg | Text9= J.-Louis Trinitgnant | Bild10 = Shinzō Abe 20120501.jpg | Text10 = Shinzō Abe }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Nichelle Nichols Uhura Star Trek.JPG | Text1 = Nichelle Nichols | Bild2 = Anne Heche July 14, 2014 (cropped).jpg | Text2 = Anne Heche | Bild3= Olivia Newton John op Schiphol, Bestanddeelnr 930-0131 (cropped).jpg | Text3= Olivia Newton John | Bild4= Salon du livre de Paris 2011 - Jean-Jacques Sempé - 009.jpg | Text4= Jean-Jacques Sempé | Bild5= Akbar Hashemi Rafsanjani in Moscow to hold talks with the Soviet leader Mikhail Gorbachev in 1989 (cropped).jpg | Text5= Mikhail Gorbatschow | Bild6= Queen Elizabeth II in March 2015.jpg | Text6= Elizabeth II. | Bild7= Günter Lamprecht.jpg | Text7= Günter Lamprecht | Bild8= Robbiecoltrane (cropped).jpg | Text8= Robbbie Coltrane | Bild9= Jerry Lee Lewis 1950s publicity photo cropped retouched.jpg | Text9= Jerry Lee Lewis | Bild10= Jiang Zemin 2002.jpg | Text10= Jiang Zemin }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Pele_by_John_Mathew_Smith.jpg | Text1 = Pelé | Bild2 = Benedykt XVI (2010-10-17) 4.jpg | Text2 = Benoît XVI. }} * {{2. Januar}}: [[Dorothy McGowan]], US-amerikanesche Mannequin a Schauspillerin. * {{3. Januar}}: [[Mario Lanfranchi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Januar}}: [[Mario Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * {{6. Januar}}: [[Peter Bogdanovich]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{0}}6. Januar: [[Sidney Poitier]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Januar}}: [[Mark Forest]], US-amerikanesche Bodybuilder a Schauspiller. * [[11. Januar]]: [[David Sassoli]], italieenesche Politiker. * [[12. Januar]]: [[Guy W. Stoos]], lëtzebuergesche Graphiker, Karikaturist a Politiker. *12. Januar: [[Victor Fenigstein]], schwäizeresch-lëtzebuergesche Pianist a Komponist. *12. Januar: [[Joseph Zangerle]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Januar]]: [[Jean-Jacques Beineix]], franséische Filmregisseur. * [[14. Januar]]: [[Ricardo Bofill]], spueneschen Architekt. * [[15. Januar]]: [[Sophie Proost]], lëtzebuergesch Theaterschauspillerin. * [[16. Januar]]: [[Ibrahim Boubacar Keïta]], malesche Politiker. * 16. Januar: [[Ota Nalezinek]], tschechesch-lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[17. Januar]]: [[Yvette Mimieux]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 17. Januar: [[Michel Subor]], franséische Schauspiller. * [[19. Januar]]: [[Hardy Krüger]], däitsche Schauspiller. * 19. Januar: [[Gaspard Ulliel]], franséische Schauspiller. * [[20. Januar]]: [[Meat Loaf]], US-amerikanesche Rocksänger. * [[23. Januar]]: [[Serge Korber]], franséische Filmregisseur. * 23. Januar: [[Jean-Claude Mézières]], franséische Comiczeechner. * [[25. Januar]]: [[Etchika Choureau]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Januar]]: [[Ernst Stankovski]], éisträichesche Schauspiller. * {{2. Februar}}: [[Monica Vitti]], italieenesch Schauspillerin. * {{8. Februar}}: [[Luc Montagnier]], franséische Virolog. * {{9. Februar}}: [[André Wilms]], franséische Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Ivan Reitman]], kanadesche Regisseur * [[19. Februar]]: [[Jacques Poos]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Februar]]: [[Claudine Junck]], lëtzebuergesch Diplombiologin. * [[23. Februar]]: [[Henri Kugener]], lëtzebuergeschen Dokter, Medezinhistoriker an Auteur. * [[24. Februar]]: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * {{9. Mäerz}}: [[Jean Bichel]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[13. Mäerz]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Ann Savo]], finnesch Schauspillerin. * [[21. Mäerz]]: [[Eva-Ingeborg Scholz]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Madeleine Albright]], US-amerikanesch Politikerin. * [[25. Mäerz]]: [[Taylor Hawkins]], US-amerikanesche Museker. * {{0}}? Abrëll: [[Raymond Weiller]], lëtzebuergeschen Numismatiker an Historiker. * {{2. Abrëll}}: [[Paul Lenert]], lëtzebuergesche Journalist a Manager. * {{5. Abrëll}}: [[Sidney Altman]], kanadesch-US-amerikanesche Molekularbiolog. * {{0}}5. Abrëll: [[Nehemiah Persoff]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Abrëll}}: [[David McKee]], brittesche Kannerbuchauteur an Illustrateur. * {{9. Abrëll}}: [[Michael Degen]], däitsch-israeelesche Schauspiller. * [[13. Abrëll]]: [[Michel Bouquet]], franséische Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Catherine Spaak]], franséisch Schauspillerin a Moderatorin. * [[21. Abrëll]]: [[Renate Holm]], däitsch Operesängerin a Schauspillerin. * 21. Abrëll: [[Jacques Perrin]], franséische Schauspiller a Filmproduzent. * [[23. Abrëll]]: [[Arno (Sänger)|Arno]], belsche Museker. * [[30. Abrëll]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergesche Jurist. * {{3. Mee}}: [[Lino Capolicchio]], italieenesche Schauspiller. * {{8. Mee}}: [[Fred Ward]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}8. Mee: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[17. Mee]]: [[Édouard Kutter (1934)|Édouard Kutter]], lëtzebuergesche Fotograf, Editeur. * 17. Mee: [[Vangelis]], griichesche Museker. * [[23. Mee]]: [[Anita Gradin]], schweedesch Politikerin. * [[26. Mee]]: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker. * 26. Mee: [[Ray Liotta]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Mee]]: [[Nicole Castan]], franséisch Kënschtlerin. * [[28. Mee]]: [[Adolphe Deville]], lëtzebuergesche Moler. * 28. Mee: [[Bujar Nishani]], albanesche Politiker. * {{4. Juni}}: [[Frank Hoffmann (Schauspiller)|Frank Hoffmann]], däitsch-éisträichesche Schauspiller. * {{8. Juni}}: [[Carmen Welter-Jander]], lëtzebuergesch Sopranistin a Gesankspedagogin. * [[17. Juni]]: [[Jean-Louis Trintignant]], franséische Schauspiller. * [[28. Juni]]: [[Martin Bangemann]], däitsche Politiker. * {{1. Juli}}: [[Maurizio Pradeaux]], italieenesche Filmregisseur. * {{2. Juli}}: [[Peter Brook]], engleschen Auteur, Film- an Theaterregisseur. * {{0}}2. Juli: [[Edward Meeks]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. Juli}}: [[Hubert Erang]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{0}}4. Juli: [[Robert Hoffmann]], éisträichesche Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[James Caan]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Juli}}: [[Shinzō Abe]], japanesche Politiker. * {{0}}8. Juli: [[José Eduardo dos Santos]], angolanesche Politiker. * [[12. Juli]]: [[Bramwell Tovey]], britteschen Dirigent a Komponist. * [[15. Juli]]: [[Albert Nerini]], lëtzebuergesche Schlagersänger. * [[18. Juli]]: [[Claes Oldenburg]], schweedesch-US-amerikanesche Kënschtler. * [[19. Juli]]: [[André Link]], lëtzebuergeschen Auteur an Dolmetscher. * [[21. Juli]]: [[Uwe Seeler]], däitsche Foussballspiller. * [[23. Juli]]: [[Bob Rafelson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[24. Juli]]: [[David Warner]], englesche Schauspiller. * [[25. Juli]]: [[Paul Sorvino]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Juli]]: [[Jean Bobet]], franséische Vëlossportler. * 27. Juli: [[Bernard Cribbins]], englesche Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Nichelle Nichols]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller. * [[31. Juli]]: [[Fidel Ramos]], philippinnesche Militär a Politiker * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller * {{5. August}}: [[Clu Gulager]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}5. August: [[Issey Miyake]], japanesche Moudendesigner. * {{8. August}}: [[Olivia Newton-John]], brittesch-australesch Sängerin a Schauspillerin. * [[11. August]]: [[Anne Heche]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 11. August: [[Jean-Jacques Sempé]], franséischen Zeechner. * [[12. August]]: [[Wolfgang Petersen]], däitsche Filmregisseur. * [[13. August]]: [[Josy Mosar]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. August]]: [[Eva-Maria Hagen]], däitsch Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Thillen]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[25. August]]: [[Herman Van Springel]], belsche Vëlossportler. * [[30. August]]: [[Michail Gorbatschow]], sowjetesche resp. russesche Politiker. * {{2. September}}: [[Frank Drake]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker. * {{3. September}}: [[Conny Scheel]], lëtzebuergesche Fotograf, Schauspiller an Theaterregisseur. * {{4. September}}: [[Robert Bintz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{6. September}}: [[Marie-Thérèse Boever]], lëtzebuergesch Politikerin * {{0}}6. September: [[Just Jaeckin]], franséische Filmregisseur a Fotograf. * {{8. September}}: [[Elizabeth II.]], brittesch Kinnigin. * {{9. September}}: [[Domenico Campana]], italieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[10. September]]: [[William Klein]], franséisch-US-amerikanesche Filmregisseur, Moler a Fotograf. * [[11. September]]: [[Javier Marías]], spuenesche Schrëftsteller. * 11. September: [[Alain Tanner]], Schwäizer Filmregisseur. * [[12. September]]: [[Ramsey Lewis]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * [[13. September]]: [[Jean-Luc Godard]], franséische Filmregisseur. * [[14. September]]: [[Irene Papas]], griichesch Schauspillerin. * 14. September: [[Henry Silva]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. September]]: [[Francescantonio Nolè]], italieenesche Geeschtlechen. * [[16. September]]: [[Emile Seiler]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen, Enseignant, Historiker an Auteur. * [[20. September]]: [[Sergei Witauto Puskepalis]], russesche Schauspiller. * [[23. September]]: [[Louise Fletcher]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[28. September]]: [[Coolio]], US-amerikanesche Rapper. * [[29. September]]: [[Paul Veyne]], franséischen Historiker. * {{4. Oktober}}: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Bruno Latour]], franséische Soziolog a Philosoph. * [[11. Oktober]]: [[Angela Lansbury]], brittesch Schauspillerin. * [[12. Oktober]]: [[Abbes Hever]], lëtzebuergesche Graphiker. * [[14. Oktober]]: [[Robbie Coltrane]], brittesche Schauspiller. * 14. Oktober: [[Ralf Wolter]], däitsche Schauspiller. * [[20. Oktober]]: [[Joseph Kinsch]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[28. Oktober]]: [[Jerry Lee Lewis]], US-amerikanesche Rocksänger a Pianist. * {{5. November}}: [[Valère Gustin]], belsche Moler. * {{7. November}}: [[Leslie Phillips]], englesche Schauspiller. * {{8. November}}: [[Pierre Kartner]], hollännesche Komponist a Sänger. * [[14. November]]: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin. * [[24. November]]: [[Hans Magnus Enzensberger]], däitsche Schrëftsteller. * [[25. November]]: [[Irene Cara]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[30. November]]: [[Christiane Hörbiger]], éisträichesch Schauspillerin. * 30. November: [[Christine McVie]], brittesch Sängerin. * 30. November: [[Davide Rebellin]], italieenesche Vëlossportler. * 30. November: [[Jiang Zemin]], chineesesche Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Mylène Demongeot]], franséisch Schauspillerin. * {{5. Dezember}}: [[Kirstie Alley]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. Dezember]]: [[Angelo Badalamenti]], US-amerikanesche Komponist. * [[18. Dezember]]: [[Lando Buzzanca]], italieeneschs Schauspiller. * 18. Dezember: [[Daniela Giordano]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Diane McBain]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 21. Dezember: [[Victor De Bourcy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Dezember]]: [[Franco Frattini]], italieenesche Politiker. * [[26. Dezember]]: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[28. Dezember]]: [[Linda de Suza]], franco-portugisesch Sängerin. * 28. Dezember: [[Tony Vaccaro]], US-amerikanesche Fotograf. * [[29. Dezember]]: [[Pelé]], brasilianesche Foussballspiller a Politiker. * 29. Dezember: [[Dan Theis]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * 29. Dezember: [[Vivienne Westwood]], brittesch Modendesignerin. * [[31. Dezember]]: [[Joseph Ratzinger]], däitsche kathoulesche Geeschtlechen, emeritéierte Poopst [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} 95g9hia1hy53exv7sdzln8k0r6olcu0 2710890 2710883 2026-10-04T11:00:01Z Mobby 12 60927 /* Asien */ k 2710890 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2022''' huet op engem [[Samschdeg]] ungefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Luxembourg, manifestation contre la crise en Ukraine 05.03.2022 (116).jpg|thumb|Manifestatioun géint de Krich an der Ukrain, 5. Mäerz.]] * {{1. Januar}}: [[Frankräich]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * [[30. Januar]]: Bei virgezunnene Parlamentswalen a [[Portugal]] gewënnt dem Premierminister [[António Costa]] seng Sozialistesch Partei mat 117 vun 230 Sëtz d'absolutt Majoritéit. * [[13. Februar]]: De [[Frank-Walter Steinmeier]] gëtt zum däitsche Bundespresident erëmgewielt. * [[24. Februar]]: Russland fänkt mat engem [[Russesch-Ukrainesche Krich|Ugrëffskrich op d'Ukrain]] un, nodeems et 2 Deeg virdrun d'Onofhängegkeet vun de vu russesche Rebelle kontrolléierte sougenannte "Volleksrepubliken" [[Oblast Luhansk|Luhansk]] an [[Oblast Donezk|Donezk]] eesäiteg unerkannt huet. Iwwer 4 Milliounen Ukrainer sinn an d'westlech Nopeschlänner an aner EU Staate geflücht; weltwäit kënnt et zu Protester, a vu Säite vu ville Länner zu Sanktioune géint Russland an Hëllefsliwwerungen (zivil wéi militäresch) un d'Ukrain. Nodeems Russland am Ufank séier a vill Terrain eruewere konnt, gëtt et an de Wochen a Méint dono nees zeréckgeworf, an d'Front huet sech am Summer am Süden an am Oste quasi stabiliséiert. Russland ass dunn dozou iwwergaangen, zivil Infrastrukturen (haaptsächlech Energie- a Waaserversuergung) uechtert d'ganzt Land mat Rakéiten z'attackéieren. Bis zum Joresenn gëtt et wäit iwwer Honnertdausend Doudeger op béide Säiten, dorënner vill ukrainesch zivil Affer. * {{3. Abrëll}}: Dem aktuelle Premierminister [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]]-Partei gewënnt bei de Parlamentswalen an [[Ungarn]], mat 135 vun den 199 Sëtz, déi absolutt Majoritéit. * {{0}}3. Abrëll: Den [[Aleksandar Vučić]] gëtt a [[Serbien]] bei de Presidentschaftswalen erëmgewielt. Bei de Parlamentswalen dee selwechten Dag bleift seng Walallianz stäerkst Partei, verléiert awer hir absolut Majoritéit. * [[24. Abrëll]]: Beim zweeten Tour vun de Presidentewalen a [[Frankräich]] gewënnt den amtéierende President [[Emmanuel Macron]] géint d'[[Marine Le Pen]]. * [[10. Mee]]: D'[[Katalin Novák]] gëtt zu der neier Presidentin vun [[Ungarn]] gewielt. * [[16. Mee]]: D'[[Elisabeth Borne]] gëtt zu der neier Premierministesch a [[Frankräich]] ernannt. * [[25. Mee]]: No de Parlamentswale vum 24. Abrëll a [[Slowenien]] gëtt de [[Robert Golob]] vun der Fräiheetsbeweegung (GS) neie Premierminister. * [[19. Juni]]: Beim 2. Tour vun de Parlamentswalen a Frankräich verléiert ''Ensemble pour la majorité présidentielle'' déi absolut Majoritéit a kënnt op 245 vu 577 Sëtz, d<nowiki>'</nowiki>''Nouvelle Union Populaire écologique et sociale'' kritt der 131, de ''Rassemblement National'' der 89 an d'''Union de Droite et du Centre'' der 64. * [[23. Juni]]: Um [[Europäesche Conseil]] zu Bréissel kréien d'[[Ukrain]] a [[Moldawien]] de Status vun engem Kandidat fir der EU bäizetrieden. * {{1. Juli}}: [[Tschechien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{5. September}}: Nom [[Boris Johnson]] sengem Récktrëtt gëtt d'[[Liz Truss]] als nei Presidentin vun der [[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]] an domat als nei Premierministesch vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gewielt. * {{8. September}}: Nom Doud vu senger Mamm, der Kinnigin [[Elisabeth II.]], gëtt den [[Charles III. vum Vereenegte Kinnekräich|Charles III.]] Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich. * {{9. Oktober}}: Den [[Alexander Van der Bellen]] gëtt am éischten Tour vun de Presidentschaftswalen an [[Éisträich]] erëmgewielt. * [[17. Oktober]]: No de Parlamentswale vum [[11. September]] a Schweden, bei deenen d'Schwedendemokraten, déi Moderat, d'Chrëschtdemokraten an déi Liberal eng Majoritéit vu Sëtz am ''Riksdag'' gewonnen hunn, gëtt den [[Ulf Kristersson]] neie Premiermnister. * [[22. Oktober]]: No de Parlamanetswale vum [[25. September]] an Italien, gëtt d'[[Giorgia Meloni]] (''Fratelli d'Italia'') Premiermnistesch vun enger rietspopulistescher Regierung. * [[25. Oktober]]: No der Liz Truss hirem Récktrëtt gëtt de [[Rishi Sunak]] als neie Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich ernannt, nodeems en een Dag éischter neie President vun der Conservative Party gouf. * [[1. November]]: Bei de virgezunnene Parlamentswalen an [[Dänemark]] kréien d'Sozialdemokrate vun der [[Mette Frederiksen]] déi meescht Stëmmen, an d'Parteien am lénke Spektrum eng Majoritéit. * [[13. November]]: D'[[Nataša Pirc Musar]] gëtt zur Presidentin vun der Republik [[Slowenien]] gewielt. * [[17. Dezember]]: De [[Leo Varadkar]] iwwerhëlt fir déi zweet Hallschecht vun der Legislaturperiod vum [[Micheál Martin]] d'Amt vum Premierminister an [[Irland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * {{5. Januar}}: D'[[Regierung Bettel-Lenert-Bausch]] trëtt, mat 3 neie Ministeren, hir Fonctioun un. * {{2. Juni}}: Den ukrainesche President [[Wolodymyr Selenskyj]] adresséiert déi Lëtzebuerger [[Chamber]] via Videolink. * [[11. September]]: Verlängerung vun der [[Luxtram-Linn T1|Tramslinn T1]] bis op [[Bouneweg]]. * [[30. November]]: De [[Prisong Uerschterhaff]] gëtt a Betrib geholl. <gallery> File:Luxembourg, inauguration tram phase 4 (111).jpg|Tramstatioun Lycée Bouneweg Fichier:Sanem, Centre pénitentiaire Uerschterhaff 01.jpg|Prisong Uerschterhaff </gallery> === Afrika === * [[23. Januar]]: Militärputsch am [[Burkina Faso]]. * [[15. Mee]]: Den [[Hassan Sheikh Mohamud]] gëtt zum neie President vu [[Somalia]] gewielt. * [[25. Juni]]: [[Gabun]] an [[Togo]] gi Member vum [[Commonwealth of Nations|Commonwealth]]. * [[15. August]]: De [[William Ruto]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Kenia]]. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[27. Januar]]: D'[[Xiomara Castro]] gëtt nei Presidentin vum [[Honduras]]. * [[19. Juni]]: De [[Gustavo Petro]] gëtt zum neie President vu [[Kolumbien]] gewielt. * [[30. Oktober]]: Den [[Luiz Inácio Lula da Silva]] gewënnt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Brasilien]] géint de [[Jair Bolsonaro]]. * {{7. Dezember}}: D'[[Dina Boluarte]] gëtt als nei Presidentin vum [[Peru]] vereedegt, nodeems hire Virgänger, de [[Pedro Castillo]], ofgesat gi war. === Asien === * {{2. Januar}}: Ausbroch vu schwéieren Onrouen am [[Kasachstan]], wou bannent e puer Deeg 225 Leit ëm d'Liewe koumen an der bal 5.000 blesséiert goufen. * {{9. Mäerz}}: De [[Yoon Suk-yeol]] gëtt zum neie President vu [[Südkorea]] gewielt. * [[12. Mäerz]]: De [[Serdar Berdimuhamedow]] gewënnt d'Presidentewalen am [[Turkmenistan]], hie gëtt den 19. Mäerz vereedegt. * [[19. Abrëll]]: De [[José Ramos-Horta]] gëtt zum neie President vun [[Timor-Leste]] gewielt, nodeems en dat schonn eng Kéier virun 10 Joer war. * [[21. Juni]]: Iwwer 1.000 Doudeger bei engem schwéieren Äerdbiewen am Oste vum [[Afghanistan]]. * [[30. Juni]]: De [[Ferdinand Marcos Jr.]] gëtt neie President op de [[Philippinnen]]. * [[21. Juli]]: Den [[Ranil Wickremesinghe]] gëtt neie President vu [[Sri Lanka]], nodeems säi Virgänger [[Gotabaya Rajapaksa]] no Protester zeréckgetruede war. * [[25. Juli]]: D'[[Draupadi Murmu]] gëtt als nei Presidentin vun [[Indien]] vereedegt. * [[16. September]]: Nom Doud vun der Jina Mahsa Amini, veruersaacht duerch Polizeigewalt, kënnt et zu méintelaange Protester am [[Iran]]. * [[22. Oktober]]: De [[Xi Jinping]] gëtt fir d'Drëtt zum Partei- a Staatschef vu [[China]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * [[14. Mee]]: De [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]], Emir vun [[Abu Dhabi]], gëtt neie President vun de [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]]. * [[1. November]]: E Block, deen de fréiere Premierminister [[Benjamin Netanyahu]] ënnerstëtzt, gewënnt mat enger absoluter Majoritéit déi virgezunnene Parlamentswalen an [[Israel]]. === Ozeanien & Pazifik === == Konscht a Kultur == [[Fichier:Esch22 - Remix Opening Esch-Centre (105).jpg|thumb|130px|Logo Esch 2022]] * [[Esch-Uelzecht]] ass, zesumme mam [[litauen|litauesche]] [[Kaunas]] an dem [[Serbien|serbesche]] [[Novi Sad]], [[Europäesch Kulturhaaptstad]] (kuckt: [[Esch 2022]]). === Molerei === === Literatur === * [[Prix de la fondation Servais|Servais-Präis]]: [[Guy Helminger]] fir ''Lärm''. * Den [[John-Paul Gomez]] gewënnt den [[Concours littéraire national 2022|nationale Literaturpräis 2022]] fir ''The Idiot of St. Benedict''. === Musek === * [[14. Mee]]: de [[Kalush Orchestra]] aus der Ukraine gewënnt den [[Eurovision Song Contest 2022]] mam Lidd ''Stefania''. === Kino === * [[Academy Awards|Oscar]] fir de beschte Film: ''[[Coda (Film)|Coda]]'' vun der [[Sian Heder]]. * [[César du cinéma|César]] fir de beschte Film: ''[[Illusions perdues]]'' vum [[Xavier Giannol]]. * [[Palme d'or|Gëlle Palm]] fir ''[[Triangle of Sadness]]'' vm [[Ruben Östlund]]. == Ekonomie == * {{1. Januar}}: D'[[Regional Comprehensive Economic Partnership]], dat gréisst Fräihandelsofkommes vun der Welt, trëtt a Kraaft. [[Fichier:Webb's_First_Deep_Field.jpg|mini|upright|SMACS J0723.3-7327 am ''Webb's First Deep Field'', der éischter publizéierter Opnam vum [[James-Webb-Weltraumteleskop]].]] == Wëssenschaft an Technik == * De Summer 2022 war zu Lëtzebuerg deen dréchensten, sonnegsten an zweetwäermsten zanter dem Ufank vun den Opzeechnungen (1947). <!-- Quell: https://www.rtl.lu/news/national/a/1960492.html --> * [[18. Mäerz]]: D'[[Çanakkale-1915-Bréck]] an der Tierkei, déi Hänkbréck mat der gréisster Spanwäit op der Welt, gëtt ageweit. *[[11. Juli|11.]]/[[12. Juli]]: Den [[James-Webb-Weltraumteleskop]] schéckt seng éischt Biller op d'Äerd. * [[30. November]]: [[OpenAI]] mécht [[ChatGPT]], op Basis vun GPT-3.5, gratis fir d'Ëffentlechkeet zougänglech. == Sport == * [[4. Februar|4.]] bis [[20. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2022|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Beijing]]. * [[1. Juli|1.]] bis [[24. Juli]]: [[Tour de France 2022]]; de [[Jonas Vingegaard]] gëtt Gewënner am Generalklassement. * [[21. November|21. Nov.]] bis [[18. Dezember|18. Dez.]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2022|22. Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären am [[Katar]]. An der Finall gewënnt déi [[Argentinesch Foussballnationalekipp|argentinesch]] géint déi [[Franséisch Foussballnationalekipp|franséisch Nationalekipp]] mat 7 zu 5 beim Eelefmeterschéissen. == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Sidney Poitier 1968.jpg | Text1 = Sidney Poitier | Bild2 = Official portrait of David Sassoli, president of the European Parliament.jpg | Text2 = David Sassoli | Bild3 = Yvette Mimieux - still.jpg | Text3 = Yvette Mimieux | Bild4= Pressekonferenz Hardy Krüger -Gemeinsam gegen rechte Gewalt-, Köln-7724.jpg | Text4= Hardy Krüger | Bild5= Meat Loaf (headshot).jpg | Text5= Meat Loaf | Bild6= Monica Vitti.jpg | Text6= Monica Vitti | Bild7= Jacques Poos 1999.jpg | Text7= Jacques Poos | Bild8= Albrightmadeleine.jpg | Text8= Madeleine Albright | Bild9= Jean-Louis Trintignant.jpg | Text9= J.-Louis Trinitgnant | Bild10 = Shinzō Abe 20120501.jpg | Text10 = Shinzō Abe }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Nichelle Nichols Uhura Star Trek.JPG | Text1 = Nichelle Nichols | Bild2 = Anne Heche July 14, 2014 (cropped).jpg | Text2 = Anne Heche | Bild3= Olivia Newton John op Schiphol, Bestanddeelnr 930-0131 (cropped).jpg | Text3= Olivia Newton John | Bild4= Salon du livre de Paris 2011 - Jean-Jacques Sempé - 009.jpg | Text4= Jean-Jacques Sempé | Bild5= Akbar Hashemi Rafsanjani in Moscow to hold talks with the Soviet leader Mikhail Gorbachev in 1989 (cropped).jpg | Text5= Mikhail Gorbatschow | Bild6= Queen Elizabeth II in March 2015.jpg | Text6= Elizabeth II. | Bild7= Günter Lamprecht.jpg | Text7= Günter Lamprecht | Bild8= Robbiecoltrane (cropped).jpg | Text8= Robbbie Coltrane | Bild9= Jerry Lee Lewis 1950s publicity photo cropped retouched.jpg | Text9= Jerry Lee Lewis | Bild10= Jiang Zemin 2002.jpg | Text10= Jiang Zemin }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Pele_by_John_Mathew_Smith.jpg | Text1 = Pelé | Bild2 = Benedykt XVI (2010-10-17) 4.jpg | Text2 = Benoît XVI. }} * {{2. Januar}}: [[Dorothy McGowan]], US-amerikanesche Mannequin a Schauspillerin. * {{3. Januar}}: [[Mario Lanfranchi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Januar}}: [[Mario Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * {{6. Januar}}: [[Peter Bogdanovich]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{0}}6. Januar: [[Sidney Poitier]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Januar}}: [[Mark Forest]], US-amerikanesche Bodybuilder a Schauspiller. * [[11. Januar]]: [[David Sassoli]], italieenesche Politiker. * [[12. Januar]]: [[Guy W. Stoos]], lëtzebuergesche Graphiker, Karikaturist a Politiker. *12. Januar: [[Victor Fenigstein]], schwäizeresch-lëtzebuergesche Pianist a Komponist. *12. Januar: [[Joseph Zangerle]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Januar]]: [[Jean-Jacques Beineix]], franséische Filmregisseur. * [[14. Januar]]: [[Ricardo Bofill]], spueneschen Architekt. * [[15. Januar]]: [[Sophie Proost]], lëtzebuergesch Theaterschauspillerin. * [[16. Januar]]: [[Ibrahim Boubacar Keïta]], malesche Politiker. * 16. Januar: [[Ota Nalezinek]], tschechesch-lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[17. Januar]]: [[Yvette Mimieux]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 17. Januar: [[Michel Subor]], franséische Schauspiller. * [[19. Januar]]: [[Hardy Krüger]], däitsche Schauspiller. * 19. Januar: [[Gaspard Ulliel]], franséische Schauspiller. * [[20. Januar]]: [[Meat Loaf]], US-amerikanesche Rocksänger. * [[23. Januar]]: [[Serge Korber]], franséische Filmregisseur. * 23. Januar: [[Jean-Claude Mézières]], franséische Comiczeechner. * [[25. Januar]]: [[Etchika Choureau]], franséisch Schauspillerin. * [[26. Januar]]: [[Ernst Stankovski]], éisträichesche Schauspiller. * {{2. Februar}}: [[Monica Vitti]], italieenesch Schauspillerin. * {{8. Februar}}: [[Luc Montagnier]], franséische Virolog. * {{9. Februar}}: [[André Wilms]], franséische Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Ivan Reitman]], kanadesche Regisseur * [[19. Februar]]: [[Jacques Poos]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Februar]]: [[Claudine Junck]], lëtzebuergesch Diplombiologin. * [[23. Februar]]: [[Henri Kugener]], lëtzebuergeschen Dokter, Medezinhistoriker an Auteur. * [[24. Februar]]: [[Sally Kellerman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[27. Februar]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * {{9. Mäerz}}: [[Jean Bichel]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[13. Mäerz]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. Mäerz]]: [[Ann Savo]], finnesch Schauspillerin. * [[21. Mäerz]]: [[Eva-Ingeborg Scholz]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Madeleine Albright]], US-amerikanesch Politikerin. * [[25. Mäerz]]: [[Taylor Hawkins]], US-amerikanesche Museker. * {{0}}? Abrëll: [[Raymond Weiller]], lëtzebuergeschen Numismatiker an Historiker. * {{2. Abrëll}}: [[Paul Lenert]], lëtzebuergesche Journalist a Manager. * {{5. Abrëll}}: [[Sidney Altman]], kanadesch-US-amerikanesche Molekularbiolog. * {{0}}5. Abrëll: [[Nehemiah Persoff]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Abrëll}}: [[David McKee]], brittesche Kannerbuchauteur an Illustrateur. * {{9. Abrëll}}: [[Michael Degen]], däitsch-israeelesche Schauspiller. * [[13. Abrëll]]: [[Michel Bouquet]], franséische Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Catherine Spaak]], franséisch Schauspillerin a Moderatorin. * [[21. Abrëll]]: [[Renate Holm]], däitsch Operesängerin a Schauspillerin. * 21. Abrëll: [[Jacques Perrin]], franséische Schauspiller a Filmproduzent. * [[23. Abrëll]]: [[Arno (Sänger)|Arno]], belsche Museker. * [[30. Abrëll]]: [[André Elvinger]], lëtzebuergesche Jurist. * {{3. Mee}}: [[Lino Capolicchio]], italieenesche Schauspiller. * {{8. Mee}}: [[Fred Ward]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}8. Mee: [[Dennis Waterman]], englesche Schauspiller. * [[17. Mee]]: [[Édouard Kutter (1934)|Édouard Kutter]], lëtzebuergesche Fotograf, Editeur. * 17. Mee: [[Vangelis]], griichesche Museker. * [[23. Mee]]: [[Anita Gradin]], schweedesch Politikerin. * [[26. Mee]]: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker. * 26. Mee: [[Ray Liotta]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Mee]]: [[Nicole Castan]], franséisch Kënschtlerin. * [[28. Mee]]: [[Adolphe Deville]], lëtzebuergesche Moler. * 28. Mee: [[Bujar Nishani]], albanesche Politiker. * {{4. Juni}}: [[Frank Hoffmann (Schauspiller)|Frank Hoffmann]], däitsch-éisträichesche Schauspiller. * {{8. Juni}}: [[Carmen Welter-Jander]], lëtzebuergesch Sopranistin a Gesankspedagogin. * [[17. Juni]]: [[Jean-Louis Trintignant]], franséische Schauspiller. * [[28. Juni]]: [[Martin Bangemann]], däitsche Politiker. * {{1. Juli}}: [[Maurizio Pradeaux]], italieenesche Filmregisseur. * {{2. Juli}}: [[Peter Brook]], engleschen Auteur, Film- an Theaterregisseur. * {{0}}2. Juli: [[Edward Meeks]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. Juli}}: [[Hubert Erang]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{0}}4. Juli: [[Robert Hoffmann]], éisträichesche Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[James Caan]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Juli}}: [[Shinzō Abe]], japanesche Politiker. * {{0}}8. Juli: [[José Eduardo dos Santos]], angolanesche Politiker. * [[12. Juli]]: [[Bramwell Tovey]], britteschen Dirigent a Komponist. * [[15. Juli]]: [[Albert Nerini]], lëtzebuergesche Schlagersänger. * [[18. Juli]]: [[Claes Oldenburg]], schweedesch-US-amerikanesche Kënschtler. * [[19. Juli]]: [[André Link]], lëtzebuergeschen Auteur an Dolmetscher. * [[21. Juli]]: [[Uwe Seeler]], däitsche Foussballspiller. * [[23. Juli]]: [[Bob Rafelson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[24. Juli]]: [[David Warner]], englesche Schauspiller. * [[25. Juli]]: [[Paul Sorvino]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Juli]]: [[Jean Bobet]], franséische Vëlossportler. * 27. Juli: [[Bernard Cribbins]], englesche Schauspiller. * [[30. Juli]]: [[Nichelle Nichols]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller. * [[31. Juli]]: [[Fidel Ramos]], philippinnesche Militär a Politiker * 31. Juli: [[John Steiner]], brittesche Schauspiller * {{5. August}}: [[Clu Gulager]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{0}}5. August: [[Issey Miyake]], japanesche Moudendesigner. * {{8. August}}: [[Olivia Newton-John]], brittesch-australesch Sängerin a Schauspillerin. * [[11. August]]: [[Anne Heche]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 11. August: [[Jean-Jacques Sempé]], franséischen Zeechner. * [[12. August]]: [[Wolfgang Petersen]], däitsche Filmregisseur. * [[13. August]]: [[Josy Mosar]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. August]]: [[Eva-Maria Hagen]], däitsch Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Thillen]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[25. August]]: [[Herman Van Springel]], belsche Vëlossportler. * [[30. August]]: [[Michail Gorbatschow]], sowjetesche resp. russesche Politiker. * {{2. September}}: [[Frank Drake]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker. * {{3. September}}: [[Conny Scheel]], lëtzebuergesche Fotograf, Schauspiller an Theaterregisseur. * {{4. September}}: [[Robert Bintz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{6. September}}: [[Marie-Thérèse Boever]], lëtzebuergesch Politikerin * {{0}}6. September: [[Just Jaeckin]], franséische Filmregisseur a Fotograf. * {{8. September}}: [[Elizabeth II.]], brittesch Kinnigin. * {{9. September}}: [[Domenico Campana]], italieenesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmkritiker. * [[10. September]]: [[William Klein]], franséisch-US-amerikanesche Filmregisseur, Moler a Fotograf. * [[11. September]]: [[Javier Marías]], spuenesche Schrëftsteller. * 11. September: [[Alain Tanner]], Schwäizer Filmregisseur. * [[12. September]]: [[Ramsey Lewis]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * [[13. September]]: [[Jean-Luc Godard]], franséische Filmregisseur. * [[14. September]]: [[Irene Papas]], griichesch Schauspillerin. * 14. September: [[Henry Silva]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. September]]: [[Francescantonio Nolè]], italieenesche Geeschtlechen. * [[16. September]]: [[Emile Seiler]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen, Enseignant, Historiker an Auteur. * [[20. September]]: [[Sergei Witauto Puskepalis]], russesche Schauspiller. * [[23. September]]: [[Louise Fletcher]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[28. September]]: [[Coolio]], US-amerikanesche Rapper. * [[29. September]]: [[Paul Veyne]], franséischen Historiker. * {{4. Oktober}}: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * {{9. Oktober}}: [[Bruno Latour]], franséische Soziolog a Philosoph. * [[11. Oktober]]: [[Angela Lansbury]], brittesch Schauspillerin. * [[12. Oktober]]: [[Abbes Hever]], lëtzebuergesche Graphiker. * [[14. Oktober]]: [[Robbie Coltrane]], brittesche Schauspiller. * 14. Oktober: [[Ralf Wolter]], däitsche Schauspiller. * [[20. Oktober]]: [[Joseph Kinsch]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[28. Oktober]]: [[Jerry Lee Lewis]], US-amerikanesche Rocksänger a Pianist. * {{5. November}}: [[Valère Gustin]], belsche Moler. * {{7. November}}: [[Leslie Phillips]], englesche Schauspiller. * {{8. November}}: [[Pierre Kartner]], hollännesche Komponist a Sänger. * [[14. November]]: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin. * [[24. November]]: [[Hans Magnus Enzensberger]], däitsche Schrëftsteller. * [[25. November]]: [[Irene Cara]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * [[30. November]]: [[Christiane Hörbiger]], éisträichesch Schauspillerin. * 30. November: [[Christine McVie]], brittesch Sängerin. * 30. November: [[Davide Rebellin]], italieenesche Vëlossportler. * 30. November: [[Jiang Zemin]], chineesesche Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Mylène Demongeot]], franséisch Schauspillerin. * {{5. Dezember}}: [[Kirstie Alley]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. Dezember]]: [[Angelo Badalamenti]], US-amerikanesche Komponist. * [[18. Dezember]]: [[Lando Buzzanca]], italieeneschs Schauspiller. * 18. Dezember: [[Daniela Giordano]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Diane McBain]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 21. Dezember: [[Victor De Bourcy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Dezember]]: [[Franco Frattini]], italieenesche Politiker. * [[26. Dezember]]: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[28. Dezember]]: [[Linda de Suza]], franco-portugisesch Sängerin. * 28. Dezember: [[Tony Vaccaro]], US-amerikanesche Fotograf. * [[29. Dezember]]: [[Pelé]], brasilianesche Foussballspiller a Politiker. * 29. Dezember: [[Dan Theis]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * 29. Dezember: [[Vivienne Westwood]], brittesch Modendesignerin. * [[31. Dezember]]: [[Joseph Ratzinger]], däitsche kathoulesche Geeschtlechen, emeritéierte Poopst [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} 6tjy4dj7mq9vjwnunac132vkhwhmuzg Thierry Holtzem 0 133427 2710861 2655453 2026-10-03T17:41:22Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710861 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Thierry Holtzem''', gebuer den [[29. Dezember]] [[1983]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/29544-thierry-holtzem.html|Titel=Thierry Holtzem profile - Тhиеррй Hолтзем Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=05.10.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006162239/http://www.eurohockey.com/player/29544-thierry-holtzem.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/108308/thierry-holtzem|Titel=Thierry Holtzem at eliteprospects.com|Gekuckt=05.10.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/thierry-holtzem-11|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Thierry Holtzem|Gekuckt=05.10.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en|Archiv-Datum=13.05.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200513151007/https://www.icehockey.lu/player/thierry-holtzem-11}}</ref>. Den Thierry Holtzem huet seng Sportscarrière [[1997]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière ënner anerem fir [[Tornado Luxembourg]], [[IHC Beaufort]], a vun 2001 bis 2004 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Holtzem Thierry}} [[Kategorie:Gebuer 1983]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] dq9r5862x45z4bh4pahm2tiqk4fk2fw Sven Schmal 0 133436 2710856 2655416 2026-10-03T17:03:09Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710856 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} De '''Sven Schmal''', gebuer den [[13. Juni]] [[1981]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] fréieren [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/14462-sven-schmal.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-08-09 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006154534/http://www.eurohockey.com/player/14462-sven-schmal.html |Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=170323</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=sven-schmal-12360 |Titel=Archive copy |Gekuckt=09.08.2017 |Archiv-Datum=30.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170630075555/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=sven-schmal-12360 }}</ref>. De Schmal huet seng kuerz Sportscarrière [[1999]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[Rapids Réimech]], a vun 2000 bis 2003 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schmal Sven}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] e630ep8hc6fdx6im9uo7ck7eqj2pjq9 Pedro Pablo Kuczynski 0 136282 2710887 2519121 2026-10-04T10:51:19Z Mobby 12 60927 k 2710887 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 59. President vum Peru | Amtszäit1 = 28. Juli 2016 – 23. Mäerz 2018 | Virgänger = [[Ollanta Humala]] | Nofollger = [[Martín Vizcarra]] }} De '''Pedro Pablo Kuczynski Godard''', gebuer den [[3. Oktober]] [[1938]] zu [[Lima]], ass e peruanesche [[Politiker]] an Ekonomist. Hien ass am Peru och ënner sengen Initiale '''PPK''' bekannt, déi och déi vu senger Partei [[Peruanos Por el Kambio]] sinn. Hie gouf am Juni 2016 zum Staatspresident vu sengem Land gewielt an den 28.&nbsp;Juli 2016 vereedegt. Den 22. Mäerz 2018 ass hie fréizäiteg zeréckgetrueden. ==Liewen== De Pedro Pablo Kuczynski ass de Jong vun enger däitsch-Schwäizer Koppel, déi wéinst hire jiddeschen Originnen 1933 aus Däitschland an de Peru geflücht ass. Hien huet op der [[University of Oxford]] an der [[Princeton University]] studéiert. Hien huet fir d'[[Weltbank]] an internationalen Investitiounsbanke geschafft, a war President vum Opsiichtstrot vun enger Dose groussse Firmen. 1980 bis 1982 war hie Minister fir Energie a Biergbau, 2001 bis 2002 an 2004 bis 2005 Wirtschafts- a Finanzminister, an 2005 bis 2006 Premierminister vum Peru, wou hien eng stramm neoliberal Linn vertrueden huet. Nodeems e schonn 2011 ouni Succès fir President kandidéiert hat, gouf hien dann 2016 am zweeten Tour gewielt. Den 22. Mäerz 2018 ass hien zeréckgetrueden, fir enger Prozedur, wéinst Korruptioun aus dem Amt entlooss ze ginn, zevirzekommen. De Vizepresident [[Martín Vizcarra]] huet säin Amt ''faisant-fonction'' iwwerholl. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{DEFAULTSORT:Kuczynski Pedro Pablo}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Politiker (Peru)]] [[Kategorie:Peruanesch Ministeren]] [[Kategorie:Peruanesch Ekonomisten]] [[Kategorie:US-amerikanesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Gebuer 1938]] andzmas8ug0wcorlh0yxjuou6ak5ufw 2026 0 137072 2710774 2710345 2026-10-03T13:27:50Z Mobby 12 60927 /* Evenementer */ Update 2710774 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * 1. Januar: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} g0slk2y9vct0wvrnglt7g7eqciystdb 2710786 2710774 2026-10-03T13:52:27Z Mobby 12 60927 /* Evenementer */ 2710786 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} pq785nib05ustz47wq83ru0176179ot 2710878 2710786 2026-10-04T10:20:08Z Mobby 12 60927 /* Europa */ + 2710878 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie Presidnet vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} bzs98jihllqdq6xnv7qk6dqzbunxh1a Sanaga 0 137403 2710754 2612965 2026-10-03T12:27:51Z Mobby 12 60927 2710754 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} De '''Sanaga''' ass e [[Floss]] am zentrale [[Kamerun]]. En entseet duerch den Zesummefloss vum [[Agoua]] an dem [[Djérem]] ronn 90 km am Nord-Nordweste vu [[Bertoua]]. Duerno fléisst e südwestlech duerch den Zentralplateau laanscht [[Nanga-Eboko]], [[Monatélé]] an [[Edéa]], an de [[Golf vu Guinea]] ([[Atlantik]]). Mat enger Längt vun 918 km ass de Sanaga de gréisste Floss am Kamerun. En drainéiert et Opfanggebitt vun iwwer 130.000 km², wat méi wéi 25% vum Staatsgebitt sinn.<ref name=ORSTOM>P. Dubreuil, J. Guiscafre, .J-F. Nouvelot, J.-C. Olivry: [http://www.hydrosciences.fr/sierem/produits/biblio/Monographies/N%C2%B03-Monographie%20du%20fleuve%20Sanaga.pdf ''Le bassin de la rivière Sanaga''] in "Monographies Hdyrologiques ORSTOM N° 3", Paräis, 1975 </ref> == Biller == <gallery perrow="5" widths="200"> Fichier:Sanaga Mbam Rivers.JPG|De Mbam (lénks) fléisst an de Sanaga (riets) Fichier:Pont allemand sur la sanaga.JPG|Bréck aus däitscher Kolonialzäit (1911) bei [[Édéa]] iwwer dem Sanaga Fichier:La sanaga.jpg|Waasserfäll am Sanaga </gallery> == um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Flëss an Afrika]] [[Kategorie:Hydrographie vum Kamerun]] kgi3gtsb8rrp21qs7dbf7sou2v3srz0 Buissard 0 139891 2710864 2697437 2026-10-03T18:05:25Z Kontributor 2K 59124 2710864 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoFR}} {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Buissard | Wopen = Blason ville FR Buissard (Hautes-Alpes).svg | Bild = Rissents-vue-21.JPG | Bildtext = Rissents vu Buissard aus gesinn | Regioun = {{PACA}} | Departement = {{Hautes-Alpes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Gap|Gap]] | Kanton = [[Canton de Saint-Bonnet-en-Champsaur|Saint-Bonnet-en-Champsaur]] | Plz = 05500 | Insee = 05025 | Koordinaten = {{coor dms|44|39|27|N|06|08|45|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} | Fläch = 292 }} '''Buissard''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Gemeng am Departement [[Departement Hautes-Alpes|Hautes-Alpes]] an der Regioun [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]. {{Kuckt och Hautes-Alpes}} [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Gap]] [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Gap]] tm2wp4zeh7uryjfwkwr6xmrn4rzlqo0 Jair Bolsonaro 0 142773 2710758 2636654 2026-10-03T12:53:52Z Mobby 12 60927 + 2710758 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 38. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 1. Januar 2019 – 1. Januar 2023 | Virgänger1 = [[Michel Temer]] | Nofollger1 = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] }} De '''Jair Messias Bolsonaro''', gebuer den [[21. Mäerz]] [[1945]] zu [[Glicério]] am Bundesstaat [[São Paulo (Bundesstaat)|São Paulo]], ass e brasilianeschen Offizéier, Politiker. Hie war vum [[1. Januar]] [[2019]] bis den [[1. Januar]] [[2023]] den 38. President vu [[Brasilien]]. 2023 huet hien op en Neits kandidéiert, huet awer géint säi Konkurrent [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula Da Silva]] am Ballotage verluer. Den 11. September 2025 gouf hie vum Ieweschte Geriicht vu Brasilien zu 27 Joer Prisong veruerteelt, well hien e [[Putsch]] géint den Da Silva geplangt hat.<ref>[https://www.spiegel.de/ausland/jair-bolsonaro-brasiliens-ex-praesident-muss-27-jahre-in-haft-a-dbba6186-c19c-4607-afed-55b767eef52a "Jair Bolsonaro: Brasiliens Ex-Präsident muss 27 Jahre in Haft."] spiegel.de, 11.09.2025.</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Jair}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] [[Kategorie:Offizéier]] 9kegd2obvjhnu78ko181cpb7hz44a5l 2710759 2710758 2026-10-03T12:54:05Z Mobby 12 60927 2710759 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 38. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 1. Januar 2019 – 1. Januar 2023 | Virgänger1 = [[Michel Temer]] | Nofollger1 = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] }} De '''Jair Messias Bolsonaro''', gebuer den [[21. Mäerz]] [[1945]] zu [[Glicério]] am Bundesstaat [[São Paulo (Bundesstaat)|São Paulo]], ass e brasilianeschen Offizéier a Politiker. Hie war vum [[1. Januar]] [[2019]] bis den [[1. Januar]] [[2023]] den 38. President vu [[Brasilien]]. 2023 huet hien op en Neits kandidéiert, huet awer géint säi Konkurrent [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula Da Silva]] am Ballotage verluer. Den 11. September 2025 gouf hie vum Ieweschte Geriicht vu Brasilien zu 27 Joer Prisong veruerteelt, well hien e [[Putsch]] géint den Da Silva geplangt hat.<ref>[https://www.spiegel.de/ausland/jair-bolsonaro-brasiliens-ex-praesident-muss-27-jahre-in-haft-a-dbba6186-c19c-4607-afed-55b767eef52a "Jair Bolsonaro: Brasiliens Ex-Präsident muss 27 Jahre in Haft."] spiegel.de, 11.09.2025.</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Jair}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] [[Kategorie:Offizéier]] 1ff1fhmlqqeflnw44yu1xxecl7se9jd 2710764 2710759 2026-10-03T12:57:33Z Mobby 12 60927 + 2710764 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 38. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 1. Januar 2019 – 1. Januar 2023 | Virgänger1 = [[Michel Temer]] | Nofollger1 = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] }} De '''Jair Messias Bolsonaro''', gebuer den [[21. Mäerz]] [[1945]] zu [[Glicério]] am Bundesstaat [[São Paulo (Bundesstaat)|São Paulo]], ass e brasilianeschen Offizéier a Politiker. Hie war vum [[1. Januar]] [[2019]] bis den [[1. Januar]] [[2023]] den 38. President vu [[Brasilien]]. 2023 huet hien op en Neits kandidéiert, huet awer géint säi Konkurrent [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula Da Silva]] am Ballotage verluer. Den 11. September 2025 gouf hie vum Ieweschte Geriicht vu Brasilien zu 27 Joer Prisong veruerteelt, well hien e [[Putsch]] géint den Da Silva geplangt hat.<ref>[https://www.spiegel.de/ausland/jair-bolsonaro-brasiliens-ex-praesident-muss-27-jahre-in-haft-a-dbba6186-c19c-4607-afed-55b767eef52a "Jair Bolsonaro: Brasiliens Ex-Präsident muss 27 Jahre in Haft."] spiegel.de, 11.09.2025.</ref> Säi Bouf, de [[Flávio Bolsonaro]], trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 un. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Jair}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] [[Kategorie:Offizéier]] 5nx5cdwiix0ljaiontzo7mw1h075o8e 2710768 2710764 2026-10-03T13:07:35Z Mobby 12 60927 + 2710768 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 38. President vu Brasilien | Amtszäit1 = 1. Januar 2019 – 1. Januar 2023 | Virgänger1 = [[Michel Temer]] | Nofollger1 = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] }} De '''Jair Messias Bolsonaro''', gebuer den [[21. Mäerz]] [[1945]] zu [[Glicério]] am Bundesstaat [[São Paulo (Bundesstaat)|São Paulo]], ass e [[Brasilien|brasilianeschen]] [[Offizéier]] a [[Politiker]]. Hie war vum [[1. Januar]] [[2019]] bis den [[1. Januar]] [[2023]] den 38. President vu [[Brasilien]]. 2023 huet hien op en Neits kandidéiert, huet awer géint säi Konkurrent [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula Da Silva]] am Ballotage verluer. Den 11. September 2025 gouf hie vum Ieweschte Geriicht vu Brasilien zu 27 Joer Prisong veruerteelt, well hien e [[Putsch]] géint den Da Silva geplangt hat.<ref>[https://www.spiegel.de/ausland/jair-bolsonaro-brasiliens-ex-praesident-muss-27-jahre-in-haft-a-dbba6186-c19c-4607-afed-55b767eef52a "Jair Bolsonaro: Brasiliens Ex-Präsident muss 27 Jahre in Haft."] spiegel.de, 11.09.2025.</ref> Säi Bouf, de [[Flávio Bolsonaro]], trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 un. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Jair}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Presidente vu Brasilien]] [[Kategorie:Offizéier]] 6wasrm1x3fi41trpvo6dh9nhxtilgdk Kaja Kallas 0 145629 2710751 2670735 2026-10-03T11:59:10Z Mobby 12 60927 op estnesch ass et Premierminister 2710751 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Kaja Kallas''', gebuer den [[18. Juni]] [[1977]] zu [[Tallinn]], ass eng [[Estland|estnesch]] [[Politiker]]in (''[[Eesti Reformierakond]]'' - "Estnesch Reformpartei"). Si ass zanter dem 1. Dezember 2024 Héich Vertriederin fir Aussen- a Sécherheetspolitik vun der EU a Vizepresidentin vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] bannent der [[Kommissioun von der Leyen II]].<ref>[https://www.tagesschau.de/ausland/eu-kommission-ernennung-100.html Von der Leyen verkündet ihre Vorschläge für die EU-Kommission.] tagesschau.d4e, 17.09.2024.</ref> == Liewen a Karriär == D'Kaja Kallas huet op der [[Universitéit vun Tartu]] [[Droit]] studéiert a gouf 1999 Member vum estnesche Barreau. Ausserdeem war si an den Direktiouns- an Opsiichtsréit vu verschiddene Firmen, déi sech ëm [[erneierbar Energie|erneierbar Energië]] këmmeren. Vun 2011 bis 2014 war si Deputéiert am ''[[Riigikogu]]'', dem estnesche Parlament, a vun 2014 bis 2018 am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. 2018 gouf si Presidentin vun hirer Partei. Am Mäerz 2019 huet d'ER d'Parlamentswalen an Estland gewonnen. Et war der Kaja Kallas awer net méiglech, eng Koalitiounsregieurng op d'Been ze stellen, sou datt de [[Jüri Ratas]], dee scho virdru Premierminister war, de 17. Abrëll 2019 vum Parlament a sengem Amt confirméiert gouf. Nom Récktrëtt vun hirem Virgänger [[Jüri Ratas]], den 13. Januar 2021, fir d'politesch Responsabilitéit fir eng Korruptiounsaffär bei Regierungsmemberen z'iwwerhuelen, gouf si knapps zwou Wochen drop als nei Premierministesch vereedegt. Am Juni 2024 gouf si vum [[Europäesche Conseil]] designéiert, vun Dezember 2024 un neie Representant fir Aussebezéiunge vun der EU ze ginn. De [[Kristen Michal]] gouf den 23. Juni 2024 hiren Nofollger als Premierminster. D'Kaja Kallas ass d'Duechter vum fréieren estnesche Premierminister an EU-Kommissär [[Siim Kallas]]. == Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vun Estland}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kallas Kaja}} [[Kategorie:Estnesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]] [[Kategorie:Estnesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Estnesch Deputéiert]] [[Kategorie:Premierministere vun Estland]] [[Kategorie:Gebuer 1977]] tjedh9taotv53sturls5j6ludt5a5fv Liberalismus 0 146850 2710757 2601061 2026-10-03T12:52:32Z Mobby 12 60927 + 2710757 wikitext text/x-wiki [[Fichier:John Locke.jpg|thumb|Den englesche Philosoph [[John Locke]] gëllt als Papp vum Liberalismus]] '''Liberalismus''' ass eng [[Politesch Iddien|politesch Ideologie]], déi zënter hirem Opkommen am [[Englesche Biergerkrich]], am [[Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich]] an an der [[Franséisch Revolutioun]] eng bedeitend Roll an de [[Westlech Welt|westleche Gesellschafte]] spillt. Liberalismus baséiert op enger individualistescher Siicht op d'[[Mënschheet]] a betount d'[[Fräiheet]] vum Individuum, also dem Mënsch, géigeniwwer dem [[Staat]]. Liberalismus ass kee kloert Konzept. Dacks gëtt en Ënnerscheed gemaach tëscht dem politesche Liberalismus, vun deem de brittesche Philosoph [[John Locke]] de bekanntste Vertrieder ass, an dem wirtschaftleche Liberalismus, dee mam schotteschen Ekonomist a Philosoph [[Adam Smith]] ugefaangen huet. De wirtschaftleche Liberalismus betount virun allem d'Fräiheet vum ekonomesche [[Maart]], wärend de politesche Liberalismus haaptsächlech d'Fräiheet an d'Rechter vum Mënsch betrëfft. Am Laf vun der Geschicht sinn déi zwou Variante vum Liberalismus dacks a Konflikt matenee geroden - zum Beispill wann argumentéiert gouf, datt d'Fräiheet vum Maart d'Fräiheet vum Mënsch géif limitéieren. Am Allgemengen huet sech de Liberalismus an de verschiddene Länner an iwwer déi verschidde Periode ganz ënnerschiddlech entwéckelt, an et gëtt vill verschidde Variatioune vum Liberalismus mat aneren Interpretatiounen. Trotzdeem hunn déi ënnerschiddlech liberal Stréimunge bestëmmt Theeme gemeinsam: de Glawen an d'[[Gläichberechtegung]] an an déi individuell Fräiheeten (zum Beispill [[Glawensfräiheet|Glawens]]- a [[Meenungsfräiheet]]); d'Ënnerstëtzung vum Privatbesëtz an engem begrenzte [[Rechtsstaat]]; d'Wichtegkeet vu Wäerter wéi dem [[Pluralismus]], der [[Toleranz]] an der [[Souveränitéit]] vum Vollek. Aner liberal Charakteristike sinn de Respekt vun de Grondsätz, déi de Rechtsstaat kennzeechnen; eng [[Kapitalismus|kapitalistesch]] [[Maartwirtschaft]]; d'Betoune vun der Roll vun der [[Zivilgesellschaft]]; fräien internationalen [[Handel]]; d'Séchere vum [[Fridden]] op der Welt duerch d'Mediatioun an d'Interventioun vun internationalen Organisatiounen (wéi de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]]). == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Liberalismus| ]] 4op2w6ur8rk862hz2t4oqip72batfhv Benotzer:GilPe/Wiki-Tipps 2 146886 2710842 2678110 2026-10-03T15:50:38Z GilPe 14980 Subreferenzierung 2710842 wikitext text/x-wiki == Fir ze knäipen == === Koordinaten riets uewen === <nowiki>{{Coor dms1 uewen|49|36|38.1636|N|6|8|35.2134|O}}</nowiki> {{Coor dms1 uewen|49|36|38.1636|N|6|8|35.2134|O}} === Awunner === X huet … Awunner <nowiki>{{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.</nowiki> === Dacks gebräichlech Schablounen === ==== Moien ==== ===== Diskussiounssäit ===== * <nowiki>{{Schabloun:Moien}}</nowiki> setzt <nowiki>{{Moien}}</nowiki> op d'Benotzerdiskussiounssäit. * <nowiki>{{Schabloun:{{Moien|-n}}</nowiki> setzt <nowiki>{{Moien|-n}}</nowiki> op d'Benotzerdiskussiounssäit (Eifeler Reegel) * <nowiki>{{Schabloun:Moien Info}}</nowiki> setzt <nowiki>{{Moien Info}}</nowiki> op d'Benotzerdiskussiounssäit (manner frëndlech, z. B. no eng Warnschabloun) * <nowiki>{{Schabloun:Moien TK}}</nowiki> setzt <nowiki>{{Moien TK}}</nowiki> op d'Benotzerdiskussiounssäit (fir e Benotzer mat engem temporäre Kont) * <s><nowiki>{{Schabloun:Moien IP}}</nowiki> setzt <nowiki>{{Moien IP}}</nowiki> op d'Benotzerdiskussiounssäit (fir net-ugemellt Benotzer)</s> Och: <nowiki>{{Maschinneniwwersetzung|Artikel}}</nowiki> an <nowiki>{{Lëtzebuergesch}}</nowiki> ===== Benotzersäit ===== <nowiki>{{Info Benotzersäit}}</nowiki> ==== Mentoring ==== *Moien . Du hues dech beim Mentoring Programm ugemellt. Ech stinn Dir als Mentor bei Froen zur Verfügung an du kanns mech iwwer deng Startsäit oder direkt op menger [[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussiounssäit]] kontaktéieren. | ==== Aner Bedeitungen ==== *<nowiki>{{Aner Bedeitungen|dem xyz: }}</nowiki> {{Aner Bedeitungen|dem Gefier um Waasser: }} * <nowiki>{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche xxx|de yyy|XY}}</nowiki> {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche xxx|de yyy|XY}} * <nowiki>{{Aner Bedeitungen op Mooss|abcdef Muller|aner Leit mat dem selwechten Numm|Muller}}</nowiki> {{Aner Bedeitungen op Mooss|abcdef Muller|aner Leit mat dem selwechten Numm|Muller}} * <nowiki>{{Méi Info 1|Numm vum Artikel}}</nowiki> {{Méi Info 1|Numm vum Artikel}} ==== Verschiddenes ==== * <nowiki>#REDIRECT [[XY]]</nowiki> * <nowiki>{{Homonymie}}</nowiki> {{Homonymie}} === Kolonn === <nowiki>{{Div col|cols=3}} (Unzuel Kolonnen uginn)</nowiki> {{Div col|cols=3}} * Kolonn 1 * Kolonn 2 * Kolonn 3 * Kolonn 4 * Kolonn 5 * Kolonn 6 * Kolonn 7 * Kolonn 8 * Kolonn 9 * Kolonn 10 * Kolonn 11 {{Div col end}} <nowiki>{{Div col end}}</nowiki> <nowiki>{{Div col|cols=3}} (Unzuel Kolonnen uginn)</nowiki> <nowiki><div style="page-break-inside:avoid"></nowiki> an <nowiki></div></nowiki> {{Div col|cols=3}} <div style="page-break-inside:avoid"> Titel A * Kolonn 1 * Kolonn 2 * Kolonn 3 </div> <div style="page-break-inside:avoid"> Titel B * Kolonn 4 * Kolonn 5 </div> <div style="page-break-inside:avoid"> Titel C * Kolonn 6 * Kolonn 7 * Kolonn 8 * Kolonn 9 * Kolonn 10 * Kolonn 11 </div> {{Div col end}} <nowiki>{{Div col end}}</nowiki> === Tabell === Eng breet Tabell scrollbar maachen: <nowiki><div style="overflow-x:auto;"></nowiki> virun <nowiki>{| class=</nowiki> setzen === Text Layout === * <nowiki>{{Ufank Kader|Blo}} {{Enn Kader}}</nowiki> {{Ufank Kader|Blo}} Këscht mat faarwegem Bord uewen {{Enn Kader}} * <nowiki><!-- Text verstoppen--></nowiki> <!-- Text verstoppen--> * Text an enger Zell vun enger Tabell <nowiki>|align=right|0,00 </nowiki> * <nowiki>{{aut|Carl von Linné}}</nowiki> {{aut|Carl von Linné}} * <nowiki>{{aut|[[Carl von Linné]]}}</nowiki> {{aut|[[Carl von Linné]]}} * <nowiki>{{big|Text 120&nbsp;%}}</nowiki> {{big|Text 120&nbsp;%}} * <nowiki>{{small|Text 80&nbsp;%}}</nowiki> {{small|Text 80&nbsp;%}} * <nowiki>{{Faarf|Hexcode=#00F000|Text=Gréngen Text}}</nowiki> {{Faarf|Hexcode=#00F000|Text=Gréngen Text}} * <nowiki>{{Iwwerstrach|#00F000|Text mat gréngem Hannergrond}}</nowiki> {{Iwwerstrach|#00F000|Text mat gréngem Hannergrond}} * <nowiki>{{Iwwerstrach|#FF00FF |{{Faarf|#FFFFFF|Wäiss op magenta}}}}</nowiki> {{Iwwerstrach|#FF00FF |{{Faarf|#FFFFFF|Wäiss op magenta}}}} * <nowiki>{{BoxArrondi|Text an enger Këscht|#FFFFFF|#96D600|#000000}}</nowiki> {{BoxArrondi|Text an enger Këscht|#FFFFFF|#96D600|#000000}} Kuck: [https://de.wikipedia.org/wiki/Hilfe:Farbtabelle Faarftabell] ==== Opschrëft Monument etc. ==== <div style="width: 370px; margin: 5px; text-align: center; letter-spacing: 2px"> :<big>TEXT 1 grouss</big> :Text 2 </div> ==== Foussnott am Text ==== Foussnott: <nowiki><sup id="fn_A_back">[[Lemma vun der Säit#fn A|A]]</sup></nowiki> Erklärung: <nowiki><cite id="fn_A">[[Lemma vun der Säit#fn A back|<sup>A</sup>]]</cite> <small>Erklärungstext</small><br></nowiki> :Lorem ipsum<sup id="fn_A_back">[[Benotzer:GilPe/Wiki-Tipps#fn A|A]]</sup> :…<br> :<cite id="fn_A">[[Benotzer:GilPe/Wiki-Tipps#fn A back|<sup>A</sup>]]</cite> <small>Erklärungstext</small><br> ===Ënnerreferenzen=== de: [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Sub-referencing/de#Subreferenzierung_in_K%C3%BCrze Subreferenzierung] === Kaartpositioun === {{Kaartpositioun |Lëtzebuerg |AlternativeMap=Luxembourg adm (2015–2017) location map.svg |label=Miedernach |position=left |mark = Blue pog.svg |width=260 |lat=49.81 |long=6.215 |float=right |caption=Lag vum [[Chef-lieu]] vun der {{PAGENAME}} }} <pre> {{Kaartpositioun |Lëtzebuerg |AlternativeMap=Luxembourg adm (2015–2017) location map.svg |label=Miedernach |position=left |mark = Blue pog.svg |width=260 |lat=49.81 |long=6.215 |float=right |caption=Lag vum [[Chef-lieu]] vun der {{PAGENAME}} }} </pre> {{Méi Info 1|:en:Template:Location map}} <mapframe latitude="49.46697" longitude="6.36668" lang="lb" zoom="14" width="260" height="300"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.36668, 49.46697 ] } } ] } </mapframe> === Mapframe === <pre> <mapframe latitude="49.46697" longitude="6.36668" lang="lb" zoom="14" width="260" height="300"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.36668, 49.46697 ] } } ] } </mapframe> </pre> === Billergalerie === <nowiki><gallery mode="packed" heights="160"></nowiki> <nowiki></gallery></nowiki> ''oder'' <nowiki><gallery widths="290" perrow="2" caption="Titel"></nowiki> <nowiki></gallery></nowiki> ''oder'' <nowiki><gallery widths=300px heights=200px perrow=2 caption="Titel"></nowiki> <nowiki></gallery></nowiki> === Laf vun enger Strooss === https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Icons_for_road_descriptions war bis Enn 2021 eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Nationalstrooss (Lëtzebuerg)|Nationalstrooss]] um Gebitt… <!-- == Um Spaweck == <!--{{Commonscat|Route nationale 3A (Luxembourg)|{{PAGENAME}}}}--> * [https://travaux.public.lu/content/dam/travaux_publics/fr/publications/r/reseau-routier-national/reseau-routier-national.pdf Iwwersiichtskaart vum nationale Stroossereseau] op der Internetsäit vun der Bauverwaltung == Hëllefssäiten == === Schablounen, Textbausteng, … === * [[:Kategorie:Schablounen]] * [[Wikipedia:Textbausteng]] === Nationalfändelen === * [[Lëscht vun de Schabloune vun den Nationalfändelen|Schabloune vun den Nationalfändelen]] * [[:Kategorie:Schabloune vu Länner mat Fändelen]] == Um Spaweck == * [https://wikipediayir.netlify.app/ Year in Review] * [https://translatewiki.net/ translatewiki.net] {{Referenzen an Notten}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Esch}} Mat der Ëmklasséierung vun Deeler vum staatleche Stroossereseau am Joer 1958 … <ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1958/05/05/n2/jo|Titel=Loi du 5 mai 1958 concernant le reclassement partiel de la voirie et la reprise par l'Etat d'une série de chemins vicinaux. - Legilux|Gekuckt=2023-04-20|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> <ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1995/12/22/n2/jo|Titel=Loi du 22 décembre 1995 concernant le reclassement partiel de la voirie et la reprise par l'Etat d'une série de chemins vicinaux. - Legilux|Gekuckt=2023-04-20|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> Mam Gesetz vum 15. Dezember 2021 iwwert d'Reklassement vum Stroossereseau <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2021/12/15/a878/jo|Titel=Loi du 15 décembre 2021 concernant le reclassement partiel de la voirie et la reprise par l'État d'une série de chemins vicinaux et portant modification de l'article 6bis de la loi modifiée du 16 août 1967 ayant pour objet la création d'une grande voirie de communication et d'un fonds des routes|Gekuckt=06.04.2023|Datum=15.12.2021|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed floatright" | colspan="2" style="color:#fff;background-color:#c20a16; text-align: center;" |'''Laf an Uschlëss''' |- |Uertschaft || [[Fichier:AS-rondo-icon.svg|25px]] {{Nationalstrooss LU|00}} |- | |[[Fichier:AB-Kreuzung.svg|25x25px]] {{Chemin repris|000}} |- | |[[Fichier:AB-Kreuzung.svg|25x25px]] {{Chemin repris|000}} <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; = ''Rue du Château'' |- | |[[Fichier:AB-Kreuz-blau.svg|25x25px]] {{Autobunn LU|0}} {{Schnellstrooss LU|0}} |- | |[[Fichier:Andreaskräiz.png|25x25px]] |- | || [[Fichier:AB-Fluss.svg|25px]] [[Irbich]] |- | |[[Fichier:AB-Brücke.svg|25px]] ''Olegrëndchen'' |- | |[[Fichier:AB-Brücke.svg|25x25px]] [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|CFL-Linn 1]] |- | |[[Fichier:AB-Tunnel.svg|25x25px]] |- | |[[Fichier:EU-Icon.svg|25x25px]] {{Bundesstrooss DE|49}} {{Nationale BE|4}} |} r7cyqts028yfjthv5tk408daywpoxhy Universal Studios 0 149623 2710796 2640600 2026-10-03T14:08:07Z Zinneke 34 /* */ ?!? [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]] 2710796 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} '''Universal Studios''' och als '''Universal Pictures''' oder méi rar als '''Universal City Studios''' bekannt, ass eng Filial vum Mediekonzern [[NBC Universal]], déi op [[Filmproduktiounsgesellschaft|Filmproduktioune]] spezialiséiert ass. D'Entreprise gehéiert zu de sechs gréisste Filmentreprisen an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Verereengte Staaten]]. Se gouf [[1912]] vum däitschen Emigrant [[Carl Laemmle]] gegrënnt. [[Kategorie:Filmproduktiounsgesellschaften]] et3g1gv2s1rejzo06tb8grnbqg6jcwq Pedro Castillo 0 156568 2710886 2606095 2026-10-04T10:48:29Z Mobby 12 60927 k 2710886 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 63. President vum Peru | Amtszäit1 = 28. Juli 2021 – 7. Dezember 2022 | Virgänger = [[Francisco Sagasti]] | Nofollger = [[Dina Boluarte]] }} De '''José Pedro Castillo Terrones''', gebuer den [[19. Oktober]] [[1969]] zu Puña am [[Distrikt Tacabamba]], an der [[Regioun Cajamarca]], ass e [[peru]]anesche [[Schoulmeeschter]], [[Gewerkschaft]]sleader a [[Politiker]] ([[Perú Libre]]). Hie war vum 28. Juli 2021 bis de 7. Dezember 2022 de 64.&nbsp;President vum [[Peru]]. Hie kënnt aus enger Bauerefamill - seng Eltere ware béid Analphabeten - a war Drëtt vun néng Kanner <ref>Marco Aquino, Marcelo Rochabrun: [https://www.reuters.com/article/elecciones-peru-castillo-idLTAKCN2DS1RK PERFIL-Pedro Castillo: el hijo de campesinos que salta a la presidencia de Perú.] reuters.co, 2021-06-16.</ref>. Hien huet [[Pedagogie]] studéiert an zanter 1995 als Schoulmeeschter geschafft. Hie gouf och Member vun der Schoulmeeschteschgewerkschaft. 2002 huet hie fir Buergermeeschter vun [[Anguía]] kandidéiert, gouf awer net gewielt. 2017 war hie Leader vun engem Schoulmeeschtesch[[streik]], dee mat der Regierung verhandelt huet, wat hien am ganze Land bekannt gemaach huet.<ref>[https://amerika21.de/2021/04/249583/ergebnis-peru-praesidentschaftswahl "Überraschung bei den Wahlen in Peru: Linkskandidat gewinnt erste Runde."] amerika21.de, 2021-04-12</ref> Am Oktober 2020 huet hie seng Kandidatur fir bei de Presidentewale bekannt gemaach. Am éischten Tour krut hien iwwerraschend 19 % vun de Stëmmen<ref name=":0">Tjerk Brühwiller: [https://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/wahl-in-peru-wird-ein-leninist-praesident-17290939.html Große Wahlüberraschung: Wird ein Leninist Präsident von Peru?] faz.net, 2021-04-24.</ref>. Am zweeten Tour, de 6. Juni 2021 louch hie mat 50,125 % vun de Stëmmen, kNapps virun der Keiko Fujimori.<ref>[https://rpp.pe/politica/elecciones/elecciones-2021-onpe-ya-contabilizo-el-100-de-las-actas-electorales-de-la-segunda-vuelta-noticia-1342347 ''ONPE al 100 % de actas contabilizadas: Pedro Castillo obtiene 50.125% y Keiko Fujimori, 49.875%.''] In: ''[[La República (Peru)|La República]]'', 15. Juni 2021.</ref> Hie gouf den 28.&nbsp;Juli 2021, dem 200.&nbsp;Anniversaire vun der Onofhängegkeet vu Spuenien, vereedegt. Enn 2022 gouf hie vum Kongress ofgesat, seng Vizepresidentin [[Dina Boluarte]] gouf seng Nofollgerin. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Castillo, Pedro}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Peruanesch Gewerkschaftler]] [[Kategorie:Gebuer 1969]] jjfrsu5ducdajeovp76qji8q6ragumx Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren 0 157190 2710845 2669107 2026-10-03T16:23:21Z Zinneke 34 /* Lëtzebuergesch Propositiounen an der Kategorie "Beschten Internationale Film" */ 2027 2710845 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Preparing for the 84th Annual Academy Awards - giant Oscar statue (6787512754).jpg|thumb|Eng vergréissert Versioun vun der Oscar-Präisstatu]] Dësen Artikel gëtt eng Iwwersiicht iwwer all lëtzebuergesch Filmer déi fir en Oscar virgeschloe waren. Am 21. Joerhonnert goufen eng ganz Rei lëtzebuergesch Filmer als Bäiträg fir de renomméierten US-amerikanesche [[Filmpräis]] [[Academy Awards|Academy Award]] agereecht, besser bekannt als "Oscar". Dëst si souwuel den national Bäitrag an der Kategorie "Beschten internationale Film" (''Academy Award for Best International Feature Film''), déi virun 2020 "Beschte friemsproochege Film" (''Best Foreign Language Film'') geheescht huet, wéi och Lëtzebuerger Filmer a Koproduktioune mat anere Länner an anere Kategorien. Bis ewell gouf just ee lëtzebuergesche Film mat engem Oscar ausgezeechent. Dat ass de lëtzebuergesch-franséischen animéierte Kuerzfilm ''[[Mr Hublot]]'' am Joer 2014. == Eligibilitéit an Auswiel == All Land kann e Film an der Kategorie "Beschten Internationale Film" bei der [[Academy of Motion Picture Arts and Sciences|amerikanescher Filmakademie]], déi den Oscar organiséiert, areechen. Dofir muss de Film eng Minimulängt vu 40 Minutten hunn, baussent den USA produzéiert gi sinn a mindestens 50% vum Dialog muss an enger Sprooch sinn, déi net [[Englesch]] ass. Dowéinst ass et och obligatoresch, Ënnertitelle beim Areeche vum Film matzeliwweren. Och [[Animatiounsfilm]]er an [[Documentaire]] sinn zougelooss. De Film muss mindestens siwe konsekutiv Deeg an engem komerzielle Kino gelaf sinn. Donieft gëtt et och ganz spezifesch Krittäre fir d'Film- an d'Audioformat. Schlussendlech muss d'Land, dat de Film areecht, bestätegen, datt d'kreativ Kontrol ("creative control") iwwer de Film gréisstendeels bei engem Bierger oder engem Resident vum Land loung.<ref>oscars.org: [https://www.oscars.org/oscars/rules-eligibility ''Rules & Eligibility - 94th Oscar Rules - International Feature Film - Additional Resources''] (ondatéiert, gekuckt den 23. Dezember 2021)</ref> Déi Lëtzebuerger Film-Propose gëtt vun enger Jury entscheet. An där Jury sëtze Vertrieder vun de lëtzebuergesche Verbänn vun der audiovisueller Produktioun, de Regisseuren an den Zeenaristen, den audiovisuellen Techniker, de Schauspiller, dem [[Filmfong]], dem [[Centre national de l'audiovisuel|CNA]] an der [[Stater Cinemathéik]].<ref name=screendaily>[https://www.screendaily.com/luxembourg-has-oscar-hopes-for-justine/4028867.article ''Luxembourg has Oscar hopes for Justine''] (27. September 2006)</ref><ref name=gouv13>[https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2013/08-aout/30-doudege-wenkel.html ''"Doudege Wénkel" défendra les couleurs luxembourgeoises dans la course aux Oscars!''] (30. August 2013)</ref><ref name=rtl120916>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/954067.html ''"La Supplication" vertrëtt Lëtzebuerg bei den Oscaren''] (11. September 2016)</ref><ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/315278/ ''Luxembourg sends Voices from Chernobyl to the Oscars''] (12. September 2016)</ref> == Lëtzebuergesch Propositiounen an der Kategorie "Beschten Internationale Film" == [[Fichier:Elles (Poster).jpg|thumb|Affiches vun ''[[Elles]]'', deen éischte Film, dee Lëtzebuerg an d'Course ëm den Oscar fir de "Beschten friemsproochege Film" geschéckt huet.]] [[Fichier:PlakatRéfractaire.jpg|thumb|''[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]'', de Bäitrag fir den Oscar 2009]] [[Fichier:Affiche Doudege Wénkel.jpg|thumb|''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'', de Bäitrag fir den Oscar 2013]] [[Fichier:Afficeh Barrage (film).jpg|thumb|''[[Barrage (Film)|Barrage]]'', de Bäitrag fir den Oscar 2017]] Zesumme mat der [[Demokratesch Republik Kongo|demokratescher Republik Kongo]], [[Südafrika]] an der [[Ukraine]] war Lëtzebuerg 1997 eent vu véier Länner, dat fir d'éischt Kéier e Film an der Kategorie "Beschte friemsproochege Film" agereecht huet.<ref name=oscar97>oscars.org: [https://web.archive.org/web/19980213090309/http://www.oscars.org/pressreleases/97.11.24.html ''44 Countries Hoping for Oscar Nominations ''] (24. November 1997; archivéiert)</ref> Et war de franséischsproochege Film ''[[Elles]]''. 44 aner Länner haten e Film agereecht, an d'Lëtzebuerger Film gouf net nominéiert. Zënterhier huet Lëtzebuerg reegelméisseg, mä net all Joer e Film agereecht. 2010, 2011 an 2012 ass de lëtzebuergeschen Auswiecomtié all Joer zesummekomm, mee huet bekannt ginn, datt wéinst engem Manktem u gëeegnete Kandidate kee Film géif ageschéckt ginn.<ref>variety.com: [https://variety.com/2012/film/awards/luxembourg-sits-out-oscar-foreign-language-race-1118059580/ ''Luxembourg sits out Oscar foreign language race''] vum Ian Mundell (20. Setpember 2012)</ref> Et gouf nach kee Film nominéiert. De Film ''[[Your Name Is Justine]]'' aus dem Joer 2006 gouf vun der amerikanescher Filmakademie, déi den Oscar organiséiert, disqualifizéiert. D'Akademie hat zwar kuerz virdrun de Krittär, datt de Film an der Landessprooch misst sinn, ofgeschaaft<ref>rediff.com: [https://www.rediff.com/movies/2006/sep/22water.htm ''Water is Canada's Oscar entry''] (22. September 2006)</ref>, mä de Film gouf verworf well e Land fir seng Propositioun misst beweise kënnen, datt "kreatiivt Talent vum Land d'kënschtleresch Kontrol iwwert de Film" hat, an dat wier net de Fall gewiescht. Den [[Joy Hoffmann]], deemolege President vum Selectiounscomité, huet seng Enttäuschung iwwer déi Entscheedung ausgedréckt a commentéiert, datt de Comité sech bewosst war, datt ''Your Name Is Justine'' e grenzwäertege Bäitrag wier, mä datt et de Film ouni Lëtzebuerg net géif gi. Lëtzebuerg hätt 75% vum Budget geliwwert.<ref name=upi06>upi.com: [https://www.upi.com/Entertainment_News/2006/11/08/Luxembourg-disappointed-by-Oscar-snub/25081163027522/ ''Luxembourg 'disappointed' by Oscar snub''] (8. November 2006)</ref> De polnesch-, däitsch an engleschsproochege Film vum Regisseur [[Franco de Pena]], deen am [[Venezuela]] gebuer ass an a Pole lieft, ass eng Koproduktioun tëscht der Lëtzebuerger Produktiounsfirma ''Hemisphere Films'' an dem polneschen ''Opus Film''. E spillt zu Berlin a gouf gréisstendeels zu Lëtzebuerg gedréint.<ref>variety.com: [https://variety.com/2006/film/awards/lux-out-of-name-game-1117953559/ ''Lux out of ‘Name’ game''] (8. November 2006)</ref> {|class="wikitable sortable" background:#fff;" |+ Proposen an der Kategorie "Beschten Internationale Film" |- ! Joer<br>{{small|(Zeremonie)}} ! Film ! Regisseur/in ! Sprooch ! Resultat ! Quell |- | align="center" | 1997<br>(70.) | ''[[Elles]]'' | [[Luis Galvao Teles]] | Franséisch, Portugiesesch | align="center" | net nominéiert | align="center" | <ref name=oscar97/> |- | align="center" | 1998<br>(71.) | ''[[Back in Trouble]]'' | [[Andy Bausch]] | Lëtzebuergesch, Däitsch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>oscars.org: [https://web.archive.org/web/19990219094343/http://www.oscars.org/pressreleases/98.11.19.html ''45 Countries Submit Films for Oscar® Consideration''] (19. November 1998; archivéiert)</ref> |- | align="center" | 1999<br>(72.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2000<br>(73.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2001<br>(74.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2002<br>(75.) | ''[[Petites misères]]'' | [[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/communique-le-film-petites-miseres-aux-oscars ''Le film "Petites Misères" aux Oscars''] (12. November 2002)</ref> |- | align="center" | 2003<br>(76.) | ''[[J'ai toujours voulu être une sainte]]'' | [[Geneviève Mersch]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>culture.luxembourg.public.lu: [https://web.archive.org/web/20211126105137/http://culture.luxembourg.public.lu/Info.Diversite_Cinema_Govinda_Van_Maele.36-2.html ''Arts et culture au Luxembourg. Une culture riche en diversité. Le cinéma''] (gekuckt de 25. November 2021)</ref> |- | align="center" | 2004<br>(77.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" |2005<br>(78.) | ''[[Le Roman de Renart (Film 2005)|Le Roman de Renart]]'' | [[Thierry Schiel]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>oscars.org: [https://web.archive.org/web/20071224094324/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2005/05.10.25.html''58 Countries Vying for 2005 Foreign Language Film Oscar®''] (25. Oktober 2005; archivéiert)</ref> |- | align="center" | 2006<br>(79.) | ''[[Your Name Is Justine]]'' | [[Franco de Pena]] | Polnesch, Englesch, Däitsch | align="center" | disqualifizéiert | align="center" | <ref name=screendaily/><ref name=upi06/><ref>oscars.org: [https://web.archive.org/web/20080113143027/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2006/06.10.19a.html ''61 Countries Seeking Foreign Language Film Oscar®''] (19. Oktober 2006; archivéiert)</ref> |- | align="center" | 2007<br>(80.) | ''[[Perl oder Pica]]'' | [[Pol Cruchten]] | Lëtzebuergesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>automatentest.de: [https://www.automatentest.de/magazin/kleine-geheimnisse/ ''Kleine Geheimnisse (Perl oder Pica)''] (gekuckt de 25. November 2021)</ref> |- | align="center" | 2008<br>(81.) | ''[[Nuits d'Arabie (Film 2007)|Nuits d'Arabie]]'' | [[Paul Kieffer]] | Franséisch, Arabesch, Lëtzebuergesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>awn.com: [https://www.awn.com/news/67-countries-vying-2008-foreign-language-film-oscar ''67 Countries Vying for 2008 Foreign Language Film Oscar''] (17. Oktober 2018)</ref> |- | align="center" | 2009<br>(82.) | ''[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]'' | [[Nicolas Steil]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>gouvernement.lu: [https://filmfund.gouvernement.lu/en/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2009%2B09-septembre%2B24-fondspa.html ''"Réfractaire" défendra les couleurs luxembourgeoises dans la course aux Oscars''] (23. September 2009)</ref> |- | align="center" | 2010<br>(83.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2011<br>(84.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2012<br>(85.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2013<br>(86.) | ''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'' | [[Christophe Wagner]] | Lëtzebuergesch | align="center" | net nominéiert | align="center" | <ref name=gouv13/> |- | align="center" | 2014<br>(87.) | ''[[Never Die Young]]'' | [[Pol Cruchten]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/en/luxembourg/harrowing-true-story-from-luxembourg-is-oscar-hopeful-602d396bde135b92363088c8 ''Harrowing true story from Luxembourg is Oscar hopeful''] (28. August 2014)</ref> |- | align="center" | 2015<br>(88.) | ''[[Baby (a)lone]]'' | [[Donato Rotunno]] | Lëtzebuergesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>cineuropa.org: [https://web.archive.org/web/20211126103452/https://cineuropa.org/en/newsdetail/297617/ ''Baby(A)lone is Luxembourg’s Oscars hopeful''] (24. August 2015)</ref> |- | align="center" | 2016<br>(89.) | ''[[Voices from Chernobyl (Film)|Voices from Chernobyl]]'' | [[Pol Cruchten]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" | <ref name=rtl120916/> |- | align="center" | 2017<br>(90.) | ''[[Barrage (Film)|Barrage]]'' | [[Laura Schroeder]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/aktuell/news/a/78766.html''De Film "Barrage" geet fir Lëtzebuerg an d'Course''] (gekuckt de 25. November 2021)</ref><ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/oscars-2018-barrage-de-laura-schroeder-choisi-pour-representer-le-luxembourg/ ''Oscars 2018 : « Barrage » de Laura Schroeder, choisi pour représenter le Luxembourg''] (11. September 2017)</ref><ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20211126104954/https://www.wort.lu/de/kultur/barrage-choisi-pour-les-oscars-59b2adca56202b51b13c2ebb ''«Barrage» choisi pour les Oscars''] (8. September 2017)</ref> |- | align="center" | 2018<br>(91.) | ''[[Gutland]]'' | [[Govinda Van Maele]] | Lëtzebuergesch, Däitsch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/360064/ ''Luxembourg pins its hopes on Gutland for the Oscars''] (10. September 2018)</ref> |- | align="center" | 2019<br>(92.) | ''[[Tel Aviv on Fire]]'' | [[Sameh Zoabi]] | Hebräesch, Arabesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>hollywoodreporter.com: [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/2020-oscars-luxembourg-selects-tel-aviv-fire-international-feature-film-category-1242845/ ''Oscars: Luxembourg Selects ‘Tel Aviv on Fire’ for International Feature Film Category''] (24. September 2019)</ref> |- | align="center" | 2020<br>(93.) | ''[[Cuentos del río]]'' | [[Julie Schroell]] | Spuenesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>gemengen.lu: [https://gemengen.lu/web/2020/10/06/river-tales-cuentos-del-rio-designe-pour-representer-le-luxembourg-dans-la-course-aux-oscars-2021/ ''« River Tales / Cuentos del rio » désigné pour représenter le Luxembourg dans la course aux Oscars 2021''] (6. Oktober 2020)</ref> |- | align="center" | 2021<br>(94.) | ''[[Io sto bene]]'' | [[Donato Rotunno]] | Italieenesch, Franséiesch, Lëtzebuergesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>gouvernement.lu: [https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2021/10-octobre/25-fonspa-oscars.html ''Le film "Io sto bene" de Donato Rotunno défendra les couleurs du Luxembourg dans la course aux Oscars 2022''] (25. Oktober 2021)</ref> |- | align="center" | 2022<br>(95.) | ''[[Icare (Film 2022)|Icare]]'' | [[Carlo Vogele]] | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" | |- | align="center" | 2023<br>(96.) | ''[[Läif a Séil]]'' | [[Loïc Tanson]] | Lëtzebuergesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>[https://filmfund.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B09-septembre%2B15-culture-oscars-goyas.html ''Oscars et Goyas 2024: "Läif a Séil" représentera le Luxembourg.''] Communiqué op gouvernement.lu (15.09.2023)</ref> |- | align="center" | 2024<br>(97.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2025<br>(98.) | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - |- | align="center" | 2026<br>(99.) | align="center" | ''[[Hors d'haleine]]'' | align="center" | [[Eric Lamhène]] | align="center" | Franséisch, Lëtzebuergesch | align="center" | - | align="center" | <ref>[https://filmfund.lu/actualites/oscars-2026-breathing-underwater-hors-dhaleine-representera-le-luxembourg/ Oscars 2026 : Breatjing Underwater (Hors d'haleine) représentera le Luxemourg!] filmfund.lu (nogekuckt: 15.10.2025).</ref> |- | align="center" | 2027<br>(100.) | align="center" | ''[[Child (Film 2026)|Child]]'' | align="center" | [[Cyrus Neshvad]] | align="center" | | align="center" | | align="center" | <ref>[https://filmfund.lu/en/news/cyrus-neshvads-debut-feature-film-child-has-been-selected-to-represent-luxembourg-in-the-race-for-the-2027-oscars-and-goya-awards/ Cyrus Neshvad's debut feature film, Child, has been selected to represent Luxembourg in the race for the 2027 Oscars and Goya Awards.] filmfund.lu, Sept. 2026.</ref> |} == Koproduktiounen, déi vun anere Länner agereecht goufen == Donieft gëtt et eng ganz Rei Filmer, déi vu lëtzebuergeschen Entreprise koproduzéiert goufen an déi vun anere Länner als deenen hir Propositioun agereecht goufen. {|class="wikitable sortable" background:#fff;" |+ Lëtzebuerger Koproduktiounen, déi vun anere Länner an der Kategorie "Beschten Internationale Film" agereecht goufen |- ! Joer<br>{{small|(Zeremonie)}} ! Film<br>{{small|(Regisseur/in)}} ! Areechungsland<br>{{small|(a Koproduktiounslänner)}} ! Sprooch ! Resultat ! Quell |- | align="center" | 2003<br>(76.) | ''[[De tweeling (Film 2002)|De tweeling]]''<br>{{small|Olivier Masset-Depasse}} | {{NLD}}<br>{{small|(Lëtzebuerg)}} | Hollännesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>trouw.nl: [https://www.trouw.nl/nieuws/oscar-nominatie-voor-de-tweeling~b9d0e36d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2Fn ''Oscar-nominatie voor 'De Tweeling''] (28. Januar 2004)</ref> |- | align="center" | 2010<br>(83.) | ''[[Illégal]]''<br>{{small|Olivier Masset-Depasse}} | {{BEL}}<br>{{small|(Lëtzebuerg, Frankräich)}} | Franséisch, Russesch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/150757/ ''Illegal sets sights on Oscar nomination''] (20. September 2010)</ref> |- | align="center" | 2010<br>(83.) | ''[[La petite chambre]]''<br>{{small|Stéphanie Chuat a Véronique Reymond}} | {{CHE}}<br>{{small|(Lëtzebuerg)}} | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>variety.com: [https://variety.com/2015/film/global/belgium-sends-the-brand-new-testament-to-foreign-language-oscar-race-1201599674/ ''Belgium Sends ‘The Brand New Testament’ To Foreign-Language Oscar Race ''] (22. September 2015)</ref> |- | align="center" | 2015<br>(88.) | ''[[Le Tout Nouveau Testament]]''<br>{{small|[[Jaco Van Dormael]]}} | {{BEL}}<br>{{small|(Lëtzebuerg)}} | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>cineuropa.org: [https://variety.com/2015/film/global/belgium-sends-the-brand-new-testament-to-foreign-language-oscar-race-1201599674/ ''Belgium Sends ‘The Brand New Testament’ To Foreign-Language Oscar Race''] (7. Januar 2011)</ref> |- | align="center" | 2020<br>(93.) | ''[[Deux (Film 2019)|Deux]]''<br>{{small|[[Filippo Meneghetti]]}} | {{FRA}}<br>{{small|(Belsch, Lëtzebuerg)}} | Franséisch | align="center" | net nominéiert | align="center" |<ref>slate.fr: [http://www.slate.fr/story/197765/deux-flilippo-meneghetti-lea-drucker-lesbiennes-agees-oscars-coming-out-femmes-agees-thriller ''On n'a pas assez parlé de «Deux», le représentant français aux Oscars 2021''] vum Thomas Messias (26. Dezember 2020)</ref> |- | align="center" | 2020<br>(93.) | ''[[Colectiv]]''<br>{{small|Alexander Nanau}} | {{ROU}}<br>{{small|(Lëtzebuerg)}} | Rumänesch | align="center" | nominéiert | align="center" | <ref name=rtlcol>rtl.lu: [https://today.rtl.lu/culture/film-and-books/a/1688962.html ''"Collective" and "Wolfwalkers", two Luxembourg co-productions, nominated for an Oscar''] (16. Mäerz 2021)</ref> |} == Lëtzebuerger Filmer an anere Kategorien == ''[[Mr Hublot]]'' vum [[Laurent Witz]] an [[Alexandre Espigares]] aus dem Joer 2013 gouf als bis ewell eenzeg lëtzebuergesch Produktioun mam Oscar präisgekréint, an dat an der Kategorie "Beschten animéierte Kuerzfilm" (''Academy Award for Best Animated Short Film''). En ass eng Koproduktioun tëscht dem Fransous [[Laurent Witz]] an dem Lëtzebuerger [[Alexandre Espigares]].<ref name=cineuropahublot>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/252957/ ''Mr Hublot earns Luxembourg its first Oscar''] (3. Mäerz 2014)</ref> En Rei aner Filmer, bal alles Koproduktioune mat anere Länner, hunn et gepackt fir an anere Kategorien nominéiert ze ginn. Déi meescht dovu sinn Animatiounsfilmer. {|class="wikitable sortable" background:#fff;" |+ Lëtzebuerger Koproduktiounen, déi an anere Kategorien agereecht goufen |- ! Joer<br>{{small|(Zeremonie)}} ! Film<br>{{small|(Regisseur/in)}} ! Sprooch ! Produktiounslänner ! Kategorie ! Resultat ! Quell |- | align="center" | 2000<br>(76.) | ''[[Shadow of the Vampire]]''<br>{{small|[[E. Elias Merhige]]}} | Englesch | Lëtzebuerg, USA, Groussbritannien | Beschte Schauspiller an enger Nieweroll ("Academy Award for Best Supporting Actor") fir de [[Willem Dafoe]]<br>Beschte Maquillage ("Academy Award for Best Makeup and Hairstyling") fir d'Ann Buchanan an d'Amber Sibley | align="center" | nominéiert | align="center" |<ref>imdb.com: [https://www.imdb.com/title/tt0189998/awards/ Shadow of the Vampire (2000) - Awards]</ref> |- | align="center" | 2013<br>(86.) | ''[[Ernest et Célestine]]''<br>{{small|Stéphane Aubier, Vincent Patar a Benjamin Renner}} | Franséisch | Lëtzebuerg, Belsch, Frankräich | Beschten animéierte Spillfilm ("Best Animated Feature") | align="center" | nominéiert | align="center" |<ref>rtbf.be: [https://www.rtbf.be/info/medias/detail_oscars-ernest-et-celestine-ne-remporte-pas-l-oscar-du-meilleur-film-d-animation?id=8213960 ''Oscars - "Ernest et Célestine" ne remporte pas l'Oscar du meilleur film d'animation''] (3. Mäerz 2014)</ref> |- | align="center" | 2013<br>(86.) | ''[[Mr Hublot]]''<br>{{small|[[Laurent Witz]] an [[Alexandre Espigares]]}} | ouni Dialog | Lëtzebuerg, Frankräich | Beschten animéierte Kuerzfilm ("Best Animated Short Film") | align="center" | gewonnen | align="center" | <ref name=cineuropahublot/> |- | align="center" | 2014<br>(87.) | ''[[Song of the Sea (Film 2014)|Song of the Sea]]''<br>{{small|[[Tomm Moore]]}} | Englesch / Iresch / Franséisch (dräi Sproocheversiounen) | Lëtzebuerg, Irland, Belsch, Dänemark, Frankräich | Beschten animéierte Spillfilm ("Best Animated Feature Film") | align="center" | nominéiert | align="center" |<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20220826103443/https://www.wort.lu/fr/culture/song-of-the-sea-rentre-bredouille-des-oscars-54eadfc20c88b46a8ce540f4 ''«Song of the Sea» rentre bredouille des Oscars''] (23. Februar 201§5)</ref> |- | align="center" | 2017<br>(90.) | ''[[The Breadwinner]]'' {{small|Nora Twomey}} | Englesch | Lëtzebuerg, Kanada, Irland | Beschten animéierte Spillfilm ("Best Animated Feature") | align="center" | nominéiert | align="center" | <ref name=cineuropahublot/> |- | align="center" | 2020<br>(93.) | ''[[Wolfwalkers]]''<br>{{small|Tomm Moore a Ross Stewart}} | Englesch | Lëtzebuerg, Irland, Frankräich | Beschten animéierte Spillfilm ("Best Animated Feature") | align="center" | nominéiert | align="center" | <ref name=rtlcol/><ref name=cineuropahublot/> |- | align="center" | 2020<br>(93.) | ''[[Colectiv]]''<br>{{small|Alexander Nanau}} | Rumänesch | Lëtzebuerg, Rumänien | Beschten Documentaire ("Best Documentary Feature") | align="center" | nominéiert | align="center" | <ref name=rtlcol/> |- | align="center" | 2023<br>(96.) | ''[[La valise rouge]]''<br>{{small|[[Cyrus Neshvad]]}} | | Lëtzebuerg | Beschte Fiktiouns-Kuerzfilm | align="center" | nominéiert | align="center" | |} == Kuckt och == * [[Filmindustrie zu Lëtzebuerg]] * [[Lëtzebuerger Filmpräis]] {{Referenzen}} [[Kategorie:Oscar]] [[Kategorie:Lëtzebuergesche Film]] hiy9hah9lpcq9m4jx7tj69zquv5l6dj Yoon Suk-yeol 0 159001 2710889 2701707 2026-10-04T10:58:53Z Mobby 12 60927 + 2710889 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 13. President vu Südkorea | Amtszäit1 = 10. Mee 2022 – 4. Abrëll 2025 | Virgänger1 = [[Moon Jae-in]] | Nofollger1 = [[Han Duck-soo]] (kommissaresch)<br>[[Lee Jae-myung]] }} De '''Yoon Suk-yeol''' (윤석열), gebuer den [[18. Dezember]] [[1960]] zu [[Seodaemun-gu]], zu [[Seoul]], ass e [[südkorea]]nesche [[Politiker]] a fréiere President a [[Procureur général]] vu Südkorea. 2022 ass hie fir déi konservativ Partei [[Gungminui-him]] bei der Presidentschaftswal als Kandidat ugetrueden a gouf den 9. Mäerz mat 48,6 % vun alle Stëmmen zum President gewielt.<ref name="tagesschau_20220309">[https://www.tagesschau.de/ausland/asien/suedkorea-praesident-101.html "Südkorea steht vor Machtwechsel."] tagesschau.de, 2022-03-09, gekuckt:2022-03-09.</ref> Hie gouf den 10. Mee 2022 vereedegt.<ref>{{Citation|URL=https://www.deutschlandfunk.de/neuer-praesident-yoon-suk-yeol-vereidigt-100.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=15.07.2022 |Archiv-Datum=15.05.2022 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20220515224340/https://www.deutschlandfunk.de/neuer-praesident-yoon-suk-yeol-vereidigt-100.html }}</ref> De 14. Dezember 2024 huet d'Parlament mat enger Zweedrëttelmajoritéit dofir gestëmmt, datt eng Ofsetzungsprozedur géint hien ageleet sollt ginn, dat nodeems hien e puer Deeg virdrun d'[[Krichsrecht]] ausgeruff, a kuerz drop nees zeréckgezunn hat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/international/a/2259491.html|Titel=Südkorea: Parlament stëmmt dofir, datt de President Yoon säin Amt verloosse muss|Gekuckt=14.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> Mëtt Februar 2026 gouf hien dofir wéinst "Leedung vun engem Opstand" zu liewenslaangem Prisong veruerteelt.<ref>AFP/RTL: [https://www.rtl.lu/news/international/freiere-president-yoon-weinst-ausruffe-vum-krichsrecht-zu-liewenslaangem-prisong-verurteelt-764522175 "Wéinst Ausruffe vum Krichsrecht: Fréiere südkoreanesche President Yoon zu liewenslaangem Prisong verurteelt."] rtl.lu, 19.02.2026.</ref> ==Um Spaweck== {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Presidente vu Südkorea}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Yoon Sukyeol}} [[Kategorie:Presidente vu Südkorea]] [[Kategorie:Südkoreanesch Magistraten]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] [[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]] t3j18apk96rsdm474hmuw6o5fdyr6th Dina Boluarte 0 160846 2710884 2642719 2026-10-04T10:46:22Z Mobby 12 60927 2710884 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 64. President vum Peru | Amtszäit1 = 7. Dezember 2022 – 10. Oktober 2025 | Virgänger = [[Manuel Isidoro Belzu]] | Nofollger = [[José Jerí]] }} D''''Dina Ercilia Boluarte Zegarra''', gebuer den [[31. Mee]] [[1962]] zu [[Chalhuanca]], ass eng [[peru]]anesch [[Affekot]]in a [[Politiker]]in. Si war vum 7. Dezember 2022 bis zu hirer Amtsenthiewung den 10. Oktober 2025 d'Presidentin vum Peru. Virdru war si ënner dem [[Pedro Castillo]], deen ofgesat gi war<ref>[https://www.tagesschau.de/ausland/amerika/peru-praesident-parlament-107.html "Der Kongress ignoriert Auflösungsverfügung des bisherigen Präsidenten Castillo - dieser wird vom Parlament abgesetzt."] tagesschau.de, 7.12.2022</ref>, an deem seng Plaz s'iwwerholl huet, Vizepresidentin a Ministesch fir Entwécklung a sozial Inklusioun.<ref>[https://andina.pe/agencia/noticia-dina-boluarte-jura-como-ministra-desarrollo-e-inclusion-social-855559.aspx "Dina Boluarte jura como ministra de Desarrollo e Inclusión Social."] Empresa Peruana de Servicios Editoriales, 2021-07-29.</ref> ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Boluarte, Dina}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Peruanesch Ministeren]] [[Kategorie:Gebuer 1962]] gru2e7ior97b6zb0icfzzjhomqte2sg 2710885 2710884 2026-10-04T10:47:07Z Mobby 12 60927 k 2710885 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 64. President vum Peru | Amtszäit1 = 7. Dezember 2022 – 10. Oktober 2025 | Virgänger = [[Pedro Castillo]] | Nofollger = [[José Jerí]] }} D''''Dina Ercilia Boluarte Zegarra''', gebuer den [[31. Mee]] [[1962]] zu [[Chalhuanca]], ass eng [[peru]]anesch [[Affekot]]in a [[Politiker]]in. Si war vum 7. Dezember 2022 bis zu hirer Amtsenthiewung den 10. Oktober 2025 d'Presidentin vum Peru. Virdru war si ënner dem [[Pedro Castillo]], deen ofgesat gi war<ref>[https://www.tagesschau.de/ausland/amerika/peru-praesident-parlament-107.html "Der Kongress ignoriert Auflösungsverfügung des bisherigen Präsidenten Castillo - dieser wird vom Parlament abgesetzt."] tagesschau.de, 7.12.2022</ref>, an deem seng Plaz s'iwwerholl huet, Vizepresidentin a Ministesch fir Entwécklung a sozial Inklusioun.<ref>[https://andina.pe/agencia/noticia-dina-boluarte-jura-como-ministra-desarrollo-e-inclusion-social-855559.aspx "Dina Boluarte jura como ministra de Desarrollo e Inclusión Social."] Empresa Peruana de Servicios Editoriales, 2021-07-29.</ref> ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Presidente vum Peru}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Boluarte, Dina}} [[Kategorie:Staatspresidente vum Peru]] [[Kategorie:Peruanesch Ministeren]] [[Kategorie:Gebuer 1962]] kxq3c1ym60iv86afqp44rabyzvplu1n Josy Hamer 0 161413 2710870 2613060 2026-10-03T20:34:31Z Robby 393 /* Gielercher */ Schabloun benotzt 2710870 wikitext text/x-wiki {{Skizz}}{{Infobox Biographie}} De '''Josy Hamer''', gebuer den [[3. Oktober]] [[1925]] zu [[Eeselbuer]]<ref>[https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_65-2000_12-16.pdf Le Conservatoire de la Ville de Luxembourg et ses directeurs] an der Nummer 65 vun 2000 vun Ons Stad op de Säiten 12 bis 16</ref>, a gestuerwen de [[26. Dezember]] [[2022]]<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/kultur/der-pioneier-josy-hamer-ist-gegangen-63cd8708de135b92362e073e|Titel=Der „Pionéier" Josy Hamer ist gegangen|Gekuckt=22.01.2023|Datum=22.01.2023|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de|archivedate=2023-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230122234719/https://www.wort.lu/de/kultur/der-pioneier-josy-hamer-ist-gegangen-63cd8708de135b92362e073e}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gei|Violonist]], [[Hautbois]]spiller an Direkter vum [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg]]. Vum zweete Schouljoer un ass hien zu Esch-Uelzecht an d'Museksschoul gaangen, wou hie Solfège, Gei an Hautbois studéiert huet. No dem zweete Weltkrich huet e säi Museksstudium zu Bréissel um Conservatoire Royal weidergefouert a mat e puer Diplomer ofgeschloss. Kuerz duerno gouf en 1949 vum [[Henri Pensis]] an den Orchester vun RTL engagéiert, wou en déi zwee Instrumenter Gei an Hautbois gespillt huet. Doniewent war hie vun 1955 bis 1965 Dirigent vun der Dikrecher Philharmonie an huet zu [[Dikrech]] an der Museksschoul Gei, Hautbois a Klarinett enseignéiert<ref>{{Citation|URL=https://www.cmnord.lu/a-propos/historique-du-cmnord|Titel=Historique du CMNord - Conservatoire du Nord|Gekuckt=26.02.2023|Wierk=www.cmnord.lu}}</ref>. Vun 1965 bis Dezember 1989 war hien deen éischte Lëtzebuerger Direkter vum Stater Conservatoire, deen duerch seng Impulser 1985 en neit Gebai um Geesseknäppche krut<ref>Joseph Groben: "In Memoriam Josy Hamer" - Noruff am Luxemburger Wort vum 26. Januar 2023, S.15</ref>. == Gielercher == * {{OONO|(Promotioun 1974)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/gftwdx759/pages/7/articles/DIVL716?search=Distinctions|Titel=Distinctions honorifiques à l'Ambassade des Pays-Bas|Gekuckt=22.01.2023|Datum=8. Mäerz 1974|Wierk=Luxemburger Wort|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLO| (Promotioun 1974)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/kj0m7ksqt/pages/3/articles/DIVL386?search=Josy%20Hamer|Titel=Pour leurs mérites dans le domaine culturel|Gekuckt=23.01.2023|Datum=26. Juni 1974|Wierk=Luxemburger Wort|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Hamer Josy}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Violonisten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Hautboisspiller]] [[Kategorie:Officier vum Ordre d'Orange-Nassau]] [[Kategorie:Gebuer 1925]] [[Kategorie:Gestuerwen 2022]] [[Kategorie:Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Musekspedagogen]] t2b5iximy25mm143ra63ievkfm3xh52 Evika Siliņa 0 163567 2710784 2678643 2026-10-03T13:48:18Z Mobby 12 60927 Update 2710784 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Evika Siliņa''', gebuer den [[3. August]] [[1975]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass eng [[Lettland|lettesch]] [[Politiker]]in vun der liberal-konservativer Partei [[Vienotība]]. Si war vum 15. September 2023 bis den 28. Mee 2026 Premierministesch vu Lettland. == Karriär == Si huet op der [[Universitéit vu Lettland]] an op der Riga Graduate School of Law vun 1993 bis 1997 Droit studéiert an dee Studium mat engem Master a Sozialwëssenschaft an Droit ofgeschloss. Vun 2003 bis 2012 war si [[Affekot]]in. Tëscht 2013 an 2019 war si Staatssekretärin am Inneministère a vun 2019 bis 2022 Staatssekretärin beim Ministerpresident an der Regierung vum [[Krišjānis Kariņš]] II. Bei de Parlamentswalen 2022 gouf si als Deputéiert vun der Partei ''Vienotība'' an d'''Saeima'', dat lettescht Parlament, gewielt. De 14. Dezember 2022 gouf si als Sozialministesch ernannt. De 14. Mee 2026 huet si de Récktrëtt vun hirer Regierung ugekënnegt. Nom Kariņš sengem Récktrëtt als Premierministesch gouf si de 15. September 2023 vun der Saeima als deem seng Nofollgerin gewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Silina Evika}} [[Kategorie:Gebuer 1975]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lettesch Affekoten]] tsmfoxcl77kjwf2i7jvxu0t0a9lpuje 2710785 2710784 2026-10-03T13:51:00Z Mobby 12 60927 k 2710785 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Evika Siliņa''', gebuer den [[3. August]] [[1975]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass eng [[Lettland|lettesch]] [[Politiker]]in vun der liberal-konservativer Partei [[Vienotība]]. Si war vum 15. September 2023 bis den 28. Mee 2026 Premierministesch vu Lettland. == Karriär == Si huet op der [[Universitéit vu Lettland]] an op der Riga Graduate School of Law vun 1993 bis 1997 Droit studéiert an dee Studium mat engem Master a Sozialwëssenschaft an Droit ofgeschloss. Vun 2003 bis 2012 war si [[Affekot]]in. Tëscht 2013 an 2019 war si Staatssekretärin am Inneministère a vun 2019 bis 2022 Staatssekretärin beim Ministerpresident an der Regierung vum [[Krišjānis Kariņš]] II. Bei de Parlamentswalen 2022 gouf si als Deputéiert vun der Partei ''Vienotība'' an d'''Saeima'', dat lettescht Parlament, gewielt. De 14. Dezember 2022 gouf si als Sozialministesch ernannt. Nom Kariņš sengem Récktrëtt als Premierministesch gouf si de 15. September 2023 vun der Saeima als deem seng Nofollgerin gewielt. De 14. Mee 2026 huet si de Récktrëtt vun hirer Regierung ugekënnegt. Den 28. Mee 2026 gouf den [[Andris Kulbergs]] hiren Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Silina Evika}} [[Kategorie:Gebuer 1975]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lettesch Affekoten]] 3h9xx6mv2br1r7hs78plfks91or7xxw 2710788 2710785 2026-10-03T13:58:13Z Puscas 735 /* Karriär */ nom Gespills nees e Mann 2710788 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Evika Siliņa''', gebuer den [[3. August]] [[1975]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass eng [[Lettland|lettesch]] [[Politiker]]in vun der liberal-konservativer Partei [[Vienotība]]. Si war vum 15. September 2023 bis den 28. Mee 2026 Premierministesch vu Lettland. == Karriär == Si huet op der [[Universitéit vu Lettland]] an op der Riga Graduate School of Law vun 1993 bis 1997 Droit studéiert an dee Studium mat engem Master a Sozialwëssenschaft an Droit ofgeschloss. Vun 2003 bis 2012 war si [[Affekot]]in. Tëscht 2013 an 2019 war si Staatssekretärin am Inneministère a vun 2019 bis 2022 Staatssekretärin beim Ministerpresident an der Regierung vum [[Krišjānis Kariņš]] II. Bei de Parlamentswalen 2022 gouf si als Deputéiert vun der Partei ''Vienotība'' an d'''Saeima'', dat lettescht Parlament, gewielt. De 14. Dezember 2022 gouf si als Sozialministesch ernannt. Nom Kariņš sengem Récktrëtt als Premierminister gouf si de 15. September 2023 vun der Saeima als deem seng Nofollgerin gewielt. De 14. Mee 2026 huet si de Récktrëtt vun hirer Regierung ugekënnegt. Den 28. Mee 2026 gouf den [[Andris Kulbergs]] hiren Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Silina Evika}} [[Kategorie:Gebuer 1975]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lettesch Affekoten]] lpek3zui3v20xrvqtdky5jidw3ibufl Droneland (Televisiounsserie) 0 171705 2710850 2666423 2026-10-03T16:44:46Z Zinneke 34 2710850 wikitext text/x-wiki {{Infobox Televisiounsserie |Plakat= |Éischt Folleg= |Dauer=6 × 45 min |Produktiounsjoer=2025 |Episoden=6 |Iddi= [[Nicolas Steil]] |Dréibuch= Pierre Majerus<br>[[Nicolas Steil]]<br>[[Jan Cronauer]]<br>[[Christophe Wagner]] |Musek = |Regie= [[Max Zähle]]<br>[[Félix Koch]] |Produktiounsgesellschaft= [[Iris Productions]], Syrreal Group, Topkapi Series, Enter Film | Produzent = Nicolas Steil, [[Katarzyna Ozga]] |Haaptacteuren= [[Oliver Masucci]] als Aart Westerfeld<br>[[Sophie Mousel]] als Nina Bittman<br>[[Sibel Kekili]]<br>[[Gijs Naber]]<br>[[Elise Schaap]]<br>[[Marc Limpach]]<br>[[Alexander Scheer]] als Emery Tallan<br>[[Nassim Rachi]] als Nikolai Kaczynski<br>[[Fahd Larhzaoui]]<br>[[Fabienne Elaine Hollwege]]<br>[[Jules Werner]]<br>[[Tommy Schlesser]]<br>[[Philippe Thelen]]<br>[[Elisabet Johannesdottir]]}} '''''Droneland''''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]-däitsch-hollännesch-polnesch [[Televisiounsserie]] vum [[Nicolas Steil]] (Createur a ''Showrunner''), geschriwwe vum [[Pierre Majerus (Dréibuchauteur)|Pierre Majerus]], [[Jan Cronauer]] a [[Christophe Wagner]] (Co-Zeenaristen), déi um Roman ''Drohnenland'' vum [[Tom Hillenbrand]] baséiert. Se gouf tëscht Juni an August 2025 ënner der Regie vum [[Max Zähle]] a [[Félix Koch]] gedréint.<ref name=tournage>[https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2308546.html "Tournage fir nei Thriller-Serie 'Droneland' huet ugefaangen."] rtl.lu, 30.05.2025.</ref><ref name=scifi>Daniel Conrad: [https://www.wort.lu/kultur/dieser-duestere-sci-fi-thriller-aus-luxemburg-soll-netflix-und-co.-erobern/79653459.html "Dieser düstere Sci-Fi-Thriller aus Luxemburg soll Netflix und Co. erobern,"] wort.lu, 24.07.2025.</ref> Se soll am Hierscht 2026 op [[RTL Télé Lëtzebuerg]], an dono op aneren Televisiounschaînen, gewise ginn. An Däitschland soll s'op Magenta TV an dann am ZDF ausgestraalt ginn. ==Ëm wat geet et an der Serie?== Et handelt sech ëm eng [[Dystopie|dystopesch]] [[Science-fiction]]-Serie, déi an engem Europa spillt, dat ënner de Follge vu Kricher a vum [[Klimawandel]] leit. Ee vun [[Dron]]en ënnerstëtzte [[Kënschtlech Intelligenz|KI]]-Systeem, ''Mirrorspace'' genannt, erlaabt eng Iwwerwaachung vun alle Bierger, ma et schéngt es, wéi wa se och d'Perceptioun vun der Realitéit verännere kann. Wichteg Europaparlamentarier stinn ënner Beschoss. Eng Enquêtrice vun [[Europol]], d'Nina Bittmann, an e Krichsveteran, den Aart Westerfeld, probéieren erauszefannen, wien derhannert stécht... == Episoden == {{Kapitel Info feelt}} == Produktioun == Fir d'Produktioun vun der Serie stoungen am Ganze 15,2 Milliounen Euro zur Verfügung, déi ë.&nbsp;a. vun der Iris Group (0,9 Mio), Privatinvestisseuren (1,3 Mio) an dem [[Lëtzebuerger Filmfong]] (3 Mio) hierkoumen. D'Dréiaarbechten hunn 53 Deeg gedauert, dovunner der 16 zu Lëtzebuerg. Dréiplazen zu Lëtzebuerg waren d'Gebaier ronderëm d'[[Place de l'Europe (Stad Lëtzebuerg)|Place de l'Europe]] (d'[[Robert-Schuman-Gebai]], d'[[Philharmonie Lëtzebuerg|Philharmonie]] an de [[Alcide-De-Gasperi-Gebai|European Convention Center]]). Gedréint gouf och am Gebai vun [[RTL]], um [[Belval]] an am Norde vum Land.<ref name=scifi/> Och zu Dresden, a Polen an an Holland goufen Zeene gedréint.<ref>Francine Clarinval: "Chère dystopie." ''d'Lëtzebuerger Land'' 01.08.2025, S.15-16.</ref> == Literatur == * [[Tom Hillenbrand|Hillenbrand, Tom]]. ''Drohnenland: Kriminalroman''. Köln: Kiepenheuer & Witsch, 2014. Print. ISBN 978-3-462-04662-5 == Um Spaweck == * [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2308546.html "Tournage fir nei Thriller-Serie "Droneland" huet ugefaangen."] rtl.lu, 30.05.2025 {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Televisiounsserien am 21. Joerhonnert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Televisiounsserien]] gja28n5qpfqqa9d232unc8e7dzcwsp5 Mathias Wirtz 0 173530 2710873 2656666 2026-10-04T06:36:34Z Moosichen 73469 2710873 wikitext text/x-wiki {{skizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Mathias Wirtz''', gebuer de [[26. Abrëll]] [[1876]] zu [[Mompech]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I7485&tree=jwagner Mathias Wirtz] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen de [[27. Dezember]] [[1967]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/qmvzstdw0/pages/8/articles/DIVL1552 Avis de décès 10 Page 8.] In: Luxemburger Wort, 120. Jg., n° 363 (29.12.1967), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer a Lokal[[politiker]].<ref name=gedenken>[https://persist.lu/ark:70795/hf6kxjvs8/pages/8/articles/DIVL833 Mathias Wirtz, Mompach, zum Gedenken.] In: Luxemburger Wort, 121. Jg., n° 46 (15.02.1968), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Hie war vun 1921 bis 1963 (mat Ausnam vun de Krichsjoren<ref name=gedenken/>) [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Mompech]]<ref name=BMs>[https://persist.lu/ark:70795/c3fjgf/pages/2/articles/DTL53 Die Bürgermeister im Distrikt Grevenmacher 1843—1933.] In: Obermosel-Zeitung, 54. Jg., nº 87, Erstes Blatt (14.04.1934), p. 2 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>. Hie war mat der Cathérine Grosch bestuet. Hir gemeinsam Duechter huet sech mam [[Chrétien Weydert]], sengem Nofollger als Buergermeeschter, bestuet.<ref name=gedenken/> De [[Raymond Weydert]] ass säin Enkelkand.<ref name=rip/> Hien ass den Urgrousspapp vun der Députée-Maire vu Rouspert-Mompech [[Stéphanie Weydert]]. == Éierungen a Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 1954)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/485qwrv5m/pages/5/articles/DIVL412?search=Wirtz+Mathias|Titel=Les distinctions honorifiques dans l’ordre de la Couronne de Chêne - Nos chaleureuses félicitations!|Gekuckt=2026-01-14|Datum=1954-03-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 5|Sprooch=fr}}</ref> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Mompech eng Strooss no him genannt<ref>L-6695; [http://g-o.lu/3/zF4o Lag] op geportail.lu</ref>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wirtz Mathias}} [[Kategorie:Gebuer 1876]] [[Kategorie:Gestuerwen 1967]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Mompech]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] qegoqcduljqw2j9dukhaqu6lhyir7y0 2710875 2710873 2026-10-04T08:07:37Z Puscas 735 .... 2710875 wikitext text/x-wiki {{skizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Mathias Wirtz''', gebuer de [[26. Abrëll]] [[1876]] zu [[Mompech]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I7485&tree=jwagner Mathias Wirtz] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen de [[27. Dezember]] [[1967]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/qmvzstdw0/pages/8/articles/DIVL1552 Avis de décès 10 Page 8.] In: Luxemburger Wort, 120. Jg., n° 363 (29.12.1967), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer a Lokal[[politiker]].<ref name=gedenken>[https://persist.lu/ark:70795/hf6kxjvs8/pages/8/articles/DIVL833 Mathias Wirtz, Mompach, zum Gedenken.] In: Luxemburger Wort, 121. Jg., n° 46 (15.02.1968), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Hie war vun 1921 bis 1963 (mat Ausnam vun de Krichsjoren<ref name=gedenken/>) [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Mompech]]<ref name=BMs>[https://persist.lu/ark:70795/c3fjgf/pages/2/articles/DTL53 Die Bürgermeister im Distrikt Grevenmacher 1843—1933.] In: Obermosel-Zeitung, 54. Jg., nº 87, Erstes Blatt (14.04.1934), p. 2 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>. Hie war mat der Cathérine Grosch bestuet. Hir gemeinsam Duechter huet sech mam [[Chrétien Weydert]], sengem Nofollger als Buergermeeschter, bestuet.<ref name=gedenken/> De [[Raymond Weydert]] ass säin Enkelkand.<ref name=rip/> Hien ass den Urgrousspapp vun der [[Stéphanie Weydert]], Députée-Maire vu Rouspert-Mompech . == Éierungen a Gielercher == * {{OCCCH|(Promotioun 1954)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/485qwrv5m/pages/5/articles/DIVL412?search=Wirtz+Mathias|Titel=Les distinctions honorifiques dans l’ordre de la Couronne de Chêne - Nos chaleureuses félicitations!|Gekuckt=2026-01-14|Datum=1954-03-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 5|Sprooch=fr}}</ref> Fir un hien z'erënneren, gouf zu Mompech eng Strooss no him genannt<ref>L-6695; [http://g-o.lu/3/zF4o Lag] op geportail.lu</ref>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wirtz Mathias}} [[Kategorie:Gebuer 1876]] [[Kategorie:Gestuerwen 1967]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Mompech]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] d9038lxzhwydq6ubpqe3bz159ae3eyp Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026 0 173751 2710858 2710196 2026-10-03T17:08:54Z Zinneke 34 /* 2026 */ 2710858 wikitext text/x-wiki Dat hei ass d''''Archiv vun den neien Artikele vun 2026, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn''', an dofir an der Rubrik "Neist Artikelen" am "[[Portal:Lëtzebuerg|Portal Lëtzebuerg]]" opgezielt goufen. D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se derbäigesat goufen. {{Navigatioun Neist Artikelen Archiv}} == 2026 == {{small|'''Neitst'''}}: {{Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen}} ... [[Fënz]] • [[Féischterbierg]] • [[Colmer Halt]] • [[Closbierg]] • [[Bommelscheier]] • [[Bomecht]] • [[Bloebierg]] • [[Birendall]] • [[Bamerdall]] • [[Aleft]] • [[Kelleschhaff]] • [[Buchholzer Haff]] • [[Jean Hansen (Deputéierten)]] • [[Kënsecker Haff]] • [[Weyderter Haff]] • [[Wealerhaff ]] • [[Wäissenhaff (Rammerech)]] • [[Theinshaff]] • [[Stoppelhaff]] • [[Sliepenhaff]] • [[Schwanterhaff]] • [[Schwaarzenhaff]] • [[Schréideschhaff]] • [[Rommeler Haff]] • [[Réngeler Haff]] • [[Nojemer Haff]] • [[Nisendaller Haff]] • [[Neirodeschhaff]] • [[Neihaff (Ënsber)]] • [[Neihaff (Angelduerf)]] • [[Neienshaff]] • [[Moserhaff]] • [[Mëtschenhaff]] • [[Lëpschterhaff]] • [[Lellerhaff]] • [[Kultgeshaff]] • [[Krakelshaff]] • [[Kréintgeshaff]] • [[Kranzenhaff]] • [[Krokelshaff]] • [[Karelshaff]] • [[Kaffishaff]] • [[Kackerterhaff]] • [[Jénkenhaff (Ell)]] • ''[[Les origines du Conseil d'État du Luxembourg]]'' • [[Horgershaff]] • [[Hiestgriechter Haff]] • [[Hierzenhaff]] • [[Heinenhaff]] • [[Heesberhaff]] • [[Heckenhaff]] • [[Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)]] • [[Haupeschhaff]] • [[Hanenhaff]] • [[Haff Ahl]] • [[Haarthaff]] • [[Gillenshaff]] • [[Geierhaff]] • [[Fléckenhaff]] • [[Fiertgeshaff]] • [[Fënsterhaff]] • [[Emeringerhaff]] • [[Dudderhaff]] • [[Brosiushaff]] • [[Brongeschhaff]] • [[Bildgeshaff]] • [[Bierghaff]] • [[Berbuerger Haff]] • [[Buerschter Plage]] • [[Marco Barnig]] • [[Claude Marx]] • [[Gilles Grethen]] • [[Gemeng Meechtem]] • [[Gemeng Eschduerf]] • [[Gemeng Meecher]] • [[Gemeng Harel]] • [[Sascha Dahm]] • [[Gilles Grethen Big Band]] • [[Guy Hoffmann]] • [[Europäesche Parquet]] • [[Maischi Tibesart]] • [[Joffroy vu Suessem]] • [[Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg)]] • [[Jean Meyer (Banquier)]] • [[Emile Bofferding]] • [[Guillaume Jeitz (Buergermeeschter)]] • [[Jean-Pierre Origer]] • [[Anna Leader]] • [[Vëlospist PC104]] • [[Banque BCP]] • [[Edmond Thill]] • [[Marc Grond]] • [[Liewenshaff]] • [[Mariette Zenners]] • [[Neimillen (Sandweiler)]] • [[Sandie Lahure]] • [[Michel Eiffes]] • [[Paul Meyers]] • [[Josy Waltener]] • [[Banque Nordeurope]] • [[Bank Handlowy International]] • [[Remy Kremer]] • [[Eloisa Aubert]] • [[Paul Dentzer]] • [[Josy Conrad]] • [[Ben Streff]] • [[Marcel Schleder]] • [[Pierre Strauss]] • [[Nicolas Rosenfeld]] • [[Pierre Saffroy]] • [[Tony Hurst]] • [[Hamza Kadamani]] • [[Jean-Jacques Welbes]] • [[Bank Oppenheim Pierson International (Lëtzebuerg)]] • [[Georges Schwartz]] • [[Clément Schwebig]] • [[Explosioun am Pafendall]] • [[Emile Klensch]] • [[Tribunal arbitral (Lëtzebuerg)]] • [[Ekabe]] • ''[[Europe - la bataille des sièges]]'' • [[Laurent Brandenbourger]] • [[Alexandra Kurt]] • [[Nicolas Luxen]] • [[Arthur Thinnes]] • [[Banque nationale de Paris (Luxembourg)]] • [[Lëtzebuerger an Argentinien (Film)]] •[[Robert Bintener]] • [[Henri Hemes]] • [[Jacques Steichen]] • [[Raymond Krack]] • [[Joseph Lentz]] • [[Edouard Kraus]] • [[Camille Kleber]] • [[François Nockels]] • [[Nicolas Jacqué]] • [[Gustave Feyder]] • [[Joseph Muller]] • [[Fred Coullen]] • [[Michel Junckel]] • [[Jean-Pierre Thiry]] • [[Nicolas Roth]] • [[Roger Frisch]] • [[Centre européen Schengen]] • [[Henri Jungers]] • [[Jean Anen]] • [[Nicolas Thill (Lokalpolitiker)]] • [[Joseph Moscardo]] • [[Jean Simon]] • [[ Europamusée Schengen]] • [[Henri Franck (1942)]] • ''[[De Piwitsch]]'' • [[Bank of Boston (Lëtzebuerg)]] • [[Bank of America International]] • [[FC Orania Veianen]] • [[Nadine Braconnier]] • [[Clementine Witry-Schmit]] • [[Mamer Schlass]] • [[Raymond Sinnen]] • ''[[Lëtzebuerg sicht de Luxonaut]]'' • [[echo.lu]] • [[Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg]] • [[Lëscht vun déidlechen Accidenter am Lëtzebuerger Automobilsport]] • [[Adapth]] • [[Gare Kockelscheier]] • [[Gare Bierchem-West]] • [[Banco di Santo Spirito (Luxembourg)]] • [[Fleegeversécherung]] • [[Hôpital intercommunal de Steinfort]] • [[CHNP De Park]] • [[CHNP Pontalize]] • [[Sixo]] • [[Ronald Pierre]] • [[Rehaklinick Manternach]] • [[Rehaklinick Useldeng]] • [[CHdN Wolz]] • [[CHdN Ettelbréck]] • [[CHEM Diddeleng]] • [[CHL Potaschbierg]] • [[Gust Stefanetti]] • [[Victor Alesch]] • [[Attitude Music]] • [[Spawecken (Roman)]] • [[CHL Eich]] • [[CHL Centre]] • [[Yves Stein]] • [[CHL Kannerklinick]] • [[Banco di Roma International]] • [[Aktivbanken International]] • [[Trois C-L]] • [[FC Chiers Rodange]] • ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]'' • [[Marcelle Bous-Castellani]] • [[Tanklager vun Zéisseng]] • [[Henri de Stein]] • [[FC Racing Rodange]] • [[Stade Diddeleng]] • [[Liichtathleetiksstadion zu Hamm]] • [[Perl oder Pica (Roman)|''Perl oder Pica'' (Roman)]] • [[Live Music (Veräin)]] • [[Eduard Michelis]] • [[Gustave Ziegler]] • [[Philippe-Christophe Wurth]] • [[Victor-Charles-Janus Wolff]] • [[Charles Wolff]] • [[André Wolff]] • [[Nicolas Welter (Elektriker)]] • [[Louis Welter]] • [[Mathias Wawer]] • [[Valentin Wahl]] • [[Mathias Vinandy]] • [[Gustave Velter]] • [[Guillaume Velter]] • [[Alfred Velter]] • [[René Daubenfeld]] • [[Eva Marija]] • ''[[Mother Nature]]'' • [[Annie Nickels-Theis]] • [[Auguste Hoffmann]] • [[Daniel Atz]] • [[Kevin Misci]] • [[Robert Sebastian Berger]] • [[Collart (Familljennumm)]] • [[Kivo Van Twist]] • [[Robert van Hulle]] • [[Lëtzebuerger Architekturpräis]] • [[Jackie Messerich]] • [[Joseph Tschiderer]] • [[Arnould de Tornaco]] • [[Marthe Thyes-Walch]] • [[Jean-Pierre Thomes]] • [[Michel Thieles]] • [[Joseph Thieles]] • [[Edouard Thieles]] • [[Mathias Theysen]] • [[Jean Theissen]] • [[Jean Steichen]] • [[Jacques Sinner]] • [[Michel Servais]] • [[Louis Servais]] • [[Bernard-Euchère-Hubert Servais]] • [[Jean-Pierre Schroeder]] • [[Nicolas Schroeder]] • [[Nicolas Schumacher (Politiker)]] • [[Victor Schoren]] • [[Nicolas Schmit (Paschtouer)]] • [[Jean-Pierre Schmit (Politiker Ettelbréck)]] • [[Joseph-Antoine Schanus]] • [[Jean-Pierre Schank]] • [[Jacques Schaack]] • [[Arnould Schaack]] • [[Jean-Pierre Salentiny]] • [[Alphonse Rodesch]] • [[Léon Rischard]] • [[Michel Weinandy (Näertrech)]] • [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)]] • [[Adolphe Schmit (Politiker)]] • [[Michel Weinandy (Lellgen)]] • [[Michel Auguste Witry]] • [[Victor Tschiderer]] • [[Edouard Wolter]] • [[Jean-Baptiste Risch]] • [[Théodore Richard]] • [[Emile Duhr]] • [[Victor Backes]] • [[Jean Maroldt]] • [[Georges Reuter]] • [[Jean Reisdoerfer]] • [[Edouard Reiland]] • [[Constant Reding]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Syndicat intercommunal parc naturel Haute-Sûre]] • [[FC Racing Ëlwen]] • [[FC Claravallis Clierf]] • [[Jean Wilhelm (Politiker)]] • [[Maxime Miltgen]] • [[Théodore Wurth]] • [[Henri Witry]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]] • [[Dominique Peckels]] • [[Lotty Jacoby]] • [[Jean-Pierre Paquet]] • [[Jean Orianne]] • [[Rehazenter]] • [[Jemp Rollinger]] • [[Monique Scheier-Schneider]] • [[Elvire Engel]] • [[Hélène Entenich-Wivenes]] • [[Théodore Noesen]] • [[Mathias Neumann]] • [[Pierre Muller-Walse]] • [[Edmond Muller]] • [[Pôle d'échange Hollerech]] • [[Nicolas Moes]] • [[Albert Meyers (Resistenzler)]] • [[Jules Metz]] • [[eluxemburgensia.lu]] • [[Melusina Press]] • [[Lëtzebuergesche Fuerpark]] • [[ Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Stroossen]] • [[Léon Faber]] • [[Georges Kohn]] • [[Lynn Frank]] • [[Joseph Eyschen (Sportler)]] • [[Nicolas Hosch]] • [[Caroline Kox]] • [[Jules Joseph Antoine Pescatore]] • [[llo.lu]] • [[Élisabeth Pion]] • [[Jean Henry Feltz]] • [[Pierre-Antoine Pescatore]] • [[Marie-Madeleine Pescatore]] • [[Antoine Pescatore]] • [[Dominique Pescatore]] • [[Ferdinand Pescatore]] • [[An der Schwemm (Operett)]] • [[Henri Clees]] • [[Eugène Mouschand]] • [[Charles Schambourg]] • [[AS Wëntger]] • [[Mireille Welter]] • [[Marie Rausch-Weinand]] • [[Nic Kieffer]] • [[Wildlife Tower (Jonglënster)]] • [[Joseph Kayser]] • [[Aloyse Sandt]] • [[Robert Goldschmit]] • [[Jean-Pierre Schuster]] • [[Hubert Schlechter]] • [[Alphonse Peusch]] • [[Antoine Bourkel]] • [[Fanny Leclerc]] • [[Gedenkplaz fir d'Verkéiersaffer]] • [[Maisy Ginter-Bonichaux]] • [[Guillaume Schneider]] • [[Herbert Schaefer]] • [[Englebert Neveu]] • [[Henri Lamormesnil]] • [[Proposition de loi]] • [[Projet de loi]] • [[Adolphe Faber]] • ''[[Weeër]]'' • [[Fred A. Gilson]] • [[Cécile Didier (Resistenzlerin)]] • [[Victor Kips]] • [[Joseph Forman]] • [[Emile Lavandier]] • ''[[The Merchant of Venice (Film 2004)]]'' • [[Eugène Giver]] • [[Jacques Philippe Joseph d'Huart]] • [[Gustave Fonck]] • [[Jean Baptiste Niederkorn]] • [[Charles d'Huart]] • [[André Pondrom]] • [[Jean Pierre Suttor]] • [[Jean Baptiste Würth]] • [[Collège médical (Lëtzebuerg)]] • [[Pollo Bodem]] • [[Compagnie luxembourgeoise de banque]] • [[Olivier Garofalo]] • [[Crédit européen]] • [[François Nemers]] • [[Phial]] • [[CFL-Évasion]] • [[Patrick Comes]] • [[Bank of America (Lëtzebuerg)|Bank of America]] • [[Jeanne vu Lëtzebuerg]] • [[Nicolas Angelsberg]] • [[Aloyse Birckel]] • [[Joseph Kalbersch]] • [[Béatrice vu Bourbon]] • [[Alice Chomé-Bastian]] • [[Badische Kommunale Landesbank International]] • [[Jugendtheatergrupp Namasté]] • [[Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International]] • [[Jean-Marie Jans]] • [[Luxembourg Song Contest 2026]] • [[Andresens Bank International]] • [[Karl Bernhard vu Sachsen-Weimar-Eisenach]] • [[Jean-Bernard Marlet]] • [[Citizens for Ecological Learning and Living]] • [[Hauck & Aufhäuser Banquiers Luxembourg]] • [[Sidney Scho]] • [[Radio Opus]] • [[China Everbright Bank (Europe)]] • [[Bank of Communications (Luxembourg)]] • [[China Construction Bank (Europe)]] • [[Agricultural Bank of China (Luxembourg)]] • [[Jean d'Huart]] • [[Bank of China (Luxembourg)]] • [[Hypobank International]] • [[Bayerische Vereinsbank International]] • [[Bayerische Landesbank International]] • [[François Gérard]] • ''[[Um Horizont]]'' • [[Banque Paribas Luxembourg]] • [[Union financière luxembourgeoise]] • [[Carlo Türk]] • [[Mil Goerens]] • [[Villa Berlaymont]] • [[Banque commerciale (Lëtzebuerg)]] • [[René Franck]] • [[Alfred Levy et compagnie]] • [[Ekkehard Storck]] • [[Paul Faber (Wënzer)]] • [[Arendt & Medernach]] • [[Leo Folschette]] • [[Eva Siewert]] • [[La mansarde (Veräin)]] • ''[[.kult]]''. <div style="text-align:center">'''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2025|< Archiv 2026]]''' {{0}} - {{0}} '''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2027|Archiv 2027 >]]'''</div> [[Kategorie:Archiver vu Portalschablounen|Letzebuerg]] 1pzx7k98aira0mr3rxmnhz00qebulaq António José Seguro 0 174627 2710775 2665790 2026-10-03T13:28:28Z Mobby 12 60927 k 2710775 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 21. President vu Portugal | Amtszäit1 = 9. Mäerz 2026 – | Virgänger = [[Marcelo Rebelo de Sousa]] | Nofollger = }} Den '''António José Martins Seguro''', gebuer den [[11. Mäerz]] [[1962]] zu [[Penamacor]], ass e [[Portugal|portugisesche]] [[Politiker]] ([[Partido Socialista]]). Hien ass zanter dem 9. Mäerz 2026 President vu Portugal. Hien huet eng Lizenz an Internationale Bezéiungen an huet bis zu senger Wal zum President op der [[Autonom Universitéit Lissabon|Autonomer Universitéit Lissabon]] Coursë gehalen.<ref>[https://autonoma.pt/en/teachers/antonio-jose-seguro/ Antonio José Seguro] wuutonoma.pt )nogekuckt: 27.02.206.</ref> Vun 1990 bis 1994 war de Seguro Generalsekretär vun der ''Juventude Socialista'', der Jugendorganisatioun vun de portugisesche Sozialisten. Vun 1991 bis 1999 a vun 2001 bis 2026 war hien Deputéierten an der [[Assembleia da República (Portugal)|Assembleia da República]], dem portugisesche Parlament.<ref>[https://www.parlamento.pt/DeputadoGP/Paginas/Biografia.aspx?BID=155 ''Biografia António José Seguro''] parlamento.pt (nogekickt: 27.02.2028.</ref> Vun 1999 bis 2001 war hie Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]. Ausserdeem hat hie verschidde Funktiounen an der Regierung vum [[Antonio Guterres]]. Non Récktrëtt vum [[José Sócrates]] gouf hien am Juli 2011 zum neie Generalsekretär vun der Partido Socialista gewielt. 2015 huet hien deen Titel missen un den [[António Costa]] ofginn, an hien huet sech einstweilen aus de aktiver Politik zeréckgezunn. 2026 war hien du Kandidat vu senger Partei fir President vum Land ze ginn. Den 8. Februar huet hien am zweeten Tour géint den [[André Ventura]], de President vun der [[Rietspopulismus|rietspopulistescher]] Partei [[Chega]], gewonnen.<ref>[https://www.spiegel.de/ausland/portugal-sozialist-antonio-jose-seguro-gewinnt-praesidentenwahl-a-493ba947-0feb-4af3-9549-dac17d3a758f "Portugal: Sozialist Seguro gewinnt Präsidentenwahl."] spiegel.de, 08.02.2026.</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Seguro Antonio Jose}} [[Kategorie:Presidente vu Portugal]] [[Kategorie:Portugisesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Gebuer 1962]] co70lbncqgl2ryvjiniv8yovdgf4nza Schymkent 0 176535 2710840 2688165 2026-10-03T15:46:32Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2710840 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft |Verwaltungseenheet = Stad vu republikanescher Bedeitung |Buergermeeschter = Ghabit Sysdyqbekow <small>(''Äkim'')</small> |Telefonszon = +7 7252 }} '''Schymkent''' ([[Kasachesch|kaz]]: Шымкент, [[Latäin|lat]]: ''Şymkent''; [[Russesch|rus]]: Шымкент; bis 1992 op Russesch offiziell '''Чимкент''', ''Tschimkent'') ass eng Groussstad am Süde vum [[Kasachstan]]. Si ass nieft [[Astana]] an [[Almaty]] e vun den dräi besonnesche Verwaltungsdistrikter mam Statusnumm ''Stad vu republikanescher Bedeitung''. Schymkent ass eng eegestänneg administrativ-territorial Eenheet a gehéiert net zu der Regioun [[Turkistan]], déi ronderëm d'Stad läit. Den 19. Juni 2018 krut Shymkent de Status vun enger Stad mat republikanescher Bedeitung<ref name="status2018">[https://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-nekotoryh-voprosah-administrativno-territorialnogo-ustroistva-respubliki-kazahstan Iwwer verschidde Froe vun der administrativ-territorialer Glidderung vun der Republik Kasachstan], offiziell Websäit vum President vum Kasachstan, 19. Juni 2018. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref>. Den 1. Juni 2026 hat d'Stad 1.308.120 Awunner. Domat war Schymkent no Almaty an Astana déi drëttgréisst Stad am Kasachstan<ref name="stat2026">[https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Stad Shymkent: regional Statistiken], Büro fir national Statistike vun der Republik Kasachstan. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref>. D'administrativ Fläch vun der Stad ass 1.163 km² grouss<ref name="entwécklungsplang">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/documents/details/572558?lang=ru Entwécklungsplang vun der Stad Schymkent], Verwaltung vun der Stad Shymkent. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref>. Schymkent ass ee vun de wichtegsten industriellen, kommerziellen, kulturellen, edukativen a verkehrstechneschen Zentre vum Süde vum Kasachstan. Wichteg ekonomesch Secteure sinn d'Pëtrolsraffinatioun, d'pharmazeutesch Industrie, d'Liewensmëttelproduktioun, d'Metallurgie, d'Textilindustrie, de Bau, den Handel an d'Déngschtleeschtungen. Archeologesch Ausgruewungen am historeschen Zentrum hu Kulturschichten fräigeluecht, déi bis un d'Enn vum 3. an den Ufank vum 2. Joerhonnert v. Chr. zeréckginn. Dofir gëtt den Alter vun der urbaner Siidlung op op d'mannst 2.200 Joer geschat<ref name="archeologie">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/60485?lang=ru Déi al Siidlung vu Shymkent], Direktioun fir Tourismus vun der Stad Shymkent. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref>. == Numm == De Stadnumm ''Schymkent'' leet sech vun zwee Wierder of: d'Wuert ''shym'' oder ''chim'' bedeit „Wis“, „Gras“, „Grastorfschicht“ oder „gréng Plaz“, wärend ''kent'', e Begrëff mat iraneschem Urspronk ass, a „Stad“ oder „Siidlung“ bedeit. Den Numm ka sou als „gréng Stad“, „Stad an de Wisen“ oder „bléiend Stad“ interpretéiert ginn. De Suffix ''-kent'' kënnt och an aneren Uertsnimm an [[Zentralasien]] vir, zum Beispill an [[Taschkent]], Zharkent a Mankent. A russesche Quelle vum 19. an 20. Joerhonnert gouf den Numm als '''Tschimkent''' transkribéiert. 1914 gouf d'Stad zu Éiere vum russesche Generol Michail Tschernjajew, deen 1864 d'russesch Truppe bei der Eruewerung vun der Stad commandéiert hat, an '''Tschernjajew''' ëmbenannt. 1924 krut d'Stad den Numm Tschimkent zeréck. Den 8. September 1992 gouf déi offiziell russesch Transkriptioun vun Чимкент op Шымкент geännert, fir se un déi kasachesch Aussprooch unzepassen<ref name="numm1992">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/P920001800_ Iwwer d'Ëmbenennung an d'Reegelung vun der russescher Transkriptioun vu verschiddenen administrativ-territorialen Eenheete vum Kasachstan], Rechtssystem Ädilet, 8. September 1992. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref>. == Geschicht == === Antiquitéit a Mëttelalter === D'Gebitt vum haitege Schymkent war schonn an der Antiquitéit bewunnt. D'archeologesch Siidlung läit am historeschen Zentrum vun der moderner Stad an erstreckt sech iwwer ronn 4,5 Hektar. Bei Ausgruewunge goufe verschidde Kulturschichte mat enger totaler Déckt vu bis zu 14 Meter entdeckt. D'Keramik aus den ënneschte Schichte gouf op d'Enn vum 3. an den Ufank vum 2. Joerhonnert v. Chr. datéiert<ref name="archeologie"/>. D'Entwécklung vun der Siidlung geet op hir Lag op de Verbindungsweeër tëscht dem Dall vum [[Syrdarja]] an den Oase vun Zentralasien an de Stepperegioune vum Kasachstan zeréck. Net wäit vu Schymkent läit [[Sayram]], dat am Mëttelalter ënner dem Numm Ispidjab bekannt war, an zu de wichtege Statiounen op der [[Seidestrooss]] gezielt huet. Den Numm Schymkent kënnt am ''Zafar-name''<sup>''[wat soll dat sinn?]''</sup> vum zentralasiateschen Historiker Scharaf ad-Din Ali Jasdi vir. D'Wierk gouf am 15. Joerhonnert verfaasst a beschreift ënner anerem Evenementer aus de Joren 1365 an 1366.<ref name="zafar">NOKUCKEN: IWWERSAT REFERENZ [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/72607?lang=ru Siwe Grënn fir Shymkent ze besichen], Direktioun fir Tourismus vun der Stad Shymkent. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref> D'Stad an hir Ëmgéigend stoungen a verschiddenen Zäiten ënner dem Afloss vu verschiddene Territorialmuechte vun Zentralasien, dorënner de Lännereie vun den Timuriden an dem Kasachesche Khanat. Am 17. an 18. Joerhonnert war d'Regioun vun de Kricher tëscht de Kasachen an den Dschungare betraff. === Khanat vu Kokand a Russescht Räich === Am Ufank vum 19. Joerhonnert koum Schymkent ënner d'Herrschaft vum Khanat vu Kokand. Ëm 1810 gouf d'Stad zu enger militärescher an administrativer Festung ausgebaut. D'Zitadell stoung op enger Héicht am Stadzentrum an huet d'Weeër a Richtung Taschkent, Turkistan a Sairam iwwerwaacht. Am September 1864 gouf d'Festung vu russeschen Truppen ënner dem Kommando vum Michail Tschernjajew ageholl. Duerno gouf Tschimkent de Sëtz vun engem Bezierk an der Regioun Syrdarja vum Generalgouvernement Turkistan. An der Zäit vum Russesche Räich huet d'Wirtschaft vun der Stad virun allem op Handel, Handwierk an der Veraarbechtung vun Agrarprodukter baséiert. An den 1880er Jore gouf eng Fabréck gegrënnt, déi aus de Bléie vun der Planz ''[[Artemisia cina]]'' de pharmazeutesche Wierkstoff [[Santonin]] produzéiert huet. Si gëllt als ee vun de Virgänger vun der moderner pharmazeutescher Industrie vu Schymkent. De Bau vun der [[Eisebunn]] am Ufank vum 20. Joerhonnert huet d'Roll vun der Stad als Handels- a Verkéierszentrum weider gestäerkt. === Sowjetzäit === No der [[Russesch Revolutioun|Russescher Revolutioun]] huet d'Stad fir d'éischt zur Autonomer Sozialistescher Sowjetrepublik Turkistan, duerno zur Kasachescher Autonomer Sowjetrepublik a schliisslech zur [[Kasachesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Kasachescher Sozialistescher Sowjetrepublik]] gehéiert. 1932 gouf Tschimkent den administrativen Zentrum vun der nei gegrënnter Regioun Südkasachstan. Am Kader vun der sowjetescher Industrialiséierung goufen Entreprisen aus der Metallurgie, der cheemescher a pharmazeutescher Industrie, der Liewensmëttelproduktioun, der Textilindustrie an der Baustoffindustrie opgebaut. Eng vun de wichtegsten Entreprisë war d'Bläifabréck vun Tschimkent. Am [[Zweete Weltkrich]] goufe vill Betriber an Institutiounen aus de westleche Gebidder vun der Sowjetunioun op Tschimkent verluecht. An der Stad goufe Metaller, Munitioun, Deeler fir Panzer, optesch Instrumenter an aner Gidder fir d'Front produzéiert. An de Joerzéngten nom Krich ass d'Awunnerzuel staark geklommen. Nei Wunnquartieren, Schoulen, Héichschoulen, Spideeler an Industrieanlagen entstoungen. An den 1980er Jore gouf d'Pëtrolsraffinerie vu Schymkent a Betrib geholl. === Onofhängege Kasachstan === Nom Zerfall vun der Sowjetunioun an der Onofhängegkeet vum Kasachstan 1991 huet Schymkent seng Roll als wichtegste Wirtschaftszentrum am Süde vum Land behalen. 2014 goufen d'administrativ Grenze vun der Stad däitlech vergréissert. Dobäi goufen Territoiren a Siidlungen aus den Nopeschbezierker an d'Stad integréiert. Am selwechte Joer gouf e véierte Stadbezierk geschaf, dee spéider den Numm Karatau krut.<ref name="karatau">NOKUCKEN: IWWERSATE REFERENZ [https://adilet.zan.kz/rus/docs/V14UA002836 Iwwer d'Schafe vun engem véierte Bezierk an d'Festleeë vun de Grenze vun de Bezierker vu Shymkent], Rechtssystem Ädilet, 7. Oktober 2014. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref> Den 19. Juni 2018 gouf Schymkent vun der deemoleger Regioun Südkasachstan getrennt an zu enger Stad vu republikanescher Bedeitung erhuewen. Den administrativen Zentrum vun der Regioun gouf op [[Turkistan]] verluecht, an d'Regioun gouf a Regioun Turkistan ëmbenannt.<ref name="status2018"/> 2022 gouf e fënnefte Stadbezierk mam Numm Turan geschaf.<ref name="turan">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V22E0029189 Iwwer d'Schafe vum Bezierk Turan an der Stad Shymkent], Rechtssystem Ädilet, 12. August 2022. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref> == Geographie == === Geographesch Lag === Schymkent läit am Süde vum Kasachstan op enger Foussbiergfläch{{onkloer}} um westleche Rand vum [[Tian Schan]], net wäit vun der Grenz mat [[Usbekistan]]. D'Stad läit ronn 120 Kilometer nërdlech vun Taschkent, 690 Kilometer westlech vun Almaty a méi wéi 1.400 Kilometer südlech vun Astana. D'administrativ Stadgebitt huet eng Fläch vun 116.300 Hektar respektiv 1.163 km².<ref name="entwécklungsplang"/> Déi wichtegst Waasserleef sinn de [[Badam]] an de [[Koschkarata]] mat sengem Aarm Karasu. Am Stadgebitt gëtt et néng Kanäl mat enger Gesamtlängt vu ronn 91 Kilometer. Dozou gehéieren de Badam-Kanal, de Shymkent-Kanal, de Jangitschek, den Tekesu an de Koschkarata. De staatleche Bëschfong an d'Gréngzon vun der Stad hunn eng Gesamtfläch vu ronn 5.333 Hektar.<ref name="entwécklungsplang"/> === Klima === Schymkent huet e [[kontinentaalt Klima]] mat laangen, waarmen an dréchene Summeren a fir kasachesch Verhältnesser relativ mëlle Wanteren. Déi meescht Nidderschléi falen am Wanter an am Fréijoer, wärend de Summer meeschtens dréchen ass. Am Wanter fält reegelméisseg Schnéi, mä dee bleift meeschtens net laang leien. Wéinst hirer Lag am Süde vum Land an an der Géigend vun de Bierger gehéiert Schymkent zu de wäermste Groussstied vum Kasachstan. == Administrativ Andeelung == Shymkent ass a fënnef Stadbezierker agedeelt: # Abai; # Al-Farabi; # Enbekschi; # Karatau; # Turan. De Bezierk Karatau gouf 2014 an de Bezierk Turan 2022 gegrënnt. Ufanks 2026 war d'Bevëlkerung esou op d'Bezierker verdeelt:<ref name="ethnien2026">IWWESATEN TEXT A REFERENZEN [https://stat.gov.kz/api/iblock/element/348012/file/ru/ Bevëlkerung vun der Republik Kasachstan no ausgewielten Ethnien, Stand Ufank 2026, Blat „Shymkent“], Büro fir national Statistike vun der Republik Kasachstan, 27. Mäerz 2026. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref> {| class="wikitable sortable" |+ Distrikter an Awunner Ufank 2026 |- ! Distrikt !! Awunner |- | Abai || 259.325 |- | Al-Farabi || 262.566 |- | Enbekschi || 206.679 |- | Karatau || 334.139 |- | Turan || 231.341 |} Un der Spëtzt vun der Exekutiv vun der Stad steet den ''Äkim''. Zanter dem 5. September 2023 ass de Ghabit Abdimazhituly Sysdyqbekow Äkim vu Schymkent.<ref name="akim">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/about/structure/people/37043 Sysdyqbekow Ghabit Abdimazhituly], offiziellen Internetsite vun der Verwaltung vu Schymkent. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref> == Bevëlkerung == Schymkent ass eng vun de Stied am Kasachstan, deenen hir Awunnerzuel am séierste wiisst. 2018 huet se d'Millioun iwwerschratt. Ufanks 2026 hat Shymkent 1.294.050 Awunner. Bis den 1. Juni vum selwechte Joer ass d'Awunnerzuel op 1.308.120 geklommen.<ref name="stat2026"/><ref name="ethnien2026"/> Vum Januar bis Mee 2026 louch den natierleche Bevëlkerungszouwooss bei 8.287 Persounen. An där Period goufen 10.261 Kanner gebuer, wärend 1.974 Persoune gestuerwe sinn. De Migratiounssaldo war mat 5.783 Persoune positiv.<ref name="stat2026"/> === Ethnesch Zesummesetzung === Shymkent ass eng multiethnesch a multikulturell Stad. No der offizieller Schätzung fir Ufank 2026 waren déi gréisst ethnesch Gruppe follgendermoossen zesummegesat:<ref name="ethnien2026"/> {| class="wikitable sortable" |+ Ethesch Gruppen am Kasachstan (offiziell Donnéeën) |- ! Ethesch Grupp !! Awunner !! % |- | Kasachen || 929.724 || 71,85 % |- | Usbeken || 203.098 || 15,69 % |- | Russen || 74.404 || 5,75 % |- | Aserbaidjaner || 23.814 || 1,84 % |- | Tataren || 11.346 || 0,88 % |- | Aner Gruppen || 51.664 || 3,99 % |} D'Staatssprooch ass [[Kasachesch]]. A staatlechen Institutiounen a bei lokale Verwaltunge gëtt [[Russesch]] nieft dem Kasacheschen offiziell benotzt. An engem Deel vun der Bevëlkerung gëtt och [[Usbekesch]] geschwat. == Ekonomie == Schymkent ass ee vun de gréissten Industrie- an Handelszentre vum Kasachstan. Wichteg Wirtschaftszweige sinn: * d'Pëtrolsraffinatioun; * d'pharmazeutesch Industrie; * d'Metallurgie; * d'Liewensmëttel- a Gedrénksproduktioun; * d'Textil- a Kleederindustrie; * d'Produktioun vu Baustoffer; * Transport a Logistik; * Grouss- an Eenzelhandel; * Bau an Déngschtleeschtungen. Am éischten Trimester 2026 louch de regionale Bruttoinlandsprodukt bei 1.351,8 Milliarden [[Tenge]]. Géintiwwer dem selwechten Zäitraum vun 2025 ass d'Wirtschaft real ëm 8,9 Prozent gewuess. D'Déngschtleeschtungen haten en Undeel vu 61,6 Prozent, d'Produktioun vu Wueren en Undeel vun 30,1 Prozent.<ref name="stat2026"/> Vum Januar bis Juni 2026 huet d'Industrieproduktioun 817,46 Milliarden Tenge erreecht. Dat waren 11 Prozent méi wéi an der entspriechender Period vun 2025. D'Produktioun an der verschaffender Industrie ass ëm 9,6 Prozent geklommen.<ref name="stat2026"/> An där selwechter Period haten d'Bauaarbechten e Wäert vun 136,26 Milliarden Tenge. Et goufen 558.600 Quadratmeter nei Wunnfläch fäerdeggestallt. D'Investitiounen an d'Anlageverméigen hunn 308,38 Milliarden Tenge ausgemaach.<ref name="stat2026"/> Eng vun de wichtegsten Entreprisë vun der Stad ass d'Pëtrolsraffinerie vu Schymkent, déi ënner anerem Bensinn, Diesel, Kerosin an aner Brennstoffer produzéiert. D'Stad huet och eng laang Traditioun an der Pharmaindustrie an et ginn do modern Medikamentefabricken. Bannent der Stad leien déi speziell Wirtschaftszon ''Oñtüstik'', verschidden Industriezonen an Transport- a Logistikzentren. Den 1. Juli 2026 waren zu Schymkent 29.410 juristesch Persoune registréiert. Vun hinne waren der 24.907 aktiv. Déi grouss Majoritéit vun den aktive Betriber ware kleng Entreprisen.<ref name="stat2026"/> == Verkéier == Schymkent ass e wichtege Verkéiersknuet am Süde vum Kasachstan. D'Stad ass iwwer Stroossen, d'Eisebunn an iwwer Fluchlinne mat Taschkent, Turkistan, Taras, Almaty an anere Regioune vum Land verbonnen. Duerch d'Stad oder hir direkt Ëmgéigend féieren déi international Stroosseverbindungen Taschkent–Schymkent–Taras–Almaty an Taschkent–Schymkent–Turkistan–Samara.<ref name="entwécklungsplang"/> === Ëffentlechen Transport === Den ëffentlechen Transport baséiert virun allem op engem ausgedeente Busreseau. D'Linne verbannen den Zentrum mat de baussenzegen Uertsdeeler an de Gebidder, déi no der Grenzerweiderung vun 2014 an d'Stad integréiert goufen. D'Billjeeë kënnen iwwer elektronesch Bezuelmëttel an Transportkaarte bezuelt ginn. === Eisebunn === D'Gare vu Shymkent läit un der Linn tëscht Taschkent, Arys, Taras an Almaty. Vun do aus fuere Passagéierzich an déi wichtegst Stied vum Kasachstan an a verschidden Nopeschlänner. Westlech vu Schymkent läit d'Gare vun Arys, ee vun de wichtegsten Eisebunnskniet vum Land. === Fluchverkéier === De Internationale Fluchhafe vu Schymkent bitt national an international Verbindungen un an ass eng wichteg Basis vun der Fluchgesellschaft [[SCAT Airlines]]. De 25. Dezember 2024 gouf en neie Passagéierterminal opgemaach. Den Terminal huet eng Fläch vu 40.000 Quadratmeter. Mat him ass d'Joreskapazitéit vum Fluchhafe vun 800.000 op sechs Millioune Passagéier geklommen.<ref name="fluchhafen">[https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1055087?lang=ru D'Fluchhäfe vun Astana, Almaty, Shymkent an Aktobe sollen international multimodal Zentre ginn], Transportministère vum Kasachstan. Gekuckt den 29. Juli 2026.</ref> Déi weider Entwécklungspläng gesinn eng nei, 3,5 Kilometer laang Start- a Landebunn an en multimodale Verkéiers- a Logistikzentrum vir. == Bildung a Fuerschung == Schymkent ass e wichtegen Héichschoulzentrum vum Süde vum Kasachstan. An der Stad gëtt et Universitéiten, Akademien, technesch Fachschoulen, Beruffsschoulen a Fuerschungsinstituter. Zu de wichtegsten Héichschoule gehéieren: * d'Fuerschungsuniversitéit vu Südkasachstan „Muchtar Auesow“, eng vun de gréisste multidisziplinären Universitéite vum Land; * d'Medizinesch Akademie vu Südkasachstan, déi op Medezin, Pharmazie a Gesondheetswiese spezialiséiert ass; * d'Pädagogesch Universitéit vu Südkasachstan „Özbekäli Jänibekow“; * d'Universitéit vu Schymkent; * d'Universitéit Miras; * d'Innovatiounsuniversitéit vun Zentralasien. D'Héichschoule vu Schymkent bilde Studente vun iwwerall aus dem Kasachstan, aus Usbekistan an aus anere Länner vun Zentralasien aus. == Gesondheetswiesen == Schymkent ass e wichtege medezineschen Zentrum fir de ganze Süde vum Kasachstan. An der Stad gëtt et allgemeng Spideeler, Diagnoszentren, kardiologesch, onkologesch an infektiologesch Klinicken, Maternitéen, Poliklinicken, Noutdéngschter a vill privat Klinicken. D'pharmazeutesch Traditioun vun der Stad geet op d'Produktioun vu Santonin am 19. Joerhonnert zeréck. Haut gëtt se duerch modern Medikamentefabricken an d'Medizinesch Akademie vu Südkasachstan weidergefouert. == Kultur == Zu Schymkent gëtt et kasachesch, russesch an usbekesch Theateren, Muséeën, Bibliothéiken, Concertssäll, Konschtgalerien a Kulturzentren. Zu de wichtegste Kulturinstitutioune gehéieren: * de Kasacheschen Akademeschen Dramtheater „Schumat Schanin“; * de Russeschen Dramtheater; * den Operen- a Ballettheater; * den Usbekeschen Dramtheater; * de Marionetten- a Jugendtheater; * de regionalen historesche Musée; * de Musée vun den Affer vun der politescher Repressioun; * den historeschen a kulturelle Komplex ''Shymqala''. 2020 war Schymkent d'Kulturhaaptstad vun der [[Communautéit vun Onofhängege Staaten]]. Am selwechte Joer gouf den 2.200. Anniversaire vun der Stad gefeiert. == Kuckeswäertes an Tourismus == Déi wichtegst historesch Attraktioun ass de Komplex ''Schymqala'', deen um Gebitt vun der aler Siidlung an der fréierer Zitadell vu Kokand entstanen ass. De Komplex ëmfaasst archeologesch Ausgruewungsflächen, rekonstruéiert Festungsanlagen, Muséeën an Aussiichtspunkten. Aner bekannt Plazen an der Stad sinn: * d'Ordabasy-Plaz; * d'Monument „Zher-Ana“; * den Onofhängegkeetspark; * d'Baidibek-bi-Monument; * den Abai-Park; * den dendrologesche Park „Asanbai Askarow“; * den Zoo vu Shymkent; * d'Foussgängerzon Arbat; * d'Quellen an d'Promenade vum Koschkarata; * Moscheeën, orthodox Kierchen an historesch Gebaier am Stadzentrum. Schymkent ass och en Ausgangspunkt fir Reese Richtung Sairam, an den Nationalpark Sairam-Ugam, d'Naturreservat Aksu-Zhabagly, Turkistan an d'antick Stad Otrar. == Architektur an Urbanistik == D'Stadbild vu Schymkent besteet aus dem historeschen Zentrum, Wunnquartiere vun der Sowjetzäit a modernen neie Quartieren. No der Erweiderung vun de Stadgrenzen 2014 huet sech de Wunnengsbau virun allem an den nërdlechen, westlechen an nordwestlechen Deeler vun der Stad entwéckelt. Zu de wichtegen neie Quartiere gehéieren Turan, Shymkent City, Bosaryk an Tassai. D'Stadentwécklung ëmfaasst nei Stroossen, Schoulen, Spideeler, Waasser- a Gasnetzer, Parken, Sportsanlagen a Kulturzentren. An der éischter Hallschent vun 2026 goufen 558.600 Quadratmeter nei Wunnfläch a Betrib geholl.<ref name="stat2026"/> == Sport == Zu Schymkent si virun allem [[Foussball]], Boxen, Ringen, Gewiichthiewen, Turnen, Tennis, Schwammen a Vëlossport verbreet. De wichtegste Foussballveräin ass den [[FK Ordabasy]]. De Veräin ass 2023 fir d'éischt kasachesche Landesmeeschter ginn. D'Fraenekipp ''BIIK-Schymkent'' huet de kasachesche Championnat e puermol gewonnen an un europäesche Veräinscompetitiounen deelgeholl. Déi wichtegst Sportanlag ass den Zentralstadion „Khadschimukan Munaitpasow“. Donieft gëtt et Sportshalen, Tenniszentren, Schwämmen an eng Liichtathletikanlag. == Ëmwelt == Zu den Haaptëmweltproblemer vu Schymkent gehéieren d'Emissioune vun der Industrie a vum Stroosseverkéier, d'Loftqualitéit, d'Ofwaasserbehandlung, den Offall an de Schutz vun de Gréngflächen. D'Stadprogrammer gesinn d'Moderniséierung vun Industriebetriber, d'Versuergung vun de Wunngebidder mat Äerdgas, méi ëmweltfrëndlech Busser, d'Renovatioun vu Flëss a Kanäl an d'Planzung vun neie Beem vir.<ref name="entwécklungsplang"/> Wichteg natierlech an erhuelungstechnesch{{onkloer}} Gebidder sinn de Badam, d'Quelle vum Koschkarata a Karasu, den dendrologesche Park an de Grénggürtel ronderëm d'Stad. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent Offiziell Websäit vun der Verwaltung vu Schymkent] * [https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Offiziell Statistiken iwwer Schymkent] * [https://web.archive.org/web/20260731214239/https://visit-shymkent.com/ Offiziellen Tourismusportal vu Schymkent] * [https://shymkent.invest.gov.kz/ Investitiounsportal vu Schymkent] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stied am Kasachstan]] eg6z7xcbdd7b1ypuiav2lr32uyiqlo1 Postleitzuel (Lëtzebuerg) 0 176765 2710794 2700989 2026-10-03T14:06:48Z Zinneke 34 sënnlos verlinkung 2710794 wikitext text/x-wiki [[Fichier:2 digit postcode luxembourg.svg|thumb|upright=1.8|Kaart mat de Postleitzuelen zu Lëtzebuerg.]] D''''Postleitzuelen''' oder d''''[[Postcode]]n''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] sinn en technescht Instrument vun der Post zu Lëtzebuerg fir Adressen eendeiteg z'identifizéieren. Se goufen am Juli 1980 agefouert, a bestinn aus véier Zifferen. Mat hir gi Stroossen an den Uertschafte prezis definéiert. Méi kleng Dierfer hu just ee Code fir déi ganz Uertschaft. Bei méi grousse Stroossen ass et awer heiansdo esou, datt déi gerued an déi ongerued Säit ënnerscheet ginn, oder eng méi laang Strooss huet vun enger bestëmmter Hausnummer un eng aner Postleitzuel.<ref>[https://www.post.lu/en/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search "Search a postcode"] op post.lu (nogekuckt: 27.08.2024).</ref> Och méi grouss Entreprisen, Administratiounen a [[Postkëscht|Postkëschtadressen]] hunn hiren eegene Postcode. De Grond fir d'Aféierung war, fir esou eng automatiséiert Virzortéierung z'erméiglechen. Et huet e Strapp gedauert, ier et zur Gewunnecht gouf, de Code mat an d'Adress op e Bréif ze schreiwen: sechs Joer no senger Aféierung goufen nach ëmmer 25 % vun alle Postsendungen - déi allermeescht dovu Privatkorrespondenz - ouni Postcode verschéckt.<ref>frm: [https://persist.lu/ark:70795/hr46jdpm0v/pages/22/articles/DIVL222 "Postleitzahl: Stockende Verallgemeinerung."] In: ''Revue'', 42. Jg., nº 47 (20.11.1986), p. 22-24. Digitised by the National Library of Luxembourg.</ref> Déi éischt Ziffer vun der Postleitzuel gëtt d'Regioun un. ==== Beispiller ==== {| class="wikitable" |+ !Postcode !Uertschaft / Strooss !Restriktioun |- |text align = "center"|'''1333''' |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue Chimay | |- | rowspan="2" text align = "center"|'''2220''' |[[Findel]], Rue de Neudorf | |- | rowspan="3" |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Rue de Neudorf |Ongerued, vun Nr.401 bis 999<br>Gerued, vun Nr.466 bis 998 |- |text align = "center"|'''2221''' |Ongerued, vun Nr.1 bis 399 |- | rowspan="2" text align = "center"|'''2222''' |Gerued, vun Nr. 2 bis 464 |- |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], Place Henri Funck | |- | rowspan="4" text align = "center"|'''9410''' |[[Veianen]], Grand-Rue |Ongerued, vun Nr.1 bis 71<br>Gerued, vun Nr.2 bis 90 |- |Veianen, Place Vic Abens | |- |Veianen, Neipiertchen | |- |Veianen, Impasse Léon Roger | |- | rowspan="3" text align = "center"|'''9411''' |Veianen, Grand-Rue |Ongerued, vun Nr.73 bis 999<br>Gerued, vun Nr.92 bis 998 |- |Veianen, Al Gaass | |- |Veianen, Montée du Beffroi | |- |text align = "center"|'''9746''' |[[Draufelt]], déi ganz Uertschaft | |} * Postleitzuelen, déi mat enger 0 ufänken, bezéie sech op [[PackUp]]-Statioune vun der [[Post Lëtzebuerg|Post]] * Postleitzuelen, déi mat enger 1 oder 2 ufänken, bezéien sech op Adressen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Haaptstad]]. * Postleitzuelen, déi mat enger 3 ufänken, bezéie sech op Adresse südlech vun der Haaptstad. * Postleitzuelen, déi mat enger 4 ufänken, bezéie sech op [[Esch-Uelzecht]]. * Postleitzuelen, déi mat enger 5 ufänken, bezéie sech op de Südoste vum Land. * Postleitzuelen, déi mat enger 6 ufänken, bezéie sech op den Nordoste vum Land. * Postleitzuelen, déi mat enger 7 ufänken, bezéie sech op Adressen nërdlech vun der Haaptstad. * Postleitzuelen, déi mat enger 8 ufänken, bezéie sech op de Weste vum Land. * Postleitzuelen, déi mat enger 9 ufänken, bezéie sech op den Norde vum Land. Zu Lëtzebuerg gëtt et 4.483 verschidde Postleitzuelen (Stand 2026).<ref>[https://github.com/TrustChainEG/postal-codes-json-xml-csv Luxemburg Postal Codes in XML, JSON and CSV format]</ref> == Um Spaweck == * [https://www.post.lu/de/particuliers/colis-courrier/rechercher-un-code-postal#/search Sich fir Postleitzuelen] {{Referenzen}} [[Kategorie:Postwiesen]] sh0svshpznnuaiei7ek0bj349hh0y8m Biblioteca Nacional de España 0 177278 2710806 2710542 2026-10-03T14:45:06Z Refccdcvb 73393 2710806 wikitext text/x-wiki {{skizzLiteratur}}{{Infobox Gebai}} [[File:Biblioteca_Nacional_de_Espa%C3%B1a_-_17.jpg|thumb]] [[File:Biblioteca_Nacional_de_Espa%C3%B1a_-_11.jpg|thumb|upright]] D''''Spuenesch Nationalbibliothéik''' ([[Spuenesch]]: '''''Biblioteca Nacional de España''''') ass d'[[Nationalbibliothéik]] vu [[Spuenien]]. Et ass déi gréisst ëffentlech Bibliothéik am Land, an eng vun de gréissten op der Welt. Gegrënnt am Joer 1711. == Geschicht == D'Bibliothéik gouf [[1711]] vum Kinnek [[Felipe V. vu Spuenien|Felipe V.]] gegrënnt. == Aufgaben == {{Kapitel Info feelt}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Nationalbibliothéiken]] [[Kategorie:Kultur a Spuenien]] hw0jqdvjl7or2girur9aimckqb0y2le 2710846 2710806 2026-10-03T16:26:48Z Puscas 735 Et misst ee schonn en normale klenge Saz kënne korrekt schreiwen 2710846 wikitext text/x-wiki {{skizzLiteratur}}{{Infobox Gebai}} [[File:Biblioteca_Nacional_de_Espa%C3%B1a_-_17.jpg|thumb]] [[File:Biblioteca_Nacional_de_Espa%C3%B1a_-_11.jpg|thumb|upright]] D''''Spuenesch Nationalbibliothéik''' ([[Spuenesch]]: '''''Biblioteca Nacional de España''''') ass d'[[Nationalbibliothéik]] vu [[Spuenien]]. Et ass déi gréisst ëffentlech Bibliothéik am Land, an eng vun de gréissten op der Welt. == Geschicht == D'Bibliothéik gouf [[1711]] vum Kinnek [[Felipe V. vu Spuenien|Felipe V.]] gegrënnt. == Aufgaben == {{Kapitel Info feelt}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Nationalbibliothéiken]] [[Kategorie:Kultur a Spuenien]] 3wq1adx5fg44mzathctzj2jrj2d72jw Ülle Madise 0 177300 2710753 2710749 2026-10-03T12:02:03Z Mobby 12 60927 2710753 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 7. President vun Estland | Amtszäit1 = 12. Oktober 2026 – | Virgänger = [[Alar Karis]] | Nofollger = }} D''''Ülle Madise''', gebuer den [[11. Dezember]] [[1974]] zu [[Tartu]] als ''Ülle Anton'', an der deemoleger [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Estnescher SSR]], ass eng [[Estland|estnesch]] Rechtswëssenschaftlerin a [[Politiker]]in (ouni Partei). Si gouf den 2. September 2026 zum 7. Staatspresident vun der Republik Estland gewielt. == Liewen a Karriär == 1993 huet si an der Tartu Descartes'i Kool d'Héichschoul fäerdeg gemaach. Duerno huet si [[Droit]] op der [[Universitéit Tartu]] studéiert. Si huet hiert Studium mat engem [[Master]] ofgeschloss. 2007 huet si bei [[Wolfgang Drechsler]] op der [[Technesch Universitéit Tallinn|Technescher Universitéit Tallinn]] promovéiert. Scho wärend hirem Studium huet d'Madise vun 1997 bis 2002 an der Departement fir [[Ëffentlecht Recht]] vum [[Justizministère]] geschafft. Duerno huet si vun 2002 bis 2005 am Sekretariat vum Verfassungsausschoss vum [[Riigikogu]], dem estnesche Parlament, geschafft an tëscht 2005 an 2008 als Prüferin beim nationale Rechnungshaff. Parallel dozou huet si vun 2005 bis 2009 als [[Dozent]]in fir [[Verfassungsrecht]] an [[Administrativrecht]] op der Technescher Universitéit Tallinn enseignéiert a war vun 2006 bis 2010 Member vum nationale Walcomité. 2009 gouf d'Madise [[Professer]]in fir Ëffentlecht Recht op der Technescher Universitéit Tallinn; 2011 ass si als Professerin fir Verfassungsrecht op d'Universitéit Tartu gewiesselt. Donieft huet si vun 2009 bis 2015 als juristesch Beroderin vum estnesche Staatspräsident [[Toomas Hendrik Ilves]] geschafft. 2015 gouf si vum Riigikogu zur Justizkanzlerin gewielt. 2021 gouf si fir eng weider Mandatszäit erëmgewielt. 2016 ass hir Professur op en Enn gaangen, si huet awer bis 2021 weider als Gaaschtprofesserin op der Universitéit Tartu enseignéiert. D'Madise gëllt als [[Liberalismus|liberal]] an als Verdeedegerin vun de [[Biergerrecht]]er. Den 12. Oktober 2026 gëtt si als Presidentin vereedegt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Madise Ulle}} [[Kategorie:Estnesch Rechtswëssenschaftler]] [[Kategorie:Estnesch Politiker]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] 3ot2witfvpx5kjj2cadu4qo57h9kasf 2710802 2710753 2026-10-03T14:21:06Z Mobby 12 60927 2710802 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 7. President vun Estland | Amtszäit1 = 12. Oktober 2026 – | Virgänger = [[Alar Karis]] | Nofollger = }} D''''Ülle Madise''', gebuer den [[11. Dezember]] [[1974]] zu [[Tartu]] als ''Ülle Anton'', an der deemoleger [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Estnescher SSR]], ass eng [[Estland|estnesch]] Rechtswëssenschaftlerin a [[Politiker]]in (ouni Partei). Si gouf den 2. September 2026 zum 7. Staatspresident vun der Republik Estland gewielt. == Liewen a Karriär == 1993 huet si an der ''Tartu Descartes'i Kool'' d'Héichschoul fäerdeg gemaach. Duerno huet si [[Droit]] op der [[Universitéit Tartu]] studéiert. Si huet hiert Studium mat engem [[Master]] ofgeschloss. 2007 huet si beim [[Wolfgang Drechsler]] op der [[Technesch Universitéit Tallinn|Technescher Universitéit Tallinn]] promovéiert. Scho wärend hirem Studium huet d'Madise vun 1997 bis 2002 an der Departement fir [[Ëffentlecht Recht]] vum [[Justizministère]] geschafft. Duerno huet si vun 2002 bis 2005 am Sekretariat vum Verfassungsausschoss vum [[Riigikogu]], dem estnesche Parlament, geschafft an tëscht 2005 an 2008 als Prüferin beim nationale Rechnungshaff. Parallel dozou huet si vun 2005 bis 2009 als [[Dozent]]in fir [[Verfassungsrecht]] an [[Administrativrecht]] op der Technescher Universitéit Tallinn enseignéiert a war vun 2006 bis 2010 Member vum nationale Walcomité. 2009 gouf d'Madise [[Professer]]in fir Ëffentlecht Recht op der Technescher Universitéit Tallinn; 2011 ass si als Professerin fir Verfassungsrecht op d'Universitéit Tartu gewiesselt. Donieft huet si vun 2009 bis 2015 als juristesch Beroderin vum estnesche Staatspräsident [[Toomas Hendrik Ilves]] geschafft. 2015 gouf si vum Riigikogu zur Justizkanzlerin gewielt. 2021 gouf si fir eng weider Mandatszäit erëmgewielt. 2016 ass hir Professur op en Enn gaangen, si huet awer bis 2021 weider als Gaaschtprofesserin op der Universitéit Tartu enseignéiert. D'Madise gëllt als [[Liberalismus|liberal]] an als Verdeedegerin vun de [[Biergerrecht]]er. Den 12. Oktober 2026 gëtt si als Presidentin vereedegt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Madise Ulle}} [[Kategorie:Estnesch Rechtswëssenschaftler]] [[Kategorie:Estnesch Politiker]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] az2kinu81h3ytyzl6aomh0ks0jrjasm 2710804 2710802 2026-10-03T14:39:33Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Estnesch Politiker]] ewechgeholl; [[Kategorie:Politiker (Estland)]] derbäigesat 2710804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 7. President vun Estland | Amtszäit1 = 12. Oktober 2026 – | Virgänger = [[Alar Karis]] | Nofollger = }} D''''Ülle Madise''', gebuer den [[11. Dezember]] [[1974]] zu [[Tartu]] als ''Ülle Anton'', an der deemoleger [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Estnescher SSR]], ass eng [[Estland|estnesch]] Rechtswëssenschaftlerin a [[Politiker]]in (ouni Partei). Si gouf den 2. September 2026 zum 7. Staatspresident vun der Republik Estland gewielt. == Liewen a Karriär == 1993 huet si an der ''Tartu Descartes'i Kool'' d'Héichschoul fäerdeg gemaach. Duerno huet si [[Droit]] op der [[Universitéit Tartu]] studéiert. Si huet hiert Studium mat engem [[Master]] ofgeschloss. 2007 huet si beim [[Wolfgang Drechsler]] op der [[Technesch Universitéit Tallinn|Technescher Universitéit Tallinn]] promovéiert. Scho wärend hirem Studium huet d'Madise vun 1997 bis 2002 an der Departement fir [[Ëffentlecht Recht]] vum [[Justizministère]] geschafft. Duerno huet si vun 2002 bis 2005 am Sekretariat vum Verfassungsausschoss vum [[Riigikogu]], dem estnesche Parlament, geschafft an tëscht 2005 an 2008 als Prüferin beim nationale Rechnungshaff. Parallel dozou huet si vun 2005 bis 2009 als [[Dozent]]in fir [[Verfassungsrecht]] an [[Administrativrecht]] op der Technescher Universitéit Tallinn enseignéiert a war vun 2006 bis 2010 Member vum nationale Walcomité. 2009 gouf d'Madise [[Professer]]in fir Ëffentlecht Recht op der Technescher Universitéit Tallinn; 2011 ass si als Professerin fir Verfassungsrecht op d'Universitéit Tartu gewiesselt. Donieft huet si vun 2009 bis 2015 als juristesch Beroderin vum estnesche Staatspräsident [[Toomas Hendrik Ilves]] geschafft. 2015 gouf si vum Riigikogu zur Justizkanzlerin gewielt. 2021 gouf si fir eng weider Mandatszäit erëmgewielt. 2016 ass hir Professur op en Enn gaangen, si huet awer bis 2021 weider als Gaaschtprofesserin op der Universitéit Tartu enseignéiert. D'Madise gëllt als [[Liberalismus|liberal]] an als Verdeedegerin vun de [[Biergerrecht]]er. Den 12. Oktober 2026 gëtt si als Presidentin vereedegt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Madise Ulle}} [[Kategorie:Estnesch Rechtswëssenschaftler]] [[Kategorie:Politiker (Estland)]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] hg11sfyhos0hti7aw5iwni5iem8ubti 2710860 2710804 2026-10-03T17:27:44Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Politiker (Estland)]] ewechgeholl 2710860 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 7. President vun Estland | Amtszäit1 = 12. Oktober 2026 – | Virgänger = [[Alar Karis]] | Nofollger = }} D''''Ülle Madise''', gebuer den [[11. Dezember]] [[1974]] zu [[Tartu]] als ''Ülle Anton'', an der deemoleger [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Estnescher SSR]], ass eng [[Estland|estnesch]] Rechtswëssenschaftlerin a [[Politiker]]in (ouni Partei). Si gouf den 2. September 2026 zum 7. Staatspresident vun der Republik Estland gewielt. == Liewen a Karriär == 1993 huet si an der ''Tartu Descartes'i Kool'' d'Héichschoul fäerdeg gemaach. Duerno huet si [[Droit]] op der [[Universitéit Tartu]] studéiert. Si huet hiert Studium mat engem [[Master]] ofgeschloss. 2007 huet si beim [[Wolfgang Drechsler]] op der [[Technesch Universitéit Tallinn|Technescher Universitéit Tallinn]] promovéiert. Scho wärend hirem Studium huet d'Madise vun 1997 bis 2002 an der Departement fir [[Ëffentlecht Recht]] vum [[Justizministère]] geschafft. Duerno huet si vun 2002 bis 2005 am Sekretariat vum Verfassungsausschoss vum [[Riigikogu]], dem estnesche Parlament, geschafft an tëscht 2005 an 2008 als Prüferin beim nationale Rechnungshaff. Parallel dozou huet si vun 2005 bis 2009 als [[Dozent]]in fir [[Verfassungsrecht]] an [[Administrativrecht]] op der Technescher Universitéit Tallinn enseignéiert a war vun 2006 bis 2010 Member vum nationale Walcomité. 2009 gouf d'Madise [[Professer]]in fir Ëffentlecht Recht op der Technescher Universitéit Tallinn; 2011 ass si als Professerin fir Verfassungsrecht op d'Universitéit Tartu gewiesselt. Donieft huet si vun 2009 bis 2015 als juristesch Beroderin vum estnesche Staatspräsident [[Toomas Hendrik Ilves]] geschafft. 2015 gouf si vum Riigikogu zur Justizkanzlerin gewielt. 2021 gouf si fir eng weider Mandatszäit erëmgewielt. 2016 ass hir Professur op en Enn gaangen, si huet awer bis 2021 weider als Gaaschtprofesserin op der Universitéit Tartu enseignéiert. D'Madise gëllt als [[Liberalismus|liberal]] an als Verdeedegerin vun de [[Biergerrecht]]er. Den 12. Oktober 2026 gëtt si als Presidentin vereedegt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Madise Ulle}} [[Kategorie:Estnesch Rechtswëssenschaftler]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] gyrdcno335x1ei46fss3bes35czddmd 2710877 2710860 2026-10-04T08:20:45Z Puscas 735 /* Liewen a Karriär */ der Diskussioun entstpriechend a soss nach Ortho a Sazbau 2710877 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 7. President vun Estland | Amtszäit1 = 12. Oktober 2026 – | Virgänger = [[Alar Karis]] | Nofollger = }} D''''Ülle Madise''', gebuer den [[11. Dezember]] [[1974]] zu [[Tartu]] als ''Ülle Anton'', an der deemoleger [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Estnescher SSR]], ass eng [[Estland|estnesch]] Rechtswëssenschaftlerin a [[Politiker]]in (ouni Partei). Si gouf den 2. September 2026 zum 7. Staatspresident vun der Republik Estland gewielt. == Liewen a Karriär == No hirem Secondaire huet se 1993 en [[Droit]]sstudium op der [[Universitéit Tartu]] ugefaangen dat se mat engem [[Master]] ofgeschloss huet. 2007 huet se beim [[Wolfgang Drechsler]] op der [[Technesch Universitéit Tallinn|Technescher Universitéit Tallinn]] promovéiert. Scho wärend hirem Studium huet d'Madise vun 1997 bis 2002 am Departement fir [[Ëffentlecht Recht]] vum [[Justizministère]] geschafft. Duerno huet si vun 2002 bis 2005 am Sekretariat vum Verfassungsausschoss vum [[Riigikogu]], dem estnesche Parlament, geschafft an tëscht 2005 an 2008 als Préiferin beim nationale Rechnungshaff. Parallel derzou huet se vun 2005 bis 2009 als [[Dozent]]in fir [[Verfassungsrecht]] an [[Administrativrecht]] op der Technescher Universitéit Tallinn enseignéiert a war vun 2006 bis 2010 Member vum nationale Walcomité. 2009 gouf d'Madise [[Professer|Professesch]] fir Ëffentlecht Recht op der Technescher Universitéit Tallinn; 2011 ass si als Professesch fir Verfassungsrecht op d'Universitéit Tartu gewiesselt. Donieft huet si vun 2009 bis 2015 als juristesch Beroderin vum estnesche Staatspresident [[Toomas Hendrik Ilves]] geschafft. 2015 gouf se vum Riigikogu als Justizkanzlerin gewielt. 2021 gouf se fir eng weider Mandatszäit erëmgewielt. 2016 ass hir Professur op en Enn gaangen, si hat awer bis 2021 weider eng Gaaschtprofessur op der Universitéit Tartu. D'Madise gëllt als [[Liberalismus|liberal]] an als Verdeedegerin vun de [[Biergerrecht]]er. Den 12. Oktober 2026 gëtt si als Presidentin vereedegt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Madise Ulle}} [[Kategorie:Estnesch Rechtswëssenschaftler]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] cq1urcloj3rj7t6xyznykcb3tfkhdgn Flávio Bolsonaro 0 177301 2710765 2026-10-03T13:02:48Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2710765 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Flávio Nantes Bolsonaro''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1981]] zu [[Resende]] am Bundesstaat [[Rio de Janeiro (Bundesstaat)|Rio de Janeiro]], ass e [[Brasilien|brasilianesche]] [[Geschäftsmann]], [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hien trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 vu sengem Land un. Säi Papp, de [[Jair Bolsonaro]], war tëscht 2019 an 2023 President vu Brasilien. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Flavio}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Brasilianesch Politiker]] sxw17xffb7a0ylizw7zk0i2nt60u5eo 2710773 2710765 2026-10-03T13:25:12Z ~2026-53270-43 73455 D'Saach mam Rad 2710773 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Flávio Nantes Bolsonaro''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1981]] zu [[Resende]] am Bundesstaat [[Rio de Janeiro (Bundesstaat)|Rio de Janeiro]], ass e [[Brasilien|brasilianesche]] [[Geschäftsmann]], [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hien trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 vu sengem Land un. Säi Papp, de [[Jair Bolsonaro]], war tëscht 2019 an 2023 President vu Brasilien. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Flavio}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Politiker (Brasilien)]] ouz5bzo1y2jdn49nsemafxdqfguh23y 2710781 2710773 2026-10-03T13:39:58Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Politiker (Brasilien)]] ewechgeholl; [[Kategorie:Brasilianesch Senateuren]] derbäigesat 2710781 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Flávio Nantes Bolsonaro''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1981]] zu [[Resende]] am Bundesstaat [[Rio de Janeiro (Bundesstaat)|Rio de Janeiro]], ass e [[Brasilien|brasilianesche]] [[Geschäftsmann]], [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hien trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 vu sengem Land un. Säi Papp, de [[Jair Bolsonaro]], war tëscht 2019 an 2023 President vu Brasilien. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Flavio}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Brasilianesch Senateuren]] szx3a9hbr21uu71x9zyt6godv3vm3i8 2710782 2710781 2026-10-03T13:40:19Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Brasilianesch Deputéiert]] derbäigesat 2710782 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Flávio Nantes Bolsonaro''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1981]] zu [[Resende]] am Bundesstaat [[Rio de Janeiro (Bundesstaat)|Rio de Janeiro]], ass e [[Brasilien|brasilianesche]] [[Geschäftsmann]], [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hien trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 vu sengem Land un. Säi Papp, de [[Jair Bolsonaro]], war tëscht 2019 an 2023 President vu Brasilien. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Flavio}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Brasilianesch Senateuren]] [[Kategorie:Brasilianesch Deputéiert]] new2tw0lu2y3d0cggw0tgs53wp13d67 2710783 2710782 2026-10-03T13:44:49Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Brasilianesch Affekoten]] derbäigesat 2710783 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Flávio Nantes Bolsonaro''', gebuer den [[30. Abrëll]] [[1981]] zu [[Resende]] am Bundesstaat [[Rio de Janeiro (Bundesstaat)|Rio de Janeiro]], ass e [[Brasilien|brasilianesche]] [[Geschäftsmann]], [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hien trëtt bei de Presidentschaftswalen 2026 vu sengem Land un. Säi Papp, de [[Jair Bolsonaro]], war tëscht 2019 an 2023 President vu Brasilien. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bolsonaro Flavio}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Brasilianesch Senateuren]] [[Kategorie:Brasilianesch Deputéiert]] [[Kategorie:Brasilianesch Affekoten]] 57iir2t7ik2pv61rxpts6szkam64205 Crans-Montana 0 177302 2710769 2026-10-03T13:19:16Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2710769 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoCH}} {{Infobox Uertschaft Schwäiz}} '''Crans-Montana''' ([[Däitsch|de.]] ''Crans-Montana'', [[Franséisch|fr.]] ''Crans-Montana'', [[Italieenesch|it.]] ''Crans-Montana'', [[Rätoromanesch|rm.]] ''Cuira'') ass eng [[Stad]] an der [[Schwäiz]]. D'Stad huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} relativ kleng; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / km²<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>. == Geographie == Crans-Montana läit um Südhang vun der südlecher Ketten vun de [[Berner Alpen]], ongeféier 5 km nordwestlech vu [[Siders]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stied am Kanton Wallis]] mr5kfypinef1wr3ibjrfvi1bae1h67k 2710770 2710769 2026-10-03T13:21:05Z ~2026-53270-43 73455 Do ass e Feeler dran oppasse bei deenen Auromatissmen 2710770 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoCH}} {{Infobox Uertschaft Schwäiz}} '''Crans-Montana''' ([[Däitsch|de.]] ''Crans-Montana'', [[Franséisch|fr.]] ''Crans-Montana'', [[Italieenesch|it.]] ''Crans-Montana'', [[Rätoromanesch|rm.]] ''Cuira'') ass eng [[Stad]] an der [[Schwäiz]]. == Geographie == Crans-Montana läit um Südhang vun der südlecher Ketten vun de [[Berner Alpen]], ongeféier 5 km nordwestlech vu [[Siders]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stied am Kanton Wallis]] ojyr0e0tk5e74xccvlm18rcub7b28fl 2710771 2710770 2026-10-03T13:22:47Z Mobby 12 60927 + 2710771 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoCH}} {{Infobox Uertschaft Schwäiz}} '''Crans-Montana''' ([[Däitsch|de.]] ''Crans-Montana'', [[Franséisch|fr.]] ''Crans-Montana'', [[Italieenesch|it.]] ''Crans-Montana'', [[Rätoromanesch|rm.]] ''Cuira'') ass eng [[Stad]] an der [[Schwäiz]]. D'Stad huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == Crans-Montana läit um Südhang vun der südlecher Ketten vun de [[Berner Alpen]], ongeféier 5 km nordwestlech vu [[Siders]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stied am Kanton Wallis]] m1u8zl0pt0bzawyaiwtvnwsyj8cix0v 2710776 2710771 2026-10-03T13:28:28Z ~2026-53270-43 73455 /* Geographie */ eifeler 2710776 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoCH}} {{Infobox Uertschaft Schwäiz}} '''Crans-Montana''' ([[Däitsch|de.]] ''Crans-Montana'', [[Franséisch|fr.]] ''Crans-Montana'', [[Italieenesch|it.]] ''Crans-Montana'', [[Rätoromanesch|rm.]] ''Cuira'') ass eng [[Stad]] an der [[Schwäiz]]. D'Stad huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == Crans-Montana läit um Südhang vun der südlecher Kette vun de [[Berner Alpen]], ongeféier 5 km nordwestlech vu [[Siders]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stied am Kanton Wallis]] fgqx4xy2cw7q1kd6bjef1bmlw3mwpc1 2710805 2710776 2026-10-03T14:42:09Z Zinneke 34 kanton 2710805 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoCH}} {{Infobox Uertschaft Schwäiz}} '''Crans-Montana''' ([[Däitsch|de.]] ''Crans-Montana'', [[Franséisch|fr.]] ''Crans-Montana'', [[Italieenesch|it.]] ''Crans-Montana'', [[Rätoromanesch|rm.]] ''Cuira'') ass eng [[Stad]] am [[Schwäiz]]er [[Kanton Wallis]]. D'Stad huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Geographie == Crans-Montana läit um Südhang vun der südlecher Kette vun de [[Berner Alpen]], ongeféier 5 km nordwestlech vu [[Siders]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stied am Kanton Wallis]] l3elbfhorwciulgbjxt5kgz8ldwhrir Ingrid Alexandra vun Norwegen 0 177303 2710790 2026-10-03T14:02:22Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2710790 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dynastie}} D''''Ingrid Alexandra vun Norwegen''', gebuer den [[21. Januar]] [[2004]] zu [[Oslo]], ass d'Krounprinzessin vun [[Norwegen]]. Si ass aus dem Haus [[Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg]], enger Niewelinn vum [[Haus Glücksburg]], an ass déi eelst Duechter vum [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] an der [[Mette-Marit vun Norwegen|Mette-Marit]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Gebuer 2004]] q7psfnbxa58h1g1dv6d28yqx0kuojas Diskussioun:Ülle Madise 1 177304 2710801 2026-10-03T14:16:29Z Puscas 735 stëmmt guer net 2710801 wikitext text/x-wiki @ [[Benotzer:Mobby 12]] Du schreifs: ''1993 huet si an der Tartu Descartes'i Kool d'Héichschoul fäerdeg gemaach'' Dat stëmmt jo guer net, an doriwwer eraus ass et miserabel ausgedréckt. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:16, 3. Okt. 2026 (UTC) 94bay008eayhmp1akhfaje980y3qmqp 2710803 2710801 2026-10-03T14:22:19Z Mobby 12 60927 /* */ Äntweren 2710803 wikitext text/x-wiki @ [[Benotzer:Mobby 12]] Du schreifs: ''1993 huet si an der Tartu Descartes'i Kool d'Héichschoul fäerdeg gemaach'' Dat stëmmt jo guer net, an doriwwer eraus ass et miserabel ausgedréckt. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:16, 3. Okt. 2026 (UTC) :Moien, :a wéisou stëmmt dat ''guer net''? :Mam miserabel ausgedréckt ginn ech dir Recht. Misst ech besser schreiwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:22, 3. Okt. 2026 (UTC) h7nxbrsez740argfnxwrppgveqtr8vd 2710824 2710803 2026-10-03T15:21:38Z Puscas 735 ...... 2710824 wikitext text/x-wiki @ [[Benotzer:Mobby 12]] Du schreifs: ''1993 huet si an der Tartu Descartes'i Kool d'Héichschoul fäerdeg gemaach'' Dat stëmmt jo guer net, an doriwwer eraus ass et miserabel ausgedréckt. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:16, 3. Okt. 2026 (UTC) :Moien, :a wéisou stëmmt dat ''guer net''? :Mam miserabel ausgedréckt ginn ech dir Recht. Misst ech besser schreiwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:22, 3. Okt. 2026 (UTC) ::@ [[Benotzer:Mobby 12]] ::Et stëmmt net well d'Tartu Descartes'i Kool e Lycée ass, a well ee logescherweis an engem Lycée keen Héichschoulofschloss maache kann. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 15:21, 3. Okt. 2026 (UTC) 529u4glb4vcbelgajjghhbgitx74sxd 2710849 2710824 2026-10-03T16:44:14Z Mobby 12 60927 /* */ Äntweren 2710849 wikitext text/x-wiki @ [[Benotzer:Mobby 12]] Du schreifs: ''1993 huet si an der Tartu Descartes'i Kool d'Héichschoul fäerdeg gemaach'' Dat stëmmt jo guer net, an doriwwer eraus ass et miserabel ausgedréckt. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:16, 3. Okt. 2026 (UTC) :Moien, :a wéisou stëmmt dat ''guer net''? :Mam miserabel ausgedréckt ginn ech dir Recht. Misst ech besser schreiwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:22, 3. Okt. 2026 (UTC) ::@ [[Benotzer:Mobby 12]] ::Et stëmmt net well d'Tartu Descartes'i Kool e Lycée ass, a well ee logescherweis an engem Lycée keen Héichschoulofschloss maache kann. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 15:21, 3. Okt. 2026 (UTC) :::Okee, dann hunn ech dat falsch iwwersat. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 16:44, 3. Okt. 2026 (UTC) s1c14lms04epu9tmb96ycvsyrpvk45n D'Lëtzebuerger am Tour de France 0 177305 2710807 2026-10-03T14:58:48Z Johnny Chicago 17 neie Film 2710807 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat= |Produktiounsland= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]|Produktiounsjoer= [[2002]]|Dauer=90 Min|Originalsprooch= [[Lëtzebuergesch]]|Regie= [[Paul Kieffer]]|Produzent= [[CNA - Centre National de l'Audivisuel]]|Dréibuch= Paul Kieffer|Musek= [[Jeannot Sanavia]] }} '''D'Lëtzebuerger am Tour de France''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Documentaire vum [[Paul Kieffer]] aus dem Joer [[2002]]. == Ëm wat geet et am Film? == De Film erzielt d'Geschicht vun de lëtzebuergesche Vëlossportler déi am Tour de France matgefuer sinn. == Soss == De Film koum op DVD eraus. [[Kategorie:Filmer vum Kieffer Paul]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer 2002]] aopk7c29h3cuzecucknbb1hsd9luypu 2710808 2710807 2026-10-03T15:00:04Z Johnny Chicago 17 2710808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat= |Produktiounsland= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]|Produktiounsjoer= [[2002]]|Dauer=90 Min|Originalsprooch= [[Lëtzebuergesch]]|Regie= [[Paul Kieffer]]|Produzent= [[CNA - Centre National de l'Audivisuel]]|Dréibuch= Paul Kieffer|Musek= [[Jeannot Sanavia]] }} '''D'Lëtzebuerger am Tour de France''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Documentaire vum [[Paul Kieffer]] aus dem Joer [[2002]]. == Ëm wat geet et am Film? == De Film erzielt d'Geschicht vun de lëtzebuergesche Vëlossportler déi am Tour de France matgefuer sinn. == Soss == De Film koum op DVD eraus. [[Kategorie:Filmer vum Paul Kieffer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer 2002]] sb40dvhtoujw3tf7vmcin7hgqo67h4m 2710854 2710808 2026-10-03T16:50:59Z Zinneke 34 2710854 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat= |Produktiounsland= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]|Produktiounsjoer= [[2002]]|Dauer=90 Min|Originalsprooch= [[Lëtzebuergesch]]|Regie= [[Paul Kieffer]]|Produzent= [[CNA - Centre National de l'Audivisuel]]|Dréibuch= Paul Kieffer|Musek= [[Jeannot Sanavia]] }} '''D'Lëtzebuerger am Tour de France''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Documentaire vum [[Paul Kieffer]] aus dem Joer [[2002]]. == Ëm wat geet et am Film? == De Film erzielt d'Geschicht vun de [[Lëtzebuerger am Tour de France|lëtzebuergesche Vëlossportler déi am Tour de France matgefuer sinn]]. == Soss == De Film koum op DVD eraus. [[Kategorie:Filmer vum Paul Kieffer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer 2002]] guol128n0l5pnaniro35b4pqxi6hj1w Andrea Frazzi 0 177306 2710809 2026-10-03T15:05:44Z Johnny Chicago 17 nei 2710809 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Andrea Frazzi''', gebuer am Joer 1944 zu [[Florenz]] an och do gestuerwen de [[5. Mee]] [[2006]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. Hien huet seng Filmer zesumme mat sengem Brudder [[Antonio Frazzi|Antonio]] gedréit. == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 2000: '' Il cielo cade '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Isabella Rossellini]], [[Jeroen Krabbé]], [[Gianna Giachetti]] * 2004: '' Certi bambini '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Gianluca Di Gennaro]], [[Carmine Recano]], [[Arturo Paglia]] ==== Televisioun ==== * 1978: ''Novelle dall'Italia'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''La biondina'' - (TV-Film) - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Carlos de Carvalho]] * 1981-1982: ''Il fascino dell'insolito'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1987: ''Nel gorgo del peccato'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''La storia spezzata '' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''Due madri per Rocco'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Eleonora Brigliadori]], [[August Zirner]] * 1995: ''La storia di Chiara'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Robert Atzorn]], [[Elisa Giani]] * 1996: ''Dopo la tempesta'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Omero Antonutti]], [[Adelmo Togliani]] * 1997: ''L'avvocato delle donne '' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1997: ''Don Milani - Il priore di Barbiana'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sergio Castellitto]], [[Ilaria Occhini]] * 1997: ''Il nostro piccolo angelo'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Chiara Caselli]], [[Jochen Horst]], [[Riccardo Cuccioll]], [[Karin Thaler]] * 2001: ''Come l'America'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sabrina Ferilli]], [[Massimo Ghini]] * 2003: ''[[Marcinelle (TV-Film)|Marcinelle]]'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Claudio Amendola]], [[Maria Grazia Cucinotta]] * 1978: ''[[Angela (TV-Film)|Angela]]'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: Sabrina Ferilli, [[Vincent Lecoeur]], [[Jürgen Tarrach]] * 2006: '' Giovanni Falcone, l'uomo che sfidò Cosa Nostra '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Massimo Dapporto]], [[Elena Sofia Ricci]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Frazzi Andrea}} [[Kategorie:Italieenesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] 8homgtkeq6619hburaqr8a9m5apfssg 2710810 2710809 2026-10-03T15:07:27Z Johnny Chicago 17 2710810 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Andrea Frazzi''', gebuer den [[22. Januar]] [[1944]] zu [[Florenz]] an och do gestuerwen de [[3. Mee]] [[2006]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. Hien huet seng Filmer zesumme mat sengem Brudder [[Antonio Frazzi|Antonio]] gedréit. == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 2000: '' Il cielo cade '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Isabella Rossellini]], [[Jeroen Krabbé]], [[Gianna Giachetti]] * 2004: '' Certi bambini '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Gianluca Di Gennaro]], [[Carmine Recano]], [[Arturo Paglia]] ==== Televisioun ==== * 1978: ''Novelle dall'Italia'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''La biondina'' - (TV-Film) - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Carlos de Carvalho]] * 1981-1982: ''Il fascino dell'insolito'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1987: ''Nel gorgo del peccato'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''La storia spezzata '' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''Due madri per Rocco'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Eleonora Brigliadori]], [[August Zirner]] * 1995: ''La storia di Chiara'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Robert Atzorn]], [[Elisa Giani]] * 1996: ''Dopo la tempesta'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Omero Antonutti]], [[Adelmo Togliani]] * 1997: ''L'avvocato delle donne '' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1997: ''Don Milani - Il priore di Barbiana'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sergio Castellitto]], [[Ilaria Occhini]] * 1997: ''Il nostro piccolo angelo'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Chiara Caselli]], [[Jochen Horst]], [[Riccardo Cuccioll]], [[Karin Thaler]] * 2001: ''Come l'America'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sabrina Ferilli]], [[Massimo Ghini]] * 2003: ''[[Marcinelle (TV-Film)|Marcinelle]]'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Claudio Amendola]], [[Maria Grazia Cucinotta]] * 1978: ''[[Angela (TV-Film)|Angela]]'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: Sabrina Ferilli, [[Vincent Lecoeur]], [[Jürgen Tarrach]] * 2006: '' Giovanni Falcone, l'uomo che sfidò Cosa Nostra '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Massimo Dapporto]], [[Elena Sofia Ricci]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Frazzi Andrea}} [[Kategorie:Italieenesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] qjn994oeoh1uattghr0h86pbcumrcbq 2710820 2710810 2026-10-03T15:19:09Z Mobby 12 60927 2710820 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Andrea Frazzi''', gebuer den [[22. Januar]] [[1944]] zu [[Florenz]], an och do gestuerwen de [[3. Mee]] [[2006]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Filmregisseur]] an [[Dréibuchauteur]]. Hien huet seng Filmer zesumme mat sengem Brudder [[Antonio Frazzi|Antonio]] gedréit. == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 2000: '' Il cielo cade '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Isabella Rossellini]], [[Jeroen Krabbé]], [[Gianna Giachetti]] * 2004: '' Certi bambini '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Gianluca Di Gennaro]], [[Carmine Recano]], [[Arturo Paglia]] ==== Televisioun ==== * 1978: ''Novelle dall'Italia'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''La biondina'' - (TV-Film) - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Carlos de Carvalho]] * 1981-1982: ''Il fascino dell'insolito'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1987: ''Nel gorgo del peccato'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''La storia spezzata '' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''Due madri per Rocco'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Eleonora Brigliadori]], [[August Zirner]] * 1995: ''La storia di Chiara'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Robert Atzorn]], [[Elisa Giani]] * 1996: ''Dopo la tempesta'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Omero Antonutti]], [[Adelmo Togliani]] * 1997: ''L'avvocato delle donne '' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1997: ''Don Milani - Il priore di Barbiana'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sergio Castellitto]], [[Ilaria Occhini]] * 1997: ''Il nostro piccolo angelo'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Chiara Caselli]], [[Jochen Horst]], [[Riccardo Cuccioll]], [[Karin Thaler]] * 2001: ''Come l'America'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sabrina Ferilli]], [[Massimo Ghini]] * 2003: ''[[Marcinelle (TV-Film)|Marcinelle]]'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Claudio Amendola]], [[Maria Grazia Cucinotta]] * 1978: ''[[Angela (TV-Film)|Angela]]'' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: Sabrina Ferilli, [[Vincent Lecoeur]], [[Jürgen Tarrach]] * 2006: '' Giovanni Falcone, l'uomo che sfidò Cosa Nostra '' - Regie zesumme mam [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Massimo Dapporto]], [[Elena Sofia Ricci]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Frazzi Andrea}} [[Kategorie:Italieenesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] obqtuygrsm8hivz74st4a05p285tc7s Antonio Frazzi 0 177307 2710815 2026-10-03T15:14:51Z Johnny Chicago 17 nei 2710815 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Antonio Frazzi''', gebuer den [[22. Januar]] [[1944]] zu [[Florenz]], ass en [[Italien|italieenesche]] [[Filmregisseur]] an Dréibuchauteur. Hien huet bal all seng Filmer zesumme mat sengem Brudder [[Andrea Frazzi|Andrea]] gedréit. == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 2000: ''Il cielo cade'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Isabella Rossellini]], [[Jeroen Krabbé]], [[Gianna Giachetti]] * 2004: ''Certi bambini'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Gianluca Di Gennaro]], [[Carmine Recano]], [[Arturo Paglia]] ==== Televisioun ==== * 1978: ''Novelle dall'Italia'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''La biondina'' - (TV-Film) - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Carlos de Carvalho]] * 1981-1982: ''Il fascino dell'insolito'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1987: ''Nel gorgo del peccato'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''La storia spezzata '' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''Due madri per Rocco'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Eleonora Brigliadori]], [[August Zirner]] * 1995: ''La storia di Chiara'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Robert Atzorn]], [[Elisa Giani]] * 1996: ''Dopo la tempesta'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Omero Antonutti]], [[Adelmo Togliani]] * 1997: ''L'avvocato delle donne '' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1997: ''Don Milani - Il priore di Barbiana'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sergio Castellitto]], [[Ilaria Occhini]] * 1997: ''Il nostro piccolo angelo'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Chiara Caselli]], [[Jochen Horst]], [[Riccardo Cuccioll]], [[Karin Thaler]] * 2001: ''Come l'America'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sabrina Ferilli]], [[Massimo Ghini]] * 2003: ''[[Marcinelle (TV-Film)|Marcinelle]]'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Claudio Amendola]], [[Maria Grazia Cucinotta]] * 1978: ''[[Angela (TV-Film)|Angela]]'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: Sabrina Ferilli, [[Vincent Lecoeur]], [[Jürgen Tarrach]] * 2006: ''Giovanni Falcone, l'uomo che sfidò Cosa Nostra'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Massimo Dapporto]], [[Elena Sofia Ricci]] * 2008: ''Detective De Luca'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 2011: ''[[Violetta (TV-Film)| Violetta]]'' - Haaptacteuren: [[Vittoria Puccini]], [[Rodrigo Guirao]], [[Tobias Moretti]] * 2014: ''Per amore del mio popolo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Frazzi Antonio}} [[Kategorie:Italieenesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] 5p58n7gjroal4r936ohvittjz3bok55 2710822 2710815 2026-10-03T15:20:00Z Mobby 12 60927 2710822 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Antonio Frazzi''', gebuer den [[22. Januar]] [[1944]] zu [[Florenz]], ass en [[Italien|italieenesche]] [[Filmregisseur]] an Dréibuchauteur. Hien huet bal all seng Filmer zesumme mat sengem Brudder [[Andrea Frazzi|Andrea]] gedréit. == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 2000: ''Il cielo cade'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Isabella Rossellini]], [[Jeroen Krabbé]], [[Gianna Giachetti]] * 2004: ''Certi bambini'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Gianluca Di Gennaro]], [[Carmine Recano]], [[Arturo Paglia]] ==== Televisioun ==== * 1978: ''Novelle dall'Italia'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1982: ''La biondina'' - (TV-Film) - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Carlos de Carvalho]] * 1981-1982: ''Il fascino dell'insolito'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1987: ''Nel gorgo del peccato'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''La storia spezzata '' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1994: ''Due madri per Rocco'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Eleonora Brigliadori]], [[August Zirner]] * 1995: ''La storia di Chiara'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Robert Atzorn]], [[Elisa Giani]] * 1996: ''Dopo la tempesta'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Omero Antonutti]], [[Adelmo Togliani]] * 1997: ''L'avvocato delle donne '' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1997: ''Don Milani - Il priore di Barbiana'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sergio Castellitto]], [[Ilaria Occhini]] * 1997: ''Il nostro piccolo angelo'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Chiara Caselli]], [[Jochen Horst]], [[Riccardo Cuccioll]], [[Karin Thaler]] * 2001: ''Come l'America'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Sabrina Ferilli]], [[Massimo Ghini]] * 2003: ''[[Marcinelle (TV-Film)|Marcinelle]]'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Claudio Amendola]], [[Maria Grazia Cucinotta]] * 1978: ''[[Angela (TV-Film)|Angela]]'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: Sabrina Ferilli, [[Vincent Lecoeur]], [[Jürgen Tarrach]] * 2006: ''Giovanni Falcone, l'uomo che sfidò Cosa Nostra'' - Regie zesumme mam [[Andrea Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Massimo Dapporto]], [[Elena Sofia Ricci]] * 2008: ''Detective De Luca'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 2011: ''[[Violetta (TV-Film)| Violetta]]'' - Haaptacteuren: [[Vittoria Puccini]], [[Rodrigo Guirao]], [[Tobias Moretti]] * 2014: ''Per amore del mio popolo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Frazzi Antonio}} [[Kategorie:Italieenesch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] g4hghxukeqicfee6t2ch30lz8jih18v Omero Antonutti 0 177308 2710821 2026-10-03T15:19:45Z Johnny Chicago 17 nei 2710821 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Omero Antonutti''', gebuer den [[3. August]] [[1935]] zu [[Basiliano]] a gestuerwen de [[5. November]] [[2019]] zu [[Udine]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Schauspiller]]. Hie war a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Roberto Rossellini]], [[Luigi Comencini]], [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] a [[Carlos Saura]] ze gesinn. == Filmographie == === Kino === * 1966: ''Schwarzer Markt der Liebe'' - Regie: [[Ernst Hofbauer]] - Haaptacteuren: [[Uta Levka]], [[Karin Field]] - (als Lemaire) * 1966: ''Le piacevoli notti'' - Regie: [[Armando Crispino]], [[Luciano Lucignani]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Gina Lollobrigida]] * 1974: ''Fatevi vivi, la polizia non interverrà'' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Philippe Leroy:]] - (als Bonsanti) * 1974: ''Anno uno'' - Regie: [[Roberto Rossellini]] - Haaptacteuren: [[Luigi Vannucchi]], [[Dominique Darel]] * 1974: ''Processo per direttissima'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Mario Adorf]], [[Bernard Blier]] - (als Kommissär Messina) * 1975: ''[[La donna della domenica]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Jacqueline Bisset]] - (als Benito) * 1977: ''[[Padre padrone]]'' - Regie: [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] - Haaptacteuren: [[Saverio Marconi]], [[Marcella Michelangeli]] - (als Efisio Ledda) * 1980: ''La verdad sobre el caso Savolta'' - Regie: [[Antonio Drove]] - Haaptacteuren: [[José Luis López Vázquez]], [[Charles Denner]] - (als Savolta) * 1980: ''O Megalexandros'' - Regie: [[Theo Angelopoulos]] - Haaptacteuren: [[Eva Kotamanidou]], [[Mihalis Giannatos]] - (als Alessandro) * 1981: ''Matlosa'' - Regie: [[Villi Hermann]] - Haaptacteuren: [[Francesca De Sapio]], [[Flavio Bucci:]] - (als Alfredo Bossi) * 1982: ''[[La notte di San Lorenzo]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Margarita Lozano]], [[Claudio Bigagli]] - (als Galvano Galvani) * 1982: ''[[Grog (Film)|Grog]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[]], [[]] - (als ) * 1983: ''[[Notturno (Film 1983)|Notturno]]'' - Regie: [[Giorgio Bontempi]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''Quartetto Basileus'' - Regie: [[Fabio Carpi]] - Haaptacteuren: [[Héctor Alterio]], [[Pierre Malet]] - (als Diego) * 1983: ''[[El sur (Film 1983)|El sur]]'' - Regie: [[Víctor Erice]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], [[Aurore Clément]] - (als Agustín Arenas) * 1983: ''Il disertore'' - Regie: [[Giuliana Berlinguer]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Mattia Sbragia:]] - (als Don Coi) * 1984: ''[[Kaos (Film)|Kaos]]'' - Episod: "Colloquio con la madre" - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Regina Bianchi]], [[Laura De Marchi]] - (als Luigi Pirandello) * 1985: ''Golfo de Vizcaya'' - Regie: [[Javier Rebollo]] - Haaptacteuren: [[Sílvia Munt]], [[Patxi Bisquert]] - (als Lucas) * 1987: ''[[Good Morning Babilonia]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Vincent Spano]], [[Joaquim de Almeida]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Bonanno) * 1987: ''Rumbo norte]'' - Regie: [[José Miguel Ganga]] - Haaptacteuren: [[Kiti Mánver]], [[Carlos Zabala]] - (als Sam) * 1988: ''La visione del sabba'' - Regie: [[Marco Bellocchio]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Dalle]], [[Jacques Weber]] * 1988: ''[[El Dorado (Film 1988)|El Dorado]]'' - Regie: [[Carlos Saura]] - Haaptacteuren: [[Lambert Wilson]], [[Eusebio Poncela]] - (als Aguirre) * 1989: ''Bankomatt'' - Regie: Villi Hermann - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Francesca Neri]] - (als Ernesto Soldini) * 1990: ''Doblones de a ocho'' - Regie: [[Andrés Linares]] - Haaptacteuren: [[Fernando Guillén Cuervo]], [[Icíar Bollaín]] - (als Ulpiano) * 1991: ''Sandino'' - Regie: [[Miguel Littín]] - Haaptacteuren: [[Kris Kristofferson]], Joaquim de Almeida - (als Don Gregorio Sandino) * 1991: ''Una storia semplice'' - Regie: [[Emidio Greco]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Ricky Tognazzi]] - (als Cricco) * 1991: ''Solitud'' - Regie: [[Romà Guardiet]] - Haaptacteuren: [[Núria Cano]], [[Albert Vidal]] - (als Gaietà) *1992: ''Il maestro di scherma'' - Regie: [[Pedro Olea]] - Haaptacteuren: [[Assumpta Serna]], Joaquim de Almeida - (als Jaime Astarloa) * 1992: ''Amor e Dedinhos de Pé'' - Regie: [[Luís Filipe Rocha]] - Haaptacteuren: Joaquim de Almeida, [[Ana Torrent]] - (als Padilla) * 1992: ''Una estación de paso'' - Regie: [[Gracia Querejeta]] - Haaptacteuren: [[Santiago Alonso]], [[Bibi Andersson]] - (als dem Antonio säi Papp) * 1993: ''Il labirinto greco'' - Regie: [[Rafael Alcázar]] - Haaptacteuren: [[Aitana Sánchez-Gijón]], [[Eusebio Poncela]] - (als Juan Bardón) * 1994: ''[[Farinelli]]'' - Regie: [[Gérard Corbiau]] - Haaptacteuren: [[Stefano Dionisi]], [[Elsa Zylberstein]] - (als Nicola Porpora) * 1995: ''Un eroe borghese'' - Regie: [[Michele Placido]] - Haaptacteuren: Michele Placido, [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Michele Sindona) * 1995: ''Non ci sono più'' - Regie: [[Sergio Fontana]] * 1996: ''La frontiera'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Raoul Bova]], [[Marco Leonardi]] - (als Simeone) * 1997: ''Bajo bandera'' - Regie: [[Juan José Jusid]] - Haaptacteuren: [[Federico Luppi]], [[Daniele Liotti:]] - (als Bruno) * 1997: ''La traduzione'' - Regie: Guido Giansoldati - (Kuerzfilm ) * 1997: ''[[La terza luna (Film 1997)|La terza luna]]'' - Regie: [[Matteo Bellinelli]] - Haaptacteuren: [[Roberto Citran]], [[Alessandra Acciai]] - (als Elio Sorani) * 1998: ''Tu ridi'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani -Haaptacteuren: [[Antonio Albanese]], [[Sabrina Ferilli]] * 2000: ''Sulla spiaggia e di là dal '' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Andrea Renzi]], [[Stéphane Freiss]] - (als Barsanti) * 2000: ''Tierra del fuego'' - Regie: Miguel Littín - Haaptacteuren: [[Jorge Perugorría]], [[Ornella Muti]] * 2002: ''I banchieri di Dio - Il caso Calvi'' - Regie: [[Giuseppe Ferrara]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Rutger Hauer]] - (als Roberto Calvi) * 2006: ''N (Io e Napoleone)'' - Regie: [[Paolo Virzì]] - Haaptacteuren: [[Daniel Auteuil]], [[Monica Bellucci]] - (als Fontanelli) * 2007: ''La ragazza del lago'' - Regie: [[Andrea Molaioli]] - Haaptacteuren: [[]], [[]] - (als ) * 2008: ''14, Fabian Road'' - Regie: [[Jaime de Armiñán]] - Haaptacteuren: [[Ángela Molina]], Ana Torrent - (als Benson) * 2008: ''Miracle at St. Anna'' - Regie: [[Spike Lee]] - Haaptacteuren: [[John Turturro]], [[Christian Berkel]] * 2010: ''Habibi'' - Regie: Davide Del Degan - (Kuerzfilm) * 2011: ''Tormenti - Film disegnato'' - Regie: [[Filiberto Scarpelli]] - Haaptacteuren: [[Alba Rohrwacher]], [[Luca Zingaretti]] * 2012: ''Romanzo di una strage'' - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Valerio Mastandrea]], [[Pierfrancesco Favino]] - (als Giuseppe Saragat) * 2013: ''Benvenuto Presidente!'' - Regie: [[Riccardo Milani]] - Haaptacteuren: [[Claudio Bisio]], [[Kasia Smutniak]] - (als Ranieri) * 2015: ''Pecore in erba'' - Regie: [[Alberto Caviglia]] - Haaptacteuren: [[Davide Giordano]], [[Bianca Nappi]] * 2020: ''[[Hammamet (Film)|Hammamet]]'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Pierfrancesco Favino]], [[Livia Rossi]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Antonutti Omero}} [[Kategorie:Italieenesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Décès à 84 ans]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] b74i52yr4pa0nlslep57da2ce8mkhch 2710823 2710821 2026-10-03T15:20:48Z Johnny Chicago 17 2710823 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Omero Antonutti''', gebuer den [[3. August]] [[1935]] zu [[Basiliano]] a gestuerwen de [[5. November]] [[2019]] zu [[Udine]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Schauspiller]]. Hie war a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Roberto Rossellini]], [[Luigi Comencini]], [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] a [[Carlos Saura]] ze gesinn. == Filmographie == === Kino === * 1966: ''Schwarzer Markt der Liebe'' - Regie: [[Ernst Hofbauer]] - Haaptacteuren: [[Uta Levka]], [[Karin Field]] - (als Lemaire) * 1966: ''Le piacevoli notti'' - Regie: [[Armando Crispino]], [[Luciano Lucignani]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Gina Lollobrigida]] * 1974: ''Fatevi vivi, la polizia non interverrà'' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Philippe Leroy:]] - (als Bonsanti) * 1974: ''Anno uno'' - Regie: [[Roberto Rossellini]] - Haaptacteuren: [[Luigi Vannucchi]], [[Dominique Darel]] * 1974: ''Processo per direttissima'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Mario Adorf]], [[Bernard Blier]] - (als Kommissär Messina) * 1975: ''[[La donna della domenica]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Jacqueline Bisset]] - (als Benito) * 1977: ''[[Padre padrone]]'' - Regie: [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] - Haaptacteuren: [[Saverio Marconi]], [[Marcella Michelangeli]] - (als Efisio Ledda) * 1980: ''La verdad sobre el caso Savolta'' - Regie: [[Antonio Drove]] - Haaptacteuren: [[José Luis López Vázquez]], [[Charles Denner]] - (als Savolta) * 1980: ''O Megalexandros'' - Regie: [[Theo Angelopoulos]] - Haaptacteuren: [[Eva Kotamanidou]], [[Mihalis Giannatos]] - (als Alessandro) * 1981: ''Matlosa'' - Regie: [[Villi Hermann]] - Haaptacteuren: [[Francesca De Sapio]], [[Flavio Bucci:]] - (als Alfredo Bossi) * 1982: ''[[La notte di San Lorenzo]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Margarita Lozano]], [[Claudio Bigagli]] - (als Galvano Galvani) * 1982: ''[[Grog (Film)|Grog]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[]], [[]] - (als ) * 1983: ''[[Notturno (Film 1983)|Notturno]]'' - Regie: [[Giorgio Bontempi]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''Quartetto Basileus'' - Regie: [[Fabio Carpi]] - Haaptacteuren: [[Héctor Alterio]], [[Pierre Malet]] - (als Diego) * 1983: ''[[El sur (Film 1983)|El sur]]'' - Regie: [[Víctor Erice]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], [[Aurore Clément]] - (als Agustín Arenas) * 1983: ''Il disertore'' - Regie: [[Giuliana Berlinguer]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Mattia Sbragia:]] - (als Don Coi) * 1984: ''[[Kaos (Film)|Kaos]]'' - Episod: "Colloquio con la madre" - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Regina Bianchi]], [[Laura De Marchi]] - (als Luigi Pirandello) * 1985: ''Golfo de Vizcaya'' - Regie: [[Javier Rebollo]] - Haaptacteuren: [[Sílvia Munt]], [[Patxi Bisquert]] - (als Lucas) * 1987: ''[[Good Morning Babilonia]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Vincent Spano]], [[Joaquim de Almeida]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Bonanno) * 1987: ''Rumbo norte]'' - Regie: [[José Miguel Ganga]] - Haaptacteuren: [[Kiti Mánver]], [[Carlos Zabala]] - (als Sam) * 1988: ''La visione del sabba'' - Regie: [[Marco Bellocchio]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Dalle]], [[Jacques Weber]] * 1988: ''[[El Dorado (Film 1988)|El Dorado]]'' - Regie: [[Carlos Saura]] - Haaptacteuren: [[Lambert Wilson]], [[Eusebio Poncela]] - (als Aguirre) * 1989: ''Bankomatt'' - Regie: Villi Hermann - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Francesca Neri]] - (als Ernesto Soldini) * 1990: ''Doblones de a ocho'' - Regie: [[Andrés Linares]] - Haaptacteuren: [[Fernando Guillén Cuervo]], [[Icíar Bollaín]] - (als Ulpiano) * 1991: ''Sandino'' - Regie: [[Miguel Littín]] - Haaptacteuren: [[Kris Kristofferson]], Joaquim de Almeida - (als Don Gregorio Sandino) * 1991: ''Una storia semplice'' - Regie: [[Emidio Greco]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Ricky Tognazzi]] - (als Cricco) * 1991: ''Solitud'' - Regie: [[Romà Guardiet]] - Haaptacteuren: [[Núria Cano]], [[Albert Vidal]] - (als Gaietà) *1992: ''Il maestro di scherma'' - Regie: [[Pedro Olea]] - Haaptacteuren: [[Assumpta Serna]], Joaquim de Almeida - (als Jaime Astarloa) * 1992: ''Amor e Dedinhos de Pé'' - Regie: [[Luís Filipe Rocha]] - Haaptacteuren: Joaquim de Almeida, [[Ana Torrent]] - (als Padilla) * 1992: ''Una estación de paso'' - Regie: [[Gracia Querejeta]] - Haaptacteuren: [[Santiago Alonso]], [[Bibi Andersson]] - (als dem Antonio säi Papp) * 1993: ''Il labirinto greco'' - Regie: [[Rafael Alcázar]] - Haaptacteuren: [[Aitana Sánchez-Gijón]], [[Eusebio Poncela]] - (als Juan Bardón) * 1994: ''[[Farinelli]]'' - Regie: [[Gérard Corbiau]] - Haaptacteuren: [[Stefano Dionisi]], [[Elsa Zylberstein]] - (als Nicola Porpora) * 1995: ''Un eroe borghese'' - Regie: [[Michele Placido]] - Haaptacteuren: Michele Placido, [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Michele Sindona) * 1995: ''Non ci sono più'' - Regie: [[Sergio Fontana]] * 1996: ''La frontiera'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Raoul Bova]], [[Marco Leonardi]] - (als Simeone) * 1997: ''Bajo bandera'' - Regie: [[Juan José Jusid]] - Haaptacteuren: [[Federico Luppi]], [[Daniele Liotti:]] - (als Bruno) * 1997: ''La traduzione'' - Regie: Guido Giansoldati - (Kuerzfilm ) * 1997: ''[[La terza luna (Film 1997)|La terza luna]]'' - Regie: [[Matteo Bellinelli]] - Haaptacteuren: [[Roberto Citran]], [[Alessandra Acciai]] - (als Elio Sorani) * 1998: ''Tu ridi'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani -Haaptacteuren: [[Antonio Albanese]], [[Sabrina Ferilli]] * 2000: ''Sulla spiaggia e di là dal '' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Andrea Renzi]], [[Stéphane Freiss]] - (als Barsanti) * 2000: ''Tierra del fuego'' - Regie: Miguel Littín - Haaptacteuren: [[Jorge Perugorría]], [[Ornella Muti]] * 2002: ''I banchieri di Dio - Il caso Calvi'' - Regie: [[Giuseppe Ferrara]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Rutger Hauer]] - (als Roberto Calvi) * 2006: ''N (Io e Napoleone)'' - Regie: [[Paolo Virzì]] - Haaptacteuren: [[Daniel Auteuil]], [[Monica Bellucci]] - (als Fontanelli) * 2007: ''La ragazza del lago'' - Regie: [[Andrea Molaioli]] - Haaptacteuren: [[]], [[]] - (als ) * 2008: ''14, Fabian Road'' - Regie: [[Jaime de Armiñán]] - Haaptacteuren: [[Ángela Molina]], Ana Torrent - (als Benson) * 2008: ''Miracle at St. Anna'' - Regie: [[Spike Lee]] - Haaptacteuren: [[John Turturro]], [[Christian Berkel]] * 2010: ''Habibi'' - Regie: Davide Del Degan - (Kuerzfilm) * 2011: ''Tormenti - Film disegnato'' - Regie: [[Filiberto Scarpelli]] - Haaptacteuren: [[Alba Rohrwacher]], [[Luca Zingaretti]] * 2012: ''Romanzo di una strage'' - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Valerio Mastandrea]], [[Pierfrancesco Favino]] - (als Giuseppe Saragat) * 2013: ''Benvenuto Presidente!'' - Regie: [[Riccardo Milani]] - Haaptacteuren: [[Claudio Bisio]], [[Kasia Smutniak]] - (als Ranieri) * 2015: ''Pecore in erba'' - Regie: [[Alberto Caviglia]] - Haaptacteuren: [[Davide Giordano]], [[Bianca Nappi]] * 2020: ''[[Hammamet (Film)|Hammamet]]'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Pierfrancesco Favino]], [[Livia Rossi]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Antonutti Omero}} [[Kategorie:Italieenesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] dkr3p3phhjggjkjvdzpa1vif59jny2t 2710827 2710823 2026-10-03T15:23:05Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2710827 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Omero Antonutti''', gebuer den [[3. August]] [[1935]] zu [[Basiliano]] a gestuerwen de [[5. November]] [[2019]] zu [[Udine]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Schauspiller]]. Hie war a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Roberto Rossellini]], [[Luigi Comencini]], [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] a [[Carlos Saura]] ze gesinn. == Filmographie == === Kino === * 1966: ''Schwarzer Markt der Liebe'' - Regie: [[Ernst Hofbauer]] - Haaptacteuren: [[Uta Levka]], [[Karin Field]] - (als Lemaire) * 1966: ''Le piacevoli notti'' - Regie: [[Armando Crispino]], [[Luciano Lucignani]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Gina Lollobrigida]] * 1974: ''Fatevi vivi, la polizia non interverrà'' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Philippe Leroy:]] - (als Bonsanti) * 1974: ''Anno uno'' - Regie: [[Roberto Rossellini]] - Haaptacteuren: [[Luigi Vannucchi]], [[Dominique Darel]] * 1974: ''Processo per direttissima'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Mario Adorf]], [[Bernard Blier]] - (als Kommissär Messina) * 1975: ''[[La donna della domenica]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Jacqueline Bisset]] - (als Benito) * 1977: ''[[Padre padrone]]'' - Regie: [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] - Haaptacteuren: [[Saverio Marconi]], [[Marcella Michelangeli]] - (als Efisio Ledda) * 1980: ''La verdad sobre el caso Savolta'' - Regie: [[Antonio Drove]] - Haaptacteuren: [[José Luis López Vázquez]], [[Charles Denner]] - (als Savolta) * 1980: ''O Megalexandros'' - Regie: [[Theo Angelopoulos]] - Haaptacteuren: [[Eva Kotamanidou]], [[Mihalis Giannatos]] - (als Alessandro) * 1981: ''Matlosa'' - Regie: [[Villi Hermann]] - Haaptacteuren: [[Francesca De Sapio]], [[Flavio Bucci:]] - (als Alfredo Bossi) * 1982: ''[[La notte di San Lorenzo]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Margarita Lozano]], [[Claudio Bigagli]] - (als Galvano Galvani) * 1982: ''[[Grog (Film)|Grog]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[]], [[]] - (als ) * 1983: ''[[Notturno (Film 1983)|Notturno]]'' - Regie: [[Giorgio Bontempi]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''Quartetto Basileus'' - Regie: [[Fabio Carpi]] - Haaptacteuren: [[Héctor Alterio]], [[Pierre Malet]] - (als Diego) * 1983: ''[[El sur (Film 1983)|El sur]]'' - Regie: [[Víctor Erice]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], [[Aurore Clément]] - (als Agustín Arenas) * 1983: ''Il disertore'' - Regie: [[Giuliana Berlinguer]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Mattia Sbragia:]] - (als Don Coi) * 1984: ''[[Kaos (Film)|Kaos]]'' - Episod: "Colloquio con la madre" - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Regina Bianchi]], [[Laura De Marchi]] - (als Luigi Pirandello) * 1985: ''Golfo de Vizcaya'' - Regie: [[Javier Rebollo]] - Haaptacteuren: [[Sílvia Munt]], [[Patxi Bisquert]] - (als Lucas) * 1987: ''[[Good Morning Babilonia]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Vincent Spano]], [[Joaquim de Almeida]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Bonanno) * 1987: ''Rumbo norte]'' - Regie: [[José Miguel Ganga]] - Haaptacteuren: [[Kiti Mánver]], [[Carlos Zabala]] - (als Sam) * 1988: ''La visione del sabba'' - Regie: [[Marco Bellocchio]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Dalle]], [[Jacques Weber]] * 1988: ''[[El Dorado (Film 1988)|El Dorado]]'' - Regie: [[Carlos Saura]] - Haaptacteuren: [[Lambert Wilson]], [[Eusebio Poncela]] - (als Aguirre) * 1989: ''Bankomatt'' - Regie: Villi Hermann - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Francesca Neri]] - (als Ernesto Soldini) * 1990: ''Doblones de a ocho'' - Regie: [[Andrés Linares]] - Haaptacteuren: [[Fernando Guillén Cuervo]], [[Icíar Bollaín]] - (als Ulpiano) * 1991: ''Sandino'' - Regie: [[Miguel Littín]] - Haaptacteuren: [[Kris Kristofferson]], Joaquim de Almeida - (als Don Gregorio Sandino) * 1991: ''Una storia semplice'' - Regie: [[Emidio Greco]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Ricky Tognazzi]] - (als Cricco) * 1991: ''Solitud'' - Regie: [[Romà Guardiet]] - Haaptacteuren: [[Núria Cano]], [[Albert Vidal]] - (als Gaietà) *1992: ''Il maestro di scherma'' - Regie: [[Pedro Olea]] - Haaptacteuren: [[Assumpta Serna]], Joaquim de Almeida - (als Jaime Astarloa) * 1992: ''Amor e Dedinhos de Pé'' - Regie: [[Luís Filipe Rocha]] - Haaptacteuren: Joaquim de Almeida, [[Ana Torrent]] - (als Padilla) * 1992: ''Una estación de paso'' - Regie: [[Gracia Querejeta]] - Haaptacteuren: [[Santiago Alonso]], [[Bibi Andersson]] - (als dem Antonio säi Papp) * 1993: ''Il labirinto greco'' - Regie: [[Rafael Alcázar]] - Haaptacteuren: [[Aitana Sánchez-Gijón]], [[Eusebio Poncela]] - (als Juan Bardón) * 1994: ''[[Farinelli]]'' - Regie: [[Gérard Corbiau]] - Haaptacteuren: [[Stefano Dionisi]], [[Elsa Zylberstein]] - (als Nicola Porpora) * 1995: ''Un eroe borghese'' - Regie: [[Michele Placido]] - Haaptacteuren: Michele Placido, [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Michele Sindona) * 1995: ''Non ci sono più'' - Regie: [[Sergio Fontana]] * 1996: ''La frontiera'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Raoul Bova]], [[Marco Leonardi]] - (als Simeone) * 1997: ''Bajo bandera'' - Regie: [[Juan José Jusid]] - Haaptacteuren: [[Federico Luppi]], [[Daniele Liotti:]] - (als Bruno) * 1997: ''La traduzione'' - Regie: Guido Giansoldati - (Kuerzfilm ) * 1997: ''[[La terza luna (Film 1997)|La terza luna]]'' - Regie: [[Matteo Bellinelli]] - Haaptacteuren: [[Roberto Citran]], [[Alessandra Acciai]] - (als Elio Sorani) * 1998: ''Tu ridi'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani -Haaptacteuren: [[Antonio Albanese]], [[Sabrina Ferilli]] * 2000: ''Sulla spiaggia e di là dal '' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Andrea Renzi]], [[Stéphane Freiss]] - (als Barsanti) * 2000: ''Tierra del fuego'' - Regie: Miguel Littín - Haaptacteuren: [[Jorge Perugorría]], [[Ornella Muti]] * 2002: ''I banchieri di Dio - Il caso Calvi'' - Regie: [[Giuseppe Ferrara]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Rutger Hauer]] - (als Roberto Calvi) * 2006: ''N (Io e Napoleone)'' - Regie: [[Paolo Virzì]] - Haaptacteuren: [[Daniel Auteuil]], [[Monica Bellucci]] - (als Fontanelli) * 2007: ''La ragazza del lago'' - Regie: [[Andrea Molaioli]] - Haaptacteuren: [[Toni Servillo]], [[Valeria Golino]] - (als dem Mario säi Papp) * 2008: ''14, Fabian Road'' - Regie: [[Jaime de Armiñán]] - Haaptacteuren: [[Ángela Molina]], Ana Torrent - (als Benson) * 2008: ''Miracle at St. Anna'' - Regie: [[Spike Lee]] - Haaptacteuren: [[John Turturro]], [[Christian Berkel]] * 2010: ''Habibi'' - Regie: Davide Del Degan - (Kuerzfilm) * 2011: ''Tormenti - Film disegnato'' - Regie: [[Filiberto Scarpelli]] - Haaptacteuren: [[Alba Rohrwacher]], [[Luca Zingaretti]] * 2012: ''Romanzo di una strage'' - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Valerio Mastandrea]], [[Pierfrancesco Favino]] - (als Giuseppe Saragat) * 2013: ''Benvenuto Presidente!'' - Regie: [[Riccardo Milani]] - Haaptacteuren: [[Claudio Bisio]], [[Kasia Smutniak]] - (als Ranieri) * 2015: ''Pecore in erba'' - Regie: [[Alberto Caviglia]] - Haaptacteuren: [[Davide Giordano]], [[Bianca Nappi]] * 2020: ''[[Hammamet (Film)|Hammamet]]'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Pierfrancesco Favino]], [[Livia Rossi]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Antonutti Omero}} [[Kategorie:Italieenesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] 0icv46qqadvyj8bi3wczuwhiktjyzmu 2710828 2710827 2026-10-03T15:24:48Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2710828 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Omero Antonutti''', gebuer den [[3. August]] [[1935]] zu [[Basiliano]] a gestuerwen de [[5. November]] [[2019]] zu [[Udine]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Schauspiller]]. Hie war a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Roberto Rossellini]], [[Luigi Comencini]], [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] a [[Carlos Saura]] ze gesinn. == Filmographie == === Kino === * 1966: ''Schwarzer Markt der Liebe'' - Regie: [[Ernst Hofbauer]] - Haaptacteuren: [[Uta Levka]], [[Karin Field]] - (als Lemaire) * 1966: ''Le piacevoli notti'' - Regie: [[Armando Crispino]], [[Luciano Lucignani]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Gina Lollobrigida]] * 1974: ''Fatevi vivi, la polizia non interverrà'' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Philippe Leroy:]] - (als Bonsanti) * 1974: ''Anno uno'' - Regie: [[Roberto Rossellini]] - Haaptacteuren: [[Luigi Vannucchi]], [[Dominique Darel]] * 1974: ''Processo per direttissima'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Mario Adorf]], [[Bernard Blier]] - (als Kommissär Messina) * 1975: ''[[La donna della domenica]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Jacqueline Bisset]] - (als Benito) * 1977: ''[[Padre padrone]]'' - Regie: [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] - Haaptacteuren: [[Saverio Marconi]], [[Marcella Michelangeli]] - (als Efisio Ledda) * 1980: ''La verdad sobre el caso Savolta'' - Regie: [[Antonio Drove]] - Haaptacteuren: [[José Luis López Vázquez]], [[Charles Denner]] - (als Savolta) * 1980: ''O Megalexandros'' - Regie: [[Theo Angelopoulos]] - Haaptacteuren: [[Eva Kotamanidou]], [[Mihalis Giannatos]] - (als Alessandro) * 1981: ''Matlosa'' - Regie: [[Villi Hermann]] - Haaptacteuren: [[Francesca De Sapio]], [[Flavio Bucci:]] - (als Alfredo Bossi) * 1982: ''[[La notte di San Lorenzo]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Margarita Lozano]], [[Claudio Bigagli]] - (als Galvano Galvani) * 1982: ''[[Grog (Film)|Grog]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''[[Notturno (Film 1983)|Notturno]]'' - Regie: [[Giorgio Bontempi]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''Quartetto Basileus'' - Regie: [[Fabio Carpi]] - Haaptacteuren: [[Héctor Alterio]], [[Pierre Malet]] - (als Diego) * 1983: ''[[El sur (Film 1983)|El sur]]'' - Regie: [[Víctor Erice]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], [[Aurore Clément]] - (als Agustín Arenas) * 1983: ''Il disertore'' - Regie: [[Giuliana Berlinguer]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Mattia Sbragia:]] - (als Don Coi) * 1984: ''[[Kaos (Film)|Kaos]]'' - Episod: "Colloquio con la madre" - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Regina Bianchi]], [[Laura De Marchi]] - (als Luigi Pirandello) * 1985: ''Golfo de Vizcaya'' - Regie: [[Javier Rebollo]] - Haaptacteuren: [[Sílvia Munt]], [[Patxi Bisquert]] - (als Lucas) * 1987: ''[[Good Morning Babilonia]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Vincent Spano]], [[Joaquim de Almeida]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Bonanno) * 1987: ''Rumbo norte]'' - Regie: [[José Miguel Ganga]] - Haaptacteuren: [[Kiti Mánver]], [[Carlos Zabala]] - (als Sam) * 1988: ''La visione del sabba'' - Regie: [[Marco Bellocchio]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Dalle]], [[Jacques Weber]] * 1988: ''[[El Dorado (Film 1988)|El Dorado]]'' - Regie: [[Carlos Saura]] - Haaptacteuren: [[Lambert Wilson]], [[Eusebio Poncela]] - (als Aguirre) * 1989: ''Bankomatt'' - Regie: Villi Hermann - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Francesca Neri]] - (als Ernesto Soldini) * 1990: ''Doblones de a ocho'' - Regie: [[Andrés Linares]] - Haaptacteuren: [[Fernando Guillén Cuervo]], [[Icíar Bollaín]] - (als Ulpiano) * 1991: ''Sandino'' - Regie: [[Miguel Littín]] - Haaptacteuren: [[Kris Kristofferson]], Joaquim de Almeida - (als Don Gregorio Sandino) * 1991: ''Una storia semplice'' - Regie: [[Emidio Greco]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Ricky Tognazzi]] - (als Cricco) * 1991: ''Solitud'' - Regie: [[Romà Guardiet]] - Haaptacteuren: [[Núria Cano]], [[Albert Vidal]] - (als Gaietà) *1992: ''Il maestro di scherma'' - Regie: [[Pedro Olea]] - Haaptacteuren: [[Assumpta Serna]], Joaquim de Almeida - (als Jaime Astarloa) * 1992: ''Amor e Dedinhos de Pé'' - Regie: [[Luís Filipe Rocha]] - Haaptacteuren: Joaquim de Almeida, [[Ana Torrent]] - (als Padilla) * 1992: ''Una estación de paso'' - Regie: [[Gracia Querejeta]] - Haaptacteuren: [[Santiago Alonso]], [[Bibi Andersson]] - (als dem Antonio säi Papp) * 1993: ''Il labirinto greco'' - Regie: [[Rafael Alcázar]] - Haaptacteuren: [[Aitana Sánchez-Gijón]], [[Eusebio Poncela]] - (als Juan Bardón) * 1994: ''[[Farinelli]]'' - Regie: [[Gérard Corbiau]] - Haaptacteuren: [[Stefano Dionisi]], [[Elsa Zylberstein]] - (als Nicola Porpora) * 1995: ''Un eroe borghese'' - Regie: [[Michele Placido]] - Haaptacteuren: Michele Placido, [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Michele Sindona) * 1995: ''Non ci sono più'' - Regie: [[Sergio Fontana]] * 1996: ''La frontiera'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Raoul Bova]], [[Marco Leonardi]] - (als Simeone) * 1997: ''Bajo bandera'' - Regie: [[Juan José Jusid]] - Haaptacteuren: [[Federico Luppi]], [[Daniele Liotti:]] - (als Bruno) * 1997: ''La traduzione'' - Regie: Guido Giansoldati - (Kuerzfilm ) * 1997: ''[[La terza luna (Film 1997)|La terza luna]]'' - Regie: [[Matteo Bellinelli]] - Haaptacteuren: [[Roberto Citran]], [[Alessandra Acciai]] - (als Elio Sorani) * 1998: ''Tu ridi'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani -Haaptacteuren: [[Antonio Albanese]], [[Sabrina Ferilli]] * 2000: ''Sulla spiaggia e di là dal '' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Andrea Renzi]], [[Stéphane Freiss]] - (als Barsanti) * 2000: ''Tierra del fuego'' - Regie: Miguel Littín - Haaptacteuren: [[Jorge Perugorría]], [[Ornella Muti]] * 2002: ''I banchieri di Dio - Il caso Calvi'' - Regie: [[Giuseppe Ferrara]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Rutger Hauer]] - (als Roberto Calvi) * 2006: ''N (Io e Napoleone)'' - Regie: [[Paolo Virzì]] - Haaptacteuren: [[Daniel Auteuil]], [[Monica Bellucci]] - (als Fontanelli) * 2007: ''La ragazza del lago'' - Regie: [[Andrea Molaioli]] - Haaptacteuren: [[Toni Servillo]], [[Valeria Golino]] - (als dem Mario säi Papp) * 2008: ''14, Fabian Road'' - Regie: [[Jaime de Armiñán]] - Haaptacteuren: [[Ángela Molina]], Ana Torrent - (als Benson) * 2008: ''Miracle at St. Anna'' - Regie: [[Spike Lee]] - Haaptacteuren: [[John Turturro]], [[Christian Berkel]] * 2010: ''Habibi'' - Regie: Davide Del Degan - (Kuerzfilm) * 2011: ''Tormenti - Film disegnato'' - Regie: [[Filiberto Scarpelli]] - Haaptacteuren: [[Alba Rohrwacher]], [[Luca Zingaretti]] * 2012: ''Romanzo di una strage'' - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Valerio Mastandrea]], [[Pierfrancesco Favino]] - (als Giuseppe Saragat) * 2013: ''Benvenuto Presidente!'' - Regie: [[Riccardo Milani]] - Haaptacteuren: [[Claudio Bisio]], [[Kasia Smutniak]] - (als Ranieri) * 2015: ''Pecore in erba'' - Regie: [[Alberto Caviglia]] - Haaptacteuren: [[Davide Giordano]], [[Bianca Nappi]] * 2020: ''[[Hammamet (Film)|Hammamet]]'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Pierfrancesco Favino]], [[Livia Rossi]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Antonutti Omero}} [[Kategorie:Italieenesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] m78kkqs7di7u9udq56xvad4hjqjsn8t 2710829 2710828 2026-10-03T15:27:08Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2710829 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Omero Antonutti''', gebuer den [[3. August]] [[1935]] zu [[Basiliano]] a gestuerwen de [[5. November]] [[2019]] zu [[Udine]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Schauspiller]]. Hie war a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Roberto Rossellini]], [[Luigi Comencini]], [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] a [[Carlos Saura]] ze gesinn. == Filmographie == === Kino === * 1966: ''Schwarzer Markt der Liebe'' - Regie: [[Ernst Hofbauer]] - Haaptacteuren: [[Uta Levka]], [[Karin Field]] - (als Lemaire) * 1966: ''Le piacevoli notti'' - Regie: [[Armando Crispino]], [[Luciano Lucignani]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Gina Lollobrigida]] * 1974: ''Fatevi vivi, la polizia non interverrà'' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Philippe Leroy:]] - (als Bonsanti) * 1974: ''Anno uno'' - Regie: [[Roberto Rossellini]] - Haaptacteuren: [[Luigi Vannucchi]], [[Dominique Darel]] * 1974: ''Processo per direttissima'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Mario Adorf]], [[Bernard Blier]] - (als Kommissär Messina) * 1975: ''[[La donna della domenica]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Jacqueline Bisset]] - (als Benito) * 1977: ''[[Padre padrone]]'' - Regie: [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] - Haaptacteuren: [[Saverio Marconi]], [[Marcella Michelangeli]] - (als Efisio Ledda) * 1980: ''La verdad sobre el caso Savolta'' - Regie: [[Antonio Drove]] - Haaptacteuren: [[José Luis López Vázquez]], [[Charles Denner]] - (als Savolta) * 1980: ''O Megalexandros'' - Regie: [[Theo Angelopoulos]] - Haaptacteuren: [[Eva Kotamanidou]], [[Mihalis Giannatos]] - (als Alessandro) * 1981: ''Matlosa'' - Regie: [[Villi Hermann]] - Haaptacteuren: [[Francesca De Sapio]], [[Flavio Bucci:]] - (als Alfredo Bossi) * 1982: ''[[La notte di San Lorenzo]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Margarita Lozano]], [[Claudio Bigagli]] - (als Galvano Galvani) * 1982: ''[[Grog (Film)|Grog]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''[[Notturno (Film 1983)|Notturno]]'' - Regie: [[Giorgio Bontempi]] - Haaptacteuren: [[Toni Musante]], [[Claudio Cassinelli]] - (als Schabe) * 1983: ''Quartetto Basileus'' - Regie: [[Fabio Carpi]] - Haaptacteuren: [[Héctor Alterio]], [[Pierre Malet]] - (als Diego) * 1983: ''[[El sur (Film 1983)|El sur]]'' - Regie: [[Víctor Erice]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], [[Aurore Clément]] - (als Agustín Arenas) * 1983: ''Il disertore'' - Regie: [[Giuliana Berlinguer]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Mattia Sbragia:]] - (als Don Coi) * 1984: ''[[Kaos (Film)|Kaos]]'' - Episod: "Colloquio con la madre" - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Regina Bianchi]], [[Laura De Marchi]] - (als Luigi Pirandello) * 1985: ''Golfo de Vizcaya'' - Regie: [[Javier Rebollo]] - Haaptacteuren: [[Sílvia Munt]], [[Patxi Bisquert]] - (als Lucas) * 1987: ''[[Good Morning Babilonia]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Vincent Spano]], [[Joaquim de Almeida]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Bonanno) * 1987: ''Rumbo norte]'' - Regie: [[José Miguel Ganga]] - Haaptacteuren: [[Kiti Mánver]], [[Carlos Zabala]] - (als Sam) * 1988: ''La visione del sabba'' - Regie: [[Marco Bellocchio]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Dalle]], [[Jacques Weber]] * 1988: ''[[El Dorado (Film 1988)|El Dorado]]'' - Regie: [[Carlos Saura]] - Haaptacteuren: [[Lambert Wilson]], [[Eusebio Poncela]] - (als Aguirre) * 1989: ''Bankomatt'' - Regie: Villi Hermann - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Francesca Neri]] - (als Ernesto Soldini) * 1990: ''Doblones de a ocho'' - Regie: [[Andrés Linares]] - Haaptacteuren: [[Fernando Guillén Cuervo]], [[Icíar Bollaín]] - (als Ulpiano) * 1991: ''Sandino'' - Regie: [[Miguel Littín]] - Haaptacteuren: [[Kris Kristofferson]], Joaquim de Almeida - (als Don Gregorio Sandino) * 1991: ''Una storia semplice'' - Regie: [[Emidio Greco]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Ricky Tognazzi]] - (als Cricco) * 1991: ''Solitud'' - Regie: [[Romà Guardiet]] - Haaptacteuren: [[Núria Cano]], [[Albert Vidal]] - (als Gaietà) *1992: ''Il maestro di scherma'' - Regie: [[Pedro Olea]] - Haaptacteuren: [[Assumpta Serna]], Joaquim de Almeida - (als Jaime Astarloa) * 1992: ''Amor e Dedinhos de Pé'' - Regie: [[Luís Filipe Rocha]] - Haaptacteuren: Joaquim de Almeida, [[Ana Torrent]] - (als Padilla) * 1992: ''Una estación de paso'' - Regie: [[Gracia Querejeta]] - Haaptacteuren: [[Santiago Alonso]], [[Bibi Andersson]] - (als dem Antonio säi Papp) * 1993: ''Il labirinto greco'' - Regie: [[Rafael Alcázar]] - Haaptacteuren: [[Aitana Sánchez-Gijón]], [[Eusebio Poncela]] - (als Juan Bardón) * 1994: ''[[Farinelli]]'' - Regie: [[Gérard Corbiau]] - Haaptacteuren: [[Stefano Dionisi]], [[Elsa Zylberstein]] - (als Nicola Porpora) * 1995: ''Un eroe borghese'' - Regie: [[Michele Placido]] - Haaptacteuren: Michele Placido, [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Michele Sindona) * 1995: ''Non ci sono più'' - Regie: [[Sergio Fontana]] * 1996: ''La frontiera'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Raoul Bova]], [[Marco Leonardi]] - (als Simeone) * 1997: ''Bajo bandera'' - Regie: [[Juan José Jusid]] - Haaptacteuren: [[Federico Luppi]], [[Daniele Liotti:]] - (als Bruno) * 1997: ''La traduzione'' - Regie: Guido Giansoldati - (Kuerzfilm ) * 1997: ''[[La terza luna (Film 1997)|La terza luna]]'' - Regie: [[Matteo Bellinelli]] - Haaptacteuren: [[Roberto Citran]], [[Alessandra Acciai]] - (als Elio Sorani) * 1998: ''Tu ridi'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani -Haaptacteuren: [[Antonio Albanese]], [[Sabrina Ferilli]] * 2000: ''Sulla spiaggia e di là dal '' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Andrea Renzi]], [[Stéphane Freiss]] - (als Barsanti) * 2000: ''Tierra del fuego'' - Regie: Miguel Littín - Haaptacteuren: [[Jorge Perugorría]], [[Ornella Muti]] * 2002: ''I banchieri di Dio - Il caso Calvi'' - Regie: [[Giuseppe Ferrara]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Rutger Hauer]] - (als Roberto Calvi) * 2006: ''N (Io e Napoleone)'' - Regie: [[Paolo Virzì]] - Haaptacteuren: [[Daniel Auteuil]], [[Monica Bellucci]] - (als Fontanelli) * 2007: ''La ragazza del lago'' - Regie: [[Andrea Molaioli]] - Haaptacteuren: [[Toni Servillo]], [[Valeria Golino]] - (als dem Mario säi Papp) * 2008: ''14, Fabian Road'' - Regie: [[Jaime de Armiñán]] - Haaptacteuren: [[Ángela Molina]], Ana Torrent - (als Benson) * 2008: ''Miracle at St. Anna'' - Regie: [[Spike Lee]] - Haaptacteuren: [[John Turturro]], [[Christian Berkel]] * 2010: ''Habibi'' - Regie: Davide Del Degan - (Kuerzfilm) * 2011: ''Tormenti - Film disegnato'' - Regie: [[Filiberto Scarpelli]] - Haaptacteuren: [[Alba Rohrwacher]], [[Luca Zingaretti]] * 2012: ''Romanzo di una strage'' - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Valerio Mastandrea]], [[Pierfrancesco Favino]] - (als Giuseppe Saragat) * 2013: ''Benvenuto Presidente!'' - Regie: [[Riccardo Milani]] - Haaptacteuren: [[Claudio Bisio]], [[Kasia Smutniak]] - (als Ranieri) * 2015: ''Pecore in erba'' - Regie: [[Alberto Caviglia]] - Haaptacteuren: [[Davide Giordano]], [[Bianca Nappi]] * 2020: ''[[Hammamet (Film)|Hammamet]]'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Pierfrancesco Favino]], [[Livia Rossi]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Antonutti Omero}} [[Kategorie:Italieenesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] 5iai71z4mikc5cq04i8i1uryrwa2t3k 2710851 2710829 2026-10-03T16:45:10Z Mobby 12 60927 2710851 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} Den '''Omero Antonutti''', gebuer den [[3. August]] [[1935]] zu [[Basiliano]], a gestuerwen de [[5. November]] [[2019]] zu [[Udine]], war en [[Italien|italieenesche]] [[Schauspiller]]. Hie war a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Roberto Rossellini]], [[Luigi Comencini]], [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] a [[Carlos Saura]] ze gesinn. == Filmographie == === Kino === * 1966: ''Schwarzer Markt der Liebe'' - Regie: [[Ernst Hofbauer]] - Haaptacteuren: [[Uta Levka]], [[Karin Field]] - (als Lemaire) * 1966: ''Le piacevoli notti'' - Regie: [[Armando Crispino]], [[Luciano Lucignani]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Gina Lollobrigida]] * 1974: ''Fatevi vivi, la polizia non interverrà'' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Philippe Leroy]] - (als Bonsanti) * 1974: ''Anno uno'' - Regie: [[Roberto Rossellini]] - Haaptacteuren: [[Luigi Vannucchi]], [[Dominique Darel]] * 1974: ''Processo per direttissima'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Mario Adorf]], [[Bernard Blier]] - (als Kommissär Messina) * 1975: ''[[La donna della domenica]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Jacqueline Bisset]] - (als Benito) * 1977: ''[[Padre padrone]]'' - Regie: [[Paolo Taviani]], [[Vittorio Taviani]] - Haaptacteuren: [[Saverio Marconi]], [[Marcella Michelangeli]] - (als Efisio Ledda) * 1980: ''La verdad sobre el caso Savolta'' - Regie: [[Antonio Drove]] - Haaptacteuren: [[José Luis López Vázquez]], [[Charles Denner]] - (als Savolta) * 1980: ''O Megalexandros'' - Regie: [[Theo Angelopoulos]] - Haaptacteuren: [[Eva Kotamanidou]], [[Mihalis Giannatos]] - (als Alessandro) * 1981: ''Matlosa'' - Regie: [[Villi Hermann]] - Haaptacteuren: [[Francesca De Sapio]], [[Flavio Bucci:]] - (als Alfredo Bossi) * 1982: ''[[La notte di San Lorenzo]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Margarita Lozano]], [[Claudio Bigagli]] - (als Galvano Galvani) * 1982: ''[[Grog (Film)|Grog]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Sandra Milo]] - (als Enrico Manzi) * 1983: ''[[Notturno (Film 1983)|Notturno]]'' - Regie: [[Giorgio Bontempi]] - Haaptacteuren: [[Toni Musante]], [[Claudio Cassinelli]] - (als Schabe) * 1983: ''Quartetto Basileus'' - Regie: [[Fabio Carpi]] - Haaptacteuren: [[Héctor Alterio]], [[Pierre Malet]] - (als Diego) * 1983: ''[[El sur (Film 1983)|El sur]]'' - Regie: [[Víctor Erice]] - Haaptacteuren: [[Rafaela Aparicio]], [[Aurore Clément]] - (als Agustín Arenas) * 1983: ''Il disertore'' - Regie: [[Giuliana Berlinguer]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Mattia Sbragia:]] - (als Don Coi) * 1984: ''[[Kaos (Film)|Kaos]]'' - Episod: "Colloquio con la madre" - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Regina Bianchi]], [[Laura De Marchi]] - (als Luigi Pirandello) * 1985: ''Golfo de Vizcaya'' - Regie: [[Javier Rebollo]] - Haaptacteuren: [[Sílvia Munt]], [[Patxi Bisquert]] - (als Lucas) * 1987: ''[[Good Morning Babilonia]]'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani - Haaptacteuren: [[Vincent Spano]], [[Joaquim de Almeida]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Bonanno) * 1987: ''Rumbo norte]'' - Regie: [[José Miguel Ganga]] - Haaptacteuren: [[Kiti Mánver]], [[Carlos Zabala]] - (als Sam) * 1988: ''La visione del sabba'' - Regie: [[Marco Bellocchio]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Dalle]], [[Jacques Weber]] * 1988: ''[[El Dorado (Film 1988)|El Dorado]]'' - Regie: [[Carlos Saura]] - Haaptacteuren: [[Lambert Wilson]], [[Eusebio Poncela]] - (als Aguirre) * 1989: ''Bankomatt'' - Regie: Villi Hermann - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Francesca Neri]] - (als Ernesto Soldini) * 1990: ''Doblones de a ocho'' - Regie: [[Andrés Linares]] - Haaptacteuren: [[Fernando Guillén Cuervo]], [[Icíar Bollaín]] - (als Ulpiano) * 1991: ''Sandino'' - Regie: [[Miguel Littín]] - Haaptacteuren: [[Kris Kristofferson]], Joaquim de Almeida - (als Don Gregorio Sandino) * 1991: ''Una storia semplice'' - Regie: [[Emidio Greco]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Ricky Tognazzi]] - (als Cricco) * 1991: ''Solitud'' - Regie: [[Romà Guardiet]] - Haaptacteuren: [[Núria Cano]], [[Albert Vidal]] - (als Gaietà) *1992: ''Il maestro di scherma'' - Regie: [[Pedro Olea]] - Haaptacteuren: [[Assumpta Serna]], Joaquim de Almeida - (als Jaime Astarloa) * 1992: ''Amor e Dedinhos de Pé'' - Regie: [[Luís Filipe Rocha]] - Haaptacteuren: Joaquim de Almeida, [[Ana Torrent]] - (als Padilla) * 1992: ''Una estación de paso'' - Regie: [[Gracia Querejeta]] - Haaptacteuren: [[Santiago Alonso]], [[Bibi Andersson]] - (als dem Antonio säi Papp) * 1993: ''Il labirinto greco'' - Regie: [[Rafael Alcázar]] - Haaptacteuren: [[Aitana Sánchez-Gijón]], [[Eusebio Poncela]] - (als Juan Bardón) * 1994: ''[[Farinelli]]'' - Regie: [[Gérard Corbiau]] - Haaptacteuren: [[Stefano Dionisi]], [[Elsa Zylberstein]] - (als Nicola Porpora) * 1995: ''Un eroe borghese'' - Regie: [[Michele Placido]] - Haaptacteuren: Michele Placido, [[Fabrizio Bentivoglio]] - (als Michele Sindona) * 1995: ''Non ci sono più'' - Regie: [[Sergio Fontana]] * 1996: ''La frontiera'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Raoul Bova]], [[Marco Leonardi]] - (als Simeone) * 1997: ''Bajo bandera'' - Regie: [[Juan José Jusid]] - Haaptacteuren: [[Federico Luppi]], [[Daniele Liotti:]] - (als Bruno) * 1997: ''La traduzione'' - Regie: Guido Giansoldati - (Kuerzfilm ) * 1997: ''[[La terza luna (Film 1997)|La terza luna]]'' - Regie: [[Matteo Bellinelli]] - Haaptacteuren: [[Roberto Citran]], [[Alessandra Acciai]] - (als Elio Sorani) * 1998: ''Tu ridi'' - Regie: Paolo Taviani, Vittorio Taviani -Haaptacteuren: [[Antonio Albanese]], [[Sabrina Ferilli]] * 2000: ''Sulla spiaggia e di là dal '' - Regie: [[Giovanni Fago]] - Haaptacteuren: [[Andrea Renzi]], [[Stéphane Freiss]] - (als Barsanti) * 2000: ''Tierra del fuego'' - Regie: Miguel Littín - Haaptacteuren: [[Jorge Perugorría]], [[Ornella Muti]] * 2002: ''I banchieri di Dio - Il caso Calvi'' - Regie: [[Giuseppe Ferrara]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[Rutger Hauer]] - (als Roberto Calvi) * 2006: ''N (Io e Napoleone)'' - Regie: [[Paolo Virzì]] - Haaptacteuren: [[Daniel Auteuil]], [[Monica Bellucci]] - (als Fontanelli) * 2007: ''La ragazza del lago'' - Regie: [[Andrea Molaioli]] - Haaptacteuren: [[Toni Servillo]], [[Valeria Golino]] - (als dem Mario säi Papp) * 2008: ''14, Fabian Road'' - Regie: [[Jaime de Armiñán]] - Haaptacteuren: [[Ángela Molina]], Ana Torrent - (als Benson) * 2008: ''Miracle at St. Anna'' - Regie: [[Spike Lee]] - Haaptacteuren: [[John Turturro]], [[Christian Berkel]] * 2010: ''Habibi'' - Regie: Davide Del Degan - (Kuerzfilm) * 2011: ''Tormenti - Film disegnato'' - Regie: [[Filiberto Scarpelli]] - Haaptacteuren: [[Alba Rohrwacher]], [[Luca Zingaretti]] * 2012: ''Romanzo di una strage'' - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Valerio Mastandrea]], [[Pierfrancesco Favino]] - (als Giuseppe Saragat) * 2013: ''Benvenuto Presidente!'' - Regie: [[Riccardo Milani]] - Haaptacteuren: [[Claudio Bisio]], [[Kasia Smutniak]] - (als Ranieri) * 2015: ''Pecore in erba'' - Regie: [[Alberto Caviglia]] - Haaptacteuren: [[Davide Giordano]], [[Bianca Nappi]] * 2020: ''[[Hammamet (Film)|Hammamet]]'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Pierfrancesco Favino]], [[Livia Rossi]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Antonutti Omero}} [[Kategorie:Italieenesch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Televisiounsschauspiller]] [[Kategorie:Italieenesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Gebuer 1935]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] m2igfiypzuuvtmwfa3dpyhwahiw6aw7 Gudrun Gabriel 0 177309 2710830 2026-10-03T15:33:12Z Johnny Chicago 17 nei 2710830 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Gudrun Gabriel''', gebuer den [[21. November]] [[1955]] zu [[Wien]], ass eng [[Éisträich|éisträichesch]] [[Schauspillerin]]. == Filmographie== === Kino === * 1978: ''Schwestern oder Die Balance des Glücks'' - (TV-Film) - Regie: [[Margarethe von Trotta]] - Haaptacteuren: [[Jutta Lampe]], [[Jessica Früh]] - (als Anna Sundermann) * 1982: ''[[Der Zauberberg (Film 1982)|Der Zauberberg]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Hans W. Geissendörfer]] - Haaptacteuren: [[Rod Steiger]], [[Marie-France Pisier]] - (als Marusja) * 1982: ''Doktor Faustus'' - (TV-Film) - Regie: [[Franz Seitz]] - Haaptacteuren: [[Jon Finch]], [[André Heller]] * 1990: ''Umetni raj'' - (TV-Film) - Regie: [[Karpo Acimovic-Godina]] - Haaptacteuren: [[Jürgen Morche]], [[Vlado Novák]] * 1991: ''Erfolg'' - (TV-Film) - Regie: Franz Seitz - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Franziska Walser]], [[Mathieu Carrière]] - (als Anna Elisabeth Haider) * 1992: ''Die wahre Geschichte von Männern und Frauen'' - (TV-Film) - Regie: [[Robert van Ackeren]] - Haaptacteuren: [[Sonja Kirchberger]], [[Andréa Ferréol]] - (als Charlotte) * 1995: ''Das stille Haus'' - (TV-Film) - Regie: [[Christof Vorster]] - Haaptacteuren: [[Barbara Rudnik]], [[Bernhard Bettermann]] - (als ) * 1997: ''Im Namen der Unschuld'' - (TV-Film) - Regie: [[Andreas Kleinert]] - Haaptacteuren: [[Victor Deiß]], [[Matthias Habich]] - (als Karin Kunze) * 2000: ''Zornige Küsse'' - (TV-Film) - Regie: [[Judith Kennel]] - Haaptacteuren: [[Jürgen Vogel]], [[Maria Simon]] - (als Aloisia) * 2014: ''Die letzten 10 Minuten'' - (TV-Film) - Regie: [[Lara Wilde]] - (Kuerzfilm ) === Televisioun === * 1987: ''Wann, wenn nicht jetzt'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Juncker]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Schroth]], [[Hans Peter Hallwachs]] - (als Charlotte) * 1989: ''Ein Fall für zwei'' - (TV-Serie) - (1 Episod ) * 1989-1991: ''We Are Sevenzwei'' - (TV-Serie) - (13 Episoden ) * 1995: ''Habt euch bitte wieder lieb!'' - (TV-Film) - Regie: [[Ute Wieland]] - Haaptacteuren: [[Nadeshda Brennicke]], [[Thomas Heinze]] - (als Rosalie von Altenborn) * 1996: ''Dopo la tempesta'' - (TV-Film) - Regie: [[Andrea Frazzi]], [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Omero Antonutti]] - (als Maria) * 2000: ''Balko'' - (TV-Serie) - (1 Episod ) * 2002: ''Die Rosenheim Cops'' - (TV-Serie) - (1 Episod ) * 2002: ''Mord im Haus des Herrn'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian Görlitz]] - Haaptacteuren: [[Rudolf Kowalski]], [[Julia Jäger]] - (als Sybille Roth) * 2006: ''Franziskas Gespür für Männer'' - (TV-Film) - Regie: [[Nina Grosse]] - Haaptacteuren: [[Katja Flint]], [[Christoph Waltz]] - (als Isolde Kuhn) * 2016: ''Sag mir nichts'' - (TV-Film) - Regie: [[Andreas Kleinert]] - Haaptacteuren: [[Ursina Lardi]], [[Ronald Zehrfeld]] - (als Gabriele) * 2021: ''Auf dünnem Eis'' - (TV-Film) - Regie: [[Sabine Bernardi]] - Haaptacteuren: [[Julia Koschitz]], [[Carlo Ljubek]] - (als Karen) * 2002: ''Inga Lindström'' - (TV-Serie) - Episod: ''Schmetterlinge im Bauch'' - Regie: [[Stefanie Sycholt]] - Haaptacteuren: [[Sinja Dieks]], [[Max Woelky]] - (als Inga) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Gabriel Gudrun}} [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1955]] 38zua0lqbsbhpacscmanzk7dkhi01t5 Axel de Roche 0 177310 2710834 2026-10-03T15:39:59Z Johnny Chicago 17 nei 2710834 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Biographie}} Den '''Axel de Roche''', gebuer den [[10. September]] [[1947]] zu [[Berlin]], ass e [[Filmregisseur]] a [[Cinematograph|Kameramann]] deen haaptsächlech Filmer fir d'Televisioun gedréit huet. == Filmographie== === als Regisseur=== ==== Televisioun ==== * 1994-1997: ''Der König'' - (TV-Serie) - (14 Episoden) * 1995: ''Daniel, Philipp und das Wunder der Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Toni Berger]], [[Miguel Herz-Kestranek]], [[Günter Strack]] * 1996: ''Wolkenstein'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Einsatz Hamburg Süd'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Sardsch'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1997: ''Kap der Rache'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Günter Strack]], [[Senta Berger]], [[Timothy Peach]] * 1978: ''Mörder in meinem Haus'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Katja Weitzenböck]], [[Helmut Zierl]] * 1998: ''Alice auf der Flucht'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1998: ''Geraubte Unschuld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hannes Jaenicke]], [[Karin Boyd]], [[Hannes Hellmann]] * 1999: ''Honigfalle - Verliebt in die Gefahr'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Hannes Jaenicke, [[Agnieszka Wagner]] * 1999: ''Puma - Kämpfer mit Herzstein'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2000: ''Meine grüne Freiheit - Ein Frühling in Irland'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Bettina Kupfer]], [[Daniela Preuß]] * 2000-2006: ''Die Cleveren'' - (TV-Serie) - (16 Episoden) * 2001: ''Jenseits des Regenbogens'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Eva Habermann]], [[Pascal Breuer]], [[Heinz Drache]] * 2001-2003: ''Rosamunde Pilcher'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 2002-2003: ''SK Kölsch'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 2004: ''Doppelter Einsatz'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2005: ''La dolce Rita'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Simone Thomalla]], [[Michael Roll]] * 2006: ''Landarzt'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 2006: ''Um Himmels Willen'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 2007: ''Pfarer Braun'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2005-2007: ''Der Fürst und das Mädchen'' - (TV-Serie) - (20 Episoden) * 2007: ''Die Spezialisten: Kripo am Rhein'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 2009-2010: ''Der Bergdoktor'' - (TV-Serie) - (22 Episoden) * 2009-2010: ''Die Bergretter'' - (TV-Serie) - (12 Episoden) * 2009-2010: ''Heiter bis tödlich - Hauptstadtrevier'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Roche Axel de}} [[Kategorie:Filmregisseuren]] [[Kategorie:Kameramänner]] [[Kategorie:Gebuer 1947]] fkbmnfgcwl3o2zoit92150gpfu4cl5s 2710862 2710834 2026-10-03T17:49:59Z Mobby 12 60927 2710862 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Biographie}} Den '''Axel de Roche''', gebuer den [[10. September]] [[1947]] zu [[Berlin]], ass en [[Däitschlan|däitsche]] [[Filmregisseur]] a [[Cinematograph|Kameramann]] deen haaptsächlech Filmer fir d'Televisioun gedréit huet. == Filmographie== === als Regisseur=== ==== Televisioun ==== * 1994-1997: ''Der König'' - (TV-Serie) - (14 Episoden) * 1995: ''Daniel, Philipp und das Wunder der Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Toni Berger]], [[Miguel Herz-Kestranek]], [[Günter Strack]] * 1996: ''Wolkenstein'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Einsatz Hamburg Süd'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Sardsch'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1997: ''Kap der Rache'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Günter Strack]], [[Senta Berger]], [[Timothy Peach]] * 1978: ''Mörder in meinem Haus'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Katja Weitzenböck]], [[Helmut Zierl]] * 1998: ''Alice auf der Flucht'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1998: ''Geraubte Unschuld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hannes Jaenicke]], [[Karin Boyd]], [[Hannes Hellmann]] * 1999: ''Honigfalle - Verliebt in die Gefahr'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Hannes Jaenicke, [[Agnieszka Wagner]] * 1999: ''Puma - Kämpfer mit Herzstein'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2000: ''Meine grüne Freiheit - Ein Frühling in Irland'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Bettina Kupfer]], [[Daniela Preuß]] * 2000-2006: ''Die Cleveren'' - (TV-Serie) - (16 Episoden) * 2001: ''Jenseits des Regenbogens'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Eva Habermann]], [[Pascal Breuer]], [[Heinz Drache]] * 2001-2003: ''Rosamunde Pilcher'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 2002-2003: ''SK Kölsch'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 2004: ''Doppelter Einsatz'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2005: ''La dolce Rita'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Simone Thomalla]], [[Michael Roll]] * 2006: ''Landarzt'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 2006: ''Um Himmels Willen'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 2007: ''Pfarer Braun'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2005-2007: ''Der Fürst und das Mädchen'' - (TV-Serie) - (20 Episoden) * 2007: ''Die Spezialisten: Kripo am Rhein'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 2009-2010: ''Der Bergdoktor'' - (TV-Serie) - (22 Episoden) * 2009-2010: ''Die Bergretter'' - (TV-Serie) - (12 Episoden) * 2009-2010: ''Heiter bis tödlich - Hauptstadtrevier'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Roche Axel de}} [[Kategorie:Filmregisseuren]] [[Kategorie:Kameramänner]] [[Kategorie:Gebuer 1947]] 0n0o20nat73lkz4jgy0bdzvr6rl0ah0 2710863 2710862 2026-10-03T17:50:08Z Mobby 12 60927 /* */ 2710863 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Biographie}} Den '''Axel de Roche''', gebuer den [[10. September]] [[1947]] zu [[Berlin]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] a [[Cinematograph|Kameramann]] deen haaptsächlech Filmer fir d'Televisioun gedréit huet. == Filmographie== === als Regisseur=== ==== Televisioun ==== * 1994-1997: ''Der König'' - (TV-Serie) - (14 Episoden) * 1995: ''Daniel, Philipp und das Wunder der Liebe'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Toni Berger]], [[Miguel Herz-Kestranek]], [[Günter Strack]] * 1996: ''Wolkenstein'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Einsatz Hamburg Süd'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Sardsch'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1997: ''Kap der Rache'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Günter Strack]], [[Senta Berger]], [[Timothy Peach]] * 1978: ''Mörder in meinem Haus'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Katja Weitzenböck]], [[Helmut Zierl]] * 1998: ''Alice auf der Flucht'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 1998: ''Geraubte Unschuld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Hannes Jaenicke]], [[Karin Boyd]], [[Hannes Hellmann]] * 1999: ''Honigfalle - Verliebt in die Gefahr'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Hannes Jaenicke, [[Agnieszka Wagner]] * 1999: ''Puma - Kämpfer mit Herzstein'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2000: ''Meine grüne Freiheit - Ein Frühling in Irland'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Bettina Kupfer]], [[Daniela Preuß]] * 2000-2006: ''Die Cleveren'' - (TV-Serie) - (16 Episoden) * 2001: ''Jenseits des Regenbogens'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Eva Habermann]], [[Pascal Breuer]], [[Heinz Drache]] * 2001-2003: ''Rosamunde Pilcher'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 2002-2003: ''SK Kölsch'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 2004: ''Doppelter Einsatz'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2005: ''La dolce Rita'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Simone Thomalla]], [[Michael Roll]] * 2006: ''Landarzt'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 2006: ''Um Himmels Willen'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 2007: ''Pfarer Braun'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2005-2007: ''Der Fürst und das Mädchen'' - (TV-Serie) - (20 Episoden) * 2007: ''Die Spezialisten: Kripo am Rhein'' - (TV-Serie) - (3 Episoden) * 2009-2010: ''Der Bergdoktor'' - (TV-Serie) - (22 Episoden) * 2009-2010: ''Die Bergretter'' - (TV-Serie) - (12 Episoden) * 2009-2010: ''Heiter bis tödlich - Hauptstadtrevier'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Roche Axel de}} [[Kategorie:Filmregisseuren]] [[Kategorie:Kameramänner]] [[Kategorie:Gebuer 1947]] 6xd6im0r0bx0kx5q37nf2nfw2uqyjmy Child (Film 2026) 0 177311 2710847 2026-10-03T16:39:52Z Zinneke 34 nei 2710847 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat=|Originaltitel=Childrouge|Produktiounsland={{LUX}}|Produktiounsjoer= [[2026]]|Dauer=78 min|Originalsprooch=|Regie= [[Cyrus Neshvad]]|Fotografie=|Produzent=Cyrus Neshvad|Produktiounsfirma=Cynefilms|Dréibuch=Guillaume Levil<br>Cyrus Neshvad|Musek=|Haaptacteuren= [[Brigitte Urhausen]]<br> [[Anne Klein]]<br>[[Jules Werner]]<br> [[Lydia Indjova]]<br>[[Malik Zidi]],<br>[[Dmytro Yaroshenko]]}} '''''Child''''' ass e Spillfilm vum lëtzebuergesche Regisseur [[Cyrus Neshvad]]. <!--De Film hat seng Première den xxx um xxx festival --> ==Wourëms geet et am Film?== Dem Anne an dem Greg hire klenge Bouf ass stierweskrank. Si si prett, alles ze maachen, fir hien ze retten... == Produktioun == De Film gouf als [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren|Lëtzebuerger Bäitrag fir d'Oscarnominéierungen 2027]] virgeschloen.<ref>[https://filmfund.lu/en/news/cyrus-neshvads-debut-feature-film-child-has-been-selected-to-represent-luxembourg-in-the-race-for-the-2027-oscars-and-goya-awards/ Cyrus Neshvad's debut feature film, Child, has been selected to represent Luxembourg in the race for the 2027 Oscars and Goya Awards.] filmfund.lu, Sept. 2026.</ref> ==Präisser== <!--de Film gouf op xxx Festivaller gewisen. E krut xx Auszeechnungen, ënner anerem xxx. === Auszeechnungen, Nominéierungen === {| class="wikitable" |- style="background:#B0C4DE; font-weight:bold;" | | Resultat | Kategorie | Präis fir | Auszeechnung | Festival |- | rowspan="10"| '''2022''' || Gewonnen || Beschte Kuerzfilm || Cyrus Neshvad a Cynefilms || Golden Owl Award || [[Tirana International Film Festival]], ALS BEISPILL --> ==Kuckt och== * [[Lëtzebuergesch Filmer]] * [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Oscar-Bäiträg]] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmer 2026]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmdramen]] [[Kategorie:Filmer vum Cyrus Neshvad]] ljl9f8e9807tul1128xxhfkpx8i3q5p Vëlossport 0 177312 2710872 2026-10-04T06:35:05Z Refccdcvb 73393 Säit ugeluecht mat: 'Vëlofueren ass d'Aktivitéit vum Vëlofueren oder vun aneren Aarte vu Pedal-ugeddriwwenen, mënschleche Gefierer wéi Balance-Vëloe, Eenrad, Dräirad a Quadricyclen. Vëlofueren gëtt weltwäit fir Zwecker wéi Transport, Fräizäit, Bewegung a kompetitiv Sport praktizéiert.' 2710872 wikitext text/x-wiki Vëlofueren ass d'Aktivitéit vum Vëlofueren oder vun aneren Aarte vu Pedal-ugeddriwwenen, mënschleche Gefierer wéi Balance-Vëloe, Eenrad, Dräirad a Quadricyclen. Vëlofueren gëtt weltwäit fir Zwecker wéi Transport, Fräizäit, Bewegung a kompetitiv Sport praktizéiert. ck7d78ule2uoc3f5lswp86149d0m8q4 2710876 2710872 2026-10-04T08:10:29Z Puscas 735 ... 2710876 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen}} Vëlofueren ass d'Aktivitéit vum Vëlofueren oder vun aneren Aarte vu Pedal-ugeddriwwenen, mënschleche Gefierer wéi Balance-Vëloe, Eenrad, Dräirad a Quadricyclen. Vëlofueren gëtt weltwäit fir Zwecker wéi Transport, Fräizäit, Bewegung a kompetitiv Sport praktizéiert. 0fyzzrjalwr2o2qqllmzslb0xo2a8fx Andris Kulbergs 0 177313 2710879 2026-10-04T10:33:17Z Mobby 12 60927 Nei Säit; iwwersat vun de. 2710879 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andris Kulbergs''', gebuer de [[26. Mee]] [[1979]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass e [[Lettland|lettesche]] [[Politiker]] vun der liberal-konservativer Allianz [[Apvienotais saraksts]]. Hien ass zanter dem 28. Mee 2026 Premierminister vu Lettland. == Liewen a Karriär == Den Andris Kulbergs huet en Universitéitsdiplom am Beräich International Business gemaach. No sengem Ofschloss huet hien bei der Telekommunikatiounsentreprise [[Lattelekom]] geschafft, wou hie fir international Bezéiungen a [[Marketing]]programmer zoustänneg war. Duerno ass hie bei d'[[Auto Group Baltic]] gewiesselt a méi spéit huet hien déi lettesch Filial vun [[Inchcape]] geleet. Bei de Parlamentswale a Lettland am Joer [[2022]] gouf de Kulbergs fir d'politesch Allianz Apvienotais saraksts („Vereent Lëscht“) an d'Saeima gewielt. D'Allianz besteet aus der [[Latvijas Zaļā partija|lettescher Grénger Partei]] (LZP), dem [[Latvijas Reģionu apvienība|lettesche Verband vun de Regiounen]] (LRA), der [[Liepājas partija|Liepāja-Partei]] (LP) an der Vereenegung „[[Apvienotais Latvijas saraksts]]“ („Vereent Lëscht vu Lettland“), déi vum Liepāja-Bauentrepreneur [[Uldis Pīlēns]] gefouert gëtt an och vum Kulbergs vertruede gëtt. Och bei den Europawalen 2024 ass de Kulbergs ugetrueden, huet den Anzuch an d'[[Europäescht Parlament]] awer verpasst. Seng Allianz gehéiert der Fraktioun vun den [[Partei vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Europäesche Konservativen a Reformisten]] un. Nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Evika Siliņa]] de 14. Mee 2026 huet de Staatspresident [[Edgars Rinkēvičs]] de Kulbergs domat beoptraagt, eng Regierung ze forméieren. Duerno huet hie sech mat der liberal-konservativer [[Vienotība]], der rietskonservativer [[Nacionālā apvienība]] an der Agrarpartei [[Zaļo un Zemnieku savienība]] op eng Koalitioun mat senger Partei gëeenegt. De 28. Mee 2026 gouf de Kulbergs mat 66 vun 100 Stëmmen vun der [[Saeima]] zum Premierminister gewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kulbergs Andris}} [[Kategorie:Gebuer 1979]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] hhtnbzvqx7th4vk92oy5zk5eqrcadkh 2710880 2710879 2026-10-04T10:35:18Z Mobby 12 60927 +Quell 2710880 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andris Kulbergs''', gebuer de [[26. Mee]] [[1979]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass e [[Lettland|lettesche]] [[Politiker]] vun der liberal-konservativer Allianz [[Apvienotais saraksts]]. Hien ass zanter dem 28. Mee 2026 Premierminister vu Lettland. == Liewen a Karriär == Den Andris Kulbergs huet en Universitéitsdiplom am Beräich International Business gemaach. No sengem Ofschloss huet hien bei der Telekommunikatiounsentreprise [[Lattelekom]] geschafft, wou hie fir international Bezéiungen a [[Marketing]]programmer zoustänneg war. Duerno ass hie bei d'[[Auto Group Baltic]] gewiesselt a méi spéit huet hien déi lettesch Filial vun [[Inchcape]] geleet. Bei de Parlamentswale a Lettland am Joer [[2022]] gouf de Kulbergs fir d'politesch Allianz Apvienotais saraksts („Vereent Lëscht“) an d'Saeima gewielt. D'Allianz besteet aus der [[Latvijas Zaļā partija|lettescher Grénger Partei]] (LZP), dem [[Latvijas Reģionu apvienība|lettesche Verband vun de Regiounen]] (LRA), der [[Liepājas partija|Liepāja-Partei]] (LP) an der Vereenegung „[[Apvienotais Latvijas saraksts]]“ („Vereent Lëscht vu Lettland“), déi vum Liepāja-Bauentrepreneur [[Uldis Pīlēns]] gefouert gëtt an och vum Kulbergs vertruede gëtt. Och bei den Europawalen 2024 ass de Kulbergs ugetrueden, huet den Anzuch an d'[[Europäescht Parlament]] awer verpasst. Seng Allianz gehéiert der Fraktioun vun den [[Partei vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Europäesche Konservativen a Reformisten]] un. Nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Evika Siliņa]] de 14. Mee 2026 huet de Staatspresident [[Edgars Rinkēvičs]] de Kulbergs domat beoptraagt, eng Regierung ze forméieren. Duerno huet hie sech mat der liberal-konservativer [[Vienotība]], der rietskonservativer [[Nacionālā apvienība]] an der Agrarpartei [[Zaļo un Zemnieku savienība]] op eng Koalitioun mat senger Partei gëeenegt. De 28. Mee 2026 gouf de Kulbergs mat 66 vun 100 Stëmmen vun der [[Saeima]] zum Premierminister gewielt.<ref>{{Citation|URL=https://lvportals.lv/norises/390321-ar-66-balsim-saeima-izsaka-uzticibu-andra-kulberga-valdibai-fokusa-drosiba-budzeta-stabilizesana-velesanu-norise-cina-pret-karteliem-un-korupciju-2026|Titel=Ar 66 balsīm Saeima izsaka uzticību Andra Kulberga valdībai. Fokusā drošība, budžeta stabilizēšana, vēlēšanu norise, cīņa pret karteļiem un korupciju - LV portāls|Gekuckt=2026-10-04|Auteur=lvportals.lv|Wierk=lvportals.lv|Sprooch=lv}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kulbergs Andris}} [[Kategorie:Gebuer 1979]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] h4zm7r1n1w6nopn3op7vnc8s64td9ox 2710881 2710880 2026-10-04T10:35:46Z Mobby 12 60927 2710881 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andris Kulbergs''', gebuer de [[26. Mee]] [[1979]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass e [[Lettland|lettesche]] [[Politiker]] vun der liberal-konservativer Allianz [[Apvienotais saraksts]]. Hien ass zanter dem 28. Mee 2026 Premierminister vu Lettland. == Liewen a Karriär == Den Andris Kulbergs huet en Universitéitsdiplom am Beräich International Business gemaach. No sengem Ofschloss huet hien bei der Telekommunikatiounsentreprise [[Lattelekom]] geschafft, wou hie fir international Bezéiungen a [[Marketing]]programmer zoustänneg war. Duerno ass hie bei d'[[Auto Group Baltic]] gewiesselt a méi spéit huet hien déi lettesch Filial vun [[Inchcape]] geleet. Bei de Parlamentswale a Lettland am Joer [[2022]] gouf de Kulbergs fir d'politesch Allianz Apvienotais saraksts („Vereent Lëscht“) an d'Saeima gewielt. D'Allianz besteet aus der [[Latvijas Zaļā partija|lettescher Grénger Partei]] (LZP), dem [[Latvijas Reģionu apvienība|lettesche Verband vun de Regiounen]] (LRA), der [[Liepājas partija|Liepāja-Partei]] (LP) an der Vereenegung „[[Apvienotais Latvijas saraksts]]“ („Vereent Lëscht vu Lettland“), déi vum Liepāja-Bauentrepreneur [[Uldis Pīlēns]] gefouert gëtt an och vum Kulbergs vertruede gëtt. Och bei den Europawalen 2024 ass de Kulbergs ugetrueden, huet den Anzuch an d'[[Europäescht Parlament]] awer verpasst. Seng Allianz gehéiert der Fraktioun vun den [[Partei vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Europäesche Konservativen a Reformisten]] un. Nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Evika Siliņa]] de 14. Mee 2026 huet de Staatspresident [[Edgars Rinkēvičs]] de Kulbergs domat beoptraagt, eng Regierung ze forméieren. Duerno huet hie sech mat der liberal-konservativer [[Vienotība]], der rietskonservativer [[Nacionālā apvienība]] an der Agrarpartei [[Zaļo un Zemnieku savienība]] op eng Koalitioun mat senger Partei gëeenegt. De 28. Mee 2026 gouf de Kulbergs mat 66 vun 100 Stëmmen vun der [[Saeima]] zum Premierminister gewielt.<ref>{{Citation|URL=https://lvportals.lv/norises/390321-ar-66-balsim-saeima-izsaka-uzticibu-andra-kulberga-valdibai-fokusa-drosiba-budzeta-stabilizesana-velesanu-norise-cina-pret-karteliem-un-korupciju-2026|Titel=Ar 66 balsīm Saeima izsaka uzticību Andra Kulberga valdībai. Fokusā drošība, budžeta stabilizēšana, vēlēšanu norise, cīņa pret karteļiem un korupciju - LV portāls|Gekuckt=04.10.2026|Auteur=lvportals.lv|Wierk=lvportals.lv|Sprooch=lv}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kulbergs Andris}} [[Kategorie:Gebuer 1979]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] dbridrvjd4g1x6yitggfv68lo2ao5wx 2710891 2710881 2026-10-04T11:13:45Z ~2026-50886-87 73250 /* Liewen a Karriär */ ..... 2710891 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andris Kulbergs''', gebuer de [[26. Mee]] [[1979]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass e [[Lettland|lettesche]] [[Politiker]] vun der liberal-konservativer Allianz [[Apvienotais saraksts]]. Hien ass zanter dem 28. Mee 2026 Premierminister vu Lettland. == Liewen a Karriär == Den Andris Kulbergs huet en Universitéitsdiplom am Beräich International Business gemaach. No sengem Ofschloss huet e bei der Telekommunikatiounsentreprise [[Lattelekom]] geschafft, wou e fir international Bezéiungen a [[Marketing]]programmer zoustänneg war. Duerno ass e bei d'[[Auto Group Baltic]] gewiesselt a méi spéit huet en déi lettesch Filial vun [[Inchcape]] geleet. Bei de Parlamentswalen a Lettland am Joer [[2022]] gouf de Kulbergs fir d'politesch Allianz Apvienotais saraksts („Vereent Lëscht“) an d'[[Saeima]] gewielt. D'Allianz besteet aus der [[Latvijas Zaļā partija|lettescher Grénger Partei]] (LZP), dem [[Latvijas Reģionu apvienība|lettesche Verband vun de Regiounen]] (LRA), der [[Liepājas partija|Liepāja-Partei]] (LP) an der Vereenegung „[[Apvienotais Latvijas saraksts]]“ („Vereent Lëscht vu Lettland“), déi vum Liepāja-Bauentrepreneur [[Uldis Pīlēns]] gefouert gëtt an och vum Kulbergs vertruede gëtt. Och bei den Europawalen 2024 ass de Kulbergs ugetrueden, krut awer net genuch Stëmme fir an d'[[Europäescht Parlament]] ze kommen. Seng Allianz gehéiert zur Fraktioun vun den [[Partei vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Europäesche Konservativen a Reformisten]]. Nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Evika Siliņa]] de 14. Mee 2026 huet de Staatspresident [[Edgars Rinkēvičs]] de Kulbergs dermat beoptraagt, eng Regierung ze forméieren. Doropshin huet hie sech mat der liberal-konservativer [[Vienotība]], der rietskonservativer [[Nacionālā apvienība]] an der Agrarpartei [[Zaļo un Zemnieku savienība]] op eng Koalitioun mat senger Partei gëeenegt. De 28. Mee 2026 gouf de Kulbergs mat 66 vun 100 Stëmmen vun der [[Saeima]] zum Premierminister gewielt.<ref>{{Citation|URL=https://lvportals.lv/norises/390321-ar-66-balsim-saeima-izsaka-uzticibu-andra-kulberga-valdibai-fokusa-drosiba-budzeta-stabilizesana-velesanu-norise-cina-pret-karteliem-un-korupciju-2026|Titel=Ar 66 balsīm Saeima izsaka uzticību Andra Kulberga valdībai. Fokusā drošība, budžeta stabilizēšana, vēlēšanu norise, cīņa pret karteļiem un korupciju - LV portāls|Gekuckt=04.10.2026|Auteur=lvportals.lv|Wierk=lvportals.lv|Sprooch=lv}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kulbergs Andris}} [[Kategorie:Gebuer 1979]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] gh4c7f7bwj5hb2md7ogee02mx7e3bxu 2710894 2710891 2026-10-04T11:37:07Z Mobby 12 60927 2710894 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andris Kulbergs''', gebuer de [[26. Mee]] [[1979]] zu [[Riga]], an der deemools [[Lettesch SSR|Lettescher SSR]] an der [[Sowjetunioun]], ass e [[Lettland|lettesche]] [[Politiker]] vun der liberal-konservativer Allianz [[Apvienotais saraksts]]. Hien ass zanter dem 28. Mee 2026 Premierminister vu Lettland. == Liewen a Karriär == Den Andris Kulbergs huet en Universitéitsdiplom am Beräich International Business gemaach. No sengem Ofschloss huet e bei der Telekommunikatiounsentreprise [[Lattelekom]] geschafft, wou e fir international Bezéiungen a [[Marketing]]programmer zoustänneg war. Duerno ass e bei d'[[Auto Group Baltic]] gewiesselt a méi spéit huet en déi lettesch Filial vun [[Inchcape]] geleet. Bei de Parlamentswalen a Lettland am Joer [[2022]] gouf de Kulbergs fir d'politesch Allianz Apvienotais saraksts („Vereent Lëscht“) an d'[[Saeima]] gewielt. D'Allianz besteet aus der [[Latvijas Zaļā partija|lettescher Grénger Partei]] (LZP), dem [[Latvijas Reģionu apvienība|lettesche Verband vun de Regiounen]] (LRA), der [[Liepājas partija|Liepāja-Partei]] (LP) an der Vereenegung „[[Apvienotais Latvijas saraksts]]“ („Vereent Lëscht vu Lettland“), déi vum [[Uldis Pīlēns]] gefouert gëtt an och vum Kulbergs vertruede gëtt. Och bei den Europawalen 2024 ass de Kulbergs ugetrueden, krut awer net genuch Stëmme fir an d'[[Europäescht Parlament]] ze kommen. Seng Allianz gehéiert zur Fraktioun vun den [[Partei vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Europäesche Konservativen a Reformisten]]. Nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Evika Siliņa]] de 14. Mee 2026 huet de Staatspresident [[Edgars Rinkēvičs]] de Kulbergs dermat beoptraagt, eng Regierung ze forméieren. Doropshin huet hie sech mat der liberal-konservativer [[Vienotība]], der rietskonservativer [[Nacionālā apvienība]] an der Agrarpartei [[Zaļo un Zemnieku savienība]] op eng Koalitioun mat senger Partei gëeenegt. De 28. Mee 2026 gouf de Kulbergs mat 66 vun 100 Stëmmen vun der [[Saeima]] zum Premierminister gewielt.<ref>{{Citation|URL=https://lvportals.lv/norises/390321-ar-66-balsim-saeima-izsaka-uzticibu-andra-kulberga-valdibai-fokusa-drosiba-budzeta-stabilizesana-velesanu-norise-cina-pret-karteliem-un-korupciju-2026|Titel=Ar 66 balsīm Saeima izsaka uzticību Andra Kulberga valdībai. Fokusā drošība, budžeta stabilizēšana, vēlēšanu norise, cīņa pret karteļiem un korupciju - LV portāls|Gekuckt=04.10.2026|Auteur=lvportals.lv|Wierk=lvportals.lv|Sprooch=lv}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kulbergs Andris}} [[Kategorie:Gebuer 1979]] [[Kategorie:Premierministere vu Lettland]] [[Kategorie:Lettesch Ministeren]] [[Kategorie:Lettesch Deputéiert]] sakbnyg3htdqz2jst1bxg0lx6ot095m Mindaugas Sinkevičius 0 177314 2710882 2026-10-04T10:43:30Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2710882 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Mindaugas Sinkevičius''', gebuer den [[20. Juni]] [[1984]] zu [[Jonava]], ass e [[litauen|litauesche]] [[Politiker]]. Hien ass zanter dem [[14. Juli]] [[2026]] Premierminister vu Litauen. Vun 2011 bis 2016 a von 2019 bis 2024 war hie Buergermeeschter vun der [[Rajon]]gemeng Jonava a vun 2016 bis 2017 Wirtschaftsminister vu Litauen. Zanter 2025 ass hien de Parteipresident vun der LSDP. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Sinkevicius Mindaugas}} [[Kategorie:Premierministere vu Litauen]] [[Kategorie:Gebuer 1984]] 7hd7np4l0jv73s0uchdmmwu15y71t8l 2710897 2710882 2026-10-04T11:51:12Z ~2026-50886-87 73250 Kategorie kompletéiert 2710897 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Mindaugas Sinkevičius''', gebuer den [[20. Juni]] [[1984]] zu [[Jonava]], ass e [[litauen|litauesche]] [[Politiker]]. Hien ass zanter dem [[14. Juli]] [[2026]] Premierminister vu Litauen. Vun 2011 bis 2016 a von 2019 bis 2024 war hie Buergermeeschter vun der [[Rajon]]gemeng Jonava a vun 2016 bis 2017 Wirtschaftsminister vu Litauen. Zanter 2025 ass hien de Parteipresident vun der LSDP. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Sinkevicius Mindaugas}} [[Kategorie:Premierministere vu Litauen]] [[Kategorie:Gebuer 1984]] [[Kategorie:Litauesch Ministeren]] [[Kategorie:Litauesch Buergermeeschteren]] l926x55z48c6jvp5t7g3a4ayshvpfh6 Diskussioun:Andris Kulbergs 1 177315 2710892 2026-10-04T11:19:39Z ~2026-50886-87 73250 Neien Abschnitt /* Entreprener */ 2710892 wikitext text/x-wiki == Entreprener == @ [[Benotzer:Mobby 12]]:<br> :wat wgl. ass e Liepāja-Bauentrepreneur? [[Spezial:Kontributiounen/~2026-50886-87|~2026-50886-87]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-50886-87|Diskussioun]]) 11:19, 4. Okt. 2026 (UTC) ik1zke702yv4iae5k78xup3wslc21sw 2710895 2710892 2026-10-04T11:37:32Z Mobby 12 60927 /* Entreprener */ Äntweren 2710895 wikitext text/x-wiki == Entreprener == @ [[Benotzer:Mobby 12]]:<br> :wat wgl. ass e Liepāja-Bauentrepreneur? [[Spezial:Kontributiounen/~2026-50886-87|~2026-50886-87]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-50886-87|Diskussioun]]) 11:19, 4. Okt. 2026 (UTC) :Komesch iwwersat. Hunn ech gestrach. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:37, 4. Okt. 2026 (UTC) prufunfvhosa99pbojnf84apjlmk38c