Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 4 43 2711085 2688934 2026-10-05T18:50:06Z Dewilda 51264 2711085 wikitext text/x-wiki {{SK-Intro}} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] [[Kategorie:Sandkaulen]] <!-- Wgl. eréischt ËNNER dësem Message experimentéieren (an de Message selwer stoe loossen!) --> {{Coord GeoHack|55.752222|N|37.615556|E|format=dms}} {{#invoke:Coordinates|coord|55.752222|N|37.615556|E|format=dms}} == Urspronk == De Lëtzebuerger Frang ass net iwwer Nuecht entstanen, mee huet sech iwwer Joerzéngten entwéckelt. Vu sengen Urspréng an enger renger Buchwärung mat engem feste Wiesselcours zum preiseschen Daler, iwwer d'Prägung vu klenge Wiesselmënzen, bis hin zu senger spéiderer Bindung un déi däitsch Goldmark – eréischt nom Enn vum Éischte Weltkrich huet de Lëtzebuerger Frang seng ganz eege Gestalt ugeholl, éier en eng enk Allianz mam belsche Frang agaangen ass, fir schlussendlech vum Euro ofgeléist ze ginn.<ref>[[Albert Calmes]]: ''Das Geldsystem des Großherzogtums Luxemburg.'' Duncker & Humblot, Leipzig 1907, ISBN= 9-783428-162-178.</ref><ref>[[Paul Margue]] & [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie.'' Editions Binsfeld, Luxembourg 1990, ISBN= 2-87954-011-9.</ref><ref>{{Citation|URL=https://orbilu.uni.lu/bitstream/10993/59997/1/BelVSWG_2023_3_336_369_Kolnberger.pdf|Titel=Geldpolitik ohne eigene Währung?|Auteur=Thomas Kolnberger|Gekuckt=09.09.2026|Datum=2023|Wierk=orbilu.uni.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>[[Raymond Weiller]]: ''125 ans de papier-monnaie luxembourgeois'' Banque Internationale à Luxembourg, Luxembourg 1981.</ref> === D'Festsetze vun de Wiesselcoursen an d'Auswierkunge vum Gresham-Gesetz zu Lëtzebuerg (1841–1842) === ==== D'Ausgangslag an de Rapport mam Gulden ==== Duerch den Arrêté vum Kinnek-Groussherzog vum 20. August 1841<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1841/08/20/n1/jo|Titel=Arrêté Royal Grand-ducal du 20 Août 1841 concernant la fixation de la valeur du franc en monnaie des Pays-Bas.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=20.08.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf den offizielle Wiesselcours am deemolege Lëtzebuerg op 0,4725 [[hollännesche Gulde]] fir ee Frang – sief et de franséischen oder de belsche Frang – festgeluecht. Well Lëtzebuerg, mat Ausnam vun der Festungsstad, vun 1830 bis 1839, eng Zäit déi am Film "[[De falschen Hond]]" beschriwwe geet, ënner belscher Administratioun stoung, an d'Belsch dëse Cours scho mam Gesetz vum 5. Juni 1832 agefouert hat, war dësen Tarif de facto scho laang am Land etabléiert. Theoretesch sollt dëse Cours op dem reale Sëlwergehalt vun de Mënze berouen. Den hollännesche Sëlwergulden huet aus 9,613 Gramm puerem Sëlwer bestanen, iwwerdeems de franséische Germinal-Frang 4,5 Gramm rengt Sëlwer enthalen huet. Doraus ergëtt sech en tatsächleche mathematesche Sëlwer-Rapport vu: 4,5 / 9,613 = 0,46812 Gulden. Well den offizielle Kurs am Dekreet mat 0,4725 awer méi héich ugesat war, gouf de Frang am Verglach zum Gulde gesetzlech iwwerbewäert. ====Den Bäitrëtt zum [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] an de [[preiseschen Daler]]<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/conv/1842/09/21/n1/jo|Titel=Vertrag vom 8 Februar 1842 über den Anschluß des Großherzogtums Luxemburg an den Deutschen Zoll- und Handels-Verein.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=08.02.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=de}}</ref>.==== Mam Bäitrëtt vu Lëtzebuerg zum Däitschen Zollveräin am Abrëll 1842 huet och en offiziellen Ëmrechnungscours fir de preiseschen Daler misse festgeluecht ginn. Duerch déi preisesch Garnisoun an der [[Bundesfestung]] waren dës Daler an der Festungsstad souwisou scho fest am alldeeglechen Ëmlaf verankert. Fir dëst ze reegelen, huet de Kinnek-Groussherzog de Arrêté vum 16. Mäerz 1842 erlooss<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1842/03/16/n2/jo|Titel=Arrêté Royal Grand-ducal du 16 Mars 1842 portant fixation de la valeur du franc en monnaie de Prusse.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=16.03.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Dësen Arrêté huet dekretéiert, datt de franséischen an de belsche Frang bei den ëffentleche Keese fir d'Zollbezuelungen exakt de Wäert vun aacht [[preisesche Sëlwergroschen]] haten. Doraus huet sech en offizielle Kurs vun 1 Daler = 3,75 Frang erginn. Och hei huet d'Mathematik net mat der Realitéit iwwereneegestëmmt: En Daler hat 16,7 Gramm rengt Sëlwer an de Frang 4,5 Gramm. De reelle Rapport louch deemno bei: 4,5 / 16,7 = 0,26946 Daler. Well de preiseschen Daler an 30 Sëlwergroschen an de Sëlwergrosche selwer an 12 Pfenneg gedeelt war, hätt de reelle Cours misse bei 8 Groschen an 1 Pfenneg leien. Mat engem offizielle Kurs vun exakt 8 Grosche gouf de Frang par Rapport zum Daler awer ënnerbewäert. ====D'Diskrepanz an d'Gresham-Gesetz<ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2007/01/expo1/catalogue__Monnaies_grecques_____Monnaies_celtes_.pdf|Titel=Bonne monnaie, mauvaise monnaie|Gekuckt=29.08.2026|Säiten=65-70|Auteur=René Link|Wierk=www.bcl.lu|Sprooch=fr}}</ref>==== Dës Diskrepanzen tëscht dem offiziellen, gesetzleche Cours an dem reelle Sëlwerwäert huet eng klassesch Form vum [[Gesetz vum Gresham|Gresham sengem Gesetz]] ausgeléist („Schlecht Geld verdrängt dat gutt Geld“). Dat huet zu enger Kettereaktioun gefouert: * Frang vs. Gulden: Den iwwerbewäerten, "schlechte" Frang huet den ënnerbewäerten, "gudde" Gulden aus dem alldeeglechen Ëmlaf verdrängt. * Daler vs. Frang: Den iwwerbewäerten, "schlechte" Daler huet gläichzäiteg den ënnerbewäerten, "gudde" Frang verdrängt. D'Resultat war paradox: Den Daler gouf zur dominanter Wärung bei allen Transaktiounen. De Frang dogéint gouf wéinst senger gesetzlecher Ënnerbewäertung ëmmer méi rar an am private Besëtz vun de Leit als stabille Wäertspäicher gehamstert. Ob dëse Wiesselcours gewielt gouf, fir déi wirtschaftlech Verbindung tëscht Lëtzebuerg a [[Preisen|Preise]] mat dem gemeinsamen Daler dauerhaft ze stäerken, oder reng fir de Bierger een nach méi lästegt Ëmrechnen ze erspueren, bleift ongewëss. E Sëlwergroschen war schliisslech genau 12,5 Zantim – also zwee Su an en Hallwen wäert. Am preisesche Rheinland war de franséische Frang zanter 1821 mat 7 Groschen an 11 Pfenneg nach manner wäert. Do kann een dovun ausgoen, datt dëse Cours bewosst esou niddreg ugesat war, fir déi franséisch Mënzen – déi vun 1794 bis 1815 offiziell am Ëmlaf waren – lasszeginn.<ref>{{Citation|URL=https://staatsbibliothek.ewigerbund.org/viewer/image/gs_preussen_1821/200/#topDocAnchor|Titel=Gesetz-Sammlung für die Königlichen Preußischen Staaten|Gekuckt=29.08.2026|Datum=1821|Wierk=staatsbibliothek.ewigerbund.org|Sprooch=de}}</ref> Am Mee 1843 gouf beschloss, de preiseschen Daler an alle Staatskeese fir d'An- an d'Ausbezuelen zouzeloossen.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pnm50j2zw9/pages/1/articles/DIVL24|Titel=Avis relatif à l‘argent de Prusse|Gekuckt=29.08.2026|Datum=05.05.1843|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref> Vun 1844 u gouf dës Reegelung op déi aner Wärungen am Zollveräin ausgedeent, déi de selwechte Sëlwergehalt wéi den Daler opgewisen hunn.<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/1vn15hzm1d/pages/1/articles/DIVL30?search=20%2520janvier%25201844|Titel=Avis concernant la valeur du thaler|Gekuckt=29.08.2026|Datum=20.01.1844|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref> Nom Artikel 11 vum Zolltraité vun 1842 hätt Lëtzebuerg eigentlech de preiseschen Daler oder de süddäitsche Gulden als offiziellt Bezuelungsmëttel aféiere missen, wat awer net gemaach gouf. Bei der Verlängerung vum Traité am Joer 1847 gouf déi Obligatioun du gestrach. Mir haten also: * 1 Frang = 8 Sëlwergroschen (De Sëlwergrosche war trotz sengem Numm eng [[Billonmënz]] mat engem klenge Sëlwerundeel vu just 22%) * 1 Pies<ref>[https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=P01353''Pies''],Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities. Opgeruff den 19.09.2026.</ref> = ee sëlwert franséischt 10 Su Stéck = 4 Sëlwergroschen * 1 décke Su = 10 Zantim = 10 Pfenneg * 1 Su = 5 Zantim = 5 Pfenneg ===D'Aféierung als Buchwärung (1849)=== Duerch d'Gesetz vum 20. Dezember 1848 gouf de Frang (ënnerdeelt an Zantim) mat Wierkung op den 1. Januar 1849 d'offiziell Rechnungseenheet vu Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1848/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1848 décrétant un autre système monétaire à partir du 1er janvier 1849.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=20.12.1848|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> En huet den hollännesche Gulden am Verhältnis vun 1 op 2,1164 ersat. Vun do un huet de Staat all seng Finanzen a Frange geféiert, wärend d'Zollbestëmmungen onberéiert bloufen. Allerdéngs war de Frang am Ufank just eng reng Buchwärung ouni eegen national Mënzen oder Billjeeën; am Alldag huet d'Bevëlkerung weiderhi mat auslänneschem Geld bezuelt. Am [[Chamberblat]] vun 1848 gëtt an dësem Kontext vun der Aféierung vun engem neie „système monétaire“ geschwat. Fir dës Ëmstellung an der Praxis ëmzesetzen, huet eng Onmass vu Gesetzer a Reglementer systematesch missten ugepasst ginn, well d'Montanten – wéi zum Beispill d'Tariffer vun den Amenden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1848/12/26/n5/jo|Titel=Loi du 26 décembre 1848, N° 22, réduisant en francs les droits de timbre, d’enregistrement, de greffe, d’hypothèques, ainsi que les amendes y relatives, fixés en florins.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=26.12.1848|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, wou fir ëmzerechnen just mat engem Facteur 2 multiplizéiert gouf – nach a Gulden ausgedréckt waren.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2024-11/SESSION_1848-O.pdf|Titel=Procès-verbaux des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session de 1848.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=1851|Wierk=chl.lu|Sprooch=fr}}</ref> Interessanterweis huet dëst Gesetz déi bestoend Mënzgesetzer vun 1816 an 1832 onberéiert gelooss. An der Theorie waren de hollännesche Gulden an de belsche Frang also weiderhin déi offiziell Wärungen, obwuel se am Alldag an an der Realitéit vum Ëmlaf bal guer net méi existéiert hunn. An der Praxis huet sech doraus e reegelrechte Dualismus entwéckelt: Wann an engem Kontrakt de Begrëff „Frang“ ouni Weideres benotzt gouf, da war domat de fiktive Frang am Wäert vun 8 Groschen gemengt. Sollt d'Bezuelung awer an belsche oder franséischen Frangen geschéien, huet misste explizitt vum „Frang effektiv“ oder engem änleche Begrëff geschwat ginn. Dës juristesch an alldeeglech Realitéit huet den Affekot an Deputéierte [[Léon Wurth]] wärend enger Sëtzung an der [[Chamber]] den 30. November 1870 treffend op de Punkt bruecht: {{Zitat|{{Fr}} D'après la jurisprudence qui s'est établie dans notre pays, et à l'appui de laquelle on peut invoquer différentes décisions judiciaires, il existe chez nous un franc fictif qui a la valeur de 8 silbergros, et qui diffère ainsi en valeur du franc effectif. <ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2024-12/SESSION_1870-1871-O.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session législative de 1870-1871.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=1871|Säiten=221|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} Datt dëse System vum fiktive Frang d'Land nach iwwer Jore gepräägt huet, beweist och en Avis vun der Banque Internationale à Luxembourg vum 21. Februar 1876. Och e puer Joerzéngten no der offizieller Ëmstellung huet d'Bank bemierkt: {{Zitat|{{Fr}} Jusqu‘ici le franc luxembourgeois n‘a été qu‘une monnaie fictive ayant la valeur de 8 silbergros. <ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/archive/33/23/80043235_pdf|Titel=Avis des autorités financières entendues.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=21.02.1876|Säiten=115|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} ===Déi éischt Wiesselmënzen (1854)=== Ënnert dem Finanzminister [[Norbert Metz]] huet d'Chamber mam Gesetz vum 9. Januar 1852 d'Prägung vun eisen alleréischte lëtzebuergesche Mënze beschloss<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1852/01/09/n6/jo|Titel=Loi du 9 janvier 1852, ordonnant la fabrication de monnaies de cuivre pour le Grand-Duché.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=09.01.1852|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Dat neit Gesetz sollt deemools d'auslännesch Koffermënzen als gesetzlecht Bezuelungsmëttel ofschafen. Well awer ufanks net genuch eegent Wiesselgeld am Ëmlaf war, huet d'Regierung dës Bestëmmung mam Gesetz vum 17. Dezember 1853 kuerzfristeg missen zréckzéien<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1853/12/17/n3/jo|Titel=Loi du 17 décembre 1853 concernant la démonétisation des monnaies de cuivre étrangères.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=17.12.1853|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Mäerz 1854 war et dunn awer sou wäit: Déi éischt Lëtzebuerger Mënze koumen an d'Zirkulatioun. Et waren dëst Stécker vun 2,5, 5 an 10 Zantim aus [[Koffer]] (eigentlech [[Bronze]]: 95 % Koffer mat 4 % [[Zënn]] an 1 % [[Zénk]]), déi op dem [[Avers (Numismatik)|Avers]] de lëtzebuergesche [[Wopen|Wope]] gewisen hunn. Heibäi huet et sech allerdéngs reng ëm [[Scheedemënzen]] gehandelt – also ëm Mënzen aus engem bëllegem Metall oder Metalllegéierung ([[Zénk]], [[Eisen]], Bronze, [[Koffernéckel]]) mat engem klenge [[Nennwäert]]. Op d'Prägung vun eegenen Nationalmënzen ([[Kurantmënzen]]) aus wäertvollem Sëlwer oder [[Gold]] gouf bewosst verzicht, well dat fir de klenge Staat deemools vill ze deier gi wier. Fir d'Praxis gouf zousätzlech festgeluecht, datt de maximale Betrag, deen ee mat dëse Mënze bezuelen duerft, op fënnef Frang limitéiert war<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1852/11/30/n7/jo|Titel=Loi du 30 novembre 1852, N° 842, fixant le maximum de monnaie de cuivre à recevoir comme appoint. |Gekuckt=09.08.2026|Datum=30.11.1852|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start;"> <!-- Éischt Tabell: Prägungen --> {| class="wikitable sortable" style="text-align: right; margin: 0;" |+ Prägungen a Wäert an de Joren 1854–1908 ! style="text-align: left;" | Joer ! 2,5 Centime ! 5 Centime ! 10 Centime ! Wäert an Frange |- | style="text-align: left;" | 1854 | style="background: #ffe366;" | 640.000 | style="background: #ffe366;" | 680.000 | style="background: #ffe366;" | 500.000 | 100.000 |- | style="text-align: left;" | 1855 | | style="background: #ffe366;" | 600.000 | style="background: #ffe366;" | 1.200.000 | 150.000 |- | style="text-align: left;" | 1860 | | style="background: #ffe366;" | 200.000 | style="background: #ffe366;" | 900.000 | 100.000 |- | style="text-align: left;" | 1865 | | | style="background: #ffe366;" | 1.000.000 | 100.000 |- | style="text-align: left;" | 1870 | style="background: #ffe366;" | 209.888 | style="background: #ffe366;" | 303.900 | style="background: #ffe366;" | 1.313.050 | 151.747 |- | style="text-align: left;" | 1901 | style="background: #ffe366;" | 800.000 | style="background: #50B873; color: black;" | 2.000.000 | style="background: #50B873; color: black;" | 4.000.000 | 520.000 |- | style="text-align: left;" | 1908 | style="background: #ffe366;" | 400.000 | style="background: #50B873; color: black;" | 1.500.000 | | 85.000 |} <!-- Zweet Tabell: Legend --> {| class="wikitable" style="text-align: left; margin: 0;" |+ '''Material''' |- | style="background: #ffe366; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Bronze |- | style="background: #50B873; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Koffernéckel |} </div> Finanziell gesinn huet sech dës Moossnam fir de Staat als en exzellente Geschäft erwisen. Elleng déi éischt Produktioun vu Mënzen am Nominalwäert vun 100.000 Frang huet d'Regierung just 53.313,54 Frang kascht, wat engem beträchtlechen Mënzgewënn – dem sougenannte [[Seigniorage]] – vu 46,7 % entsprach huet. Trotz dësem Gewënn fir d'Staatskeess konnten d'Emissiounen den akuten Defizit u Wiesselmënzen net behiewen. Déi nei lëtzebuergesch Mënze sinn nämlech séier an d'Belsch an a Frankräich ofgefloss, well se do ouni Weideres 1:1 akzeptéiert goufen. Well den effektive belsche Frang mat 8,1 Groschen awer méi wäert war wéi de fiktive Lëtzebuerger Frang mat sengen 8 Groschen, ass duerch dësen Ënnerscheed ([[Agio]]) e reegelrechte „Drainage“ entstanen. Dat neit Geld gouf aus dem lëtzebuergeschen Ëmlaf erausgezunn, de Mangel u Klenggeld blouf bestoen. Tëscht 1893 an 1896 hu Frankräich an d'Belsch – als Memberen aus der [[Laténgescher Mënzunioun]] (wou Lëtzebuerg ni Member war obschonns hir Mënzen a Schäiner am Land circuléiert sinn) – resolut Moossnamen ergraff, fir den Iwwerfloss un auslännesche Wiesselmënzen an hirem Ëmlaf lass ze ginn. Dës Entscheedung sollt och fir d'Groussherzogtum schwéier Konsequenzen hunn: Ëm 1900 huet d'Belsch Lëtzebuerger Koffermënzen am Wäert vu ronn 500.000 Frang zréckgeschéckt. Dëst war eng immens Zomm, wann ee bedenkt, datt Lëtzebuerg bis zu deem Zäitpunkt am Ganze just Mënze fir 601.747 Frang hat präge loossen. Well d'Land doropshi wuertwiertlech mat dëse klenge, ofgenotzten an oxidéierte Suen iwwerschwemmt gouf, huet d'Regierung séier reagéiert. Fir de Problem ze léisen, goufen déi al 5 an 10 Centime-Stécker agezunn an duerch nei Mënzen aus enger, dee Moment, moderner Koffernéckel-Legéierung ersat. ===[[Banque internationale à Luxembourg|D'International Bank zu Lëtzebuerg]] (1856)=== Déi 1856 gegrënnten Internationale Bank in Luxemburg<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1856/03/08/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 8 mars 1856 approuvant les statuts de la Banque Internationale de Luxembourg. |Gekuckt=09.09.2026|Datum=08.03.1856|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> (BIL) krut d'Recht, eege Schäiner erauszeginn. Dëst Emissiounsrecht huet – genee wéi bei den anere [[Privatbank|Privatbanken]]<ref>{{Citation|URL=https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-CMS-0000000000002122|Titel=Deutsches Papiergeld 1800-1945 |Gekuckt=09.09.2026|Wierk=www.bavarikon.de|Sprooch=de}}</ref> am [[Däitsche Bond]] – verschidde Wärungen aus där Epoch ofgedeckt, dorënner de Frang, den hollännesche Gulden an de preisesche Daler. D'Bank huet hir Aktivitéit den 31. Juli 1856 opgeholl; hir éischt Ausgab am Wäert vun 10 Daler gouf den 1. September 1856 ausgestallt. Dëst sollt awer déi eenzegt vun dëser Aart bleiwen, well Preisen zanter 1857 den Ëmlaf vun auslänneschem Pabeiergeld op hiren Territoire verbueden hat. Well d'Aktivitéit vun der BIL doduerch virleefeg staark ageschränkt war, huet se – mat Ausnam vum Joer 1900 – nëmmen nach Schäiner a Frangen erausginn. Obwuel d‘Billjeeë kee gesetzlech Bezuelungsmëttel waren, goufen se zanter 1859 awer vun de Staatskeesen akzeptéiert. Well d'Emissioun vun dëse Geldschäiner awer ëmmer erëm mat Schwieregkeete verbonne war, huet de Verwaltungsrot schlussendlech decidéiert, d'Ausriichtung vum Institut ze änneren. Doropshin huet d'Bank sech zu engem Kreditinstitut weiderentwéckelt<ref>{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/bil.html|Titel=BIL|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=industrie.lu|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable sortable" |+ Billjeeën vun der BIL an de Joren 1856–1900 ! Emissionsdatum ! Valeur ! Bemierkung |- | 1. September 1856 | 10 Thaler | |- | 30. September 1880 | 25 Francs | mat Stempel 25 Francs = 20 Mark |- | 15. September 1890 | 100 Francs | mat Stempel 100 Francs = 80 Mark |- | 1. Juli 1900 | 50 Mark | |- | 1. Juli 1900 | 20 Mark | |} ===[[Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg |D'Groossherzoglech-lëtzebuergesch National Bank]]=== Wéi de Gesetzesprojet de 27. Februar 1872 an der Chamber presentéiert gouf, ass en op kräftege Widderstand gestouss. Besonnesch de [[Paul de Scherff]], deen als Rapporteur vun der zoustänneger Chamberskommissioun fungéiert huet, an de [[Charles Simons]] (de spéidere Direkter vun der BIL) hu sech kritesch gewisen. Den De Scherff huet keng reell Virdeeler fir d'Land gesinn: Well den Entworf d'Bank als reng Emissiounsbank ouni d'Recht op direkt Kreditvergab definéiert huet, war hiren Notze fir d'Wirtschaft an d'Bierger staark begrenzt. Zousätzlech war de lëtzebuergeschen Inlandsmaart deemools vill ze kleng, fir nieft der etabléierter BIL eng zweet [[Ziedelbank]] ze verkraften. Fir den normale Steierzueler huet de Projet keng materiell Virdeeler bruecht, mee éischter de Risiko vun enger Wärungsentwäertung am Fall vun enger Finanzkris. D'Kritiker hu bemängelt, datt de Staat d'Risiken iwwerhuele sollt, wärend déi meeschtens auslännesch Grënner a Spekulanten d'Gewënner an d'Emissiounsprimen an d'Täsch stieche géifen<ref>{{Citation|URL=https://books.google.lu/books?id=OFdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|Titel=LA NOUVELLE BANQUE|Datum=1872|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=books.google.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Och aus dem Ausland koume schwéier Bedenken: Déi preisesch Regierung huet en negativen Avis ofginn an am Virfeld kloer gemaach, datt d'Billjeeë vun dëser neier Bank weeder a Preisen nach am deemolegen Elsass-Loutrengen fir Paiementer akzeptéiert géife ginn. Trotz all dëser Kritik gouf d'Bank duerch d'Gesetz vum 17. Mee 1873 offiziell gegrënnt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/05/16/n1/jo|Titel=Loi du 16 mai 1873, qui autorise la création d’une Banque Nationale à Luxembourg.|Datum=16.05.1873|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Kuerz drop, den 1. Juni 1873, huet se hir Dieren opgemaach, fir dann den 1. Juli 1873 hir éischt eege Billjeeën erauszeginn. Dës Billjee goufe vun de Staatskeese bis zu engem maximale Montant vun 150.000 Frang ugeholl. {| class="wikitable sortable" |+ Billjeeën vun der national Bank an de Joren 1873–1876 ! Emissionsdatum ! Volume ! Valeur ! Bemierkung |- | 1. Juli 1873 | 500.000 Daler | 20 Thaler | Austausch géint Billjeeën a Mark mat der Emissioun vum 25. Mäerz 1876 |- | 1. Juli 1873 | 2.000.000 Daler | 10 Thaler | idem |- | 1. Juli 1873 | 500.000 Daler | 5 Thaler | idem |- | 1. Juli 1873 | 3.500.000 Frang | 100 Francs | Austausch duerch Staatskeess no der Faillite de 26. September 1881 |- | 1. Juli 1873 | 1.500.000 Frang | 20 Francs | idem |- | 25. Mäerz 1876 | 1.600.000 Mark | 20 Mark | idem |- | 25. Mäerz 1876 | 2.000.000 Mark | 10 Mark | idem |- | 25. Mäerz 1876 | 400.000 Mark | 5 Mark | idem |} Ausser der BIL ware virun allem och d'Industrie, dorënner den [[Norbert Metz]], géint déi nei Bank, well se mat den Offere vun der BIL zefridde waren. Déi nei Bank huet ouni Erfolleg versicht, hir Billjeeën an Däitschland ofzesetzen. Och eng Interventioun vun der lëtzebuergescher Regierung bei der däitscher keeserlecher Regierung zugonschte vun der Bank huet näischt gehollef. Nodeem d'BIL de 15. Juli 1873 via Circulaire matgedeelt hat, datt hire Verwaltungsrot decidéiert hätt keng Schäiner vun der Nationalbank méi ze akzeptéiere, huet d'Regierung am Géigenzuch decidéiert, keng BIL-Schäiner méi an de Staatskeesen unzehuelen. Dëse Schrëtt huet de Sträit zwëscht deen zwee Instituter just nach weider verschäerft. De 26. September 1881 huet d'Bank schlussendlech Faillite ugemellt<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/x71mw5/pages/1|Titel=Luxemburger Wort: Eine finanzielle Katastrophe.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=27.09.1881|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref> Op Initiativ vun eenzelen Deputéierten – dorënner de [[Jean-Baptiste Fallize]], deen eng ganz kloer Responsabilitéit vum Staat gesinn huet – a fir d'Gemidder ze berouegen, huet d'Chamber no laangen Diskussiounen e Gesetz gestëmmt dat de komplette Remboursement vun all de Billjeeë virgesinn huet.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1881/10/08/n1/jo|Titel=Loi du 8 octobre 1881 concernant le remboursement des billets au porteur de la Banque Nationale.|Datum=08.10.1881|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, wat e Lach vun 2.150.000 Frang an d'Staatskeess gerappt huet. Haaptursaache fir den Niddergang waren d'Onerfuerenheet vun der Direktioun a vum Regierungskommissäre, de Fakt, datt zwou Banken an esou engem klenge Land gläichzäiteg Billjeeën erausginn hunn, an net zulescht iwwerdriwwen an exzessiv Kreditter fir eng Rei Clienten<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2025-02/SESSION_1881-1882-O.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session extraordinaire du 4-5 Octobre 1881.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=04.10.1881|Säiten=24-67|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. ===D'[[Goldmark]] (1876)=== Am nei gegrënnten [[Däitscht Räich|2. Däitsche Räich]] huet d'Gesetz vum 4. Dezember 1871 d'Mark (an 100 Pfenneg ënnerdeelt) als Goldmënz agefouert. No engem weidere Mënzgesetz am Joer 1873 ass dës nei Reichswärung dunn den 1. Januar 1876 offiziell am ganze vereenten Däitschland a Kraaft getrueden an huet am Bundesstaat Preisen den Daler an engem feste Verhältnes 1 Daler = 3 Mark ersat. Den Daler selwer huet säin offizielle Cours nach bis 1907 behalen a gouf an där Zäit ganz einfach als 3-Mark-Mënz weider gebraucht. Duercht lëtzebuergescher Gesetz vum 2. Dezember 1876 gouf festgehalen, datt eng Mark 1,25 Frang (oder 10 Sëlwergroschen) wäert ass, an datt déi staatlech Keese Sëlwermënzen nëmme méi bis zu engem Betrag vu 25 Frang pro Bezuelung akzeptéieren<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1876/12/02/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 2 décembre 1876 concernant l'admission des monnaies de l'Empire allemand dans les caisses publiques.|Datum=02.12.1876|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Doraus huet sech dës Ëmrechnung am lëtzebuergeschen Alldag erginn: * 1 Frang = 80 Pfenneg * 1 Stéckelchen<ref>[https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=S05727''Stéckelchen''],Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities. Opgeruff den 29.09.2026.</ref> = 12 ½ Su = 50 Pfenneg = ½ Mark * 1 décke Su = 8 Pfenneg * 1 Su = 4 Pfenneg * ½ Su = 2 Pfenneg Hei muss ee gutt oppassen: Et handelt sech elo ëm de Pfenneg als Ënnerdeelung vun der neier Mark (een Honnertstel), an net méi ëm den ale Pfenneg, deen d'Ënnerdeelung (een Zwielefte) vum Sëlwergrosche war. ===D'Situatioun am Ufang vum 20. Joerhonnert=== Als Kurantmënzen zirkuléierten haaptsächlech däitsch Gold- a Sëlwermënzen. D'Mënze vun der Laténgescher Mënzunioun waren dogéint nëmmen an engem ganz klenge Mooss am Ëmlaf, wärend hollännesch Gulden iwwerhaapt net méi ze fanne waren. Bei de Scheedemënze huet een eng regional Mëschung fonnt: Hei goufen d'Lëtzebuerger, däitsch, franséisch an och belsch Mënze parallel benotzt. Bei de Geldschäiner hu virun allem d'Emissioune vun der BIL an déi vun den däitsche Banken dominéiert, wärend franséisch a belsch Billjeeën éischter eng Raritéit waren. D'Paiementer goufen a Frang fixéiert. Wann net explizitt d'Wuert „effectif“ derbäi stoung, gouf de Betrag mat de gesetzlechen Ëmrechnungscoursen an däitsch Mark a Pfenneg iwwerdroen a bezuelt. D'Leit haten eng Rei vu feste Wäerter am Kapp, wéi zum Beispill: * 1 Mark = 1,25 Frang * 2 Mark = 2,50 Frang * 4 Mark = 5,00 Frang * 8 Mark = 10,00 Frang * 12 Mark = 15,00 Frang Fir e Zuchticket vun 17,85 Frang ze bezuelen, gouf am Kapp folgend Rechnung gemaach: Éischtens goufen 17,50 Frang mat 14 Mark ofgedeckt (15 Frang fir 12 Mark plus 2,50 Frang fir 2 Mark). Et hunn dunn nach 35 Centime (oder 7 Su) gefeelt. Fir dëse Reschtbetrag ze begläichen, konnt ee flexibel verschidde Mënzen kombinéieren: e Lëtzebuerger 10-Centime-Stéck (2 Su), e franséischt an e belscht 5-Centime-Stéck (jee 1 Su), en däitscht 10-Penneg-Stéck (2 ½ Su) an e Lëtzebuerger 2 ½-Centime-Stéck (½ Su) – wat exakt de Gesamtbetrag vu 7 Su erginn huet. Stoung awer d'Wuert „effectif“ derbäi, huet d'Bezuelung misse strikt a franséischen oder belsche Frange gemaach ginn. Dat war kee Problem, soulaang een dës Mënzen oder Schäiner zur Hand hat. War dat awer net de Fall, konnt een och mat däitsche Mënze oder Schäiner bezuelen – allerdéngs huet een hei missen en Agio (en zousätzlechen Opschlag) drop bezuelen. Fir beispillsweis eng Schold vun 1.750 franséische Frang mat däitsche Mark ze begläichen, huet ee 1,5 % dobäiziele missen. Streng geholl huet dësen Opschlag d'Differenz tëscht deenen zwou Wärungen um Dagescourse op der Paräisser Bourse reflektéiert. Well dëse Cours am Alldag awer bal ëmmer ëm 1,5 % gependelt huet, gouf aus Kamoudheet einfach fest mat dësem Taux gerechent. D'Rechnung huet dunn esou ausgesinn: 1.750 Frang hunn am Basiswiesselcours 1.400 Mark entsprach, plus déi 1,5 % Opschlag (21 Mark). Deemno sinn am Ganzen 1.421 Mark iwwer de Comptoir gaangen.<ref>[[Albert Calmes]]: ''Das Geldsystem des Großherzogtums Luxemburg. Säiten 58-63'' Duncker & Humblot, Leipzig 1907, ISBN= 9-783428-162-178.</ref> Ee konkret Beispill fir d'Bezuelung vun engem Agio ass de Kaf vun den Immobilie vun der [[Dikrecher Brauerei]] duerch de [[Louis Godchaux]]. Hien huet dës vum [[Liquidateur]] vun der paräisser ''Société anonyme française de la Brasserie de Diekirch'' (mat Sëtz zu [[Paräis]] an der Rue de Hauteville, 54) iwwerholl. Laut dem Verkafsakt vum 29. Juli 1889, dee vum Ettelbrécker Notaire Salentiny opgeholl gouf, louch den Akafspräis bei 436.000 Frang (Haaptsaach an Niewekäschten) – woubäi 7.000 Frang Agio extra bezuelt goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/brasseriediekirch.html|Titel=Brasserie de Diekirch|Gekuckt=29.09.2026|Datum=29.07.1889|Wierk=industrie.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Fir dem Chaos an de Berechnunge mat de villen auslännesche Mënzen en Enn ze maachen, ass am Joer 1912 d'Iddi erëm opkomm, eng eege lëtzebuergesch Wärung ze schafen. D'Regierung huet virgeschloen, eegene Sëlwermënze mat engem Nominalwäert vun 1 an 2 Frang souwéi 50 Zantim ze prägen – an engem Gesamtvolume vu bis zu 10 Frang pro Awunner. Am Mee 1913 huet de Staatsrot d'Regierung zousätzlech opgefuerdert, Virkéierungen ze treffen, falls e Krich tëscht de groussen Nopeschlänner géif ausbriechen a doduerch dat däitscht a franséischt Goldgeld rar géif ginn. Nëmmen e Joer méi spéit huet den Ausbroch vum Éischte Weltkrich d'Pläng vun enger eegener Wärung dunn awer op Äis geluecht<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/r2pxgn9h9t/pages/9/articles/DIVL359|Titel=Frappe de monnaies nationales d’argent.|Gekuckt=02.09.2026|Datum=05.06.1913|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref>. ===[[Lëtzebuerg am Éischte Weltkrich|Éischte Weltkrich]] an 1919=== Wärend an Däitschland d'Reichsbank schonn den 31. Juli 1914 den Ëmtausch vu Billjeeën a Scheedemënzen a Gold agestallt hat, huet sech d'Situatioun zu Lëtzebuerg nëmmen e puer Deeg duerno zougespëtzt. Den 3. August 1914 huet Däitschland Lëtzebuerg besat. Nach de selwechten Dag gouf hei am Land e Gesetz gestëmmt, dat d’Geldschäiner vun der BIL zur gesetzlecher Wärung erkläert huet. Gläichzäiteg gouf d’Bank vun der Flicht entbonnen, dës Schäiner géint Gold- oder Sëlwer-Mënzen ëmzetauschen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/08/03/n1/jo|Titel=Loi du 3 août 1914, ayant pour objet d'accorder des facilités sous le rapport de la circulation monétaire et du crédit civil et commercial.|Datum=03.08.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Aus Angscht hir Erspuernisser ze verléieren, huet d'Bevëlkerung hir Gold- a Selwer-Mënzen zeréckgehalen. Well d'Leit och kee Vertrauen an d'Schäiner vun den däitsche Banken haten, sinn de Commerce an d'Industrie an eng déif Kris geroden – et huet einfach u Boergeld am Ëmlaf gefeelt. D'Emissioun vu Schäiner mat de Valeure vun 1, 2 a 5 Mark am Gesamtwäert vu 6.250.000 Frang vun der BIL ass net duergaangen, fir d'Lag ze berouegen. Dofir ass de Staat dozou iwwergaangen, zousätzlech Keeseschäiner (Bons de caisse) an Héicht vu 5.000.000 Frang ze drécken, déi och de Status vun engem gesetzlechen Bezuelmëttel kruten<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/11/28/n2/jo|Titel=Loi du 28 novembre 1914, ayant pour objet d' autoriser 1°l'Etat à émettre des bons de caisse, 2°la Caisse d' épargne à consentir des prêts à court terme sur gage, et 3° de majorer l'émission des billets de la Banque Internationale.|Datum=28.11.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Den 26. November 1914 erklärt de [[Mathias Mongenast]], Generaldirekter vun de Finanze an der Chamber: {{Zitat|{{Fr}} Le bon de caisse, c'est la banknote que l'État mettra en circulation et dont le montant est garanti par le crédit de l'État. Aussitôt que nos ressources seront revenues à une situation normale, nous pourrons peu à peu les retirer de la circulation; aux termes de l'art. 2 du projet de loi, ces billets ont cours forcé. <ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2025-12/session_1914-1915-o.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session ordinaire de 1914-1915.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=26.11.1914|Säiten=113|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} Nieft de Banknoutë goufen och Scheedemënzen geprägt – dës Kéier aus Zénk an Eisen, well de Koffer duerch de Krich knapp ginn war. <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start;"> {| class="wikitable" style="text-align: right; margin: 0;" |+ Prägungen a Wäert an de Joren 1915-1916 |- style="font-weight: bold; text-align: left;" ! Joer !! 5 Centime !! 10 Centime !! 25 Centime !! Wäert an Frange |- | style="text-align: left;" | 1915 || style="background: #b4c7e7;" | 1.200.000 || style="background: #b4c7e7;" | 1.400.000 || || 200.000 |- | style="text-align: left;" | 1916 || || || style="background: #b4c7e7;" | 800.000 || 200.000 |- | style="text-align: left;" | 1918 || style="background: #ff3b00; color: white;" | 1.200.000 || style="background: #ff3b00; color: white;" | 1.603.000 || || 220.300 |- | style="text-align: left;" | 1919 || || || style="background: #ff3b00; color: white;" | 804.000 || 201.000 |} <!-- Zweet Tabell: Legend --> {| class="wikitable" style="text-align: left; margin: 0;" |+ '''Material''' |- | style="background: #b4c7e7; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Zénk |- | style="background: #ff3b00; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Eisen |} </div> Well d'Bevëlkerung och nach déi kleng Mënze gehamstert huet, gouf d'Regierung duerch den Arrêté grand-ducal vum 3. Abrëll 1917 zu enger gezielter Géigemoossnam autoriséiert. Als Drockmëttel krut se d'Erlabnis, d'5-, 10- a 25-Zantimstécker, déi an de Joren 1915 an 1916 gepräägt gi waren, aus dem Verkéier ze zéien. Dës Mënzen hätte missen bei der Recette générale ëmgetosch ginn – an dat bis zu engem Maximum vun 10 Frang pro Persoun pro Daag. Aus Angscht, op hire Wiesselmënzen sëtzenzebleiwen, hu vill Leit hir gehamstert Reserven opginn, wouduerch séier erëm méi Mënzen am alldeeglechen Ëmlaf komm sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1917/04/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 avril 1917, décrétant certaines mesures pour enrayer la thésaurisation de la monnaie de billon.|Datum=03.04.1917|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Wéi de Krich am November 1918 op en Enn gaangen ass, stoung Lëtzebuerg virun enger gewalteger Erausfuerderung: Am Land ass e risege Bierg un däitsche Suen zirkuléiert. Well d'Goldmark, déi jo net méi un d'Gold gekoppelt war, an Däitschland schonns 1918 d'Hallschent vun hirem Wäert verluer hat, huet d’Lëtzebuerger Regierung séier handele misse fir de wirtschaftlechen Zesummebroch ofzewenden. Mat engem groussherzoglechen Arrêté vum 11. Dezember 1918 gouf den Import vun däitsche Sue verbueden an hiren Ëmlaf gestoppt. Fir d’Erspuertes vun de Bierger ze retten, huet de Staat ronn 200 Millioune Mark am Verhältnes vun 1 Mark géint 1,25 Frang zréckkaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1918/12/11/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 11 décembre 1918, portant défense d'importation en même temps que mise hors cours et échange de la monnaie fiduciaire et de la monnaie d'argent allemandes.|Datum=11.12.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Well de Staat awer keng Frang-Geldschäiner hat, an him souwiesou déi néideg Gold- oder Sëlwerreserven fir dës enorm Zomm gefeelt hätt, goufen erëm Keeseschäiner als eng temporär Noutléisung gedréckt. Parallel zu dëser monetärer Transformatioun huet Lëtzebuerg den 1. Januar 1919 och den däitschen Zollveräin offiziell verlooss. {| class="wikitable sortable" style="text-align: right;" |+ Emissioun vu Keeseschäiner vun 1914 bis 1919 |- style="font-weight: bold; text-align: left;" ! Legal Basis !! Volume !! Valeur !! Verfallsdatum |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 17. August 1915 || 2.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 125 Francs soit 100 Mark || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Gesetz vum 28. November 1914 || 3.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 17. August 1915 || 3.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 3.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Gesetz vum 28. November 1914 || 2.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 5 Francs soit 4 Mark || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 4.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 5 Francs soit 4 Mark || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 1.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 2 Francs soit 1 Mark 60 Pfennig || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 1.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 1 Francs soit 80 Pfennig || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 116.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 500 Francs || 01.01.1923 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 68.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 125 Francs || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 11. Dezember 1918 || 10.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 46.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 11. Dezember 1918 || 9.227.000 Frang || style="text-align: left;" | 10 Francs || 09.05.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 12.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 5 Francs || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 4.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 2 Francs || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 2.500.000 Frang || style="text-align: left;" | 1 Franc || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 800.000 Frang || style="text-align: left;" | 50 Centimes || 15.07.1925 |} <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/08/03/n1/jo|Titel=Loi du 3 août 1914, ayant pour objet d'accorder des facilités sous le rapport de la circulation monétaire et du crédit civil et commercial.|Datum=03.08.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1915/08/17/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 17 août 1915, autorisant le Gouvernement à émettre une seconde émission de bons de caisse.|Datum=17.08.1915|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/xfzg60pjg4/pages/2/articles/DIVL80]|Titel=Arrêté du 22 mars 1918, concernant une troisième émission de bons de caisse.|Datum=22.03.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=https://viewer.eluxemburgensia.lu/|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1918/12/11/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 11 décembre 1918, portant défense d'importation en même temps que mise hors cours et échange de la monnaie fiduciaire et de la monnaie d'argent allemandes.|Datum=11.12.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1919/01/04/n1/jo|Titel=Arrêté du 4 Janvier 1919, concernant une quatrième émission de Bons de caisse.|Datum=04.01.1919|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> An dann am Arrêté vum 17. Februar 1919 leese mir schlussendlech: {{Zitat|{{Fr}} Jusqu'à disposition ultérieure le paiement des titres sortis au tirage et des coupons de l'emprunt grand-ducal 31/2 %de 1894 se fera uniquement dans le Grand-Duché en '''francs luxembourgeois.''' <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/amin/1919/02/17/n1/jo|Titel=Arrêté ministériel du 17 février 1919, concernant le payement des titres sortis au tirage et des coupons de l'emprunt grand-ducal 3½% de 1894.|Datum=17.02.1919|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} Den Hocke war just, dat et ausser de Keeseschäiner keng Billjee a Lëtzebuerger Frang gouf. Déi wichteg Datumer a der Genesis vum Lëtzebuerger Frang sinn: 1842 wou de Rapport mam Daler festgesat gouf, 1849 vun en als Buchwärung agefouert gouf a schlussendlech 1919 wou en sech vun der Goldmark ofgenuebelt huet.  nibhqgcg2rbw4pbg3e76h6l2rn80ftk 2711087 2711085 2026-10-05T18:51:44Z Dewilda 51264 Säitinhalt gëtt ersat duerch '{{SK-Intro}} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] [[Kategorie:Sandkaulen]] <!-- Wgl. eréischt ËNNER dësem Message experimentéieren (an de Message selwer stoe loossen!) --> {{Coord GeoHack|55.752222|N|37.615556|E|format=dms}} {{#invoke:Coordinates|coord|55.752222|N|37.615556|E|format=dms}}' 2711087 wikitext text/x-wiki {{SK-Intro}} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] [[Kategorie:Sandkaulen]] <!-- Wgl. eréischt ËNNER dësem Message experimentéieren (an de Message selwer stoe loossen!) --> {{Coord GeoHack|55.752222|N|37.615556|E|format=dms}} {{#invoke:Coordinates|coord|55.752222|N|37.615556|E|format=dms}} 3cx9c1eyzwg074shg7ftpgo74chfqbl 4 159 2711114 2710946 2026-10-06T08:07:32Z Les Meloures 580 /* Geschäftsleitskategorien */ .............. 2711114 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Läschen| ]] [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] Dëst ass d'Säit fir '''Läschdiskussiounen'''. Hei hutt Dir d'Méiglechkeet fir Säiten, déi solle geläscht ginn, erëmzefannen, selwer nei Säite fir d'Läschen ze proposéieren a wann néideg driwwer ze diskutéieren, ob d'Läsche wierklech ubruecht ass. <div role="button" class="plainlinks" style="margin:.5em; text-align: center;">[https://lb.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Läschen&action=edit&section=new <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive mw-ui-big">Eng nei Läschdiskussioun ufänken</span>]</div> Am Fall wou eng Säit carrement nëmmen eng Übung vun engem Ufänger ass, se Affer vu Vandalismus gouf oder de Contenu op eng aner Säit geréckelt gouf, kann all Benotzer de komplette Contenu läschen an duerch d'Schabloun {{tl|Läschen}} mam Grond fir d'Läschen ersetzen (z.&nbsp;B. <nowiki>{{Läschen|Gouf geréckelt}}</nowiki> oder <nowiki>{{Läschen|Vandalismus}}</nowiki>). Doduerch gëtt den Artikel automatesch an d'[[:Kategorie:Läschen]] gesat. Beispiller fir Contenu, wou et ze schued gewiescht wier, en einfach ze läschen, sinn an eisem [[Wikipedia:Schmunzeleck|Schmunzeleck]] veréiwegt. Am Fall wou et manner kloer ass, ob eng Säit geläscht soll ginn oder net, soll een de Contenu net läschen, mee just uewen an den Artikel {{tl|Läschen}} setzen an de Grond fir d'Läschpropos uginn. Duerno kann op dëser Säit een neien Abschnitt ugeluecht ginn, wou iwwert d'Läsche vun deem Artikel ofgestëmmt ka ginn. Et gëtt '''eng Woch laang ofgestëmmt''', vum Dag vun der Läschpropos un. Dofir kann een déi follgend Symboler benotzen, optional eng Begrënnung derbäischreiwen a mat <nowiki>--~~~~</nowiki> ënnerschreiwen: * {{Pro}}, wann ee fir d'Läschen ass. * {{Kontra}}, wann ee géint d'Läschen ass. * {{Neutral}}, wann een der Läschpropos géigeniwwer neutral ass, sech also an anere Wierder enthält. * {{Kommentar}}, wann een e Kommentar ofgi wëll, ouni datt dee Kommentar eng Positionéierung géigeniwwer der Läschpropos beinhalt. Ofstëmme kënnen all ugemellt Benotzer, déi scho virun der Läschpropos aktiv waren. ''Aktiv'' bedeit, datt een op d'mannst 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg oder 50 Ännerungen am Ganzen op Artikele vun der Lëtzebuergescher Wikipedia gemaach huet. Kuckt Iech wgl. virum Proposéieren a virum Ofstëmmen d'[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] vun der Lëtzebuergescher Wikipedia un. __TOC__ <blockquote style="border: 1px solid #ccc; text-align: center; padding: 10px; background-color: #f9f9f9;">'''Archivéiert Diskussioune fannt Dir am [[Wikipedia:Läschen/Archiv|Archiv]].'''</blockquote> <inputbox> type=fulltext width=30 searchbuttonlabel=Archiven duerchsichen prefix={{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}} </inputbox> == Schablounen, déi kënne geläscht ginn == * [[Schabloun:Infobox Comic]] (bleift stoen Infobox Comic 2 gouf heihi geréckelt) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:10, 18. Mee 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox Garen zu Lëtzebuerg]] * [[Schabloun:Infobox Insel]] (bleift stoen Infobox Insel nei gouf heihi geréckelt) -- [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:57, 18. Mee 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox Schinnegefierer]] {{Pro}} et misst een allerdéngs virdru kontrolléiren op all d'Labelen an déi nei Schabloun iwwerholl goufen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:45, 6. Jul. 2025 (UTC) *:Moien, a wat fir eng aner Schabloun? Weess net wat fir eng geméngt ass. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:41, 29. Okt. 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox Stär]] (bleift stoen Infobox Stär 2 gouf heihi geréckelt) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:57, 18. Mee 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox V3/Tableau Ligne mixte]] * [[Schabloun:Infobox V3/Début]] * [[Schabloun:Infobox V3/Fin]] * [[Schabloun:Infobox V3/Image]] * [[Schabloun:Infobox V3/Tableau début]] * [[Schabloun:Infobox V3/Tableau fin]] Ginn net méi gebraucht; e puer goufen duerch aner Infoboxen ersat. -- [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:05, 18. Mee 2025 (UTC) === Nach e puer Schablounen === * Schabloun:Infobox Uertschaft Nei gëtt och net méi gebraucht. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:49, 3. Mee 2026 (UTC) : {{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:04, 13. Jul. 2026 (UTC) Conclusioun: Gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:25, 8. Aug. 2026 (UTC) *Schabloun:Wanderwee Lëtzebuerg | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:11, 13. Jul. 2026 (UTC) : {{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:04, 13. Jul. 2026 (UTC) Conclusioun: Gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:24, 8. Aug. 2026 (UTC) * Schabloun:Kadaster Nimm: Kuckt dozou: [https://lb.wikipedia.org/wiki/Schabloun_Diskussioun:Kadaster_Nimm#Brauche%20mer%20d%C3%ABs%20Schabloun%20nach? Diskussioun: Schabloun Kadaster Nimm] : {{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:04, 13. Jul. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:29, 13. Jul. 2026 (UTC) : {{Pro}} awer eréischt wa s'a kengem Artikel méi steet. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:19, 5. Aug. 2026 (UTC) ::No knapp 4 Woche gëtt et 3 mol <code>{{Pro}}</code> fir d'Läschen, mat enger Bemierkung (fir d'éischt d'Schablounen am Artikel eraushuelen). Ech këmmere mech drëm. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 19:40, 8. Aug. 2026 (UTC) Conclusioun: Gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:21, 8. Aug. 2026 (UTC) * [[Schabloun:Wikisourcepar]] | :[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:46, 4. Okt. 2026 (UTC) ::{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 05:24, 5. Okt. 2026 (UTC) == Geschäftsleitskategorien == Ënner [[Kategorie Diskussioun:US-amerikanesch Geschäftsleit]] gouf knapp diskutéiert, datt d'Kategorien ënner [[:Kategorie:Geschäftsleit no Länner]] eventuell redundant wieren, well mer schonn [[:Kategorie:Entrepreneren]] hunn. Wann dat de Fall wier, wieren * [[:Kategorie:Spuenesch Geschäftsleit]] * [[:Kategorie:Tschechesch Geschäftsleit]] * [[:Kategorie:US-amerikanesch Geschäftsleit]] op déi entspriechend „Entreprener“-Versioun ze leeën an ze läschen. Allerdéngs sinn ech mer beim optimale Begrëff net sécher: „Entreprener“ kléngt e bëssen no Bausecteur an „Geschäftsleit“ kéint un de Commerce denke loossen. Mee op éigendee Begrëff muss ee sech jo eenegen... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:27, 29. Dez. 2025 (UTC) : Mir gefält Geschäftsleit besser, well e geschlechtsonspezifesch ass. A jo, bei Entrepreneur denken ech och éischt un de Baussecteur.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 10:33, 12. Abr. 2026 (UTC) :: *{{Pro}} „Geschäftsleit“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:38, 6. Aug. 2026 (UTC) :::Wann ech hei irrational Begrëffer liesen wéi ''et kéint'', ''et klengt'', ''sinn net sécher'', ''mir gefällt besser'' stellen ech just fest datt kee sech d'Méi gemaach huet fir mol d'Differenz erauszefannen. Dobäi misst bal jiddweree wëssen wat een als Gechäft ka betruechten a wat als Entreprise. Ech hunn eng hallef Minutt gesicht an hat dunn dës Artikele fonnt [[:en:Business|Business]] an [[:en:Entrepreneurship|Entrepreneurship]]. Dobäi ginn all déi Kategorien an der Moyenne an iwwer 30 Wikie gefouert, an da solle se bei ons geläscht ginn. Wou si mer dann? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:07, 6. Okt. 2026 (UTC) == Schabloun:GeoTemplate == Ech proposéieren d'[[Schabloun:GeoTemplate]] samt Ënnersäit [[Schabloun:GeoTemplate/styles.css]] ze läschen. Béid goufe sengerzäit vun der enwiki eriwwer kopéiert, well GeoHack e Problem hat an een näischt Vernünfteges ugewise krut, wann een op der lbwiki oder op Wikidata mat lëtzebuergescher Benotzeruewerfläch op Geokoordinate geklickt huet. Mëttlerweil ass de Problem mat GeoHack awer behuewen an d'Schabloun domat iwwerflësseg (et sief dann, et wéilt een eng Kéier eng lëtzebuergesch Versioun draus maachen). Dat ganzt ass ënner [[Wikipedia:Technesche Krom#Geographesch Koordinaten]], wou och e verweis op méi eng al Stamminnesdiskussioun steet, nozeliesen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:46, 28. Jul. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:48, 28. Jul. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 17:29, 28. Jul. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:48, 28. Jul. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 15:15, 29. Jul. 2026 (UTC) :{{kontra}} éischtens se hënnert keen an zweetens ass se do am Fall wou de Magnus nees eng Kéier eppes vergësst, oder mécht se Poblemer well se wéinst iergendenger Interaktioun eppes op d'Kopp werft. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:28, 5. Aug. 2026 (UTC) ::Fir de Kontext: {{tl|Coor}} an déi dorop opbauend Schabloune wéi {{tl|Coor dms}} benotze souwisou GeoHack mat <code>language=de</code>. Mat <code>language=lb</code> – an dat ass deen eenzege Fall, wou d'Schabloun:GeoTemplate hei gräift – gëtt GeoHack just opgeruff, wann een op Koordinate klickt, déi iwwer [[Modul:Wd]] automatesch vu Wikidata agebonne goufen (an Zeil 1173; wier liicht op <code>de</code> ze änneren) a wann een op Wikidata selwer ass an den Interface op Lëtzebuergesch agestallt huet an op Koordinate klickt. ::Wa mer d'Schabloun:GeoTemplate hei halen, gëtt déi heite GeoHack-Versioun opgeruff: https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=lb&params=49_50_36_N_06_05_47_O ::Wann een déi mat der englescher Versioun vergläicht – https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=en&params=49_50_36_N_06_05_47_O – da gesäit een, datt vill Linke rout sinn an datt d'Kaart ënner „Wikimedia maps“ net funktionéiert. Letzteres – géif ech mengen, ouni et awer elo getest ze hunn – läit méiglecherweis dorunner, datt [[:en:MediaWiki:GeoHack.js]] net op d'lbwiki matiwwerdroe gouf. ::(Hei am Verglach nach déi däitsch Versioun https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=de&params=49_50_36_N_06_05_47_O.) ::Fazit: Meeschtens applizéiert souwisou déi däitsch Versioun, an den engleschen Original funktionéiert besser wéi déi lëtzebuergesch Kopie. D'Gefor, datt den Tool erëm eng Kéier den Hick sollt hunn, fannen ech net schlëmm. Déi lokal Kopië vun der englescher Schabloun wiere jo mat e puer Klicke restauréiert, a bis dohinner kënne mer mam liicht besseren Original fueren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:37, 5. Aug. 2026 (UTC) Fazit: No 17 Deeg 4 Stëmmen dofir an eng dogéint; leschte Kommentar virun 9 Deeg. Also geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 01:27, 15. Aug. 2026 (UTC) == Age of Empires II == Deen Artikel gouf viru sechs Joer vun engem Benotzer erstallt, deen déi dräi Sätz warscheinlech maschinell iwwersat huet. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 15:20, 29. Jul. 2026 (UTC) *{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:42, 3. Aug. 2026 (UTC) *{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:34, 6. Aug. 2026 (UTC) *{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:06, 6. Aug. 2026 (UTC) Fazit: No 12 Deeg dräi Pro- a keng Kontra-Stëmm. Gouf geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:16, 10. Aug. 2026 (UTC) == Gábor Kósa == Maschinell iwwersaten Artikel vun engem ungaresche Benotzer, deen dat fir de selwechten Artikel och an anere Sprooche gemaach huet. [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:CentralAuth?target=Smoothcheeks Global Account Info] --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 15:24, 29. Jul. 2026 (UTC) *{{pro}} Schwéier ze verdaue wat do steet --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:41, 3. Aug. 2026 (UTC) *{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 08:36, 5. Aug. 2026 (UTC) *{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:35, 6. Aug. 2026 (UTC) Fazit: No 12 Deeg dräi Pro- a keng Kontra-Stëmm. Gouf geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:14, 10. Aug. 2026 (UTC) == [[Anna Linnikova]] == Maschinell-iwwersaten Artikel vun engem Benotzer, deen dat och an anere Sprooche gemaach huet an deem säi Profil op der englescher an der italieenescher Wikipedia geblockt gouf, well en seng Edits mat e puer verschiddene Benotzerkonte gemaach huet.: * [[:w:en:Wikipedia:Sockpuppet investigations/MissAsean2022/Archive|Wikipedia:Sockpuppet investigations/MissAsean2022/Archive]] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:CentralAuth?target=MrSuave2022 Global Account Ingo MrSuave2022] --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 15:28, 3. Aug. 2026 (UTC) * Moien, den Text gesäit ok aus. Net dass ech déi Persoun fir besonnesch wichteg géif halen, mma wa mer aner "Missen" en Artikel zougestinn, ass et schwéier, hei Argumenter dergéint ze fannen. Op en:WP an e puer aner Sprooche steet den Artikel nach do. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:49, 3. Aug. 2026 (UTC) **Fir mech ass den Text och ok. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:39, 3. Aug. 2026 (UTC) *** OK, an d'"Iwwerschaffen"-Schabloun gouf an Tëschenzäit och eraus geholl. Et ass also ok fir mech, den Artikel ze halen. [[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 16:33, 4. Aug. 2026 (UTC) Fazit: Gëtt gehalen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 01:05, 15. Aug. 2026 (UTC) == [[Vrahovice]] == Steet a méi oder wéineger an där Form esou zënter 2013. Gouf vun enger IP erstallt. Zënter 9 Joer soll deen Artikel iwwerschafft ginn. Vrahovice ass net emol eng eegestänneg Gemeng, mee en Duerf, dat zur klenger Stad Prostějov zielt, déi hei och keen Artikel huet. Dofir vu menger Säit: * {{Pro}} --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 13:04, 14. Aug. 2026 (UTC) * {{Pro}} --[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 13:21, 14. Aug. 2026 (UTC) * {{Kontra}} --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:25, 16. Aug. 2026 (UTC) gouf opgefëllt an d'Kierch krut en Numm an huet en Artikel an iwwer 100 Sproochen. * {{Kontra}}; sou wéi den Artikel elo ass, kann e stoe bleiwen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:22, 16. Aug. 2026 (UTC) *{{Kontra}}; gouf mol iwwerschafft. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:57, 16. Aug. 2026 (UTC) * {{Kommentar}} E klenge Kommentar vu menger Säit: Mer hunn hei en décke Batz Artikelen zu Uertschaften, iwwer déi ausser engem Aleedungssaz an enger Këscht net vill bis näischt do steet. Natierlech ass dat suboptimal. Ma prinzipiell gëtt et kee Grond, dass et keen Artikel dozou sollt ginn; an en ass méi séier - a sief et just mat engem Saz - ausgebaut, wéi Zäit iwwer eng Läschpropos ze verléieren (dat soll net béis gemengt sinn; de Bdx huet warscheinlech just wéinst der laanger Zäit wou d'Läschschabloun do stoung den Artikel heihi gesat). Also bei esou Artikele kuerz an eng aner Sprooch luussen an e puer Infoen do glannen an iwwersetzen. ----[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:14, 16. Aug. 2026 (UTC) * {{Kommentar}} Well een den Artikel ausgebaut huet, kann e vu mir aus och elo gehale ginn, deen eenzeg anere Problem, deen ech gesinn, ass dat et weiderhinn en Artikel ass, deen [https://lb.wikipedia.org/wiki/Spezial:Linken_op_d%C3%ABs_S%C3%A4it/Vrahovice|intern néierens verlinkt] ass. Mee souwäit ech weess, ass dat hei kee Krittär géint d'Existenz vun engem Artikel.<br>Ech verstinn deng Argumentatioun, Zinneke, mee sinn trotzdeem net ganz averstanen. Wann en Artikel scho jorelaang en "Iwwerschaffe"-Schëld huet, a keen dat mécht, dann ass et (menger Meenung no) gutt se heihin ze bréngen. Dat selwecht gëllt fir nei Artikelen, déi aus just engem Saz bestinn. Ech si grad dobäi iwwer d'Artikelen an der [[:Kategorie:Iwwerschaffen]] ze goen a se lues a lues erauszehuelen, mee heiansdo stinn der do, déi fir mech null Interessi hunn. Entweder erbaarmt sech dann een aneren, den Artikel ze iwwerschaffen, wéi dat hei geschitt ass (merci Puscas), oder e gëtt ebe geläscht.<br>Soss encouragéiere mir, datt Leit, déi näischt zur lb-Wikipedia bäidroen, einfach séier en Artikel kënnen erstellen, andeems si e maschinell-iwwersate Saz dohi klaken. Dat gëtt mat der KI ëmmer méi einfach. Wann dat toleréiert gëtt, dann bleiwe just zwou suboptimal Optiounen: # En anere Benotzer huet d'Aarbecht, den Artikel ze beaarbechten, oder wa, keen dat mécht: # D'Gesamtqualitéit vun der lb-Wiki gëtt erof. Dat ass och anere Wikipediaen antëscht a Problem.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 14:55, 17. Aug. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} De Bdx huet Recht. Ech hu mech schonn eng Kéier gefrot, ob mer net aféiere sollten, datt all Artikel, an deem net op d'mannst 3 (oder wéinstens 2) Sätz stinn, ouni Diskussioun no enger Woch geläscht ka ginn. Da muss kee ''méi'' Zäit an den Ausbau oder eng Läschpropos investéieren, wéi den Originalauteur an den Artikel investéiert huet. Op [[Spezial:Kuerz Säiten]] fënnt een – tëscht all de quasi eidele Joresartikelen – genuch Artikelen, déi aus ''engem eenzege'' Saz bestinn, an dat säit iwwer zéng Joer an ouni Iwwerschaffe-Schabloun. Aus deem Som wiisst näischt méi. Villäicht muss een d'Saach méi differenzéiert gesinn an en Ënnerscheed maachen tëscht lokalen Theemen oder Artikelen, déi aus Vollstännegkeetsgrënn ee Wäert hunn, och wann een net vill driwwer soe kann, an op där anerer Säit Artikele wéi [[Zäreneffekt]], [[Quintus Cornelius Senecio Annianus]], [[Beatboxing]] oder [[Helminthologie]], déi a mengen Ae op der lbwiki kee Méiwäert bréngen. Amplaz alles duerch d'Schleisen ze loossen, sollte mer och net alles blann erausfilteren, mee ech wënsche mer kloer Reegelen ''à la'' déi Frist, déi Mindestkrittären, soss geläscht. :A fir net nëmmen ze soe „mir missten“, hunn ech dee Punkt ënner [[Benotzer:Volvox/Virbereedungen/Läschkrittären]] opgeholl, wat als Virbereedung fir [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] geduecht ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:53, 18. Aug. 2026 (UTC) ::Merci fir deng Aarbecht zu de Läschkrittären. So Bescheed, wanns du do soll Hëllef brauchen. D'Lëscht [[Spezial:Kuerz Säiten]] war mir net bekannt, gutt ze wëssen, datt déi existéiert! --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 16:05, 20. Aug. 2026 (UTC) oe7tyv07sf1tip4ho1obnb1c165uf8c 0 1598 2711078 2710227 2026-10-05T17:16:37Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2711078 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''22. [[Februar]]''' ass den 53. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1700]]: Ufank vum [[Groussen Nordesche Krich]]. * [[1982]]: D'[[belsch]] Regierung wäert de [[Union économique belgo-luxembourgeoise|belsch-lëtzebuergesche Frang]] ëm 8,5&nbsp;% of, ouni d'Lëtzebuerger am Virfeld driwwer z'informéieren. ==Sport== * [[1948]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt an der Stad Lëtzebuerg 2:0 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Marcel Paulus]] a [[Victor De Bourcy]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=111 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 22. Februar 1948 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1995]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Ta`Qali]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1996]], 1:0 géint Malta. De Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Manuel Cardoni]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10378 D'Detailer vum Foussballlännermatch Malta-Lëtzebuerg den 22. Februar 1995 op der Websäit vun European Football]</ref> == Wëssenschaft an Technik == ===Astronomie=== * [[1789]]: Den Astronom [[Wilhelm Herschel]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 2339]]. == Gebuer == <gallery> Fichier:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|George Washington Fichier:Arthur Schopenhauer Portrait by Ludwig Sigismund Ruhl 1815.jpeg|Arthur Schopenhauer Fichier:Frédéric Chopin d'après un portrait de P Schick, 1873.jpg|Frédéric Chopin Fichier:Baden-Powell ggbain-39190 (cropped).png|Robert Baden-Powell Fichier:Bokassa colored.png|Jean-Bédel Bokassa Fichier:Miou-Miou 2013 3.jpg|Miou-Miou </gallery> * [[1723]]: [[Peter Anich]], Tirouler Bauer, Kartograph an Astronom. * [[1732]]: [[George Washington]], éischten US-amerikanesche President. * [[1779]]: [[François-Julien Vannerus]], Nottär a Buergermeeschter zu Dikrech. * [[1788]]: [[Arthur Schopenhauer]], däitsche Philosoph. * [[1796]]: [[Adolphe Quetelet]], belschen Astronom, Statistiker a Meteorolog. * [[1810]]: [[Frédéric Chopin]], polnesche Komponist a Pianist. * [[1824]]: [[Pierre Jules César Janssen]], franséischen Astronom an Entdecker. * [[1828]]: [[Pierre Even (Politiker)]], lëtzebuergesche Politiker * [[1840]]: [[August Bebel]], Leeder vun der Aarbechterbeweegung, däitsche Politiker. * [[1845]]: [[Karl Wilhelm Valentiner]], däitschen Astronom. * [[1857]]: [[Robert Baden-Powell]], Grënner vum Scoutissem * [[1861]]: [[Zoltán Ambrus]], ungaresche Schrëftsteller. * [[1884]]: [[Jean-Pierre Mockel]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1900]]: [[Luis Buñuel]], spuenesche Filmregisseur. * [[1902]]: [[Fritz Straßmann]], däitsche Cheemiker. * [[1910]]: [[Baltasar Lobo]], spuenesche Sculpteur. * [[1921]]: [[Jean-Bédel Bokassa]], selwer ernannte Keeser vun der Zentralafrikanescher Republik. * 1921: [[Giulietta Masina]], italieenesch Schauspillerin. * [[1923]]: [[François Cavanna]], franséischen Auteur, Journalist an Zeechner. * 1923: [[Victor De Bourcy]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 1923: [[Vic Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller. *[[1927]]: [[Luigi De Marchi]], italieenesche Filmregisseur. * 1927: [[Ernst Huberty]], lëtzebuergesche Sportsjournalist an Televisiounspresentateur. * [[1928]]: [[Henri Clees]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[1930]]: [[Jean Bobet]], franséische Vëlossportler. * 1930: [[Giuliano Montaldo]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1932]]: [[Edward Kennedy]], US-amerikanesche Politiker. * 1932: [[Claude Beylie]], franséische Filmkritiker a Filmhistoriker. * [[1938]]: [[Alain Atten]], lëtzebuergeschen Historiker an Auteur. * 1938: [[Karin Dor]], däitsch Schauspillerin. * [[1943]]: [[Horst Köhler]], däitsche Bundespresident. * 1943: [[Josy Kirchens]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * [[1944]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanescher Filmregisseur. * [[1946]]: [[Marc Fischbach]], lëtzebuergesche Politiker. * 1946: [[Marie-Claude Beaud]], franséisch Ausstellungskommissärin an Direktesch vu Kulturinstitutiounen. * [[1948]]: [[Linda de Suza]], franco-portugisesch Sängerin. * [[1949]]: [[Manfred Deix]], éisträichesche Karikaturist. *1949: [[Niki Lauda]], éisträichesche Formel-1-Weltmeeschter an Entreprener. * [[1950]]: [[Miou-Miou]], franséisch Filmschauspillerin. * [[1958]]: [[Kaïs Saïed]], tuneesesche Jurist a Politiker. * [[1959]]: [[Kyle MacLachlan]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1969]]: [[Guy Feidert]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[1970]]: [[Javier Milei]], argentinesche Politiker. * [[1973]]: [[Philippe Gaumont]], franséische Vëlossportler. * [[1981]]: [[Patricia Noesen]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[1986]]: [[Christian Weis]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1994]]: [[Ricardo Delgado]], lëtzebuergesche Foussballspiller. == Gestuerwen == * [[1512]]: [[Amerigo Vespucci]], italieeneschen Händler a Séifuerer (''Amerika gouf no him benannt'') * [[1648]]: [[Wilhelm Lamormaini]], lëtzebuergesche Theolog a Jesuitt. * [[1797]]: [[Karl Friedrich Hieronymus von Münchhausen]], däitsche Jeeër an Offizéier. * [[1804]]: [[Immanuel Kant]], däitsche Philosoph. * [[1896]]: [[Henri Witry]], lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker. * [[1913]]: [[Ferdinand de Saussure]], Schwäizer Sproochwëssenschaftler. * [[1939]]: [[Antonio Machado]], spueneschen Dichter. * [[1942]]: [[Stefan Zweig]], éisträichesche Schrëftsteller. * [[1943]]: [[Sophie Scholl]], däitsch Resistenzlerin. * [[1945]]: [[Jan van Hout (Vëlossportler)|Jan van Hout]], hollännesche Vëlossportler a Resistenzler. * [[1951]]: [[Nicolas Wirtgen]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker. * [[1959]]: [[Louis Pesch]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik. * [[1961]]: [[Henri Werling]], lëtzebuergesche Jesuitt, Paschtouer an Apostouleschen Administrateur ad interim fir Estland. * [[1980]]: [[Oskar Kokoschka]], éisträichesche Moler a Schrëftsteller. * 1980: [[Jean Wolter]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker. * [[1981]]: [[Curtis Bernhardt]], däitsch-amerikanesche Filmregisseur. * [[1983]]: [[Adrian Boult]], engleschen Dirigent. * [[1985]]: [[René Weimerskirch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schoulmeeschter. * [[1987]]: [[Andy Warhol]], Pop-Art-Kënschtler. * 1987: [[Louis Biren (Resistenzler)|Louis Biren]], lëtzebuergesche Konschtschräiner, Woner, Kéifer a Resistenzler. * [[1999]]: [[Bitto Albertini]], italieenesche Filmregisseur. * [[2002]]: [[Barbara Valentin]], éisträichesch Schauspillerin. * [[2007]]: [[Fons Rademakers]], hollännesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[2009]]: [[Howard Zieff]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[2013]]: [[Wolfgang Sawallisch]], däitschen Dirigent a Pianist * 2013: [[Josy Asselborn]], lëtzebuergesche Museksprofesser a Komponist. * 2013: [[Boramy Tioulong]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller. * [[2014]]: [[Fred Sunnen]], lëtzebuergesche Politiker * [[2016]]: [[Douglas Slocombe]], englesche Kameramann a Fotograf. * [[2017]]: [[Martin Lüttge]], däitsche Schauspiller. * [[2022]]: [[Claudine Junck]], lëtzebuergesch Diplombiologin. * [[2025]]: [[John Schummer]], lëtzebuergesche Politiker an [[Handball|Handballspiller]]. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|22 February|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Februar| 22]] eetwbiaxdefd864fqvetqmn3p3lxmbr 0 2117 2711061 2710669 2026-10-05T15:37:58Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2711061 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3. [[Oktober]]''' ass den 276. Dag vum Joer (277. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1932]]: Den [[Irak]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. * [[1990]]: D'Bundesländer um Territoire vun der fréierer [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] trieden der [[Bundesrepublik Däitschland]] bei (''Däitsch Erëmvereenegung''). * [[1999]]: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] gëtt d'[[FPÖ]] no der [[SPÖ]] déi zweetstäerkst politesch Kraaft. * [[2014]]: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]]. * [[2025]]: De Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] of. == Gebuer == <gallery> Fichier:Wies Nicolas.jpg|Nicolas Wies Fichier:Carl von Ossietzky.jpg|Carl von Ossietzky Fichier:Gore Vidal 2 Shankbone 2009 NYC.jpg|Gore Vidal </gallery> * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], däitschen Agronom an Auteur. * [[1814]]: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister. * [[1817]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur. * [[1844]]: [[Arnould Schaack]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1879]]: [[André Brunot]], franséische Schauspiller. * [[1885]]: [[Nicolas Thill (Archeolog)|Nicolas Thill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Archeolog an Auteur. * [[1886]]: [[Henri Alain-Fournier]], franséische Schrëftsteller. * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], Journalist a Redakter ("Die Weltbühne"), Friddensnobelpräisdréier 1936. * [[1896]]: [[Julien Duvivier]], franséische Filmregisseur. * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franséische Schrëftsteller. * [[1898]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist, Schrëftsteller an Historiker. * [[1901]]: [[Jean Grémillon]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur. * [[1909]]: [[Albert Michel]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], US-amerikaneschen Ekonom. * 1919: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[1920]]: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist. * [[1923]]: [[Jängi Hopp]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1925]]: [[Gore Vidal]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 1925: [[Jean-Jacques Kariger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Botaniker. * 1925: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[1929]]: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * [[1931]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1934]]: [[Koo Nimo]], ghanaesche Museker a Komponist. * [[1936]]: [[Nico Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1941]]: [[Johny Léonard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1948]]: [[Gisela Schneeberger]], däitsch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Anna Recker]], däitsch Molerin. * [[1954]]: [[Emile Calmes]], lëtzebuergesche Politiker a Geschäftsmann. * [[1958]]: [[Alex Bodry]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1962]]: [[Jean-Christophe Massinon]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1968]]: [[Nadia Calviño]], spuenesch Economistin a Politikerin. * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin an Moudendesignerin. * [[1973]]: [[Jean-Luc Engler]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1977]]: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin. * [[1978]]: [[Gerald Asamoah]], däitsche Foussballspiller. * [[1982]]: [[Emma Pooley]], englesch Vëlossportlerin. * [[1988]]: [[Alicia Vikander]], schweedesch Schauspillerin. == Gestuerwen == * [[1873]]: [[Charles Lambert (Industriellen)|Charles Lambert]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1905]]: [[Walter Wislicenus]], däitschen Astronom. * [[1908]]: [[Joseph Weber (Zänndokter)|Joseph Weber]], lëtzebuergeschen Zänndokter, Auteur an Diplomat. * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], däitsche Politiker, ''Reichskanzler'', Ausseminister a Friddensnobelpräisdréier (1926). * [[1932]]: [[Max Wolf]], däitschen Astronom. * [[1935]]: [[Armand Spoo]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. *[[1944]]: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * [[1948]]: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder. * [[1966]]: [[Giorgio Simonelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franséischen Theaterschrëftsteller. * [[1983]]: [[Guillaume Konsbruck]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1984]]: [[Emile Klensch]], lëtzebuergesche Bauer, Grënner vun der Ekabe. * [[1988]]: [[Franz Josef Strauß]], däitsche Politiker. * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller. * [[2002]]: [[André Delvaux]], belsche Filmregisseur. * [[2004]]: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2009]]: [[Reinhard Mohn]], däitschen Entreprener. * 2009: [[Jean Pinchon]], franséischen Agronom an Administrateur. * [[2018]]: [[Leon M. Lederman]], US-amerikanesche Physiker. * [[2019]]: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * [[2021]]: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Schauspiller. * 2021: [[Bernard Tapie]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * [[2024]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. * 2024: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * 2026: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag an [[Däitschland]] (Dag vun der däitscher Eenheet vun [[1990]]) * ''Leidens Ontzet'' – Dag vun der Befreiung vu [[Leiden]] an [[Holland]] vun der spuenescher Belagerung [[1574]] (Haut e grousst Volleksfest an der Stad) == Um Spaweck == {{Commonscat|3 October|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 03]] 8qap9sht1zo2zytaqntmxhnr6gwt3iz 0 2120 2711084 2667919 2026-10-05T18:37:40Z Zinneke 34 /* Gestuerwen */ 2711084 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''4. [[Oktober]]''' ass den 277. Dag vum Joer (278. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1515]]: [[Italiekricher]]: De [[Maximilian Sforza]] ergëtt sech zu [[Mailand]]. * [[1830]]: D'[[belsch]] Revolutiounsregierung proklaméiert d'Onofhängegkeet vun der Belsch vun [[Holland]]. * [[1910]]: Revolutioun a [[Portugal]], de Kinnek [[Manuel II. vu Portugal|Manuel II.]] gëtt gestierzt. * [[1957]]: D'[[Sowjetunioun]] schéisst mam [[Sputnik 1]] den éischte [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] op seng Tier ronderëm d'Äerd. * [[1998]]: De [[Fernando Henrique Cardoso]] gëtt fir d'zweet President vu [[Brasilien]]. === Lëtzebuerg === * [[1859]]: De ''[[Feierwon]]'' gëtt fir d'éischt Kéier gesongen, an dat zur Feier vum éischten Zuch, deen aus der Gare vun der Stad ofgepaff gëtt. * [[1959]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:3 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=178 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland de 4. Oktober 1959 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1964]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1966]], 0:2 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13515 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich vum 4. Oktober 1964 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1980]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:2 géint d'USA.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7602 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-USA de 4. Oktober 1980 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|Rutherford Hayes |Luis Trenker Fichier:Busterkeaton.jpg|Buster Keaton Fichier:Heston portrait.jpg|Charles Heston </gallery> * [[1626]]: [[Richard Cromwell]], ''Lord Protector'' vun England, Schottland an Irland. * [[1787]]: [[François Guizot]], franséische Politiker, Historiker an Auteur. * [[1820]]: [[François-Étienne Musin]], belsche Moler. * [[1822]]: [[Rutherford B. Hayes]], 19. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. * [[1831]]: [[Jean Peters (Theolog)|Jean Peters]], lëtzebuergesche kathouleschen Theolog. * [[1835]]: [[Ferdinand Zartmann]], däitschen Aendokter. * [[1847]]: [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)|Jean-Pierre Knepper]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1871]]: [[Nicolas Sinner]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1877]]: [[Emma Weber-Brugmann]], däitsch Fraerechtlerin, Schrëftstellerin an Iwwersetzerin. * [[1884]]: [[Félix Gouin]], franséische Politiker. * [[1889]]: [[Gustav Kolbach]], lëtzebuergesche Medezinner an Amateurbotaniker. * [[1892]]: [[Luis Trenker]], Éisträich-ungareschen Alpinist, Schauspiller, Regisseur a Schrëftsteller. * [[1894]]: [[Edward Cummings]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[1895]]: [[Buster Keaton]], US-amerikanesche Filmschauspiller a Regisseur. * 1895: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun. * [[1903]]: [[John Vincent Atanasoff]], US-amerikanesche Physiker a Computer-Pionéier. * [[1909]]: [[Marcel Brillon]], lëtzebuergeschen Naturfotograph. * [[1915]]: [[Madeleine Frieden-Kinnen]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1916]]: [[Witali Ginsburg]], russesche Physiker. * [[1923]]: [[Charlton Heston]], amerikanesche Schauspiller. * [[1929]]: [[Henri Mersch]], lëtzebuergesche Gewiichtshiewer. * [[1936]]: [[Bernard Philippe]], lëtzebuergesche Ringer. * [[1938]]: [[Sophie Hardy]], franséisch Schauspillerin. * [[1939]]: [[Jean-François Laguionie]], franséische Schrëftsteller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur. * 1939: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * [[1941]]: [[Anne Rice]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[1942]]: [[Irm Hermann]], däitsch Schauspillerin. * 1942: [[Jóhanna Sigurðardóttir]], islännesch Politikerin. * 1942: [[Frantz Charles Muller]], lëtzebuergesche Forstingenieur an Naturschützer. * [[1946]]: [[Susan Sarandon]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Armand Assante]], US-amerikanesche Schauspiller. * 1949: [[Jean-Loup Hubert]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1953]]: [[Tchéky Karyo]], tierkesch-franséische Schauspiller. * [[1954]]: [[Mario Jung]], lëtzebuergesche Museker. * [[1959]]: [[Romain Nati]], lëtzebuergesche Pneumolog a Member vum Staatsrot. * [[1964]]: [[Mariette Lentz]], lëtzebuergesch Sängerin. * [[1973]]: [[Roland Hoffmann (Volleyballspiller)|Roland Hoffmann]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1974]]: [[Stéphane Jacquin]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1979]]: [[Daniel Huss]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1983]]: [[Vicky Krieps]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * [[1984]]: [[Manon Hoffmann]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin. * [[1994]]: [[Rebecca Klerf]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1669]]: [[Rembrandt van Rijn]], hollännesche Moler. * [[1866]]: [[Pierre-Joseph Vanderaiken]], lëtzebuergeschen Entreprener. * [[1880]]: [[Jacques Offenbach]], franséische Komponist an Cellist. * [[1904]]: [[Frédéric-Auguste Bartholdi]], franséische Sculpteur (''[[Fräiheetsstatu]]''). * [[1920]]: [[Max Margules]], éisträichesche Meteorolog. * [[1946]]: [[Emile Moutrier]], lëtzebuergesche Veterinär. * [[1947]]: [[Max Planck]], däitsche Physiker, Nobelpräis fir Physik 1918. * [[1964]]: [[Anna Klemmer]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[1970]]: [[Janis Joplin]], US-amerikanesch Sängerin. * [[1984]]: [[Albert Berchem]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1986]]: [[Paul Sontag]], lëtzebuergesche Sänger, Dirigent a Komponist. * [[1989]]: [[Graham Chapman]], brittesche Schauspiller (''[[Monty Python]]'') a Schrëftsteller. * 1989: [[Noël-Noël]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[1993]]: [[Alex Wantz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1996]]: [[Masaki Kobayashi]], japanesche Filmregisseur. * [[1999]]: [[Bernard Buffet]], franséische Moler. * [[2004]]: [[Gordon Cooper]], amerikaneschen [[Astronaut]] an ee vun de [[Mercury Seven]]. * [[2006]]: [[Norbert Franck]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik. * [[2009]]: [[Mercedes Sosa]], argentinesch Sängerin. * [[2010]]: [[Norman Wisdom]], englesche Schauspiller. * [[2013]]: [[Võ Nguyên Giáp]], vietnameesesche Generol a Politiker. * [[2014]]: [[Jean-Claude Duvalier]], haitianeschen Diktator. * [[2020]]: [[Kenzō Takada]], japanesche Moudendesigner. * [[2022]]: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * [[2024]]: [[Michel Blanc]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[2026]]: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|4 October|4. Oktober}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 04]] ml5jefwhw151fvwxgub9lvsx19gzaz1 0 2177 2711073 2680074 2026-10-05T17:13:14Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ 2711073 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''30. November''' ass den 334. Dag (335. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1789]]: [[Frankräich]]: [[Korsika]] gehéiert definitiv zu [[Frankräich]]. * [[1939]]: Russesch Fliger bombardéieren déi [[Finnland|finnesch]] Haaptstad [[Helsinki]], de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] huet ugefaangen. * [[1966]]: [[Barbados]] gëtt onofhängeg and adoptéiert säin [[Fändel vu Barbados|neie Fändel]]. * [[1967]]: D'[[Südjemen|Republik Südjemen]] gëtt ausgeruff. * [[1982]]: ''[[Thriller (Album)|Thriller]]'' vum [[Michael Jackson]], dee bis haut mat ronn 67 Milliounen Exemplairen am dackste verkaaften Album vun der Welt, kënnt eraus. * [[2004]]: D'[[Portugal|portugisesch]] Regierung vum [[Pedro Santana Lopes]] demissionéiert. == Gebuer == <gallery> Fichier:Jonathan swift.jpg|Jonathan Swift Fichier:Theodor Mommsen 2.jpg|Theodor Mommsen Fichier:MarkTwain.LOC.jpg|Mark Twain Fichier:Churchill V sign HU 55521.jpg|Winston Churchill Fichier:Ridley Scott by Gage Skidmore.jpg|Ridley Scott </gallery> * [[1667]]: [[Jonathan Swift]], anglo-iresche Schrëftsteller. * [[1817]]: [[Theodor Mommsen]], däitschen Historiker. * [[1825]]: [[William-Adolphe Bouguereau]], franséische Moler. * [[1835]]: [[Mark Twain]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[1869]]: [[Jean-Baptiste Kremer]], lëtzebuergesche Jesuitt an Universitéitsprofesser. * [[1871]]: [[Nicolas Weyrich]], lëtzebuergesche Paschtouer. * [[1872]]: [[John McCrae]], kanadeschen Dichter a Medezinner. * [[1874]]: [[Winston Churchill]], brittesche Politiker a Premierminister. * [[1875]]: [[Michel Junckel]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1898]]: [[Mario Mattoli]], italieenesche Filmregisseur. * [[1903]]: [[Jean-Pierre Feydeau]], franséische Filmregisseur. * [[1906]]: [[Hélène Tossy]], franséisch Schauspillerin. * [[1907]]: [[Alfred Schmitt]], franséischen Astronom. * [[1911]]: [[Raymond Simonelli]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1912]]: [[Walter Jackson Ong]], US-amerikanesche Literaturwëssenschaftler a Medientheoretiker. * [[1920]]: [[Johny Fonck]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * 1920: [[Virginia Mayo]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1923]]: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * [[1924]]: [[Jacques Dacqmine]], franséische Schauspiller. * [[1927]]: [[Richard Crenna]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1931]]: [[Bruce C. Murray]], US-amerikanesche Geolog a Planetolog. * [[1934]]: [[Lansana Conté]], guineeësche Politiker a Staatspresident. * [[1936]]: [[Eric Walter Elst]], belschen Astronom. * [[1937]]: [[Ridley Scott]], brittesche Filmregisseur a -produzent. * 1937: [[Tom Simpson]], brittesche Vëlossportler. * [[1943]]: [[Terrence Malick]], US-amerikanesche Filmregisseur. * 1943: [[Kaoru Ikeya]], japaneschen Amateurastronom. * [[1947]]: [[Sergio Badilla Castillo]], chileeneschen Dichter. * 1947: [[Jeannette Goergen]], lëtzebuergesch Bouschéisserin. * [[1955]]: [[Emmanuèle Bernheim]], franséisch Schrëftstellerin an Dréibuchautorin. * 1955: [[Billy Idol]], brittesche Sänger a Songschreiwer. * [[1961]]: [[Wadeck Stanczak]], franséische Schauspiller. * [[1981]]: [[Marc Kemp (Handballspiller)|Marc Kemp]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[1987]]: [[Daniel Noboa]], ecuadorianesche Politiker. * [[1990]]: [[Magnus Carlsen]], norwegesche Schachgroussmeeschter. == Gestuerwen == * [[1016]]: [[Edmund II. vun England|Edmund II.]], [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]]. * [[1719]]: [[Heinrich Hartard von Rollingen]], Fürstbëschof vu Speyer a Fürstpropst vu Wissembourg. * [[1751]]: [[Jean-Philippe de Chéseaux]], Schwäizer Astronom. * [[1761]]: [[John Dollond]], brittescher Optiker an Teleskopebauer. * [[1840]]: [[Joseph Johann von Littrow]], éisträicheschen Astronom. * [[1900]]: [[Oscar Wilde]], iresche Schrëftsteller. * [[1907]]: [[Ludwig Levy]], däitschen Architekt. * [[1922]]: [[Jacques Schmitz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1934]]: [[Hélène Boucher]], franséisch Pilotin. * [[1935]]: [[Fernando Pessoa]], portugiseschen Dichter. * [[1947]]: [[Ernst Lubitsch]], däitsche Regisseur. * [[1954]]: [[Wilhelm Furtwängler]], däitschen Dirigent a Komponist. * [[1975]]: [[Tony Jungblut]], lëtzebuergeschen Auteur, Journalist, Geriichtschroniker an Editeur. * [[1976]]: [[Fritz Rasp]], däitsche Schauspiller. * [[1979]]: [[Gabrielle Dorziat]], franséisch Schauspillerin. * [[1981]]: [[Georges Brassens]], franséische Chansonnier a Komponist. * 1981: [[Maurice Leick]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * [[1988]]: [[Jules Dentzer]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1997]]: [[Camille Hellinckx]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * 1997: [[Françoise Prévost (Schauspillerin)|Françoise Prévost]], franséisch Schauspillerin. * [[2000]]: [[Ansumane Mané]], Offizéier vu Guinea-Bissau. * [[2005]]: [[Roger Behm]], lëtzebuegesche Landesmeescher am Boxen. * 2005: [[Jean-Pierre Schank]], lëtzebuergesche Politiker. * [[2007]]: [[François-Xavier Ortoli]], franséische Politiker a Geschäftsmann. * [[2010]]: [[Jeng Kirchen]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[2010]]: [[Thuur Luxembourg]], hollänneschen Auteur vu Fues-Schlager. * [[2011]]: [[Zdeněk Miler]], tschecheschen Dessins-animés-Mécher. * [[2013]]: [[Chris Howland]], brittesche Schlagersänger, Radio- a Fernseemoderator a Schauspiller. * [[2017]]: [[Alain Jessua]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schrëftsteller. * [[2018]]: [[George H. W. Bush]], US-amerikanesche Politiker, 41. US-President. * [[2022]]: [[Christiane Hörbiger]], éisträichesch Schauspillerin. * 2022: [[Christine McVie]], brittesch Sängerin. * 2022: [[Davide Rebellin]], italieenesche Vëlossportler. * 2022: [[Jiang Zemin]], chineesesche Politiker. * [[2023]]: [[Shane MacGowan]], iresche Museker. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|30 November|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am November]] 6popvzalb8m28hspu8rw8wqq32yrbbt 0 2836 2711041 2710985 2026-10-05T14:59:50Z GilPe 14980 2711041 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng Roll méi. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> <!--{{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Clierf|Clierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}}--> == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 |align=center|37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 |align=center|26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 |align=center|11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 |align=center|12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] |align=right|8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |align=right|8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |align=right|5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] |align=right|5 |- ! colspan="2" |Total !align=right|26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] |align=right|9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] |align=right|5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton |align=right|9 |- ! colspan="2" |Total !align=right|28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantone Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi Distrikter verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |} ==== 1851: en neie Kanton ==== Schafe vum Kanton Veianen ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] 3fhj0omc7p1ywd2y0vpbg8rkdxglxhx 2711065 2711041 2026-10-05T16:15:31Z GilPe 14980 2711065 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufen wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantonen louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1" />. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum urspréngelchen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantonen ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dësen louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkungen vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. Pärel, Maartel, Wolwen a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. ----D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Eng éischt provisoresch Kantonsandeelung ass mam ''Arrêté du 14 fructidor an III'' (31. August 1795) festgeluecht ginn an huet 37 Kantonen virgesinn, wouvun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt louchen. Den Arrêté ass awer wuel ni effektiv applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. D'Kantonsgrenze goufen duerno mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) fir den [[Departement Forêts|Département des Forêts]] nei gereegelt. No där Ännerung war d'Situatioun awer scho relativ no bei den haitege Kantonen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] de [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] ef6zg4q1fjikfdepbxz5rhu35hvihhj 2711067 2711065 2026-10-05T16:50:07Z GilPe 14980 2711067 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>[https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] snd4kq8tqhltwl16t6hzg0ngy1hjnxa 2711068 2711067 2026-10-05T16:59:50Z GilPe 14980 komplett iwwerschafft; EnCours ewech 2711068 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] 0xk3gl6cvdsmfsgjelqkkmf1qz4i2vl 2711069 2711068 2026-10-05T17:03:28Z Mobby 12 60927 /* Kantonstabell */ k 2711069 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] 1szltjf17a6bfnerv7yioeyvbxbdvwd 2711070 2711069 2026-10-05T17:03:49Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */ 2711070 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] rgeb34vf94mreo8w2bzrpgx79vhb0yq 0 3058 2711079 2661506 2026-10-05T17:17:14Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2711079 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1970''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * [[14. Mee]]: An [[Däitschland]] gëtt d'''[[Rote Armee Fraktion]]'' gegrënnt. * {{7. Dezember}}: Dem däitsche [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] [[Willy Brandt]] säi ''[[Knéifall vu Warschau]].'' * [[14. Dezember]] - [[22. Dezember]]: Aarbechteropstand a [[Polen]] (virun allem [[Gdańsk]], [[Gdynia]] a [[Szczecin]]) mat Streik, Massendemonstratiounen a Versammlunge wéinst massive Präiserhéijungen. Bei de bluddegen Ausernanersetzunge vun den Aarbechter mat Police an Arméi kommen e puer Mënschen ëm d'Liewen. ==== Lëtzebuerg ==== * {{1. Januar}}: D'[[TVA]] gëtt agefouert. * {{4. Mäerz}}: D'''[[Cargolux]] Airlines International S. A.'' gi gegrënnt. * [[20. Mee]]: Accord tëscht Lëtzebuerg an der portugisescher Republik iwwer Aarbechter aus Portugal zu Lëtzebuerg (1972 ratifiéiert). * [[24. August]]: Dat éischt Deelstéck vun der zukünfteger [[Escher Autobunn]], tëscht dem Zementwierk a [[Steebrécken]], gëtt als véierspuereg Strooss a Betrib geholl. * {{9. Dezember}}: Per Gesetz gëtt d'40-Stonne-Woch agefouert. * 132 Leit stierwen dat Joer am Stroosseverkéier, sou vill wéi ni virdrun oder dono bannent engem Joer. '''Biller''' <gallery> Cargolux Logo copie.png|Cargolux Accord entre la République portugaise et le Grand-duché de Luxembourgrelatif à l'emploi des travailleurs portugais au Luxembourg 1970-05-20.jpg|Accord tëscht Portugal a Lëtzebuerg iwwer portugisesch Aarbechter zu Lëtzebuerg. </gallery> === Afrika === * [[24. Abrëll]]: [[Gambia]] gëtt Republik. Staatspresident gëtt den [[Daouda Jawara]]. * {{4. Juni}}: [[Tonga]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * [[18. Mäerz]]: De [[Lon Nol]] entmuecht de Prënz [[Norodom Sihanouk]] vum [[Kambodja]]. * [[29. Abrëll]]: US-Invasioun am [[Kambodja]] mam Zil, d'[[Vietnamkrich|Ravitaillementsweeër]] vun den Nord-Vietnameesen no [[Südvietnam]] ofzeschneiden. * [[10. Oktober]]: [[Fidschi]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === * [[23. Juli]]: De Sultan [[Qabus bin Said bin Taimur Al Said]] gëtt Staatspresident an [[Oman]]. * {{2. September}} - [[22. September]]: Palestinenseropstand a [[Jordanien]] ([[Schwaarze September (Opstand)|Schwaarze September]]). == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Edmond Dune]], ''Poèmes en prose de Trakl''. === Musek === * [[21. Mäerz]]: D'[[Dana]] gewënnt fir [[Irland]] mam Lidd ''[[All Kinds of Everything]]'' de [[Eurovision Song Contest 1970|15. Eurovision Song Contest]] zu [[Amsterdam]]. == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * {{4. Januar}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt op [[Malta]] 1:1 géint Malta. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nicky Hoffmann]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11522 D'Detailer vum Foussballlännermatch Malta-Lëtzebuerg de 4. Dezember 1970 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[10. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Eindhoven]] 0:3 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=215 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 10. Mäerz 1970 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[16. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Paräis]] 1:3 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nico Braun]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=216 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 16. Abrëll 1970 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{9. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Tschechoslowakei.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11560 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tschechoslsowakei den 9. Mee 1970 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[14. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1972]] 0:2 géint Jugoslawien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11622 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Jugoslawien de 14. Oktober 1970 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1972, 0:5 géint d'DDR.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=11637 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-DDR de 15. November 1970 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == *{{0}}{{0}} [[Jan Eelen]], flämeschen Televisiounsregisseur. *{{4. Januar}} [[Jeff Rohen]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * {{9. Januar}}: [[Lara Fabian]], belsch Sängerin. * [[13. Januar]]: [[Marco Pantani]], italieenesche Vëlossportler. * [[15. Januar]]: [[Ernest Gruskovnjak]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * [[19. Januar]]: [[Iiro Rantala]], finneschen Jazzpianist. * [[26. Januar]]: [[Bjarni Benediktsson (1970)|Bjarni Benediktsson]], islännesche Politiker. * {{1. Februar}}: [[Dimitry Bossi]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{2. Februar}}: [[Patrick Goldschmidt]], lëtzebuergesche Politiker. * {{3. Februar}}: [[Serge Tonnar]], lëtzebuergesche Museker, Komponist, Schrëftsteller a Schauspiller. * [[14. Februar]]: [[Simon Pegg]], englesche Schauspiller. * [[22. Februar]]: [[Javier Milei]], argentinesche Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[Aleksandar Vučić]], serbesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Sergueï Afanassiev]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[26. Mäerz]]: [[Alberto David]], lëtzebuergesche Schachspiller. * [[31. Mäerz]]: [[Alenka Bratušek]], sloweenesch Politikerin. * 31. Mäerz: [[Claude Steyer]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{8. Abrëll}}: [[Steve Greisch]], lëtzebuergeschen Jazz-Museker. * {{0}}8. Abrëll: [[Andrej Plenković]], kroatesche Politiker. * [[12. Abrëll]]: [[Tom Leick]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[21. Abrëll]]: [[Sasha Baillie]], lëtzebuergesch Diplomatin. * [[26. Abrëll]]: [[Melania Trump]], sloweenesch-US-amerikanescht Model. * [[29. Abrëll]]: [[Uma Thurman]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[8. Mee]]: [[John Rech]], lëtzebuergesche Sänger, Museker an Auteur. * {{9. Mee}}: [[Marek Erhardt]], däitsche Schauspiller. * [[25. Mee]]: [[Neil Marshall]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Mee]]: [[Susanne Jaspers]], däitsch Schrëftstellerin. * [[26. Juni]]: [[Paul Thomas Anderson]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{6. Juli}}: [[Roger Cicero]], däitsche Sänger. * [[16. Juli]]: [[Pjotr Alexandrowitsch Klimow]], russesche Komponist an Dichter. * [[23. Juli]]: [[Saulius Skvernelis]], litauesche Politiker. * {{1. August}}: [[David James]], englesche Foussballspiller. * {{3. August}}: [[Andrea Binsfeld]], däitsch Historikerin. * [[10. August]]: [[Joachim van der Vlugt]], hollännesche Moler. * 10. August: [[Wouter van der Vlugt]], hollännesche Sculpteur a Miwweldesigner. * [[12. August]]: [[Frank Deville]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. August]]: [[Patrick Santer]], lëtzebuergesche Politiker. * [[23. August]]: [[River Phoenix]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[26. August]]: [[Mark Benecke]], däitsche Kriminalbiolog. * [[28. August]]: [[Loïc Leferme]], franséischen Apnoe-Daucher. * [[10. September]]: [[Tim Plester]], brittesche Schauspiller. * [[13. September]]: [[Diane Adehm]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[11. Oktober]]: [[Daniel Bintz]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[12. Oktober]]: [[Cláudia Abreu]], brasilianesch Schauspillerin. * [[15. Oktober]]: [[Pernilla Wiberg]], schweedesch Alpinschileeferin. * [[27. Oktober]]: [[Jonathan Stroud]], brittesche Schrëftsteller. * [[27. November]]: [[Serge Rohmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Édouard Philippe]], franséische Politiker. * [[12. Dezember]]: [[Jean-Louis Siweck]], lëtzebuergesche Journalist. * [[21. Dezember]]: [[Bart De Wever]], belsche Politiker. * [[22. Dezember]]: [[Yuriko Backes]], lëtzebuergesch Diplomatin a Politikerin. == Gestuerwen == * {{1. Januar}}: [[Eduard von Borsody]], éisträichesche Filmregisseur. * {{6. Januar}}: [[Félicie Erpelding-Schlesser]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[25. Januar]]: [[Jules Vannérus]], belsch-lëtzebuergeschen Historiker an Archivist. * 25. Januar: [[Etienne Bausch]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[27. Januar]]: [[Erich Heckel]], däitsche Moler. * [[31. Januar]]: [[Antoine Bourkel]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalhistoriker. * {{2. Februar}}: [[Bertrand Russell]], brittesche Mathematiker a Philosoph. * {{6. Februar}}: [[Félix Arend]], lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik. * {{7. Februar}}: [[Jean-Pierre Pier]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur. * [[17. Februar]]: [[Samuel Joseph Agnon]], hebräeschen Epiker. * 17. Februar: [[Alfred Newman]], US-amerikanesche Filmkomponist. * [[19. Februar]]: [[Gaston Modot]], franséische Schauspiller. * [[25. Februar]]: [[Mark Rothko]], russesch-amerikanesche Moler. * {{2. Mäerz}}: [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Felix vu Bourbon-Parma]], Prënz-Consort vu Lëtzebuerg. * [[20. Abrëll]]: [[Paul Celan]], däitschen Dichter. * [[30. Abrëll]]: [[Inger Stevens]], schweedesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * {{4. Mee}}: [[Piero Pierotti]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{9. Mee}}: [[Franz Etzel]], däitsche Politiker. * [[12. Mee]]: [[Nelly Sachs]], däitsch-schweedesch Schrëftstellerin a Lyrikerin. * [[24. Mee]]: [[Folco Lulli]], italieenesche Schauspiller. * [[28. Mee]]: [[Jacques Bos]], lëtzebuergeschen Apdikter. * [[14. Juni]]: [[Guido Malatesta]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[14. Juli]]: [[Luis Mariano]], spuenesch-baskeschen Tenor. * [[22. Juli]]: [[Fritz Kortner]], éisträichesche Schauspiller, Film an Theaterregisseur. * [[27. Juli]]: [[António de Oliveira Salazar]], portugisesche Ministerpresident. * {{1. August}}: [[Frances Farmer]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[18. August]]: [[Soledad Miranda]], spuenesch Schauspillerin. * [[30. August]]: [[Joseph Merres]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 30. August: [[Ernst Zinner]], däitschen Astronom an Astronomiehistoriker. * {{1. September}}: [[François Mauriac]], franséische Schrëftsteller. * {{9. September}}: [[Ferdinand Gremling]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[18. September]]: [[Jimi Hendrix]], amerikanesche Gittarist, Sänger a Komponist. * [[20. September]]: [[Josy Meyers]] Friob, lëtzebuergeschen Zeecheprof a Moler. * [[23. September]]: [[Bourvil]], franséische Schauspiller a Sänger. * [[25. September]]: [[Erich Maria Remarque]], däitschen Auteur. * [[27. September]]: [[Jean-Pierre Feydeau]], franséische Filmregisseur. * [[28. September]]: [[Gamal Abdel Nasser]], egyptische Politiker. * {{2. Oktober}}: [[Grethe Weiser]], däitsch Schauspillerin. * {{0}}2. Oktober: [[Pierre Krack]], lëtzebuergeschen Douanier. * {{4. Oktober}}: [[Janis Joplin]], US-amerikanesch Sängerin. * {{8. Oktober}}: [[Jean Giono]], franséische Schrëftsteller an Erzieler. * [[10. Oktober]]: [[Édouard Daladier]], franséische Politiker (Parti Radical Socialiste). * [[17. Oktober]]: [[Benjamin Boss]], US-amerikaneschen Astronom. * 17. Oktober: [[Georges Milton]], franséische Sänger a Schauspiller. * [[28. Oktober]]: [[Victor Lenert]], lëtzebuergeschen Erfinder. * {{9. November}}: [[Charles de Gaulle]], franséische Generol a Staatspresident. * [[10. November]]: [[René Nussbaum]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. November]]: [[Denise Clair]], franséisch Schauspillerin. * [[19. November]]: [[Georges Gredt]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * {{7. Dezember}}: [[Jean-Max]], franséische Schauspiller. * [[12. Dezember]]: [[John Paddy Carstairs]], engleschen Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[18. Dezember]]: [[Robert Lentz]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[Okuro Oikawa]], japaneschen Astronom. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 97cxkdel12c72zk2nx1358mepj5bthc 0 3072 2711074 2710353 2026-10-05T17:13:43Z Mobby 12 60927 /* Gebuer */ + 2711074 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1987''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * [[25. Januar]]: D'[[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU/CSU]] mam [[Helmut Kohl]] gewënnt d'Walen an der [[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]]. * {{4. Mäerz}}: D'Pyramid vum [[Musée du Louvre|Louvre]] gëtt zu Paräis ageweit. * {{6. Mäerz}}: D'brittesch Fär ''[[Herald of Free Enterprise]]'' geet viru [[Zeebrugge]] ënner, 193 Leit kommen ëm d'Liewen. * [[28. Mee]]: Den däitsche [[Mathias Rust]] lant mat sengem Sportfliger op der [[Rout Plaz|Rouder Plaz]] zu [[Moskau]] a blaméiert d'[[Sowjetunioun|sowjetesch]] Fluchofwier. * [[11. Juni]]: D'[[Konservativ Partei (Groussbritannien)|Konservativ Partei]] mat un der Spëtzt der [[Margaret Thatcher]] gewënnt d'Walen a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. * {{1. Juli}}: Den [[Acte unique]] trëtt a Kraaft. * [[19. Juli]]: D'[[Ssozial-demokratesch Partei (Portugal)|PSD]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Portugal]], den [[Anibal Cavaco Silva]] gëtt Premierminister. * [[17. Dezember]]: De [[Gustáv Husák]] trëtt als Generalsekretär vun der [[Tschechoslowakesch Kommunistesch Partei|Tschechoslowakescher Kommunistescher Partei]] zeréck, bleift awer Staatspresident. Nofollger gëtt de [[Miloš Jakeš]]. ==== Lëtzebuerg ==== * Mäerz: De [[Lift Gronn-Uewerstad]] gëtt a Betrib geholl. * [[12. Mee]]: Den [[ADR|Aktiounscomité 5/6 Pensioun fir jiddereen]] gëtt gegrënnt. * [[17. Juni]]: Per Gesetz gëtt d'[[Cour d'Assises]] ofgeschaaft. * [[11. Oktober]]: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]]. === Afrika === * Juli: [[Angolanesche Biergerkrich]]: Ufank vun der [[Schluecht vu Cuito Cuanavale]]. * [[15. Oktober]]: Staatsstreech am [[Burkina Faso]]. Den [[Thomas Sankara]] gëtt zu [[Ouagadougou]] ëmbruecht; de [[Blaise Compaoré]] gëtt säin Nofollger. * {{7. November}}: An [[Tunesien]] gëtt de President [[Habib Bourguiba]] duerch de [[Zine el-Abidine Ben Ali]] fir ofgesat erkläert. * [[10. November]]: Am [[Niger]] gëtt den [[Ali Saibou]] Nofollger vum verstuerwene [[Seyni Kountché]]. === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * [[13. Abrëll]]: Accord tëscht [[Portugal]] a [[China]], fir datt [[Macao]] [[1999]] u China zeréckgeet. * [[14. Juni]]: De [[Võ Chí Công]] gëtt President am [[Vietnam]]. * [[18. Juni]]: De [[Phạm Hùng]] gëtt Premierminister am Vietnam. * {{6. November}}: Den [[Noboru Takeshita]] gëtt Premierminister a [[Japan]]. * [[Dezember]]: De [[Roh Tae-woo]] gëtt zum President a [[Südkorea]] gewielt. === Ozeanien & Pazifik === * {{8. Dezember}}: De [[Ratu Sir Penaia Ganilau]] gëtt zum éischte President vu [[Fidji]] gewielt. === Noen Osten an Arabesch Welt === * [[Iran-Irak-Krich]] * {{1. Juni}}: De [[Libanon|libaneesesche]] Premier [[Rachid Karamé]] gëtt doutgemaach. * [[31. Juli]]: Bei Konfrontatioune mat der Arméi zu [[Mekka]] komme 402 Leit, dorënner 275 iranesch Pilger, ëm d'Liewen. * {{9. Dezember}}: Ufank vun der [[Éischt Intifada|Éischter Intifada]], nodeem en israeelesche Camion an der [[Gazasträif]] an e palestinenseschen Taxi gerannt war a 4 Leit leie blouwen. == Ekonomie == * [[19. Oktober]]: Den [[Dow Jones]] fält ëm 22&nbsp;% an engem Dag. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Batty-Weber-Präis]] fir den [[Edmond Dune]]. === Musek === * {{9. Mee}}: De [[Johnny Logan]] gewënnt fir [[Irland]] mam Lidd ''[[Hold Me Now]]'' den [[Eurovision Song Contest 1987|32. Eurovision Song Contest]] zu [[Bréissel]]. == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * De [[Fonsy Grethen]] gëtt Weltmeeschter am [[Billard]] Kaderspill 47/1. * De [[Marc Girardelli]] gëtt Weltmeeschter am Kombinatiouns-[[Schi]]laf. ===Foussball=== * D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt den nationale Championnat, d'[[Union Lëtzebuerg]] d'Coupe de Luxembourg am Foussball. * [[30. Abrëll]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1988]], 1:4 géint Bulgarien. De Gol fir d'Lëtzebuerger Huet de [[Roby Langers]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8845 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Bulgarien den 30. Abrëll 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[20. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 0:3 géint Bulgarien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8812 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 20. Mee 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[28. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 0:2 géint Irland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8818 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Irland den 28. Mee 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{9. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Dublin]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 1:2 géint Irland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Armin Krings]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8818 D'Detailer vum Foussballlännermatch Irland-Lëtzebuerg den 9. September 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[23. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Castellón de la Plana]] 0:2 géint Spuenien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8715 D'Detailer vum Foussballlännermatch Spuenien-Lëtzebuerg den 23. September 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[11. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Bréissel]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8765 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg den 11. November 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{2. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Esch-Uelzecht]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 0:0 géint Schottland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8753 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schottland den 2. Dezember 1987 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{1. Januar}}: [[Nana Dsagnidse]], georgesch Schachgroussmeeschtesch. * {{9. Januar}}: [[Christine Mailliet]], lëtzebuergesch Schwëmmerin. * [[18. Januar]]: [[Johan Djourou]], schwäizeresch-ivoresche Foussballspiller. * [[22. Januar]]: [[Michel Wirtz]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[25. Januar]]: [[Tim Laevaert]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[11. Februar]]: [[Ellen van Dijk]], hollännesch Vëlossportlerin. * [[15. Februar]]: [[Vhils]], portugisesche Moler a Graffitikënschtler. * [[18. Februar]]: [[Linda Oe]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[21. Februar]]: [[Anne-Lyse Dick]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[25. Februar]]: [[Christine Majerus]], lëtzebuergesch Vëlossportlerin. * [[26. Februar]]: [[Tom Schumacher]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * {{8. Mäerz}}: [[Karim Guerfi]], franséische Boxer. * [[12. Mäerz]]: [[Teymur Rəcəbov]], aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter. * [[23. Mäerz]]: [[Laure Diederich]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[25. Mäerz]]: [[Rob Jetten]], hollännesche Politiker. * [[28. Mäerz]]: [[Dany Scholten]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[31. Mäerz]]: [[Humpy Koneru]], indesch Schachgroussmeeschterin. * 31. Mäerz: [[Sammy Wagner]], lëtzebuergesche Politiker. * {{2. Abrëll}}: [[Kim Kintziger]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[27. Abrëll]]: [[Anne Bourg]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * 27. Abrëll: [[Ben Angelsberg]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{7. Mee}}: [[Laura Daco]], lëtzebuergesch Botanikerin a Volleyballspillerin. * [[13. Mee]]: [[Marianne Vos]], hollännesch Vëlossportlerin a Weltmeeschterin. * [[14. Mee]]: [[Frank Schram]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[22. Mee]]: [[Novak Đoković]], serbeschen Tennisspiller. * {{1. Juni}}: [[Moon Geun Young]], koreanesch Schauspillerin. * [[24. Juni]]: [[Lionel Messi]], spuenesch-argentinesche Foussballspiller. * [[30. Juni]]: [[Arnaud Maroldt]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * {{3. Juli}}: [[Sebastian Vettel]], F1-Pilot. * [[29. Juli]]: [[Julie Kremer]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * {{9. August}}: [[Martine Weber]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * {{7. September}}: [[Bianca Schmitz]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * {{9. September}}: [[Andrea Petkovic]], däitsch Tennisspillerin. * [[13. September]]: [[Ricky Bentz]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[17. September]]: [[Augustus Prew]], brittesche Schauspiller. * [[28. September]]: [[Hilary Duff]], US-amerikanesch Sängerin, Schauspillerin an Entreprenesch. * [[14. Oktober]]: [[Claudio Lombardelli]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[15. Oktober]]: [[Marie Sebag]], franséisch Schachgroussmeeschterin. * [[18. Oktober]]: [[Kim Bruck|KIm Bruck]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[27. Oktober]]: [[Susanna Scarano]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. * [[30. Oktober]]: [[Chantal Hoffmann]], lëtzebuergesch Vëlossportlerin. * [[12. November]]: [[Joël Kitenge]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. November]]: [[Ben Gastauer]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * 14. November: [[Ante Bukvić]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[22. November]]: [[Alain Breuskin]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[30. November]]: [[Daniel Noboa]], ecuadorianesche Politiker. * [[11. Dezember]]: [[Natalia Gordienko]], moldawesch Sängerin. * [[16. Dezember]]: [[Isabelle Frisch]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Patrick Arbaut]], lëtzebuergesche Basketballspiller. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=Raymond Vouel EC Portrait 1976.jpg | Text1=Raymond Vouel | Bild2 = Andy Warhol at the Jewish Museum (by Bernard Gotfryd) – LOC.jpg | Text2 = Andy Warhol | Bild3 = Anny Ondra 1926.jpg | Text3 = Anny Ondra | Bild4= RobertDalban-1952-Harcourt.png | Text4 =Robert Dalban | Bild5= Primo Levi.jpg | Text5 =Primo Levi | Bild7= Dalida 1974.jpg | Text7= Dalida | Bild8= Rita Hayworth Down to Earth 1947.png | Text8= Rita Hayworth | Bild9= Fred Astaire 1959 crop.jpg | Text9= Fred Astaire | Bild10=Lee marvin 1971.JPG | Text10= Lee Marvin }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=LinoVentura-Italie-1975.jpg | Text1= Lino Ventura | Bild2 = Marguerite Yourcenar-Bailleul-1982.10.04.Bernhard De Grendel (10).jpg | Text2 = Marguerite Yourcenar | Bild3 = | Text3 = }} *{{Eidelt Joer}}[[Henri Blackes]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Geschichtsfuerscher. * {{4. Januar}}: [[René Van Den Bulcke]], lëtzebuergesche Politiker. * [[11. Januar]]: [[Pierre-Louis (Schauspiller)|Pierre-Louis]], franséische Schauspiller * [[14. Januar]]: [[Douglas Sirk]], dänesch-däitsche Filmregisseur. * [[15. Januar]]: [[Rudolf Carl]], éisträichesche Schaupiller. * [[17. Januar]]: [[Hugo Fregonese]], argentinesche Filmregisseur. * [[31. Januar]]: [[Yves Allégret]], franséische Filmregisseur. * {{1. Februar}}: [[Alessandro Blasetti]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Februar}}: [[Georges Bauer]], lëtzebuergesche Waasserballspiller an Olympionik. * {{6. Februar}}: [[Albert Leblanc]], Organist. * [[12. Februar]]: [[Raymond Vouel]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker. * [[15. Februar]]: [[Jean Laviron]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. Februar]]: [[Andy Warhol]], Grënner a bedeitendste Kënschtler vum Pop-Art. * [[22. Februar]]: [[Louis Biren (Resistenzler)|Louis Biren]], lëtzebuergesche Konschtschräiner, Woner, Kéifer a Resistenzler. * [[23. Februar]]: [[Esmond Knight]], englesche Schauspiller. * [[28. Februar]]: [[Anny Ondra]], Filmschauspillerin. * {{2. Mäerz}}: [[Randolph Scott]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. Mäerz}}: [[Danny Kaye]], US-amerikanesche Schauspiller, Komiker a Sänger. * {{9. Mäerz}}: [[Richard F. Kneip]], US-amerikanesche Politiker. * [[10. Mäerz]]: [[Bernard Roland]], franséische Filmregisseur. * [[13. Mäerz]]: [[Bernhard Grzimek]], Déierendokter a -fuerscher, Déierefilmmécher. * [[23. Mäerz]]: [[Maurice Labro]], franséische Filmregisseur. * [[28. Mäerz]]: [[Maria Augusta Trapp]], US-amerikanesch Sängerin a Schrëftstellerin. * {{3. Abrëll}}: [[Robert Dalban]], franséische Schauspiller. * {{0}}3. Abrëll: [[Anne Grey]], brittesch Schauspillerin. * [[11. Abrëll]]: [[Primo Levi]], italieenesche Schrëftsteller a Cheemiker. * [[17. Abrëll]]: [[Henri Koch (Politiker)|Henri Koch]], lëtzebuergesche Politiker an Direkter vum Escher Jongelycée. * {{3. Mee}}: [[Dalida]], Schlagersängerin a Schauspillerin. * {{7. Mee}}: [[Auguste Moneta]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{0}}7. Mee: [[Colin Blakely]], nordiresche Schauspiller. * [[11. Mee]]: [[Nicolas Rasquin]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. Mee]]: [[Rita Hayworth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[20. Mee]]: [[Franz Ehringer]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * [[23. Mee]]: [[Lou Hemmer]], lëtzebuergesche Fluchpionéier. * {{7. Juni}}: [[Aurelio Sabbatini]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[13. Juni]]: [[François Trausch]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * 13. Juni: [[Geraldine Page]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[22. Juni]]: [[Fred Astaire]], US-amerikaneschen Dänzer, Sänger a Schauspiller. * [[30. Juni]]: [[Théo Bohnenberger]], lëtzebuergesche Politiker. * {{4. Juli}}: [[Bengt Strömgren]], schweedeschen Astronom an Astrophysiker. * [[12. Juli]]: [[Rudolf Lenz]], éisträichesche Schauspiller. * [[15. Juli]]: [[Maurice Benoy]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * [[17. Juli]]: [[Janine Ronceray]], franséisch Schauspillerin. * [[20. Juli]]: [[Alexis Wagner]], lëtzebuergesche Moler. * [[26. Juli]]: [[Raymond Leboursier]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[29. Juli]]: [[Nicolas Calmes]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{1. August}}: [[Pola Negri]], polnesch Schauspillerin. * {{2. August}}: [[Berthe Tissen]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * {{7. August}}: [[Jeanne Boitel]], franséisch Schauspillerin. * [[15. August]]: [[Benny Michaux]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[17. August]]: [[Rudolf Heß]], nationalsozialistesche Politiker. * [[19. August]]: [[Chrétien Clement]], lëtzebuergesche Museker a Schrëftsteller. * [[24. August]]: [[Michèle Alfa]], franséisch Schauspillerin. * [[28. August]]: [[John Huston]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[29. August]]: [[Lee Marvin]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. September}}: [[Richard Marquand]], walisesche Filmregisseur. * [[11. September]]: [[Lorne Greene]], kanadesche Schauspiller. * 11. September: [[Peter Tosh]], jamaikanesche Sänger. * [[17. September]]: [[François Eisenbarth]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[18. September]]: [[Américo Tomás]], Admirol, portugisesche Staatspresident (1958 bis 1974). * [[23. September]]: [[Bob Fosse]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[25. September]]: [[Mary Astor]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Oktober}}: [[Madeleine Carroll]], US-amerikanesch-englesch Schauspillerin. * {{3. Oktober}}: [[Jean Anouilh]], franséische Schrëftsteller. * [[11. Oktober]]: [[Uwe Barschel]], däitsche Politiker. * 11. Oktober: [[Alfred Kieffer]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[19. Oktober]]: [[Marcel Paulus]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[22. Oktober]]: [[Roger Maul]], lëtzebuergesche Jurist. * 22. Oktober: [[Lino Ventura]], italieenesche Catcher a Schauspiller. * [[25. Oktober]]: [[Ketty Thull]], Auteur vu Kachbicher. * {{4. November}}: [[Guill Schmitz]], lëtzebuergesche Sänger a Moler. * {{5. November}}: [[Georges Franju]], franséische Filmregisseur. * {{5. November}}: [[Carlos Ulrrico Cesco]], argentineschen Astronom. * [[18. November]]: [[Jacques Anquetil]], franséische Cycliste. * [[28. November]]: [[Wolfgang Liebeneiner]], däitsche Regisseur a Schauspiller. * {{7. Dezember}}: [[Alphonse Arend]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[16. Dezember]]: [[Adolf Raderschall]], däitsche Jurist a Krichsverbriecher. * [[17. Dezember]]: [[Marguerite Yourcenar]], belsch-franséisch Schrëftstellerin. * [[19. Dezember]]: [[Victor Braun]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. Dezember]]: [[Gustav Fröhlich]], däitsche Schauspiller. * [[24. Dezember]]: [[Joop den Uyl]], hollännesche Politiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 6loro9mjr2ivwnytrhbeericc743m3t 0 4045 2711064 2710575 2026-10-05T15:58:51Z Johnny Chicago 17 /* vun 2000 bis 2009 */ 2711064 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Senta Berger 1975.jpg|thumb|Senta Berger, 1975]] D''''Senta Berger''', gebuer den [[13. Mee]] [[1941]] zu [[Wien]], ass eng [[éisträich]]esch [[Schauspiller]]in a Filmproduzentin. == Liewen == Mat 5 Joer huet d'Senta Berger [[Ballet]] geléiert a wollt spéider Schauspillerin ginn. Si war duerno um [[Max-Reinhardt-Seminar]]. 1958 gouf si Member vum [[Theater in der Josefstadt]]. De Film huet si awer méi ugezunn wéi den Theater, a vun 1959 un huet si ee Film nom anere gedréint. 1962 huet se mam Filmregisseur [[Michael Verhoeven]] d'Produktiounsfirma [[Sentana-Filmproduktion]] gegrënnt. D'Senta Berger huet eng international Filmcarrière, si huet a Filmer zu [[Hollywood]], an [[Italien]], [[Frankräich]], [[Däitschland]] an [[Éisträich]] gespillt, mat Regisseure wéi [[Bernhard Wicki]], [[Sam Peckinpah]], [[Volker Schlöndorff]] a [[Wim Wenders]]. Si war d'Partnerin vu Schauspiller wéi [[Kirk Douglas]], [[Charlton Heston]], [[James Coburn]], [[Lilli Palmer]] a [[Götz George]]. 1989 hat si e groussen Erfolleg mat der Serie ''[[Kir Royal]]'' op der däitscher Televisioun. Duerno huet sech hir Carrière bal nëmme méi op der Tëlee ofgespillt. Zanter 2003 ass si Presidentin vun der [[Deutsche Filmakademie|däitscher Filmakademie]]. Si war vun 1963 bis zu deem sengem Doud am Joer 2024 mam Filmregisseur [[Michael Verhoeven]] bestuet. == Filmographie == === Kino=== ==== vun 1950 bis 1959 ==== * 1950: ''[[Das doppelte Lottchen (Film 1950)|Dasa doppelte Lottchen]]'' - Regie: [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Antje Weisgerber]], [[Peter Mosbacher]] * 1955: ''[[Du bist die Richtige]]'' - Regie: [[Erich Engel]], [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Curd Jürgens]], Antje Weisgerber * 1957: ''[[Die unentschuldigte Stunde (Film 1957)|Die unentschuldigte Stunde]]'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Erika Remberg]] - (als Gymnasialschülerin) * 1957: ''[[Die Lindenwirtin vom Donaustrand]]'' - Regie: [[Hans Quest]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hold]], [[Claus Holm]] - (als Marie) * 1958: ''[[Der veruntreute Himmel]]'' - Regie: [[Ernst Marischka]] - Haaptacteuren: [[Hans Holt]], [[Annie Rosar]] * 1959: ''[[The Journey]]'' - Regie: [[Anatole Litvak]] - Haaptacteuren: [[Deborah Kerr]], [[Yul Brynner]] - (als Serveuse) * 1959: ''[[Katia (Film 1959)|Katia]]'' - Regie: [[Robert Siodmak]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Curd Jürgens]] ==== vun 1960 bis 1969 ==== * 1960: ''[[Ich heirate Herrn Direktor]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Heidelinde Weis]], [[Gerhard Riedmann]] - (als Vera) * 1960: ''[[Der brave Soldat Schwejk (Film 1960)|Der brave Soldat Schwejk]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[Ernst Stankovski]] - (als Gretl) * 1960: ''[[O sole mio (Film 1960)|O sole mio]]'' - Regie: [[Paul Martin (Filmregiseur)|Paul Martin]] - Haaptacteuren: [[Vico Torriani]], [[Gunther Philipp]] - (als Madeleine) * 1961: ''[[The Secret Ways]]'' - Regie: [[Phil Karlson]] - Haaptacteuren: [[Richard Widmark]], [[Sonja Ziemann]] - (als Elsa) * 1961: ''[[Junge Leute brauchen Liebe]]'' - Regie: [[Géza von Cziffra]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Waltraut Haas]] - (als Madeleine Talbot) * 1961: ''[[Eine hübscher als die andere]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Heidi Brühl]], [[Rudolf Platte]] - (als Lilly Hase) * 1961: ''[[Das Wunder des Malachias]]'' - Regie: [[Bernhard Wicki]] - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Richard Münch]] - (als Yvonne Krüger) * 1961: ''[[Immer Ärger mit dem Bett]]'' - Regie: [[Rudolf Schündler]] - Haaptacteuren: [[Günter Pfitzmann]], [[Renate Ewert]] - (als Rosemarie Schulze) * 1961: ''[[Adieu, Lebewohl, Goodbye]]'' - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: [[Bibi Johns]], [[Michael Cramer]] - (als Gaby) * 1961: ''[[Es muß nicht immer Kaviar sein (Film)|Es muß nicht immer Kaviar sein]]'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O. W. Fischer]], [[Eva Bartok]] - (als Chantal) * 1961: ''[[Ramona (Film 1961)|Ramona]]'' - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: [[Joachim Hansen]], [[Georg Thomalla]] - (als Yvonne) * 1961: ''[[Junge Leute brauchen Liebe]]'' - Regie: [[Géza von Cziffra]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Johannes Heesters]] * 1961: ''[[Das Geheimnis der schwarzen Koffer]]'' - Regie: [[Werner Klingler]] - Haaptacteuren: [[Joachim Hansen]], [[Chris Howland]] - (als Susan Brown) * 1961: ''[[Diesmal muß es Kaviar sein]]'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: O. W. Fischer, Eva Bartok - (als Chantal) * 1962: ''[[Frauenarzt Dr. Sibelius]]'' - [[Rudolf Jugert]] - Haaptacteuren: [[Lex Barker]], [[Barbara Rütting]] - (als Elisabeth Sibelius) * 1962: ''[[Das Testament des Dr. Mabuse (Film 1962)|Das Testament des Dr. Mabuse]]'' - Regie: [[Werner Klingler]] - Haaptacteuren: [[Gert Fröbe]], [[Charles Regnier]] - (als Nelly) * 1962: ''[[Sherlock Holmes und das Halsband des Todes]]'' - Regie: [[Terence Fisher]] - Haaptacteuren: [[Christopher Lee]], [[Ivan Desny]] - (als Ellen Blackburn) * 1963: ''[[The Waltz King]]'' - Regie: [[ Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] - (als Henriette Treffz) * 1963: ''[[Kali Yug, la dea della vendetta]]'' - Regie: [[Mario Camerini]] - Haaptacteuren: Lex Barker, [[Klaus Kinski]] - (als Catherine Talbot) * 1963: ''[[Il mistero del tempio indiano]]'' - Regie: Mario Camerini - Haaptacteuren: Lex Barker, Joachim Hansen - (als Catherine Talbot) * 1963: ''[[The Victors]]'' - Regie: [[Carl Foreman]] - Haaptacteuren: [[Melina Mercouri]], [[Romy Schneider]] - (als Trudi Metzger) * 1963: ''[[Jack und Jenny]]'' - Regie: [[Victor Vicas]] - Haaptacteuren: [[Brett Halsey]], [[Marion Michael]] - (als Jenny) * 1964: ''[[...e la donna creò l'uomo]]'' - Regie: [[Camillo Mastrocinque]] - Haaptacteuren: [[Thomas Fritsch]], [[Alexandra Stewart]] - (als Jane) * 1965: ''[[Major Dundee]]'' - Regie: [[Sam Peckinpah]] - Haaptacteuren: Charlton Heston, [[James Coburn]] - (als Teresa Santiago) * 1965: ''[[Schüsse im 3/4 Takt]]'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Pierre Brice]], [[Heinz Drache]] - (als Jenny) * 1965: ''[[The Glory Guys]]'' - Regie: [[Arnold Laven]] - Haaptacteuren: [[Tom Tryon]], [[James Caan]] - (als Lou Woddard) * 1966: ''[[Cast a Giant Shadow]]'' - Regie: [[Melville Shavelson]] - Haaptacteuren: [[Kirk Douglas]], [[Angie Dickinson]] - (als Magda Simon) * 1966: ''[[The Poppy Is Also a Flower]]'' - Regie: [[Terence Young]] - Haaptacteuren: [[Stephen Boyd]], [[Rita Hayworth]] - (als Maxine) * 1966: ''[[Lange Beine – lange Finger]]'' - Regie: [[Alfred Vohrer]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[Martin Held]] - (als Doris Holberg) * 1966: ''[[Our Man in Marrakesh]]'' - Regie: [[Don Sharp]] - Haaptacteuren: [[Tony Randall]], [[Herbert Lom]] - (als Kyra Stanovy) * 1966: ''[[The Quiller Memorandum]]'' - Regie: [[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]] - Haaptacteuren: [[Alec Guinness]], [[Max von Sydow]] - (als Inge Lindt) * 1967: ''[[Operazione San Gennaro]]'' - Regie: [[Dino Risi]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Claudine Auger]] - (als Maggie) * 1967: ''[[The Ambushers]]'' - Regie: [[Henry Levin]] - Haaptacteuren: [[Dean Martin]], [[Janice Rule]] - (als Francesca Madeiros) * 1967: ''[[Peau d'espion]]'' - Regie: [[Edouard Molinaro]] - Haaptacteuren: [[Louis Jourdan]], [[Bernard Blier]] - (als Gertraud Sphax) * 1968: ''[[Diaboliquement vôtre]]'' - Regie: [[Julien Duvivier]] - Haaptacteuren: [[Alain Delon]], [[Peter Mosbacher]] - (als Christiane) * 1968: ''Vienna'' - Regie: [[Orson Welles]] - Haaptacteuren: [[Mickey Rooney]] (Kuerzfilm) * 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Ian McShane]] * 1969: ''[[De Sade (Film)|De Sade]]'' - Regie: [[Cy Endfield]] - Haaptacteuren: [[Keir Dullea]], [[Lilli Palmer]] - (als Anne de Montreuil) * 1969: ''[[Les étrangers (Film 1969)|Les étrangers]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Michel Constantin]], [[Hans Meyer]] - (als May) * 1969: ''[[Infanzia, vocazione e prime esperienze di Giacomo Casanova, veneziano]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Leonard Whiting]], [[Lionel Stander]] - (als Giuliegtta Cavamacchia) ==== vun 1970 bis 1979 ==== * 1970: ''[[Cuori solitari (Film 1970)|Cuori solitari]]'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Ugo Tognazzi]], [[Gianna Serra]] - (als Giovanna) * 1970: ''[[O.K. (Film)|O.K.]]'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Gustl Bayrhammer]], [[Eva Mattes]] * 1970: ''[[Quando le donne avevano la coda]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Frank Wolff]] - (als Filli) * 1971: ''[[Un'anguilla da 300 milioni]]'' - Regie: [[Salvatore Samperi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Gabriele Ferzetti]] - (als Gräfin Spodani) * 1971: ''[[Wer im Glashaus liebt...]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Hartmut Becker]], [[Marianne Blomquist]] - (als Hanna) * 1971: ''[[Le saut de l'ange (Film)|Le saut de l'ange]]'' - Regie: [[Yves Boisset]] - Haaptacteuren: [[Jean Yanne]], [[Sterling Hayden]] - (als Sylvaine Orsini) * 1971: ''[[Roma bene]]'' - Regie: [[Carlo Lizzani]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Michèle Mercier]] - (als Prinzessin Dede Marescalli) * 1972: ''[[L'amante dell'orsa maggiore]]'' - Regie: [[Valentino Orsini]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Bruno Cremer]] - (als Fela) * 1972: ''[[Quando le donne persero la coda]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: Frank Wolff, [[Mario Adorf]] - (als Filli) * 1972: ''[[Causa di divorzio]]'' - Regie: [[Marcello Fondato]] - Haaptacteuren: [[Catherine Spaak]], [[Arnoldo Foà]] - (als Enrica Sebastiani) * 1972: ''[[Die Moral der Ruth Halbfass]]'' - Regie: [[Volker Schlöndorff]] - Haaptacteuren: [[Margarethe von Trotta]], [[Helmut Griem]] - (als Ruth Halbfass) * 1972: ''[[Der scharlachrote Buchstabe]]'' - Regie: [[Wim Wenders]] - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Rüdiger Vogler]] - (als Hester Prynne) * 1973: ''[[Bisturi, la mafia bianca]]'' - Regie: [[Luigi Zampa]] - Haaptacteuren: Gabriele Ferzetti, [[Enrico Maria Salerno]] - (als Maria) * 1973: ''[[Amore e ginnastica]]'' - Regie: [[Luigi Filippo D'Amico]] - Haaptacteuren: [[Adriana Asti]], [[Lino Capolicchio]] - (als Maria Pedani) * 1973: ''[[Reigen (Film 1973)|Reigen]]'' - Regie: [[Otto Schenk]] - Haaptacteuren: [[Sydne Rome]], [[Helmut Berger]] - (als Emma) * 1974: ''[[Di mamma non ce n'è una sola]]'' - Regie: [[Alfredo Giannetti]] - Haaptacteuren: [[Lino Capolicchio]], Lionel Stander - (als Paolina Borghese) * 1974: ''[[L'uomo senza memoria]]'' - Regie: [[Duccio Tessari]] - Haaptacteuren: [[Luc Merenda]], [[Umberto Orsini]] - (als Sara Grimaldi) * 1974: ''[[La bellissima estate]]'' - Regie: [[Sergio Martino]] - Haaptacteuren: [[John Richardson (Schauspiller)|John Richardson]], [[Caterina Boratto]] - (als Manuela) * 1976: ''[[MitGift]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: Mario Adorf, [[Elisabeth Flickenschildt]] - (als Alice Burgmann) * 1976: ''[[La padrona è servita]]'' - Regie: [[Mario Lanfranchi]] - Haaptacteuren: [[Maurizio Arena]], [[Erika Blanc]] - (als Angela) * 1976: ''[[The Swiss Conspiracy]]'' - Regie: [[Jack Arnold]] - Haaptacteuren: [[David Janssen]], [[Elke Sommer]] - (als Denise Abbott) * 1976: ''[[Signore e signori, buonanotte]]'' - Regie: Luigi Comencini, [[Nanni Loy]], [[Luigi Magni]], [[Mario Monicelli]], [[Ettore Scola]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Marcello Mastroianni]] - (als Madamm Palese) * 1976: ''[[Brogliaccio d'amore]]'' - Regie: [[Decio Silla]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Paolo Carlini]] - (als Roberta) * 1977: ''[[Das chinesische Wunder]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, [[Harald Leipnitz]] - (als Detta Gaspardi) * 1977: ''[[Cross of Iron]]'' - Regie: Sam Peckinpah - Haaptacteuren: [[James Coburn]], [[Maximilian Schell]] - (als Eva) * 1977: ''[[Una donna di seconda mano]]'' - Regie: [[Pino Tosini]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Macha Méril]] - (als Nerina) * 1978: ''[[Ritratto di borghesia in nero]]'' - Regie: [[Tonino Cervi]] - Haaptacteuren: [[Ornella Muti]], [[Capucine]] - (als Carla Richter) * 1978: ''Freiheit'' - Regie: Petrus van der Let - (Kuerzfilm) ==== vun 1980 bis 1989 ==== * 1980: ''[[Speed Driver]]'' - Regie: [[Stelvio Massi]] - Haaptacteuren: [[Francisco Rabal]], [[Fabio Testi]] - (als Suzanne) * 1984: ''[[Fatto su misura]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[Ricky Tognazzi]], [[Ugo Tognazzi]] * 1985: ''[[De flyvende djævle]]'' - Regie: [[Anders Refn]] - Haaptacteuren: [[Erland Josephson]], [[Mario David]] - (als Nina Rosta) * 1985: ''[[Le due vite di Mattia Pascal]]'' - Regie: [[Mario Monicelli]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Andréa Ferréol]] - (als Clara) * 1985: ''[[Killing Cars]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Jürgen Prochnow]], [[Agnès Soral]] - (als Marie Landauer) * 1986: ''[[L'ultima mazurka]]'' - Regie: [[Gianfranco Bettetini]] - Haaptacteuren: Erland Josephson, [[Marina Berti]] - (als Grete) * 1987: ''[[Animali metropolitani]]'' - Regie: [[Steno]] - Haaptacteuren: [[Donald Pleasence]], [[Ninetto Davoli]] - (als Dr. Abbott) * 1988: ''[[Cheeeese]]'' - Regie: Bernhard Weber - Haaptacteuren: [[Vincent Gardenia]], [[Arnaldo Ninchi]] - (als Erica) ==== vun 1990 bis 2009 ==== * 1990: ''[[Tre colonne in cronaca]]'' - Regie: [[Carlo Vanzina]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volonté]], [[Sergio Castellitto]] - (als Contessa Odessa Bonaveri) * 1998: ''[[Bin ich schön?]]'' - Regie: [[Doris Dörrie]] - Haaptacteuren: [[Gottfried John]], [[Franka Potente]] - (als Unna) ==== vun 2000 bis 2009 ==== * 2009: ''[[Ob ihr wollt oder nicht]]'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[Katharina Marie Schubert|Katharina Schubert]], [[Jan Decleir]] - (als Dorothea Brühl) * 2009: ''[[Horst Schlämmer - Isch kandidiere!]]'' - Regie: [[Angelo Colagrossi]] - Haaptacteuren: [[Hape Kerkeling]], [[Alexandra Kamp]] - (als Senta Berger) * 2009: ''[[Satte Farben vor Schwarz]]'' - Regie: [[Sophie Heldman]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Carina Wiese]] - (als Anita) ==== vun 2010 bis 2019 ==== * 2012: ''[[Zettl]]'' - Regie: [[Helmut Dietl]] - Haaptacteuren: [[Michael Herbig]], [[Karoline Herfurth]] - (als Mona Mödlinger) * 2012: ''[[Ruhm (Film)|Ruhm]]'' - Regie: [[Isabel Kleefeld]] - Haaptacteuren: [[Heino Ferch]], [[Julia Koschitz]] - (als Rosalie) * 2014: ''[[Altersglühen - Speed Dating für Senioren]]'' - Regie: [[Jan Georg Schütte]] - Haaptacteuren: Mario Adorf, [[Matthias Habich]] - (als Maria Koppel) * 2016: ''[[Willkommen bei den Hartmanns]]'' - Regie: [[Simon Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Heiner Lauterbach]], [[Florian David Fitz]] - (als Angelika Hartmann) * 2019: ''Menuett'' - Regie: [[Felix Karolus]] - (Kuerzfilm) ==== vun 2020 bis 2029 ==== * 2022: ''[[Oskars Kleid]]'' - Regie: [[Hüseyin Tabak]] - Haaptacteuren: Florian David Fitz, [[Burghart Klaußner]] - (als Frau Kornmann) * 2023: ''[[Weißt du noch]]'' - Regie: [[Rainer Kaufmann]] - Haaptacteuren: [[Günther Maria Halmer]], [[Konstantin Wecker]] - (als Marianne) * 2026: ''[[Ach, diese Lücke, diese entsetzliche Lücke]]'' - Regie: Simon Verhoeven - Haaptacteuren: [[Bruno Alexander]], [[Michael Wittenborn]] - (als Groussmamm) === Televisioun === ==== vun 1963 bis 1969 ==== * 1958: ''Heinrich IV'' - (TV-Film)]] - Regie: Karl Guttmann - Haaptacteuren: [[Leopold Rudolf]], [[Michael Heltau]] * 1960: ''Gehört sich das?'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1963: ''The Waltz King: Part 1'' - (TV-Film) - Regie: [[Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] * 1963: ''The Waltz King: Part 2'' - (TV-Film) - Regie: [[Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] * 1964: ''Ein schöner Herbst'' - (TV-Film) - Regie: [[Karl Stanzl]] - Haaptacteuren: [[Leopold Rudolf]], [[Albert Rueprecht]] * 1960: ''Bob Hope Presents the Chrysler Theatre'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1964: ''See How They Run'' - (TV-Film) - Regie: [[David Lowell Rich]] - Haaptacteuren: [[John Forsythe]], [[Jane Wyatt]] * 1964: ''The Man from U.N.C.L.E.'' - (TV-Serie) - Episod: ''Collectors' Edition'' - Regie: [[John Newland]] - Haaptacteuren: [[Robert Vaughn]], [[David McCallum]] * 1968: ''The Name of the Game'' - (TV-Serie) - Episod: ''The Double Affair'' - Regie: [[Leslie Stevens]] - Haaptacteuren: [[Anthony Franciosa]], [[John Saxon]] * 1968: ''Istanbul Express'' - (TV-Film) - Regie: [[Richard Irving (Regisseur)|Richard Irving]] - Haaptacteuren: [[Gene Barry]], John Saxon * 1968: ''Babeck'' (1968) - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden) - Regie: [[Wolfgang Becker (1910-2005)|Wolfgang Becker]] - Haaptacteuren: [[Cordula Trantow]], [[Helmut Käutner]] ** Episod 1: ''Ein Sarg aus Genua'' **Episod 2: ''Das Geheimnis der Calasetta'' **Episod 3 ''Tödliche Geschäfte'' * 1968-1969: ''It Takes a Thief'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) ==== vun 1970 bis 1979 ==== * 1974: ''Frühlingsfluten'' - (TV-Film) - Regie: [[Vojtěch Jasný]] - Haaptacteuren: [[Ben Hecker]], [[Claude Dauphin]] * 1975: ''Krempoli - Ein Platz für wilde Kinder'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1975: ''Die Verschwörung des Fiesco zu Genua'' - (TV-Film) - Regie: [[Franz Peter Wirth]] - Haaptacteuren: [[Klaus Maria Brandauer]], [[Rudolf Fernau]] * 1977: ''Abschiede - Drei Szenen aus Wien um 1900'' - (TV-Film) - Regie: [[Wolfgang Glück]] - Haaptacteuren: [[Walter Schmidinger (Schauspiller)|Walter Schmidinger]], [[Dietmar Schönherr]] * 1979 : ''La giacca verde'' - (TV-Film) - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Cassel]], [[Vittorio Sanipoli]] ==== vun 1980 bis 1989 ==== * 1981: ''Der Traum ein Leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Ernst Hauessermann]] - Haaptacteuren: [[Walther Reyer]], Klaus Maria Brandauer * 1981: ''Dantons Tod'' - (TV-Film) - Regie: [[Rudolf Noelte]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Christian Quadflieg]] * 1982: ''Die Priwalov'schen Millionen'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1982: ''Die Entscheidung'' - (TV-Film) - Regie: [[Konrad Sabrautzky]] - Haaptacteuren: [[Renate Schroeter]] * 1983: ''Liebe Melanie'' - (TV-Film) - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Michael Ande]], [[Eva Mattes]] * 1983: ''La stagione delle piogge'' - (TV-Film) - Regie: [[Domenico Campana]] - Haaptacteuren: [[Christopher Connelly]], [[Laura Morante]] * 1984: ''Notti e nebbie'' - (TV-Film) - Regie: [[Marco Tullio Giordana]] - Haaptacteuren: [[Umberto Orsini]], Laura Morante * 1986: ''Kir Royal'' - (TV-Serie) - Regie: Helmut Dietl - Haaptacteuren: [[Franz Xaver Kroetz]], [[Dieter Hildebrandt]] ** 1. Episod: ''Wer reinkommt, ist drin'' (1986) ** 2. Episod: ''Muttertag'' (1986) ** 3. Episod: ''Das Volk sieht nichts'' (1986) ** 4. Episod: ''Adieu Claire'' (1986) ** 5. Episod:''Königliche Hoheit'' (1986) ** 6 Episod:''Karriere'' (1986) * 1989: ''Quattro storie di donne'' - (TV-Serie) - Episod: ''Luisa'' - Regie: Franco Giraldi - Haaptacteuren: [[Cristina Marsillach]], [[Gianni Garko]] * 1989-2004: ''Die schnelle Gerdi'' - (TV-Serie) - (12 Episoden) * 1989: ''Peter Strohm'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1989: ''Oceano'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) ==== vun 1990 bis 1999 ==== * 1990: ''La belle Anglaise'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1992: ''Sie und Er'' - (TV-Film) - Regie: [[Frank Beyer]] - Haaptacteuren: [[Maja Maranow]], [[Katrin Sass]] * 1992: ''Lilli Lottofee'' - (TV-Serie) - (6 Episoden) * 1994: ''Gefangene Liebe'' - (TV-Film) - Regie: [[Dagmar Damek]] - Haaptacteuren: [[Martin Lüttge]], [[Anna Thalbach]] * 1994-1996: '' Ärzte '' - (TV-Serie) - (8 Episoden) - Haaptacteuren: [[Friedrich von Thun]], [[Daniela Ziegler]] * 1995: ''Die Nacht der Nächte'' - (TV-Film) - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Susi Nicoletti]], [[Frank Hoffmann (Schauspiller)| Frank Hoffmann]] * 1995: ''Kommissar Rex'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1996: '' Dopo la tempesta '' - (TV-Film) - Regie: [[Andrea Frazzi]], [[Antonio Frazzi]] - Haaptacteuren: [[Omero Antonutti]], [[Gudrun Gabriel]] * 1997: ''Lamorte'' - (TV-Film) - Regie: Xaver Schwarzenberger - Haaptacteuren: [[Nicole Heesters]], [[Gertraud Jesserer]] * 1997: ''Bella Ciao'' (TV-Film) - Regie: Xaver Schwarzenberger - Haaptacteuren: Frank Hoffmann, Susi Nicoletti * 1997: ''Der König'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 1997: ''Kap der Rache'' - (TV-Film) - Regie: [[Axel de Roche]] - Haaptacteuren: [[Günter Strack]], [[Timothy Peach]] * 1998: ''Mammamia'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandra Nettelbeck]] - Haaptacteuren: [[Christiane Paul]], [[Peter Lohmeyer]] * 1999: ''Liebe und weitere Katastrophen'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernd Fischerauer]] - Haaptacteuren: Friedrich von Thun, [[Suzanne von Borsody]] * 1999: ''Nancherrow'' - (TV-Serie) - (2 Episoden) * 1999: ''Mit fünfzig küssen Männer anders'' - (TV-Film) - Regie: [[Margarethe von Trotta]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Pleitgen]], [[Konstantin Wecker]] ==== vun 2000 bis 2009 ==== * 2000: ''Zimmer mit Frühstück'' - (TV-Film) - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Michael Gwisdek]], [[Gisela Schneeberger]] * 2000: ''Trennungsfieber'' - (TV-Film) - Regie: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]] - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, [[Karl Kranzkowski]] * 2000: ''Scharf aufs Leben'' - (TV-Film) - Regie: [[Christine Kabisch]] - Haaptacteuren: [[Ralph Herforth]], Ulrich Pleitgen * 2000: ''Probieren Sie's mit einem Jüngeren'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Kreihsl]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Reinthaller]], [[Nadeshda Brennicke]] * 2002: ''Bis dass dein Tod uns scheidet'' - (TV-Film) - Regie: Manfred Stelzer - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, [[Hanno Pöschl]] * 2002-2019: ''Unter Verdacht''- (TV-Serie) - (30 Episoden) * 2004: ''Die Konferenz'' - (TV-Film) - Regie: [[Niki Stein]] - Haaptacteuren: [[Peter Fitz]], Günther Maria Halmer * 2005: ''Einmal so wie ich will'' - (TV-Film) - Regie: [[Vivian Naefe]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Peter Simonischek]] * 2005: ''Emilia - Die zweite Chance'' - (TV-Film) - Regie: [[Tim Trageser]] - Haaptacteuren: [[Peter Sattmann]], [[Anna Schudt]] * 2005: ''Emilia - Familienbande'' - (TV-Film) - Regie: Tim Trageser - Haaptacteuren: Peter Sattmann, Anna Schudt * 2006: ''Nette Nachbarn küsst man nicht'' - (TV-Film) - Regie: [[Stephan Wagner]] - Haaptacteuren: Michael Gwisdek, [[Nina Kunzendorf]] * 2000: ''Schlaflos'' - (TV-Film) - Regie: [[Isabel Kleefeld]] - Haaptacteuren: [[Caroline Peters]], [[Victoria Trauttmansdorff]] * 2008-2009: ''Four Seasons''- (TV- Mini-Serie) - (4 Episoden) - Haaptacteuren: [[Tom Conti]], [[Michael York]] * 2009: ''Frau Böhm sagt Nein'' -(TV-Film) - Regie: [[Connie Walter]] - Haaptacteuren: [[Lavinia Wilson]], [[Johanna Gastdorf]] * 2009: ''Mama kommt!'' - (TV-Film) - Regie: Isabel Kleefeld - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Jella Haase]] ==== vun 2010 bis 2019 ==== * 2011: ''Liebe am Fjord''- (TV-Serie) - (1 Episod) * 2011: ''In den besten Jahren'' - (TV-Film) - Regie: [[Hartmut Schoen]] - Haaptacteuren: [[Matthias Brandt]], [[Felix Eitner]] * 2012: ''Und alle haben geschwiegen'' - (TV-Film) - Regie: [[Dror Zahavi]] - Haaptacteuren: [[Alicia von Rittberg]], [[Matthias Habich]] * 2011: ''Operation Zucker'' - (TV-Film) - Regie: Rainer Kaufmann - Haaptacteuren: Nadja Uhl, [[Anatole Taubman]] * 2012: ''Hochzeiten'' - (TV-Film) - Regie: [[Nikolai Müllerschön]] - Haaptacteuren: Friedrich von Thun, [[Lisa Martinek]] * 2013: ''Just Married - Hochzeiten zwei'' - (TV-Film) - Regie: Nikolai Müllerschön - Haaptacteuren: Friedrich von Thun, Lisa Martinek * 2013: ''Willkommen auf dem Land'' - (TV-Film) - Regie: Tim Trageser - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, [[Fritz Roth]] * 2013: ''Geschichte der Schönheit''- (TV-Serie) - (2 Episoden) * 2014: ''Almuth & Rita'' - (TV-Film) - Regie: Nikolai Müllerschön - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Lisa Kreuzer]] * 2014: ''Frauen verstehen'' - (TV-Film) - Regie: [[Jörg Grünler]] - Haaptacteuren: Henry Hübchen, [[Michael Roll]] * 2014: ''Altersglühen - Die Serie''- (TV-Serie) - (5 Episoden) * 2016: ''Die Hochzeit meiner Eltern'' - (TV-Film) - Regie: Connie Walter - Haaptacteuren: Günther Maria Halmer, Anja Kling * 2016: ''Almuth und Rita räumen auf'' - (TV-Film) - Regie: Nikolai Müllerschön - Haaptacteuren: Cornelia Froboess, [[Wolfram Berger]] * 2018: ''Sünden''- (TV-Serie) - (1 Episod) ==== vun 2020 bis 2029 ==== * 2020: ''Martha & Tommy'' - (TV-Film) - Regie: [[Petra Katharina Wagner]] - Haaptacteuren: [[Jonathan Berlin]], [[Uwe Kockisch]] * 2021: ''An seiner Seite'' - (TV-Film) - Regie: Felix Karolus - Haaptacteuren: Peter Simonischek, [[Thomas Thieme]] * 2024: ''Thomas Thiemespot'' - (TV-Serie) - (1 Episod) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Berger Senta}} [[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Theaterschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmproduzenten]] [[Kategorie:Gebuer 1941]] [[Kategorie:Bundesverdienstkreuz 1. Klasse]] k142e15bu7mbstohbs67dh9sb8tz1z4 0 6338 2711076 2704978 2026-10-05T17:15:11Z GilPe 14980 Update amgaang 2711076 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = {{DEU}} | sud-est= | sud= {{FRA-f}} [[Loutrengen]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == … === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] eivwonvsg59wwnuulho1jsz8b3sg5q8 2711080 2711076 2026-10-05T17:44:49Z GilPe 14980 Update amgaang 2711080 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = {{DEU}} | sud-est= | sud= {{FRA-f}} [[Loutrengen]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] act9yinry6wm4t1mjplsp53678aew0i 2711119 2711080 2026-10-06T08:34:24Z GilPe 14980 2711119 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = {{DEU}} | sud-est= | sud= {{FRA-f}} [[Loutrengen]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] tli2384jle0q8ak94y87vfn3p5f8613 2711121 2711119 2026-10-06T09:15:26Z GilPe 14980 2711121 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] 33ym54b6xbay55s06bf969jzhyyhjmt 2711123 2711121 2026-10-06T09:22:31Z GilPe 14980 /* Um Spaweck */ 2711123 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] 7yfdnc5uxvgh451ae7rbyrmedocyg3g 0 10544 2711020 2711001 2026-10-05T12:44:18Z Corto lu 4182 2711020 wikitext text/x-wiki D'[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] '''Bankenopsiicht''' ass de [[17. Oktober]] [[1945]] ënner dem Numm '''Commissaire au contrôle des banques'''<ref>{{Citation|URL=http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ |Titel=Historique cssf |Gekuckt=28.11.2011 |Archiv-Datum=12.03.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120312200046/http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ }}</ref> gegrënnt ginn. Dëse Kommissär hat eng Iwwerwaachungsmissioun iwwer de Bankesecteur. De spéidere [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren|Premierminister]], Staats- a Finanzminister [[Pierre Werner]] war den éischten Titulaire vun dësem neie Service. Wéi dunn den [[20. Mee]] [[1983]] den [[Institut monétaire luxembourgeois]] gegrënnt gouf, huet hien d'Iwwerwaachungsaufgabe vun dësem Commissariat iwwerholl. Schliisslech ass aus dem ''Institut monétaire'' [[1998]] eng um europäeschen Niveau gläichberechtegt [[Zentralbank]] ginn, déi auschliisslech monetär Funktioune kritt huet an dofir d'Iwerwaachungsfunktiounen, inklusiv déi iwwer d'[[Bourse]] erëm huet missen oftrieden. D'[[Commission de surveillance du secteur financier]] (CSSF) ass du gebuer ginn, mat enger Kompetenz iwwer d'Banken, déi aner Finanzinstituter an iwwer d'Bourse. == [[Commissaire au contrôle des banques]] == * [[Pierre Werner]] (1945-1953) * [[René Franck]] (1954-1959) * vakant (1959-1966) * [[Albert Dondelinger]] (1966-1976) * [[Pierre Jaans]] (1977-1983) == Direkter vum Institut monétaire luxembourgeois (IML) == * Pierre Jaans (1983-1998) == Direkteren vun der Commission de surveillance du secteur financier (CSSF) == * Jean-Nicolas Schaus (1998-2009) * Jean Guill (2009-2016) * Claude Marx (zanter 2016) == Kuckt och == * [[Commission de surveillance du secteur financier]], == Um Spaweck == * [http://www.cssf.lu/index.php D'Websäit vum CSSF] {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] queylnfx8133vxp1w7m79h76ugr4ov8 2711021 2711020 2026-10-05T12:45:04Z Corto lu 4182 2711021 wikitext text/x-wiki D'[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] '''Bankenopsiicht''' ass de [[17. Oktober]] [[1945]] ënner dem Numm '''Commissaire au contrôle des banques'''<ref>{{Citation|URL=http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ |Titel=Historique cssf |Gekuckt=28.11.2011 |Archiv-Datum=12.03.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120312200046/http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ }}</ref> gegrënnt ginn. Dëse Kommissär hat eng Iwwerwaachungsmissioun iwwer de Bankesecteur. De spéidere [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren|Premierminister]], Staats- a Finanzminister [[Pierre Werner]] war den éischten Titulaire vun dësem neie Service. Wéi dunn den [[20. Mee]] [[1983]] den [[Institut monétaire luxembourgeois]] gegrënnt gouf, huet hien d'Iwwerwaachungsaufgabe vun dësem Commissariat iwwerholl. Schliisslech ass aus dem ''Institut monétaire'' [[1998]] eng um europäeschen Niveau gläichberechtegt [[Zentralbank]] ginn, déi auschliisslech monetär Funktioune kritt huet an dofir d'Iwerwaachungsfunktiounen, inklusiv déi iwwer d'[[Bourse]] erëm huet missen oftrieden. D'[[Commission de surveillance du secteur financier]] (CSSF) ass du gebuer ginn, mat enger Kompetenz iwwer d'Banken, déi aner Finanzinstituter an iwwer d'Bourse. == [[Commissaire au contrôle des banques]] == * [[Pierre Werner]] (1945-1953) * [[René Franck]] (1954-1959) * vakant (1959-1966) * [[Albert Dondelinger]] (1966-1976) * [[Pierre Jaans]] (1977-1983) == Direkter vum Institut monétaire luxembourgeois (IML) == * [[Pierre Jaans]] (1983-1998) == Direkteren vun der Commission de surveillance du secteur financier (CSSF) == * [[Jean-Nicolas Schaus]] (1998-2009) * [[Jean Guill]] (2009-2016) * [[Claude Marx]] (zanter 2016) == Kuckt och == * [[Commission de surveillance du secteur financier]], == Um Spaweck == * [http://www.cssf.lu/index.php D'Websäit vum CSSF] {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] 3hpqeg3hstu1et2bo5udc71r1eqi7m8 2711026 2711021 2026-10-05T13:53:19Z Puscas 735 eifeler 2711026 wikitext text/x-wiki D'[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] '''Bankenopsiicht''' ass de [[17. Oktober]] [[1945]] ënner dem Numm '''Commissaire au contrôle des banques'''<ref>{{Citation|URL=http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ |Titel=Historique cssf |Gekuckt=28.11.2011 |Archiv-Datum=12.03.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120312200046/http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ }}</ref> gegrënnt ginn. Dëse Kommissär hat eng Iwwerwaachungsmissioun iwwer de Bankesecteur. De spéidere [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren|Premierminister]], Staats- a Finanzminister [[Pierre Werner]] war den éischten Titulaire vun dësem neie Service. Wéi dunn den [[20. Mee]] [[1983]] den [[Institut monétaire luxembourgeois]] gegrënnt gouf, huet hien d'Iwwerwaachungsaufgabe vun dësem Commissariat iwwerholl. Schliisslech ass aus dem ''Institut monétaire'' [[1998]] eng um europäeschen Niveau gläichberechtegt [[Zentralbank]] ginn, déi auschliisslech monetär Funktioune kritt huet an dofir d'Iwerwaachungsfunktiounen, inklusiv déi iwwer d'[[Bourse]] erëm huet missen oftrieden. D'[[Commission de surveillance du secteur financier]] (CSSF) ass du gebuer ginn, mat enger Kompetenz iwwer d'Banken, déi aner Finanzinstituter an iwwer d'Bourse. == [[Commissaire au contrôle des banques]] == * [[Pierre Werner]] (1945-1953) * [[René Franck]] (1954-1959) * vakant (1959-1966) * [[Albert Dondelinger]] (1966-1976) * [[Pierre Jaans]] (1977-1983) == Direkter vum Institut monétaire luxembourgeois (IML) == * [[Pierre Jaans]] (1983-1998) == Direktere vun der Commission de surveillance du secteur financier (CSSF) == * [[Jean-Nicolas Schaus]] (1998-2009) * [[Jean Guill]] (2009-2016) * [[Claude Marx]] (zanter 2016) == Kuckt och == * [[Commission de surveillance du secteur financier]], == Um Spaweck == * [http://www.cssf.lu/index.php D'Websäit vum CSSF] {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] ggvdmlyfr98fq5k586x3z18tcst3onf 2711027 2711026 2026-10-05T13:54:07Z Puscas 735 ..... 2711027 wikitext text/x-wiki D'[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] '''Bankenopsiicht''' ass de [[17. Oktober]] [[1945]] ënner dem Numm '''Commissaire au contrôle des banques'''<ref>{{Citation|URL=http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ |Titel=Historique cssf |Gekuckt=28.11.2011 |Archiv-Datum=12.03.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120312200046/http://www.cssf.lu/la-cssf/historique/ }}</ref> gegrënnt ginn. Dëse Kommissär hat eng Iwwerwaachungsmissioun iwwer de Bankesecteur. De spéidere [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren|Premierminister]], Staats- a Finanzminister [[Pierre Werner]] war den éischten Titulaire vun dësem neie Service. Wéi dunn den [[20. Mee]] [[1983]] den [[Institut monétaire luxembourgeois]] gegrënnt gouf, huet deen d'Iwwerwaachungsaufgabe vun deem Commissariat iwwerholl. Schliisslech ass aus dem ''Institut monétaire'' [[1998]] eng um europäeschen Niveau gläichberechtegt [[Zentralbank]] ginn, déi auschliisslech monetär Funktioune kritt huet an dofir d'Iwerwaachungsfunktiounen, inklusiv déi iwwer d'[[Bourse]] erëm huet missen oftrieden. D'[[Commission de surveillance du secteur financier]] (CSSF) ass du gebuer ginn, mat enger Kompetenz iwwer d'Banken, déi aner Finanzinstituter an iwwer d'Bourse. == [[Commissaire au contrôle des banques]] == * [[Pierre Werner]] (1945-1953) * [[René Franck]] (1954-1959) * vakant (1959-1966) * [[Albert Dondelinger]] (1966-1976) * [[Pierre Jaans]] (1977-1983) == Direkter vum Institut monétaire luxembourgeois (IML) == * [[Pierre Jaans]] (1983-1998) == Direktere vun der Commission de surveillance du secteur financier (CSSF) == * [[Jean-Nicolas Schaus]] (1998-2009) * [[Jean Guill]] (2009-2016) * [[Claude Marx]] (zanter 2016) == Kuckt och == * [[Commission de surveillance du secteur financier]], == Um Spaweck == * [http://www.cssf.lu/index.php D'Websäit vum CSSF] {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] 28sdhbt6irypz1ghvhnad3jy6i5ddqe 0 10626 2711116 2710710 2026-10-06T08:27:10Z Mobby 12 60927 + 2711116 wikitext text/x-wiki {| class="hintergrundfarbe1" cellspacing="5" cellpadding="0" style="margin:0em 0em 1em 0em; border:1px solid #cccccc; width:100%" | align="center" width="80%" | <span style="font-size:175%;">Wëllkomm&nbsp;um&nbsp;'''Portal Lëtzebuerg!'''</span><br> Hei fannt Dir eng Iwwersiicht vun den Artikelen, déi e Bezuch op Lëtzebuerg hunn, déi Dir op der lëtzebuergescher Wikipedia fanne kënnt, oder déi nach geschriwwe musse ginn (vun Iech?). | |<div align="center">{{small|(bal)}} '''[[Portal:Lëtzebuerg/All Artikele beieneen|all Artikelen]] op enger Säit'''<br> {{small|(Stand: 31.12.2025)}}</div> |} <!-- -->__NOEDITSECTION__ __NOTOC__ {|width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- |width="50%" valign="top"| {{Ufank Kader|Giel|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps kpdf.svg|30px]] Séier fannen== </div> {{Portal Lëtzebuerg/Lëschten}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Lëschten|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Blo|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Gnome-globe.svg|30px]] Geographie == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Andeelung}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Andeelung|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Rout|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps ksirc.svg|30px]] D'Lëtzebuerger Sprooch == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Sprooch}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Sprooch|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Gréng|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Gnome-applications.svg|30px]] Politik == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Politik}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Politik|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Giel|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Balance icon.svg|30px]] Justiz a Strofvollzuch == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Justiz}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Justiz|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Giel|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Graduate.svg|30px]] Schoulwiesen == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Schoulwiesen}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Schoulwiesen|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Blo|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps agent.svg|30px]] Staatssécherheet == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Staatssécherheet}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Staatssécherheet|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Blo|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps bookcase.svg|30px]] Geschicht == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Geschicht}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Geschicht|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Rout|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Gnome-settings-background.svg|30px]] Medien == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Medien}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Medien|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Gréng|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Transportation template.svg|30px]] Verkéier == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Verkéier}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Verkéier|action=edit}} änneren]</div> </div> <!-- ENN LÉNKS PARTIE --> |&nbsp;&nbsp; |width="50%" valign="top"| {{Ufank Kader|Blo|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Gnome-settings-keybindings.svg|30px]] Neist Artikelen == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Gréng|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Xy icon.svg|30px]] Ekonomie == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Ekonomie}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Ekonomie|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Mof|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps package graphics.svg|30px]] Konscht a Kultur == </div> {{Portal Lëtzebuerg/KonschtKultur}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/KonschtKultur|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Gréng|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps kuickshow.svg|30px]] Ëmwelt == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Ëmwelt}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Ëmwelt|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Mof|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps kfig.svg|25px]] Architektur == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Architektur}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Architektur|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Blo|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Wikilovesmonuments logo.svg|40px]] Klasséiert Monumenter == </div> {{Portal Lëtzebuerg/LNM}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/LNM|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Giel|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Gnome-gnomine.svg|30px]] Sport == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Sport}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Sport|action=edit}} änneren]</div> </div> {{Ufank Kader|Sand|fond=white}} <div align="center"> == [[Fichier:Nuvola apps kuser.svg|30px]] Veräiner == </div> {{Portal Lëtzebuerg/Veräiner}} <div align="right" style="font-size:80%">[{{SERVER}}{{localurl:Template:Portal Lëtzebuerg/Veräiner|action=edit}} änneren]</div> </div> |} <!-- ENN RIETS PARTIE --> {{clear}} {{Ufank Kader|Gro|fond=white}} == [[Fichier:Nuvola filesystems folder home.svg|30px]] Aner thematesch Portaler == {{Portaler (Geographie)}} </div> [[Kategorie:Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Portaler|Letzebuerg]] napovdz4h3hobgdel0xjul5qm0rev16 0 11227 2711088 2585542 2026-10-05T19:56:04Z Zinneke 34 2711088 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Constant Anton Nieuwenhuis''', besser bekannt ënner sengem [[Pseudonym]] '''Constant''', gebuer den [[21. Juli]] [[1920]] zu [[Amsterdam]], a gestuerwen den [[1. August]] [[2005]] zu [[Utrecht]], war en [[Holland|hollännesche]] Kënschtler. Hie war ee vun de Matgrënner vun der Grupp [[Cobra (Konschtbeweegung)|Cobra]]. De Nieuwenhuis, deen ënner sengem [[Virnumm]] Constant sollt bekannt sinn, huet am Ufank gemoolt, mä geschwënn, ënner dem Afloss vum [[Joan Miró]], sech och mat anere kënschtlereschen Ausdrocksweise befaasst. [[1948]] huet hien, zesumme mam [[Corneille]] a mam [[Karel Appel]], den ''Nederlandse Experimenteele Groep'' gegrënnt, an am selwechte Joer d'Grupp ''CoBrA'', en [[Akronym]], dee sech aus den Ufanksbuchstawe vun den Nimm vun de Stied [[Kopenhagen|''Co''penhagen]], [[Bréissel|''Br''éissel]] an [[Amsterdam|''A''msterdam]] zesummesëtzt. Matgrënner waren de [[Christian Dotremont]] an de [[Joseph Noiret]], den "haarde Kär" vum ''Centre surréaliste révolutionnaire belge'', den [[Dänemark|Dän]] [[Asger Jorn]], souwéi och den Appel an de Corneille. Cobra hat eng Rëtsch Ausstellungen zu Kopenhagen, zu Bréissel, zu Amsterdam an zu [[Léck]]. Geschwë kënnt et zu Reiwereien an der Grupp (kënschtleresch Meenungsverschiddenheeten, mä och 'Fraleitsgeschichten'), déi de Constant [[1950]] verléisst a sech zu [[Paräis]] nidderléisst. Do lieft en an zimmlech aarme Verhältnesser, a säi Wierk gëtt ëmmer méi vum Krich dominéiert. [[1956]] organiséiert en zu [[Alba]], an [[Italien]], e Kongress mam Titel ''Unitären [[Urbanismus]]''. An Italien entwéckelt en och d'Konzept vun ''New Babylon'', eng Zort [[labyrtinth]]esch Stad, a konstanter Beweegung a Verännerung, un deem e bis [[1969]] schafft. Maquetten dozou huet hien ë.&nbsp;a. op der [[Documenta11]] [[2002]] zu [[Kassel]] gewisen. A senger leschter kënschtlerescher Period huet de Constant sech nees méi der Molerei zougewannt. Hien ass den 1. August 2005 gestuerwen. [[Kategorie:Hollännesch Moler]] [[Kategorie:Gebuer 1920]] [[Kategorie:Gestuerwen 2005]] nra42sfhll17qk01mvuxkk42ik2pawa 0 11692 2711066 2690731 2026-10-05T16:38:33Z Puscas 735 ... 2711066 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Bech-Maacher | Bild = apossen22.JPG | Bildtext = A Possen | Numm (Franséisch) = Bech-Kleinmacher | Numm (Däitsch) = Bech-Kleinmacher | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Schengen}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Schengen}} | Koordinaten = {{coor dms|49|31|54|N|06|21|16|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Bech-Maacher''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Schengen]]. Bis Enn 2011 huet se zu der [[Gemeng Welleschten]] gehéiert, déi du mat de Gemenge Schengen a [[Gemeng Biermereng|Biermereng]] fusionéiert huet. Zu Bech-Maacher war d'Gemengenhaus vun der fréierer Gemeng Welleschten. == Geographie == D'Uertschaft Bech-Maacher läit op der [[Musel]]. [[Fichier:KräPos.JPG|thumb|200px|Kräiz um Musée ''A Possen'']] == Kuckeswäertes == * De Musée [[A Possen]] * [[Kierch Bech-Maacher|Kierch vu Bech-Maacher]] * Réimerdenkmal (neierdengs mat enger "Wengertsschaukel") == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Bech-Kleinmacher|Bech-Maacher}} * [http://www.schengen.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Schengen] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] 0we6mp9yc0p6ml6mo8j2x1szg46fli2 0 14539 2711047 2689993 2026-10-05T15:10:18Z Mobby 12 60927 k 2711047 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoARG}} {{Infobox Land | Numm = República Argentina | Fändel = Flag of Argentina.svg | Fändel Bildbreet= 130px | Fändel Artikel = Fändel vun Argentinien | Wopen = Coat_of_arms_of_Argentina.svg | Wope Breet = 80px | Wopen Artikel = Wope vun Argentinien | National Devise = En Unión y Libertad<br>(''An Eenegkeet a Fräiheet'') | Kaart= Argentina in its region (de-facto).svg | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = | Haaptstad = | Haaptstad Awunner = | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = | Landeschef Titel = | Landeschef = | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch= | Fläch Plaz = 8 | Waasserfläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerung Plaz = | Bevëlkerungsdicht = 16,9 | Onofhängegkeet = vu [[Spuenien]], den<br>[[9. Juli]] [[1816]] | Nationalfeierdag = [[25. Mee]] | Nationalhymn = [[Himno Nacional Argentino]]<br>([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/lb/5/54/ArgentinaX.ogg Lauschteren]) | Wärung = [[Argentinesche Peso]] (ARS) | Zäitzon = -3 | Internet TLD = | Telefonsprefix = | Notizen = | Extra Bild = | Extra Bild2 = }} D'Republik '''Argentinien''' ([[Spuenesch|sp]].: ''República Argentina'') ass e [[Staat]] am Süde vu [[Südamerika]]. Argentinie grenzt am Norden u [[Bolivien]] a [[Paraguay]], am Osten un [[Uruguay]] a [[Brasilien]] an am Westen un [[Chile]]. Am Südoste mécht den [[Atlanteschen Ozean]] eng natierlech Grenz. Argentinien ass vun der Fläch hier, no Brasilien, den zweetgréisste Staat um südamerikanesche [[Kontinent]]. D'Haaptstad an an engems gréisst Stad ass [[Buenos Aires]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * {{es}} {{en}} [http://www.argentina.gov.ar/ argentina.gov.ar] Offiziellt nationaalt Portal * {{en}} [https://web.archive.org/web/20070416201620/http://www.turismo.gov.ar/eng/menu.htm Tourismus-Portal] [[Fichier:ViñedoCafayate.jpg|thumb|left|250px|Salta]] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun CSN-Staaten}} [[Kategorie:Argentinien| ]] [[Kategorie:Republicken]] mnbw16gme8t8z585mswaazi30y660r3 0 15637 2711104 2606546 2026-10-06T03:04:18Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711104 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Pamela-Anderson-040929.jpg|thumb|Um Fligerdréier „USS Ronald Reagan“ (2004)]] D''''Pamela Denise Anderson''', gebuer den [[1. Juli]] [[1967]] zu [[Ladysmith (British Columbia)|Ladysmith]], [[British Columbia]], ass eng [[Kanada|kanadesch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspiller]]in an e [[Pin-Up]]-Girl. == Hiert Liewen == Nodeem datt d'Pamela Anderson [[1989]] bei engem [[Football]]-Spill zu [[Vancouver]] entdeckt gouf, well s'e Reklamms-Tshirt vun der Béiermark ''Labatt'' unhat, ass se vu Labatt engagéiert gi fir d'Promotioun vun hire Produkter. Si ass dunn op [[Los Angeles]] geplënnert an am Februar [[1990]] war se fir d'éischt Kéier Covergirl vum [[Playboy (Illustréiert)|Playboy]]. Zéng mol duerno sollt se nach am Häremagasine ze gesi sinn. Hire Succès als Sexsymbol vun den 1990er Jore grënnt sech ë.&nbsp;a. op hire grousse Broschtëmfank, dee s'am Ganze véiermol verännere gelooss huet. An der Tëlee hat si hiren éischten Optrëtt als ''Lisa'' bei der US-amerikanescher Comedy-Serie ''[[Home Improvement|Tool Time]]''. Welberühmt ass si awer eréischt ginn duerch hir Roll an der Fernseeserie ''[[Baywatch]]'', wou se nieft dem [[David Hasselhoff]] fënnef Joer laang d'Rettungsschwëmmerin ''Casey Jean "C. J." Parker'' gespillt huet. Weider ernimme kann een nach d'Fernseeserie ''VIP-The Bodyguards'', déi d'Anderson selwer produzéiert huet an an där s'als ''Valery Irons'' d'Haaptroll gespillt huet. Privat war d'Anderson och dacks an de Boulevardsnoriichten, net zulescht wéinst hirem turbulente Bestietnes mam [[Tommy Lee]], dem Batteur vun der Heavy-Metal-Band ''[[Mötley Crüe]]'', vun deem d'Hochzäitsvideo vun [[1995]] an Ëmlaf gerode war. No der Scheedung vum Lee war d'Anderson fir kuerz Zäit mam schweedesche Model [[Marcus Schenkenberg]] an duerno mam US-amerikanesche Museker [[Kid Rock]] zesummen. D'Anderson ass Mamm vun zwee Kanner déi se mam Tommy Lee huet (Brandon, * {{6. Juni}} [[1996]], an Dylan, * [[29. Dezember]] [[1997]]). Nodeem datt se gewuer gouf, datt si sech mat enger Tätowéiernol mat [[Hepatitis-C]] infizéiert huet, setzt si sech fir d'Bekämfung vun där Krankheet an. Donieft engagéiert se sech fir den Déiereschutz an ass Member vun der Déiereschutzorganisatioun [[Peta]]. == Filmer / Fernseeserien == * 1991: ''The Taking of Beverly Hills'' * 1991: ''[[Home Improvement|Tool Time]]'' (Fernseeserie, vun 1991-1993) * 1992: ''Baywatch: River of No Return'' (Fernseefilm) * 1992: ''[[Baywatch]]'' (Fernseeserie, vun 1992-1997) * 1993: ''Snapdragon'' * 1994: ''Raw Justice'' * 1994: ''Come Die with Me: A Mickey Spillane's Mike Hammer Mystery'' * 1995: ''Baywatch: Forbidden Paradise'' * 1995: ''Naked Souls'' * 1996: ''[[Barb Wire]]'' * 2001: ''[[V.I.P. - The Bodyguards|V.I.P.]]'' (Fernseeserie, vun 1998-2002) * 2002: ''[[Scooby-Doo (Film)]]'' (Cameo-Optrëtt) * 2003: ''Baywatch: Hawaiian Wedding'' (Fernseefilm) * 2003: ''Stripperella'' (Fernseeserie, Stëmm) * 2003: ''[[Scary Movie 3]]'' * 2005: ''Stacked'' (Fernseeserie, vun 2005-) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20131203160139/http://www.pamelaanderson.com/ Offiziell Websäit vum Pamela Anderson] * [https://web.archive.org/web/20051227064450/http://www.pamxperience.de/ Säit vun der däitscher Fangemeng] * [https://web.archive.org/web/20061210094649/http://pics.pamelaanderson-sites.com/ Fotosgallerie] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Anderson Pamela}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Kanadesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Kanadesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Dammemannequinen]] [[Kategorie:Erotikmodelen]] [[Kategorie:Gebuer 1967]] r4l6fed5w0t1g1dn92k0xz3zinnp0mc 0 27739 2711030 2687098 2026-10-05T14:15:54Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] derbäigesat 2711030 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''John Dennis "Denny" Hastert''', gebuer den [[2. Januar]] [[1942]] zu [[Auroa (Illinois)|Aurora]] am [[Bundesstaat vun den USA|US-Bundesstaat]] [[Illinois]], ass en US-amerikanesche Politiker mat [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Originnen. Seng Virfare sinn an der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] vun [[Uesweller]] op [[Aurora, Illinois]] ausgewandert. Vun [[1999]] bis [[2006]] war den Hastert ''Speaker'' (d.&nbsp;h. President) vum [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]], an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber. ==Geriichtsaffairen== Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum [[FBI]] ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun [[Dollar]] vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'[[Geldwäschen]] et verlaangt, ze mellen.<ref name="L Land Sept. 2015">R. Hilgert, 2015. Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.</ref> D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale 'sexuelle Feelverhalen' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen.<ref name="L Land Sept. 2015"/> De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/dennis-hastert-15-monate-haft-fuer-ex-chef-des-us-repraesentantenhauses-a-1089673.html "Ex-Chef des US-Repräsentantenhauses: Dennis Hastert zu 15 Monaten Haft verurteilt."] spiegel.de, 27.04.2016 – 20:33.</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2016/04/28/us/dennis-hastert-sentencing.html?_r=0 "Dennis Hastert Is Sentenced to 15 Months, and Apologizes for Sex Abuse."] nytimes.com, 27.4.2016.</ref> Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn.<ref>[http://radio.rtl.lu/emissiounen/commentaire/13441.html "Den Dennis Hastert: ee lëtzebuerger Jong! Commentaire."] rtl.lu, 23.09.2005, 08:28 - Fir d'lescht aktualiséiert: 26.11.2013, 10:29.</ref> 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/909242.html "Dennis Hastert ass net méi Éierebierger vu Rouspert."] rtl.lu, 13.05.2016, 06:16:01.</ref><ref>Hatto, L., 2016. ''Aus dem Gemeinderat Rosport. Ratsmitglieder erkennen US-Politiker Dennis Hastert Ehrenbürgerschaft ab.'' [[Luxemburger Wort]] vum 13. Mee 2016, S. 29.</ref> == Literatur == * Hastert, Denny; ''Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics''; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X * Hilgert, R., 2015. ''Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.'' [[d'Lëtzebuerger Land]], Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6. == Gielercher == * {{OCCGC| (14. September 2004)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/download/BID_0304.pdf Remise vum Gielchen op der Säit 28 vum Bulletin d'information et de Documentation vum Gouvernement juillet - août - septembre N°3/2004]</ref>}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Hastert Dennis}} [[Kategorie:Politiker (USA)]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1942]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] 6gxel1oq77rykqwr4cp4vcg9khdw8ck 2711032 2711030 2026-10-05T14:40:36Z Puscas 735 .... 2711032 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''John Dennis "Denny" Hastert''', gebuer den [[2. Januar]] [[1942]] zu [[Auroa (Illinois)|Aurora]] am [[Bundesstaat vun den USA|US-Bundesstaat]] [[Illinois]], ass en US-amerikanesche Politiker mat [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Originnen. Seng Virfare sinn an der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] vun [[Uesweller]] op Aurora am Illinois ausgewandert. Vun [[1999]] bis [[2006]] war den Hastert ''Speaker'' (d.&nbsp;h. President) vum [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]], an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber. ==Geriichtsaffairen== Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum [[FBI]] ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun [[Dollar]] vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'[[Geldwäschen]] et verlaangt, ze mellen.<ref name="L Land Sept. 2015">R. Hilgert, 2015. Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.</ref> D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale 'sexuelle Feelverhalen' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen.<ref name="L Land Sept. 2015"/> De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/dennis-hastert-15-monate-haft-fuer-ex-chef-des-us-repraesentantenhauses-a-1089673.html "Ex-Chef des US-Repräsentantenhauses: Dennis Hastert zu 15 Monaten Haft verurteilt."] spiegel.de, 27.04.2016 – 20:33.</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2016/04/28/us/dennis-hastert-sentencing.html?_r=0 "Dennis Hastert Is Sentenced to 15 Months, and Apologizes for Sex Abuse."] nytimes.com, 27.4.2016.</ref> Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn.<ref>[http://radio.rtl.lu/emissiounen/commentaire/13441.html "Den Dennis Hastert: ee lëtzebuerger Jong! Commentaire."] rtl.lu, 23.09.2005, 08:28 - Fir d'lescht aktualiséiert: 26.11.2013, 10:29.</ref> 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/909242.html "Dennis Hastert ass net méi Éierebierger vu Rouspert."] rtl.lu, 13.05.2016, 06:16:01.</ref><ref>Hatto, L., 2016. ''Aus dem Gemeinderat Rosport. Ratsmitglieder erkennen US-Politiker Dennis Hastert Ehrenbürgerschaft ab.'' [[Luxemburger Wort]] vum 13. Mee 2016, S. 29.</ref> == Literatur == * Hastert, Denny; ''Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics''; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X * Hilgert, R., 2015. ''Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.'' [[d'Lëtzebuerger Land]], Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6. == Gielercher == * {{OCCGC| (14. September 2004)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/download/BID_0304.pdf Remise vum Gielchen op der Säit 28 vum Bulletin d'information et de Documentation vum Gouvernement juillet - août - septembre N°3/2004]</ref>}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Hastert Dennis}} [[Kategorie:Politiker (USA)]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1942]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] q2wkxmmafz76ews87lm7du5vbxcje9k 2711081 2711032 2026-10-05T18:32:19Z Zinneke 34 rip 2711081 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''John Dennis "Denny" Hastert''', gebuer den [[2. Januar]] [[1942]] zu [[Auroa (Illinois)|Aurora]] am [[Bundesstaat vun den USA|US-Bundesstaat]] [[Illinois]], a gestuerwen de [[4. Oktober]] [[2026]]<ref>[https://100komma7.lu/news/Dennis-Hastert-freieren-US-Parlamentschef-mat-letzebuerger-Wuerzelen-ass-gestuerwen "Dennis Hastert, fréieren US-Parlamentschef mat lëtzebuerger Wuerzelen, ass gestuerwen."] 100komma7.lu, 05.10.2026.</ref>, war en US-amerikanesche Politiker mat [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Originnen. Seng Virfare sinn an der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] vun [[Uesweller]] op Aurora am Illinois ausgewandert. Vun [[1999]] bis [[2006]] war den Hastert ''Speaker'' (d.&nbsp;h. President) vum [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]], an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber. ==Geriichtsaffairen== Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum [[FBI]] ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun [[Dollar]] vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'[[Geldwäschen]] et verlaangt, ze mellen.<ref name="L Land Sept. 2015">R. Hilgert, 2015. Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.</ref> D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale ''sexuelle Feelverhalen'' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen.<ref name="L Land Sept. 2015"/> De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/dennis-hastert-15-monate-haft-fuer-ex-chef-des-us-repraesentantenhauses-a-1089673.html "Ex-Chef des US-Repräsentantenhauses: Dennis Hastert zu 15 Monaten Haft verurteilt."] spiegel.de, 27.04.2016 – 20:33.</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2016/04/28/us/dennis-hastert-sentencing.html?_r=0 "Dennis Hastert Is Sentenced to 15 Months, and Apologizes for Sex Abuse."] nytimes.com, 27.4.2016.</ref> Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn.<ref>[http://radio.rtl.lu/emissiounen/commentaire/13441.html "Den Dennis Hastert: ee lëtzebuerger Jong! Commentaire."] rtl.lu, 23.09.2005, 08:28 - Fir d'lescht aktualiséiert: 26.11.2013, 10:29.</ref> 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/909242.html "Dennis Hastert ass net méi Éierebierger vu Rouspert."] rtl.lu, 13.05.2016, 06:16:01.</ref><ref>Hatto, L., 2016. ''Aus dem Gemeinderat Rosport. Ratsmitglieder erkennen US-Politiker Dennis Hastert Ehrenbürgerschaft ab.'' [[Luxemburger Wort]] vum 13. Mee 2016, S. 29.</ref> == Literatur == * Hastert, Denny; ''Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics''; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X * Hilgert, R., 2015. ''Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.'' [[d'Lëtzebuerger Land]], Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6. == Gielercher == * {{OCCGC| (14. September 2004)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/download/BID_0304.pdf Remise vum Gielchen op der Säit 28 vum Bulletin d'information et de Documentation vum Gouvernement juillet - août - septembre N°3/2004]</ref>}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Hastert Dennis}} [[Kategorie:Politiker (USA)]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1942]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] 79rvrvtbt48t0kbi7mq0bxbjoqhbt8f 0 32917 2711077 2589751 2026-10-05T17:15:29Z Mobby 12 60927 + 2711077 wikitext text/x-wiki {{update}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 43. President vum Ecuador | Amtszäit1 = 15. Januar 2007 – 24. Mee 2017 | Virgänger = [[Alfredo Palacio]] | Nofollger = [[Lenín Moreno]] }} De '''Rafael Vicente Correa Delgado''', gebuer de [[6. Abrëll]] [[1963]] zu [[Guayaquil]], ass en [[ecuador]]ianeschen [[Ekonomie|Ekonomist]] a [[Politiker]]. Hie war vum 15. Januar 2007 bis de 24. Mee 2017 President vu sengem Land. Den Delgado huet op der Kathoulescher Universitéit vu Guayaquil Ekonomie studéiert an dee Studium 1987 ofgeschloss. Méi spéit huet hien e Master op der ''[[Université catholique de Louvain]]'' zu [[Louvain-la-Neuve]] an op der ''University of Illinois at Urbana-Champaign'' gemaach. Op der University huet hien 2001 zum PhD promovéiert. Bis e President gouf, huet hien op verschiddenen Universitéiten, zulescht als Professer, Coursë ginn. 2005 war hien e puer Méint laang Wirtschafts- a Finanzminister vum Ecuador. Kuerz drop huet hie fir d'Presidentschaftswale kandidéiert a gouf de 4. Dezember 2006 am zweeten Tour gewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.presidencia.gob.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=44&Itemid=78/ Websäit vum President] (spuenesch) {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Correa Rafael}} [[Kategorie:Presidente vum Ecuador]] [[Kategorie:Ekonomisten]] [[Kategorie:Gebuer 1963]] 3h9fbfb4yyoyc5w3reesm21tc8umwmc 0 35952 2711091 2709955 2026-10-05T20:23:42Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711091 wikitext text/x-wiki '''Ayerbe''' ass eng Uertschaft a [[Spuenien]] an der [[Provënz Huesca]] an der autonomer Regioun [[Aragón]]. D'Uertschaft huet 1.112 Awunner (Stand 2006). Ayerbe gehéiert zur Comarca Hoya de Huesca. Et läit op enger Héicht vu 528 m Höhe am Zentrum vum Wäibaugebitt [[Somontano (DO)|Somontano]], ongeféier 28&nbsp;km von Huesca ewech. D'Uertschaft läit op der Eisebunnsstreck vu [[Madrid]] op [[Jaca]] a [[Canfranc]]. Zu Ayerbe steet e fréiere Palast vum Marquis vun Ayerbe aus dem [[16. Joerhonnert]]. De Medezin-Nobelpräisdréier [[Santiago Ramón y Cajal]] huet 10 Joer zu Ayerbe gelieft. E Musée an der Uertschaft mat sengem Numm erënnert un hien. == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20070617190806/http://www.ayerbe.es/ www.ayerbe.es] *[https://web.archive.org/web/20041021084319/http://www.reinodelosmallos.com/ Reino de los Mallos] {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Huesca]] t2fi1mye7drk9xnx3l2yn68o2uw81ca 10 37365 2711117 2684623 2026-10-06T08:33:14Z Mobby 12 60927 k 2711117 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]]</noinclude> * '''[[:Kategorie:Transport zu Lëtzebuerg|Transport]]''': [[Ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] · [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|Gratis Ë.T. zu Lëtzebuerg]] · [[Integrative Verkehrs- und Landesplanung]] · [[Code de la Route (Lëtzebuerg)|Code de la Route]] · [[Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit]] * '''An der Loft''': [[Fluchhafe Lëtzebuerg]] · [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] · [[Fluchfeld vun Näertreg]] · [[Administration de la navigation aérienne]] [[:Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften|Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] * '''Op der Strooss''': [[Lëtzebuergesche Fuerpark]] ** ''[[Lëscht vun den Autobunnen a Schnellstroossen zu Lëtzebuerg|Autobunnen]]'': [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|A1]] · [[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|A3]] · [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|A4]] · [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|A6]] · [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|A7]] · [[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|A13]] ** ''[[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstroossen]], [[:Kategorie:Chemin repris|Chemins repris]]'' ** ''[[:Kategorie:Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Stroossentunnellen]]'', [[Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg|Lëscht]]; ''[[:Kategorie:Stroossebrécken zu Lëtzebuerg|Stroossebrécken]]'' ** ''[[:Kategorie:Vëlospisten zu Lëtzebuerg|Vëlospisten]]'': [[Nationale Vëlosreseau]] ** ''[[:Kategorie:Stroossen an der Stad Lëtzebuerg|Eenzel Stroossen an der Stad Lëtzebuerg]]'' ** ''[[Verkéiersschëlter aus dem lëtzebuergesche Code de la Route|Verkéierschëlter]]'': [[:Kategorie:Verbuetsschëlter (Verkéier)|Verbuertsschëlter]] · [[Verkéierswarnschëld#Zu_Lëtzebuerg|Warnschëlter]] ** ''Verschiddenes'': [[mamer velo]] · [[Vel'oh!]] · [[Vël'Ok Régional|Vël'Ok]] · [[bikebox]] · [[Aire de Berchem]] * '''Op der Schinn''': [[Lëscht vun den CFL-Garen|CFL-Garen]] · [[CFL-Zuchreseau]] · [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Eisebunnsstrecken|Eisebunnsstrecken]] · [[Lorry-Rail S.A.|Lorry-Rail]] · [[Minettstram]] · [[Fréiere Stater Tram]] · [[Stater Tram]] · [[:Kategorie:Luxtram-Linnen|Luxtram-Linnen]] · [[Funiculaire Pafendall-Kierchbierg]] · [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Schmuelspuerbunnen]] · [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|Geschicht vun der Eisebunn]] · [[Lëscht vun den Zuchaccidenter zu Lëtzebuerg|Lëscht Zuchaccidenter]] oqdufxnpexgv6mycbg3w3we0ibmtw3n 10 44169 2711062 2710350 2026-10-05T15:40:44Z Johnny Chicago 17 2711062 wikitext text/x-wiki <!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[File:MarinaVlady-1955-Harcourt.png|100px|right|Maria Vlady]] * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * [[24. September]]: '''[[Marina Vlady]]''', franséisch Schauspillerin. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. {{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}] <noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude /> 11uiplskbpwu35ny6q6d6y07s1x6tia 2711082 2711062 2026-10-05T18:36:51Z Zinneke 34 2711082 wikitext text/x-wiki <!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[File:MarinaVlady-1955-Harcourt.png|100px|right|Maria Vlady]] * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * [[24. September]]: '''[[Marina Vlady]]''', franséisch Schauspillerin. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. {{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}] <noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude /> 9zmf04cqh8l4zi86s94uah3run6v6jn 0 45363 2711022 2710989 2026-10-05T12:58:56Z Zinneke 34 /* Wousst Dir schonn datt… */ 2711022 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … * … * … * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? <!-- 190 --> * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] um Flouer ''Um Rank'' uganks den 2020er Joeren 141 réimesche Mënze [[Burgus vun Holztem|fonnt goufen]], mat Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … [[NGC 281|en Emissiounsniwwel]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * ... [[Uewerkuer]], dem Titel vun engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] p61chfzs0n36el1ffmww4f7q6do5hqk 2711023 2711022 2026-10-05T12:59:52Z Zinneke 34 /* Wousst Dir schonn datt… */ 2711023 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … * … * … * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? <!-- 190 --> * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] um Flouer ''Um Rank'' uganks den 2020er Joeren 141 réimesche Mënze [[Burgus vun Holztem|fonnt goufen]], mat Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … [[NGC 281|en Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * ... [[Uewerkuer]], dem Titel vun engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] fyf9jqqboor2dglzivda4y672rq9598 2711024 2711023 2026-10-05T13:00:26Z Zinneke 34 /* Wousst Dir schonn datt… */ 2711024 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … * … * … * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? <!-- 190 --> * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] um Flouer ''Um Rank'' uganks den 2020er Joeren 141 réimesche Mënze [[Burgus vun Holztem|fonnt goufen]], mat Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * ... [[Uewerkuer]], dem Titel vun engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] npzadnbkspz6u5kwvoltshytdblk63v 0 48527 2711039 2622007 2026-10-05T14:57:28Z Mobby 12 60927 k 2711039 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 56. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2007 – 10. Dezember 2015 | Virgänger = [[Néstor Kirchner]] | Nofollger = [[Mauricio Macri]] }} D''''Cristina Elisabet Fernández de Kirchner''', gebuer den [[19. Februar]] [[1953]] zu [[La Plata (Stad)|La Plata]], ass eng [[Argentinien|argentinesch]] [[Politiker]]in. Si war vum 10. Dezember 2007 bis den 10. Dezember 2015 Presidentin vun Argentinien. Si ass d'Wittfra vum [[Néstor Kirchner]], dee virun hir Staatspresident war. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Fernandez de Kirchner Cristina}} [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] jtk8scrpn560p82cabf65vkcnlxwnbw 0 49202 2711090 2690202 2026-10-05T20:11:58Z Zinneke 34 /* Staats- a Regierungsform */ 2711090 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoAFR}} {{Infobox Land | Numm = République du Tchad<br>جمهورية تشاد<br>Dschumhūriyyat Taschād | Fändel = Flag of Chad.svg | Fändel Bildbreet= | Fändel Artikel = Fändel vum Tschad | Wopen = Coat of arms of Chad.svg | Wope Breet = 100px | Wopen Artikel = Wope vum Tschad | National Devise = "Unité, Travail, Progrès"<br>{{small|([[Lëtzebuergesch|lëtz.]]: Eenegkeet, Aarbecht, Fortschrëtt)}} | Kaart= Location Chad AU Africa.svg | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = [[Franséisch]], [[Arabesch]] | Haaptstad = [[N'Djamena]] | Haaptstad Awunner = 1.600.000 | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = | Landeschef Titel = | Landeschef = | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch= 1.284.000 | Fläch Plaz = 21 | Waasserfläch = 1,9 | Bevëlkerung = | Bevëlkerung Plaz = 66 | Bevëlkerungsdicht = 14,4 | Onofhängegkeet = [[11. August]] [[1960]] (vu Frankräich) | Nationalfeierdag = | Nationalhymn = ''La Tchadienne'' | Wärung = [[Zentralafrikaneschen CFA-Frang]] (XAF) | Zäitzon = +1 | Internet TLD = [[.td]] | Telefonsprefix = +235 | Notizen = | Extra Bild = Chad - Location Map (2013) - TCD - UNOCHA.svg | Extra Bild2 = }} Den '''Tschad''' ass e Staat an [[Zentralafrika]]. == Sproochen == Déi offiziell Sproochen am Tschad si [[Franséisch]] an [[Arabesch]]. == Staats- a Regierungsform == Zanter [[1960]] ass den Tschad eng [[Presidialrepublik]]. Staatschef war vun [[1990]] bis zu sengem Doud den [[20. Abrëll]] [[2021]] den [[Idriss Déby]]. Zanterhier huet säi Jong [[Mahamat Idriss Déby Itno]] d'Soen am Land. == Um Spaweck == {{Commonscat|Chad}} {{Navigatioun Länner an Afrika}} {{Navigatioun Memberstaaten AU}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Tschad]] atmjujdbdrnni8e78uwfldzj0868ukb 0 50941 2711118 2434793 2026-10-06T08:33:40Z Les Meloures 580 k 2711118 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''James Stephen (Steve) Fossett''', gebuer den [[22. Abrëll]] [[1944]] zu [[Jackson (Tennessee)]], a gestuerwen den [[3. September]] [[2007]], bei [[Mammoth Lakes]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Geschäftsmann, Milliardär an Aventurier. Nodeem en et als Geschäftsmann zu Räichtum bruecht huet, gouf hie virun allem dofir bekannt, datt en als Éischte mat engem [[Waarmloftballon]] non-stop ronderëm d'Welt gefuer ass. Hien ass och mat Seegelfligeren a Sportfligere geflunn. 2005 ass e mam [[GlobalFlyer]] eleng an ouni ënnerwee ze tanken a 76 Stonnen a 45 Minutte ronderëm d'[[Äerd]] geflunn. Den 3. September 2007 ass en net méi vun engem Fluch erëmkomm. Nodeem en net erëmfonnt gouf, gouf en de 15. Februar 2008 offiziell fir dout erkläert. Uganks Oktober 2008 gouf de Wrack vum Fliger fonnt<ref>[https://www.nytimes.com/2008/10/03/us/03fossett.html ''Remains Are Found at Site of Fossett Plane Crash'']</ref> an eng DNA-Analys vu Schanken déi net wäit ewech dervu fonnt goufen, huet confirméiert, datt et Reschter vum Steve Fosset wieren. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Fossett Steve}} [[Kategorie:US-amerikanesch Geschäftsleit]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2008]] o9rqua0q3qr7i2ctaq8hvhtlk3s9h30 0 61965 2711102 2605887 2026-10-06T02:03:19Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711102 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Sven Magnus Øen Carlsen''', gebuer den [[30. November]] [[1990]] zu [[Tønsberg]], ass en [[Norwegen|norwegesche]] [[Schach]]groussmeeschter a war vun 2013 bis 2023 Schachweltmeeschter. Seng aktuell [[Elo-Zuel]] läit bei 2832 {{small|(Juli 2024)}}<ref>http://ratings.fide.com/id.phtml?event=1503014</ref>; domat ass hien op Plaz 1 vun der Weltranglëscht {{small|(Januar 2014)}}<ref>http://ratings.fide.com/top.phtml?list=men</ref>. Hien hält de Rekord vun der héchster Elo-Zuel, déi jeemools erreecht gouf. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * De {{FIDE}} * De {{Chessgames}} * [https://web.archive.org/web/20200713150204/https://www.chessgraphs.com/ Chessgraphs.com] rating history for Magnus Carlsen, graphed in comparison to other top chess players {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{Naviblock |Navigatioun Schachweltmeeschteren |Navigatioun Norwegesch Schachgroussmeeschteren }} {{DEFAULTSORT:Carlsen Magnus}} [[Kategorie:Norwegesch Schachspiller]] [[Kategorie:Norwegesch Schachgroussmeeschteren]] [[Kategorie:Schachweltmeeschteren]] [[Kategorie:Gebuer 1990]] c05vm538d7n99y31a13ot35lz113w5i 0 65090 2711051 2622011 2026-10-05T15:11:31Z Mobby 12 60927 2711051 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 49. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 1983 – 8. Juli 1989 | Virgänger = [[Reynaldo Bignone]] | Nofollger = [[Carlos Menem]] }} De '''Raúl (Ricardo) Alfonsín''', gebuer den [[12. Mäerz]] [[1927]] zu [[Chascomús]], [[Buenos Aires (Provënz)|Provënz Buenos Aires]], a gestuerwen den [[31. Mäerz]] [[2009]] zu [[Buenos Aires]], war en [[Argentinien|argentinesche]] Politiker. Hie gouf [[1983]], nom Enn vun der leschter Militärdiktatur an Argentinien, éischten [[Demokratie|demokratesche]] President. [[1989]] gouf de [[Carlos Menem]] säin Nofollger. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Alfonsin Raul}} [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Gebuer 1927]] [[Kategorie:Gestuerwen 2009]] tj76loxqriwgrwdjyao0hr1ygvatt12 0 68891 2711129 2569693 2026-10-06T10:34:48Z Robby 393 + Ordre de la couronne de chêne + Quell + Kategorie 2711129 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Dokter a Politiker Pierre Becker|aner Leit mat dem selwechten Numm|Pierre Becker}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Becker''', gebuer den [[21. August]] [[1809]] zu [[Iechternach]], an do gestuerwen den [[13. Februar]] [[1879]], war e [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Dokter a Politiker<ref>J.A. Massard: ''[https://massard.info/pdf/Massard_1988_Cholera_2021.pdf Echternach und die Cholera. Ein Beitrag zur Geschichte der Medizin und der öffentlichen Hygiene in Luxemburg.]'' Publications du Centre universitaire de Luxembourg, Département des sciences: Biologie-Chimie-Physique, fasc. 1 (1988), S. 165-170 (Dr. Pierre Becker, Arzt und Bürgermeister).<br>H. Kugener: ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.'' Band 1/3 (A-G). Eigenverlag, Luxemburg 2005, S. 94-96.</ref>. ==De Medezinner== De Pierre Becker, dee seng [[Medezin]]studien am Mee 1839 zu [[Würzburg]] ofgeschloss hat, krut den 9. Februar 1841 d'Erlabnes fir zu Lëtzebuerg ze praktizéieren. Hien huet sech zu Iechternach etabléiert an ass 1842 den éischte Kantonaldokter vum [[Kanton Iechternach]] ginn. Am Joer 1843 gouf hie Gesondheetsoffizéier 2. Klass (''officier de santé de 2e classe'') bei der Kavallerie vum lëtzebuergesche [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi|Bundeskontingent]] zu [[Dikrech]]. Wéi d'Kavallerie 1847 ofgeschaaft gouf, sinn hir Leit an d'Infanterie versat a gréisstendeels op Iechternach verluecht ginn. Zu Dikrech blouf just nach een Detachement, zu deem och den Dr. Becker gehéiert huet. Den 1. Abrëll 1849 ass hien zum Gesondheetsoffizéier 1. Klass avancéiert, huet awer kuerz duerno, den 12. Juli 1849<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1849/0070/a070.pdf |Titel=Memorial 1849, S. 733f. |Gekuckt=19.09.2009 |Archiv-Datum=09.12.2008 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20081209051732/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1849/0070/a070.pdf }}</ref> d'Arméi verlooss a sech nees als zivillen Dokter zu Iechternach niddergelooss. Am November 1868 ass de Pierre Becker nees Kantonaldokter ginn, an der Plaz vum verstuerwenen Dr. [[Jean-Mathias Mayrisch]], deen 1843 sengersäits dëse Poste vum Dr. Becker iwwerholl hat, wéi deen an d'Arméi gaange war. Den Dr. Becker war 1861 Grënnungsmember vun der [[Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)|Sociéte des sciences médicales]]. ==De Buergermeeschter an Deputéierten== Am November 1851 huet de Pierre Becker bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] kandidéiert a gouf als leschten an de Gemengerot gewielt. Am Hierscht 1854 ass hien awer gutt erëmgewielt ginn an den 22. Dezember 1854 gouf hien zum [[Buergermeeschter]] vun der Stad Iechternach ernannt; seng deemoleg Schäffe waren den [[Apdikt]]er [[Jean-Pierre Brimmeyr]] an de Postdistributeur a Proprietär [[Mathias Lefort]]. De Pierre Becker, dee bis zu sengem Doud Buergermeeschter vun Iechternach bliwwen ass, huet eng Zäit laang och an der nationaler Politik matgemëscht. Am November 1858 gouf hien nämlech an d'[[Chamber]] gewielt wou e véier Joer laang, bis zu senger Demissioun am Oktober 1862, aktiv war. Eent vun de bekanntsten Evenementer vu senger Amtszäit als Buergermeeschter war d'Aweiung vun der [[Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg|Sauerlinn]] vun der [[Compagnie des chemins de fer Prince-Henri|Prënz-Hary Gesellschaft]], den 20. Oktober 1873. D'Seechen erzielt, den Iechternacher [[Schäfferot]] wier deemools ze spéit op d'[[Gare]] komm, fir de [[Henri vun Oranien-Nassau|Prënz Hary]], dee mat dem Zuch do ukomme sollt, z'empfänken. Dohier kéim den Ausdrock: "déi Iechternacher kommen no"<ref>P. Spang: ''Der "Feierwoon" kommt nach Echternach.'' In: ''Harmonie municipale Echternach 1872-1972''. Luxembourg 1972, S. 203-209.</ref>. Un där Geschicht ass awer näischt richteg: éischtens, de Schäfferot war mat Zäit op der Gare, an zweetens, den Ausdrock "déi Iechternacher kommen no", kënnt dohier, datt si an der [[Sprangpressioun]] hanne ginn, an déi [[Verbandsgemeng Arzfeld|Waxweiler]] vir<ref>E. Friedrich: ''Der Geiger von Echternach. Zu einem kaum bekannten Gedicht des jungen Batty Weber''. In: Revue 1978, N° 20 (20. Mai), S. 57.</ref>. E manner bekannt, awer desto méi tragescht Evenement, mat deem de Becker als Buergermeeschter an als Dokter ze dinn hat, war d'[[Cholera]]epidemie, déi vum 16. Mäerz bis de 14. Mee 1866 zu Iechternach gehaust an an deem Zäitraum ongeféier 110 Doudesaffer an der Abteistad gefuerdert hat. An deenen aneren Uertschafte vum Kanton war et eppes manner schlëmm. Am Ganzen hat d'Epidemie am Kanton Iechternach vu Mëtt Mäerz bis uganks August 1866 gedauert<ref>J.A. Massard: ''Echternach und die Cholera'', S. 146.</ref>. == Gielercher == * {{OCCO|(Promotioun 1873)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/f621k1070f/pages/1/articles/DIVL15?search=Becker|Titel=Bekanntmachung. — Eichenkrone.|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1873-10-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 1 (nummeréiert 297)|Sprooch=de}}</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Becker Pierre}} [[Kategorie:Gebuer 1809]] [[Kategorie:Gestuerwen 1879]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Iechternach]] [[Kategorie:Membere vun der Section des sciences médicales vum Institut grand-ducal]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] 5uio5ihil1mgsmeu3h9vyua6t5beqj8 14 69235 2711111 1593636 2026-10-06T07:38:54Z Les Meloures 580 ..... 2711111 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Entrepreneurs|Entrepreneren}} [[Kategorie:Handel]] [[Kategorie:Industrie]] [[Kategorie:Beruffer]] [[Kategorie:Geschäftsleit]] [[Kategorie:Persounen no Aktivitéit]] 7g2yf8syynu6s4msshg9jjnbzruidry 14 75539 2711055 2617545 2026-10-05T15:14:22Z Mobby 12 60927 2711055 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|Presidente vum [[Ecuador]]}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Politiker (Ecuador)]] [[Kategorie:Presidenten no Länner|Ecuador]] glx6wjzrtveu3w9nc7miyofcax4j90e 0 75972 2711131 2603143 2026-10-06T10:51:01Z Robby 393 /* Gielchen */ Grand officier dofir Commandeur net méi opgefouert 2711131 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Michel Witry''', gebuer den [[19. Dezember]]<ref name = massard1988>Massard 1988, S. 231.— Beim Neyen 1876, S. 473 steet e falsche Gebuertsdatum, an zwar den 9. Dezember 1797.</ref> [[1797]] zu [[Luerenzweiler]], a gestuerwen den [[1. Mee]] [[1874]] zu [[Iechternach]], war en [[Nottär]] a Politiker.<ref name = massard1988/> Hie war vun 1827 bis bis zu senger Demissioun den 3. Abrëll 1868 Nottär zu Iechternach.<ref name = massard1988/> Vun 1842 bis 1848 war hien Deputéierten an der Chamber, 1848 Member vun der ''[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]]'', vun 1853 bis 1856 erëm Deputéierten an der Chamber, vun 1860 bis 1868 Member an der ''Assemblée des États'' a vun 1868 bis zu sengem Doud am Joer 1874 nach eng Kéier Deputéierten an der Chamber. Dobäi war hie vun 1866 bis 1867 President vun der ''Assemblée des États'' a vum 24. bis de 27. Juni 1872, fir eng ausseruerdentlech Sessioun, President vun der Chamber. De Michel Witry war vum 8. November 1830 (Datum vun der Nominatioun) bis de 25. August 1839 Buergermeeschter vun Iechternach.<ref name = liste>''Liste des maires respectivement bourgmestres de la ville d'Echternach.'' Archives de la Ville d'Echternach.</ref> Seng Eltere waren den Nicolas Witry an d'Angélique Weis (Weiss).<ref>Neyen 1876, S. 473. — Am Gebuertsakt vum Michel Witry gëtt den Numm vu senger Mamm "Veis" geschriwwen; en Tippfeeler huet bei Massard 1988, S, 231, doraus "Neis" gemaach.</ref> Hien huet sech den 1. September 1830 zu Iechternach mat der Françoise Joséphine Thiry bestuet.<ref name = liste/> Dem Michel Witry säi Begriefnes war den 3. Mee 1874 zu Iechternach a Presenz vum Staatsminister [[Emmanuel Servais]]. D'Grafried huet de President vun der Chamber, de [[Félix de Blochausen]], gehalen.<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=870773&search_terms=#panel:pp|issue:870773|page:1 Luxemburger Wort 1874, Nr. 104 (5. Mai), S. 1]</ref> == Gielchen == * {{OCCGO|(Promotioun 1873)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/f621k1070f/pages/1/articles/DIVL15?search=Witry|Titel=Bekanntmachung. — Eichenkrone.|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1873-10-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 1 (nummeréiert 297)|Sprooch=de}}</ref> ==Literatur== * [[Jos Massard|Massard, J.A.]], 1988. ''[https://massard.info/pdf/Massard_1988_Cholera_2021.pdf Echternach und die Cholera. Ein Beitrag zur Geschichte der Medizin und der öffentlichen Hygiene in Luxemburg.]'' Publications du Centre Universitaire de Luxembourg, Département des Sciences: Biologie-Chimie-Physique, fasc. 1, 259 S. (Biographie vum Michel Witry: S. 231). * [[Auguste Neyen|Neyen, A.]], 1876. ''Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait.'' Tome 3. J. Joris, Luxembourg, 490+XXXI+XII S. + table gén. alphabét. (Michel Witry: S. 473-474). {{Referenzen}} {{Navigatioun Chamberpresidenten}} {{DEFAULTSORT:Witry Michel}} [[Kategorie:Gebuer 1797]] [[Kategorie:Gestuerwen 1874]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Chamberpresidenten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Iechternach]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] to4xo93kiqtgeputfisn6hsq8a3p5ra 2711132 2711131 2026-10-06T10:51:37Z Robby 393 Layout Referenz 2711132 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Michel Witry''', gebuer den [[19. Dezember]]<ref name = massard1988>Massard 1988, S. 231.— Beim Neyen 1876, S. 473 steet e falsche Gebuertsdatum, an zwar den 9. Dezember 1797.</ref> [[1797]] zu [[Luerenzweiler]], a gestuerwen den [[1. Mee]] [[1874]] zu [[Iechternach]], war en [[Nottär]] a Politiker.<ref name = massard1988/> Hie war vun 1827 bis bis zu senger Demissioun den 3. Abrëll 1868 Nottär zu Iechternach.<ref name = massard1988/> Vun 1842 bis 1848 war hien Deputéierten an der Chamber, 1848 Member vun der ''[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]]'', vun 1853 bis 1856 erëm Deputéierten an der Chamber, vun 1860 bis 1868 Member an der ''Assemblée des États'' a vun 1868 bis zu sengem Doud am Joer 1874 nach eng Kéier Deputéierten an der Chamber. Dobäi war hie vun 1866 bis 1867 President vun der ''Assemblée des États'' a vum 24. bis de 27. Juni 1872, fir eng ausseruerdentlech Sessioun, President vun der Chamber. De Michel Witry war vum 8. November 1830 (Datum vun der Nominatioun) bis de 25. August 1839 Buergermeeschter vun Iechternach.<ref name = liste>''Liste des maires respectivement bourgmestres de la ville d'Echternach.'' Archives de la Ville d'Echternach.</ref> Seng Eltere waren den Nicolas Witry an d'Angélique Weis (Weiss).<ref>Neyen 1876, S. 473. — Am Gebuertsakt vum Michel Witry gëtt den Numm vu senger Mamm "Veis" geschriwwen; en Tippfeeler huet bei Massard 1988, S, 231, doraus "Neis" gemaach.</ref> Hien huet sech den 1. September 1830 zu Iechternach mat der Françoise Joséphine Thiry bestuet.<ref name = liste/> Dem Michel Witry säi Begriefnes war den 3. Mee 1874 zu Iechternach a Presenz vum Staatsminister [[Emmanuel Servais]]. D'Grafried huet de President vun der Chamber, de [[Félix de Blochausen]], gehalen.<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=870773&search_terms=#panel:pp|issue:870773|page:1 Luxemburger Wort 1874, Nr. 104 (5. Mai), S. 1]</ref> == Gielchen == * {{OCCGO|(Promotioun 1873)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/f621k1070f/pages/1/articles/DIVL15?search=Witry|Titel=Bekanntmachung. — Eichenkrone.|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1873-10-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 1 (nummeréiert 297)|Sprooch=de}}</ref>}} ==Literatur== * [[Jos Massard|Massard, J.A.]], 1988. ''[https://massard.info/pdf/Massard_1988_Cholera_2021.pdf Echternach und die Cholera. Ein Beitrag zur Geschichte der Medizin und der öffentlichen Hygiene in Luxemburg.]'' Publications du Centre Universitaire de Luxembourg, Département des Sciences: Biologie-Chimie-Physique, fasc. 1, 259 S. (Biographie vum Michel Witry: S. 231). * [[Auguste Neyen|Neyen, A.]], 1876. ''Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait.'' Tome 3. J. Joris, Luxembourg, 490+XXXI+XII S. + table gén. alphabét. (Michel Witry: S. 473-474). {{Referenzen}} {{Navigatioun Chamberpresidenten}} {{DEFAULTSORT:Witry Michel}} [[Kategorie:Gebuer 1797]] [[Kategorie:Gestuerwen 1874]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Chamberpresidenten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Iechternach]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Nottären]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] qptfcnik3rb1e0hr9smtmm5rh98himv 0 76227 2711109 2621998 2026-10-06T06:01:29Z Mobby 12 60927 k 2711109 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 32. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2010 – 7. August 2018 | Virgänger = [[Álvaro Uribe]] | Nofollger = [[Iván Duque]] }} De '''Juan Manuel Santos Calderón''', gebuer den [[10. August]] [[1951]] zu [[Bogotá]], ass e [[Kolumbien|kolumbianesche]] Geschäftsmann, Politiker a fréiere Verdeedegungsminister vu sengem Land. Hie war vum 7. August 2010 bis de 6. August 2018 President vu Kolumbien. Scho säi Groussmonni, den [[Eduardo Santos]], war vun 1938 bis 1942 President vu Kolumbien. Säi Papp, den [[Enrique Santos Castillo|Enrique Santos]], war iwwer 50 Joer Zeitungsediteur, a säi [[Koseng]], de [[Francisco Santos Calderón|Francisco Santos]] war Vizepresident vu sengem Virgänger, dem [[Álvaro Uribe]]. 2016 krut hien de [[Friddensnobelpräis]] als Unerkennung fir seng Beméiungen, de joerzéngtelaange Biergerkrich a sengem Land op en Enn ze bréngen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Santos Juan Manuel}} [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1951]] [[Kategorie:Friddensnobelpräisdréier]] bd2u7pul8b2uw48o29pq7vg9nmdz3y0 0 78765 2711103 2694136 2026-10-06T02:05:59Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711103 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Mairy | Wopen = Blason Mairy.svg | Bild = Mairy 4juni2006.jpg | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Ardennes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Sedan|Sedan]] | Kanton = [[Canton de Carignan|Carignan]] | Insee = 08267 | Plz = 08140 | Koordinaten = {{coor dms|49|39|00|N|05|02|56|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 744 | Bevëlkerung = 141 | Bevëlkerungsdatum = [[1999]] }} '''Mairy''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an den [[Departement Ardennes|Ardennen]] an der Regioun [[Grand Est]] am Dall vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]. De [[15. September]] [[2015]] huet Mairy mat der [[Douzy (Fréier Gemeng)|fréierer Gemeng Douzy]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Douzy]] ze bilden.<ref>{{Citation |URL=https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4852/43089/file/arrete_du_15_septembre_2015_cle2843b3.pdf |Titel=Arrêté préfectoral vum 15. September 2015 |Gekuckt=2023-07-31 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230731124234/https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4852/43089/file/arrete_du_15_septembre_2015_cle2843b3.pdf |Archiv-Datum=2023-07-31}}</ref>. {{Kuckt och Ardennes}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Sedan]] [[Kategorie:Franséisch Uertschafte bei der Meuse]] fyi93t9l32i2tmxcm9v5pq1h5ukt4l9 0 80118 2711040 2622008 2026-10-05T14:57:50Z Mobby 12 60927 2711040 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 55. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 25. Mee 2003 – 10. Dezember 2007 | Virgänger = [[Eduardo Duhalde]] (interim) | Nofollger = [[Cristina Fernández de Kirchner]] }} Den '''Néstor Carlos Kirchner''', gebuer de [[25. Februar]] [[1950]] zu [[Río Gallegos]] ([[Provënz Santa Cruz|Santa Cruz]]), a gestuerwen de [[27. Oktober]] [[2010]] zu [[El Calafate]] (Santa Cruz), war een [[Argentinien|argentinesche]] [[Politiker]]. Hie war vun 2003 bis 2007 President vun Argentinien. Virdru war hie Gouverneur vun der Provënz Santa Cruz. De Kirchner gouf als jonke Mann Member vun der Juventud Peronista (der [[Peronismus|peronistescher Jugendbeweegung]]). 1976 huet hie säi Studium fir [[Affekot]] op der Nationaler Universitéit vu [[La Plata (Buenos Aires)|La Plata]] ofgeschloss, den 9. Mäerz huet hie sech mat der [[Cristina Fernández de Kirchner|Cristina Fernández]] bestuet. Si hunn zwee Kanner: Maximo (1977) a Florencia (1990). 1987 gouf den Néstor Kirchner ''Intendante'' (eng Zort [[Buergermeeschter]]) vu Santa Cruz (bis 1991). Duerno gouf hie Gouverneur vun der Provënz mam selwechten Numm a blouf dat bis 2003. An deem Joer gouf hien zum 54. President vun Argentinie gewielt. 2007 ass seng Amtsperiod ofgelaf; Nofollger am Amt gouf seng Fra, d'[[Cristina Fernández de Kirchner|Cristina Kirchner]]. De 27. Oktober 2010 ass hien un engem Häerzschlag stënterlech gestuerwen.<ref>[http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/1175479/2010/10/27/Voormalige-Argentijnse-president-Kirchner-overleden.dhtml Voormalige Argentijnse president Kirchner overleden], demorgen.be, 27-10-2010</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kirchner Nestor}} [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 2010]] 5c2ydrgs3e7fd6917muyp31r2pxzm2n 14 80128 2711036 1888625 2026-10-05T14:54:48Z Mobby 12 60927 k 2711036 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|Staatspresidente vun [[Argentinien]]}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Politiker (Argentinien)]] [[Kategorie:Presidenten no Länner|Argentinien]] [[Kategorie:Argentinesch Persounen no Aktivitéit]] lyyhyw9zppx866fmo3frkhezau2yt2u 0 80900 2711031 2652574 2026-10-05T14:24:11Z Zinneke 34 /* als Schauspillerin */ aktu 2711031 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Biographie}} D''''Sophie Marceau''', gebuer als '''Sophie Danièle Sylvie Maupu''' de [[17. November]] [[1966]] zu [[Paräis]], ass eng [[Frankräich|franséisch]] [[Schauspillerin]] a [[Filmregisseurin]]. Si gouf mat 14 Joer fir de Film ''La Boum'' entdeckt, deen hir Karriär lancéiert huet. D'Sophie Marceau huet och selwer bei 3 Filmer Regie gefouert (''L'aube à l'envers'' 1995, ''Parlez-moi d'amour'' 2002 a ''[[La disparue de Deauville]]'' 2007). == Filmographie == === Kino === ==== als Schauspillerin ==== * 1980: ''La boum'' - Roll: Vic Beretton - Regie: [[Claude Pinoteau]] - Haaptacteuren: [[Claude Brasseur]], [[Brigitte Fossey]] * 1982: ''La boum 2'' - Roll: Vic Beretton - Regie: Claude Pinoteau - Haaptacteuren: Claude Brasseur, [[Brigitte Fossey]] * 1984: ''[[Fort Saganne (Film)|Fort Saganne]]'' - Roll: Madeleine de Saint-Ilette - Regie: [[Alain Corneau]] - Haaptacteuren: [[Gérard Depardieu]], [[Philippe Noiret]] * 1984: ''Joyeuses Pâques'' - Roll: Julie - Regie: [[Georges Lautner]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Marie Laforêt]] * 1985: ''L'amour braque'' - Roll: Mary - Regie: [[Andrzej Zulawski]] - Haaptacteuren: [[Francis Huster]], [[Tchéky Karyo]] * 1985: ''[[Police (Film 1985)|Police]]'' - Roll: Noria - Regie: [[Maurice Pialat]] - Haaptacteuren: Gérard Depardieu, [[Richard Anconina]] * 1986: ''[[Descente aux enfers]]'' - Roll: Lola Kolber - Regie: [[Francis Girod]] - Haaptacteuren: Claude Brasseur, [[Betsy Blair]] * 1988: ''[[Chouans!]]'' - Roll: Céline - Regie: [[Philippe de Broca]] - Haaptacteuren: [[Philippe Noiret]], [[Lambert Wilson]] * 1988: ''L'étudiante'' - Roll: Valentine - Regie: Claude Pinoteau - Haaptacteuren: [[Vincent Lindon]], [[Élisabeth Vitali]] * 1989: ''[[Mes nuits sont plus belles que vos jours]]'' - Roll: Blanche - Regie: Andrzej Zulawski - Haaptacteuren: [[Jacques Dutronc]], [[Valérie Lagrange]] * 1990: ''Pacific Palisades'' - Regie: [[Bernard Schmitt]] - Haaptacteuren: [[Adam Coleman Howard]], [[Anne E. Curry]] * 1991: ''Pour Sacha'' - Roll: Laura - Regie: [[Alexandre Arcady]] - Haaptacteuren: [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]], [[Fabien Orcier]] * 1991: ''La note bleue'' - Roll: Solange Sand - Regie: Andrzej Zulawski - Haaptacteuren: [[Marie-France Pisier]], [[Janusz Olejniczak]] * 1993: ''Fanfan'' - Roll: Fanfan - Regie: [[Alexandre Jardin]] - Haaptacteuren: [[Vincent Perez]], [[Marine Delterme]] * 1994: ''[[La fille de d'Artagnan]]'' - Roll: Eloïse d'Artagnan - Regie: [[Bertrand Tavernier]] - Haaptacteuren: Philippe Noiret, [[Claude Rich]] * 1995: ''Braveheart'' - Roll: Princess Isabelle - Regie: [[Mel Gibson]] - Haaptacteuren: Mel Gibson, [[Patrick McGoohan]] * 1995: ''Al di là delle nuvole'' - Regie: [[Michelangelo Antonioni]], [[Wim Wenders]] - Haaptacteuren: [[Fanny Ardant]], [[John Malkovich]] * 1997: ''[[Anna Karenina (Film 1997)|Anna Karenina]]'' - Roll: Anna Karenina - Regie: [[Bernard Rose]] - Haaptacteuren: [[Sean Bean]], [[Alfred Molina]] * 1997: ''Marquise'' - Roll: Marquise - Regie: [[Véra Belmont]] - Haaptacteuren: [[Bernard Giraudeau]], Lambert Wilson * 1997: ''Firelight'' - Roll: Elisabeth Laurier - Regie: [[William Nicholson]] - Haaptacteuren: [[Stephen Dillane]], [[Dominique Belcourt]] * 1999: ''Lost & Found'' - Roll: Lila Dubois - Regie: [[Jeff Pollack]] - Haaptacteuren: [[David Spade]], [[Ever Carradine]] * 1999: ''[[A Midsummer Night's Dream (1999 Film)|A Midsummer Night's Dream]]'' - Roll: Hippolyta - Regie: [[Michael Hoffman]] - Haaptacteuren: [[Kevin Kline]], [[Michelle Pfeiffer]] * 1999: ''[[The World Is Not Enough]]'' - Roll: Elektra King - Regie: [[Michael Apted]] - Haaptacteuren: [[Pierce Brosnan]], [[Robert Carlyle]] * 2000: ''[[La fidélité]]'' - Roll: Clélia - Regie: Andrzej Zulawski - Haaptacteuren: [[Pascal Greggory]], [[Guillaume Canet]] * 2001: ''[[Belphégor, le fantôme du Louvre]]'' - Roll: Lisa/Belphégor - Regie: [[Jean-Paul Salomé]] - Haaptacteuren: [[Michel Serrault]], [[Julie Christie]] * 2003: ''Alex & Emma'' - Roll: Polina Delacroix - Regie: [[Rob Reiner]] - Haaptacteuren: [[Luke Wilson]], [[Kate Hudson]] * 2003: ''Je reste!'' - Roll: Marie-Dominique Delpire - Regie: [[Diane Kurys]] - Haaptacteuren: [[Vincent Perez]], [[Charles Berling]] * 2003: ''Les clefs de bagnole'' - Regie: [[Laurent Baffie]] - Haaptacteuren: Laurent Baffie, [[Daniel Russo]] * 2004: ''À ce soir'' - Roll: Nelly - Regie: [[Laure Duthilleul]] - Haaptacteuren: [[Antoine Chappey]], [[Fabio Zenoni]] * 2005: ''Anthony Zimmer'' - Roll: Chiara Manzoni - Regie: [[Jérôme Salle]] - Haaptacteuren: [[Yvan Attal]], [[Sami Frey]] * 2007: ''[[La disparue de Deauville]]'' - Roll: Lucie/Victoria - Regie: Sophie Marceau - Haaptacteuren: [[Christopher Lambert]], [[Robert Hossein]] * 2007: ''Les femmes de l'ombre'' - Regie: Jean-Paul Salomé - Haaptacteuren: [[Julie Depardieu]], [[Marie Gillain]] * 2008: ''LOL'' - Regie: [[Lisa Azuelos]] - Haaptacteuren: [[Christa Théret]], [[Jérémy Kapone]] * 2008: ''De l'autre côté du lit'' - Regie: [[Pascale Pouzadoux]] - Haaptacteuren: [[Dany Boon]], [[Anny Duperey]] * 2009: ''Ne te retourne pas'' - Roll: Jeanne - Regie: [[Marina de Van]] - Haaptacteuren: [[Monica Bellucci]], [[Andrea Di Stefano]] * 2009: ''L'homme de chevet'' - Regie: [[Alain Monne]] - Haaptacteuren: Christopher Lambert, [[Margarita Rosa de Francisco]] * 2010: ''L'âge de raison'' - Regie: [[Yann Samuell]] - Haaptacteuren: [[Marton Csokas]], [[Michel Duchaussoy]] * 2012: ''Un bonheur n'arrive jamais seul'' - Regie: [[James Huth]] - Haaptacteuren: [[Gad Elmaleh]], [[François Berléand]] * 2013: ''Arrêtez-moi'' - Regie: [[Jean-Paul Lilienfeld]] - Haaptacteuren: [[Miou-Miou]], [[Valérie Bodson]] * 2014: ''Une rencontre'' - Regie: Lisa Azuelos - Haaptacteuren: [[François Cluzet]], Lisa Azuelos * 2014: ''Tu veux... ou tu veux pas?'' - Regie: [[Tonie Marshall]] - Haaptacteuren: [[Patrick Bruel]], [[André Wilms]] * 2015: ''La taularde'' - Regie: [[Audrey Estrougo]] - Haaptacteuren: [[Marie-Sohna Condé]], [[Marie Denarnaud]] * 2018: ''Madame Mills, une voisine si parfaite'' - Regie: Sophie Marceau - Haaptacteuren: [[Pierre Richard]], [[Nicolas Vaude]] * 2021: ''Tout s'est bien passé'' - Regie: [[François Ozon]] - Haaptacteuren: [[André Dussollier]], [[Charlotte Rampling]] * 2021: ''The Curse of Turandot'' - Regie: Zheng Xiaolong * 2022: ''[[Une femme de notre temps]]'' - Regie: [[Jean Paul Civeyrac]] * 2022: ''[[I Love America (Film)|I Love America]]''- Regie: [[Lisa Azuelos]] * 2023 : ''[[Le Clan (Film 2023)|Le Clan]]'' - Regie: [[Éric Fraticelli]] * 2026: ''[[LOL 2.0]]'' - Regie: Lisa Azuelos ==== als Regisseurin ==== * 2007: ''La disparue de Deauville'' - Haaptacteuren: Christopher Lambert, Robert Hossein * 2018: ''Madame Mills, une voisine si parfaite'' - Haaptacteuren: Pierre Richard, Nicolas Vaude == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Marceau Sophie}} [[Kategorie:Franséisch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Franséisch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1966]] [[Kategorie:César fir déi bescht Nowuessschauspillerin]] ka9nuy7kxyj46zkx5b8vauom2xn8mpf 0 88528 2711095 2374439 2026-10-05T21:26:16Z GeertivpBot 57491 #pwb Copy label Infobox Kanal [[c:Category:Kempisch Kanaal|Commonscat Kempisch Kanaal]] 2711095 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanal}} [[Fichier:Kanaal Bocholt-Herentals 1.jpg|thumb|De Kanal zu Lommel an Direktioun Bocholt gekuckt]] [[Fichier:Kanaal Bocholt-Herentals 2.jpg|thumb|De Kanal zu Lommel an Direktioun Herentals gekuckt]] De '''Kanal Bocholt-Herentals''' ass e [[Kanal (Waasserbau)|Schëffskanal]] an de [[belsch]]e Provënzen [[Provënz Limburg (Belsch)|Limburg]] an [[Provënz Antwerpen|Antwerpen]] deen [[1846]] gebaut gouf. E gëtt do och nach '''Kempisch Kanaal''' oder '''Maas-Scheldekanaal''' genannt. De Kanal verbënnt d'[[Zuid-Willemsvaart]] zu [[Bocholt]] mam [[Albertkanal]] zu [[Herentals]]. En ass 58,8&nbsp;km laang a befuerbar fir Schëffer aus der [[CEMT-Klasse fir Schëffer|CEMT-Klass II]] bis 650 Tonnen. An der Zäit vum [[Zweete Weltkrich]] huet de Kanal eng wichteg strateegesch Roll gespillt, an zwar als Sprangbriet fir déi [[Alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Buedemtruppe bei der [[Operatioun Market Garden]]. Eng besonnesch wichteg Roll hat dobäi d'[[Joe's Bridge|Bréck N°9]] zu [[Lommel]], déi vun den [[Irish Guards]] eruewert gi war. ==Schleisen== Den Héichtenënnerscheed tëscht Bocholt an Herentals ass 33 Meter a gëtt duerch 3 [[Schëffsschleis|Schleisekomplexer]] mat duebele Schleisen, a 7 eenzele Schleisen iwwerwonnen. * [[Lommel]] ([[Blauwe Kei (Lommel)|Blauwe Kei]]): Schleis N° 1A & 1N, 50 m x 7 m a 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 4,30 m * [[Mol (België)|Mol]]: Schleis N° 2A & 2N, 50 m x 7 m a 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 4,30 m * Mol: Schleis N° 3A & 3N, 50 m x 7 m a 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 4,31 m * [[Dessel]]: Schleis N° 4, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 1,91 m * Dessel: Schleis N° 5, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 2,13 m * Mol: Schleis N° 6, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 1,93 m * [[Geel (stad)|Geel]]: Schleis N° 7, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 2,49 m * Geel Ten Aard: Schleis N° 8, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 2,03 m * Geel Larum: Schleis N° 9, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 1,99 m * [[Herentals]]: Schleis N° 10, 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 7,51 m {{Navigatioun Schëffskanäl an der Belsch}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Kempisch Kanaal}} [[Kategorie:Kanäl an der Belsch|Bocholt]] [[Kategorie:Provënz Limburg (Belsch)]] [[Kategorie:Provënz Antwerpen]] 91o0mj8tlit65lnvefyb68gt7yuzetc 2711096 2711095 2026-10-05T21:29:20Z Geertivp 26592 infobox mit bild 2711096 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanal}} [[Fichier:Kanaal Bocholt-Herentals 1.jpg|thumb|De Kanal zu Lommel an Direktioun Bocholt gekuckt]] De '''Kanal Bocholt-Herentals''' ass e [[Kanal (Waasserbau)|Schëffskanal]] an de [[belsch]]e Provënzen [[Provënz Limburg (Belsch)|Limburg]] an [[Provënz Antwerpen|Antwerpen]] deen [[1846]] gebaut gouf. E gëtt do och nach '''Kempisch Kanaal''' oder '''Maas-Scheldekanaal''' genannt. De Kanal verbënnt d'[[Zuid-Willemsvaart]] zu [[Bocholt]] mam [[Albertkanal]] zu [[Herentals]]. En ass 58,8&nbsp;km laang a befuerbar fir Schëffer aus der [[CEMT-Klasse fir Schëffer|CEMT-Klass II]] bis 650 Tonnen. An der Zäit vum [[Zweete Weltkrich]] huet de Kanal eng wichteg strateegesch Roll gespillt, an zwar als Sprangbriet fir déi [[Alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Buedemtruppe bei der [[Operatioun Market Garden]]. Eng besonnesch wichteg Roll hat dobäi d'[[Joe's Bridge|Bréck N°9]] zu [[Lommel]], déi vun den [[Irish Guards]] eruewert gi war. ==Schleisen== Den Héichtenënnerscheed tëscht Bocholt an Herentals ass 33 Meter a gëtt duerch 3 [[Schëffsschleis|Schleisekomplexer]] mat duebele Schleisen, a 7 eenzele Schleisen iwwerwonnen. * [[Lommel]] ([[Blauwe Kei (Lommel)|Blauwe Kei]]): Schleis N° 1A & 1N, 50 m x 7 m a 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 4,30 m * [[Mol (België)|Mol]]: Schleis N° 2A & 2N, 50 m x 7 m a 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 4,30 m * Mol: Schleis N° 3A & 3N, 50 m x 7 m a 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 4,31 m * [[Dessel]]: Schleis N° 4, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 1,91 m * Dessel: Schleis N° 5, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 2,13 m * Mol: Schleis N° 6, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 1,93 m * [[Geel (stad)|Geel]]: Schleis N° 7, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 2,49 m * Geel Ten Aard: Schleis N° 8, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 2,03 m * Geel Larum: Schleis N° 9, 50 m x 7 m - Héichtenënnerscheed 1,99 m * [[Herentals]]: Schleis N° 10, 55 m x 7,50 m - Héichtenënnerscheed 7,51 m {{Navigatioun Schëffskanäl an der Belsch}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Kempisch Kanaal}} [[Kategorie:Kanäl an der Belsch|Bocholt]] [[Kategorie:Provënz Limburg (Belsch)]] [[Kategorie:Provënz Antwerpen]] j6h6u4lsrwlfvqd0dl7eoj6rwa1is6r 0 89165 2711058 2519508 2026-10-05T15:22:42Z Robby 393 Chronologie am Artikel 2711058 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Robert Da Grava''', gebuer de [[17. August]] [[1944]], a gestuerwen de [[16. Juli]] [[2016]], war e lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.robert.da-grava.104253.fr.html De Robert Da Grava op der Websäit vun der Football Database.eu]</ref> Tëscht dem 7. Oktober 1972 am 16. Oktober 1976 huet de Robert Da Grava 14-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=4125 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Robert Da Grava op der Websäit vun European Football]</ref> Ënner anerem war de Robert Da Grava (genannt "Fino" Da Grava) vun 1980-1984 Trainer beim [[FC Blo-Wäiss Izeg]]. An der Mëtt vun der Saison 1979/80 huet de Robert Da Grava zu Izeg d'Trainerbänk vum Mario Morocutti, dee verletzungsbedéngt (Meniskusschued) ausgefall ass, iwwerholl. D'1.Ekipp kënnt déi Saison net iwwer déi zweetlescht Plaz eraus a muss dat Joer drop nees an der 3.Divisioun untrieden. Zesumme mam Robert Da Grava geléngt den Izeger awer nees 1980/81 de Retour an d'2. Divisioun wou si dann och bis 1984/85 gespillt hunn. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Da Grava Robert}} [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballtraineren]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2016]] rtrge2odoi4rqxsmy22a9qnsbg9nma5 0 89230 2711059 2528481 2026-10-05T15:30:23Z Robby 393 Elo mam Doudesdatum mat Quell a Kategorie 2711059 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Bernard''', gebuer den [[1. Oktober]] [[1915]] zu [[Déifferdeng]], a gestuerwen de [[5. Mäerz]] [[1984]] zu [[Esch-Uelzecht]]<ref name=":1" />, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.<ref>{{Citation|URL=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/103780-arthur-bernard|Titel=Arthur Bernard|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=footballdatabase.eu|Sprooch=en}}</ref> Tëscht dem 10. November 1935 am 14. Mee 1939 huet den Arthur Bernard 11-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://eu-football.info/_player.php?id=1757|Titel=Arthur Bernard|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bernard Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1915]] [[Kategorie:Gestuerwen 1984]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] ovxmu5qqn71w5zgpkve0syte9iy145f 0 89725 2711092 2484587 2026-10-05T21:11:41Z Robby 393 Elo mam Doudesdatum mat Quell a Kategorie 2711092 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Jean Bettinger''', gebuer den [[19. Mäerz]] [[1929]], a gestuerwen den [[8. August]] [[1996]] zu [[Stroossen]]<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_player.php?id=1836|Titel=Jean Bettinger|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=eu-football.info}}</ref>, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.<ref>{{Citation|URL=https://www.footballdatabase.eu/fr/joueur/details/103905-jean-bettinger|Titel=Jean Bettinger — Stats, transferts et palmarès|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=footballdatabase.eu|Sprooch=fr}}</ref> Tëscht dem 24. Juni am 23. Dezember 1951 huet de Jean Bettinger 3-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt. Ënner anerem war de Jean Bettinger vun 1965-1968 Trainer beim [[FC Blo-Wäiss Izeg]] a konnt de Veräi vun der 4. an d'3. Divisioun féieren. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bettinger Jean}} [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 1996]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] aq8hxw5j0sur5r26dtq9hb90p7u9t8p 0 89842 2711120 2528483 2026-10-06T09:02:53Z Robby 393 Elo mam Doudesdatum mat Quell a Kategorie 2711120 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Victor Braas''', gebuer den [[30. Oktober]] [[1921]] zu [[Nidderkuer]], a gestuerwen de [[5. August]] [[2015]], war e lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierten, Resistenzler, Nazi-Affer<ref>{{Citation|URL=http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/detail/braas-victor|Titel=Fédération des enrôlés de force - Victor Braas|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=www.ons-jongen-a-meedercher.lu}}</ref> an e lëtzebuergesche Foussballspiller.<ref>{{Citation|URL=https://www.weltfussball.de/person/pe120461/victor-braas/|Titel=Victor Braas: Karriere, Statistiken & Vereine|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=weltfussball.de|Sprooch=de}}</ref> Den 12. Mee 1946 an den 18. Abrëll 1948 huet de Victor Braas fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_player.php?id=24051|Titel=Victor Braas|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Braas Victor}} [[Kategorie:Gebuer 1921]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] [[Kategorie:Zwangsrekrutéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] p8v9nvid2obwyuopmoj0wyxkaspzlbr 14 90439 2711115 1644009 2026-10-06T08:10:01Z Les Meloures 580 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:US-amerikanesch Geschäftsleit]] derbäigesat 2711115 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat|Businesspeople from the United States|US-amerikanesch Entrepreneren}} [[Kategorie:Entrepreneren]] [[Kategorie:US-amerikanesch Persounen no Aktivitéit|Entreprener]] [[Kategorie:US-amerikanesch Geschäftsleit]] o2u5wu6bwfm8xj11enu3f88nzzrwe4h 0 93855 2711124 2402675 2026-10-06T09:23:21Z Robby 393 Kat abc 2711124 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Gérard Trausch''', gebuer [[1941]], ass e lëtzebuergeschen Ekonomist, pensionéierte ''Professeur de sciences économiques et sociales'' am Stater [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] an Auteur. De Gérard Trausch huet [[1971]], am Kader vum ''Stage pédagogique'' fir Professer am Secondaire ze ginn, eng gréisser Aarbecht iwwer d'Evolutioun vun der Lëtzebuerger Bevëlkerung am 19. an am 20. Joerhonnert verdeedegt. Spéider huet hien en Doktorat ''en sciences économiques et sociales'' an der [[Belsch]] gemaach. Hien ass, zanter senger Pensionéierung als Enseignant, nach ëmmer staark beim [[Statec]], respektiv beim ''[[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social du Grand-Duché de Luxembourg]]'' engagéiert. Zanter [[2000]] ass hien effektive Member vum [[Institut grand-ducal]], an zwar an der [[Section des sciences morales et politiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences morales et politiques]]. De Gérard Trausch ass e Brudder vum Historiker [[Gilbert Trausch]]. == Publikatiounen (Auswiel) == * ''Évolution sociétale au Luxembourg: des Trente Glorieuses à la société néolibérale''; Lëtzebuerg (Institut grand-ducal, Section des Sciences morales et politiques), 2022; 237 S.; ISBN 978-99987-923-0-2 * ''De la peste à la Covid-19: mortalité et société au Luxembourg''; in: ''Actes de la Section des Sciences morales et politiques'' (Institut grand-ducal); Band XXIV (Lëtzebuerg, 2021), Ss. 247-320. * ''Histoire économique du Grand-Duché de Luxembourg 1815-2015''; Lëtzebuerg (Statec), 2017; 391 S. (Referenzen, Ill.). ISBN 978-2-87988-134-8 * ''Le Conseil économique et social et la société luxembourgeoise'' ; [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] (Conseil économique et social du Grand-Duché de Luxembourg), 2006; 156 Säiten. * ''Les mutations économiques et sociales de la société luxembourgeoise depuis la Révolution française'' ; Lëtzebuerg (Statec; ''Cahiers économiques'', n° 113), Juli 2012; 204 Säiten. ISBN 987-2-87988-110-2 * ''La société luxembourgeoise depuis le milieu du 19e siècle dans une perspective économique et sociale'' ; Lëtzebuerg (Statec; ''Cahiers économiques'', n° 108), 2009; 154 Säiten. * ''Création d'une fonction publique moderne au Luxembourg'' ; in: ''Actes de la Section des Sciences morales et politiques'' vum ''Institut grand-ducal'', Bd. IX; Lëtzebuerg, 2005; Ss. 257-299. * ''La croissance démographique du Grand-Duché de Luxembourg du début du XIXe siècle à nos jours'' ; Lëtzebuerg, 1973 (= 2. Oplo). * ''La natalité et la mortalité au Grand-Duché de Luxembourg - Une étude démographique avec initiation méthodologique'' ; Lëtzebuerg, 1977. * ''Mutations sociologiques et comportements démographiques'' ; in: ''L'économie luxembourgeoise au 20e siècle'' ; Lëtzebuerg (Statec & Éditions Le Phare / éditpress), 1999; Ss. 207-215. * ''La triple ouverture économique, démographique et socioculturelle du Luxembourg'' ; in: ''Actes de la Section des Sciences morales et politiques'', Bd. VI; 2002. * ''Les 400 ans de l'Athénée de Luxembourg'' ; in: ''Actes de la Section des Sciences morales et politiques'', Bd.VII; 2003; Ss. 193-265. * ''L'Athénée sous le régime hollandais (1815-1839)''; in: (kollektiv), ''De Kolléisch 2017'', Festschrëft (...); 2 Bänn; Lëtzebuerg (Éditions de l'Athénée & Print Solutions); 2018; hei, Band I, Ss. 48-62 (ill., Referenzen). * ''La mortalité au Luxembourg 1901-1995'' ; in: ''Cahiers économiques du Statec'', Nr. 88; Lëtzebuerg, 1997. * ''Mortalité, vieillissement et retraite'' ; in: ''Die Warte / Perspectives'', Joergang 51 (1998); = Kulturbeilag vum ''Luxemburger Wort''; => Ausgabe vum 22. Januar 1998, vum 29. Januar 1998, vum 5. Februar 1998 a vum 12. Februar 1998. * ''Les trois "révolutions" de la mortalité'' ; in: ''L'économie luxembourgeoise au 20e siècle'' ; Lëtzebuerg (Statec & Éditions Le Phare / éditpress), 1999; Ss. 216-219. * ''Démographie, famille, société et confiance au Luxembourg'' ; in: ''Actes de la Section des Sciences morales et politiques'', Bd. VIII; 2004. {{SORTIERUNG:Trausch Gérard}} [[Kategorie:Gebuer 1941]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Membere vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal]] {{Autoritéitskontroll}} dqjfuih74k28setxrl2e4w13lk41jsk 0 101190 2711025 2603421 2026-10-05T13:05:05Z Zinneke 34 bild 2711025 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jean Logeling''', respektiv '''Joseph Logeling'''<ref>Sou gëtt en als Auteur vun den 3 Bänn ''Leitfaden für den Zeichenunterricht" / ausgearb. von J. Logeling'' genannt</ref>, gebuer de [[26. September]] [[1868]] zu [[Wolz]]<ref>[https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-266-12872-176273-49?cc=1709358&wc=M9QN-BFF:812668892 Gebuertsakt]</ref>, a gestuerwen de [[27. Juni]] [[1930]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref name="Doudesannonce">Doudesannonce vum Jean Logeling am Escher Tageblatt 1930, Nr. 183 (28. Juni), S. 4 [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp%7Cissue:495371%7Carticle:DTL350%7Cblock:DTL790]</ref>, war e lëtzebuergeschen Auteur vu Schoulbicher, Moler an Zeecheprofesser an der [[Normalschoul]]. == Liewen a Karriär == No sengem Studium an der [[Normalschoul]], war de Jean Logeling 10 Joer [[Schoulmeeschter]] zu [[Wanseler]], an duerno zu [[Wolz]]. Hien huet Konschtstudien op der École des arts décoratifs zu [[Paräis]] gemaach, an ass [[1896]] Zeecheprofesser an der Normalschoul ginn. Hie war den Initiator an éischte President vum Veräin [[Art à l'école]]<ref>{{Citation|URL=http://artecole.lu/qui-sommes-nous/ |Titel=Websäit vun Art à l'école |Gekuckt=05.02.2017 |Archiv-Datum=30.12.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20161230224546/http://artecole.lu/qui-sommes-nous/ }}</ref>, deen den [[23. November]] [[1911]] gegrënnt gouf. == Wierk == [[1902]] publizéiert de Jean Logeling op Demande vum Gouvernement e ''Leitfaden für den Zeichenunterricht in den Primär- und Oberprimärschulen des Luxemburger Landes''; [[1906]] an [[1908]] kënnt eng 2. Editioun fir "Primäschulen" an "Oberprimärschulen" eraus. Dat selwecht Joer publizéiert de Logeling nach e ''Leitfaden für die Luxemburger Fortbildungsschule''. Bis haut sinn dat di eenzeg Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen<ref>Michels, Guy. Jean Logeling (1868-1930) pionnier du dessin à l'Ecole primaire. In La formation de l'instituteur au Luxembourg. Luxembourg: Imprimerie Saint-Paul, 2000 (pp.76-80)</ref>. [[File:J. Logeling - Leitfaden für den Zeichenunterricht.jpg|thumb|upright|''Leitfaden für den Zeichenunterricht'']] == Publikatiounen == *1902 ''Leitfaden für den Zeichenunterricht in den Primär- und Oberprimärschulen des Luxemburger Landes''. *1906 ''Leitfaden für den Zeichenunterricht in den Luxemburger Primärschulen''. *1908 ''Leitfaden für den Zeichenunterricht in den Luxemburger Oberprimärschulen''. *1909 '' Leitfaden für die Luxemburger Fortbildungsschule''. == Literatur == * Michels, Guy, 2000.''Jean Logeling (1868-1930) pionnier du dessin à l'Ecole primaire''. In: La formation de l'instituteur au Luxembourg. Luxembourg: Imprimerie Saint-Paul, 2000 (pp.&nbsp;76–80) * Regard sur deux siècles de création et d'éducation artistiques au Luxembourg, réalisé par l'Association des professeurs d'éducation artistique de l'enseignement secondaire et supérieur, S. 106, Imprimerie Saint-Paul, 1987, ISBN 2-87963-000-2 * ''Johann Logeling'' Tageblatt 1930, Nr. 184 (30. Juni), S. 4 [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:496021|article:DTL83|query:jean%20logeling|page:4] == Gielercher<ref name="Doudesannonce" /> == * {{OCCCH}} * {{LHCH}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Logelin Jean}} [[Kategorie:Gebuer 1868]] [[Kategorie:Gestuerwen 1930]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Moler]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]] 6zoz0iwjglp5v1ee3rc35bpxt4tcxgs 0 102300 2711089 2471962 2026-10-05T20:00:26Z Zinneke 34 infobox 2711089 wikitext text/x-wiki {{Infobox Séi}} [[Fichier:ShrinkingLakeChad-1973-1997-EO.jpg|thumb|300px|[[Satellit (Raumfaart)|Satellittenopnamen]], déi d'Evolutioun vum Tschadséi tëscht 1973 an 2001 weisen]] Den '''Tschadséi''' (op Franséisch: ''lac Tchad'', op Englesch: ''Lake Chad'') ass e [[Séi]] am [[Tschadbaseng]] tëscht der Grenz vun de Länner [[Tschad]], [[Kamerun]], [[Nigeria]] an [[Niger]]. Et ass en [[Endoreësche Baseng|endoreëscht]] Gewässer, dat heescht säi Waasser fléisst net an d'[[Mier]]. Nom [[Äiszäitalter]] waren déi [[klima]]tesch Konditiounen an der [[Sahara]] vill méi favorabel wéi haut, an déi haiteg Wüst war mat Vegetatioun bedeckt. Wärend dréchenen a manner dréchene Phase konnt den Tschadséi méi kleng ginn oder sech ausdeenen, mä zanter 4000 [[v. Chr.|virun onser Zäitrechnung]] ass de Waasserréckgank méi rapid. De Séi gëtt scho laang vu Mënsche bewunnt a war e bedeitende Carrefour am Transsaharahandel. Schonn zanter dem [[Mëttelalter]] ass en och baussent Afrika bekannt. Den Tschadséi huet an de leschte Joerzéngte vill Waasser verluer an huet haut nach eng Fläch vu manner wéi 2000 {{km2}}, am Verglach mat 25.000&nbsp;km² virun 1973. Schold doru si Klimavariatiounen a Waasserprelevementer duerch d'Mënschen. Den nërdleche Baseng war 1976 komplett ausgedréchent, an obwuel zanter 1998 erëm Waasser dran ass, ass d'Majoritéit vum Waasser haut am südleche Becken. ==Galerie== <gallery> Lake Chad map showing receding water area and level 1972-2007.svg|Lokalisatioun vum Tschadséi an Afrika an Entwécklung vum Waasserstand Lakechad map.png|Kaart vum Tschadséi Lake Chad from Apollo 7.jpg|Den Tschadséi 1969 op enger Foto vun der [[NASA]] </gallery> {{Referenzen}} * Commision du Bassin du Lac Tchad: [https://web.archive.org/web/20131225050053/http://www.cblt.org/fr/histoire-du-bassin-du-lac-tchad ''Histoire du Bassin du Lac Tchad''] (gekuckt de 27. Dezember 2013) [[Kategorie:Séien am Niger]] [[Kategorie:Séien an Nigeria]] [[Kategorie:Séien am Kamerun]] [[Kategorie:Séien am Tschad]] 9ye519xdwiwlgiod67joyablxobloak 0 122693 2711038 2622006 2026-10-05T14:57:02Z Mobby 12 60927 2711038 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 57. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2015 – 10. Dezember 2019 | Virgänger = [[Cristina Fernández de Kirchner]] | Nofollger = [[Alberto Ángel Fernández]] }} De '''Mauricio Macri''', gebuer den [[8. Februar]] [[1959]] zu [[Tandil]], ass en [[Argentinien|argentineschen]] Entreprener a Politiker vun der [[Konservativismus|konservativer]] Partei [[Propuesta Republicana]] (PRO). Den 22. November 2015 gouf hien zum neie President vun Argentinie gewielt; hien huet säin Amt den 10. Dezember 2015 ugetrueden. 2019 gouf den [[Alberto Ángel Fernández]] säin Nofollger. Vun 2007 bis 2015 war hie Buergermeeschter (''Jefe de Gobierno'') vun der argentinescher Haaptstad [[Buenos Aires]], déi gläichzäiteg och e Bundesstaat ass. No sengem Studium als Bauingenieur huet de Macri a verschiddene Firme vu sengem Papp [[Franco Macri]] geschafft. An de fréien 2000er Jore gouf hie politesch aktiv. 2003 huet hien d'Partei ''Compromiso para el Cambio'' gegrënnt a bei de Buergermeeschteschwalen zu Buenos Aires kandidéiert. An engem zweeten Ulaf, 2007, gouf e gewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Macri Mauricio}} [[Kategorie:Argentinesch Entrepreneren]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Gebuer 1959]] [[Kategorie:Politiker (Argentinien)]] 7m1holxozmmqhfphny0shsh1kcijz0d 0 131635 2711100 2695885 2026-10-06T00:04:42Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711100 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Granges-Aumontzey | Wopen = Blason ville fr Granges-Aumontzey (Vosges).svg | Bild = Granges-sur-Vologne 88.jpg | Bildtext = D'Märei an d'Kierch | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Vosges}} | Arrondissement = [[Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] | Kanton = [[Canton de Gérardmer|Gérardmer]] | Gemeng = | Plz = 88640 | Insee = 88218 | Koordinaten = {{coor dms|48|10|04|N|06|46|33|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch Gemeng = 3.301 | Bevëlkerung Gemeng = 2 732 | Bevëlkerungsdatum G = [[2014]] }} '''Granges-Aumontzey''' ass eng [[nei Gemeng]] am [[Departement Vosges]] an der Regioun [[Grand Est]]. Si ass den [[1. Januar]] [[2016]] aus der Fusioun vun de Gemenge [[Granges-sur-Vologne]] an [[Aumontzey]] entstanen.<ref>{{Citation |URL=http://www.vosges.gouv.fr/Politiques-publiques/Collectivites-locales-Intercommunalite/Creation-d-une-nouvelle-commune-vosgienne-Granges-Aumontzey |Titel=Arrêté vum 28. September 2015 |Gekuckt=2019-06-02 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20190601132842/http://www.vosges.gouv.fr/Politiques-publiques/Collectivites-locales-Intercommunalite/Creation-d-une-nouvelle-commune-vosgienne-Granges-Aumontzey |Archiv-Datum=2019-06-01}}</ref>. Déi fréier Gemenge sinn [[delegéiert Gemeng]]en an der neier Gemeng. D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de [[Parc naturel régional des Ballons des Vosges]] bilden. {{Kuckt och Vosges}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} {{Navigatioun PNR Ballons des Vosges}} {{DEFAULTSORT:Granges-Aumontzey}} [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges]] [[Kategorie:Gemengen am Parc naturel régional des Ballons des Vosges]] [[Kategorie:Nei Gemengen am Departement Vosges]] l31ntqcwe78raydsvjo18ldde3q1ll3 0 137072 2711060 2710912 2026-10-05T15:37:20Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2711060 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} mwebv91603fgro0zv09ram082pbhjn0 2711083 2711060 2026-10-05T18:37:13Z Zinneke 34 /* Gestuerwen */ 2711083 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} e746b8lmlkg85w29hq08u7o3de6jy62 0 141191 2711108 2654438 2026-10-06T06:00:51Z Mobby 12 60927 k 2711108 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 33. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2018 – 7. August 2022 | Virgänger = [[Juan Manuel Santos]] | Nofollger = [[Gustavo Petro]] }} Den '''Iván Duque Márquez''', gebuer den [[1. August]] [[1976]] zu [[Bogotá]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Affekot]] a [[Politiker]] ([[Centro Democrático (Kolumbien)|Centro Democrático]]; CD). Hie gouf den 9. Mäerz 2014 als Member vum [[Senat (Kolumbien)|Senat]] an de [[Kongress vun der Republik Kolumbien|Kongress vun der Republik]] gewielt. Virdru war hien Direkter vum Service ''Kultur, Kreativitéit a Solidaritéit'' bei der [[Interamerikanesch Entwécklungsbank|Interamerikanescher Entwécklungsbank]] (IDB).<ref>[https://web.archive.org/web/20180119152515/http://www.congresovisible.org/congresistas/perfil/ivan-duque-marquez/9482/ ''Senador Iván Duque Márquez''] congresovisible.org, gekuckt den 22. Januar 2018.</ref> De 17. Juni 2018 gouf hien als neie President vu Kolumbie gewielt.<ref>[http://www.eltiempo.com/elecciones-colombia-2018/presidenciales/ivan-duque-el-nuevo-presidente-de-colombia-231478 ''Iván Duque, el nuevo Presidente de Colombia''] eltiempo.com, vum 18. Juni 2018</ref><ref>Tjerk Brühwiller: [http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/rechtskonservativer-kandidat-gewinnt-wahl-in-kolumbien-15645516.html ''Rechtskonservativer Kandidat gewinnt Wahl in Kolumbien''] faz.net</ref> Hien ass mat der Affekotin María Juliana Ruiz, mat där en 3 Kanner huet, bestuet.<ref>[http://www.eltiempo.com/politica/partidos-politicos/quien-es-ivan-duque-candidato-presidencial-2018-160486 ''Este es Iván Duque, el candidato uribista a la presidencia 2018.''] eltiempo.com, 11. Dezember 2017.</ref> == Um Spaweck== {{Commonscat}} * [http://www.ivanduque.com Websäit fir d'Presidentschaftscampagne 2018] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Duque, Ivan}} [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Kolumbianesch Affekoten]] [[Kategorie:Gebuer 1976]] [[Kategorie:Kolumbianesch Senateuren]] jiu9zsa741s4l92qvkx6o0vugr2nmaj 0 142198 2711053 2622012 2026-10-05T15:12:32Z Mobby 12 60927 2711053 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 29. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 4. Juni 1946 – 21. September 1955 | Virgänger1 = [[Edelmiro Julián Farrell]] | Nofollger1 = [[José Domingo Molina Gómez]] | Funktioun2 = 40. President vun Argentinien | Amtszäit2 = 12. Oktober 1973 – 1. Juli 1974 | Virgänger2 = [[Raúl Lastiri]] (interim) | Nofollger2 = [[Isabel Perón]] }} De '''Juan Domingo Perón Sosa''', gebuer den [[8. Oktober]] [[1895]] zu [[Lobos]], a gestuerwen den [[1. Juli]] [[1974]] zu [[Olivos]], an der [[Provënz Buenos Aires]], war en argentinesche Militär a Politiker, an zweemol President vun [[Argentinien]]. Nodeems e Generol a Minister an enger Militärregierung war, huet hien 1946 d'Presidentschaftswale gewonnen a gouf 1951 erëmgewielt. 1955 gouf e vum Militär [[putsch|gestierzt]]. E puer Méint viru sengem Doud gouf hien am September 1973 nees als President gewielt. Seng zweet Fra war d'[[Eva Perón|Evita Perón]], déi och weltbekannt gouf. == Literatur == * Ernesto López: ''El primer Perón. El militar antes que el político''. Capital Intelectual, Buenos Aires 2009, ISBN 978-987-614-170-3. * Juan Ovidio Zavala: ''Amor y violencia. La verdadera historia de Perón y Nelly Rivas''. Editorial Planeta, Buenos Aires 2014, ISBN 978-95-049-4241-2. == Um Spaweck == {{Commonscat}}} * [http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-9278190.html "Das Erbe des ''hombre'': Vor 50 Jahren eroberte Juan Peron die Massen Argentiniens."] Der Spiegel, 12.04.1993. {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Peron Juan}} [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Politiker (Argentinien)]] [[Kategorie:Gebuer 1895]] [[Kategorie:Gestuerwen 1974]] 6v5oei5656qjkkx3d7vbh0mzub23rpn 0 145678 2711099 2614722 2026-10-05T21:57:50Z Zinneke 34 /* No hir genannt */ 2711099 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Marie''' (oder Maria) '''Heffenisch''', gebuer de [[14. Oktober]] [[1902]] zu [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]], a gestuerwen den [[9. Januar]] [[1985]], war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Fraerechtlerin. Si ass 1932 op [[Diddeleng]] geplënnert an huet an an der Liberatiounsstrooss den deemolegen ''Hotel Hengesch'' iwwerholl. 1941 huet si sech an der Lokalsektioun vum [[Lëtzebuerger Fräiheetsbond]] engagéiert. An hirem Hotel huet si illegal Zeitungen a Fluchblieder verdeelt a siwen desertéiert lëtzebuergesch [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéiert]] verstoppt. 1944 gouf d'Marie Heffenisch verhaft a koum an e Stroflager fir Fraen a méi spéit an d'[[KZ Ravensbrück|Frae-KZ ''Ravensbrück'']]. Si ass am Abrëll 1945 befreit ginn. == No hir genannt == [[Fichier:Dudelange, rue Marie Carmes-Heffenisch (nom de rue).jpg|thumb|Strooss zu Diddeleng]] Am Kader vum [[internationale Fraendag]] 2019 huet d'Gemeng Diddeleng am Quartier ''Lenkeschléi'' fënnef Stroossen an eng Plaz no Diddelenger Frae genannt, déi an hirer Zäit Virreiderinne waren a sech no hire politeschen, privaten oder berufflechen Iwwerzeegungen engagéiert hunn. Dorënner d'''Rue Marie Carmes-Heffenisch'' an Erënnerung un d'Marie Heffenisch<ref>Quell wou net anescht uginn: Anne Julie Heintz an der Literatur.</ref>. Och zu [[Bierg (Colmer-Bierg)|Bierg]] krut d<nowiki>'</nowiki>''Rue Marie Heffenisch'' hiren Numm. == Literatur == * Anne Julie Heintz, ''[https://web.archive.org/web/20190326113416/https://www.wort.lu/de/lokales/duedelingen-entdeckt-seine-weibliche-seite-5c7f7e00da2cc1784e33f260 Düdelingen entdeckt seine weibliche Seite]'' op wort.lu den 8. Mäerz 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 9. / 10. Mäerz 2019, S. 40-41, ënnert dem Titel ''Starke Frauen, starke Geschichten''. {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Heffenisch Marie}} [[Kategorie:Gebuer 1902]] [[Kategorie:Gestuerwen 1985]] [[Kategorie:Fraerechtlerinnen]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] afjvk1g4ntyv1q4a03iakowlneon4sr 0 147007 2711105 2698423 2026-10-06T03:24:01Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711105 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Provenchères-et-Colroy | Wopen = | Bild = Provenchères-sur-Fave mairie.JPG | Bildtext = | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Vosges}} | Arrondissement = [[Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] | Kanton = [[Canton de Saint-Dié-des-Vosges-2|Saint-Dié-des-Vosges-2]] | Plz = 88490 | Insee = 88361 | Bevëlkerung = 1 389 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] | Fläch = 1 913 | Koordinaten = {{coor dms|48|18|28|N|07|04|46|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Provenchères-et-Colroy''' ass eng [[Nei Gemeng|nei]] [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an de [[Departement Vosges|Vogesen]] an der Regioun [[Grand Est]]. D'Gemeng ass den [[1. Januar]] [[2016]] bei der Fusioun vun de fréiere Gemengen [[Provenchères-sur-Fave]] a [[Colroy-la-Grande]] entstanen<ref>{{Citation |URL=http://www.vosges.gouv.fr/content/download/10531/89046/file/55RAA15_03_DRCLE.pdf |Titel=Arrêté no 1505/2015 vum 31. Dezember 2015 |Gekuckt=2019-05-31 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20221009161150/https://www.vosges.gouv.fr/content/download/10531/89046/file/55RAA15_03_DRCLE.pdf |Archiv-Datum=2022-10-09}}</ref>. D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de [[Parc naturel régional des Ballons des Vosges]] bilden. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Provenchères-et-Colroy |nord= [[La Grande-Fosse]]<br>[[Saales]] |est= [[Lubine]] |sud= [[Lusse]]<br>[[Le Beulay]] |ouest= [[La Petite-Fosse]] }} {{Kuckt och Vosges}} {{Navigatioun PNR Ballons des Vosges}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges]] [[Kategorie:Nei Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Gemengen am Parc naturel régional des Ballons des Vosges]] 93cha8g4tlp2micx2jihpb97jeec0ob 0 147032 2711106 2698438 2026-10-06T03:24:02Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711106 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Provenchères-sur-Fave | Wopen = Blason Provencheres sur fave.svg | Bild = Provencheres88.jpg | Bildtext = D'Haaptstrooss | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Vosges}} | Arrondissement = [[Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] | Kanton = [[Canton de Saint-Dié-des-Vosges-2|Saint-Dié-des-Vosges-2]] | Plz = 88490 | Insee = 88361 | Gemeng = [[Provenchères-et-Colroy]] | Bevëlkerung = 890 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] | Fläch = 727 | Koordinaten = {{coor dms|48|18|28|N|07|04|46|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Provenchères-sur-Fave''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an de [[Departement Vosges|Vogesen]] an der Regioun [[Grand Est]]. Den [[1. Januar]] [[2016]] huet se mat [[Colroy-la-Grande]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Provenchères-et-Colroy]] ze bilden. <ref>{{Citation |URL=http://www.vosges.gouv.fr/content/download/10531/89046/file/55RAA15_03_DRCLE.pdf |Titel=Arrêté no 1505/2015 vum 31. Dezember 2015 |Gekuckt=2019-06-01 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20221009161150/https://www.vosges.gouv.fr/content/download/10531/89046/file/55RAA15_03_DRCLE.pdf |Archiv-Datum=2022-10-09}}</ref>. Déi fréier Gemenge sinn [[delegéiert Gemeng]]en an der neier Gemeng. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Provenchères-sur-Fave | nord = [[La Grande-Fosse]] | nord-est = [[Colroy-la-Grande]] | est = [[Colroy-la-Grande]] | sud-est = [[Lusse]] | sud = [[Lusse]] | sud-ouest = [[La Petite-Fosse]] | ouest = [[La Petite-Fosse]] | nord-ouest = [[La Petite-Fosse]] }} {{Kuckt och Vosges}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] [[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1914-1918 kruten]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges]] n6ad3nrqn1vzvz2mz2mfs8uu3878aql 0 147039 2711101 2698441 2026-10-06T00:04:43Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711101 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Granges-sur-Vologne | Wopen = Blason Granges-sur-Vologne.svg | Bild = Granges-sur-Vologne 88.jpg | Bildtext = | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Vosges}} | Arrondissement = [[Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] | Kanton = [[Canton de Gérardmer|Gérardmer]] | Plz = 88640 | Insee = 88218 | Gemeng = [[Granges-Aumontzey]] | Bevëlkerung = 2 251 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] | Fläch = 2 964 | Koordinaten = {{coor dms|48|08|47|N|06|47|22|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Granges-sur-Vologne''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an de [[Departement Vosges|Vogesen]] an der Regioun [[Grand Est]]. Den [[1. Januar]] [[2016]] huet se mat [[Aumontzey]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Granges-Aumontzey]] ze bilden. <ref>{{Citation |URL=http://www.vosges.gouv.fr/Politiques-publiques/Collectivites-locales-Intercommunalite/Creation-d-une-nouvelle-commune-vosgienne-Granges-Aumontzey |Titel=Arrêté vum 28. September 2015 |Gekuckt=2019-06-01 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20190601132842/http://www.vosges.gouv.fr/Politiques-publiques/Collectivites-locales-Intercommunalite/Creation-d-une-nouvelle-commune-vosgienne-Granges-Aumontzey |Archiv-Datum=2019-06-01}}</ref>. Déi fréier Gemenge sinn [[delegéiert Gemeng]]en an der neier Gemeng. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen | ville = Granges-sur-Vologne | nord = [[Aumontzey]] | nord-est = [[La Chapelle-devant-Bruyères]] | est = [[Barbey-Seroux]] | sud-est = [[Gérardmer]] | sud = [[Liézey]] | sud-ouest = [[Liézey]] | ouest = [[Champdray]] | nord-ouest = [[Jussarupt]] }} {{Kuckt och Vosges}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges]] te0ziw3cfp03w5wwpg14mb2vnkrm8vp 0 147443 2711052 2622010 2026-10-05T15:11:54Z Mobby 12 60927 2711052 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 51. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 1999 – 21. Dezember 2001 | Virgänger = [[Carlos Menem]] | Nofollger = [[Ramón Puerta]] (interim) }} De '''Fernando de la Rúa''' Bruno, gebuer de [[15. September]] [[1937]] zu [[Córdoba (Argentinien)|Córdoba]], an [[Argentinien]], a gestuerwen den [[9. Juli]] [[2019]] zu [[Belén de Escobar]], war en argentinesche [[Politiker]] vun der Partei [[Unión Cívica Radical|Unión Cívica Radical (UCR)]]. Hie war vum 10.&nbsp;Dezember 1999 bis den 21. Dezember 2001 President vun Argentinien, an dat wärend der [[Argentinien-Kris|argentinescher Finanzkris vun 2001]]. Hie war virdrun, zanter 1996, Buergermeeschter vu [[Buenos Aires]] an do virdrun e puermol Member vum Senat. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Delarua Fernando}} [[Kategorie:Gebuer 1937]] [[Kategorie:Gestuerwen 2019]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Argentinesch Senateuren]] [[Kategorie:Argentinesch Buergermeeschteren]] sjfmtgc24o3drgy9pnobyk9x1f5xdu1 0 149747 2711037 2622005 2026-10-05T14:56:46Z Mobby 12 60927 k 2711037 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 58. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2019 – 10. Dezember 2023 | Virgänger = [[Mauricio Macri]] | Nofollger = [[Javier Milei]] }} Den '''Alberto Ángel Fernández''', gebuer den [[2. Abrëll]] [[1959]] zu, [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentinesche]] Jurist a [[Politiker]] ([[Partido Justicialista]]). Hien war vum 10. Dezember 2019 bis den 10. Dezember 2023 President vun Argentinien. De Fernández war vun 2003 bis 2008 ënner de Presidenten [[Néstor Kirchner]] a [[Cristina Fernández de Kirchner]] hire Chef de Cabinet. De 26. Oktober 2019 huet hien als Kandidat vun der Parteienallianz [[Frente de Todos]] d'Presidentewalen (déi zäitgläich mat de Parlamentswale waren) gewonnen. Hie gouf den 10. Dezember als neie President vereedegt. Virdru war hie Professeur-adjoint an der juristescher Fakultéit vun der [[Universitéit Buenos Aires]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Fernandez, Alberto Angel}} [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Gebuer 1959]] enzvjhv7x5s9e1v2tfadytjutgj3dpl 10 149758 2711130 2710376 2026-10-06T10:44:34Z GilPe 14980 Update Kaart 2711130 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | aboveclass = fn org | abovestyle = | title = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} | titlestyle = background-color: #BBBB66; | headerstyle = background-color: #009977; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{If empty|{{{Kaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P242}}}} |size=250px |alt={{{Kaartebild_alt|}}} }} | caption = {{If empty |{{{Kaartentext|}}} |{{#if: {{wikidata|property|raw|P242}} |{{#invoke:Wikidata|getImageLegendP242|FETCH_WIKIDATA}} }} }} | label1 = Aussprooch | data1 = {{#if:{{wikidata|properties|P443|P407=Q9051}}|{{wikidata|properties|raw|P443|P407=Q9051|sep=<br>|sep%s=|format=\[\[File:%p {{!}} 70px \]\]}}}} | label2 = An anere Sproochen | data2 = {{br separated entries |{{#if:{{#invoke:Infobox mapframe/lokal|otherLanguageName |fr |{{{Numm (Franséisch)|}}} |{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} |[[Franséisch|fr]]: {{#invoke:Infobox mapframe/lokal|otherLanguageName |fr |{{{Numm (Franséisch)|}}} |{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} }} |{{#if:{{#invoke:Infobox mapframe/lokal|otherLanguageName |de |{{{Numm (Däitsch)|}}} |{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} |[[Däitsch|de]]: {{#invoke:Infobox mapframe/lokal|otherLanguageName |de |{{{Numm (Däitsch)|}}} |{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} }} }} | class2 = nickname | label3 = Land | data3 = {{If empty|{{{Land|}}}|{{wikidata|property|linked|P17}}}} | class3 = country | label4 = [[Chef-lieu]] | data4 = {{If empty|{{{Chef-lieu|}}}|{{wikidata|property|linked|P36}}}} | label5 = Gemengen | data5 = {{If empty|{{#invoke:wd|properties|linked|P527}}|{{{Gemengen|}}}}} | label6 = Fläch | data6 = {{wikidata|property|P2046}} | label7 = Awunner | data7 = {{If empty|{{#invoke:wd|properties|linked|P1082}}|{{{Awunner|}}}}} ({{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|P1082|P585}}}}) | label8 = Héicht (Moyenne) | data8 = {{If empty|{{#invoke:wd|properties|linked|P2044|sep=<br>}}|{{{Héicht|}}}}} | label9 = [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code | data9 = {{If empty|{{{LAU-Code|}}}|{{wikidata|property|P782}}}} | label21 = Gegrënnt | data21 = {{If empty|{{{Gegrënnt|}}}|{{wikidata|property|P571}}}} | label24 = Opgeléist | data24 = {{If empty|{{{Opgeléist|}}}|{{wikidata|property|P576}}}} | below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}} }}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude> 4n50pb3qqsae4k21bhlx5byob0r4d6j 0 154841 2711049 2622702 2026-10-05T15:11:20Z Mobby 12 60927 k 2711049 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 50. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 8. Juli 1989 – 10. Dezember 1999 | Virgänger = [[Raúl Alfonsín]] | Nofollger = [[Fernando de la Rúa]] }} De '''Carlos Saúl Menem''' Akil, gebuer den [[2. Juli]] [[1930]] zu [[Anillaco]], an der Provënz [[La Rioja (Provënz)|La Rioja]], a gestuerwen de [[14. Februar]] [[2021]] zu [[Buenos Aires]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210214151654/https://www.deutschlandfunk.de/argentinien-ex-praesident-carlos-menem-mit-90-jahren.1939.de.html?drn:news_id=1227463 "Argentinien - Ex-Präsident Carlos Menem mit 90 Jahren gestorben."] deutschlandfunk.de, 2021-02-14.</ref>, war en [[Argentinien|argentineschen]] [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hie war Member vun der [[Partido Justicialista|Peronistescher Partei]] a vum 9. Juli 1989 bis den 10. Dezember 1999 [[President vun Argentinien]], als Nofollger vum [[Raúl Alfonsín]]. Virdru war hie Gouverneur vun der Provënz La Rioja. 2005 gouf hie Member vum argentinesche Senat. 2013 gouf e wéinst illegale Waffeliewwerungen u Kroatien an un Ecuador, tëscht 1991 an 1995, zu 7 Joer Prisong verurteelt. Seng Immunitéit als Senator huet him erméiglecht, déi Strof net missen ofzesëtzen.<ref>Frankfurter Allgemeine Zeitung, 15. Juni 2013, S. 6.</ref> == Literatur == * Peter Birle, Sandra Carreras (Hrsg.): ''Argentinien nach zehn Jahren Menem. Wandel und Kontinuität''. Vervuert, Frankfurt am Main 2002, ISBN 3-89354-586-7 * Eva Karnowsky: ''Carlos Saúl Menem''. In: Nikolaus Werz (Hrsg.): ''Populisten, Revolutionäre, Staatsmänner. Politiker in Lateinamerika''. Vervuert, Frankfurt am Main 2002, ISBN 978-3-86527-513-4, S. 492–516. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Menem, Carlos}} [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Argentinesch Gouverneuren]] [[Kategorie:Gebuer 1930]] [[Kategorie:Gestuerwen 2021]] kq30o1xnbo6hm2vhmte7f2tk2cmrei6 0 155399 2711075 2643837 2026-10-05T17:14:20Z Mobby 12 60927 k 2711075 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Minister | Funktioun1 = 47. President vum Ecuador | Amtszäit1 = 24. Mee 2021 – 23. November 2023 | Virgänger = [[Lenín Moreno]] | Nofollger = [[Daniel Noboa]] }} De '''Guillermo Lasso Mendoza''', gebuer de [[16. November]] [[1955]] zu [[Guayaquil]]. Hie war vum 24. Mee 2021 bis den 23. November 2023 President vun der Republik [[Ecuador]]. == Liewen a Karriär == {{Kapitel Info feelt}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Lasso Guillermo}} [[Kategorie:Presidente vum Ecuador]] [[Kategorie:Gebuer 1955]] fkpphk2ijwup5ykpss9180djbng4c7t 0 159020 2711107 2654369 2026-10-06T06:00:11Z Mobby 12 60927 k 2711107 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 34. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2022 – | Virgänger = [[Iván Duque]] | Nofollger = }} De '''Gustavo Francisco Petro Urrego''', gebuer den [[19. Abrëll]] [[1960]] zu [[Ciénaga de Oro]], am [[Córdoba (Kolumbien)|Departamento de Córdoba]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Economie|Economist]], [[Politiker]] a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp ''[[Movimiento 19 de Abril]]''. No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am [[Representantenhaus (Kolumbien)|kolumbianesche Representantenhaus]] an 2006 [[Senat (Kolumbien)|Senator]]. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu [[Bogotá]]. Am Juni 2022 gouf hien als éischte [[lénks (Politik)|lénke]] President vu Kolumbie gewielt<ref>[https://www.derstandard.de/story/2000136690541/gustavo-petro-als-erster-linker-zum-praesidenten-kolumbiens-gewaehlt "Gustavo Petro als erster Linker zum Präsidenten Kolumbiens gewählt."] derstandard.de, 2022-06-20.</ref><ref>[https://www.zdf.de/uri/5c11e876-3026-42db-9ac8-04a9345b6aa0 "Linkspolitiker Petro gewinnt Wahl in Kolumbien."] zdf.de, 2022-06-20.</ref> an de 7. August 2022 vereedegt. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Petro Gustavo}} [[Kategorie:Politiker (Kolumbien)]] [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] owdjrxsca80uguvakppo7bgekgmi68k 2711113 2711107 2026-10-06T07:43:33Z Mobby 12 60927 2711113 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 34. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2022 – | Virgänger = [[Iván Duque]] | Nofollger = }} De '''Gustavo Francisco Petro Urrego''', gebuer den [[19. Abrëll]] [[1960]] zu [[Ciénaga de Oro]], am [[Córdoba (Kolumbien)|Departamento de Córdoba]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Ekonomie|Ekonomist]], [[Politiker]] a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp ''[[Movimiento 19 de Abril]]''. No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am [[Representantenhaus (Kolumbien)|kolumbianesche Representantenhaus]] an 2006 [[Senat (Kolumbien)|Senator]]. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu [[Bogotá]]. Am Juni 2022 gouf hien als éischte [[lénks (Politik)|lénke]] President vu Kolumbie gewielt<ref>[https://www.derstandard.de/story/2000136690541/gustavo-petro-als-erster-linker-zum-praesidenten-kolumbiens-gewaehlt "Gustavo Petro als erster Linker zum Präsidenten Kolumbiens gewählt."] derstandard.de, 2022-06-20.</ref><ref>[https://www.zdf.de/uri/5c11e876-3026-42db-9ac8-04a9345b6aa0 "Linkspolitiker Petro gewinnt Wahl in Kolumbien."] zdf.de, 2022-06-20.</ref> an de 7. August 2022 vereedegt. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Petro Gustavo}} [[Kategorie:Politiker (Kolumbien)]] [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] dzahmzr132ha4q8hzj9yaiifhr6j0ue 2711125 2711113 2026-10-06T09:38:46Z Les Meloures 580 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Politiker (Kolumbien)]] ewechgeholl; [[Kategorie:Kolumbianesch Ekonomisten]] derbäigesat 2711125 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 34. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2022 – | Virgänger = [[Iván Duque]] | Nofollger = }} De '''Gustavo Francisco Petro Urrego''', gebuer den [[19. Abrëll]] [[1960]] zu [[Ciénaga de Oro]], am [[Córdoba (Kolumbien)|Departamento de Córdoba]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Ekonomie|Ekonomist]], [[Politiker]] a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp ''[[Movimiento 19 de Abril]]''. No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am [[Representantenhaus (Kolumbien)|kolumbianesche Representantenhaus]] an 2006 [[Senat (Kolumbien)|Senator]]. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu [[Bogotá]]. Am Juni 2022 gouf hien als éischte [[lénks (Politik)|lénke]] President vu Kolumbie gewielt<ref>[https://www.derstandard.de/story/2000136690541/gustavo-petro-als-erster-linker-zum-praesidenten-kolumbiens-gewaehlt "Gustavo Petro als erster Linker zum Präsidenten Kolumbiens gewählt."] derstandard.de, 2022-06-20.</ref><ref>[https://www.zdf.de/uri/5c11e876-3026-42db-9ac8-04a9345b6aa0 "Linkspolitiker Petro gewinnt Wahl in Kolumbien."] zdf.de, 2022-06-20.</ref> an de 7. August 2022 vereedegt. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Petro Gustavo}} [[Kategorie:Kolumbianesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] 7bac7013dun5zxqg3dc91b43uoslayb 2711126 2711125 2026-10-06T09:39:21Z Les Meloures 580 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kolumbianesch Deputéiert]] derbäigesat 2711126 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 34. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2022 – | Virgänger = [[Iván Duque]] | Nofollger = }} De '''Gustavo Francisco Petro Urrego''', gebuer den [[19. Abrëll]] [[1960]] zu [[Ciénaga de Oro]], am [[Córdoba (Kolumbien)|Departamento de Córdoba]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Ekonomie|Ekonomist]], [[Politiker]] a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp ''[[Movimiento 19 de Abril]]''. No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am [[Representantenhaus (Kolumbien)|kolumbianesche Representantenhaus]] an 2006 [[Senat (Kolumbien)|Senator]]. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu [[Bogotá]]. Am Juni 2022 gouf hien als éischte [[lénks (Politik)|lénke]] President vu Kolumbie gewielt<ref>[https://www.derstandard.de/story/2000136690541/gustavo-petro-als-erster-linker-zum-praesidenten-kolumbiens-gewaehlt "Gustavo Petro als erster Linker zum Präsidenten Kolumbiens gewählt."] derstandard.de, 2022-06-20.</ref><ref>[https://www.zdf.de/uri/5c11e876-3026-42db-9ac8-04a9345b6aa0 "Linkspolitiker Petro gewinnt Wahl in Kolumbien."] zdf.de, 2022-06-20.</ref> an de 7. August 2022 vereedegt. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Petro Gustavo}} [[Kategorie:Kolumbianesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] [[Kategorie:Kolumbianesch Deputéiert]] pqt24bech2fw4815i1tb6a5fhxogvjb 2711127 2711126 2026-10-06T09:39:42Z Les Meloures 580 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kolumbianesch Buergermeeschteren]] derbäigesat 2711127 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 34. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2022 – | Virgänger = [[Iván Duque]] | Nofollger = }} De '''Gustavo Francisco Petro Urrego''', gebuer den [[19. Abrëll]] [[1960]] zu [[Ciénaga de Oro]], am [[Córdoba (Kolumbien)|Departamento de Córdoba]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Ekonomie|Ekonomist]], [[Politiker]] a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp ''[[Movimiento 19 de Abril]]''. No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am [[Representantenhaus (Kolumbien)|kolumbianesche Representantenhaus]] an 2006 [[Senat (Kolumbien)|Senator]]. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu [[Bogotá]]. Am Juni 2022 gouf hien als éischte [[lénks (Politik)|lénke]] President vu Kolumbie gewielt<ref>[https://www.derstandard.de/story/2000136690541/gustavo-petro-als-erster-linker-zum-praesidenten-kolumbiens-gewaehlt "Gustavo Petro als erster Linker zum Präsidenten Kolumbiens gewählt."] derstandard.de, 2022-06-20.</ref><ref>[https://www.zdf.de/uri/5c11e876-3026-42db-9ac8-04a9345b6aa0 "Linkspolitiker Petro gewinnt Wahl in Kolumbien."] zdf.de, 2022-06-20.</ref> an de 7. August 2022 vereedegt. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Petro Gustavo}} [[Kategorie:Kolumbianesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] [[Kategorie:Kolumbianesch Deputéiert]] [[Kategorie:Kolumbianesch Buergermeeschteren]] 3bo6qt5r543xv48ou74plfenw02x8uo 2711128 2711127 2026-10-06T09:41:01Z Les Meloures 580 k 2711128 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 34. President vu Kolumbien | Amtszäit1 = 7. August 2022 – | Virgänger = [[Iván Duque]] | Nofollger = }} De '''Gustavo Francisco Petro Urrego''', gebuer den [[19. Abrëll]] [[1960]] zu [[Ciénaga de Oro]], am [[Córdoba (Kolumbien)|Departamento de Córdoba]], ass e [[Kolumbien|kolumbianeschen]] [[Ekonomie|Ekonomist]], [[Politiker]] a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp ''[[Movimiento 19 de Abril]]''. No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am [[Representantenhaus (Kolumbien)|kolumbianesche Representantenhaus]] an 2006 [[Senat (Kolumbien)|Senateur]]. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu [[Bogotá]]. Am Juni 2022 gouf hien als éischte [[lénks (Politik)|lénke]] President vu Kolumbie gewielt<ref>[https://www.derstandard.de/story/2000136690541/gustavo-petro-als-erster-linker-zum-praesidenten-kolumbiens-gewaehlt "Gustavo Petro als erster Linker zum Präsidenten Kolumbiens gewählt."] derstandard.de, 2022-06-20.</ref><ref>[https://www.zdf.de/uri/5c11e876-3026-42db-9ac8-04a9345b6aa0 "Linkspolitiker Petro gewinnt Wahl in Kolumbien."] zdf.de, 2022-06-20.</ref> an de 7. August 2022 vereedegt. == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Petro Gustavo}} [[Kategorie:Kolumbianesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Presidente vu Kolumbien]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] [[Kategorie:Kolumbianesch Deputéiert]] [[Kategorie:Kolumbianesch Buergermeeschteren]] b6vigpha4vhuh0zg6a762kzgtfwdwao 0 166493 2711042 2711015 2026-10-05T15:00:16Z Puscas 735 ...... 2711042 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC000.svg|thumb]] Den '''nationale Vëlosreseau''' (oder d''''nationaalt Vëlosnetz''') begräift déi [[Vëlospist|Vëlosweeër]] déi d'Verbindunge maachen tëscht de wichtegsten Aarbechts- a Bildungszentren oder de Pôle-d'échangen ([[Gare]]n, [[Parkplaz#Park and ride|Park-and-riden]], …) zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], gradewéi zwéi [[Vëlosexpresswee]]ër vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] aus, engersäits op [[Esch-Uelzecht]] an anersäits op [[Beetebuerg]]. Zum nationale Vëlosnetz gehéiert awer och d'Realisatioun vun touristesche Strecke vun nationaler oder internationaler Bedeitung wéi z.&nbsp;B. den Uschloss op lëtzebuergeschem Territoire un de [[RAVeL-Reseau]], d'[[Vëlospist Vennbunn|Vennbunn]] oder d'Pist [[Vëlospist EuroVëlo 5|EuroVëlo 5]] an och d'Ubannung u Fräizäitgebidder wéi de [[Stauséi Uewersauer|Stauséi]], den [[Haff Réimech]], d'Esplanade laanscht d'[[Musel]], den Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Iernz]] oder den [[Naturpark Uewersauer]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/7371_Dossier_Complet.pdf|Titel=Projet de loi 7371, Dossier complet – III. Objet du projet de loi (S.262)|Gekuckt=02.06.2024|Editeur=wdocs-pub.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Käschte fir de Bau an d'Sanéierung vun der nationaler Vëlosinfrastruktur ginn zu Laaschte vum Staat, mat Ausnam vun de Gemengestroosse bannent enger Uertschaft, déi vun de jeeweilege [[Gemeng]]e gedroe ginn. Dat selwecht gëllt fir den Ënnerhalt an d'Beschëlderung vun de Vëlospisten, ausser de Vëlosexpressweeër, fir déi d'[[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] eleng zoustänneg ass<ref>Art. 6bis, Art. 6''ter, Art. 6quater'' vum Gesetz vun 2019</ref>. == Entwécklung<ref name=":0" /> == Dat éischt Gesetz iwwer d'national Vëlosweeër geet op [[1999]] zeréck<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/07/06/n1/jo|Titel=Loi du 6 juillet 1999 portant création d’un réseau national de pistes cyclables|Gekuckt=02.06.2024|Datum=06.07.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Zil war sengerzäit fir eng legal Basis fir den Opbau vun engem nationalen Netz ze schafen, woubäi et sech haaptsächlech ëm Vëlosweeër fir [[Sport]]- an [[Tourismus]]zwecker gehandelt huet. Et war deemools e Reseau vun 950 Kilometer geplangt, wouvun 280&nbsp;km scho bestoungen an der bis 2015 nach 320&nbsp;km sollten derbäi kommen. Mam Gesetz vun 2015<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2015/04/28/n1/jo|Titel=Loi du 28 avril 2015 relative au réseau cyclable national et aux raccordements de ce réseau vers les réseaux cyclables communaux|Gekuckt=02.06.2024|Datum=28.04.2015|Editeur=http://data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> koum et dunn zu engem reegelrechte Paradigmewiessel. De Vëlo sollt net just als Fräizäitbeschäftegung ënnerstëtzt ginn, ma den Undeel vun der [[Aktiv Mobilitéit|aktiver Mobilitéit]] fir déi alldeeglech Deplacementer sollt – mam Abanne vum [[Ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|ëffentlechen Transport]] – kontinuéierlech eropgesat ginn. Et gouf deemno ugestrieft fir de Vëlo haaptsächlech als ëmweltfrëndlecht, rouegt a flexibelt Transportmëttel unzegesinn, dat fir kuerz Trajeten och dacks méi séier wéi den Auto ass. D'Gesetz vun 2015 huet eng Rei vu Strecken agefouert, déi fir déi deeglech Trajete sollte gebraucht ginn. Méi spéit gouf du mat der Strategie [[Modu 2.0]] d'Wichtegkeet vum Vëlo als Transportmëttel nach méi verstäerkt. Als Resultat dovu goufe mam neie Gesetz vun 2019<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2019/12/20/a873|Titel=Loi du 20 décembre 2019 modifiant la loi du 28 avril 2015 relative au réseau cyclable national et aux raccordements de ce réseau vers les réseaux cyclables communaux|Gekuckt=02.06.2024|Datum=20.12.2019|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Bedierfnesser fir zousätzlech Vëlosweeër festgestallt, entweder fir wichteg Pendelverbindungen ze definéieren, fir Strecke virzegesinn, déi ursprénglech net geplangt waren oder fir Vëlosweeër an zukünftege grousse Stroossebauprojeten z'integréieren. Zousätzlech goufen och Deeler vu Vëlospisten aus dem nationale Vëlosreseau erausgeholl, well se de Qualitéitskrittären a punkto Sécherheet, Confort oder direkt Verbindung net (méi) entsprach hunn. Dem aktuelle Gesetz no besteet dat nationaalt Vëlosnetz, wann et bis fäerdeg ass, aus 1.102&nbsp;km, déi sech esou zesummesetzen<ref name=":1">{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/0012/145/25453.pdf|Titel=Projet de loi 7371 – Fiche financière (S. 15)|Gekuckt=02.06.2024|Datum=|Editeur=wdocs-pub.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>Stand vun 2019</ref>: * 605&nbsp;km sinn am Gebrauch, dovu 95&nbsp;km am Mëschverkéier mam Autostrafick * 610&nbsp;km kommen derbäi, wouvun 180&nbsp;km bestinn a 430&nbsp;km nei gebaut musse ginn * 113&nbsp;km ginn deklasséiert. Am Verglach mam Gesetz vun 2015 ass et deemno e Plus vun 83&nbsp;km Vëlospisten. Pro Kilometer Vëlospist deen nei gebaut muss ginn, gëtt e Budget vu 587.000 Euro geschat. Déi Käschte begräifen de Stroossebau, de Bau vu soss Bauwierker (Tunnellen, Brécken etc;) d'Etüden an eventuell Kompensatiounsmoossnamen<ref name=":1" />. == Lëscht vun den nationale Vëlospisten == '''''Opgepasst''': Dës Lëscht baséiert um Gesetz vun 2019. D'Numerotatioun ass deelweis anescht wéi déi, déi et bis dohi gouf, an déi {{small|- Stand 2024 -}} nach ëmmer op de Schëlter ze gesinn ass. '' {| class="wikitable" |+Lëscht vun de nationale Vëlospisten op Basis vum Gesetz vun 2019<ref>D'Trajete baséieren op dem Text (Art. 4) an de Kaarten aus dem Gesetz; et ass net alles kloer detailléiert, sou datt eventuell kleng Onprezisiounen an der Opzielung sinn</ref> |Pist |Beschreiwung |Uschloss |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC001.svg|50px|link=Vëlospist PC1]] |Verbindung vum Pôle d'échange [[Pôle d'échange Luxexpo|Luxexpo]] iwwer [[Pôle d'échange Pont Rouge|Rout Bréck - Pafendall]] - [[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] - [[Pôle d’échange Lycée Bouneweg|Lycée Bouneweg]] - [[Pôle d'échange Houwald|Houwald]] op d'[[Pôle d'échange Cloche d'or|Cloche d'or]]. Leeft parallel zu der [[Luxtram-Linn T1|Tramslinn T1]]. | * PC2, PC11, PC13, PC15a, PC31, PC33, PC103, PC104 * iwwer d'Antenn 1a mat der PC33 op der Cloche d'or |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC002.svg|50px|link=Vëlospist PC2]] |Vun der [[Gare Dummeldeng|Dummeldenger Gare]] iwwer de Kierchbierg, [[Pôle d'échange Héienhaff|Héienhaff]], [[Sennengerbierg]], [[Iernster]], [[Guedber]], [[Lënster Lycée International School|Lënster Lycée]], [[Jonglënster]], [[Bech]] op [[Iechternach]]. Leeft zu engem groussen Deel op der fréierer Streck vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Schmuelspuerbunn ''Chareli'']]. | * PC1, PC3, PC4, PC5, PC15 * iwwer d'Antenn 2a mat der PC27 um [[Pôle d'échange Zens-Hamm]], via Héienhaff - Fluchhafen |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC003.svg|50px|link=Vëlospist PC3]] |Vu [[Schengen]] iwwer [[Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Stadbriedemes]], [[Éinen]], [[Waasserbëlleg]], [[Rouspert]], [[Iechternach]], [[Reisduerf]] op [[Veianen]]. Leeft um Stéck laanscht d'Sauer op Deelerstécker vun der fréierer Schmuelspuerbunn [[Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg|Ettelbréck-Waasserbëlleg]]. | * PC2, PC4, PC6, PC11, PC15, PC22a, PC26, PC27 * op den däitsche Reseau zu Schengen, Gréiwemaacher, Waasserbëlleg, Iechternach a Reisduerf |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC004.svg|50px|link=Vëlospist PC4]] |Vu [[Mäertert]] iwwer [[Mënjecker]], [[Wecker (Biwer)|Wecker]], [[Betzder]], [[Ouljen]], [[Roudemer]] op [[Iernster]] | * PC2, PC3, PC26 * iwwer d'Antenn 4a mat der [[Gare Wecker]] |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC005.svg|50px|link=Vëlospist PC5]] |Vu [[Jonglënster]] iwwer d'[[Fiels]], [[Miedernach]], [[Iermsdref]] bis westlech vu [[Reisduerf]] | * PC2, PC15, PC24, PC29 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC006.svg|50px|link=Vëlospist PC6]] |Vun [[Esch-Uelzecht]] iwwer [[Schëffleng]], [[Näerzeng]], [[Beetebuerg]], [[Peppeng]], [[Fréiseng]], [[Uespelt]], [[Munneref]], [[Elleng]], ZAE Triangle Vert op [[Rëmerschen]] | * PC3, PC8, PC10, PC11, PC37, PC103, PC104, * iwwer d'Antenn PC6a mat der PC104 zu Féiz via ZAE Herbett an ZAE Féiz * iwwer d'Antenn PC6b mat der PC8 zu Keel * iwwer d'Antenn PC6c mat der PC8 via ZAE Scheleck * iwwer d'Antenn PC6d bei d'[[Thermalbad Munneref|Thermalbad]], de Munnerëffer Lycée an de [[Vëlodrom Munneref|Vëlodrom]] |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC007.svg|50px|link=Vëlospist PC7]] |Vun [[Dikrech]] iwwer [[Zone d'activités économiques Nordstad|ZAE Fridhaff]], [[Houschent]]<ref>am Gesetzestext steet iertemlecherweis ''Hobscheid'' (Habscht) amplaz vun ''Hoscheid'' (Houschent)</ref>, [[Housen]], [[Maarnech]], [[Hengescht]], [[Wäiswampech]] bis op d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]] | * PC16, PC21, PC22 * iwwer d'Antenn PC7a mat der PC15 a PC16 via Ierpeldeng-Sauer * iwwer d'Antenn PC7b mat der PC21 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC008.svg|50px|link=Vëlospist PC8]] |Vu [[Péiteng]] iwwer [[Nidderkuer]], [[Déifferdeng]], [[Bieles]], [[Belval]], [[Esch-Uelzecht]], [[Rëmeleng]], [[Keel]], [[Eurohub|Eurohub Sud]], [[ZAE Krakelshaff]] op [[Beetebuerg]] | * PC6, PC6b, PC6c, PC12, PC36 * iwwer d'Antenn PC8a mat der PC36 * iwwer d'Antenn PC8b op Biereng, via Terminal Eurohub * iwwer d'Antenn PC8c op Diddeleng via ZAE Riedgen * iwwer d'Antenn PC8d bei de [[Märchepark Beetebuerg|Beetebuerger Märchepark]] |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC009.svg|50px|link=Vëlospist PC9]] |Vun der [[ZAE Éilereng]] iwwer [[Suessem]], [[Lampech]], [[Reckeng op der Mess|Recken]] op [[Leideleng]] | * PC10, PC104 * iwwer d'Antenn PC9a vu Suessem mat der PC35, * iwwer d'Antenn PC9b vu Reckeng op der Mess mat der PC35 op der [[Dippecher Gare]] |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC010.svg|50px|link=Vëlospist PC10]] |Vu [[Leideleng]] ZAE Am Bann, ZAE Poudrerie, [[Obeler]] op [[Fenneng]] | * PC6, PC9, PC104 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC011.svg|50px|link=Vëlospist PC11]] |Vun ZAE [[Houwald]], [[Hesper]], [[Haassel]], [[Fëlschdref]], [[Duelem (Réimech)|Duelem]], [[Elleng]], [[Scheierbierg (Ierpeldeng)|Scheierbierg]] op [[Réimech]] | * PC1, PC3, PC6, PC15 * iwwer d'Antenn PC11a vu Fenteng mat der PC103 * iwwer d'Antenn PC11b mat der PC27 an der ZAE Weiergewan, via Contern |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC012.svg|50px|link=Vëlospist PC12]] |Vu [[Péiteng]], [[Kënzeg]], [[Stengefort]], [[Äischen]], [[Näerden]], [[Useldeng]], [[Béiwen-Atert|Béiwen]], [[Biissen]] op [[Colmer-Bierg]]. Verleeft sträppweis op der Streck vun der [[Eisebunnsstreck Péiteng-Ettelbréck|fréierer Schmuelspurlinn Péiteng-Ettelbréck]] (''Atertlinn'') | * PC8, PC13, PC15, PC17, PC25, PC28, PC34, PC35 * iwwer d'Antenn PC12a op d'Klengbettener Garee * iwwer d'Antenn PC12b vu Biissen an d'ZAE um Rouscht |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC013.svg|50px|link=Vëlospist PC13]] |Vun der [[Gare Mamer|Mamer Gare]], Mamer Lycéeën, [[Bartreng]], [[Stroossen]], op de Pôle d'échange [[Pôle d'échange Stäreplaz / Étoile|Stäreplaz / Étoile]] | * PC1, PC12, PC14, PC28, PC32, PC35, PC104a * iwwer d'Antenn PC13a bei de Centre Hospitalier |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC014.svg|50px|link=Vëlospist PC14]] |Vu [[Miersch]], [[Schëndels]], [[Koplescht]] op [[Mamer]] | * PC13, PC15, PC19, PC32a * iwwer d'Antenn PC14a mat der PC15, via Gousseldeng * iwwer d'Antenn PC14b mat der PC34 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC015.svg|50px|link=Vëlospist PC15]] |Vun [[Hesper]], [[Pôle d'échange Pont Rouge|Rout Bréck - Pafendall]], [[Pafendall]], [[Walfer]], [[Luerenzweiler]], [[Lëntgen]], [[Miersch]], Mierscher Lycéeën, [[Pëtten]], [[Kruuchten]], [[Colmer-Bierg|Colmer-Berg]], ZAE Schieren, [[Ettelbréck]], [[Dikrech]] op [[Reisduerf]] | * PC2, PC3, PC5, PC7a, PC11, PC12, PC14, PC14a, PC16, PC21, PC22, PC24, PC27, PC29, PC30, PC32 * iwwer d'Antenn PC15a vun Hesper aus mat der PC1, * iwwer d'Antenn PC15b vun Heeschdref aus mat der PC30, * iwwer d'Antenn PC15c vu Pëtten aus an d'ZAE um Rouscht, * iwwer d'Antenn PC15d mat Welsdref * iwwer d'Antenn PC15e mat der Ettelbécker Gare |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC016.svg|50px|link=Vëlospist PC16]] |Vun [[Ettelbréck]] / [[Centre hospitalier du Nord]], Ettelbrécker Lycéeën, [[Gare Ettelbréck|Ettelbréck Gare]], [[Gare Dikrech|Dikrech Gare]] op den Dikrecher Schoulcampus | * PC7, PC7a, PC15, PC15e |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC017.svg|50px|link=Vëlospist PC17]] |Vun [[Näerden]], [[Réiden op der Atert|Réiden]], [[Kietscht]], [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]] op [[Roumecht]] | * PC12, PC18, PC23 * iwwer d'Antenn PC17a vu Réide bei den Atert-Lycée * op de belsche Reseau zu Roumecht |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC018.svg|50px|link=Vëlospist PC18]] |Vu [[Kietscht]], [[Ueschdref|Uerschdref]], [[Lëlz]], [[Esch-Sauer]], [[Heischent]] op [[Nidderfeelen|Nidderefeelen]] | * PC17, PC21 * iwwer d'Antenn PC18a vu Lëlz mat der PC23 zu Béiwen |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC019.svg|50px|link=Vëlospist PC19]] |Vu [[Miersch]] op [[Bruch (Miersch)|Bruch]] | * PC14, PC34 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC020.svg|50px|link=Vëlospist PC20]] |Vun [[Ëlwen]], [[Uewerwampech]], [[Wanseler]], [[Wolz]] op [[Kautebaach]] | * PC21, PC23 * iwwer d'Antenn PC20a op de belsche Reseau zu Nidderwampech * iwwer d'Antenn PC20b bei d'Gare an de Lycée vu Wolz |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC021.svg|50px|link=Vëlospist PC21]] |Vun [[Ettelbréck]], [[Nidderfeelen]], [[Welschent]], [[Buerschent]], [[Kautebaach]], [[Lellgen]], [[Clierf]], [[Lycée Edward-Steichen]], [[Ëlwen]], [[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]] op d'belsch Grenz | * PC7,PC7a, PC15, PC18, PC20, PC22, PC25 * op de belsche Reseau op der Schmëdd * iwwer d'Antenn PC21a bei d'Gare vu Wëlwerwolz |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC022.svg|50px|link=Vëlospist PC22]] |Vun der [[Bleesbréck]], [[Tandel]], [[Furen]], [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] op [[Lellgen]] | * PC7, PC15, PC21 * iwwer d'Antenn PC22a vu Furen mat der PC3 bei Bëttel |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC023.svg|50px|link=Vëlospist PC23]] |Vu [[Bungeref]], [[Bauschelt]], [[Béiwen (Stauséigemeng)|Béiwen]] op [[Wanseler]] | * PC17, PC18a, PC20 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC024.svg|50px|link=Vëlospist PC24]] |Vu [[Kruuchten-Gare]] op [[Miedernach]] | * PC5, PC15 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC025.svg|50px|link=Vëlospist PC25]] |Vun [[Nidderfeelen]], [[Mäerzeg]], [[Groussbus]] op [[Useldeng]] | * PC12, PC21 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC026.svg|50px|link=Vëlospist PC26]] |Vun [[Éinen]], [[Gouschteng]], [[Rued-Sir]] op [[Ouljen]] | * PC3, PC4 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC027.svg|50px|link=Vëlospist PC27]] |Vun der Polvermillen, [[Pôle d'échange Zens-Hamm]], ZAE Weiergewan, [[Mutfert]], [[Bous]] op [[Stadbriedemes]] | * PC2a, PC3, PC11b, PC15 * iwwer d'Antenn PC27a op Sandweiler * iwwer d'Antenn PC27b op d'Sandweiler Gare |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC028.svg|50px|link=Vëlospist PC28]] |Vun [[Hoen]], ZAE [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]], [[Capellen]] op [[Mamer]] | * PC12, PC13, PC34 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC029.svg|50px|link=Vëlospist PC29]] |Vu [[Jonglënster]], [[Buerglënster]] op [[Lëntgen]] | * PC5, PC15, PC30 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC030.svg|50px|link=Vëlospist PC30]] |Vu [[Miersch]], [[Lëntgen]] op [[Walfer]] | * PC15, PC15b, PC29 * iwwer d'Antenn PC30a vu Luerenzweiler mat der PC15 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC031.svg|50px|link=Vëlospist PC31]] |Vu [[Bouneweg]] op [[Gaasperech]] | * PC1 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC032.svg|50px|link=Vëlospist PC32]] |Vun [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] duerch de [[Bambësch]] op [[Stroossen]] | * PC13, PC15 * iwwer d'Antenn PC32a mat der PC14 via Briddel |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC033.svg|50px|link=Vëlospist PC33]] |Vum Pôle d'échange [[Uewerstad]] iwwer [[Pôle d'échange Hollerech|Hollerech]], [[Cloche d'or]] op d'[[Kockelscheier]] | * PC1, PC1a, PC104 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC034.svg|50px|link=Vëlospist PC34]] |Vu [[Capellen]], ZAE [[Kielen]], [[Keespelt]], [[Huelmes]] op [[Bruch (Miersch)|Bruch]] | * PC12, PC14b, PC19, PC28 * iwwer d'Antenn PC34a vu Kielen aus mat der PC34a |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC035.svg|50px|link=Vëlospist PC35]] |Vu Péiteng, [[Gare Nidderkäerjeng-Suessem]], ZAE Robert Steichen, [[Sprénkeng]], [[Dippech]], [[Bartreng]] bei d'Mamer Lycéeën | * PC9a, PC9b, PC12, PC13 * iwwer d'Antenn PC35a vun [[Dippech-Gare]] op [[Dippech]] * iwwer d'Antenn PC35b vu Bartreng aus mat de PC104 a PC104a |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC036.svg|50px|link=Vëlospist PC36]] |Vun der [[Gare Esch-Uelzecht|Escher Gare]], [[Pôle d'échange Rämerech|Rämerech]] op [[Belval]] | * PC8, PC8a, PC104 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC037.svg|50px|link=Vëlospist PC37]] |Vu [[Peppeng]], [[Réiser]] op d'[[Gare Bierchem|Biechemer Gare]] op [[Béiweng]] | * PC6, PC103 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC038.svg|50px|link=Vëlospist PC38]] |Vun [[Esch-Uelzecht]], [[Monnerech]], ZAE Suessem, op d'''[[Gadderscheier]]'' | * PC9, PC104 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC103.svg|50px|link=Vëlospist PC103]] |Vëlosexpresswee [[Cloche d'or]] - [[Beetebuerg]]<br>Leeft parallel zu der neier [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg]]. | * PC1, P6, PC11a, PC37 |- |[[Fichier:Luxembourg, pictogramme piste cyclable nationale PC104.svg|50px|link=Vëlospist PC104]] |Vëlosexpresswee vum [[Pôle d'échange Hollerech]], [[Pôle d'échange Bouillon]], [[Pôle d'échange Cloche d'Or]], [[Pôle d'échange Rämerech]], [[Esch-Uelzecht]].<br>Leeft parallel zu de geplangten neien Tramsstrecken, ë.a. där tëscht der Cloche d'or an Esch-Uelzecht. | * PC1, PC6, PC6a, PC9, PC10, PC33, PC35b, PC36, PC38 * iwwer d'Antenn PC104a mat dem PC13, PC13a, PC35 op der [[Helfenter Bréck]] |} == Kuckt och == * [[Vëlospist EuroVëlo 5|EuroVëlo 5]] * [[RAVeL-Reseau]] * [[Vëlospist SaarLorLux|VëloRoute SaarLorLux]] * [[Vennbunn (Vëlospist)|Vennbunn]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Bikeways in Luxembourg|{{PAGENAME}}}} * [http://g-o.lu/3/OH0y Iwwersiicht vum op Vëlosreseau] op geoportail.lu {{Vëloskaart}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Vëlospisten zu Lëtzebuerg]] rh24w7axalwu5v069ojsp8ykejaf40e 4 167482 2711097 2703504 2026-10-05T21:49:10Z Zinneke 34 /* Biissen */ 2711097 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Rumelange, Rue Henri Luck street plate 2024-08.jpg|100px|right]] [[File:Schëld rue Adolphe-Krieps, Déifferdeng-101.jpg|100px|right]] [[File:Rue Ketty Thull, Mutfert.jpg|100px|right]] [[File:Dudelange, rue Marie Carmes-Heffenisch (nom de rue).jpg|100px|right]] [[Fichier:Rue Cyprien Merjai.JPG|100px|right]] [[File:Schëld Rue Ernie Reitz, Esch.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue Josy-Haendel, Alzingen-101.jpg|100px|right]] [[File:Stroosseschëld Place Marcel-Steffen, Altwis-101.jpg|100px|right]] [[File:Luxembourg, Rue Evy Friedrich - nom de rue.jpg|100px|right]] [[File:Ehnen, rue Johannes Enen 01.jpg|100px|right]] [[File:Stroosseschëld Rue Jean-Baptiste-Determe, Soller-101.jpg|right|100px]] [[File:Stroosseschëld «Rue Emil Marx», Weiler-la-Tour.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Willy Goergen, Steesel.jpg|right|100px]] [[File:Schëld Rue Pasteur, Esch.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue Nic Kieffer, Réimech.jpg|100px|right]] [[File:Fëschbech, Stroosseschëld.jpg|100px|right]] [[File:Stroosseschëld Rue Jérôme-de-Busleyden, Bauschelt-101.jpg|100px|right]] [[file:Place Martin Blum zu Menster.png|100px|right]] [[File:Dalheim, Robert-Wiget-Strooss.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue J.-P. Hilger.jpg|100px|right]] [[Fichier:Kockelscheuer, allée Louis Ackermann (nom de rue).jpg|100px|right]] [[Fichier:Schëld Rue Jean-Wilwert, Wellesteen.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue Josy Welter, Walfer.jpg|100px|right]] [[File:Mathias Cungs.jpg|100px|right]] [[File:Aloyse Ludovissy.jpg|100px|right]] [[File:Rue Jean FRIES - Berchem.png|100px|right]] Dacks freet ee sech bei engem Stroossennumm: ''A wie war dat scho méi?'' D'Wikipedia ass déi Plaz, wou een dat nosichen a fanne kënne soll. Dëse WikiProjet proposéiert, zesummen dofir ze suergen, dass '''all Persounen, no deenen eng Strooss am Land genannt gouf, en Artikel''' hei kréien. E gouf am September 2024 an d'Liewe geruff. Den 30. September 2025 waren 203 nei Biographies-Artikele geschriwwe ginn. Den 1. September 2026 waren nach weider 187 Artikele bäikomm. D'Artikelen zu Persounen, déi et scho gëtt, sinn an der [[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass|Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] zesummegefaasst. Et sinn der ewell ({{small|Sept. 2026)}} ëm déi 1.100. Heidrënner sinn, no Gemeng, déi Persounen op Stroosseschëlder, déi nach ëmmer op en Artikel waarden. Et sinn der net méi vill. Vläicht wësst Dir eppes méi zu eenzele Persounen? Einfach op de roude Link klicken a lass! __NOTOC__ == No Gemeng == {{div col|cols=2}} === Betzder === '''Rued-Sir:''' [[Aloyse Hoffmann]]. === Biekerech === '''Biekerech''': [[Josy Seyler]]. === Biissen === [[Edouard Brézol]] - [[Jean Engel]] - [[Albert Raths]] - [[Nicolas Schmitz]]. ===Colmer-Bierg === [[François Krack]] - [[Victor Kohner]]. === Conter === '''Conter''': [[Daniel Grün]] - [[Paul Rischard]] - Von der Feltz. '''Méideng''': J. Z. Wellenstein. === Déifferdeng === '''Uewerkuer''': [[Jean Laboulle|Laboulle]] - [[Pierre Martin]] - [[Pierre Meintz]] - Prommenschenkel <br> '''Déifferdeng''': Alexandre - [[Edmond Zinnen]] - [[Gustave Metzler]] - [[Louis Meyer]] - Menager - [[Pierre Neiertz]] - Pütz<br> '''Nidderkuer''' : [[Nicolas Theis]] === Diddeleng === [[Réné-Auguste-Anatole de Bertier|Comte de Bertier]] === Dikrech === [[Auguste Wirtgen]] - [[Emmanuel Goethals]] - [[Nicolas Wathlet]] - Tschiderer - [[Victor Muller-Fromes]]. === Duelem === '''Duelem''': [[Jean-Pierre Hentzen]] - [[Georges Reuter (...)|Georges Reuter]] - [[Robert Wiget]]. === Esch-Uelzecht === [[Georgette Putz-Bernard]] - [[Léon Jouhaux]] <br> '''Helleger''': Antoine, Henri, Jean, Martin, Vincent === Ettelbréck === Abbé [[Henri Muller (Paschtouer)|Henri Muller]] - Dr Klein <!-- Warscheinlech de Martin Klein, ma Klein e gouf et der méi -->. === Fluesweiler === ''[[Theis]]''. === Garnech === '''Duelem''': [[Batty Biver]]. '''Garnech''': [[Eugène Dondlinger]] - [[Nicolas Arend]]. ===Groussbus-Wal === '''Kéiber''': [[Théodore Welbes]]. === Habscht === '''Äischen''': ''[[Clees]]''. === Hesper === '''Alzeng''': [[Jean Steichen (...)|Jean Steichen]] - [[Jos Paquet]] - [[Nicolas Wester]] - [[Pierre Stein]].<br> '''Fenteng''': [[Armand Rausch]] - [[Jean-Baptiste Stiff]] - [[Nicolas Mersch]] - [[Pierre Capesius]] - [[Pierre Weydert]] - [[René Thull]]. <br> '''Hesper''': [[Adolphe Reding]] - [[Camille Mersch]] - Dr [[Théodore Urbain]] - [[Jean-Pierre Hippert]] - [[Josy Printz]].<br> '''Houwald''': [[Auguste Scholer]] - Dr [[Joseph Peffer]] - [[Ernest Beres]] - [[Eugène Welter]] - [[Henri Entringer]] - [[Joseph Felten (Buergermeeschter)|Jos Felten]] - Père Conrad - [[Rudi Herber]] - [[Théodore Gillen]] - [[Théodore Speyer]] - [[Victor Beck]].<br> === Iechternach === '''Helleger''': Ste Claire, Ste Irmine. === Ierpeldeng / Sauer === '''Bierden''': [[Jean Melsen]] - [[Jean-Pierre Gaspard]]. === Jonglënster === '''Jonglënster''': [[Emile Nilles]] - [[Nicolas Glesener]] - [[Nicolas Thewes]]. '''Gonnereng''': [[Emile Elsen]]. === Käerjeng === '''Uewerkäerjeng''': [[Jean-Pierre Thil]]. === Klierf === '''Wäicherdang''': [[Ernest Krier]]. === Koplescht === '''Briddel''': [[Henri Thill]] - [[Jean Oster]] - [[Willibrord Steinmetz]]. === Lëntgen === A.T. Schmitz - [[Georges Haupt]] - Père Bettendorf. === Stad Lëtzebuerg === [[Pontius Pilatus|Pilatus]] - <!-- Place: -->[[Leo XIII. (Poopst)]] - [[Nicolas Philippe]] - [[Rudolf Virchow]] === Luerenzweiler === '''Hielem''': [[Nicolas Victor Colbert]]. '''Luerenzweiler''': [[Ferdinand Dostert]] - [[Nicolas Victor Colbert]]. === Mäertert === '''Waasserbëlleg''': [[Nic. Ueberecken]]. === Mamer === '''Mamer''': [[Luitgardis]] - [[Pierre Krier-Becker]]. '''Capellen''': [[Aloyse Simon]] - [[Armand Even]] - [[François Bernard]] - [[Georges Weber]] - [[Jean-Pierre Rauchs]]. === Manternach === '''Manternach''': [[Ernest Mehlen]]. '''Hellegen''': St. Désert. === Miersch === '''Miersch''': [[John W. Leonard]] - [[Adolphe Bouvart]] - Comte [[Thierry vu Miersch|Thierry]] - [[Hermann Gmeiner]] - [[J.-B. Neuens|Jean-Baptiste Neuens]] - [[Jean Majerus (Paschtouer)|Jean Majerus]] - [[Pierre Schwartz]] - '''Recken''': [[Pierre Anthony]] - '''Rolleng''': [[Alphonse Sinner]]. === Monnerech === '''Féiz''': [[Jean-Pierre Bicheler]]. === Nidderaanwen === '''Rammeldang''': [[Jos Schroeder]]. === Rammerech === '''Ueschdref''': [[Jean-Jacques Klein]]. === Réimech === '''Helleger''': St Dominique - St François - St Urban - St Cunibert. === Réiser === '''Réiser''': [[Jean Weirig]] - '''Hellegen''': St. Benoit. === Sandweiler === [[Georges Hamen]] - [[Jean Schaus]] === Schieren === [[Emile Tibessart]] - '''Hellegen''': St Blasius. === Sëll === '''Sëll''': [[Jean Mersch]]. === Stadbriedemes === [[Pierre Risch]]. === Stauséigemeng === '''Harel:''' Abbé [[Anton Guill|Guill]]. '''Walter''': Abbé ''[[Welter]]'' === Steesel === '''Heeschdref''': [[Jean-Baptiste Schwartz]] - [[Jean Koenig]]. === Stengefort === '''Stengefort''': [[Demy Steichen]]. '''Grass''': ''[[Charles Kieffer (...)|Charles Kieffer]]'' - [[Luss Arendt]]. === Stroossen === [[Jean-Pierre Kemp]] - [[Mathias Goergen]] - [[Mathias Saur]] - [[Michel Weyrich]] - [[Pierre Witry]]. === Suessem === '''Suessem''': [[Franz Biver]]. === Wolz === '''Ierpeldeng''': [[Nic Schildermans]]. '''Wolz''': [[Léopold Richard]] - [[Michel Thilges]]. {{div col end}} === Legend === ''Kursiv'': Identitéit net kloer (méiglecherweis Homonym). Kee Link: Numm net komplett. === Fir nozesichen === * D'Lëscht vun '''alle Stroossen, no Uertschaft''', mat där festgestallt gouf, ob et schonn en Artikel géif, steet um Geoportail an der Rubrik ''[https://map.geoportail.lu/addresses/?lang=fr Adresses du Grand Duché de Luxembourg]''. *D'Biographië vu '''Frae''' sinn deelweis op [https://www.rues-au-feminin.lu/ Les rues au féminin] ze fannen. *Stroossen an der '''Stad''' si méiglecherweis an [https://onsstad.vdl.lu/artikelsuche? ''ons stad'' an der Rubrik ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt''] traitéiert ginn. * Fir '''Esch''' ass d'Buch vum [[Willy Allamano]] a Gilbert Bernardini, ''Esch-sur-Alzette et ses rues. Esch an der Alzette und seine Straßen'' Esch/Alz. 2013, eng grouss Hëllef. *Fir '''Biissen''' fënnt een am ''Klautjen'' (als PDF verfügbar ënner https://bissen.lu/publications/) vun den Asugaben 2006-1 bis 2009-1 d'Rubrik ''Eis Stroossennimm'', déi op dem [[Victor Kalmes]] sengen zwee Bänn ''Bissen - seit eh und je'' baséieren. * Zu '''Gréiwemaacher''' fënnt een Informatiounen am Buch vun der Monique Hermes: ''[https://grevenmacher.lu/de/maacher-stroossennimm-an-hier-bedeitung/ Maacher Stroossen an hir Bedeitung.]'' Nov. 2022. * d'Gemeng '''Munneref''' huet op hirem Site Erklärungen zu Stroossennimm ([https://www.mondorf-les-bains.lu/visitmondorf/de/la-commune/bad-mondorf-durch-seine-strassen/ ''Bad Mondorf durch seine Streßen'']). Um Enn nach den Hiweis, dass op all Artikel iwwer eng Persoun mat enger Strooss (och déi, déi et scho gëtt), e Saz am Text soll uginn, dass et esou eng Strooss gëtt - a wou; an do dann ënnen d'[[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] bäigesat ginn. [[Kategorie:Wikipedia:WikiProjeten|Stroossennimm]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass| ]] bo98kv459zh4q88a2ebmhg5xmt84qiy 2711098 2711097 2026-10-05T21:49:36Z Zinneke 34 /* Biissen */ 2711098 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Rumelange, Rue Henri Luck street plate 2024-08.jpg|100px|right]] [[File:Schëld rue Adolphe-Krieps, Déifferdeng-101.jpg|100px|right]] [[File:Rue Ketty Thull, Mutfert.jpg|100px|right]] [[File:Dudelange, rue Marie Carmes-Heffenisch (nom de rue).jpg|100px|right]] [[Fichier:Rue Cyprien Merjai.JPG|100px|right]] [[File:Schëld Rue Ernie Reitz, Esch.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue Josy-Haendel, Alzingen-101.jpg|100px|right]] [[File:Stroosseschëld Place Marcel-Steffen, Altwis-101.jpg|100px|right]] [[File:Luxembourg, Rue Evy Friedrich - nom de rue.jpg|100px|right]] [[File:Ehnen, rue Johannes Enen 01.jpg|100px|right]] [[File:Stroosseschëld Rue Jean-Baptiste-Determe, Soller-101.jpg|right|100px]] [[File:Stroosseschëld «Rue Emil Marx», Weiler-la-Tour.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Willy Goergen, Steesel.jpg|right|100px]] [[File:Schëld Rue Pasteur, Esch.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue Nic Kieffer, Réimech.jpg|100px|right]] [[File:Fëschbech, Stroosseschëld.jpg|100px|right]] [[File:Stroosseschëld Rue Jérôme-de-Busleyden, Bauschelt-101.jpg|100px|right]] [[file:Place Martin Blum zu Menster.png|100px|right]] [[File:Dalheim, Robert-Wiget-Strooss.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue J.-P. Hilger.jpg|100px|right]] [[Fichier:Kockelscheuer, allée Louis Ackermann (nom de rue).jpg|100px|right]] [[Fichier:Schëld Rue Jean-Wilwert, Wellesteen.jpg|100px|right]] [[File:Schëld Rue Josy Welter, Walfer.jpg|100px|right]] [[File:Mathias Cungs.jpg|100px|right]] [[File:Aloyse Ludovissy.jpg|100px|right]] [[File:Rue Jean FRIES - Berchem.png|100px|right]] Dacks freet ee sech bei engem Stroossennumm: ''A wie war dat scho méi?'' D'Wikipedia ass déi Plaz, wou een dat nosichen a fanne kënne soll. Dëse WikiProjet proposéiert, zesummen dofir ze suergen, dass '''all Persounen, no deenen eng Strooss am Land genannt gouf, en Artikel''' hei kréien. E gouf am September 2024 an d'Liewe geruff. Den 30. September 2025 waren 203 nei Biographies-Artikele geschriwwe ginn. Den 1. September 2026 waren nach weider 187 Artikele bäikomm. D'Artikelen zu Persounen, déi et scho gëtt, sinn an der [[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass|Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] zesummegefaasst. Et sinn der ewell ({{small|Sept. 2026)}} ëm déi 1.100. Heidrënner sinn, no Gemeng, déi Persounen op Stroosseschëlder, déi nach ëmmer op en Artikel waarden. Et sinn der net méi vill. Vläicht wësst Dir eppes méi zu eenzele Persounen? Einfach op de roude Link klicken a lass! __NOTOC__ == No Gemeng == {{div col|cols=2}} === Betzder === '''Rued-Sir:''' [[Aloyse Hoffmann]]. === Biekerech === '''Biekerech''': [[Josy Seyler]]. === Biissen === [[Jean Engel]] - [[Albert Raths]] - [[Nicolas Schmitz]]. ===Colmer-Bierg === [[François Krack]] - [[Victor Kohner]]. === Conter === '''Conter''': [[Daniel Grün]] - [[Paul Rischard]] - Von der Feltz. '''Méideng''': J. Z. Wellenstein. === Déifferdeng === '''Uewerkuer''': [[Jean Laboulle|Laboulle]] - [[Pierre Martin]] - [[Pierre Meintz]] - Prommenschenkel <br> '''Déifferdeng''': Alexandre - [[Edmond Zinnen]] - [[Gustave Metzler]] - [[Louis Meyer]] - Menager - [[Pierre Neiertz]] - Pütz<br> '''Nidderkuer''' : [[Nicolas Theis]] === Diddeleng === [[Réné-Auguste-Anatole de Bertier|Comte de Bertier]] === Dikrech === [[Auguste Wirtgen]] - [[Emmanuel Goethals]] - [[Nicolas Wathlet]] - Tschiderer - [[Victor Muller-Fromes]]. === Duelem === '''Duelem''': [[Jean-Pierre Hentzen]] - [[Georges Reuter (...)|Georges Reuter]] - [[Robert Wiget]]. === Esch-Uelzecht === [[Georgette Putz-Bernard]] - [[Léon Jouhaux]] <br> '''Helleger''': Antoine, Henri, Jean, Martin, Vincent === Ettelbréck === Abbé [[Henri Muller (Paschtouer)|Henri Muller]] - Dr Klein <!-- Warscheinlech de Martin Klein, ma Klein e gouf et der méi -->. === Fluesweiler === ''[[Theis]]''. === Garnech === '''Duelem''': [[Batty Biver]]. '''Garnech''': [[Eugène Dondlinger]] - [[Nicolas Arend]]. ===Groussbus-Wal === '''Kéiber''': [[Théodore Welbes]]. === Habscht === '''Äischen''': ''[[Clees]]''. === Hesper === '''Alzeng''': [[Jean Steichen (...)|Jean Steichen]] - [[Jos Paquet]] - [[Nicolas Wester]] - [[Pierre Stein]].<br> '''Fenteng''': [[Armand Rausch]] - [[Jean-Baptiste Stiff]] - [[Nicolas Mersch]] - [[Pierre Capesius]] - [[Pierre Weydert]] - [[René Thull]]. <br> '''Hesper''': [[Adolphe Reding]] - [[Camille Mersch]] - Dr [[Théodore Urbain]] - [[Jean-Pierre Hippert]] - [[Josy Printz]].<br> '''Houwald''': [[Auguste Scholer]] - Dr [[Joseph Peffer]] - [[Ernest Beres]] - [[Eugène Welter]] - [[Henri Entringer]] - [[Joseph Felten (Buergermeeschter)|Jos Felten]] - Père Conrad - [[Rudi Herber]] - [[Théodore Gillen]] - [[Théodore Speyer]] - [[Victor Beck]].<br> === Iechternach === '''Helleger''': Ste Claire, Ste Irmine. === Ierpeldeng / Sauer === '''Bierden''': [[Jean Melsen]] - [[Jean-Pierre Gaspard]]. === Jonglënster === '''Jonglënster''': [[Emile Nilles]] - [[Nicolas Glesener]] - [[Nicolas Thewes]]. '''Gonnereng''': [[Emile Elsen]]. === Käerjeng === '''Uewerkäerjeng''': [[Jean-Pierre Thil]]. === Klierf === '''Wäicherdang''': [[Ernest Krier]]. === Koplescht === '''Briddel''': [[Henri Thill]] - [[Jean Oster]] - [[Willibrord Steinmetz]]. === Lëntgen === A.T. Schmitz - [[Georges Haupt]] - Père Bettendorf. === Stad Lëtzebuerg === [[Pontius Pilatus|Pilatus]] - <!-- Place: -->[[Leo XIII. (Poopst)]] - [[Nicolas Philippe]] - [[Rudolf Virchow]] === Luerenzweiler === '''Hielem''': [[Nicolas Victor Colbert]]. '''Luerenzweiler''': [[Ferdinand Dostert]] - [[Nicolas Victor Colbert]]. === Mäertert === '''Waasserbëlleg''': [[Nic. Ueberecken]]. === Mamer === '''Mamer''': [[Luitgardis]] - [[Pierre Krier-Becker]]. '''Capellen''': [[Aloyse Simon]] - [[Armand Even]] - [[François Bernard]] - [[Georges Weber]] - [[Jean-Pierre Rauchs]]. === Manternach === '''Manternach''': [[Ernest Mehlen]]. '''Hellegen''': St. Désert. === Miersch === '''Miersch''': [[John W. Leonard]] - [[Adolphe Bouvart]] - Comte [[Thierry vu Miersch|Thierry]] - [[Hermann Gmeiner]] - [[J.-B. Neuens|Jean-Baptiste Neuens]] - [[Jean Majerus (Paschtouer)|Jean Majerus]] - [[Pierre Schwartz]] - '''Recken''': [[Pierre Anthony]] - '''Rolleng''': [[Alphonse Sinner]]. === Monnerech === '''Féiz''': [[Jean-Pierre Bicheler]]. === Nidderaanwen === '''Rammeldang''': [[Jos Schroeder]]. === Rammerech === '''Ueschdref''': [[Jean-Jacques Klein]]. === Réimech === '''Helleger''': St Dominique - St François - St Urban - St Cunibert. === Réiser === '''Réiser''': [[Jean Weirig]] - '''Hellegen''': St. Benoit. === Sandweiler === [[Georges Hamen]] - [[Jean Schaus]] === Schieren === [[Emile Tibessart]] - '''Hellegen''': St Blasius. === Sëll === '''Sëll''': [[Jean Mersch]]. === Stadbriedemes === [[Pierre Risch]]. === Stauséigemeng === '''Harel:''' Abbé [[Anton Guill|Guill]]. '''Walter''': Abbé ''[[Welter]]'' === Steesel === '''Heeschdref''': [[Jean-Baptiste Schwartz]] - [[Jean Koenig]]. === Stengefort === '''Stengefort''': [[Demy Steichen]]. '''Grass''': ''[[Charles Kieffer (...)|Charles Kieffer]]'' - [[Luss Arendt]]. === Stroossen === [[Jean-Pierre Kemp]] - [[Mathias Goergen]] - [[Mathias Saur]] - [[Michel Weyrich]] - [[Pierre Witry]]. === Suessem === '''Suessem''': [[Franz Biver]]. === Wolz === '''Ierpeldeng''': [[Nic Schildermans]]. '''Wolz''': [[Léopold Richard]] - [[Michel Thilges]]. {{div col end}} === Legend === ''Kursiv'': Identitéit net kloer (méiglecherweis Homonym). Kee Link: Numm net komplett. === Fir nozesichen === * D'Lëscht vun '''alle Stroossen, no Uertschaft''', mat där festgestallt gouf, ob et schonn en Artikel géif, steet um Geoportail an der Rubrik ''[https://map.geoportail.lu/addresses/?lang=fr Adresses du Grand Duché de Luxembourg]''. *D'Biographië vu '''Frae''' sinn deelweis op [https://www.rues-au-feminin.lu/ Les rues au féminin] ze fannen. *Stroossen an der '''Stad''' si méiglecherweis an [https://onsstad.vdl.lu/artikelsuche? ''ons stad'' an der Rubrik ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt''] traitéiert ginn. * Fir '''Esch''' ass d'Buch vum [[Willy Allamano]] a Gilbert Bernardini, ''Esch-sur-Alzette et ses rues. Esch an der Alzette und seine Straßen'' Esch/Alz. 2013, eng grouss Hëllef. *Fir '''Biissen''' fënnt een am ''Klautjen'' (als PDF verfügbar ënner https://bissen.lu/publications/) vun den Asugaben 2006-1 bis 2009-1 d'Rubrik ''Eis Stroossennimm'', déi op dem [[Victor Kalmes]] sengen zwee Bänn ''Bissen - seit eh und je'' baséieren. * Zu '''Gréiwemaacher''' fënnt een Informatiounen am Buch vun der Monique Hermes: ''[https://grevenmacher.lu/de/maacher-stroossennimm-an-hier-bedeitung/ Maacher Stroossen an hir Bedeitung.]'' Nov. 2022. * d'Gemeng '''Munneref''' huet op hirem Site Erklärungen zu Stroossennimm ([https://www.mondorf-les-bains.lu/visitmondorf/de/la-commune/bad-mondorf-durch-seine-strassen/ ''Bad Mondorf durch seine Streßen'']). Um Enn nach den Hiweis, dass op all Artikel iwwer eng Persoun mat enger Strooss (och déi, déi et scho gëtt), e Saz am Text soll uginn, dass et esou eng Strooss gëtt - a wou; an do dann ënnen d'[[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] bäigesat ginn. [[Kategorie:Wikipedia:WikiProjeten|Stroossennimm]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass| ]] kcgr64mpiuylreznm13app8azljuznx 4 170207 2711086 2710177 2026-10-05T18:51:05Z MediaWiki message delivery 23144 Neien Abschnitt /* Technische Neuigkeiten: 2026-41 */ 2711086 wikitext text/x-wiki {| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;" | Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vun den '''''Tech News'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Meta-Wiki-Säit [[:m:Tech/News|Tech/News]]. Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]]. Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2025|2025]]''' – '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2026|2026]]'''. |} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-36</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Ein neues Format für die Community-Wunschliste steht zur Diskussion. Du kannst [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|die vorgeschlagenen Ideen auf Meta nachlesen]]. Mit diesem neuen Verfahren soll die Sichtung, Abstimmung und Priorisierung von Wünschen auf transparente Weise und unter Berücksichtigung eines ausgewogenen Verhältnisses zwischen den Projektfamilien und Sprachversionen verbessert werden. Diese Konsultation läuft zwei Wochen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die neueste Version der Wikipedia-Android-App enthält Aktualisierungen für die Speichern-Funktion, wodurch sich das Speicherverhalten in der App demjenigen unter iOS und im Web angleicht. Das Update gestaltet den Gespeichert-Reiter mit einer Ansicht “Alle Artikel” neu, entfernt die Standard-Leseliste “Gespeichert”, benennt Leselisten in “Sammlungen” um und modernisiert das Verhalten beim Speichern von Artikeln. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * Die [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]]-Funktion wurde am 25. August für alle angemeldeten Benutzer der bengalischen, chinesischen, tschechischen und vietnamesischen Wikipedia aktiviert, nachdem sie zuvor mehrere Monate lang eine Beta-Funktion war. Am 1. September wird die Funktion für alle angemeldeten Benutzer der arabischen, französischen und indonesischen Wikipedia verfügbar sein, gefolgt von der englischen Wikipedia am 14. September und allen anderen Wikipedia-Wikis am 28. September. * Ende des Monats werden einige nicht angemeldete Leser der bengalischen, tschechischen, persischen, englischen und polnischen Wikipedia, die auf Mobilgeräten den Skin Minerva nutzen, im Rahmen eines [[:w:de:A/B-Test|A/B-Tests]] eine [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|aktualisierte Navigationsleiste]] sehen. Der Test vergleicht die aktuelle Navigationsleiste mit einer neuen Version, die darauf ausgelegt ist, das schnellere Auffinden von Informationen zu erleichtern. Ziel ist es festzustellen, ob diese Änderungen die Leser dazu bewegen, häufiger zurückzukehren. Dieses Experiment hat keine Auswirkungen auf die Nutzungserfahrung angemeldeter Leser und/oder Autoren. * Autoren, die Weiterleitungen, Vorlagen und Kategorien auf Weiterleitungsseiten pflegen, verfügen nun über verbesserte Möglichkeiten, um Weiterleitungen zu finden und zu verwalten. Zuvor konnten Weiterleitungsseiten nicht gesucht werden. Zwei neue Suchschlüssel, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, ermöglichen nun die direkte Suche nach Weiterleitungen und lassen sich mit vorhandenen Suchschlüsseln wie <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi> kombinieren. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * Die ISBN-Suchfunktionen zur Erstellung von Zitaten funktionierten vor Kurzem aufgrund von Problemen bei externen Diensten nicht. Die Entwickler arbeiten an Lösungen. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:30}} von der Community eingereichten {{PLURAL:30|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem die Suche nach Seiten anhand einer Kategorie unter Verwendung von <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> keine oder irrelevante Ergebnisse liefern konnte. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Die Domain der URLs für Vorschaubilder ändert sich von upload.wikimedia.org in thumb.wikimedia.org. Die alten URLs funktionieren auf absehbare Zeit weiterhin, MediaWiki wird jedoch stattdessen die neue Domain angeben. URLs zu anderen Medientypen wie Originaldateien, Videos und Transcodes werden weiterhin über upload.wikimedia.org bereitgestellt. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * Die Wikimedia-[https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math-API] gilt nun als veraltet. Diese Endpunkte werden bis Ende September 2026 vollständig eingestellt. Entwickler, die diese Endpunkte nutzen, sollten auf alternative Lösungen für das Rendering mathematischer Formeln umsteigen, wie etwa das native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] oder [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Betreiber von MediaWiki-Installationen von Drittanbietern, die die Math-Erweiterung für die Formeldarstellung verwenden, müssen auf Version 1.43+ aktualisieren, um Dienstunterbrechungen zu vermeiden. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In der Tiefe''' * Lies mehr über [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in einem Diff-Beitrag mit dem Titel [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Individuelle Bearbeitungsvorschläge für jedes Wiki: Wie Communitys den Vorschlagsmodus mit TextMatch gestalten]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31. Aug. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-37</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Linkvorschlags-Funktion]] wurde für Nutzer der englischsprachigen Wikipedia aktualisiert und bietet nun eine verbesserte Erkennung von Links, die sich in der Groß- und Kleinschreibung unterscheiden. Dies trägt dazu bei, mehrdeutige Vorschläge zu reduzieren, die durch unterschiedliche Schreibweisen bei der Groß- und Kleinschreibung von Artikeltiteln entstehen, beispielsweise bei Artikeln über Kulturgüter. Eine zweite Verbesserungsphase ist geplant, in deren Rahmen die Funktion auch für die Veröffentlichung in anderen Sprachen vorbereitet wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * Die Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Artikel-Anleitung]] wird ab dem 10. September 2026 im Anschluss an [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|ein Experiment]] für neue Autoren in der Wikipedia in einfachem Englisch sowie in der türkischsprachigen Wikipedia standardmäßig aktiviert. Neue Autoren mit 0 bis 99 Bearbeitungen sehen die Funktion automatisch, wenn sie auf einen roten Link klicken oder in der türkischsprachigen Wikipedia die Option "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluştur]]" nutzen, um einen neuen Artikel zu erstellen. Die Änderung soll neuen Autoren dabei helfen, qualitativ hochwertigere Artikel zu verfassen, die den Standards der jeweiligen Wikipedia-Sprachversion entsprechen. Auf der Grundlage der Ergebnisse des Experiments und der Rückmeldungen der Community werden weiterhin [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|zusätzliche Verbesserungen]] vorgenommen. * Das Werkzeug zur [https://pageviews.wmcloud.org Analyse von Seitenaufrufen], mit dem Nutzer die Seitenaufrufe mehrerer Seiten vergleichen können, wird dieses Jahr zehn Jahre alt und wurde um einige neue Funktionen erweitert. Dazu gehört [[toolforge:wikinav|WikiNav]], das Einblicke darin gewährt, wie Wikipedia-Leser die Inhalte erkunden, Bearbeitungsstatistiken in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Seitenaufrufen], die Möglichkeit, [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org Artikel zu finden, die zu einem WikiProjekt gehören], sowie Unterstützung für den Dark Mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * Für nicht angemeldete Leser, die die mobile Webansicht nutzen, wird in der bengalischen, tschechischen, englischen, persischen und polnischen Wikipedia eine [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|optisch vereinfachte Minerva]]-Navigationsleiste getestet. Ziel des Experiments ist es festzustellen, ob eine Vereinfachung der Navigation dazu beiträgt, Leser stärker zu binden. Der Test läuft vom 31. August bis zum 28. September und für Benutzer sind keine Aktionen erforderlich. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] arbeitet an der Verbesserung der [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|automatisch generierten Einzelnachweisnamen im VisualEditor]]. Ab dieser Woche werden Autoren nur eine geringfügige Änderung bemerken. Bei der Vergabe automatischer Einzelnachweisnamen beginnt die Nummerierung mit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> statt mit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Erfahre mehr dazu auf der [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Projektseite]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * Am 23. September werden alle Wikis [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|für einige Minuten im Lesemodus]] sein. Dies ist für 16:00 Uhr MESZ geplant. Weitere Informationen werden in den Technischen Neuigkeiten veröffentlicht und in den kommenden Wochen auch in den einzelnen Wikis veröffentlicht. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:25}} von der Community eingereichten {{PLURAL:25|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] verschachtelte nowiki-Tags fehlerhaft verarbeiten konnte, was zu Datenverlust und der Anzeige unerwünschter Texte führte. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Oberflächenadministratoren können Helferleins über [[MediaWiki:Gadgets-definition]] konfigurieren. Das Definitionsformat wurde aktualisiert und erfordert die Option <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> nicht mehr, da Helferleins stets über <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> geladen werden. Dies vereinfacht die Konfiguration von Helferleins durch den Wegfall einer nicht mehr benötigten Option und erleichtert Administratoren die Erstellung von Definitionen für Helferleins. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7. Sep. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-38</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Das Team Zukünftiges Publikum hat eine [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|Diskussion in der englischsprachigen Wikipedia]] über ein geplantes neues Experiment angestoßen, bri dem Wikipedia-Besuchern, die über Google kommen, ein vorübergehender Hinweis auf die neue Funktion [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Von Google bevorzugte Quellen] angezeigt werden soll. Mit dem Experiment soll untersucht werden, ob dieser Hinweis dazu führt, dass Besucher häufiger zu Wikipedia zurückkehren. Die Funktion Bevorzugte Quellen ermöglicht es Nutzern, vertrauenswürdige Websites auszuwählen, sodass Google Inhalte dieser Quellen in der Suche und bei KI-gestützten Anwendungen prominenter hervorheben kann. Wir möchten dieses Experiment gerne auch auf andere von Google unterstützte Sprachen ausweiten und würden uns über Unterstützung dabei freuen, entsprechende Diskussionen in anderen Wikis anzustoßen. Bei Interesse wende dich bitte auf der [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|Diskussionsseite]] an das Team Zukünftiges Publikum. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die Chat-Plattform Discord veröffentlicht ein neues Self-Service-Framework, mit dem Websites festlegen können, wie ihre Links aussehen sollen, wenn sie auf Discord geteilt werden. Das Team Zukünftiges Publikum plant, dieses neue Framework zu nutzen, um die Darstellung von Wikipedia-Links beim Teilen auf Discord zu verbessern und so die Urheberschaft und den Beitrag der Mitwirkenden besser zu würdigen. In der ersten Phase des Projekts werden sich das Erscheinungsbild und das Verhalten der Links nicht ändern, da zunächst Basisdaten erhoben werden sollen, um die Auswirkungen künftiger Änderungen beurteilen zu können. Sollten jedoch Community-Mitglieder, die auf Discord aktiv sind, Probleme bemerken, können sie sich über [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] oder im [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Meta-Wiki]] melden. * <span class="mw-translate-fuzzy">Das Team Leserwachstum wird ein Experiment durchführen, um zu testen, ob das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|Zusammenfassen der Einleitungsabschnitte von Artikeln]] ergänzt um eine "Weiterlesen"-Schaltfläche die Leserbindung verbessert. Der Test beginnt am 17. September in der arabischen, spanischen, französischen, indonesischen, italienischen, japanischen, portugiesischen, vietnamesischen und chinesischen Sprachversion der Wikipedia und läuft vier Wochen lang.</span> * Am 23. September werden alle Wikis [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|für einige Minuten im Lesemodus]] sein. Dies ist für 16:00 Uhr MESZ geplant. Weitere Informationen werden in den Technischen Neuigkeiten veröffentlicht und in den kommenden Wochen auch in den einzelnen Wikis veröffentlicht. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] für Wikipedias einen HTTP-500-Fehler ausgab und nicht erreichbar war. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Entwickler, die ein Werkzeug betreiben, das die Links-Tabellen von Wikimedia Commons abfragt, müssen ihren Code aktualisieren, um eine Verbindung zum neuen x4-Datenbankcluster herzustellen. Die Links-Tabellen wurden vom s4-Cluster auf x4 verlagert und erhalten auf s4 keine Aktualisierungen mehr. Die Seiten- und Weiterleitungs-Tabellen bleiben auf beiden Clustern verfügbar. Im Anschluss wird eine Wiki-Replica für das x4-Cluster eingerichtet. Diese Umstellung erfolgt, da das s4-Cluster zu groß geworden ist, um effizient betrieben werden zu können. Du kannst [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|mehr dazu erfahren]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14. Sep. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-39</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Am Mittwoch, den 23. September 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 16:00 Uhr MESZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Neuigkeiten für Autoren''' * Das Growth-Team testete einen neuen Hinweis, der nach dem Bearbeiten angezeigt wird und darauf abzielt, [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|Inhaber temporärer Konten zur Erstellung eines permanenten Kontos zu ermutigen]]. Dieser neue Hinweis ersetzte mehrere Dialogfenster sowie eine gleichzeitige Willkommensnachricht durch eine einzige Mitteilung, die die Vorteile der Kontoerstellung hervorhebt. Durch das Experiment stieg die Rate der Erstellung permanenter Konten von 1,94 % auf 3,66 %, ein relativer Anstieg um 87 %. Die Änderung wird nun für alle Wikis eingeführt. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * Für Wikipedia-Autoren, die die [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta-Funktion "Vorschlagsmodus"]] nutzen, gibt es eine [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|neue Opt-In-Benutzereinstellung]] zur Anzeige "experimenteller" Bearbeitungsprüfungen und -vorschläge. Diese Arten sind unter [[Special:EditChecks#experimental-checks|Spezial:EditChecks]] aufgelistet und dienen ersten Tests durch Entwickler sowie dem Einholen von Rückmeldungen erfahrener Benutzer. Administratoren können die [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|Konfigurationsdetails]] für jeden Vorschlag wie gewohnt anpassen. Zudem können Administratoren [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|diese Funktion nutzen]], um beim Testen von Ideen ihrer Community für lokal erstellte Prüfungen und Vorschläge zu helfen. Experimentelle Arten werden im Laufe dieser Woche eine deutlichere visuelle Gestaltung erhalten. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Rückmeldungen sind willkommen]]. * Das [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] wurde als Raum für technische Diskussionen und die Zusammenarbeit zwischen Wikimedia-Communitys in Zentral- und Osteuropa ins Leben gerufen. * Für neue und kleine Communitys von Wikipedia-Sprachversionen steht jetzt ein neues Werkzeug zur Verfügung, das [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]]. Es bündelt angeleitete Aufgaben, Werkzeuge und Ressourcen, um Communitys den Einstieg zu erleichtern, ihren Fortschritt zu verfolgen und die Zusammenarbeit mit der gesamten Wikimedia-Community zu fördern. Das Starter Kit wird auf Wikimedia Toolforge gehostet und richtet sich an Wikipedia-Projekte mit weniger als 50.000 Artikeln. Erfahre mehr über die Funktionsweise des Starter Kits und wie Communitys es bereits nutzen in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|diesem Beitrag auf dem Diff-Blog]]. * <span class="mw-translate-fuzzy">Das Team Leserwachstum startet einen erneuten Test des [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Bildkarussell-Experiments]]. Dabei werden drei neue Versionen des Designs erprobt, die auf der Grundlage von Rückmeldungen aus der Community überarbeitet wurden. Wir werden die Ergebnisse auswerten und gemeinsam mit den Communitys entscheiden, ob die Funktion weiterverfolgt werden soll. Das Experiment beginnt in der Woche vom 28. September und wird in der arabischen, bengalischen, chinesischen, tschechischen, englischen, persischen, französischen, deutschen, indonesischen, japanischen, polnischen, portugiesischen, spanischen, schwedischen und vietnamesischen Wikipedia durchgeführt.</span> * Nach der erfolgreichen Einführung in der arabischen, bengalischen, chinesischen, tschechischen, englischen, französischen, indonesischen und vietnamesischen Wikipedia steht die [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten-Funktion]] des Teams Lesererlebnis ab dem 28. September allen angemeldeten Nutzern in allen Wikipedia-Wikis zur Verfügung. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Skript für den Mentor-Status den Status von Mentoren wiederholt aktualisierte, selbst wenn sich nichts geändert hatte, was zu unnötigen Einträgen in den letzten Änderungen führte. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Die Listenabfrage-API <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi>, die zum Abrufen spezifischer Details über auf einem Wiki konfigurierte aktive oder historische Missbrauchsfilter dient, wurde aktualisiert, um den Konfigurationsparameter <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> zu unterstützen, was zu Breaking Changes an der API-Antwort führt. Alle Nutzer, die Benutzerskripte oder anderen Code warten, müssen überprüfen, ob sie die Listenabfrage-API <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> verwenden, und entsprechende Anpassungen an diese Breaking Changes vornehmen. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:55, 27. Sep. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-40</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Nutzer der Standard-Skins für Desktop und die mobile Webansicht (Vector 2022 bzw. Minerva) erhalten nun einen Hinweis, wenn die während der Sucheingabe angezeigten Suchvorschläge auf Weiterleitungen basieren. Zuvor kam es bei Nutzern bisweilen zu Verwirrung, wenn die obersten Suchvorschläge nicht exakt mit dem übereinstimmten, was sie eingegeben hatten. Der neue Hinweis zu Weiterleitungen verdeutlicht, dass es sich bei diesen Vorschlägen nicht um Zufallstreffer handelt, sondern um Ergebnisse, die einen Bezug zur Suchanfrage haben. Bei den vorgeschlagenen Seiten kann es sich um Weiterleitungen zu den relevantesten Zielartikeln handeln, nach denen gesucht wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Nicht angemeldete Wikipedia-Nutzer in der mobilen Webansicht werden anstelle des bisherigen Beobachten-Sterns eine Lesezeichen-Schaltfläche sehen, mit der sie Artikel in ihren [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]] speichern können. Beim Anklicken fordert die Lesezeichen-Schaltfläche die Nutzer dazu auf, sich anzumelden oder ein Konto zu erstellen, um einen Artikel für später zu speichern. Ein früherer Versuch hatte ergeben, dass das Lesezeichen-Symbol nicht angemeldete Nutzer viermal häufiger dazu bewegte, ein Konto zu erstellen, als der Beobachten-Stern. Diese Änderung ist Teil der Bemühungen, mehr Leser dazu zu ermutigen, ein Konto zu erstellen und Funktionen zu nutzen, die es ihnen erleichtern, Inhalte zu speichern und später wieder aufzurufen. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * Am 29. September startet in der spanischen, arabischen, englischen und französischen Wikipedia ein Experiment, das darauf abzielt, die Nutzererfahrung unmittelbar nach der Kontoerstellung zu vereinfachen. Dabei wird untersucht, ob der Abbau von Hürden bei der aktuellen Willkommensumfrage neuen Nutzern hilft, leichter zu verstehen, was als Nächstes kommt. Das Experiment läuft bis Ende Oktober. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * Der [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirat]] hat die Community dazu aufgerufen, Themen vorzuschlagen, die er prüfen und mit der Wikimedia Foundation besprechen soll. Autoren und technisch Beitragende sind eingeladen, Themen auf [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|der Diskussionsseite des Beirats]] hinzuzufügen. * Später in dieser Woche wird es für Communitys möglich sein, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Bearbeitungsprüfungen und -vorschläge]] so zu konfigurieren, dass sie [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|in zusätzlichen Namensräumen angezeigt werden]], wie etwa einem <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi>-Namensraum. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Rückmeldung ist willkommen]]. * Ein Fehler in der [[m:Special:GlobalWatchlist|Globalen Beobachtungsliste]] führt dazu, dass die Seite für Benutzer, die ungesehene Änderungen auf Wikimedia Commons haben, nicht geladen wird. Entwickler arbeiten an einer Lösung. Bis dahin können betroffene Benutzer die im [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|entsprechenden]] Hilfeabschnitt beschriebenen Umgehungslösungen nutzen. * Die neuen magischen Wörter <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> stehen nun zur Verfügung. Sie ermöglichen es, die Standardsortierung von Kategorien so zu ändern, dass sie auf dem Zeitpunkt der Kategorisierung basiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:20}} von der Community eingereichten {{PLURAL:20|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, dass [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] für Wikipedias nicht erreichbar war. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Der für den 23. September geplante Wechsel des Rechenzentrums wurde verschoben. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|Die Equinox-Übung]] hat Kapazitätsprobleme aufgezeigt, die eine Umstellung aller Dienste auf das andere Rechenzentrum verhindern. Der Prozess wurde unterbrochen, um dieses Problem erst zu untersuchen und sicherzustellen, dass wir unsere Benutzer weiterhin zuverlässig bedienen können. Eine neue Übung wird vorbereitet. In der Zwischenzeit funktionieren der gesamte Datenverkehr und alle Bearbeitungen wie gewohnt. * Am 23. September beeinträchtigte ein Stromausfall kurzzeitig alle Wikis, was zu zeitweiligen Problemen sowohl im Lese- als auch im Bearbeitungsmodus führte. Auch Gerrit war davon betroffen. Dies steht in keinem Zusammenhang mit der Verschiebung des Wechsels des Rechenzentrums. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] wurde auf mediawiki.org und in [[phab:T421436|einigen Wikis in indischen Sprachen]] eingeführt. Wir sind an euren Rückmeldungen zu diesem experimentellen Produkt interessiert. Produnto ermöglicht es Nutzern, Lua-Module zu verwenden, die auf [[gitlab:repos/lua|Wikimedias GitLab]] bereitgestellt werden. Es vereinfacht den Austausch von Lua-Code zwischen Wikis. Anstatt jedes einzelne Lua-Modul von einem Wiki in ein anderes zu kopieren, können Nutzer Pakete ganz einfach über alle Wikis hinweg gemeinsam nutzen. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Treffen und Veranstaltungen''' * Am 2. Oktober um 14:30 Uhr MESZ findet online ein [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Workshop zur wikiübergreifenden Code-Zusammenarbeit]] statt. Dabei kommen technisch Beitragende aus Südasien zusammen, um Produnto kennenzulernen und dessen Pilotierung in den Wikipedias in Hindi, Punjabi, Odia, Telugu und Malayalam zu starten. Produnto ist ein Paketmanager für die Einführung von auf GitLab bereitgestellten Lua-Modulen in Wikimedia-Wikis und wurde vor Kurzem bereits in einigen Pilot-Wikis eingeführt. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:48, 28. Sep. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-41</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Das Verfahren für die diesjährige Wunschliste der Community wurde unter Einbeziehung von Rückmeldungen aus der Community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|veröffentlicht]]. Die Einreichungsphase für Wünsche [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|endet am 8. November]]. In diesem Jahr übernimmt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|eine Arbeitsgruppe (offen für Freiwillige)]], bestehend aus Community-Mitgliedern mit technischem Fachwissen zu unseren Wikis sowie Mitarbeitern der Wikimedia Foundation, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|den Priorisierungsprozess]]. Die Priorisierung wird voraussichtlich bis Ende November abgeschlossen sein. Die Abstimmung über die Wünsche beginnt im Januar. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Autoren, die den [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|Visual Editor]] nutzen, erhalten nun eine Warnung, wenn sie Text in die Wikipedia einfügen, der wahrscheinlich ursprünglich aus einem von fünf externen generativen KI-Chatbots kopiert wurde. Diese Funktion ist als [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM-Einfügeprüfung]] bekannt. Es handelt sich um eine Art von [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Bearbeitungsprüfung]], die von der Community konfiguriert werden kann. Die Prüfung sucht nach Merkmalen im kopierten HTML-Code und verwendet keine Erkennung von Wasserzeichen im Inhalt. Zudem werden die Bearbeitungen [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|markiert]], damit sie von Kontrollierern genauer überprüft werden können. Die Funktion unterstützt Neulinge dabei, Inhalte hinzuzufügen, die den Wikipedia-Richtlinien entsprechen, und erleichtert erfahrenen Autoren das Erkennen problematischer Bearbeitungen. Communitys mit eigenen Richtlinien zur Nutzung von LLMs können [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|den Wortlaut sowie die verlinkte Richtlinie anpassen]]. Das Team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|bittet um Entschuldigung]] dafür, dass die Funktion ohne Wartezeit für Übersetzungen eingeführt wurde. * Autoren können nun einfach [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|direkt aus den iOS- und Android-Apps auf den visuellen Web-Editor zugreifen]]. Beim Öffnen des Editors können die Nutzer zwischen der visuellen Bearbeitung und der Quelltextbearbeitung wählen. Entscheiden sie sich für die visuelle Bearbeitung, werden sie zu einer mobilen Webansicht im Browser ihres Smartphones weitergeleitet. Nach Abschluss der Bearbeitung bietet ein Banner die Möglichkeit, zur App zurückzukehren. Dies ermöglicht es Lesern, auch beim zwanglosen Lesen schnell Beiträge zu leisten. * Nutzer der Wikipedia-Android- und iOS-Apps erhalten künftig eine einmalige Aufforderung zur Kontoerstellung, nachdem sie die App zwei Wochen lang durchgehend genutzt haben. Diese Meldung erläutert die Vorteile eines Benutzerkontos. Sie soll dazu beitragen, Gelegenheitsleser zu registrierten Benutzern zu machen, die regelmäßig zur App zurückkehren. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Autoren in [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|Wikis der Gruppe 1]], darunter Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage und Wikisource, erhalten künftig keine Benachrichtigungen mehr in den [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Letzten Änderungen]] und auf der [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Beobachtungsliste]], wenn ein Link zu einer anderssprachigen Version einer Seite im zugehörigen Wikidata-Datenobjekt hinzugefügt, entfernt oder geändert wird. Diese Änderung wird am 5. Oktober um 09:00 Uhr MESZ als zweiwöchiger Testlauf eingeführt, um die Flut an Benachrichtigungen mit geringem Informationswert zu reduzieren und wichtige Änderungen leichter erkennbar zu machen. Autoren, die auf diese Benachrichtigungen angewiesen sind, können sich auf der [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|Projektseite]] informieren und auf der [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Diskussionsseite]] Rückmeldung geben oder Bedenken äußern. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:36}} von der Community eingereichten {{PLURAL:36|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem Lotsen, die sich aus dem Lotsen-Programm abgemeldet hatten, weiterhin Neulinge zugewiesen bekamen und Fragen erhielten. Neulinge werden nun neu zugewiesen, wenn ein Lotse das Programm verlässt. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Wikimedia Brasilien hat seinen [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Leitfaden für bewährte Vorgehensweisen bei der Entwicklung]] veröffentlicht. Es handelt sich um einen Wegweiser für Mitarbeiter, Auftragnehmer und Freiwillige, die technische Werkzeuge und Projekte entwickeln. Das Dokument behandelt den Projektlebenszyklus, Sicherheit, Barrierefreiheit, den Schutz personenbezogener Daten sowie den verantwortungsvollen Einsatz von KI und erläutert, wie bewegungsweite Richtlinien an den lokalen Kontext angepasst wurden. Andere Affiliates werden dazu ermutigt, den Leitfaden zu übernehmen und anzupassen. Lies mehr im [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff-Beitrag]]. * Demnächst wird eine neue, kanonische Basis-URL für Wikimedia-APIs eingeführt. Der neue kanonische Pfad folgt dem Muster <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> und dient als alternativer Pfad für die aktuellen REST-APIs (zum Beispiel: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Für alle bestehenden APIs werden beide Varianten nutzbar sein, wobei die neue Struktur für neu erstellte API-Module als bevorzugter Pfad gilt. Für die meisten Nutzer hat diese Änderung keine Auswirkungen. Die bisherigen Pfade bleiben für alle bestehenden Endpunkt-Anfragen weiterhin verfügbar. Allerdings können einige Endpunkte in ihren Antwortdaten URLs zurückgeben, die dem neuen Muster entsprechen. Die Änderungen werden zunächst im Test-Wiki verfügbar sein, die Einführung in allen Wikis ist bis Ende Oktober geplant. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> 18:51, 5. Okt. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:Trizek (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 benotzt huet--> 0m1ui4jub5vuyfm95usjsgbyh2k0c69 4 171987 2711063 2710299 2026-10-05T15:57:44Z MediaWiki message delivery 23144 Neien Abschnitt /* Wikidata weekly summary #752 */ 2711063 wikitext text/x-wiki {| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;" | Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikidata-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikidata-Säit [[wikidata:Wikidata:Status updates|Wikidata:Status updates]]. Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]]. Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2025|2025]]''' – '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2026|2026]]'''. |} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] == Wikidata weekly summary #740 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - <small>RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every statement is sourced. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] - '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers. * Call for Participation in Improving Constraints ** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online. ** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details. * Previous events: ** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript is available to read:<br>[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]] ** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]] ** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]] ** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]] ** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026) * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&pp=iggCQAE%3D&ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents "Using OpenRefine" during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra). ** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&pp=iggCQAE%3D&ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive "slippy" local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan. ** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents "citizen science workflows" (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections. '''Tool of the week''' *[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata '''Other Noteworthy Stuff''' * A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500. * There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (<nowiki>Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (<nowiki>this fictional or mythical entity transforms from that form</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (<nowiki>code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia * Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise. ** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices. **[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]] '''Development''' * Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]]) * GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]]) * REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:00, 13. Jul. 2026 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary 741 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any. *** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]] *** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata] ** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping. * Videos: ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing. ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information] ** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science). * Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events. ''' Tool of the week ''' *[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (<nowiki>time of last direct examination of the inscribed object</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (<nowiki>A data series about the given topic.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (<nowiki>entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (<nowiki>square number</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever * Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing * Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API * Sustainability: ** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co ** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:55, 20. Jul. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #742 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource. Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view). With Rebot, I plan to move: *About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property *About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18) **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically: *Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database *Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal) *Adding P102 (member of political party) with date qualifiers *Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language) *Setting and correcting labels, descriptions, and aliases *Removing incorrect claims and deduplicating *Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/ every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: "Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?" ** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] ** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort] * Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026) ''' Tool of the week ''' *[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (<nowiki>electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions</nowiki>) ***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (<nowiki>image comes from the given audiovisual work</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (<nowiki>Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (<nowiki></nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music & Opera artist ID|Music & Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The team were at Wikimania this past week so not much development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:32, 27. Jul. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30846852 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #743 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' *[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia & Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026. ** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research ** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]] ''' Tool of the week ''' * [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma * [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget] – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team]. * [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)] * [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to. * Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (<nowiki>indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType, without trailing spaces</nowiki>) ***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (<nowiki>Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (<nowiki>member of musical group</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission. ** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article. ** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]]) * Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever. * REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 06:55, 4. Aug. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30872537 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #744 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]] to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]]. * Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link]) ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool Improving Wikidata References: The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1). * Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST. * Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset]) ** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard] ** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector] ** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database. ** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia. ** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data. * Videos: ** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism. ** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page. ** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)! ** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more. ''' Tool of the week ''' *[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14755|particularly]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) ***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music & Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]] ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (<nowiki>has member</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]] - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim. ''' Development ''' * Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]]) * Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons. * Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:54, 10. Aug. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30889662 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #745 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons. ** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison. ** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]]. *** A Wikidata training webinar will be held August 25. * Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian] ** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM ** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by Noé Flandre * Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026). ''' Tool of the week ''' *[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata. * Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects] * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey. * We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''. The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects. You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. <br />Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) ***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (<nowiki>narrative universe that a person contributed to</nowiki>) ***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (<nowiki>tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (<nowiki>station code Infraestruturas de Portugal</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata] **[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages] ** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]]) ** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]] ''' Development ''' * Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever. * Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. * Wikipedia and co: ** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for "Anonymous". ** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.* * Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating. * REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:40, 17. Aug. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30921730 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #746 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz * Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. ''' Tool of the week ''' *[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (<nowiki>Indicator of the access statement for a document on Bibcode</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&F NCAAdb athlete ID|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas] ''' Development ''' * REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes. * GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality. * Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles) * Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited. * Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:31, 24. Aug. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #747 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID <small>(P214)</small>]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation <small>(Q14946528)</small>]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved'' * Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow. ** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]! ** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. * Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]] ** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]] ** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]] ** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project. * Videos: ** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&pp=iggCQAE%3D&ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming. ** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&pp=iggCQAE%3D&ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion. ** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&pp=iggCQAE%3D&ra=m LIVE Wikidata editing #125] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3). * The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September. * Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past & Present ID|Texas Legislators: Past & Present ID]] (<nowiki>identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (<nowiki>indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (<nowiki>A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]] ** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices. ** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]] * WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article. ''' Development ''' * Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: ** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering. ** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:21, 31. Aug. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #748 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 <small>''(country of citizenship)''</small>]] ** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 <small>''(image)''</small>]] value. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium]) * Papers: Bemme, J., & Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/ ''' Tool of the week ''' * [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC] * [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past & Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (<nowiki>specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (<nowiki>Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''<small>(Q194188)</small>'']] locations, used to launch and receive spacecraft. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion. ''' Development ''' * Sustainability: ** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]]) ** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]]) * Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]]) * Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]]) * REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:03, 7. Sep. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #749 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]] **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]] :<small>Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]] * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity <small>(Q1048835)</small>'' as a valid ''value-type constraint <small>(Q21510865)</small>'' be removed from ''country of citizenship <small>(P27)</small>'' ?]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']] * '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. ** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news ** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you. ** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared. * WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]], and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata] ** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126] ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research] ** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call: International Image Interoperability Framework (IIIF) & Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance? ** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&pp=iggCQAE%3D&ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata] ''' Tool of the week ''' * [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (<nowiki>stylized visual representation of the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (<nowiki>Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (<nowiki>identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (<nowiki>EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (<nowiki>Requirement for a non-citizen to enter a country</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]] ''' Development ''' * Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever * Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]]) ** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:58, 14. Sep. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #750 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]] :<small>RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)</small> * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed. * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026). ** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026). * Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (<nowiki>artist who illustrated the character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (<nowiki>identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories. ''' Development ''' * [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:08, 21. Sep. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31043091 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #751 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:''' Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]] ** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots] ** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!] ** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible] * Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026). * Videos: **When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia->Wikidata->Wikifunctions->Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026] ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata. * [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form! ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (<nowiki>Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''<small>(Q1305789)</small>'']] and its international and local associations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''<small>(Q1445)</small>'']] and [[d:Q5885|Tamil ''<small>(Q5885)</small>'']]. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display. * Wikibase REST API: ** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them. ** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis. ** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other. ** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 10:38, 29. Sep. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 benotzt huet--> == Wikidata weekly summary #752 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-10-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#751]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SaadBot|SaadBot]] - '''Task/s:''' A read-only (no edits) entity lookups for an academic research project building a relation triplet extraction (RTE) dataset from web text. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]] - '''Tasks:''' Improve Wikidata items using authoritative open datasets, e.g., national mapping data and reference works: add sources, fill gaps, create missing items and report conflicts from the ''Swisstopo'' dataset and its subsets. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] - '''Task/s:''' Passively enrich existing Wikidata games with gog.com metadata **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]] - '''Task/s:''' Keep mandate data of German parliamentary members current. Edits to ''end date (P582)'', ''successor/replaced by (P1366)'', ''start time (P580)'', ''parliamentary term (P2937)''retrieved and sourced from official sources. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836|Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836]]: Split [[d:Q4167836|Wikimedia category <small>''(Q4167836)''</small>]] into two items, because one is for [[d:Q35252665|MediaWiki non-main namespace <small>''(Q35252665)''</small>]] and the other is for [[d:Q14204246|Wikimedia project page <small>''(Q14204246)''</small>]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** On October 9 ends up the early-bird registration with its reduced fees for [https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/MediaWiki_Users_and_Developers_Conference_Fall_2026 MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2026], November 11-13, at {{Q|5918873}}. The program is already set up! ** [[d:Q139103554|Wikidata's 14th birthday <small>''(Q139103554)''</small>]] in Taiwan: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday/Taiwan|Wikidata Cross-Domain Forum 2026]], 24 Oct 2026. ** (Deutsch) [https://www.aarauinfo.ch/event/eP0MjgtY Wikidata Writing Workshop], takes place Saturday, 31 October, 10:00 to 13:00 CEST at the Aargauer Kantonsbibliothek, Obere Vorstadt 6, 5000 Aarau. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (Deutsch) [https://www.compgen.de/2026/10/video-meeting-domus-projekt-zur-haeusergeschichte/ Domus – an open data project on the history of houses] - Wikidata and FactGrid Wikibase combine to help build a map visualiser. ** [[diffblog:2026/10/04/wikinusantara-2026-a-second-chance-in-makassar|WikiNusantara 2026: a second chance in Makassar]] ** [https://www.nationalcollection.org.uk/events/news/launching-n-rich-wikimedia-project N-RICH: a new Wikimedia Project to explore Wikidata as a connective layer for UK cultural heritage infrastructure] * Videos: ** (Short) [https://www.instagram.com/reels/DeAfcHjRYBb/ Schomburg Center’s 2026 Wikidata Edit-a-thon during the New York Black and African Literature Festival] ** [https://www.youtube.com/watch?v=qqBKhxP_QoU RLUK DSF | Linked data and the research library] - explores how libraries are engaging with linked data (including Wikidata) and what this means for metadata creation, management, and discovery. ** [https://www.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU Wikidata 14th Birthday Celebration stream] with Africa Wiki Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg AI BRIDGES Open Forum meeting], the September 2026 meeting, showcasing updates from the DARIAH’s DHWiki working group on Wikibase. ** [https://www.youtube.com/watch?v=oUJPT8w6NHk Exploring networks of artists and scientists] with the Wikidata Query Service. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=UZ5hWv7xW9s What does Wikidata contribute to open library data?] with Elena Sánchez Nogales. * LD4 Conference streams: ** [https://youtube.com/watch?v=8tJ5E4i7rgw&t=490 Sessions 1 / Building more complete and linked GLAM datasets: The Smithsonian’s (In)Visible Women’s Project] ** [https://www.youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs Sessions 2], incl. *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=4715 EMCO: Entity management for everyone] *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=6476 Using Wikidata to identify duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)] *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=7052 From Wikidata to Our Collection Management System: Automating GIS Import for Cultural Heritage Data] ** [https://www.youtube.com/watch?v=6CkLue6pZys Sessions 4] including Finding where to contribute on Wikidata with Dustpan and Broomstick. Wikidata is mentioned throughout the stream. ** [https://www.youtube.com/watch?v=j1S2VDS5F4k Sessions 5 / Reduced Fuzziness in Semantic Kompakkt 3D Object Viewer through Extensive Data Modelling in Wikibase] ** [https://youtube.com/watch?v=7x_K8nf1BpY?t=5029 Sessions 9 / Using Wikidata to Improve the Visibility of African Women in Open Knowledge] ** [https://youtube.com/watch?v=9VjMwwUM89c?t=1705 Sessions 10 / From Sounds to Solidarity: Jazz, Student Protests, and Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=duTs2dQtl98 Wikidata Affinity Group: Working with Corporate Bodies for EMCO] ''' Tool of the week ''' * [https://mna.toolforge.org/ Mergers & Acquisitions: A Wikidata Merge Assistant], a new web app that surfaces possible duplicate items from Wikidata and provides a simple interface for evaluating the candidate pairs and merging them together or marking them as different. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14924|disjoint with]] (<nowiki>instances of this type cannot be simultaneously instances of that type</nowiki>) ***[[:d:Property:P14934|‎contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Property:P14936|atomic radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ***[[:d:Property:P14937|covalent radius]] (<nowiki>radius of an atom of a chemical element when covalently bonded</nowiki>) ***[[:d:Property:P14938|Van der Waals radius]] (<nowiki>radius of an imaginary hard sphere representing the distance of closest approach for a non-bonded atom</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14915|Tric Trac game ID]], [[:d:Property:P14916|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Property:P14917|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Property:P14918|‎Sky programme ID]], [[:d:Property:P14919|‎Sky series ID]], [[:d:Property:P14920|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Property:P14921|‎Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Property:P14922|‎Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Property:P14923|‎NZPCN legacy ID]], [[:d:Property:P14925|Biopsa ID]], [[:d:Property:P14926|‎Writers at Risk database ID]], [[:d:Property:P14927|LEO-BW person (GND) ID]], [[:d:Property:P14928|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Property:P14929|Jersey HER Reference]], [[:d:Property:P14930|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Property:P14931|‎Holy See cardinal biography ID]], [[:d:Property:P14932|‎Google Search profile handle]], [[:d:Property:P14933|Filmbaze people ID]], [[:d:Property:P14935|‎China Railway Pinyin code]], [[:d:Property:P14939|belarusenc.by ID]], [[:d:Property:P14940|‎BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Property:P14941|‎IFWiki article]], [[:d:Property:P14942|Brussels ‎Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14943|Eldoblatge original actor ID]], [[:d:Property:P14944|Eldoblatge original dub actor ID]], [[:d:Property:P14945|Drag France directory ID]], [[:d:Property:P14946|OrthodoxWiki ID (French)]], [[:d:Property:P14948|Le Maitron author ID]], [[:d:Property:P14949|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Property:P14950|‎Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Property:P14951|‎Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Property:P14952|‎Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Property:P14953|‎Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Property:P14954|‎WE League manager ID]], [[:d:Property:P14955|‎WE League player ID]], [[:d:Property:P14956|‎ArchaMap ID]], [[:d:Property:P14957|Womens German Basketball Bundesliga Player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has language or spelling variant|has language or spelling variant]] (<nowiki>the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/YouSaid person ID|YouSaid person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Demko ID|Demko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niconico Pedia article ID|Niconico Pedia article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scholastica scholar ID|Scholastica scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hannah Arendt edition person ID|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID (2)|AbeBooks author ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans Calames|Identifiant dans Calames]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E379|ICH item(E379)]] - schema for a Unesco Intangible Cultural Heritage item in the international lists or national inventories. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_EastEnders|EastEnders (TV series)]] - a project for the BBC soap opera. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/EntitySchema_directory|The EntitySchema Directory]] ''' Development ''' * REST API: Continuing the work on adding support for lexicographical data, specifically creating a statement, Form and Sense on a Lexeme * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing to look into raising the entity usage limit. We are setting up monitoring to see how much it can reduce the amount of Recent Changes entries triggered from Wikidata. * Mobile editing of statements: We continued addressing the remaining UX issues, including RTL and Kartographer issues * hCaptcha: We are planning the support for it to Wikibase-specific pages like Special:New Item [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tanzania|Tanzania]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:57, 5. Okt. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 benotzt huet--> i0mgqe8mvmgoj734nljmv6nzf1pkjis 0 176963 2711093 2709831 2026-10-05T21:25:08Z Volvox 4050 cf. Diskussiounssäit 2711093 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Schachbriet (Päiperlek)]] [[Kategorie:Päiperleken zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Nymphalidae]] cj1p23sf6dgrl3cthweg25plgvkjnrl 0 177318 2711094 2710943 2026-10-05T21:26:04Z Volvox 4050 2711094 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Groussen Äisvull]] [[Kategorie:Nymphalidae]] [[Kategorie:Päiperleken zu Lëtzebuerg]] 9945w11x99d95gxyz54am8g5boxftu0 1 177323 2711029 2711016 2026-10-05T14:15:47Z GilPe 14980 2711029 wikitext text/x-wiki == Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung == Moien, ech hat wëlles, déi ganz Artikelen emol der neier Nummeréierung unzepassen, ma si séier dermat konfrontéiert ginn, dass um Terrain dovun nach esougutt wéi näischt ze gesinn ass, a souwisou de Bau oder Ausbau vun deenen Honnerte Kilometer, déi nach feelen, mat der aktueller Vitess eréischt am 21. Joerhonnert fäerdeg gemaach wäert sinn; deemno déi 'al' Nummeréierng dem Status quo bei deene meeschte Pisten am Nooste kënnt. An anere Wierder wäerte mer weiderhin wuel nach laang e monteren Duerchernee vun aler an neier Beschreiweung behale mussen. Oder huet een eng besser Iddi? -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:03, 5. Okt. 2026 (UTC) ::Meng Iddi wier, fir mol ze waarden, bis d'Gesetz gestëmmt ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:50, 5. Okt. 2026 (UTC) :::D'Gesetz ass 2019 gestëmmt ginn ;-) ([http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2019/12/20/a873 hei ze kucken]) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) :Ech géif mengen, mir sollten einstweilen emol zweegleiseg fueren (ass dat bei enger Vëlospist méiglech, haha??), also z. B. wéi bei der [[Vëlospist PC1]]: aktuell a geplangt Streck. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) hgzh2x88mmhhtekwqnozmd7xjl642vu 2711034 2711029 2026-10-05T14:51:45Z Puscas 735 k 2711034 wikitext text/x-wiki == Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung == Moien, ech hat wëlles, déi ganz Artikelen emol der neier Nummeréierung unzepassen, ma si séier dermat konfrontéiert ginn, dass um Terrain dovun nach esougutt wéi näischt ze gesinn ass, a souwisou de Bau oder Ausbau vun deenen Honnerte Kilometer, déi nach feelen, mat der aktueller Vitess eréischt am 21. Joerhonnert fäerdeg gemaach wäert sinn; deemno déi 'al' Nummeréierng dem Status quo bei deene meeschte Pisten am Nooste kënnt. An anere Wierder wäerte mer weiderhin wuel nach laang e monteren Duerchernee vun aler an neier Beschreiweung behale mussen. Oder huet een eng besser Iddi? -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:03, 5. Okt. 2026 (UTC) ::Meng Iddi wier, fir mol ze waarden, bis d'Gesetz gestëmmt ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:50, 5. Okt. 2026 (UTC) :::D'Gesetz ass 2019 gestëmmt ginn ;-) ([http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2019/12/20/a873 hei ze kucken]) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) ::::Merci et war mer net sou direkt opgefall, well an de Referenzen an éischter Linn de Projet de loi steet (wat zimmlech onnëtz ass wann et d'Gesetzt gëtt), an am Link vum Gesetz den Datum vum Gesetz selwer net opdaucht. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:51, 5. Okt. 2026 (UTC) :Ech géif mengen, mir sollten einstweilen emol zweegleiseg fueren (ass dat bei enger Vëlospist méiglech, haha??), also z. B. wéi bei der [[Vëlospist PC1]]: aktuell a geplangt Streck. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) f1famhq48vygo2nxg5i3x6slws7bd7k 2711035 2711034 2026-10-05T14:54:08Z Puscas 735 .... 2711035 wikitext text/x-wiki == Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung == Moien, ech hat wëlles, déi ganz Artikelen emol der neier Nummeréierung unzepassen, ma si séier dermat konfrontéiert ginn, dass um Terrain dovun nach esougutt wéi näischt ze gesinn ass, a souwisou de Bau oder Ausbau vun deenen Honnerte Kilometer, déi nach feelen, mat der aktueller Vitess eréischt am 21. Joerhonnert fäerdeg gemaach wäert sinn; deemno déi 'al' Nummeréierng dem Status quo bei deene meeschte Pisten am Nooste kënnt. An anere Wierder wäerte mer weiderhin wuel nach laang e monteren Duerchernee vun aler an neier Beschreiweung behale mussen. Oder huet een eng besser Iddi? -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:03, 5. Okt. 2026 (UTC) ::Meng Iddi wier, fir mol ze waarden, bis d'Gesetz gestëmmt ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:50, 5. Okt. 2026 (UTC) :::D'Gesetz ass 2019 gestëmmt ginn ;-) ([http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2019/12/20/a873 hei ze kucken]) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) ::::Merci et war mir awer och net sou direkt opgefall, well an de Referenzen an éischter Linn de Projet de loi steet (wat zimmlech onnëtz ass wann et d'Gesetzt gëtt), an am Link vum Gesetz den Datum vum Gesetz selwer net opdaucht. Ech probéieren emol dat ze verbesseren --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:51, 5. Okt. 2026 (UTC) :Ech géif mengen, mir sollten einstweilen emol zweegleiseg fueren (ass dat bei enger Vëlospist méiglech, haha??), also z. B. wéi bei der [[Vëlospist PC1]]: aktuell a geplangt Streck. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) ojpt29w5qyl2oe8ycbhcycvygskrq8y 2711043 2711035 2026-10-05T15:03:21Z GilPe 14980 /* Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung */ Äntweren 2711043 wikitext text/x-wiki == Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung == Moien, ech hat wëlles, déi ganz Artikelen emol der neier Nummeréierung unzepassen, ma si séier dermat konfrontéiert ginn, dass um Terrain dovun nach esougutt wéi näischt ze gesinn ass, a souwisou de Bau oder Ausbau vun deenen Honnerte Kilometer, déi nach feelen, mat der aktueller Vitess eréischt am 21. Joerhonnert fäerdeg gemaach wäert sinn; deemno déi 'al' Nummeréierng dem Status quo bei deene meeschte Pisten am Nooste kënnt. An anere Wierder wäerte mer weiderhin wuel nach laang e monteren Duerchernee vun aler an neier Beschreiweung behale mussen. Oder huet een eng besser Iddi? -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:03, 5. Okt. 2026 (UTC) ::Meng Iddi wier, fir mol ze waarden, bis d'Gesetz gestëmmt ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:50, 5. Okt. 2026 (UTC) :::D'Gesetz ass 2019 gestëmmt ginn ;-) ([http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2019/12/20/a873 hei ze kucken]) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) ::::Merci et war mir awer och net sou direkt opgefall, well an de Referenzen an éischter Linn de Projet de loi steet (wat zimmlech onnëtz ass wann et d'Gesetzt gëtt), an am Link vum Gesetz den Datum vum Gesetz selwer net opdaucht. Ech probéieren emol dat ze verbesseren --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:51, 5. Okt. 2026 (UTC) :::::Wann ech mech richteg erënneren, hat ech sengerzäit den "Historique" iwwer de Vëlosreseau aus den Dokumenter vum ''Projet de loi ''geholl. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:03, 5. Okt. 2026 (UTC) :Ech géif mengen, mir sollten einstweilen emol zweegleiseg fueren (ass dat bei enger Vëlospist méiglech, haha??), also z. B. wéi bei der [[Vëlospist PC1]]: aktuell a geplangt Streck. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) n6zd1t19wegtwdn1j4i5vchmrfjzu3t 2711046 2711043 2026-10-05T15:10:13Z Puscas 735 /* Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung */ Äntweren 2711046 wikitext text/x-wiki == Duerchernee mat aler an neier Nummeréierung == Moien, ech hat wëlles, déi ganz Artikelen emol der neier Nummeréierung unzepassen, ma si séier dermat konfrontéiert ginn, dass um Terrain dovun nach esougutt wéi näischt ze gesinn ass, a souwisou de Bau oder Ausbau vun deenen Honnerte Kilometer, déi nach feelen, mat der aktueller Vitess eréischt am 21. Joerhonnert fäerdeg gemaach wäert sinn; deemno déi 'al' Nummeréierng dem Status quo bei deene meeschte Pisten am Nooste kënnt. An anere Wierder wäerte mer weiderhin wuel nach laang e monteren Duerchernee vun aler an neier Beschreiweung behale mussen. Oder huet een eng besser Iddi? -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:03, 5. Okt. 2026 (UTC) ::Meng Iddi wier, fir mol ze waarden, bis d'Gesetz gestëmmt ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:50, 5. Okt. 2026 (UTC) :::D'Gesetz ass 2019 gestëmmt ginn ;-) ([http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2019/12/20/a873 hei ze kucken]) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) ::::Merci et war mir awer och net sou direkt opgefall, well an de Referenzen an éischter Linn de Projet de loi steet (wat zimmlech onnëtz ass wann et d'Gesetzt gëtt), an am Link vum Gesetz den Datum vum Gesetz selwer net opdaucht. Ech probéieren emol dat ze verbesseren --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:51, 5. Okt. 2026 (UTC) :::::Wann ech mech richteg erënneren, hat ech sengerzäit den "Historique" iwwer de Vëlosreseau aus den Dokumenter vum ''Projet de loi ''geholl. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:03, 5. Okt. 2026 (UTC) :Ech géif mengen, mir sollten einstweilen emol zweegleiseg fueren (ass dat bei enger Vëlospist méiglech, haha??), also z. B. wéi bei der [[Vëlospist PC1]]: aktuell a geplangt Streck. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:15, 5. Okt. 2026 (UTC) ::Ass och meng Meenung, ech mengen déi wéinegst hu jo den N° gewiesselt.. [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 15:10, 5. Okt. 2026 (UTC) r5lp2tc891uraymunackz72vbfyw53l 1 177325 2711017 2026-10-05T12:13:29Z Volvox 4050 Neien Abschnitt /* Kategorien */ 2711017 wikitext text/x-wiki == Kategorien == Salut @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]], ech duecht, mir wieren eis [[Ophrys insectifera#Kategorien|op der Diskussiounssäit vun ''Ophrys insectifera'']] eens ginn, datt et sënnvoll ass, bei wëssenschaftlechen Nimm d'Kategorien ze setzen, och wann et Viruleedunge sinn, fir datt se kursiv an de Kategorien optauchen, sou wéi a ville Bicher d'Trivialnimm normal an déi wëssenschaftlech Nimm kursiv an där selwechter Lëscht optauchen. Hei geet et zwar ëm Päiperleken an net Orchideeën, mee de Prinzip ass dee selwechten. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:13, 5. Okt. 2026 (UTC) 9s2shuq4ttk6khms7xpsijsjuvydt3k 0 177326 2711018 2026-10-05T12:38:45Z Corto lu 4182 Säit ugeluecht mat: '{{SkizzEkonomie}} De Pierre Jaans ass ee Lëtzebuerger Ekonomist. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the Nati…' 2711018 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} De Pierre Jaans ass ee Lëtzebuerger Ekonomist. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hien ass mam Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} 1b34ev7n7v56lr606tcil44kiggz7ta 2711019 2711018 2026-10-05T12:40:48Z Corto lu 4182 2711019 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} De Pierre Jaans ass ee Lëtzebuerger Ekonomist. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hien ass mam Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] erwmdwgmzc3w9bipa1fekn2r51dmie1 2711028 2711019 2026-10-05T13:56:13Z Puscas 735 hei ginn d'Dammen net geduuzt an net gehatt 2711028 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} De Pierre Jaans ass ee Lëtzebuerger Ekonomist. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hien ass mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] hd7p0pfc3calft8otzbg9n1cmmcvu9w 2711033 2711028 2026-10-05T14:46:15Z Mobby 12 60927 +Infobox 2711033 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Jaans''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomist]]. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hien ass mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] dkmo3ljn22yk3qngyy26uqbgnfztemy 2711048 2711033 2026-10-05T15:11:04Z Robby 393 Gestuerwen 2015 cf Quellen an de Referenzen 2711048 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Jaans''', gebuer ... a gestuerwen [[2015]]<ref>{{Citation|URL=https://igd-smp.lu/membres/|Titel=INSTITUT GRAND-DUCAL {{!}} Membres|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=igd-smp.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2015/07/Rapport-annuel/index.html|Titel=Banque centrale du Luxembourg - Publication du rapport annuel 2014: Commentaires sur les comptes et résultats financiers 2014 de la Banque centrale du Luxembourg|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=www.bcl.lu}}</ref>, ware [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomist]]. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hie war mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] 7eu2uzs9fkj0j6loq73n2f4yibw0a48 2711050 2711048 2026-10-05T15:11:23Z Robby 393 tippo 2711050 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Jaans''', gebuer ... a gestuerwen [[2015]]<ref>{{Citation|URL=https://igd-smp.lu/membres/|Titel=INSTITUT GRAND-DUCAL {{!}} Membres|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=igd-smp.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2015/07/Rapport-annuel/index.html|Titel=Banque centrale du Luxembourg - Publication du rapport annuel 2014: Commentaires sur les comptes et résultats financiers 2014 de la Banque centrale du Luxembourg|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=www.bcl.lu}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomist]]. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hie war mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] 51h9226nogpxl1dp2x1shfzs9kpy00q 2711056 2711050 2026-10-05T15:14:41Z Robby 393 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] derbäigesat 2711056 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Jaans''', gebuer ... a gestuerwen [[2015]]<ref>{{Citation|URL=https://igd-smp.lu/membres/|Titel=INSTITUT GRAND-DUCAL {{!}} Membres|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=igd-smp.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2015/07/Rapport-annuel/index.html|Titel=Banque centrale du Luxembourg - Publication du rapport annuel 2014: Commentaires sur les comptes et résultats financiers 2014 de la Banque centrale du Luxembourg|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=www.bcl.lu}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomist]]. Hien huet bei der Deutschen Bundesbank zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hien a [[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hien un 1983 bis 1998 huet den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hie war mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] 5n8pmg7el9ve17eks3mouv4rxs1m4jl 2711110 2711056 2026-10-06T07:32:45Z GilPe 14980 Upassungen 2711110 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Jaans''', gebuer ... a gestuerwen [[2015]]<ref>{{Citation|URL=https://igd-smp.lu/membres/|Titel=INSTITUT GRAND-DUCAL {{!}} Membres|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=igd-smp.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2015/07/Rapport-annuel/index.html|Titel=Banque centrale du Luxembourg - Publication du rapport annuel 2014: Commentaires sur les comptes et résultats financiers 2014 de la Banque centrale du Luxembourg|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=www.bcl.lu}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomist]]. Hien huet bei der [[Deutsche Bundesbank]] zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hie bei d'[[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hie vun 1983 bis 1998 den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hie war mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] hfjoi5t8u09kzxynx8q51uu779zb72g 2711122 2711110 2026-10-06T09:21:27Z Robby 393 Kat abc 2711122 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Pierre Jaans''', gebuer ... a gestuerwen [[2015]]<ref>{{Citation|URL=https://igd-smp.lu/membres/|Titel=INSTITUT GRAND-DUCAL {{!}} Membres|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=igd-smp.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2015/07/Rapport-annuel/index.html|Titel=Banque centrale du Luxembourg - Publication du rapport annuel 2014: Commentaires sur les comptes et résultats financiers 2014 de la Banque centrale du Luxembourg|Gekuckt=2026-10-05|Wierk=www.bcl.lu}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Ekonomist]]. Hien huet bei der [[Deutsche Bundesbank]] zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an der [[Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa|OECD]] zu [[Paräis]] geschafft ier hie bei d'[[Bankenopsiicht]] zu Lëtzebuerg gewiesselt ass.<ref>ft, « [https://persist.lu/ark:70795/qtcp2khxw/pages/3/articles/DIVL388 Wechsel im Bankenkommissariat] », Luxemburger Wort, Dezember 1976, p. 3. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> Vun 1977 bis 1983 war hie [[Commissaire au contrôle des banques]]. Duerno huet hie vun 1983 bis 1998 den [[Institut monétaire luxembourgeois]] geleet.<ref>Marx C., M. Limpach, et B. Majerus (dir.), ''Surveillance, indépendance et intégrité'', Luxembourg, CSSF, 2020.</ref> Hie war mat der Jutta Hoche bestuet, déi ënner anerem d'Buch ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte'' 1981 publizéiert huet.<ref>« [https://persist.lu/ark:70795/32n4mv/pages/2/articles/DTL289 Jutta Jaans-Hoche] », ''d’Letzeburger Land'', Mai 1981, p. 2. [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> {{Referenzen an Notten}}{{SORTIERUNG:Jaans Pierre}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen 2015]] [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] 95r12e06rfmx82tzc77t18ff9pj6knv 0 177327 2711044 2026-10-05T15:07:26Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2711044 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 59. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2023 – | Virgänger = [[Alberto Ángel Fernández]] | Nofollger = }} De '''Javier Gerardo Milei''', gebuer den [[22. Februar]] [[1970]] zu [[Palermo]], [[Buenos Aires]], ass eng [[Argentinien|argentineschen]] [[Ekonomist]] a [[Politiker]]. Hien ass zanter dem 10. Dezember 2023 President vun Argentinien. Vun 2021 bis 2023 war de Milei Deputéierten an der Chamber an huet do e Walkreess vun der Haaptstad Buenos Aires vertrueden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Milei Gerardo Javier}} [[Kategorie:Gebuer 1970]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] 5vw1vkjhdd1n308kt7v5z4w3nkrx5nk 2711045 2711044 2026-10-05T15:08:56Z Mobby 12 60927 2711045 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 59. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2023 – | Virgänger = [[Alberto Ángel Fernández]] | Nofollger = }} De '''Javier Gerardo Milei''', gebuer den [[22. Februar]] [[1970]] zu [[Palermo]], [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentineschen]] [[Ekonomist]] a [[Politiker]] ([[La Libertad Avanza]]). Hien ass zanter dem 10. Dezember 2023 President vun Argentinien. Vun 2021 bis 2023 war de Milei Deputéierten an der Chamber an huet do e Walkreess vun der Haaptstad Buenos Aires vertrueden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Milei Gerardo Javier}} [[Kategorie:Gebuer 1970]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] etl5na5vlpou4l6wtki16ulb3th5wuv 2711054 2711045 2026-10-05T15:13:56Z Puscas 735 ..... 2711054 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 59. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2023 – | Virgänger = [[Alberto Ángel Fernández]] | Nofollger = }} De '''Javier Gerardo Milei''', gebuer den [[22. Februar]] [[1970]] zu [[Palermo]], [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentineschen]] [[Ekonomist]] a [[Politiker]] ([[La Libertad Avanza]]). Hien ass zanter dem 10. Dezember 2023 President vun Argentinien. Vun 2021 bis 2023 war de Milei Deputéierten am argentinesche Parlament an huet do e Walkrees vun der Haaptstad Buenos Aires vertrueden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Milei Gerardo Javier}} [[Kategorie:Gebuer 1970]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Argentinesch Deputéiert]] skn43wqidyolbe6tmf6x8pwb45bnwbw 2711057 2711054 2026-10-05T15:17:19Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Argentinesch Ekonomisten]] derbäigesat 2711057 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 59. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2023 – | Virgänger = [[Alberto Ángel Fernández]] | Nofollger = }} De '''Javier Gerardo Milei''', gebuer den [[22. Februar]] [[1970]] zu [[Palermo]], [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentineschen]] [[Ekonomist]] a [[Politiker]] ([[La Libertad Avanza]]). Hien ass zanter dem 10. Dezember 2023 President vun Argentinien. Vun 2021 bis 2023 war de Milei Deputéierten am argentinesche Parlament an huet do e Walkrees vun der Haaptstad Buenos Aires vertrueden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Milei Gerardo Javier}} [[Kategorie:Gebuer 1970]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Argentinesch Deputéiert]] [[Kategorie:Argentinesch Ekonomisten]] 68ne9wa7dadoib6lb395qy08s3ju4xc 2711112 2711057 2026-10-06T07:39:55Z GilPe 14980 falscht Palermo 2711112 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 59. President vun Argentinien | Amtszäit1 = 10. Dezember 2023 – | Virgänger = [[Alberto Ángel Fernández]] | Nofollger = }} De '''Javier Gerardo Milei''', gebuer den [[22. Februar]] [[1970]] am Quartier Palermo vu [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentineschen]] [[Ekonomist]] a [[Politiker]] ([[La Libertad Avanza]]). Hien ass zanter dem 10. Dezember 2023 President vun Argentinien. Vun 2021 bis 2023 war de Milei Deputéierten am argentinesche Parlament an huet do e Walkrees vun der Haaptstad Buenos Aires vertrueden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Milei Gerardo Javier}} [[Kategorie:Gebuer 1970]] [[Kategorie:Staatspresidente vun Argentinien]] [[Kategorie:Argentinesch Deputéiert]] [[Kategorie:Argentinesch Ekonomisten]] 62rwvm4y8b3a0107r58pxo43xincaop 0 177328 2711071 2026-10-05T17:10:45Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2711071 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 48. President vum Ecuador | Amtszäit1 = 23. November 2023 – | Virgänger = [[Guillermo Lasso]] | Nofollger = }} De '''Daniel Roy Gilchrist Noboa Azín''', gebuer den [[30. November]] [[1987]] zu [[Miami]], ass en [[Ecuador|ecuadorianesche]] [[Politiker]]. Hien ass zanter dem 23. November 2023 President vun der Republik [[Ecuador]]. Vun 2021 bis 2023 war hie Member vum ecuadorianesche Parlament. De 15. Oktober 2023 gouf hien an der Stéchwal zum neie President gewielt. Bei der Presidentschafts- a Parlamentswal 2025 gouf hie fir eng komplett Amtszäit erëmgewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Lasso Guillermo}} [[Kategorie:Presidente vum Ecuador]] [[Kategorie:Gebuer 1987]] eo2kb6l0ttmnkfu4hc0c9p5ruwk6p4v 2711072 2711071 2026-10-05T17:11:13Z Mobby 12 60927 2711072 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 48. President vum Ecuador | Amtszäit1 = 23. November 2023 – | Virgänger = [[Guillermo Lasso]] | Nofollger = }} De '''Daniel Roy Gilchrist Noboa Azín''', gebuer den [[30. November]] [[1987]] zu [[Miami]], ass en [[Ecuador|ecuadorianesche]] [[Politiker]]. Hien ass zanter dem 23. November 2023 President vun der Republik [[Ecuador]]. Vun 2021 bis 2023 war hie Member vum ecuadorianesche Parlament. De 15. Oktober 2023 gouf hien an der Stéchwal zum neie President gewielt. Bei der Presidentschafts- a Parlamentswal 2025 gouf hie fir eng komplett Amtszäit erëmgewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Azin Noboa Gilchrist Roy Daniel}} [[Kategorie:Presidente vum Ecuador]] [[Kategorie:Gebuer 1987]] 17y6w86kj71y86ub3lmhvp2n8noca2p