Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 8. Juli 0 1485 2711168 2684914 2026-10-06T20:41:20Z Zinneke 34 /* Gebuer */ 2711168 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''8. [[Juli]]''' ass den 189. Dag vum Joer (190. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1810]]: Den [[Napoléon Bonaparte|Napoleon]] annektéiert d'[[Kinnekräich Holland]]. * [[1992]]: Den [[Thomas Klestil]] gëtt éisträichesche Bundespresident. * [[2004]]: Den [[Heinz Fischer]] gëtt éisträichesche Bundespresident. == Gebuer == <gallery> Fichier:Jean de La Fontaine.PNG|Jean de la Fontaine Fichier:Francois Laurent.gif|François Laurent Fichier:Bundesarchiv Bild 183-35545-0009, Berlin, Ernst Bloch auf 15. Schriftstellerkongress.jpg|Ernst Bloch Fichier:Marty Feldman.png|Marty Feldman Fichier:Anjelica Huston Met Opera 2010 Shankbone.jpg|Angelica Houston </gallery> * [[1621]]: [[Jean de La Fontaine]], franséische Schrëftsteller. * [[1799]]: [[Eugène Joseph Verboeckhoven]], belsche Moler. * [[1810]]: [[François Laurent]], belsche Jurist an Historiker. * [[1836]]: [[Joseph Chamberlain]], brittesche Politiker. * [[1851]]: [[Michel Engels]], lëtzebuergesche Moler a Zeechner. * [[1867]]: [[Käthe Kollwitz]], däitsch Graphikerin, Sculptrice a Molerin. * [[1872]]: [[Georges Droessaert]], lëtzebuergesche Editeur a Gewerkschaftler. * [[1877]]: [[René Navarre]], franséische Schauspiller. * [[1884]]: [[Jean-Pierre Erpelding]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[1885]]: [[Ernst Bloch]], däitsche Philosoph. * [[1890]]: [[Walter Hasenclever]], däitsche Schrëftsteller. * [[1891]]: [[Oscar Stumper]], lëtzebuergesche Philolog a Philosoph. * [[1894]]: [[Jean Peusch]], lëtzebuergesche Mëller a Politiker. * [[1897]]: [[Austin Bradford Hill]], brittesche Medezin-Statistiker. * [[1898]]: [[Ernő Gerő]], ungaresche Politiker. * [[1900]]: [[Joseph Merres]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1904]]: [[Arthur Useldinger]], lëtzebuergesche Politiker. * 1904: [[Michael Maurer]], lëtzebuergesche Boxer. * [[1906]]: [[Primo Zeglio]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1908]]: [[Harald Reinl]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 1908: [[Nelson Rockefeller]], US-amerikanesche Politiker. * [[1916]]: [[Denise Clair]], franséisch Schauspillerin. * [[1921]]: [[Edgar Morin]], franséische Sozoplog a Philosoph. * [[1925]]: [[Georges Vuillermoz]], lëtzebuergeschen Theolog, Geeschtlechen a Journalist. * [[1927]]: [[Willy De Clercq]], belsche Politiker. * [[1933]]: [[Marty Feldman]], englesche Komiker. * [[1948]]: [[Jean Kandel]], lëtzebuergesche Liddersammler, Lidderschreiwer an Arrangeur. * [[1949]]: [[Jean-Paul Goerres]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1951]]: [[Anjelica Huston]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1952]]: [[Ulrich Wehling]], däitsche Spezialist vun der Nordescher Kombinatioun. * [[1961]]: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker. * [[1967]]: [[Klaus Tschütscher]], liechtensteinesche Juriist a Politiker. * [[1981]]: [[Sophie Creux]], franséisch Vëlossportlerin. * [[1986]]: [[Colm Cannon]], brittesch-lëtzebuergeschen Äishockeyspiller. * [[1991]]: [[Manija]], russesch-tadjikesch Sängerin, Komponistin an Aktivistin. * [[1994]]: [[Martine Kemp]], lëtzebuergesch Politikerin. == Gestuerwen == * [[1583]]: [[Fernão Mendes Pinto]], portugiseschen Entdeckungsreesenden an Auteur. * [[1695]]: [[Christiaan Huygens]], hollänneschen Astronom, Mathematiker a Physiker. * [[1822]]: [[Percy Bysshe Shelley]], brittesche Schrëftsteller. * [[1899]]: [[Dominik Hengesch]], lëtzebuergesch Theolog. * [[1916]]: [[Jacques Meyers (Auteur)|Jacques Meyers]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1923]]: [[Sydney Samuel Hough]], britteschen Astronom. * [[1934]]: [[Benjamin Baillaud]], franséischen Astronom. * [[1943]]: [[Jean Moulin (Resistenzler)|Jean Moulin]], franséische Resistenzler. * [[1959]]: [[Jean-René Legrand]], franséische Filmregisseur. * [[1966]]: [[Hubert Schlechter]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1979]]: [[Michael Wilding]], brittesche Schauspiller. * [[1983]]: [[Philippe Arnold (Kënschtler)|Philippe Arnold]], lëtzebuergesche Kënschtler. * 1983: [[Georges Lannes]], franséische Schauspiller. * [[1985]]: [[Jean-Paul Le Chanois]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1994]]: [[Christian-Jaque]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 1994: [[Kim Il Sung]], nordkoreanesche Politiker. * [[1999]]: [[Charles Conrad]], US-amerikaneschen Astronaut. * [[1997]]: [[Joseph Probst]], lëtzebuergesche Moler. * [[2004]]: [[Chlodwig Poth]], däitschen Zeechner a Karikaturist. * [[2006]]: [[June Allyson]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2012]]: [[Ernest Borgnine]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[2015]]: [[André Zirves]], lëtzebuergesche Politiker. * [[2016]]: [[Jacques Rouffio]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[2017]]: [[Elsa Martinelli]], italieenesch Schauspillerin. * [[2018]]: [[Tab Hunter]], US-amerikanesche Schauspiller a Sänger. * 2018: [[Carlo Vanzina]], italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[2022]]: [[Shinzō Abe]], japanesche Politiker. * 2022: [[José Eduardo dos Santos]], angolanesche Politiker. * [[2024]]: [[Carlo Piticco]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * [[2026]]: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|8 July|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Juli| 08]] 6nf7jfgph5ev0632u95yl8l6t49acy5 6. Oktober 0 2122 2711179 2652010 2026-10-07T07:01:19Z Zinneke 34 /* Gestuerwen */ 2711179 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''6. [[Oktober]]''' ass den 279. Dag vum Joer (280. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1789]]: D'[[Frankräich|franséisch]] kinneklech Famill gëtt op [[Paräis]] bruecht an d'[[Assemblée constituante (1789)|Assemblée nationale]] léisst sech och do néier. * [[1935]]: Op engem Fluchmeeting um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht|Escher Fluchfeld]] stierwen zwou Persounen (an den Dag virdrun en anere Pilot). * [[1939]]: Déi lescht polnesch Zaldote kapituléiere virun der [[Wehrmacht|däitscher Wehrmacht]] ([[Zweete Weltkrich]]). * [[1973]]: Ufank vum [[Jom-Kippur-Krich]]: [[Egypten]] a [[Syrien]] gräifen déi israeelesch Front un. * [[1981]]: Den egyptesche Staatschef [[Anwar as-Sadat]] gëtt ermuert; de Vizepresident [[Husni Mubarak|Mohamed Hosni Mubarak]] gëtt säin Nofollger. ==Sport== * [[2001]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Belgrad]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2002]], 2:6 géint Jugoslawien. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] a [[Marcel Christophe]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25417 D'Detailer vum Foussballlännermatch Jugoslawien-Lëtzebuerg de 6. Oktober 2001 op der Websäit vun European Football.info]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Hollier (d'après Augustin) roi des Français (1773-1850).jpg|Louis Philippe Fichier:Le Corbusier 1933.JPG|Le Corbusier Fichier:CaroleLombardinMyManGodfrey.jpg|Carole Lombard Fichier:Thor Heyerdahl.jpg|Thor Heyerdahl Fichier:DurletRomain.jpg|Romain Durlet </gallery> * [[1773]]: [[Louis-Philippe I. vu Frankräich|Louis-Philippe]], leschte Kinnek vu Frankräich. * [[1855]]: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1863]]: [[Claudine Funck-Brentano]], lëtzebuergesch Dichterin. * [[1887]]: [[Le Corbusier]], franséisch-Schwäizer Architekt. * [[1896]]: [[Jean Kinsch]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1897]]: [[Léon Nosbusch]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[1904]]: [[Jempy Engel]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1905]]: [[Wolfgang Liebeneiner]], däitsche Regisseur a Schauspiller. * [[1908]]: [[Carole Lombard]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1914]]: [[Thor Heyerdahl]], norwegeschen Anthropolog an Ethnolog. * [[1918]]: [[Joseph Adam]], lëtzebuergesche Pater a Fotograf. * [[1920]]: [[Jacqueline Pagnol]], franséisch Schauspillerin. * [[1929]]: [[Bruno Cremer]], franséische Schauspiller. * [[1931]]: [[Nikolai Stepanowitsch Tschernych]], russeschen Astronom. * [[1935]]: [[Leopold Hager]], éisträichesche Museker an Dirigent. * [[1938]]: [[André Biver (Politiker)|André Biver]], lëtzebuergesche Buergermeeschter an Deputéierten. * [[1942]]: [[Britt Ekland]], schweedesch Schauspillerin. * [[1950]]: [[Romain Durlet]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Politiker. * [[1953]]: [[Maria Steinmann]], däitsch Bannenarchitektin a Miwwelkënschtlerin. * [[1956]]: [[Adrien Koster]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1957]]: [[Roland Wiltgen]], lëtzebuergesche Komponist. * [[1959]]: [[Lai Ching-te]], taiwaneesesche Politiker. * [[1960]]: [[Yves Leterme]], belsche Politiker. * [[1965]]: [[Thierry Helminger]], lëtzebuergeschen Diplombiolog a Botaniker. * [[1975]]: [[Peter Pellegrini]], slowakesche Politiker. * [[1994]]: [[Pol Freres]], lëtzebuergeschen Handballspiller. == Gestuerwen == * {{0}}[[877]]: [[Charles de Plakkapp]], fränkesche Keeser. * [[1887]]: [[Samson Godchaux]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1922]]: [[Ferdinand Zartmann]], däitschen Aendokter. * [[1956]]: [[Josy Imdahl]], lëtzebuergeschen Theaterschrëftsteller. * [[1978]]: [[Raoul Weckbecker]], lëtzebuergesche Bobsportler a Schileefer. * [[1979]]: [[Ferdinand Frieden]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1981]]: [[Anwar as-Sadat]], egyptesche Staatspresident a Friddensnobelpräisdréier. * [[1989]]: [[Bette Davis]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 1989: [[Jacques Doniol-Valcroze]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[1999]]: [[Amália Rodrigues]], portugisesch Fado-Sängerin; * [[2002]]: [[Claus von Amsberg|Prënz Claus]], Mann vun der hollännescher Kinnigin Beatrix * [[2008]]: [[Léopold Hoffmann]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * 2008: [[Michel Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[2012]]: [[Chadli Bendjedid]], President vun Algerien. * [[2015]]: [[Árpád Göncz]], ongresche Schrëftsteller a Politiker. * [[2018]]: [[Montserrat Caballé]], spuenesch Operesängerin. * [[2020]]: [[Herbert Feuerstein]], däitsche Journalist a Kabarettist * 2020: [[Johnny Nash]], US-amerikanesche Pop- a Reggaemuseker. * 2020: [[Eddie Van Halen]], hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist. * [[2026]]: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|6 October|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 06]] bho17z5p13uxwf1auxa5gffn34ktqvo Lëtzebuerger Kantonen 0 2836 2711208 2711070 2026-10-07T10:17:02Z GilPe 14980 /* Andeelung vun 1795 */ Korr.: et war dat anert Esch 2711208 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Sauer|Esch-Sauer]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1<sup>er</sup> brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] cw9g5prgu8xl3jw713vghck9r2tksuc 1961 0 3050 2711169 2708874 2026-10-06T20:42:01Z Zinneke 34 /* Gebuer */ 2711169 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1961''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * [[15. Februar]]: Eng [[Boeing 707]] vun der [[Sabena]] fällt bei der Landung zu [[Bréissel]] erof, 74 Passagéier an eng Persoun um Buedem stierwen dobäi. Ënner den Affer sinn 18 Membere vun der amerikanescher Schlittschongleeferekipp. * [[13. August]]: Ufank vum Bau vun der [[Berliner Mauer]]. * [[17. September]]: Bei der Wal fir de [[däitschland|westdäitsche]] [[Däitsche Bundestag|Bundestag]] verléiert d'[[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]] hir absolut Majoritéit. * [[17. Oktober]]: Eng Manif zu Paräis vun 30.000 Algerier, déi géint d'Ausganksspär protestéieren, gëtt bluddeg niddergeschloen, mat Dosende vun Doudegen, Dausende vu Blesséierten a 14.000 Verhaftungen. * [[27. Oktober]]: Zu [[Berlin]] um [[Checkpoint Charlie]] sti sech sowjetesch an amerikanesch Tankse géintiwwer, nodeem DDR-Grenzzaldote Westalliéierter dru gehënnert haten, an de sowjetesche Secteur eran ze goen. ==== Lëtzebuerg ==== *[[23. Abrëll]]: D'''Union luxembourgeoise des consommateurs'', déi am [[Konsumenteschutz]] aktiv ass, gëtt gegrënnt. * {{1. Mee}}: Lescht Faart vum [[Stater Tram|Märeler Tram]]. * {{4. Mee}}: Den Ierfgroussherzog [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] gëtt zum ''[[Lieutenant-Représentant]]'' erannt. * [[11. Mee]]: 10.000 [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéiert]] demonstréieren dofir, als Naziaffer unerkannt ze ginn, a géint en Accord mat Däitschland, deen se däitsche Militär gläichsetze géif. * [[7. August]]: De [[Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de Kirchberg]] gëtt gegrënnt. === Afrika === * [[21. Abrëll]]: [[Putsch]] vu 4 [[Algerien|algeeresche]] Genereel vun der [[Organisation de l'armée secrète|OAS]] géint de franséische Staatspresident [[Charles de Gaulle]]. * [[1. Oktober]]: Vereenegung vum Staat [[Kamerun]] mat dem vu Groussbritannien verwalte Kamerun (''British Southern Cameroons'') === Amerika === ==== USA ==== * [[20. Januar]]: Den [[John F. Kennedy]] gëtt als neien amerikanesche President vereedegt. ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[17. Abrëll]]: [[Invasioun an der Schwéngsbucht]] op [[Kuba]]. === Asien === * [[12. Abrëll]]: De [[Juri Alexejewitsch Gagarin]] gëtt als éischte Mënsch an de Weltraum geschéckt. * [[16. Juni]]: [[Kuwait]] gëtt onofhängeg. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt === == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === * [[18. Mäerz]]: De [[Jean-Claude Pascal]] gewënnt fir [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] mam Lidd ''[[Nous les amoureux]]'' de [[Eurovision Song Contest 1961|6. Eurovision Song Contest]] zu [[Cannes]]. == Wëssenschaft an Technik == * Den däitschen Ingenieur [[Walter Bruch]] entwéckelt d'[[PAL-Faarftëlee-System]]. * [[IBM]] entwéckelt de [[Kugelkapp]] fir hir Schreifmaschinnen. == Sport == * D'[[Sylvie Hülsemann]] gëtt Weltmeeschtesch am Waasserschi. ===Foussball=== * D'[[Spora Lëtzebuerg]] gëtt Landesmeeschter am Foussball. * {{9. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Jambes]] 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=239 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 9. Mäerz 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[19. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lissabon]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1962]], 0:6 géint Portugal. De Lëtzebuerger [[Fernand Brosius]] schéisst ee Selbstgol.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13096 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg vum 19. Mäerz 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[30. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint Italien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Paul May (Foussballspiller)|Paul May]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=181 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italie vum 30. Abrëll 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[11. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lonkech]] 1:4 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Paul May geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=182 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg vum 11. Mee 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[28. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Luzern]] 2:4 géint Schwäiz. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Ady Schmit]] an ee Schwäizer Spiller (Selbstgol) geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=183 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg vum 28. Mee 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[10. Juni]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Modena]] 0:1 géint Italien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=184 D'Detailer vum Foussballlännermatch Italien-Lëtzebuerg vum 10. Juni 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{6. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Wuppertal]] 0:5 géint d'Bundesrepublik Däitschland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=185 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg vum 6. September 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[28. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[London]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 1:4 géint England. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13155 D'Detailer vum Foussballlännermatch England-Lëtzebuerg vum 28. September 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{8. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 4:2 géint Portugal. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Ady Schmit]] (3) an [[Nicky Hoffmann]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13163 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Portugal vum 8. Oktober 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[12. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Turnhout]] 1:2 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[René Schneider]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=186 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 12. November 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[10. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:2 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=187 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich vum 10. Dezember 1961 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{2. Januar}}: [[Acácio da Silva]], portugisesche Vëlossportler. * {{0}}2. Januar: [[Nicolas Steil]], lëtzebuergesche Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur. * {{6. Januar}}: [[Françoise Folmer]], lëtzebuergesch Architektin a Politikerin. * {{0}}6. Januar: [[Jean-Paul Girres]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. Januar]]: [[Albert Dupontel]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[20. Januar]]: [[Jeannot Trampert]], lëtzebuergesche Geophysiker. * [[24. Januar]]: [[Nastassja Kinski]], däitsch Schauspillerin. * 24. Januar: [[Patrick Sadler]], lëtzebuergesche Moler. * [[30. Januar]]: [[Liu Gang]], chineesesche Mathematiker, Physiker an Dissident. * {{3. Februar}}: [[Keith Gordon]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur. * [[10. Februar]]: [[Alexander Payne]], US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur. * [[12. Februar]]: [[Michel Martelly]], haitianesche Sänger; Staatspresident. * [[24. Februar]]: [[Erna Solberg]], norwegesch Politikerin. * [[25. Februar]]: [[Sergio Sardelli]], lëtzebuergesche Sculpteur. * {{2. Mäerz}}: [[Théo Malget]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{0}}2. Mäerz: [[Raymond Colombo]], lëtzebuergesche Moler. * {{7. Mäerz}}: [[Sanae Takaichi]], japanesch Politikerin. * [[10. Mäerz]]: [[Gérard Jeitz]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. Mäerz]]: [[Luc Deitz]], lëtzebuergesche Philolog. * [[14. Mäerz]]: [[Romain Wolff]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[20. Mäerz]]: [[Maja Maranow]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Alain Nurenberg]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[24. Mäerz]]: [[Marc Schaefer]], lëtzebuergeschen Affekot a Member vum Staatsrot. * [[25. Mäerz]]: [[Pitt Brandenburger]], lëtzebuergesche Sculpteur. * 25. Mäerz: [[John Stockwell]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur. * [[27. Mäerz]]: [[Tony Rominger]], Schwäizer Vëlossportler. * [[29. Mäerz]]: [[Michael Winterbottom]], brittesche Filmregisseur. * 29. Mäerz: [[Jean-Claude Wolff (Journalist)|Jean-Claude Wolff]], lëtzebuergesche Journalist. * {{3. Abrëll}}: [[Eddie Murphy]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker. * {{7. Abrëll}}: [[Laurent Bouhnik]], franséische Filmproduzent, Schauspiller a Filmregisseur. * [[18. Abrëll]]: [[Élisabeth Borne]], franséisch Politikerin. * [[23. Abrëll]]: [[Dirk Bach]], däitsche Schauspiller an Tëlees-Moderator. * [[25. Abrëll]]: [[Juha Sipilä]], finnesche Politiker. * {{6. Mee}}: [[George Clooney]], US-amerikanesche Schauspiller, Dréibuchauteur, Produzent a Regisseur. * {{7. Mee}}: [[Henri Kox]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Mee]]: [[Luc Bonblet]], lëtzebuergesche Politiker. * [[14. Mee]]: [[Ulrike Folkerts]], däitsch Schauspillerin. * [[17. Mee]]: [[Enya]], iresch Sängerin. * [[19. Mee]]: [[Sus Hierzig]], lëtzebuergesch Grafikerin a Graveuse. * [[26. Mee]]: [[Ben Homan]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{1. Juni}}: [[Steve Karier]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}1. Juni: [[Jewgeni Wiktorowitsch Prigozhin]], russeschen Oligarch a Söldnerchef. * {{3. Juni}}: [[Guy Berg]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler. * {{4. Juni}}: [[Ferenc Gyurcsány]], ungaresche Geschäftsmann, Politiker a Ministerpresident. * {{9. Juni}}: [[Michael J. Fox]], kanadesche Regisseur a Filmschauspiller. * [[14. Juni]]: [[Boy George]], brittesche Sänger. * [[18. Juni]]: [[Alison Moyet]], brittesche Sängerin. * 18. Juni: [[Yves Kemp]], lëtzebuergeschen Atomphysiker a President vun der Tennisfederatioun. * [[19. Juni]]: [[Bidhya Devi Bhandari]], nepaleesesch Politikerin. * [[21. Juni]]: [[Joko Widodo]], indoneesesche Politiker. * [[22. Juni]]: [[Jimmy Somerville]], brittesche Museker. * [[26. Juni]]: [[Greg LeMond]], US-amerikanesche Vëlossportler. * {{1. Juli}}: [[Diana, Princess of Wales]], éischt Fra vum britteschen Trounfollger Charles. * {{0}}1. Juli: [[Pascal Husting]], lëtzebuergeschen Ëmweltaktivist. * {{0}}1. Juli: [[Carl Lewis]], Liichtathleet. * {{2. Juli}}: [[Fred Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{8. Juli}}: [[Andrew Fletcher]], brittesche Museker. * [[10. Juli]]: [[Lino Galvão|Lino Galvão (Lino Gomes)]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[13. Juli]]: [[Pierre Petry]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 13. Juli: [[Martine Schommer]], lëtzebuergesch Diplomatin. * [[15. Juli]]: [[Forest Whitaker]], US-amerikanesche Schauspiller, Produzent a Regisseur. * [[17. Juli]]: [[António Costa]], portugisesche Politiker. * [[21. Juli]]: [[Yannchen Hoffmann]], lëtzebuergesch Sängerin. * [[30. Juli]]: [[Laurence Fishburne]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. August}}: [[Barack Obama]], US-amerikanesche Politiker. * {{9. August}}: [[John Key]], neiséilännesche Politiker. * [[15. August]]: [[Rol Backendorf]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[17. August]]: [[Lydia Mutsch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[18. August]]: [[Birol Ünel]], däitsche Schauspiller. * [[20. August]]: [[Linda Manz]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[21. August]]: [[Stephen Hillenburg]], US-amerikanesche Mieresbiolog an Trickfilmregisseur. * [[24. August]]: [[Jempy Drucker sen.]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{9. September}}: [[Josée Lorsché]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Mylène Farmer]], franko-kanadesch Popsängerin. * [[14. September]]: [[Martina Gedeck]], däitsch Schauspillerin. * [[18. September]]: [[James Gandolfini]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[23. September]]: [[Jeannot Nies]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot. * [[29. September]]: [[Julia Gillard]], australesch Politikerin. * [[13. Oktober]]: [[Abderrahmane Sissako]], mauretanesche Filmregisseur. * [[16. Oktober]]: [[Marc Levy]], franséische Schrëftsteller. * [[17. Oktober]]: [[Yves Verhoeven]], franséische Schauspiller * [[26. Oktober]]: [[Uhuru Kenyatta]], kenianesche Politiker. * [[31. Oktober]]: [[Peter Jackson]], neiséilännesche Regisseur, Produzent an Auteur. * {{1. November}}: [[Petr Pavel]], tschechesche Generol a Staatspresident. * {{8. November}}: [[Pit Hentgen]], lëtzebuergesche Finanzanalyst a Manager. * [[14. November]]: [[Lucas Belvaux]], belsche Schauspiller a Filmregisseur. * [[15. November]]: [[Daniele Zoratto]], italieenesche Foussballspiller a -manager. * [[16. November]]:[[Corinne Hermès]], franséisch Sängerin. * [[19. November]]: [[Meg Ryan]], US-amerikanesche Schauspillerin. * [[24. November]]: [[Arundhati Roy]], indesch Schrëftstellerin. * [[28. November]]: [[Māris Kučinskis]], lettesche Politiker. * [[30. November]]: [[Wadeck Stanczak]], franséische Schauspiller. * {{1. Dezember}}: [[Christine Kangaloo]], Politikerin aus Trinidad an Tobago. * {{6. Dezember}}: [[Nicole Max]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * [[11. Dezember]]: [[Macky Sall]], senegaleesesche Politiker. * [[24. Dezember]]: [[İlham Əliyev]], aserbaidjanesche Politiker. * [[25. Dezember]]: [[Íngrid Betancourt]], kolumbianesch Politikerin. * 25. Dezember: [[David Thompson]], Politiker vu Barbados. * [[27. Dezember]]: [[Dan Kersch]], lëtzebuergesche Politiker a Member vum Staatsrot. * 27. Dezember: [[Guido Westerwelle]], däitsche Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Isabel Wiseler-Santos Lima]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[30. Dezember]]: [[Bill English]], neiséilännesche Politiker. * [[Evamaria Bange]], Historikerin zu Lëtzebuerg. * [[Stéphane Udry]], Schwäizer Astronom. == Gestuerwen == * {{9. Januar}}: [[Emily Greene Balch]], US-amerikanesch Ekonomistin a Friddensnobelpräisdréierin. * [[10. Januar]]: [[Dashiell Hammett]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[14. Januar]]: [[Barry Fitzgerald]], iresche Schauspiller. * [[17. Januar]]: [[Patrice E. Lumumba]], éischte Ministerpresident vum onofhängege Kongo. * [[27. Januar]]: [[François Weber]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * {{2. Februar}}: [[François Erpelding (Eisebunner)|François Erpelding]], lëtzebuergesche Politiker. * [[12. Februar]]: [[Walter Stoeckel]], däitsche Gynekolog a Gebuertshëllefspezialist. * [[13. Februar]]: [[Arthur Ripley]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[20. Februar]]: [[Jean Lutz]], lëtzebuergeschen Architekt. * [[22. Februar]]: [[Henri Werling]], lëtzebuergesche Jesuitt, Paschtouer an apostouleschen Administrateur ad interim fir Estland. * [[12. Mäerz]]: [[Belinda Lee]], englesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Philibert Jacques Melotte]], britteschen Astronom. * {{6. Abrëll}}: [[Jules Bordet]], belsche Biolog an Immunolog. * [[13. Abrëll]]: [[Michel Lucius]], Lëtzebuerger Geolog. * [[26. Abrëll]]: [[Gustav Ucicky]], éisträichesche Filmregisseur. * [[13. Mee]]: [[Gary Cooper]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. Mee]]: [[Fernand Schammel]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[24. Mee]]: [[Philippe Bevinger]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[30. Mee]]: [[Rafael Leónidas Trujillo Molina]], Politiker a Staatschef vun der Dominikanescher Republik. * {{6. Mee}}: [[Hubert Schumacher]], lëtzebuergeschen Architekt, Urbanist a Moler. * {{6. Juni}}: [[Carl Gustav Jung]], Schwäizer Psychoanalytiker. * {{9. Juni}}: [[Camille Guérin]], franséische Veterinär, Bakteriolog an Immunolog. * {{1. Juli}}: [[Louis-Ferdinand Céline]], franséische Schrëftsteller an Dokter. * {{2. Juli}}: [[Ernest Hemingway]], amerikanesche Schrëftsteller. * [[12. Juli]]: [[Aloïse Klensch]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[19. Juli]]: [[Paul Willard Merrill]], US-amerikaneschen Astronom. * [[22. Juli]]: [[Jean Eiffes]], lëtzebuergesche Komponist. * {{4. August}}: [[Maurice Tourneur]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[10. August]]: [[Géza von Bolváry]], Filmregisseur. * [[13. September]]: [[Léon Berchem]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[15. September]]: [[Lucien Koenig]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Politiker. * 15. September: [[Arthur Ginter]],lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. September]]: [[Dag Hammarskjöld]], schweedesche Politiker an UNO-Generalsekretär. * [[30. September]]: [[Nicolas Pletschette]], lëtzebuergeschen Auteur. * {{8. Oktober}}: [[Mona Goya]], franséisch-mexikanesch Schauspillerin. * [[11. Oktober]]: [[Eugène Nickels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[17. November]]: [[Julien Berger]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[24. November]]: [[Jean Majerus (1891)|Jean Majerus]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik. * [[27. November]]: [[Maximilian Gold]], éisträichesche Foussball-Nationalspiller an -trainer. * {{1. Dezember}}: [[Jean Kieffer]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * {{3. Dezember}}: [[Frantz Fanon]], Psychiater, politesche Militant, Schrëftsteller, a Virdenker vun der Dekolonialiséierung. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 5a3fzn4tpn1d2mkj1bn22twa6ao2l3h Kanton Iechternach 0 6295 2711184 2704979 2026-10-07T07:26:08Z GilPe 14980 Update amgaang 2711184 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = | nord = (''{{DEU}}'') | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = | sud = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] | nord-ouest = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] }} === Gemengen am Kanton === Déi siwe [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Iechternach''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1001 |{{Beefort}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P2046|P585}}}} |- |LU1002 |{{Bech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P2046|P585}}}} |- |LU1003 |{{Bäerdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P2046|P585}}}} |- |LU1004 |{{Konsdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P2046|P585}}}} |- |LU1005 |{{Iechternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P2046|P585}}}} |- |LU1006 |{{Rouspert-Mompech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P2046|P585}}}} |- |LU1008 |{{Waldbëlleg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de siwente vun de 37 Kantonen. … Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|Echternach, qui comprend Echternach, Hemstall, Bech, Rippinchen, Calbet, Breitweiller, Hirschbourg, Beydweiller, Consdorff, Berdorf, Ossweiller, Girft, Rosport, Monmpach, Gywenich, Born, Metzdorf, Werschdonf, Herbern, Edingen, Bollendorf, Ralingen, Wintersdorf, Fusenich, Grevenich, Mesenich, Lursberg, Christnach, WWaltbillig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == * Mayer, Christina: ''Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach'', Band 1, Ministère de la Culture, [[Service des sites et monuments nationaux]], 2010, ISBN 978-2-495-15120-7 == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Iechternach| ]] 5mhizfcqm57wnh944muqphr2v5x0mfv 2711187 2711184 2026-10-07T07:42:55Z GilPe 14980 2711187 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Iechternach | nord = (''{{DEU}}'') | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = | sud = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] | nord-ouest = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] }} === Gemengen am Kanton === Déi siwe [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Iechternach''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1001 |{{Beefort}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P2046|P585}}}} |- |LU1002 |{{Bech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P2046|P585}}}} |- |LU1003 |{{Bäerdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P2046|P585}}}} |- |LU1004 |{{Konsdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P2046|P585}}}} |- |LU1005 |{{Iechternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P2046|P585}}}} |- |LU1006 |{{Rouspert-Mompech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P2046|P585}}}} |- |LU1008 |{{Waldbëlleg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de siwente vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béid Säite vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien, dorënner [[Bollenduerf]], [[Ralingen]] a [[Wanschdref]]. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|7. Echternach, qui comprend Echternach, Hemstall, Bech, Rippinchen, Calbet, Breitweiller, Hirschbourg, Beydweiller, Consdorff, Berdorf, Ossweiller, Girft, Rosport, Monmpach, Gywenich, Born, Metzdorf, Werschdonf, Herbern, Edingen, Bollendorf, Ralingen, Wintersdorf, Fusenich, Grevenich, Mesenich, Lursberg, Christnach, WWaltbillig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum drëtten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Béibreg]] war.<ref name=":1802division">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt, e blouf awer ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Béibreg]]. D'Andeelung vun 1802 huet och Gemengen op der rietser Säit vun der Sauer ëmfaasst.<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. D'Sauer gouf domat an dësem Beräich zur Staatsgrenz, an d'Gebitt vum Kanton Iechternach gouf entspriechend ugepasst. 1831 hat de Kanton Iechternach 11.635 Awunner an aacht Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 169|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Iechternach ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den aacht Gemenge [[Beefort]], [[Bech]], [[Bäerdref]], [[Konsdref]], [[Iechternach]], [[Mompech]], [[Rouspert]] a [[Waldbëlleg]].<ref name=":1841 justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Gréiwemaacher|Kantone Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Den 1. Januar 2018 sinn d'[[Gemeng Mompech|Gemenge Mompech]] a [[Gemeng Rouspert|Rouspert]] zu der neier Gemeng [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] fusionéiert. Zanterhier besteet de Kanton Iechternach aus siwe Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == * Mayer, Christina: ''Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach'', Band 1, Ministère de la Culture, [[Service des sites et monuments nationaux]], 2010, ISBN 978-2-495-15120-7 == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Iechternach| ]] nzi550htfv1y3ugbu6fl691jvmi59t3 2711212 2711187 2026-10-07T10:52:45Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711212 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Iechternach | nord = (''{{DEU}}'') | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = | sud = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] | nord-ouest = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] }} === Gemengen am Kanton === Déi siwe [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Iechternach ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1001 |{{Beefort}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P2046|P585}}}} |- |LU1002 |{{Bech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P2046|P585}}}} |- |LU1003 |{{Bäerdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P2046|P585}}}} |- |LU1004 |{{Konsdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P2046|P585}}}} |- |LU1005 |{{Iechternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P2046|P585}}}} |- |LU1006 |{{Rouspert-Mompech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P2046|P585}}}} |- |LU1008 |{{Waldbëlleg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de siwente vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béid Säite vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien, dorënner [[Bollenduerf]], [[Ralingen]] a [[Wanschdref]]. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|7. Echternach, qui comprend Echternach, Hemstall, Bech, Rippinchen, Calbet, Breitweiller, Hirschbourg, Beydweiller, Consdorff, Berdorf, Ossweiller, Girft, Rosport, Monmpach, Gywenich, Born, Metzdorf, Werschdonf, Herbern, Edingen, Bollendorf, Ralingen, Wintersdorf, Fusenich, Grevenich, Mesenich, Lursberg, Christnach, WWaltbillig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum drëtten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Béibreg]] war.<ref name=":1802division">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt, e blouf awer ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Béibreg]]. D'Andeelung vun 1802 huet och Gemengen op der rietser Säit vun der Sauer ëmfaasst.<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. D'Sauer gouf domat an dësem Beräich zur Staatsgrenz, an d'Gebitt vum Kanton Iechternach gouf entspriechend ugepasst. 1831 hat de Kanton Iechternach 11.635 Awunner an aacht Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 169|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Iechternach ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den aacht Gemenge [[Beefort]], [[Bech]], [[Bäerdref]], [[Konsdref]], [[Iechternach]], [[Mompech]], [[Rouspert]] a [[Waldbëlleg]].<ref name=":1841 justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Gréiwemaacher|Kantone Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Den 1. Januar 2018 sinn d'[[Gemeng Mompech|Gemenge Mompech]] a [[Gemeng Rouspert|Rouspert]] zu der neier Gemeng [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] fusionéiert. Zanterhier besteet de Kanton Iechternach aus siwe Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == * Mayer, Christina: ''Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach'', Band 1, Ministère de la Culture, [[Service des sites et monuments nationaux]], 2010, ISBN 978-2-495-15120-7 == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Iechternach| ]] 7xv73xtk04lgmmjs85atctldifi24sa 2711214 2711212 2026-10-07T11:51:25Z GilPe 14980 /* Geschicht */ 2711214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Iechternach | nord = (''{{DEU}}'') | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = | sud = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] | nord-ouest = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] }} === Gemengen am Kanton === Déi siwe [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Iechternach ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1001 |{{Beefort}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q18693153|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P2046|P585}}}} |- |LU1002 |{{Bech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q813593|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P2046|P585}}}} |- |LU1003 |{{Bäerdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q818891|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P2046|P585}}}} |- |LU1004 |{{Konsdref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q660217|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P2046|P585}}}} |- |LU1005 |{{Iechternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q204317|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P2046|P585}}}} |- |LU1006 |{{Rouspert-Mompech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q31734921|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P2046|P585}}}} |- |LU1008 |{{Waldbëlleg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de siwente vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béid Säite vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien, dorënner [[Bollenduerf]], [[Ralingen]] a [[Wanschdref]]. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|7. Echternach, qui comprend Echternach, Hemstall, Bech, Rippinchen, Calbet, Breitweiller, Hirschbourg, Beydweiller, Consdorff, Berdorf, Ossweiller, Girft, Rosport, Monmpach, Gywenich, Born, Metzdorf, Werschdonf, Herbern, Edingen, Bollendorf, Ralingen, Wintersdorf, Fusenich, Grevenich, Mesenich, Lursberg, Christnach, WWaltbillig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum drëtten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Béibreg]] war.<ref name=":1802division">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt, e blouf awer ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Béibreg]]. D'Andeelung vun 1802 huet och Gemengen op der rietser Säit vun der Sauer ëmfaasst.<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. D'Sauer gouf domat an dësem Beräich zur Staatsgrenz, an d'Gebitt vum Kanton Iechternach gouf entspriechend ugepasst. 1831 hat de Kanton Iechternach 11.635 Awunner an aacht Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 169|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Iechternach ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den aacht Gemenge [[Beefort]], [[Bech]], [[Bäerdref]], [[Konsdref]], [[Iechternach]], [[Mompech]], [[Rouspert]] a [[Waldbëlleg]].<ref name=":1841 justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Gréiwemaacher|Kantone Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Den 1. Januar 2018 sinn d'[[Gemeng Mompech|Gemenge Mompech]] a [[Gemeng Rouspert|Rouspert]] zu der neier Gemeng [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] fusionéiert. Zanterhier besteet de Kanton Iechternach aus siwe Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == * Mayer, Christina: ''Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach'', Band 1, Ministère de la Culture, [[Service des sites et monuments nationaux]], 2010, ISBN 978-2-495-15120-7 == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Iechternach}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Iechternach| ]] eko9kq50lz5no4a1rpjozr6k8drj5q9 Kanton Gréiwemaacher 0 6304 2711153 2704977 2026-10-06T20:06:17Z GilPe 14980 Update amgaang 2711153 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]] a läit am Oste vum Land. E grenzt am Norden un de [[Kanton Iechternach]], am Süden un de [[Kanton Réimech]], am Westen un den [[Distrikt Lëtzebuerg]] an am Osten un [[Däitschland]]. Déi aacht Gemengen aus dem Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Gréiwemaacher''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1101 |{{Betzder}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}} |- |LU1102 |{{Biwer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}} |- |LU1103 |{{Fluessweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}} |- |LU1104 |{{Gréiwemaacher}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}} |- |LU1105 |{{Jonglënster}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}} |- |LU1106 |{{Manternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}} |- |LU1107 |{{Mäertert}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}} |- |LU1108 |{{Wuermer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}} |} ==Demographie== {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]] 6x80kuhnohppbe6lfzmkws8tv7lb1qe 2711158 2711153 2026-10-06T20:23:07Z GilPe 14980 2711158 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Gréiwemaacher | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | ouest = | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] }} === Gemengen am Kanton === Déi aacht Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Gréiwemaacher ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1101 |{{Betzder}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}} |- |LU1102 |{{Biwer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}} |- |LU1103 |{{Fluessweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}} |- |LU1104 |{{Gréiwemaacher}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}} |- |LU1105 |{{Jonglënster}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}} |- |LU1106 |{{Manternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}} |- |LU1107 |{{Mäertert}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}} |- |LU1108 |{{Wuermer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun den 37 Kantonen. … Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]] aitlwqy2mewi5swn5wj66y46rp4hkx9 2711172 2711158 2026-10-06T20:46:14Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711172 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Gréiwemaacher | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | ouest = | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] }} === Gemengen am Kanton === Déi aacht Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Gréiwemaacher ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1101 |{{Betzder}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}} |- |LU1102 |{{Biwer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}} |- |LU1103 |{{Fluessweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}} |- |LU1104 |{{Gréiwemaacher}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}} |- |LU1105 |{{Jonglënster}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}} |- |LU1106 |{{Manternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}} |- |LU1107 |{{Mäertert}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}} |- |LU1108 |{{Wuermer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]] 925hwl9q4novyz4f6yd2e1vu9hzjvha 2711181 2711172 2026-10-07T07:07:17Z GilPe 14980 /* Geschicht */ Ref verbessert 2711181 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Gréiwemaacher | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | ouest = | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] }} === Gemengen am Kanton === Déi aacht Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Gréiwemaacher ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1101 |{{Betzder}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}} |- |LU1102 |{{Biwer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}} |- |LU1103 |{{Fluessweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}} |- |LU1104 |{{Gréiwemaacher}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}} |- |LU1105 |{{Jonglënster}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}} |- |LU1106 |{{Manternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}} |- |LU1107 |{{Mäertert}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}} |- |LU1108 |{{Wuermer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]] poo79fhs5mj56xdp722dzhcatot50ag 2711189 2711181 2026-10-07T07:45:45Z GilPe 14980 /* Geschicht */ Awunner 1831 2711189 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Gréiwemaacher | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | ouest = | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] }} === Gemengen am Kanton === Déi aacht Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Gréiwemaacher ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1101 |{{Betzder}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}} |- |LU1102 |{{Biwer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}} |- |LU1103 |{{Fluessweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}} |- |LU1104 |{{Gréiwemaacher}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}} |- |LU1105 |{{Jonglënster}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}} |- |LU1106 |{{Manternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}} |- |LU1107 |{{Mäertert}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}} |- |LU1108 |{{Wuermer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng. 1831 hat de Kanton 5.6008 Awunner a véier Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]] 60ag9gcvlb713r67c9raj4klhib8vxv 2711215 2711189 2026-10-07T11:52:40Z GilPe 14980 /* Geschicht */ 2711215 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Gréiwemaacher | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | ouest = | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]] }} === Gemengen am Kanton === Déi aacht Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Gréiwemaacher ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1101 |{{Betzder}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q850734|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}} |- |LU1102 |{{Biwer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q376454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}} |- |LU1103 |{{Fluessweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}} |- |LU1104 |{{Gréiwemaacher}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q215826|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}} |- |LU1105 |{{Jonglënster}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}} |- |LU1106 |{{Manternach}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985479|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}} |- |LU1107 |{{Mäertert}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985387|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}} |- |LU1108 |{{Wuermer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985399|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng. 1831 hat de Kanton 5.6008 Awunner a véier Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]] 98cvgxefvgohvejqn9l7orayz1ac9j9 Kanton Miersch 0 6336 2711213 2704969 2026-10-07T11:24:00Z GilPe 14980 Update amgaang 2711213 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Miersch''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Zentrum vum Land. E grenzt am Norden un de Kanton [[Kanton Dikrech|Dikrech]], am Osten un d'Kantonen [[Kanton Iechternach|Iechternach]] a [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], am Süden un d'Kantone [[Kanton Capellen|Capellen]] a [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] an am Westen un de [[Kanton Réiden]]. Déi 10 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Miersch''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0401 |{{Colmer-Bierg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q676957|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q676957|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q676957|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q676957|P2046|P585}}}} |- |LU0402 |{{Biissen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q866692|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q866692|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q866692|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q866692|P2046|P585}}}} |- |LU0403 |{{Helperknapp}} |align="right" | {{wikidata|property|Q25583657|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q25583657|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q25583657|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q25583657|P2046|P585}}}} |- |LU0404 |{{Fëschbech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1016233|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1016233|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1016233|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1016233|P2046|P585}}}} |- |LU0405 |{{Hiefenech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q742927|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q742927|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q742927|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q742927|P2046|P585}}}} |- |LU0406 |{{Fiels}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985397|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985397|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985397|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985397|P2046|P585}}}} |- |LU0407 |{{Lëntgen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985395|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985395|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985395|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985395|P2046|P585}}}} |- |LU0408 |{{Luerenzweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q256978|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q256978|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q256978|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q256978|P2046|P585}}}} |- |LU0409 |{{Miersch}} |align="right" | {{wikidata|property|Q284855|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q284855|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q284855|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q284855|P2046|P585}}}} |- |LU0410 |{{Noumer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985393|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985393|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985393|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985393|P2046|P585}}}} |} ==Demographie== {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Canton of Mersch|{{PAGENAME}}}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Miersch}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Miersch}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Miersch| ]] rdrle0k09mxxkvtc56d8mkarzn9ibu9 Kanton Réimech 0 6338 2711133 2711123 2026-10-06T12:10:48Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711133 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] quqnpjbwgauk1pmtpjy5aeqweuoxcyk 2711154 2711133 2026-10-06T20:06:55Z GilPe 14980 /* Geographie */ 2711154 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] go0bln4lzuo25x3rkch4fvl25e0jqiz 2711156 2711154 2026-10-06T20:17:58Z GilPe 14980 2711156 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]]. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge Bous, Biermereng, Duelem, Lenneng, Munneref, Remerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten a Weiler zum Tuerm. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt. 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] bn3ge3hauqvqwhao32nqvoc4wb0erf5 2711170 2711156 2026-10-06T20:42:18Z GilPe 14980 +Wikilinken 2711170 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun den 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Lenneng|Lenneng]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], [[Gemeng Schengen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]], [[Gemeng Welleschten|Welleschten]] a [[Gemeng Weiler zum Tuerm|Weiler zum Tuerm]]. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] 5dhulb75ep45k1fjiytudjt5an005g2 2711171 2711170 2026-10-06T20:43:30Z GilPe 14980 /* Geschicht */ 2711171 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun de 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Lenneng|Lenneng]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], [[Gemeng Schengen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]], [[Gemeng Welleschten|Welleschten]] a [[Gemeng Weiler zum Tuerm|Weiler zum Tuerm]]. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] 2zs4am1vp1tvud8z3cxpphjj1aetklr 2711182 2711171 2026-10-07T07:07:48Z GilPe 14980 /* Geschicht */ Ref verbessert 2711182 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun de 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner. Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Lenneng|Lenneng]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], [[Gemeng Schengen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]], [[Gemeng Welleschten|Welleschten]] a [[Gemeng Weiler zum Tuerm|Weiler zum Tuerm]]. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] oe8mrkiu8l4f6kps8hs1alf4d06qmhl 2711188 2711182 2026-10-07T07:44:02Z GilPe 14980 /* Geschicht */ +Ref. 2711188 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Réimech | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est= | sud= (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'') | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] }} === Gemengen am Kanton === Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Réimech ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU1201 |{{Bous-Waldbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986412|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}} |- |LU1202 |{{Duelem}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017410|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}} |- |LU1203 |{{Lenneng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q798747|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}} |- |LU1204 |{{Munneref}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q734284|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}} |- |LU1205 |{{Réimech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q183841|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}} |- |LU1206 |{{Schengen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1017400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}} |- |LU1207 |{{Stadbriedemes}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun de 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Lenneng|Lenneng]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], [[Gemeng Schengen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]], [[Gemeng Welleschten|Welleschten]] a [[Gemeng Weiler zum Tuerm|Weiler zum Tuerm]]. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> 1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III (31. August 1795)] mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Réimech| ]] 0ovn56gqbmvmcqvhnzu8q351lyy5xf8 Departement Forêts 0 7319 2711134 2710923 2026-10-06T12:30:57Z GilPe 14980 2711134 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}[[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Kaart vum Departement: 4 Arrondissementer an 28 Kantonen]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vum [[24. Oktober]] [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts kënnt e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) geprafft gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt.<ref>Almanach impérial 1810</ref><ref>[http://books.google.com/books?id=cuIaAAAAYAAJ&dq=almanach%20imperial%201810&hl=fr&pg=PA77#v=onepage&q&f=false Almanach Impérial, 1811, Säit 400]</ref> Eng qualitativ héichwäerteg Kaart vum ''Département des Forêts'' fënnt een als Bäilag vum [[Gilbert Trausch]] senger Publikatioun ''La répression du « Klepelkrich »''.<ref name=Trausch1967 /> ===Ënnerdeelung=== D'Departement war a 4 [[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissementer]] (Verwaltungsbezierker) an 28 [[Franséisch Kantonen|Kantonen]] ënnerdeelt.<ref>{{Citation|URL=https://manioc.univ-antilles.fr/omeka-s/files/original/21719/ADG18227.pdf|Titel=Statistique générale et particulière de la France et de ses colonies|Gekuckt=04.10.2026|Editeur=manioc.univ-antilles.fr, Archives départementales de la Guadeloupe|Säiten=S. 33 – 35|Sprooch=fr}}</ref><ref>An enger éischter Phas waren et 5 Arrondissementer a 26 Kantonen. (Cf. Kreins 1996 an der Literatur). Spéitsten 1810 waren et der nëmme méi 4 (L'Almanach impériel pour l'année 1810) </ref> An all Kanton war ausserdeem e [[Friddensgeriicht]].<!-- muss nach iwwerpréift ginn --> {| class="wikitable" !Arrondissementer !Kantonen (haut Lëtzebuerg) !Kantonen (haut Belsch) !Kantonen (haut Däitschland) |- | valign="top" | [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | valign="top" | Käerjeng, Gréiwemaacher, Hesper (1795-1802),<br> Lëtzebuerg-Stad, Lëtzebuerg-Land,<br> Miersch,Réimech, Rued-Sir | valign="top" | Arel, Messancy | |- | valign="top" | Béibreg | valign="top" | Iechternach | |Arzfeld, Béibreg, Dudeldorf, Neuerburg |- | valign="top" | Dikrech |Clierf, Dikrech, Osper, Veianen, Wolz | | |- | valign="top" | Neufchâteau | |Baaschtnech, Chenogne, Étalle,<br> Fauvillers, Florenville, Houffalize,<br> Neufchâteau, Paliseul, Virton | |- |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. {{Referenzen}} {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] r284ged3tngd6gg87iw4a7zaw37pbk0 2711137 2711134 2026-10-06T14:54:33Z GilPe 14980 2711137 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vum [[24. Oktober]] [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) geprafft gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Sarre|Sarre]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. An all Kanton war ausserdeem e [[Friddensgeriicht]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|<sup>B</sup>]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|<sup>D</sup>]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | align="right" |5 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Sibret|Sibret]], [[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. {{Referenzen}} {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] c40euq1iwfk52xt1yrxkqil34l7kuhd 2711138 2711137 2026-10-06T15:21:35Z GilPe 14980 2711138 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vum [[24. Oktober]] [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) geprafft gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Sarre|Sarre]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. An all Kanton war ausserdeem e [[Friddensgeriicht]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|<sup>B</sup>]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|<sup>D</sup>]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup>, [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | align="right" |5 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup>, [[Kanton Sibret|Sibret]], [[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel !Gemengen<ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/arrete_du_15_ventose_an_10.htm|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802 ; justices de paix du département des Forêts)|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=carnetsdenotes.fr}}</ref> |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Bastogne, Bertogné, Bœur, Compogné, GivrouI, Givry, Harzy, Lonchamps, Longwely, Mabomprez, Mandé-Saint-Etienne, Noville, Rachamps, Vardin, Vellereux. |- |[[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Anlier, Bellefontaine, Chatillon, ÉtaIIe, Habay-la-Neuve, Habay-Ia-Vieille, Hachy, Marie (Sainte), Rossignol, Rulle, Tintigny, Vance, Villers-sur-Semois. |- |[[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bigouville, Boulaide, Ebly, Fauvillers, Hollange, Lescheret, Martelange, Remoiville, Strainschamps, Surré, Tintange, Vitry, Warnach, Wolslange. |- |[[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bulles (Les), Cécile (Sainte), Chassepierre, Chiny, Cuisine (La), Florenville, Fontenoille, Izel, Jamoigne, Martué, Moyen, Muno, Suxy, Termes, Villers-devant-Orval. |- |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bihain, Cherain, Cosvan, Gouvy, Houffalise, Limerlé, Mont, Montleban, Ollomont, Ottré, Rettigny, Sommerain, Tailles (Les), Taverneux, Tavigny, Wilrin. |- |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Assenois, Fossés (Les), Hamipré, Léglise, Longlier, Marie (Sainte), Médard (Saint), Melier, Montplainchamp, Neufchâteau, Orgeo, Pierre (Saint), Recogne, Straimont, Tournay, Tronquoy, Warmifontaine. |- |[[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bertrix, Cugnon, Fays-les-Venneune [Fays-les-Veneurs], Framont, Herbeumont, Ichouville, Mortchan, Offagne, Opont, Paliseul. |- |[[Kanton Sibret|Sibret]] |Amberloup, Assenois, Bercheux, FIamierge, Harlange, Homprés, Houmont, Mandé-Sainte-Marie, Morhet, Nive, Petite-Rosière, Rechrival, Remi-Champagne, Roumont, Seinlez, Sibret, Tarchamps, Tillet, Villers-la-Bonne-Eau. |- |[[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bleid, Dampicourt, Ethe, Gerouville, Harmoncourt [Harnoncourt], Latour, Léger (Saint), Mard (Saint), Meix-devant-Virton, Montquintin, Musson, Mussy, Robelmont, Ruette-la-Grande, Signeulx, Sommethone, Torgny, Villers-la-Loue, Virton. |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Arlon, Attert, Autelbax, Guirsch, Heinsch, Hobscheidt, Koerich, Nobressart, Poshschadec, Septfontaines, Steinfort, Thiaumont, Tornich. |- |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Aubange, Bascharage, Clemency, Differdange, Garnich, Habergy, Halanzy, Hondelange, Meix-Letige, Messancy, Pettingen, Rachecourt, Selange. |- |[[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]] |Bettembourg, Dippach, Dudelange, Esch-sur-Lazette, Frisange, Kayl, Leudelange, Monderkange, Reckange, Roeser, Sanem, Weiler-Ia-Tour. |- |[[Kanton Betzder|Betzder]] |Betzdorff, Flaxweiler, Junglinster, Lenningen, Niderauwen, Rodenbourg, Schuttringen, Weiler-la-Croix, Wormeldange. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Berbourg, Biver, Fellerich, Gresvenmacher, Igel, Langsur, Lirschberg, Littorff, Machtumb, Manternach, Mertet, Moersdorff, Nittel, Temmels, Wasserlirsch, Wiltingen, Wincherange. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]] |Bertrange, Kopstal, Luxembourg, Marner, Merl, Steinsel, Strassen. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] |AItzingen, Conteren, Eich, Hesperange, Hollerich, Kehlen, Luxembourg, Sandweiler. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Berg, Bissen, Boevingen, Cruchten, Felts, Fischbach, Greisch, Heffingen, Hunsdorff, Lintgen, Lorentzweiler, Mersch, Nomeren, Pettingen, Tintingen. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Besch, Borrig, Bous, Burmerange, Dalheim, Manderen, Mondorff, Nerming, Remeschen, Remich, Stadt-Bredimus, Wald-Bredimus, Wellenstein. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | rowspan="5" |5 |Artzfeld, Daleyden, Eschfeld, Habscheid, Harspelt, Leidenborn, Lichtenborn, Lunebach, Olmscheid, Pronsfeld, Ringhouscheid, Waxweiler. |- |[[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Alsdorff, Bettingen, Bickendorff, Biesdorff, Bitbourg, Dockendorff, Fliessen, Malberg, Meckel, Messerich, Peffingen, Rittersdorff. |- |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Auw, Bettenfeld, Densborn, Dohm, Dudeldorff, Eisenschmit, GindorF, Gransdorff, Heydweiler, Laufeld, Metterich, Ober-Kail, Ordorff, Schleidweiler, Seinsfeld, Speicher. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Beaufort, Bech, Berdorff, Bollendorff, Born, Breidweiler, Consdorff, Echternach, Edingen, Ernzen, Irrel, Mompach, Ossweiler, Rollingen, Rosport, Waldbillig, Wintersdorff. |- |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Ammeldingen, Baustert, Carlshausen, Koekshausen, Lahr, Mettendorff, Neuerbourg, Oberweis, Outscheidt, Stocken, Weydingen, Wismansdorff. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]] | rowspan="5" |5 |Asselhorn, Bellain (Bas), Boevange, Clervaux, Dasbourg, Hachiville, Heinerscheid, Munshausen, weicherdin, Weiswampach. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Bettendorff, Bourscheid, Brandenbourg, Dieckirch, Eppeldoiff, Ettelbruck, Medernach, Ober-Feulen, ReisdorfF, Stegen. |- |[[Kanton Osper|Osper]] |Arsdorff, Beckerich, Betborn, Buschdorff, Calmes, Colbach, Dellen, Ell, Elvange, Everlange, Folscheid, Grosbous, Holtz, Osperen, Rambruch, Redange, Reinschleiden, Saeul, Useldange, Vichten, Wahl. |- |[[Kanton Veianen|Veianen]] |Coustumb, Cruchten, Falkenstein, Fouhren. Geichlingen, Hoscheid, Hosingen, Koerperich, Landscheid, Nusbaum, Roth, Schanckweiler, Stolzembourg, Vianden, Wallendorff. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Altscheid, Brachtenbach, Doncols, Esch, Eschweiler, Goesdorff, Heiderscheid, Kaundorff, Mecher, Neunhausen, Ober-Wampach, Wiltz, Wilwerwilz, Winseler. |- ! colspan="2" |Total !28 ! |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. {{Referenzen}} {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] logik0gto7xh6101ursx88yg53difb9 2711139 2711138 2026-10-06T16:03:02Z GilPe 14980 2711139 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vum [[24. Oktober]] [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) geprafft gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Sarre|Sarre]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. An all Kanton war ausserdeem e [[Friddensgeriicht]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|<sup>B</sup>]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|<sup>D</sup>]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Arrondissementer, Kantonen a Gemengen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel !Gemengen<ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/arrete_du_15_ventose_an_10.htm|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802 ; justices de paix du département des Forêts)|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=carnetsdenotes.fr}}</ref> |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Baaschtnech, Bertogné, Bœur, Compogné, GivrouI, Givry, Harzy, Lonchamps, Longwely, Mabomprez, Mandé-Saint-Etienne, Noville, Rachamps, Vardin, Vellereux. |- |[[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Anlier, Bellefontaine, Chatillon, ÉtaIIe, Nei Habech, Al Habech, Hachy, Marie (Sainte), Rossignol, Rulle, Tintigny, Vance, Villers-sur-Semois. |- |[[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bungeref, Bauschelt, Ebly, Fäteler, Hollange, Lescheret, Maartel, Remoiville, Strainschamps, Sir, Tënnen, Vitry, Warnach, Wolslange. |- |[[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bulles (Les), Cécile (Sainte), Chassepierre, Chiny, Cuisine (La), Florenville, Fontenoille, Izel, Jamoigne, Martué, Moyen, Muno, Suxy, Termes, Villers-devant-Orval. |- |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bihain, Cherain, Cosvan, Gäilech, Haufelescht, Lamerscher, Mont, Montleban, Ollomont, Ottré, Rettigny, Sommerain, Tailles (Les), Taverneux, Tavigny, Wilrin. |- |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Assenois, Fossés (Les), Hamipré, Léglise, Longlier, Marie (Sainte), Médard (Saint), Melier, Montplainchamp, Neufchâteau, Orgeo, Pierre (Saint), Recogne, Straimont, Tournay, Tronquoy, Warmifontaine. |- |[[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bertrix, Cugnon, Fays-les-Veneurs, Framont, Herbeumont, Ichouville, Mortchan, Offagne, Opont, Paliseul. |- |[[Kanton Sibret|Sibret]] |Amberloup, Assenois, Bercheux, FIamierge, Harlange, Homprés, Houmont, Mandé-Sainte-Marie, Morhet, Nive, Petite-Rosière, Rechrival, Remi-Champagne, Roumont, Seinlez, Sibret, Tarchamps, Tillet, Villers-la-Bonne-Eau. |- |[[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bleid, Dampicourt, Ethe, Gerouville, Harnoncourt, Latour, Léger (Saint), Mard (Saint), Meix-devant-Virton, Montquintin, Musson, Mussy, Robelmont, Ruette-la-Grande, Signeulx, Sommethone, Torgny, Villers-la-Loue, Virton. |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Arel, Attert, Nidderälter, Giisch, Heinsch, Habscht, Käerch, Gehaanselchert, Poshschadec, Simmer, Stengefort, Thiaumont, Tornich. |- |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Éibeng, Nidderkäerjeng, Kënzeg, Déifferdeng, Garnech, Habergy, Hueldang, Hondelange, Meix-Letige, Miezeg, Péiteng, Réissech, Séilen. |- |[[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]] |Beetebuerg, Dippech, Diddeleng, Esch-Uelzeg, Fréiseng, Keel, Leideleng, Monnerech, Reckeng, Réiser, Suessem, Weiler-zum-Tuer. |- |[[Kanton Betzder|Betzder]] |Betzder, Fluessweiler, Jonglënster, Lenneng, Nidderaanwen, Roudemer, Schëtter, ''Weiler-la-Croix'', Wuermer. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Berbuerg, Biwer, Fellerich, Gréiwemaacher, Igel, Laser, Lirschberg, Littorff, Meechtem, Manternach, Mäertert, Méischdref, Nëttel, Temmels, Wasserliesch, Wiltingen, Wëncher. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]] |Bartreng, Koplescht, Lëtzebuerg, Mamer, Märel, Steesel, Stroossen. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] |AIzeng, Conter, Eech, Hesper, Hollerech, Kielen, Lëtzebuerg, Sandweiler. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Bierg, Biissen, Béiwen, Kruuchten, Fiels, Fëschbech, Gräisch, Hiefenech, Hënsdref, Lëntgen, Luerenzweiler, Miersch, Noumer, Pëtten, Tënten. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Besch, Borg, Bous, Biermerenge, Duelem, Manderen, Munneref, Nerming, Rëmerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | rowspan="5" |5 |Artzfeld, Daleyden, Eschfeld, Habscheid, Harspelt, Leidenborn, Lichtenborn, Lunebach, Olmscheid, Pronsfeld, Ringhouscheid, Waxweiler. |- |[[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Alsdorff, Bettingen, Bickendorf, Biesdorf, Béibreg, Dockendorf, Fliessen, Malberg, Meckel, Messerich, Peffingen, Rittersdorf. |- |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Auw, Bettenfeld, Densborn, Dohm, Dudeldorf, Eisenschmit, Gindorf, Gransdorf, Heydweiler, Laufeld, Metterich, Oberkail, Ordorf, Schleidweiler, Seinsfeld, Speicher. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Beefort, Bech, Bäerdref, Bollenduerf, Buer, Präiteler, Konsdref, Iechternach, Edingen, Iernzen, Irrel, Mompech, Uesweller, Rolleng, Rouspert, Waldbëilleg, Wintersdorf. |- |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Ammeldingen an der Our, Baustert, Karlshausen, ''Koekshausen'', Lahr, Mettendorf, Neierbuerg, Oberweis, ''Outscheidt'', Stocken, Weydingen, Wismansdorf. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]] | rowspan="5" |5 |Aasselbuer, Kierchen, Béiwen, Clierf, Doosber, Helzen, Hengescht, Munzen, Wäicherdang, Wäiswampech. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Bettenduerf, Buerschent, Branebuerg, Dikrech, Eppelduerf, Ettelbréck, Miedernach, Uewerfeelen, Reisduerf, Steeën. |- |[[Kanton Osper|Osper]] |Ueschdref, Biekerech, Biebereg, Bëschdref, Kaalmes, Kolpech, Dellen, Ell, Ielwen, Iewerleng, Folscht, Groussbus, Holz, Osper, Rammerech, Réiden-Atert, Randschelt, Sëll, Useldeng, Viichten, Wal. |- |[[Kanton Veianen|Veianen]] |Konstem, Kruuchten, Falkenstein, Furen, Geichlingen, Houschent, Housen, Körperich, Laaschent, Nusbaum, Rued, Schankweiler, Stolzebuerg, Veianen, Wallenduerf. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Alschent, Bruechtebaach, Donkels, Esch-Sauer, Eschweiler, Géisdref, Heischent, Kauneref, Meecher, Néngsen, Uewerwampech, Wolz, Wëlwerwolz, Wanseler. |- ! colspan="2" |Total !28 ! |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Referenzen}} {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] bai8v5pc1tpeemokqme7rj1tptlcc11 2711140 2711139 2026-10-06T16:51:21Z GilPe 14980 2711140 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vu [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) agegliddert gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Sarre|Sarre]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. D'Kantone waren och d'Bezierker vun de [[Friddensgeriicht|Friddensgeriichter]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|<sup>B</sup>]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|<sup>D</sup>]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Arrondissementer, Kantonen a Gemengen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel !Gemengen<ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/arrete_du_15_ventose_an_10.htm|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802 ; justices de paix du département des Forêts)|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=carnetsdenotes.fr}}</ref><ref>Fir eng besser Identifikatioun sinn d'Nimm vun de Gemengen an Uertschaften an hirer haiteger Schreifweis uginn an net an der Schreifweis vun der Originalquell vun 1802.</ref> |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Baaschtnech, Bertogné, Bœur, Compogné, GivrouI, Givry, Harzy, Lonchamps, Longwely, Mabomprez, Mandé-Saint-Etienne, Noville, Rachamps, Vardin, Vellereux. |- |[[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Anlier, Bellefontaine, Chatillon, ÉtaIIe, Nei Habech, Al Habech, Hachy, Sainte-Marie, Rossignol, Rulle, Tintigny, Vance, Villers-sur-Semois. |- |[[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bungeref, Bauschelt, Ebly, Fäteler, Hollange, Lescheret, Maartel, Remoiville, Strainchamps, Sir, Tënnen, Witry, Warnach, Wolwen. |- |[[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Les Bulles, Sainte-Cécile, Chassepierre, Chiny, La Cuisine, Florenville, Fontenoille, Izel, Jamoigne, Martué, Moyen, Muno, Suxy, Termes, Villers-devant-Orval. |- |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bihain, Cherain, Cowan, Gäilech, Haufelescht, Lamerscher, Mont, Montleban, Ollomont, Ottré, Rettigny, Sommerain, Les Tailles, Taverneux, Tavigny, Wibrin. |- |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Assenois, Les Fossés, Hamipré, Léglise, Longlier, Sainte-Marie, Saint-Médard, Melier, Montplainchamp, Neufchâteau, Orgeo, Saint-Pierre, Recogne, Straimont, Tournay, Tronquoy, Warmifontaine. |- |[[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bertrix, Cugnon, Fays-les-Veneurs, Framont, Herbeumont, Jéhonville, Mortchan, Offagne, Opont, Paliseul. |- |[[Kanton Sibret|Sibret]] |Amberloup, Assenois, Bercheux, FIamierge, Harel, Homprés, Houmont, Mandé-Sainte-Marie, Morhet, Nive, Petite-Rosière, Rechrival, Remichampagne, Roumont, Seinlez, Sibret, Eeschpelt, Tillet, Villers-la-Bonne-Eau. |- |[[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bleid, Dampicourt, Ethe, Gerouville, Harnoncourt, Latour, Saint-Léger, Saint-Mard, Meix-devant-Virton, Montquintin, Musson, Mussy, Robelmont, Ruette-la-Grande, Signeulx, Sommethone, Torgny, Villers-la-Loue, Virton. |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Arel, Attert, Nidderälter, Giisch, Häischel, Habscht, Käerch, Gehaanselchert, Pass / Schuedeck<ref>am Originaltext steet „Poshschadec“, wat eventuell eng Kontraktioun vu ''Post'' (Pass) a ''Schadeck'' (Schuedeck) ka sinn</ref>, Simmer, Stengefort, Thiaumont, Tornich. |- |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Éibeng, Nidderkäerjeng, Kënzeg, Déifferdeng, Garnech, Habergy, Hueldang, Hondelange, Meix-Letige, Miezeg, Péiteng, Réissech, Séilen. |- |[[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]] |Beetebuerg, Dippech, Diddeleng, Esch-Uelzeg, Fréiseng, Keel, Leideleng, Monnerech, Reckeng, Réiser, Suessem, Weiler-zum-Tuer. |- |[[Kanton Betzder|Betzder]] |Betzder, Fluessweiler, Jonglënster, Lenneng, Nidderaanwen, Roudemer, Schëtter, Kreuzweiler, Wuermer. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Berbuerg, Biwer, Fellerich, Gréiwemaacher, Igel, Laser, Lirschberg, Littorff, Meechtem, Manternach, Mäertert, Méischdref, Nëttel, Temmels, Wasserliesch, Wiltingen, Wëncher. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]] |Bartreng, Koplescht, Lëtzebuerg, Mamer, Märel, Steesel, Stroossen. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] |AIzeng, Conter, Eech, Hesper, Hollerech, Kielen, Lëtzebuerg, Sandweiler. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Bierg, Biissen, Béiwen, Kruuchten, Fiels, Fëschbech, Gräisch, Hiefenech, Hënsdref, Lëntgen, Luerenzweiler, Miersch, Noumer, Pëtten, Tënten. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Besch, Borg, Bous, Biermerenge, Duelem, Manderen, Munneref, Nerming, Rëmerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | rowspan="5" |5 |Artzfeld, Daleyden, Eschfeld, Habscheid, Harspelt, Leidenborn, Lichtenborn, Lunebach, Olmscheid, Pronsfeld, Ringhouscheid, Waxweiler. |- |[[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Alsdorff, Bettingen, Bickendorf, Biesdorf, Béibreg, Dockendorf, Fliessen, Malberg, Meckel, Messerich, Peffingen, Rittersdorf. |- |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Auw, Bettenfeld, Densborn, Dohm, Dudeldorf, Eisenschmit, Gindorf, Gransdorf, Heydweiler, Laufeld, Metterich, Oberkail, Ordorf, Schleidweiler, Seinsfeld, Speicher. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Beefort, Bech, Bäerdref, Bollenduerf, Buer, Präiteler, Konsdref, Iechternach, Edingen, Iernzen, Irrel, Mompech, Uesweller, Rolleng, Rouspert, Waldbëilleg, Wintersdorf. |- |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Ammeldingen an der Our, Baustert, Karlshausen, Koxhausen, Lahr, Mettendorf, Neierbuerg, Oberweis, Utscheidt, Stocken, Weydingen, Wismansdorf. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]] | rowspan="5" |5 |Aasselbuer, Kierchen, Béiwen, Clierf, Doosber, Helzen, Hengescht, Munzen, Wäicherdang, Wäiswampech. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Bettenduerf, Buerschent, Branebuerg, Dikrech, Eppelduerf, Ettelbréck, Miedernach, Uewerfeelen, Reisduerf, Steeën. |- |[[Kanton Osper|Osper]] |Ueschdref, Biekerech, Biebereg, Bëschdref, Kaalmes, Kolpech, Dellen, Ell, Ielwen, Iewerleng, Folscht, Groussbus, Holz, Osper, Rammerech, Réiden-Atert, Randschelt, Sëll, Useldeng, Viichten, Wal. |- |[[Kanton Veianen|Veianen]] |Konstem, Kruuchten, Falkenstein, Furen, Geichlingen, Houschent, Housen, Körperich, Laaschent, Nusbaum, Rued, Schankweiler, Stolzebuerg, Veianen, Wallenduerf. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Alschent, Bruechtebaach, Donkels, Esch-Sauer, Eschweiler, Géisdref, Heischent, Kauneref, Meecher, Néngsen, Uewerwampech, Wolz, Wëlwerwolz, Wanseler. |- ! colspan="2" |Total !28 ! |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Referenzen}} {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] hwylkcn9dvvgzh1k2vjyjxfieu8uiz6 2711141 2711140 2026-10-06T16:56:49Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711141 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vu [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) agegliddert gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Sarre|Sarre]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. D'Kantone waren och d'Bezierker vun de [[Friddensgeriicht|Friddensgeriichter]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|<sup>B</sup>]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|<sup>D</sup>]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Arrondissementer, Kantonen a Gemengen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel !Gemengen<ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/arrete_du_15_ventose_an_10.htm|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802 ; justices de paix du département des Forêts)|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=carnetsdenotes.fr}}</ref><ref>Fir eng besser Identifikatioun sinn d'Nimm vun de Gemengen an Uertschaften an hirer haiteger Schreifweis uginn an net an der Schreifweis vun der Originalquell vun 1802.</ref> |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Baaschtnech, Bertogné, Bœur, Compogné, GivrouI, Givry, Harzy, Lonchamps, Longwely, Mabomprez, Mandé-Saint-Etienne, Noville, Rachamps, Vardin, Vellereux. |- |[[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Anlier, Bellefontaine, Chatillon, ÉtaIIe, Nei Habech, Al Habech, Hachy, Sainte-Marie, Rossignol, Rulle, Tintigny, Vance, Villers-sur-Semois. |- |[[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bungeref, Bauschelt, Ebly, Fäteler, Hollange, Lescheret, Maartel, Remoiville, Strainchamps, Sir, Tënnen, Witry, Warnach, Wolwen. |- |[[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Les Bulles, Sainte-Cécile, Chassepierre, Chiny, La Cuisine, Florenville, Fontenoille, Izel, Jamoigne, Martué, Moyen, Muno, Suxy, Termes, Villers-devant-Orval. |- |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bihain, Cherain, Cowan, Gäilech, Haufelescht, Lamerscher, Mont, Montleban, Ollomont, Ottré, Rettigny, Sommerain, Les Tailles, Taverneux, Tavigny, Wibrin. |- |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Assenois, Les Fossés, Hamipré, Léglise, Longlier, Sainte-Marie, Saint-Médard, Melier, Montplainchamp, Neufchâteau, Orgeo, Saint-Pierre, Recogne, Straimont, Tournay, Tronquoy, Warmifontaine. |- |[[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bertrix, Cugnon, Fays-les-Veneurs, Framont, Herbeumont, Jéhonville, Mortchan, Offagne, Opont, Paliseul. |- |[[Kanton Sibret|Sibret]] |Amberloup, Assenois, Bercheux, FIamierge, Harel, Homprés, Houmont, Mandé-Sainte-Marie, Morhet, Nive, Petite-Rosière, Rechrival, Remichampagne, Roumont, Seinlez, Sibret, Eeschpelt, Tillet, Villers-la-Bonne-Eau. |- |[[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bleid, Dampicourt, Ethe, Gerouville, Harnoncourt, Latour, Saint-Léger, Saint-Mard, Meix-devant-Virton, Montquintin, Musson, Mussy, Robelmont, Ruette-la-Grande, Signeulx, Sommethone, Torgny, Villers-la-Loue, Virton. |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Arel, Attert, Nidderälter, Giisch, Häischel, Habscht, Käerch, Gehaanselchert, Pass / Schuedeck<ref>am Originaltext steet „Poshschadec“, wat eventuell eng Kontraktioun vu ''Post'' (Pass) a ''Schadeck'' (Schuedeck) ka sinn</ref>, Simmer, Stengefort, Thiaumont, Tornich. |- |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Éibeng, Nidderkäerjeng, Kënzeg, Déifferdeng, Garnech, Habergy, Hueldang, Hondelange, Meix-Letige, Miezeg, Péiteng, Réissech, Séilen. |- |[[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]] |Beetebuerg, Dippech, Diddeleng, Esch-Uelzeg, Fréiseng, Keel, Leideleng, Monnerech, Reckeng, Réiser, Suessem, Weiler-zum-Tuer. |- |[[Kanton Betzder|Betzder]] |Betzder, Fluessweiler, Jonglënster, Lenneng, Nidderaanwen, Roudemer, Schëtter, Kreuzweiler, Wuermer. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Berbuerg, Biwer, Fellerich, Gréiwemaacher, Igel, Laser, Lirschberg, Littorff, Meechtem, Manternach, Mäertert, Méischdref, Nëttel, Temmels, Wasserliesch, Wiltingen, Wëncher. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]] |Bartreng, Koplescht, Lëtzebuerg, Mamer, Märel, Steesel, Stroossen. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] |AIzeng, Conter, Eech, Hesper, Hollerech, Kielen, Lëtzebuerg, Sandweiler. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Bierg, Biissen, Béiwen, Kruuchten, Fiels, Fëschbech, Gräisch, Hiefenech, Hënsdref, Lëntgen, Luerenzweiler, Miersch, Noumer, Pëtten, Tënten. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Besch, Borg, Bous, Biermerenge, Duelem, Manderen, Munneref, Nerming, Rëmerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | rowspan="5" |5 |Artzfeld, Daleyden, Eschfeld, Habscheid, Harspelt, Leidenborn, Lichtenborn, Lunebach, Olmscheid, Pronsfeld, Ringhouscheid, Waxweiler. |- |[[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Alsdorff, Bettingen, Bickendorf, Biesdorf, Béibreg, Dockendorf, Fliessen, Malberg, Meckel, Messerich, Peffingen, Rittersdorf. |- |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Auw, Bettenfeld, Densborn, Dohm, Dudeldorf, Eisenschmit, Gindorf, Gransdorf, Heydweiler, Laufeld, Metterich, Oberkail, Ordorf, Schleidweiler, Seinsfeld, Speicher. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Beefort, Bech, Bäerdref, Bollenduerf, Buer, Präiteler, Konsdref, Iechternach, Edingen, Iernzen, Irrel, Mompech, Uesweller, Rolleng, Rouspert, Waldbëilleg, Wintersdorf. |- |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Ammeldingen an der Our, Baustert, Karlshausen, Koxhausen, Lahr, Mettendorf, Neierbuerg, Oberweis, Utscheidt, Stocken, Weydingen, Wismansdorf. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]] | rowspan="5" |5 |Aasselbuer, Kierchen, Béiwen, Clierf, Doosber, Helzen, Hengescht, Munzen, Wäicherdang, Wäiswampech. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Bettenduerf, Buerschent, Branebuerg, Dikrech, Eppelduerf, Ettelbréck, Miedernach, Uewerfeelen, Reisduerf, Steeën. |- |[[Kanton Osper|Osper]] |Ueschdref, Biekerech, Biebereg, Bëschdref, Kaalmes, Kolpech, Dellen, Ell, Ielwen, Iewerleng, Folscht, Groussbus, Holz, Osper, Rammerech, Réiden-Atert, Randschelt, Sëll, Useldeng, Viichten, Wal. |- |[[Kanton Veianen|Veianen]] |Konstem, Kruuchten, Falkenstein, Furen, Geichlingen, Houschent, Housen, Körperich, Laaschent, Nusbaum, Rued, Schankweiler, Stolzebuerg, Veianen, Wallenduerf. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Alschent, Bruechtebaach, Donkels, Esch-Sauer, Eschweiler, Géisdref, Heischent, Kauneref, Meecher, Néngsen, Uewerwampech, Wolz, Wëlwerwolz, Wanseler. |- ! colspan="2" |Total !28 ! |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Commonscat}}{{Referenzen}} {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] 6b4kdj9xx5jhyin65jbnhvf5e5fs99f 2711144 2711141 2026-10-06T18:20:02Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */ k 2711144 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vu [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) agegliddert gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Sarre|Sarre]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. D'Kantone waren och d'Bezierker vun de [[Friddensgeriicht|Friddensgeriichter]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|<sup>B</sup>]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|<sup>D</sup>]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Arrondissementer, Kantonen a Gemengen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel !Gemengen<ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/arrete_du_15_ventose_an_10.htm|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802 ; justices de paix du département des Forêts)|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=carnetsdenotes.fr}}</ref><ref>Fir eng besser Identifikatioun sinn d'Nimm vun de Gemengen an Uertschaften an hirer haiteger Schreifweis uginn an net an der Schreifweis vun der Originalquell vun 1802.</ref> |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Baaschtnech, Bertogné, Bœur, Compogné, GivrouI, Givry, Harzy, Lonchamps, Longwely, Mabomprez, Mandé-Saint-Etienne, Noville, Rachamps, Vardin, Vellereux. |- |[[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Anlier, Bellefontaine, Chatillon, ÉtaIIe, Nei Habech, Al Habech, Hachy, Sainte-Marie, Rossignol, Rulle, Tintigny, Vance, Villers-sur-Semois. |- |[[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bungeref, Bauschelt, Ebly, Fäteler, Hollange, Lescheret, Maartel, Remoiville, Strainchamps, Sir, Tënnen, Witry, Warnach, Wolwen. |- |[[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Les Bulles, Sainte-Cécile, Chassepierre, Chiny, La Cuisine, Florenville, Fontenoille, Izel, Jamoigne, Martué, Moyen, Muno, Suxy, Termes, Villers-devant-Orval. |- |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bihain, Cherain, Cowan, Gäilech, Haufelescht, Lamerscher, Mont, Montleban, Ollomont, Ottré, Rettigny, Sommerain, Les Tailles, Taverneux, Tavigny, Wibrin. |- |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Assenois, Les Fossés, Hamipré, Léglise, Longlier, Sainte-Marie, Saint-Médard, Melier, Montplainchamp, Neufchâteau, Orgeo, Saint-Pierre, Recogne, Straimont, Tournay, Tronquoy, Warmifontaine. |- |[[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bertrix, Cugnon, Fays-les-Veneurs, Framont, Herbeumont, Jéhonville, Mortchan, Offagne, Opont, Paliseul. |- |[[Kanton Sibret|Sibret]] |Amberloup, Assenois, Bercheux, FIamierge, Harel, Homprés, Houmont, Mandé-Sainte-Marie, Morhet, Nive, Petite-Rosière, Rechrival, Remichampagne, Roumont, Seinlez, Sibret, Eeschpelt, Tillet, Villers-la-Bonne-Eau. |- |[[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bleid, Dampicourt, Ethe, Gerouville, Harnoncourt, Latour, Saint-Léger, Saint-Mard, Meix-devant-Virton, Montquintin, Musson, Mussy, Robelmont, Ruette-la-Grande, Signeulx, Sommethone, Torgny, Villers-la-Loue, Virton. |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Arel, Attert, Nidderälter, Giisch, Häischel, Habscht, Käerch, Gehaanselchert, Pass / Schuedeck<ref>am Originaltext steet „Poshschadec“, wat eventuell eng Kontraktioun vu ''Post'' (Pass) a ''Schadeck'' (Schuedeck) ka sinn</ref>, Simmer, Stengefort, Thiaumont, Tornich. |- |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Éibeng, Nidderkäerjeng, Kënzeg, Déifferdeng, Garnech, Habergy, Hueldang, Hondelange, Meix-Letige, Miezeg, Péiteng, Réissech, Séilen. |- |[[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]] |Beetebuerg, Dippech, Diddeleng, Esch-Uelzeg, Fréiseng, Keel, Leideleng, Monnerech, Reckeng, Réiser, Suessem, Weiler-zum-Tuer. |- |[[Kanton Betzder|Betzder]] |Betzder, Fluessweiler, Jonglënster, Lenneng, Nidderaanwen, Roudemer, Schëtter, Kreuzweiler, Wuermer. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Berbuerg, Biwer, Fellerich, Gréiwemaacher, Igel, Laser, Lirschberg, Littorff, Meechtem, Manternach, Mäertert, Méischdref, Nëttel, Temmels, Wasserliesch, Wiltingen, Wëncher. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]] |Bartreng, Koplescht, Lëtzebuerg, Mamer, Märel, Steesel, Stroossen. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] |AIzeng, Conter, Eech, Hesper, Hollerech, Kielen, Lëtzebuerg, Sandweiler. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Bierg, Biissen, Béiwen, Kruuchten, Fiels, Fëschbech, Gräisch, Hiefenech, Hënsdref, Lëntgen, Luerenzweiler, Miersch, Noumer, Pëtten, Tënten. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Besch, Borg, Bous, Biermerenge, Duelem, Manderen, Munneref, Nerming, Rëmerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | rowspan="5" |5 |Artzfeld, Daleyden, Eschfeld, Habscheid, Harspelt, Leidenborn, Lichtenborn, Lunebach, Olmscheid, Pronsfeld, Ringhouscheid, Waxweiler. |- |[[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Alsdorff, Bettingen, Bickendorf, Biesdorf, Béibreg, Dockendorf, Fliessen, Malberg, Meckel, Messerich, Peffingen, Rittersdorf. |- |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Auw, Bettenfeld, Densborn, Dohm, Dudeldorf, Eisenschmit, Gindorf, Gransdorf, Heydweiler, Laufeld, Metterich, Oberkail, Ordorf, Schleidweiler, Seinsfeld, Speicher. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Beefort, Bech, Bäerdref, Bollenduerf, Buer, Präiteler, Konsdref, Iechternach, Edingen, Iernzen, Irrel, Mompech, Uesweller, Rolleng, Rouspert, Waldbëilleg, Wintersdorf. |- |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Ammeldingen an der Our, Baustert, Karlshausen, Koxhausen, Lahr, Mettendorf, Neierbuerg, Oberweis, Utscheidt, Stocken, Weydingen, Wismansdorf. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]] | rowspan="5" |5 |Aasselbuer, Kierchen, Béiwen, Clierf, Doosber, Helzen, Hengescht, Munzen, Wäicherdang, Wäiswampech. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Bettenduerf, Buerschent, Branebuerg, Dikrech, Eppelduerf, Ettelbréck, Miedernach, Uewerfeelen, Reisduerf, Steeën. |- |[[Kanton Osper|Osper]] |Ueschdref, Biekerech, Biebereg, Bëschdref, Kaalmes, Kolpech, Dellen, Ell, Ielwen, Iewerleng, Folscht, Groussbus, Holz, Osper, Rammerech, Réiden-Atert, Randschelt, Sëll, Useldeng, Viichten, Wal. |- |[[Kanton Veianen|Veianen]] |Konstem, Kruuchten, Falkenstein, Furen, Geichlingen, Houschent, Housen, Körperich, Laaschent, Nusbaum, Rued, Schankweiler, Stolzebuerg, Veianen, Wallenduerf. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Alschent, Bruechtebaach, Donkels, Esch-Sauer, Eschweiler, Géisdref, Heischent, Kauneref, Meecher, Néngsen, Uewerwampech, Wolz, Wëlwerwolz, Wanseler. |- ! colspan="2" |Total !28 ! |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Departementer Premier Empire}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] sdfnhft8xmunti9goulh3k2qy4n4cyw Éinen 0 10081 2711151 2690634 2026-10-06T19:25:58Z Dewilda 51264 trivia 2711151 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Éinen | Bild = Eng Gaass.JPG | Bildtext = An enger Gaass zu Éinen | Numm (Franséisch) = Ehnen | Numm (Däitsch) = Ehnen | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Gréiwemaacher}} | Gemeng = {{Wuermer}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wuermer}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|08|N|06|23|15|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Éinen''' ass e Wënzerduerf an der [[Gemeng Wuermer]]. == Geographie == Éinen läit an zwéi Säitendäller vun der [[Musel]], déi een Deel vun der Waassergrenz tëscht [[Däitschland]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] mécht. Op dësem Deel tëscht [[Schengen]] a [[Waasserbëlleg]] läit Éinen ongeféier op der Mëtt. D'Säitendäller gi gemaach vun der [[Lennenger Baach]] an der [[Gouschtenger Baach]], déi zu Éinen zesummelafen, an dann no ongeféier 270 m vun der Musel mat weidergeholl ginn. Nopeschdierfer vun Éinen sinn: {| |width = "200px" | * '''Zu Lëtzebuerg''' **[[Wuermer]] **[[Lenneng]] **[[Greiweldeng]] **[[Stadbriedemes]] |valign="top" width = "200px" | * '''An Däitschland''' ** [[Wehr (Palzem)|Wehr]] ** [[Wincheringen]] |} == Geschicht == Éinen mat den Nopeschdierfer huet fréier zum [[Haff Lenneng]] gehéiert, dee vun [[967]] bis [[1795]] den Doumhäre vun Tréier ënnerstanen huet. == Wichteg Wäilagen == *Éinerbierg *Kelterbierg *Meeschteeschbierg *Rousemen == Clibb zu Éinen == * Den [[FC Vinesca Éinen]] * De [[Club des Jeunes Éinen]] == Kuckeswäertes == [[Fichier:Ehnen Wiki.jpg|thumb|D'"Schuemeschhaus" vu 1592, en typescht Wënzerhaus]] {| | * Déi kleng Gaassen am alen Deel vum Duerf * De [[Wäimusée Éinen]] * d'[[Rochuskierch zu Éinen]], déi eenzeg ronn Kierch am Land * Den "Doumhärebau mat der Zéngtelscheier" * De "Casino", e fréieren Dominikanerrefugium * Den [[Hiltebau]] mat Duerchgank bis an d'Kierch * [[Schengtgeshaus]] * "Closenhaus" * "Lamothhaus" * "Geisenhaff" | valign="top"| * [[Ieselsbréck zu Éinen|Ieselsbréck]] * [[Nikloskapell zu Éinen|Nikloskapell]] * "Nonnenhaischen" an der Casinosgaass * "Fohlshaus" am Millewee * "Bréckeschhaus" * "Domhäremillen" an der Borreg * "Al Schoumesch" * "Eechamt" * "Zärenhaus" an der Frongaass |} ==Trivia== Hannen um [[Lëtzebuerger Frang#20F1955|20 Frang Schäin vun 1955]] ass Musel an Éinen duergestallt<ref>[[Raymond Weiller]]: ''125 ans de papier-monnaie luxembourgeois'' Banque Internationale à Luxembourg , Luxembourg 1981.</ref>. ==Literatur== * Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Éinen S. 99-119) * [[Joseph Groben|Groben, Joseph]]: ''Ehnen - Chronik eines Moseldorfes'', 2014, Verlag M. Weyand, Tréier, 414. S., ISBN 978-3-942429-10-8 == Kuckt och == * [[Clas von Ehnen]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Ehnen|Éinen}} {{DEFAULTSORT:Einen}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] h21k23h46jioxtlf0fc4stlrizqto2c 2711152 2711151 2026-10-06T20:01:23Z GilPe 14980 /* Trivia */ Korr. 2711152 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Éinen | Bild = Eng Gaass.JPG | Bildtext = An enger Gaass zu Éinen | Numm (Franséisch) = Ehnen | Numm (Däitsch) = Ehnen | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Gréiwemaacher}} | Gemeng = {{Wuermer}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wuermer}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|08|N|06|23|15|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Éinen''' ass e Wënzerduerf an der [[Gemeng Wuermer]]. == Geographie == Éinen läit an zwéi Säitendäller vun der [[Musel]], déi en Deel vun der Waassergrenz tëscht [[Däitschland]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] mécht. Op dësem Deel tëscht [[Schengen]] a [[Waasserbëlleg]] läit Éinen ongeféier op der Mëtt. D'Säitendäller gi gemaach vun der [[Lennenger Baach]] an der [[Gouschtenger Baach]], déi zu Éinen zesummelafen, an dann no ongeféier 270 m vun der Musel mat weidergeholl ginn. Nopeschdierfer vun Éinen sinn: {| |width = "200px" | * '''Zu Lëtzebuerg''' **[[Wuermer]] **[[Lenneng]] **[[Greiweldeng]] **[[Stadbriedemes]] |valign="top" width = "200px" | * '''An Däitschland''' ** [[Wehr (Palzem)|Wehr]] ** [[Wincheringen]] |} == Geschicht == Éinen mat den Nopeschdierfer huet fréier zum [[Haff Lenneng]] gehéiert, dee vun [[967]] bis [[1795]] den Doumhäre vun Tréier ënnerstanen huet. == Wichteg Wäilagen == *Éinerbierg *Kelterbierg *Meeschteeschbierg *Rousemen == Clibb zu Éinen == * Den [[FC Vinesca Éinen]] * De [[Club des Jeunes Éinen]] == Kuckeswäertes == [[Fichier:Ehnen Wiki.jpg|thumb|D'"Schuemeschhaus" vu 1592, en typescht Wënzerhaus]] {| | * Déi kleng Gaassen am alen Deel vum Duerf * De [[Wäimusée Éinen]] * d'[[Rochuskierch zu Éinen]], déi eenzeg ronn Kierch am Land * Den "Doumhärebau mat der Zéngtelscheier" * De "Casino", e fréieren Dominikanerrefugium * Den [[Hiltebau]] mat Duerchgank bis an d'Kierch * [[Schengtgeshaus]] * "Closenhaus" * "Lamothhaus" * "Geisenhaff" | valign="top"| * [[Ieselsbréck zu Éinen|Ieselsbréck]] * [[Nikloskapell zu Éinen|Nikloskapell]] * "Nonnenhaischen" an der Casinosgaass * "Fohlshaus" am Millewee * "Bréckeschhaus" * "Domhäremillen" an der Borreg * "Al Schoumesch" * "Eechamt" * "Zärenhaus" an der Frongaass |} ==Trivia== Hannen um [[Lëtzebuerger Frang#20F1955|20 Frang Schäi vun 1955]] ass d'Musel an Éinen duergestallt<ref>[[Raymond Weiller]]: ''125 ans de papier-monnaie luxembourgeois'' Banque Internationale à Luxembourg , Luxembourg 1981.</ref>. ==Literatur== * Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Éinen S. 99-119) * [[Joseph Groben|Groben, Joseph]]: ''Ehnen - Chronik eines Moseldorfes'', 2014, Verlag M. Weyand, Tréier, 414. S., ISBN 978-3-942429-10-8 == Kuckt och == * [[Clas von Ehnen]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Ehnen|Éinen}} {{DEFAULTSORT:Einen}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] 83zwovaxyqcm89cvwajh0agt488p20x Lëtzebuerger Frang 0 10656 2711146 2704932 2026-10-06T18:46:03Z Dewilda 51264 /* Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919 */ Gültegkeet 2711146 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wärung}} De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en dunn mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass. == Urspronk == Iwwer den Zäitpunkt vun der Schafung vum Lëtzebuerger Frang si sech d'Fachleit oneens. Vill vun hinne{{Wien?}} sinn der Meenung, datt den Urspronk vum Lëtzebuerger Frang op d'Joer [[1842]] zeréckgeet. Duerch een Arrêté vum [[16. Mäerz]] 1842 gouf eng Relatioun fixéiert tëscht der [[Wärung]] an Zirkulatioun, dem Frang, an der däitscher [[Buchwärung]], déi fir d'Ofrechnung vun den [[Douane]]skäschte benotzt ginn ass. D'Paritéit: ''1 Frang = 8 däitsch [[Silbergros]] '' ass du festgesat ginn. Déi Relatioun huet zwar haaptsächlech d'Operatioune mam däitschen Zoll betraff, mä et goufen och Wueren zu Lëtzebuerg mat der däitscher Reichsmark bezuelt. Ëmmerhi war et en éischten ëffentleche Versuch, eng Kloerstellung an der komplizéierter dualistescher [[Wärung]]ssituatioun erbäizeféieren. Op een zweete gesetzlechen Akt gëtt sech nach beruff, fir d'Bestoe vum Lëtzebuerger Frang z'erklären, an zwar op d'Gesetz vum [[20. Dezember]] [[1848]], dat virgeschriwwen huet, déi administrativ Comptabilitéite missten a Frange gefouert ginn. == De Lëtzebuerger Frang an der Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun == [[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10 Frangschäin 1924.]] === Ausgangspunkt === [[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] zu Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an Ëmlaf bruecht. Si sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang. Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa si keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Hie sollt bestoen aus: * [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en) * Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); Den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. Dem Lëtzebuerger Frang war domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint'' zougeduecht. Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt. === D'Situatioun no 1935 === Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (op Franséisch: ''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt: * D'Belsch huet ëm 28&nbsp;% a * Lëtzebuerg huet ëm 10&nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn. No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht deenen zwou Wärungen, an zwar: * 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an * 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''. Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom Zweete Weltkrich, ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Si huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun. === 1945: Zeréck zur Normalitéit === Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht. === Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, falls d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]</ref> 1993 war dëse Zenario bal Realitéit ginn. Mam Europäesche Wiesselcoursmechanismus (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mee duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert. D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden. Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit. Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm. Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt. Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert. D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP<ref name="BBC" /> ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm. Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: An engem RTL-Reportage<ref>[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]</ref> vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, wärend de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet<ref>[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]</ref>. === Vum Frang zum Euro === Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]</ref> {| |[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]] |[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]] |}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro Cours legal kritt; an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt. {{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}} Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner<ref>"Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.</ref>, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html "Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf."] rtl.lu, 31.12.2018.</ref> Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der Lëtzebuerger Zentralbank an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html "Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner."] rtl.lu, 28.02.2023.</ref> == Billjeeën a Mënzen == {{Kapitel Info feelt}} === Billjeeën === ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1915 |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]] |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]] |24.02.1915 - 01.01.1930 |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |20 Frang |1929 |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]] |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]] | 18.07.1930 - 29.01.1941 |} ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1944 |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]] |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1956 |- |10 Frang |1944 |[[File:Frang101945V.jpg|250px]] |[[File:Frang101945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 01.08.1953 |- |20 Frang |1944 |[[File:Frang201945V.jpg|250px]] |[[File:Frang201945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1955 |- |50 Frang |1944 | | |14.10.1944 - 30.04.1964 |- |100 Frang |1944 |[[File:Frang1001944V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001944H.jpg|250px]] | 14.10.1944 - 31.12.1956 |} =====2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1953 |[[File:Frang101954V.jpg|250px]] |[[File:Frang101954H.jpg|250px]] |23.02.1953 - 31.12.1973 |- |20 Frang |1955 |[[File:Frang201955V.jpg|250px]] |[[File:Frang201955H.jpg|250px]] |07.06.1955 - 31.12.1973 |- |50 Frang |1961 |[[File:Frang501961V.jpg|250px]] |[[File:Frang501961H.jpg|250px]] |06.02.1961 - 31.12.1976 |- |100 Frang |1956 |[[File:Frang1001956V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001956H.jpg|250px]] |13.06.1956 - 31.12.1967 |- |100 Frang |1963 |[[File:Frang1001963V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001963H.jpg|250px]] |18.09.1963 - 31.12.1976 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1967 |[[File:Frang101967V.jpg|250px]] |[[File:Frang101967H.jpg|250px]] |20.03.1967 - 31.12.1975 |- |20 Frang |1966 |[[File:Frang201966V.jpg|250px]] |[[File:Frang201966H.jpg|250px]] |07.03.1966 - 30.06.1982 |- |50 Frang |1972 |[[File:Frang501972V.jpg|250px]] |[[File:Frang501972H.jpg|250px]] |25.08.1972 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1970 |[[File:Frang1001970V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001970H.jpg|250px]] |15.07.1970 - 30.04.1983 |} ===== 2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1980 |[[File:Frang1001980V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001980H.jpg|250px]] |14.08.1980 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1986 |[[File:Frang100V.jpg|250px]] |[[File:Frang100H.jpg|250px]] |01.07.1986 - 28.02.2002 |- |1000 Frang |1985 |[[File:Frang1000V.jpg|250px]] |[[File:Frang1000H.jpg|250px]] |01.07.1985 - 28.02.2002 |- |5000 Frang |1993 |[[File:Frang5000V.jpg|250px]] |[[File:Frang5000H.jpg|250px]] | 1993 - 28.02.2002 |} ===== Billjeeë vun der BIL ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1968 |[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]] |01.05.1968 - 28.02.2002 |- |100 Frang |1981 |[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]] |08.03.1981 – 28.02.2002 |} ===Mënzen === ==== Groussherzog Wëllem III 1849-1890==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder een Su |1854 |[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 01.03.1854 - 30.09.1901 |- |10 Centime oder een décke Su |1860 |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]] |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 1860 - 30.09.1901 |} ==== Groussherzog Adolphe 1890-1906==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1901 |[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,97 cm |1,2 mm |29.12.1900 - 01.05.1931 |} ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1918 |[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2 cm |1,42 mm |15.06.1917 - |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder 1 Su |1924 |[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,78 cm |1,3 mm |11.07.1924 - 01.05.1931 |- |10 Centime oder een décke Su |1930 |[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,19 cm |1,3 mm |18.07.1930 - 01.04.1953 |- |25 Centime oder 5 Su |1946 |[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,8 cm |1,2 mm |20.03.1946 - 01.12.1954 |- |1 Frang<br>Typ 1952 |1952<br>1953<br>1955<br>1957<br>1960<br>1962<br>1964 |[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |13.11.1952 - 01.09.1991 |- |5 Frang |1949 |[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,55 cm |1,18 mm |21.12.1949 - 01.02.1963 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |25 Centime oder 5 Su<br>Typ 1954 |1954<br>1957<br>1960<br>1963<br>1965<br>1967<br>1968<br>1970<br>1972 |[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,6 cm |1,1 mm |23.07.1954 - 28.02.2002 |- |1 Frang<br>Typ 1965 |1965<br>1966<br>1968<br>1970<br>1972<br>1973<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980<br>1981<br>1982<br>1983<br>1984 |[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |25.06.1965 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987 |[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |15.06.1986 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1988 |1988<br>bis<br>1995 |[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |'''1,8 cm''' |1,65 mm |15.12.1988 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1971 |1971<br>1976<br>1979<br>1981 |[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |13.04.1971 - 01.05.1987 |- |5 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987<br>1988 |[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |15.06.1986 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |1989 - 28.02.2002 |- |10 Frang |1971<br>1972<br>1974<br>1975<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980 |[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,7 cm |2,02 mm |12.06.1971 – 15.12.1986 |- |20 Frang<br>Typ 1980 |1980<br>1981<br>1982<br>1983 |[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |26.11.1979 - 28.02.2002 |- |20 Frang<br>Typ 1990 |1990<br>bis<br>1995 |[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |1990 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1987 |1987<br>1988<br>1989 |[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |15.09.1987 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |1989 - 28.02.2002 |} == Literatur == * Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937 * [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939 * Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933 * Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928 * Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937 * [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968 * Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981 * [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981 * Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004 * Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p. * [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten * René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991 == Kuckt och == * [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]] * [[Wärung]] * [[Belsche Frang]] * [[Euro]] * [[Lëtzebuergesch Euromënzen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu] *[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022 {{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}} [[Kategorie:Fréier Wärungen]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]] 2g062mkedgh4kosnbr82gsxvv8itufc 2711147 2711146 2026-10-06T18:51:49Z Dewilda 51264 /* 2. Serie */ Ankeren an Emissiounsjoeren 2711147 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wärung}} De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en dunn mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass. == Urspronk == Iwwer den Zäitpunkt vun der Schafung vum Lëtzebuerger Frang si sech d'Fachleit oneens. Vill vun hinne{{Wien?}} sinn der Meenung, datt den Urspronk vum Lëtzebuerger Frang op d'Joer [[1842]] zeréckgeet. Duerch een Arrêté vum [[16. Mäerz]] 1842 gouf eng Relatioun fixéiert tëscht der [[Wärung]] an Zirkulatioun, dem Frang, an der däitscher [[Buchwärung]], déi fir d'Ofrechnung vun den [[Douane]]skäschte benotzt ginn ass. D'Paritéit: ''1 Frang = 8 däitsch [[Silbergros]] '' ass du festgesat ginn. Déi Relatioun huet zwar haaptsächlech d'Operatioune mam däitschen Zoll betraff, mä et goufen och Wueren zu Lëtzebuerg mat der däitscher Reichsmark bezuelt. Ëmmerhi war et en éischten ëffentleche Versuch, eng Kloerstellung an der komplizéierter dualistescher [[Wärung]]ssituatioun erbäizeféieren. Op een zweete gesetzlechen Akt gëtt sech nach beruff, fir d'Bestoe vum Lëtzebuerger Frang z'erklären, an zwar op d'Gesetz vum [[20. Dezember]] [[1848]], dat virgeschriwwen huet, déi administrativ Comptabilitéite missten a Frange gefouert ginn. == De Lëtzebuerger Frang an der Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun == [[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10 Frangschäin 1924.]] === Ausgangspunkt === [[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] zu Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an Ëmlaf bruecht. Si sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang. Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa si keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Hie sollt bestoen aus: * [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en) * Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); Den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. Dem Lëtzebuerger Frang war domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint'' zougeduecht. Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt. === D'Situatioun no 1935 === Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (op Franséisch: ''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt: * D'Belsch huet ëm 28&nbsp;% a * Lëtzebuerg huet ëm 10&nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn. No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht deenen zwou Wärungen, an zwar: * 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an * 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''. Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom Zweete Weltkrich, ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Si huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun. === 1945: Zeréck zur Normalitéit === Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht. === Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, falls d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]</ref> 1993 war dëse Zenario bal Realitéit ginn. Mam Europäesche Wiesselcoursmechanismus (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mee duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert. D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden. Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit. Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm. Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt. Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert. D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP<ref name="BBC" /> ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm. Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: An engem RTL-Reportage<ref>[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]</ref> vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, wärend de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet<ref>[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]</ref>. === Vum Frang zum Euro === Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]</ref> {| |[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]] |[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]] |}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro Cours legal kritt; an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt. {{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}} Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner<ref>"Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.</ref>, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html "Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf."] rtl.lu, 31.12.2018.</ref> Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der Lëtzebuerger Zentralbank an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html "Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner."] rtl.lu, 28.02.2023.</ref> == Billjeeën a Mënzen == {{Kapitel Info feelt}} === Billjeeën === ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1915 |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]] |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]] |24.02.1915 - 01.01.1930 |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |20 Frang |1929 |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]] |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]] | 18.07.1930 - 29.01.1941 |} ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1944 |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]] |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1956 |- |10 Frang |1944 |[[File:Frang101945V.jpg|250px]] |[[File:Frang101945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 01.08.1953 |- |20 Frang |1944 |[[File:Frang201945V.jpg|250px]] |[[File:Frang201945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1955 |- |50 Frang |1944 | | |14.10.1944 - 30.04.1964 |- |100 Frang |1944 |[[File:Frang1001944V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001944H.jpg|250px]] | 14.10.1944 - 31.12.1956 |} =====2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1953<br>1956<br>1959<br>1962<br>1964<br>1966 |[[File:Frang101954V.jpg|250px]] |[[File:Frang101954H.jpg|250px]] |23.02.1953 - 31.12.1973 |- |20 Frang{{Anker|20F1955}} |1955<br>1956<br>1960 |[[File:Frang201955V.jpg|250px]] |[[File:Frang201955H.jpg|250px]] |07.06.1955 - 31.12.1973 |- |50 Frang{{Anker|50F1961}} |1961 |[[File:Frang501961V.jpg|250px]] |[[File:Frang501961H.jpg|250px]] |06.02.1961 - 31.12.1976 |- |100 Frang{{Anker|100F1956}} |1956 |[[File:Frang1001956V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001956H.jpg|250px]] |13.06.1956 - 31.12.1967 |- |100 Frang{{Anker|100F1963}} |1963 |[[File:Frang1001963V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001963H.jpg|250px]] |18.09.1963 - 31.12.1976 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1967 |[[File:Frang101967V.jpg|250px]] |[[File:Frang101967H.jpg|250px]] |20.03.1967 - 31.12.1975 |- |20 Frang |1966 |[[File:Frang201966V.jpg|250px]] |[[File:Frang201966H.jpg|250px]] |07.03.1966 - 30.06.1982 |- |50 Frang |1972 |[[File:Frang501972V.jpg|250px]] |[[File:Frang501972H.jpg|250px]] |25.08.1972 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1970 |[[File:Frang1001970V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001970H.jpg|250px]] |15.07.1970 - 30.04.1983 |} ===== 2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1980 |[[File:Frang1001980V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001980H.jpg|250px]] |14.08.1980 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1986 |[[File:Frang100V.jpg|250px]] |[[File:Frang100H.jpg|250px]] |01.07.1986 - 28.02.2002 |- |1000 Frang |1985 |[[File:Frang1000V.jpg|250px]] |[[File:Frang1000H.jpg|250px]] |01.07.1985 - 28.02.2002 |- |5000 Frang |1993 |[[File:Frang5000V.jpg|250px]] |[[File:Frang5000H.jpg|250px]] | 1993 - 28.02.2002 |} ===== Billjeeë vun der BIL ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1968 |[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]] |01.05.1968 - 28.02.2002 |- |100 Frang |1981 |[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]] |08.03.1981 – 28.02.2002 |} ===Mënzen === ==== Groussherzog Wëllem III 1849-1890==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder een Su |1854 |[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 01.03.1854 - 30.09.1901 |- |10 Centime oder een décke Su |1860 |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]] |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 1860 - 30.09.1901 |} ==== Groussherzog Adolphe 1890-1906==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1901 |[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,97 cm |1,2 mm |29.12.1900 - 01.05.1931 |} ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1918 |[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2 cm |1,42 mm |15.06.1917 - |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder 1 Su |1924 |[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,78 cm |1,3 mm |11.07.1924 - 01.05.1931 |- |10 Centime oder een décke Su |1930 |[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,19 cm |1,3 mm |18.07.1930 - 01.04.1953 |- |25 Centime oder 5 Su |1946 |[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,8 cm |1,2 mm |20.03.1946 - 01.12.1954 |- |1 Frang<br>Typ 1952 |1952<br>1953<br>1955<br>1957<br>1960<br>1962<br>1964 |[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |13.11.1952 - 01.09.1991 |- |5 Frang |1949 |[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,55 cm |1,18 mm |21.12.1949 - 01.02.1963 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |25 Centime oder 5 Su<br>Typ 1954 |1954<br>1957<br>1960<br>1963<br>1965<br>1967<br>1968<br>1970<br>1972 |[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,6 cm |1,1 mm |23.07.1954 - 28.02.2002 |- |1 Frang<br>Typ 1965 |1965<br>1966<br>1968<br>1970<br>1972<br>1973<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980<br>1981<br>1982<br>1983<br>1984 |[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |25.06.1965 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987 |[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |15.06.1986 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1988 |1988<br>bis<br>1995 |[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |'''1,8 cm''' |1,65 mm |15.12.1988 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1971 |1971<br>1976<br>1979<br>1981 |[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |13.04.1971 - 01.05.1987 |- |5 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987<br>1988 |[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |15.06.1986 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |1989 - 28.02.2002 |- |10 Frang |1971<br>1972<br>1974<br>1975<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980 |[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,7 cm |2,02 mm |12.06.1971 – 15.12.1986 |- |20 Frang<br>Typ 1980 |1980<br>1981<br>1982<br>1983 |[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |26.11.1979 - 28.02.2002 |- |20 Frang<br>Typ 1990 |1990<br>bis<br>1995 |[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |1990 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1987 |1987<br>1988<br>1989 |[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |15.09.1987 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |1989 - 28.02.2002 |} == Literatur == * Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937 * [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939 * Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933 * Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928 * Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937 * [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968 * Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981 * [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981 * Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004 * Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p. * [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten * René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991 == Kuckt och == * [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]] * [[Wärung]] * [[Belsche Frang]] * [[Euro]] * [[Lëtzebuergesch Euromënzen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu] *[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022 {{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}} [[Kategorie:Fréier Wärungen]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]] sk7h0nnqbpkcetff7qsb648x9qrk0a0 2711148 2711147 2026-10-06T18:54:29Z Dewilda 51264 /* 1. Serie */ Ankeren an Emissounsjoer 2711148 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wärung}} De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en dunn mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass. == Urspronk == Iwwer den Zäitpunkt vun der Schafung vum Lëtzebuerger Frang si sech d'Fachleit oneens. Vill vun hinne{{Wien?}} sinn der Meenung, datt den Urspronk vum Lëtzebuerger Frang op d'Joer [[1842]] zeréckgeet. Duerch een Arrêté vum [[16. Mäerz]] 1842 gouf eng Relatioun fixéiert tëscht der [[Wärung]] an Zirkulatioun, dem Frang, an der däitscher [[Buchwärung]], déi fir d'Ofrechnung vun den [[Douane]]skäschte benotzt ginn ass. D'Paritéit: ''1 Frang = 8 däitsch [[Silbergros]] '' ass du festgesat ginn. Déi Relatioun huet zwar haaptsächlech d'Operatioune mam däitschen Zoll betraff, mä et goufen och Wueren zu Lëtzebuerg mat der däitscher Reichsmark bezuelt. Ëmmerhi war et en éischten ëffentleche Versuch, eng Kloerstellung an der komplizéierter dualistescher [[Wärung]]ssituatioun erbäizeféieren. Op een zweete gesetzlechen Akt gëtt sech nach beruff, fir d'Bestoe vum Lëtzebuerger Frang z'erklären, an zwar op d'Gesetz vum [[20. Dezember]] [[1848]], dat virgeschriwwen huet, déi administrativ Comptabilitéite missten a Frange gefouert ginn. == De Lëtzebuerger Frang an der Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun == [[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10 Frangschäin 1924.]] === Ausgangspunkt === [[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] zu Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an Ëmlaf bruecht. Si sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang. Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa si keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Hie sollt bestoen aus: * [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en) * Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); Den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. Dem Lëtzebuerger Frang war domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint'' zougeduecht. Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt. === D'Situatioun no 1935 === Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (op Franséisch: ''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt: * D'Belsch huet ëm 28&nbsp;% a * Lëtzebuerg huet ëm 10&nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn. No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht deenen zwou Wärungen, an zwar: * 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an * 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''. Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom Zweete Weltkrich, ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Si huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun. === 1945: Zeréck zur Normalitéit === Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht. === Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, falls d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]</ref> 1993 war dëse Zenario bal Realitéit ginn. Mam Europäesche Wiesselcoursmechanismus (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mee duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert. D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden. Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit. Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm. Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt. Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert. D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP<ref name="BBC" /> ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm. Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: An engem RTL-Reportage<ref>[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]</ref> vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, wärend de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet<ref>[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]</ref>. === Vum Frang zum Euro === Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]</ref> {| |[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]] |[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]] |}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro Cours legal kritt; an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt. {{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}} Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner<ref>"Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.</ref>, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html "Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf."] rtl.lu, 31.12.2018.</ref> Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der Lëtzebuerger Zentralbank an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html "Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner."] rtl.lu, 28.02.2023.</ref> == Billjeeën a Mënzen == {{Kapitel Info feelt}} === Billjeeën === ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1915 |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]] |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]] |24.02.1915 - 01.01.1930 |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |20 Frang |1929 |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]] |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]] | 18.07.1930 - 29.01.1941 |} ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1944 |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]] |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1956 |- |10 Frang |1944 |[[File:Frang101945V.jpg|250px]] |[[File:Frang101945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 01.08.1953 |- |20 Frang |1944 |[[File:Frang201945V.jpg|250px]] |[[File:Frang201945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1955 |- |50 Frang |1944 | | |14.10.1944 - 30.04.1964 |- |100 Frang |1944 |[[File:Frang1001944V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001944H.jpg|250px]] | 14.10.1944 - 31.12.1956 |} =====2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1953<br>1956<br>1959<br>1962<br>1964<br>1966 |[[File:Frang101954V.jpg|250px]] |[[File:Frang101954H.jpg|250px]] |23.02.1953 - 31.12.1973 |- |20 Frang{{Anker|20F1955}} |1955<br>1956<br>1960 |[[File:Frang201955V.jpg|250px]] |[[File:Frang201955H.jpg|250px]] |07.06.1955 - 31.12.1973 |- |50 Frang{{Anker|50F1961}} |1961 |[[File:Frang501961V.jpg|250px]] |[[File:Frang501961H.jpg|250px]] |06.02.1961 - 31.12.1976 |- |100 Frang{{Anker|100F1956}} |1956 |[[File:Frang1001956V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001956H.jpg|250px]] |13.06.1956 - 31.12.1967 |- |100 Frang{{Anker|100F1963}} |1963 |[[File:Frang1001963V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001963H.jpg|250px]] |18.09.1963 - 31.12.1976 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang{{Anker|10F1967}} |1967<br>1970 |[[File:Frang101967V.jpg|250px]] |[[File:Frang101967H.jpg|250px]] |20.03.1967 - 31.12.1975 |- |20 Frang{{Anker|20F1966}} |1966<br>1972<br>1974 |[[File:Frang201966V.jpg|250px]] |[[File:Frang201966H.jpg|250px]] |07.03.1966 - 30.06.1982 |- |50 Frang |1972 |[[File:Frang501972V.jpg|250px]] |[[File:Frang501972H.jpg|250px]] |25.08.1972 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1970<br>1975 |[[File:Frang1001970V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001970H.jpg|250px]] |15.07.1970 - 30.04.1983 |} ===== 2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1980 |[[File:Frang1001980V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001980H.jpg|250px]] |14.08.1980 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1986 |[[File:Frang100V.jpg|250px]] |[[File:Frang100H.jpg|250px]] |01.07.1986 - 28.02.2002 |- |1000 Frang |1985 |[[File:Frang1000V.jpg|250px]] |[[File:Frang1000H.jpg|250px]] |01.07.1985 - 28.02.2002 |- |5000 Frang |1993 |[[File:Frang5000V.jpg|250px]] |[[File:Frang5000H.jpg|250px]] | 1993 - 28.02.2002 |} ===== Billjeeë vun der BIL ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1968 |[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]] |01.05.1968 - 28.02.2002 |- |100 Frang |1981 |[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]] |08.03.1981 – 28.02.2002 |} ===Mënzen === ==== Groussherzog Wëllem III 1849-1890==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder een Su |1854 |[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 01.03.1854 - 30.09.1901 |- |10 Centime oder een décke Su |1860 |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]] |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 1860 - 30.09.1901 |} ==== Groussherzog Adolphe 1890-1906==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1901 |[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,97 cm |1,2 mm |29.12.1900 - 01.05.1931 |} ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1918 |[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2 cm |1,42 mm |15.06.1917 - |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder 1 Su |1924 |[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,78 cm |1,3 mm |11.07.1924 - 01.05.1931 |- |10 Centime oder een décke Su |1930 |[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,19 cm |1,3 mm |18.07.1930 - 01.04.1953 |- |25 Centime oder 5 Su |1946 |[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,8 cm |1,2 mm |20.03.1946 - 01.12.1954 |- |1 Frang<br>Typ 1952 |1952<br>1953<br>1955<br>1957<br>1960<br>1962<br>1964 |[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |13.11.1952 - 01.09.1991 |- |5 Frang |1949 |[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,55 cm |1,18 mm |21.12.1949 - 01.02.1963 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |25 Centime oder 5 Su<br>Typ 1954 |1954<br>1957<br>1960<br>1963<br>1965<br>1967<br>1968<br>1970<br>1972 |[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,6 cm |1,1 mm |23.07.1954 - 28.02.2002 |- |1 Frang<br>Typ 1965 |1965<br>1966<br>1968<br>1970<br>1972<br>1973<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980<br>1981<br>1982<br>1983<br>1984 |[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |25.06.1965 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987 |[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |15.06.1986 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1988 |1988<br>bis<br>1995 |[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |'''1,8 cm''' |1,65 mm |15.12.1988 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1971 |1971<br>1976<br>1979<br>1981 |[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |13.04.1971 - 01.05.1987 |- |5 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987<br>1988 |[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |15.06.1986 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |1989 - 28.02.2002 |- |10 Frang |1971<br>1972<br>1974<br>1975<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980 |[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,7 cm |2,02 mm |12.06.1971 – 15.12.1986 |- |20 Frang<br>Typ 1980 |1980<br>1981<br>1982<br>1983 |[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |26.11.1979 - 28.02.2002 |- |20 Frang<br>Typ 1990 |1990<br>bis<br>1995 |[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |1990 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1987 |1987<br>1988<br>1989 |[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |15.09.1987 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |1989 - 28.02.2002 |} == Literatur == * Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937 * [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939 * Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933 * Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928 * Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937 * [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968 * Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981 * [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981 * Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004 * Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p. * [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten * René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991 == Kuckt och == * [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]] * [[Wärung]] * [[Belsche Frang]] * [[Euro]] * [[Lëtzebuergesch Euromënzen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu] *[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022 {{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}} [[Kategorie:Fréier Wärungen]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]] 03mjvjoa1gepx3y0nlwtpjcd9mwihu7 2711149 2711148 2026-10-06T18:58:17Z Dewilda 51264 /* 2. Serie */ Emissiounsjoer 2711149 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wärung}} De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en dunn mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass. == Urspronk == Iwwer den Zäitpunkt vun der Schafung vum Lëtzebuerger Frang si sech d'Fachleit oneens. Vill vun hinne{{Wien?}} sinn der Meenung, datt den Urspronk vum Lëtzebuerger Frang op d'Joer [[1842]] zeréckgeet. Duerch een Arrêté vum [[16. Mäerz]] 1842 gouf eng Relatioun fixéiert tëscht der [[Wärung]] an Zirkulatioun, dem Frang, an der däitscher [[Buchwärung]], déi fir d'Ofrechnung vun den [[Douane]]skäschte benotzt ginn ass. D'Paritéit: ''1 Frang = 8 däitsch [[Silbergros]] '' ass du festgesat ginn. Déi Relatioun huet zwar haaptsächlech d'Operatioune mam däitschen Zoll betraff, mä et goufen och Wueren zu Lëtzebuerg mat der däitscher Reichsmark bezuelt. Ëmmerhi war et en éischten ëffentleche Versuch, eng Kloerstellung an der komplizéierter dualistescher [[Wärung]]ssituatioun erbäizeféieren. Op een zweete gesetzlechen Akt gëtt sech nach beruff, fir d'Bestoe vum Lëtzebuerger Frang z'erklären, an zwar op d'Gesetz vum [[20. Dezember]] [[1848]], dat virgeschriwwen huet, déi administrativ Comptabilitéite missten a Frange gefouert ginn. == De Lëtzebuerger Frang an der Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun == [[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10 Frangschäin 1924.]] === Ausgangspunkt === [[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] zu Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an Ëmlaf bruecht. Si sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang. Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa si keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Hie sollt bestoen aus: * [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en) * Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); Den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. Dem Lëtzebuerger Frang war domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint'' zougeduecht. Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt. === D'Situatioun no 1935 === Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (op Franséisch: ''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt: * D'Belsch huet ëm 28&nbsp;% a * Lëtzebuerg huet ëm 10&nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn. No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht deenen zwou Wärungen, an zwar: * 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an * 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''. Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom Zweete Weltkrich, ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Si huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun. === 1945: Zeréck zur Normalitéit === Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht. === Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, falls d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]</ref> 1993 war dëse Zenario bal Realitéit ginn. Mam Europäesche Wiesselcoursmechanismus (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mee duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert. D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden. Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit. Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm. Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt. Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert. D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP<ref name="BBC" /> ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm. Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: An engem RTL-Reportage<ref>[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]</ref> vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, wärend de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet<ref>[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]</ref>. === Vum Frang zum Euro === Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]</ref> {| |[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]] |[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]] |}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro Cours legal kritt; an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt. {{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}} Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner<ref>"Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.</ref>, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html "Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf."] rtl.lu, 31.12.2018.</ref> Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der Lëtzebuerger Zentralbank an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html "Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner."] rtl.lu, 28.02.2023.</ref> == Billjeeën a Mënzen == {{Kapitel Info feelt}} === Billjeeën === ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1915 |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]] |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]] |24.02.1915 - 01.01.1930 |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |20 Frang |1929 |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]] |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]] | 18.07.1930 - 29.01.1941 |} ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1944 |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]] |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1956 |- |10 Frang |1944 |[[File:Frang101945V.jpg|250px]] |[[File:Frang101945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 01.08.1953 |- |20 Frang |1944 |[[File:Frang201945V.jpg|250px]] |[[File:Frang201945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1955 |- |50 Frang |1944 | | |14.10.1944 - 30.04.1964 |- |100 Frang |1944 |[[File:Frang1001944V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001944H.jpg|250px]] | 14.10.1944 - 31.12.1956 |} =====2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1953<br>1956<br>1959<br>1962<br>1964<br>1966 |[[File:Frang101954V.jpg|250px]] |[[File:Frang101954H.jpg|250px]] |23.02.1953 - 31.12.1973 |- |20 Frang{{Anker|20F1955}} |1955<br>1956<br>1960 |[[File:Frang201955V.jpg|250px]] |[[File:Frang201955H.jpg|250px]] |07.06.1955 - 31.12.1973 |- |50 Frang{{Anker|50F1961}} |1961 |[[File:Frang501961V.jpg|250px]] |[[File:Frang501961H.jpg|250px]] |06.02.1961 - 31.12.1976 |- |100 Frang{{Anker|100F1956}} |1956 |[[File:Frang1001956V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001956H.jpg|250px]] |13.06.1956 - 31.12.1967 |- |100 Frang{{Anker|100F1963}} |1963 |[[File:Frang1001963V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001963H.jpg|250px]] |18.09.1963 - 31.12.1976 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang{{Anker|10F1967}} |1967<br>1970 |[[File:Frang101967V.jpg|250px]] |[[File:Frang101967H.jpg|250px]] |20.03.1967 - 31.12.1975 |- |20 Frang{{Anker|20F1966}} |1966<br>1972<br>1974 |[[File:Frang201966V.jpg|250px]] |[[File:Frang201966H.jpg|250px]] |07.03.1966 - 30.06.1982 |- |50 Frang |1972 |[[File:Frang501972V.jpg|250px]] |[[File:Frang501972H.jpg|250px]] |25.08.1972 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1970<br>1975 |[[File:Frang1001970V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001970H.jpg|250px]] |15.07.1970 - 30.04.1983 |} ===== 2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1980 |[[File:Frang1001980V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001980H.jpg|250px]] |14.08.1980 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1986<br>1993 |[[File:Frang100V.jpg|250px]] |[[File:Frang100H.jpg|250px]] |01.07.1986 - 28.02.2002 |- |1000 Frang |1985 |[[File:Frang1000V.jpg|250px]] |[[File:Frang1000H.jpg|250px]] |01.07.1985 - 28.02.2002 |- |5000 Frang |1993<br>1996 |[[File:Frang5000V.jpg|250px]] |[[File:Frang5000H.jpg|250px]] | 1993 - 28.02.2002 |} ===== Billjeeë vun der BIL ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1968 |[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]] |01.05.1968 - 28.02.2002 |- |100 Frang |1981 |[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]] |08.03.1981 – 28.02.2002 |} ===Mënzen === ==== Groussherzog Wëllem III 1849-1890==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder een Su |1854 |[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 01.03.1854 - 30.09.1901 |- |10 Centime oder een décke Su |1860 |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]] |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 1860 - 30.09.1901 |} ==== Groussherzog Adolphe 1890-1906==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1901 |[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,97 cm |1,2 mm |29.12.1900 - 01.05.1931 |} ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1918 |[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2 cm |1,42 mm |15.06.1917 - |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder 1 Su |1924 |[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,78 cm |1,3 mm |11.07.1924 - 01.05.1931 |- |10 Centime oder een décke Su |1930 |[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,19 cm |1,3 mm |18.07.1930 - 01.04.1953 |- |25 Centime oder 5 Su |1946 |[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,8 cm |1,2 mm |20.03.1946 - 01.12.1954 |- |1 Frang<br>Typ 1952 |1952<br>1953<br>1955<br>1957<br>1960<br>1962<br>1964 |[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |13.11.1952 - 01.09.1991 |- |5 Frang |1949 |[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,55 cm |1,18 mm |21.12.1949 - 01.02.1963 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |25 Centime oder 5 Su<br>Typ 1954 |1954<br>1957<br>1960<br>1963<br>1965<br>1967<br>1968<br>1970<br>1972 |[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,6 cm |1,1 mm |23.07.1954 - 28.02.2002 |- |1 Frang<br>Typ 1965 |1965<br>1966<br>1968<br>1970<br>1972<br>1973<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980<br>1981<br>1982<br>1983<br>1984 |[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |25.06.1965 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987 |[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |15.06.1986 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1988 |1988<br>bis<br>1995 |[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |'''1,8 cm''' |1,65 mm |15.12.1988 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1971 |1971<br>1976<br>1979<br>1981 |[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |13.04.1971 - 01.05.1987 |- |5 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987<br>1988 |[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |15.06.1986 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |1989 - 28.02.2002 |- |10 Frang |1971<br>1972<br>1974<br>1975<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980 |[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,7 cm |2,02 mm |12.06.1971 – 15.12.1986 |- |20 Frang<br>Typ 1980 |1980<br>1981<br>1982<br>1983 |[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |26.11.1979 - 28.02.2002 |- |20 Frang<br>Typ 1990 |1990<br>bis<br>1995 |[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |1990 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1987 |1987<br>1988<br>1989 |[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |15.09.1987 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |1989 - 28.02.2002 |} == Literatur == * Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937 * [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939 * Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933 * Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928 * Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937 * [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968 * Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981 * [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981 * Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004 * Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p. * [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten * René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991 == Kuckt och == * [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]] * [[Wärung]] * [[Belsche Frang]] * [[Euro]] * [[Lëtzebuergesch Euromënzen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu] *[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022 {{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}} [[Kategorie:Fréier Wärungen]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]] jsdpi489rfd8tpsgt82eurwduvndrmx 2711150 2711149 2026-10-06T19:00:20Z Dewilda 51264 /* Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964 */ Feierstëppeler 2711150 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wärung}} De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en dunn mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass. == Urspronk == Iwwer den Zäitpunkt vun der Schafung vum Lëtzebuerger Frang si sech d'Fachleit oneens. Vill vun hinne{{Wien?}} sinn der Meenung, datt den Urspronk vum Lëtzebuerger Frang op d'Joer [[1842]] zeréckgeet. Duerch een Arrêté vum [[16. Mäerz]] 1842 gouf eng Relatioun fixéiert tëscht der [[Wärung]] an Zirkulatioun, dem Frang, an der däitscher [[Buchwärung]], déi fir d'Ofrechnung vun den [[Douane]]skäschte benotzt ginn ass. D'Paritéit: ''1 Frang = 8 däitsch [[Silbergros]] '' ass du festgesat ginn. Déi Relatioun huet zwar haaptsächlech d'Operatioune mam däitschen Zoll betraff, mä et goufen och Wueren zu Lëtzebuerg mat der däitscher Reichsmark bezuelt. Ëmmerhi war et en éischten ëffentleche Versuch, eng Kloerstellung an der komplizéierter dualistescher [[Wärung]]ssituatioun erbäizeféieren. Op een zweete gesetzlechen Akt gëtt sech nach beruff, fir d'Bestoe vum Lëtzebuerger Frang z'erklären, an zwar op d'Gesetz vum [[20. Dezember]] [[1848]], dat virgeschriwwen huet, déi administrativ Comptabilitéite missten a Frange gefouert ginn. == De Lëtzebuerger Frang an der Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun == [[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10 Frangschäin 1924.]] === Ausgangspunkt === [[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] zu Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an Ëmlaf bruecht. Si sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang. Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa si keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Hie sollt bestoen aus: * [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en) * Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); Den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. Dem Lëtzebuerger Frang war domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint'' zougeduecht. Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt. === D'Situatioun no 1935 === Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (op Franséisch: ''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt: * D'Belsch huet ëm 28&nbsp;% a * Lëtzebuerg huet ëm 10&nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn. No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht deenen zwou Wärungen, an zwar: * 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an * 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''. Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom Zweete Weltkrich, ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Si huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun. === 1945: Zeréck zur Normalitéit === Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht. === Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, falls d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]</ref> 1993 war dëse Zenario bal Realitéit ginn. Mam Europäesche Wiesselcoursmechanismus (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mee duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert. D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden. Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit. Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm. Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt. Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert. D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP<ref name="BBC" /> ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm. Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: An engem RTL-Reportage<ref>[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]</ref> vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, wärend de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet<ref>[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]</ref>. === Vum Frang zum Euro === Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]</ref> {| |[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]] |[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]] |}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro Cours legal kritt; an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt. {{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}} Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner<ref>"Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.</ref>, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html "Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf."] rtl.lu, 31.12.2018.</ref> Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der Lëtzebuerger Zentralbank an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html "Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner."] rtl.lu, 28.02.2023.</ref> == Billjeeën a Mënzen == {{Kapitel Info feelt}} === Billjeeën === ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1915 |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]] |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]] |24.02.1915 - 01.01.1930 |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |20 Frang |1929 |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]] |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]] | 18.07.1930 - 29.01.1941 |} ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1944 |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]] |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1956 |- |10 Frang |1944 |[[File:Frang101945V.jpg|250px]] |[[File:Frang101945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 01.08.1953 |- |20 Frang |1944 |[[File:Frang201945V.jpg|250px]] |[[File:Frang201945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1955 |- |50 Frang |1944 | | |14.10.1944 - 30.04.1964 |- |100 Frang |1944 |[[File:Frang1001944V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001944H.jpg|250px]] | 14.10.1944 - 31.12.1956 |} =====2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang |1953<br>1956<br>1959<br>1962<br>1964<br>1966 |[[File:Frang101954V.jpg|250px]] |[[File:Frang101954H.jpg|250px]] |23.02.1953 - 31.12.1973 |- |20 Frang{{Anker|20F1955}} |1955<br>1956<br>1960 |[[File:Frang201955V.jpg|250px]] |[[File:Frang201955H.jpg|250px]] |07.06.1955 - 31.12.1973 |- |50 Frang{{Anker|50F1961}} |1961 |[[File:Frang501961V.jpg|250px]] |[[File:Frang501961H.jpg|250px]] |06.02.1961 - 31.12.1976 |- |100 Frang{{Anker|100F1956}} |1956 |[[File:Frang1001956V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001956H.jpg|250px]] |13.06.1956 - 31.12.1967 |- |100 Frang{{Anker|100F1963}} |1963 |[[File:Frang1001963V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001963H.jpg|250px]] |18.09.1963 - 31.12.1976 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang{{Anker|10F1967}} |1967<br>1970 |[[File:Frang101967V.jpg|250px]] |[[File:Frang101967H.jpg|250px]] |20.03.1967 - 31.12.1975 |- |20 Frang{{Anker|20F1966}} |1966<br>1972<br>1974 |[[File:Frang201966V.jpg|250px]] |[[File:Frang201966H.jpg|250px]] |07.03.1966 - 30.06.1982 |- |50 Frang |1972 |[[File:Frang501972V.jpg|250px]] |[[File:Frang501972H.jpg|250px]] |25.08.1972 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1970<br>1975 |[[File:Frang1001970V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001970H.jpg|250px]] |15.07.1970 - 30.04.1983 |} ===== 2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1980 |[[File:Frang1001980V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001980H.jpg|250px]] |14.08.1980 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1986<br>1993 |[[File:Frang100V.jpg|250px]] |[[File:Frang100H.jpg|250px]] |01.07.1986 - 28.02.2002 |- |1000 Frang |1985 |[[File:Frang1000V.jpg|250px]] |[[File:Frang1000H.jpg|250px]] |01.07.1985 - 28.02.2002 |- |5000 Frang |1993<br>1996 |[[File:Frang5000V.jpg|250px]] |[[File:Frang5000H.jpg|250px]] | 1993 - 28.02.2002 |} ===== Billjeeë vun der BIL ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1968 |[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]] |01.05.1968 - 28.02.2002 |- |100 Frang |1981 |[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]] |08.03.1981 – 28.02.2002 |} ===Mënzen === ==== Groussherzog Wëllem III 1849-1890==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder een Su |1854 |[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 01.03.1854 - 30.09.1901 |- |10 Centime oder een décke Su |1860 |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]] |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 1860 - 30.09.1901 |} ==== Groussherzog Adolphe 1890-1906==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1901 |[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,97 cm |1,2 mm |29.12.1900 - 01.05.1931 |} ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1918 |[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2 cm |1,42 mm |15.06.1917 - |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder 1 Su |1924 |[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,78 cm |1,3 mm |11.07.1924 - 01.05.1931 |- |10 Centime oder een décke Su |1930 |[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,19 cm |1,3 mm |18.07.1930 - 01.04.1953 |- |25 Centime oder 5 Su |1946 |[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,8 cm |1,2 mm |20.03.1946 - 01.12.1954 |- |[[Feierstëppeler|1 Frang<br>Typ 1952]] |1952<br>1953<br>1955<br>1957<br>1960<br>1962<br>1964 |[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |13.11.1952 - 01.09.1991 |- |5 Frang |1949 |[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,55 cm |1,18 mm |21.12.1949 - 01.02.1963 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |25 Centime oder 5 Su<br>Typ 1954 |1954<br>1957<br>1960<br>1963<br>1965<br>1967<br>1968<br>1970<br>1972 |[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,6 cm |1,1 mm |23.07.1954 - 28.02.2002 |- |1 Frang<br>Typ 1965 |1965<br>1966<br>1968<br>1970<br>1972<br>1973<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980<br>1981<br>1982<br>1983<br>1984 |[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |25.06.1965 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987 |[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |15.06.1986 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1988 |1988<br>bis<br>1995 |[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |'''1,8 cm''' |1,65 mm |15.12.1988 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1971 |1971<br>1976<br>1979<br>1981 |[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |13.04.1971 - 01.05.1987 |- |5 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987<br>1988 |[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |15.06.1986 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |1989 - 28.02.2002 |- |10 Frang |1971<br>1972<br>1974<br>1975<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980 |[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,7 cm |2,02 mm |12.06.1971 – 15.12.1986 |- |20 Frang<br>Typ 1980 |1980<br>1981<br>1982<br>1983 |[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |26.11.1979 - 28.02.2002 |- |20 Frang<br>Typ 1990 |1990<br>bis<br>1995 |[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |1990 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1987 |1987<br>1988<br>1989 |[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |15.09.1987 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |1989 - 28.02.2002 |} == Literatur == * Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937 * [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939 * Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933 * Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928 * Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937 * [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968 * Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981 * [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981 * Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004 * Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p. * [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten * René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991 == Kuckt och == * [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]] * [[Wärung]] * [[Belsche Frang]] * [[Euro]] * [[Lëtzebuergesch Euromënzen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu] *[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022 {{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}} [[Kategorie:Fréier Wärungen]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]] n8j5qixdrxr7cuqyqe6u5wzjgo9j3sk Vendelin Jurion 0 23603 2711135 2645115 2026-10-06T13:05:40Z Robby 393 Méi Gielercher 1 Plaz vum Doud mat Quellen a Kategorien 2711135 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Vendelin Jurion''', gebuer de [[4. Juni]] [[1806]] zu [[Béibreg]], a gestuerwen den [[10. Februar]] [[1892]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/27wfmk/pages/3/articles/DTL94?search=Jurion|Titel=Renseingnements variés. Etat-civil de la ville de Luxembourg.- Décès|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1892-02-13|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:L'Indépendance luxembourgeoise]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=fr}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Droit|Jurist]] a [[Politiker]]. De Vendelin Jurion war [[Affekot]] um [[Tribunal d'arrondissement (Lëtzebuerg)|Bezierksgeriicht]] [[Dikrech]], méi spéit um [[Cour supérieure de justice (Lëtzebuerg)|Ieweschte Geriicht]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Letzebuerg]]. Zu [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] war hie [[Buergermeeschter]] vun 1835 bis 1843. [[1843]] gouf e Sekretär an der ''Régence''. Hie war och an der Kommissioun, déi d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] vun 1848 ausgeschafft hat. Vun 1842 bis 1848 a vun 1849 bis 1853 war hien Deputéierten fir de [[Kanton Dikrech]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/rshphfz5p3/pages/3/articles/DIVL84?search=Jurion|Titel=Vendelin Jurion|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1892-02-10|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Zeitung]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}</ref> an der [[Chamber]]. 1848 war hien och Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante ]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref> Dertëschent an duerno war hie Member vun der Regierung: vum [[1. August]] [[1848]] bis den [[2. Dezember]] [[1848]] war en ''Administrateur général'' an der [[Regierung de la Fontaine]] a vum [[23. September]] [[1853]] bis de [[24. Juni]] [[1856]] an der [[Regierung Simons]], wou hien all Kéier fir den Interieur zoustänneg war. Vum 28. November 1857 bis zu sengem Doud den 10. Februar 1892 war hie Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]].<ref>{{Citation |URL=http://www.conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html |Titel=Lëscht vun de Membere vum Staatsrot op der Websäit vum Staatsrot |Gekuckt=2016-07-22 |archivedate=2016-07-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160720104801/http://www.conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html }}</ref> Zu Dikrech huet en, zesumme mam [[Joseph-Antoine Schroell]], d'''[[Wochenblatt für Bürger und Landleute]]'' erausginn, déi éischt Zeitung zu Lëtzebuerg mat engem [[Feuilleton]]. == Gielercher<ref name=":1" /> == <!--* {{OCCC| (Promotioun 1842)<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 1er janvier 1842, L' A, portant nomination de membres de l'Ordre royal grand-ducal de la Couronne de Chêne publizéiert am [https://web.archive.org/web/20160305201543/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1842/0004/a004.pdf Memioral N°4 vun 1842]</ref>}}--> * {{OCCGO}} * {{LHO}} * Chevalier vum Ordre du Lion néerlandais * "Ritter 2. Klasse mit Stern des Roten Adler Ordens" == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Jurion Vendelin}} [[Kategorie:Gebuer 1806]] [[Kategorie:Gestuerwen 1892]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Inneministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Editeuren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Presidente vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Dikrech]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] 5jtxmbbzrsy2pr81q0uth086aeldc0a Schabloun:RIP 10 44169 2711178 2711082 2026-10-07T07:00:47Z Zinneke 34 EM Saint 2711178 wikitext text/x-wiki <!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg|100px|right|Eva Marie Saint]] * {{6. Oktober}}: '''[[Eva Marie Saint]]''', US-amerikanesch Schauspillerin. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. {{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}] <noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude /> 0cvug1qg7g90qdzzheyw6ivh4qw94oy Haaptsäit/WDS-Spënnchen 0 45363 2711160 2711024 2026-10-06T20:28:02Z Zinneke 34 /* Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn… */ 2711160 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … * … * … * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? <!-- 190 --> * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] um Flouer ''Um Rank'' uganks den 2020er Joeren 141 réimesche Mënze [[Burgus vun Holztem|fonnt goufen]], mat Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] 107yqg35m75ix1ys8cvab0f5wa4hr3h 2711161 2711160 2026-10-06T20:29:34Z Zinneke 34 /* Wousst Dir schonn datt… */ 2711161 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … * … * … [[Uewerkuer]], dem Titel vun engem Instrumentalstéck vun der New Wave Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? <!-- 190 --> * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] um Flouer ''Um Rank'' uganks den 2020er Joeren 141 réimesche Mënze [[Burgus vun Holztem|fonnt goufen]], mat Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] 1mjb6rgk4vtofd9f9u8vd6n7ik9s1s6 Erasure 0 59488 2711165 2498674 2026-10-06T20:38:15Z Zinneke 34 2711165 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} [[Fichier:Erasure-andy-vince-wolfgangs-np.jpg|thumb|upright|Den Andy Bell an de Vince Clarke]] '''Erasure''' ass eng erfollegräich [[England|englesch]] Synthie-Pop-Band, déi aus dem Andy Bell an dem Vince Clarke besteet. == Bandgeschicht == === Virgeschicht a Grënnung vun Erasure === De Vince Clarke ass e Synthesizer- a Sequenzer-Spezialist, deen als Grënnungsmember vun ''Depeche Mode'' d'Hits „New Life“ a „Just Can't Get Enough“ komponéiert huet. Schonn Enn 1981 huet de Clarke Depeche Mode wéinst musikaleschen Differenze verlooss, fir 1982 mam Alison Moyet d'Duo ''Yazoo'' ze grënnen. Dem Duo Yazoo säin éischten Hit war „Only You“, deen de Vince Clarke fir [[Depeche Mode]] geschriwwen hat. No zwéin Albumen an enger Rei vun erfollegräiche Singelen ("Don't Go", "Situation", "Nobody's Diary") gouf Yazoo wéinst perséinlechen Differenzen opgeléist. 1983 huet hien nach de Projet ''The Assembly'' zesumme mam Tountechniker gestart, deen awer och erëm opgeléist gouf. 1985 huet de Vince Clarke dann iwwer eng Annonce am [[Melody Maker]] e Sänger fir en neie Projet gesicht. De Leschte vu véierzeg Kandidate war den Andy Bell. '''Erasure''' war gebuer. === 1985–1994 === 1985 huet Erasure hir éischte [[Single]] „Who Needs Love Like That“ verëffentlecht, déi e klengen Diskothéikenhit gouf. Den nächste méi groussen Hit war „Oh L'amour“ aus dem Debutalbum ''Wonderland'' (1986). Dës Single hat virun allem an [[Däitschland]] a [[Frankräich]] e grousse Succès. Erasure hat hiren éischte groussen internationalen Hit mat „Sometimes“, dee sech a vill europäesche Länner an d'[[Charts]] placéiere konnt. „Victim of Love“ war eng No. 1 an den [[US Dance Charts]]. Den zweeten Album, ''The Circus'' (1987), aus deem déi Single sinn, huet sech dowéinst besser verkaaft. Déi nächst fënnef Albumen ''The Innocents'' (1988), ''Wild!'' (1989), ''Chorus'' (1991), ''Pop! The First 20 Hits'' (1992) an ''I Say I Say I Say'' (1994) goufen all No. 1 an de britteschen Charts. ''Pop!'' gouf a Groussbritannien mat Dräifach-Platin ausgezeechent. Aus deenen Albe stamen international Hits wéi z.&nbsp;B. „Ship of Fools“, „A Little Respect“, „Blue Savannah“, „Chorus“, „Love to Hate You“ an „Always“. D'EP ''Crackers International'' mam Hit „Stop!“ gouf No. 2 an den UK Single Charts. D'''ABBA-esque EP'', op där Erasure d'[[ABBA]]-Hits „Lay All Your Love On Me“, „S.O.S.“, „Take A Chance On Me“ a „Voulez Vous“ gecovert huet, war souguer No.1 an de britteschen Charts. === 1995–2005 === Nom nach populären Album ''I Say I Say I Say'' (1994) huet Erasure kaum nach kommerziell erfollegräich Albumen erausbruecht. Den Album ''Loveboat'' gouf an Amerika net emol verëffentlecht. 2003 hat Erasure e Comeback mat enger Cover-Versioun vum ''Peter Gabriel''-Hit "Solsbury Hill". 2003 koum och e Best-of-Album ''Hits! The Very Best Of Erasure'' eraus. Eng [[DVD]] mat alle Museksvideoe vun Erasure koum och eraus. Enn 2004 huet de Sänger Andy Bell bekannt ginn, datt hien zanter 1998 [[HIV]]-positiv ass.<ref>http://www.laut.de/vorlaut/news/2004/12/15/11081/</ref> == Discographie == === Studio-Albumen === {| class="prettytable" |- bgcolor="#e5e5e5" ! rowspan="2" | Joer ! width="260" rowspan="2" | Titel ! colspan="9" | Chartpositiounen |- bgcolor="#e5e5e5" ! width="30" | [[Vereenegt Kinnekräich|UK]] ! width="30" | [[Däitschland|DE]] ! width="30" | [[Vereenegt Staate vun Amerika|US]] ! width="30" | [[Schweden|SE]] ! width="30" | [[Schwäiz|CH]] ! width="30" | [[Dänemark|DK]] ! width="30" | [[Éisträich|AT]] ! width="30" | [[Neiséiland|NZ]] ! width="30" | [[Spuenien|ES]] |- bgcolor="#f0f0ff" | 1986 | ''Wonderland'' | align="center" | 71 | align="center" | 20 | align="center" | – | align="center" | 13 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- | 1987 | ''The Circus'' | align="center" | '''6''' | align="center" | 16 | align="center" | 190 | align="center" | 12 | align="center" | '''9''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 40 | align="center" | – |- bgcolor="#f0f0ff" | 1988 | ''The Innocents'' | align="center" | '''1''' | align="center" | '''10''' | align="center" | 49 | align="center" | 13 | align="center" | 15 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 50 | align="center" | – |- | 1989 | ''Wild!'' | align="center" | '''1''' | align="center" | 16 | align="center" | 57 | align="center" | 20 | align="center" | 24 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- bgcolor="#f0f0ff" | 1991 | ''Chorus'' | align="center" | '''1''' | align="center" | 13 | align="center" | 29 | align="center" | 14 | align="center" | 21 | align="center" | 14 | align="center" | '''5''' | align="center" | – | align="center" | – |- | 1994 | ''I Say I Say I Say'' | align="center" | '''1''' | align="center" | '''6''' | align="center" | 18 | align="center" | '''3''' | align="center" | 17 | align="center" | '''9''' | align="center" | '''2''' | align="center" | – | align="center" | 33 |- bgcolor="#f0f0ff" | 1995 | ''Erasure'' | align="center" | 14 | align="center" | 87 | align="center" | 82 | align="center" | 26 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 33 | align="center" | – | align="center" | – |- | 1997 | ''Cowboy'' | align="center" | '''10''' | align="center" | 34 | align="center" | 43 | align="center" | 19 | align="center" | – | align="center" | 15 | align="center" | 27 | align="center" | – | align="center" | – |- bgcolor="#f0f0ff" | 2000 | ''Loveboat'' | align="center" | 45 | align="center" | 48 | align="center" | – | align="center" | 57 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- | 2003 | ''Other People's Songs'' | align="center" | 17 | align="center" | 17 | align="center" | 138 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 31 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- bgcolor="#f0f0ff" | 2005 | ''Nightbird'' | align="center" | 27 | align="center" | 22 | align="center" | 154 | align="center" | 34 | align="center" | – | align="center" | 25 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- | 2006 | ''Union Street'' | align="center" | 102 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 13 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- bgcolor="#f0f0ff" | 2007 | ''Light at the End of the World'' | align="center" | 29 | align="center" | 42 | align="center" | 127 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- | 2011 | ''Tomorrow's World'' | align="center" | 29 | align="center" | 35 | align="center" | 61 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 20 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- bgcolor="#f0f0ff" | 2013 | ''Snow Globe'' | align="center" | 49 | align="center" | 100 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- | 2014 | ''The Violet Flame'' | align="center" | 20 | align="center" | 41 | align="center" | 48 | align="center" | 37 | align="center" | – | align="center" | '''5''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 100 |- | 2017 | ''World Be Gone'' | align="center" | '''6''' | align="center" | 28 | align="center" | 137 | align="center" | 15 | align="center" | 69 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 99 |- | 2020 | ''The Neon'' | align="center" | '''4''' | align="center" | 11 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 49 | align="center" | – | align="center" | – |} === Kompilatioun- a Live-Albumen === {| class="prettytable" |- bgcolor="#e5e5e5" ! rowspan="2" | Joer ! width="260" rowspan="2" | Titel ! colspan="6" | Chartpositiounen |- bgcolor="#e5e5e5" ! width="30" | [[Vereenegt Kinnekräich|UK]] ! width="30" | [[Däitschland|DE]] ! width="30" | [[Vereenegt Staate vun Amerika|US]] ! width="30" | [[Schweden|SE]] ! width="30" | [[Schwäiz|CH]] ! width="30" | [[Éisträich|AT]] |- bgcolor="#f0f0ff" | 1987 | ''The Two-Ring Circus'' | align="center" | – | align="center" | 26 | align="center" | 186 | align="center" | ? | align="center" | – | align="center" | – |- | 1992 | ''Pop! – The First 20 Hits'' | align="center" | '''1''' | align="center" | 12 | align="center" | 112 | align="center" | 15 | align="center" | 18 | align="center" | '''4''' |- bgcolor="#f0f0ff" | 2003 | ''Hits! The Very Best of Erasure'' | align="center" | 15 | align="center" | 54 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- | 2005 | ''The Erasure Show''<sup>1</sup> | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2006 | ''Acoustic Live''<sup>1</sup> | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2007 | ''Live at the Royal Albert Hall''<sup>1</sup> | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2009 | ''Total Pop! The First 40 Hits'' | align="center" |21 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – |- |2011 | ''Tomorrow's World Tour (Live at the Roundhouse)''<sup>1</sup> | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" |} <small>„n.v.“ = net verëffentlecht</small><br> <small><sup>1</sup> nëmmen UK</small> === Singelen === {| class="prettytable" |- bgcolor="#e5e5e5" ! rowspan="2" | Joer ! width="260" rowspan="2" | Titel ! colspan="10" | Chartpositiounen |- bgcolor="#e5e5e5" ! width="30" | [[Vereenegt Kinnekräich|UK]] ! width="30" | [[Däitschland|DE]] ! width="30" | [[Schweden|SE]] ! width="30" | [[Vereenegt Staate vun Amerika|US]] <small>Hot100</small> ! width="30" | [[Vereenegt Staate vun Amerika|US]] <small>Dance</small> ! width="30" | [[Schwäiz|CH]] ! width="30" | [[Éisträich|AT]] ! width="30" | [[Italien|IT]] ! width="30" | [[Frankräich|FR]] ! width="30" | [[Spuenien|ES]] |- bgcolor="#f0f0ff" | 1985 | ''Who Needs Love Like That''<br><small>''Wonderland''</small> | align="center" | 55 | align="center" | 48 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | '''8''' | align="center" | 23 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- | 1985 | ''Heavenly Action''<br><small>''Wonderland''</small> | align="center" | 100 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | '''8''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 1986 | ''Oh L'amour''<br><small>''Wonderland''</small> | align="center" | 85 | align="center" | 16 | align="center" | 15 | align="center" | – | align="center" | '''3''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 14 | align="center" | - |- | 1986 | ''Sometimes''<br><small>''The Circus''</small> | align="center" | '''2''' | align="center" | '''2''' | align="center" | 20 | align="center" | – | align="center" | '''4''' | align="center" | '''3''' | align="center" | '''10''' | align="center" | 22 | align="center" | 39 | align="center" | '''1''' |- bgcolor="#f0f0ff" | 1987 | ''It Doesn't Have to Be''<br><small>''The Circus''</small> | align="center" | 12 | align="center" | 16 | align="center" | – | align="center" | n. v. | align="center" | '''4''' | align="center" | 19 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 30 |- | 1987 | ''Victim of Love''<br><small>''The Circus''</small> | align="center" | '''7''' | align="center" | 26 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | '''1''' | align="center" | 22 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1987 | ''The Circus''<br><small>''The Circus''</small> | align="center" | '''6''' | align="center" | 30 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 1988 | ''Ship of Fools''<br><small>''The Innocents''</small> | align="center" | '''6''' | align="center" | '''9''' | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | 12 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1988 | ''Chains of Love''<br><small>''The Innocents''</small> | align="center" | 11 | align="center" | 18 | align="center" | – | align="center" | 12 | align="center" | '''4''' | align="center" | 16 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 1988 | ''A Little Respect''<br><small>''The Innocents''</small> | align="center" | '''4''' | align="center" | 34 | align="center" | – | align="center" | 14 | align="center" | '''2''' | align="center" | 28 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1988 | ''Stop!''<sup>1</sup><br><small>''Crackers International''</small> | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | 97 | align="center" | '''4''' | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 1988 | ''Crackers International''<br><small>''Crackers International''</small> | align="center" | '''2''' | align="center" | 18 | align="center" | – | align="center" | 73<sup>4</sup> | align="center" | – | align="center" | 15 | align="center" | 16 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1989 | ''Drama!''<br><small>''Wild!''</small> | align="center" | '''4''' | align="center" | 12 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | '''10''' | align="center" | 15 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 18 |- | 1989 | ''You Surround Me''<br><small>''Wild!''</small> | align="center" | 15 | align="center" | 38 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1990 | ''Blue Savannah''<br><small>''Wild!''</small> | align="center" | '''3''' | align="center" | 13 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 44 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- | 1990 | ''Star''<br><small>''Wild!''</small> | align="center" | 11 | align="center" | 33 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | '''4''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1991 | ''Chorus''<br><small>''Chorus''</small> | align="center" | '''3''' | align="center" | 17 | align="center" | 37 | align="center" | 83 | align="center" | 14 | align="center" | '''10''' | align="center" | 20 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- | 1991 | ''Love to Hate You''<br><small>''Chorus''</small> | align="center" | '''4''' | align="center" | 19 | align="center" | '''4''' | align="center" | – | align="center" | 17 | align="center" | 17 | align="center" | '''6''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1991 | ''Am I Right?''<br><small>''Chorus''</small> | align="center" | 15 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | 21 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 1992 | ''Breath of Life''<br><small>''Chorus''</small> | align="center" | '''8''' | align="center" | 44 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 25 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1992 | ''Abba-esque''<br><small>''Abba-esque''</small> | align="center" | '''1''' | align="center" | '''2''' | align="center" | '''1''' | align="center" | 85<sup>4</sup> | align="center" | '''10''' | align="center" | '''3''' | align="center" | '''1''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 27 |- | 1992 | ''Who Needs Love Like That'' (Remix)<br><small>''Pop! The First 20 Hits''</small> | align="center" | '''10''' | align="center" | 27 | align="center" | 31 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 18 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1994 | ''Always''<br><small>''I Say I Say I Say''</small> | align="center" | '''4''' | align="center" | '''5''' | align="center" | '''2''' | align="center" | 20 | align="center" | '''6''' | align="center" | 23 | align="center" | '''2''' | align="center" | 25 | align="center" | – | align="center" | '''8''' |- | 1994 | ''Run to the Sun''<br><small>''I Say I Say I Say''</small> | align="center" | '''6''' | align="center" | 49 | align="center" | 19 | align="center" | 124 | align="center" | 14 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1994 | ''I Love Saturday''<br><small>''I Say I Say I Say''</small> | align="center" | 20 | align="center" | 69 | align="center" | 34 | align="center" | – | align="center" | 20 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 1995 | ''Stay With Me''<br><small>''Erasure''</small> | align="center" | 15 | align="center" | – | align="center" | 13 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | |- bgcolor="#f0f0ff" | 1995 | ''Fingers & Thumbs (Cold Summer's Day)''<br><small>''Erasure''</small> | align="center" | 20 | align="center" | 69 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | '''10''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 1996 | ''Rock Me Gently''<sup>2</sup><br><small>''Erasure''</small> | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 1997 | ''In My Arms''<br><small>''Cowboy''</small> | align="center" | 13 | align="center" | 76 | align="center" | 12 | align="center" | 55 | align="center" | '''2''' | align="center" | – | align="center" | 40 | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 1997 | ''Don't Say Your Love Is Killing Me''<br><small>''Cowboy''</small> | align="center" | 23 | align="center" | 89 | align="center" | 26 | align="center" | – | align="center" | '''5''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 1997 | ''Rain''<br><small>''Cowboy''</small> | align="center" | n.g. | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2000 | ''Freedom''<br><small>''Loveboat''</small> | align="center" | 27 | align="center" | 80 | align="center" | 51 | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 2001 | ''Moon & The Sky''<sup>3</sup><br><small>''Loveboat''</small> | align="center" | n.g. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2003 | ''Solsbury Hill''<br><small>''Other People's Songs''</small> | align="center" | '''10''' | align="center" | 29 | align="center" | 39 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 2003 | ''Make Me Smile (Come Up and See Me)''<br><small>''Other People's Songs''</small> | align="center" | 14 | align="center" | 58 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 2003 | ''Oh L'amour'' (Remix)<br><small>''Hits! The Very Best Of Erasure''</small> | align="center" | 13 | align="center" | 59 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 2005 | ''Breathe''<br><small>''Nightbird''</small> | align="center" | '''4''' | align="center" | 35 | align="center" | 33 | align="center" | – | align="center" | '''1''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | 55 | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 2005 | ''Don't Say You Love Me''<br><small>''Nightbird''</small> | align="center" | 15 | align="center" | 69 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 2005 | ''Here I Go Impossible Again'' /<br>''All This Time Still Falling Out of Love''<br><small>''Nightbird''</small> | align="center" | 25 | align="center" | 69 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2006 | ''Boy''<br><small>''Union Street''</small> | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2007 | ''I Could Fall in Love With You''<br><small>''Light at the End of the World''</small> | align="center" | 21 | align="center" | 69 | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | '''7''' | align="center" | – | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | - |- | 2007 | ''Sunday Girl''<br><small>''Light at the End of the World''</small> | align="center" | 33 | align="center" | 76 | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | - |- bgcolor="#f0f0ff" | 2007 | ''Storm Chaser''<br><small>''Light at the End of the World''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2011 | ''When I Start to (Break It All Down)''<br><small>''Tomorrow's World''</small> | align="center" | 175 | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | 25 | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2011 | ''Be With You''<br><small>''Tomorrow's World''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | '''7''' | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2012 | ''Fill Us With Fire''<br><small>''Tomorrow's World''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2013 | ''Gaudete''<br><small>''Snow Globe''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | 18 | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2014 | ''Make It Wonderful''<br><small>''Snow Globe''</small> | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | |- bgcolor="#f0f0ff" | 2014 | ''Elevaton''<br><small>''Th Violet Flame''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | 18 | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2014 | ''Reason''<br><small>''The Violet Flame''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | 18 | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2015 | ''Sacred''<br><small>''The Violet Flame''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | – | align="center" | - | align="center" | 18 | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- | 2015 | ''Sometimes''<br><small>''Always - The Very Best of Erasure''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2017 | ''Love You to the Sky''<br><small>''World Be Gone''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |- bgcolor="#f0f0ff" | 2017 | ''World Be Gone''<br><small>''World Be Gone''</small> | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. | align="center" | n.v. |} <small>„n.v.“ = net verëffentlecht</small><br> <small><sup>1</sup> nëmmen USA</small><br> <small><sup>2</sup> nëmmen Däitschland a Tschechien</small><br> <small><sup>3</sup> nëmmen UK</small><br> <small><sup>4</sup> EP, an den USA an den Albumcharts</small> === Videoen=== {| class="prettytable" |- bgcolor="#e5e5e5" ! Joer ! Titel ! Format |- bgcolor="#f0f0ff" | 1987 | ''Live At The Seaside'' | VHS |- | 1988 | ''Innocents Live''=' | VHS |- bgcolor="#f0f0ff" | 1989 | ''Wild! Live'' | VHS |- | 1992 | ''ABBA-esque'' | VHS |- bgcolor="#f0f0ff" | 1992 | ''Pop! The First 20 Hits'' | VHS |- | 1992 | ''The Tank, The Swan & The Balloon'' | VHS |- bgcolor="#f0f0ff" | 1996 | ''Erasure 1995–1996'' | VHS |- | 1998 | ''Tiny Tour'' | VHS |- bgcolor="#f0f0ff" | 2003 | ''Sanctuary – The EIS Christmas Concert 2002''<sup>1</sup> | DVD |- | 2003 | ''Hits! The Videos'' | DVD |- bgcolor="#f0f0ff" | 2004 | ''The Tank, The Swan & The Balloon'' | DVD |- | 2005 | ''Great Hits Live''<sup>2</sup> | DVD |- bgcolor="#f0f0ff" | 2005 | ''The Erasure Show – Live In Cologne'' | DVD |- | 2007 | ''On the Road to Nashville'' | DVD |- bgcolor="#f0f0ff" | 2008 | ''Live at the Royal Albert Hall'' | DVD |} <small><sup>1</sup> nëmmen UK</small><br> <small><sup>2</sup> nëmmen Australien</small> == Um Spaweck == * {{en}} [http://www.erasureinfo.com/ Offiziell Websäit vun Erasure] {{Commonscat|Erasure}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Museksgruppen an England]] [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] kxkqbssv51ptwlhbfrrk6frn6wdexpl North by Northwest 0 92507 2711183 2589765 2026-10-07T07:19:48Z Zinneke 34 2711183 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat= Northbynorthwest1.jpg|Originaltitel=North by Northwest|Produktiounsland= [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]|Produktiounsjoer= [[1959]]|Dauer=|Originalsprooch= [[Englesch]]|Regie= [[Alfred Hitchcock]]|Fotografie= [[Robert Burks]]|Format=|Produzent= [[Herbert Coleman]], [[Alfred Hitchcock]],<br>fir [[Metro-Goldwyn-Meyer]]|Dréibuch= [[Ernest Lehman]]|Musek= [[Bernard Herrmann]]|Haaptacteuren= [[Cary Grant]] als Roger O. Thornhill<br>[[Eva Marie Saint]] als Eve Kendall<br>[[James Mason]] als Philip Vandamm<br>[[Jessie Royce Landis]] als Clara Thornhill<br>[[Leo G. Carroll]] als Professer<br>[[Martin Landau]] als Leonard<br>[[Edward Platt]] als Affekot}} '''North by Northwest''' ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Spillfilm]], deen 1959 vum [[Alfred Hitchcock]] no engem Dréibuch vum [[Ernest Lehman]] gedréint gouf. Et ass dëst ee vun de populäerste Filmer vum Hitchcock. == Ëm wat geet et am Film? == Den New Yorker [[Reklamm|Publicitéits-Spezialist]] Roger Thornhill gëtt an engem Restaurant um Wee bei den Telefon vun arméierte Gangster entfouert, déi e fir e gewëssen George Kaplan halen. Si féieren en an eng Villa, wou se n e mat Alkohol voll maachen an dann an den Auto setzen a probéieren, e veronglécken ze loossen. Den Thornhill kënnt dovun, andeems e sech der Police stellt, kann awer net beweise wat geschitt ass, well wéi en d'Police bei d'Haus féiert, ass vun deene Béise keen ze gesinn, an et stellt sech eraus, datt de Proprietär en héije Beamte bei der [[UNO]] ass. Wéi den Thornhill sech mat him ënnerhale wëll, fir ze verstoen, wat dat mat deem Kaplan op sech huet, gëtt dësen hannerrécks erstach, an den Thornhill muss sech elo net nëmme virun Onbekannte verstoppen, déi en ëmbrénge wëllen, mä och virun der Police, déi en als presuméierte Mäerder sicht, a gläichzäiteg erausfannen, wien a wou dee Kaplan ass, deen de Grond vun där ganzer Verwiesselung ass. En Indiz féiert en op [[Chicago]], wou en am Zuch fir dohin déi mysteriéis an attraktiv Eve Kendall kenneléiert... == Soss == Dem Hitchcock säi [[Cameo]]-Optrëtt ass direkt no den Titele vum Virspan, wou em eng Dier vun engem Bus virun der Nues zougejummt gëtt. Zeenen, déi an d'Filmgeschicht agaange sinn, sinn ë.&nbsp;a. de Rendez-vous op oppener Gewan, matzen an de Maisfelder, wou den Held op eemol vun engem Pestizide-Fliger attackéiert gëtt, an d'Schlusszeen bei de Presidente-Käpp um [[Mount Rushmore]]. == Biller == <gallery> File:Cary Grant & Eva Marie Saint North by Northwest Still.jpg </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|North by Northwest (1959 film)}} * [https://web.archive.org/web/20160304055147/http://www.filmzentrale.com/rezis/unsiichtbaredritteub.htm Kritik vum U. Behrens op filmzentrale] * [http://www.imdb.com/title/tt0053125/ De Film op der IMDb] {{DEFAULTSORT:North by Northwest}} [[Kategorie:Filmer 1959]] [[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer vum Alfred Hitchcock]] 1jysdohwfn72kjmlo7o5lwww8vj5jty 2711186 2711183 2026-10-07T07:41:59Z Zinneke 34 /* Ëm wat geet et am Film? */ 2711186 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat= Northbynorthwest1.jpg|Originaltitel=North by Northwest|Produktiounsland= [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]|Produktiounsjoer= [[1959]]|Dauer=|Originalsprooch= [[Englesch]]|Regie= [[Alfred Hitchcock]]|Fotografie= [[Robert Burks]]|Format=|Produzent= [[Herbert Coleman]], [[Alfred Hitchcock]],<br>fir [[Metro-Goldwyn-Meyer]]|Dréibuch= [[Ernest Lehman]]|Musek= [[Bernard Herrmann]]|Haaptacteuren= [[Cary Grant]] als Roger O. Thornhill<br>[[Eva Marie Saint]] als Eve Kendall<br>[[James Mason]] als Philip Vandamm<br>[[Jessie Royce Landis]] als Clara Thornhill<br>[[Leo G. Carroll]] als Professer<br>[[Martin Landau]] als Leonard<br>[[Edward Platt]] als Affekot}} '''North by Northwest''' ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Spillfilm]], deen 1959 vum [[Alfred Hitchcock]] no engem Dréibuch vum [[Ernest Lehman]] gedréint gouf. Et ass dëst ee vun de populäerste Filmer vum Hitchcock. == Ëm wat geet et am Film? == Den New Yorker [[Reklamm|Publicitéits-Spezialist]] Roger Thornhill gëtt an engem Restaurant um Wee bei den Telefon vun arméierte Gangster entfouert, déi e fir e gewëssen George Kaplan halen. Si féieren en an eng Villa, wou se n e mat Alkohol voll maachen an dann an den Auto setzen a probéieren, e veronglécken ze loossen. Den Thornhill kënnt dovun, andeems e sech der Police stellt, kann awer net beweise wat geschitt ass, well wéi en d'Police bei d'Haus féiert, ass vun deene Béise keen ze gesinn, an et stellt sech eraus, datt de Proprietär en héije Beamte bei der [[UNO]] ass. Wéi den Thornhill sech mat him ënnerhale wëll, fir ze verstoen, wat dat mat deem Kaplan op sech huet, gëtt dësen hannerrécks erstach, an den Thornhill muss sech elo net nëmme virun Onbekannte verstoppen, déi en ëmbrénge wëllen, mä och virun der Police, déi en als presuméierte Mäerder sicht, a gläichzäiteg erausfannen, wien a wou dee Kaplan ass, deen de Grond vun deem ganze Mëssel ass. En Indiz féiert en op [[Chicago]], wou en am Zuch fir dohin déi mysteriéis an attraktiv Eve Kendall kenneléiert... == Soss == Dem Hitchcock säi [[Cameo]]-Optrëtt ass direkt no den Titele vum Virspan, wou em eng Dier vun engem Bus virun der Nues zougejummt gëtt. Zeenen, déi an d'Filmgeschicht agaange sinn, sinn ë.&nbsp;a. de Rendez-vous op oppener Gewan, matzen an de Maisfelder, wou den Held op eemol vun engem Pestizide-Fliger attackéiert gëtt, an d'Schlusszeen bei de Presidente-Käpp um [[Mount Rushmore]]. == Biller == <gallery> File:Cary Grant & Eva Marie Saint North by Northwest Still.jpg </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|North by Northwest (1959 film)}} * [https://web.archive.org/web/20160304055147/http://www.filmzentrale.com/rezis/unsiichtbaredritteub.htm Kritik vum U. Behrens op filmzentrale] * [http://www.imdb.com/title/tt0053125/ De Film op der IMDb] {{DEFAULTSORT:North by Northwest}} [[Kategorie:Filmer 1959]] [[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer vum Alfred Hitchcock]] 773pop0aw4epsnud0we9y4k5c4pvpm3 Eva Marie Saint 0 96542 2711177 2580789 2026-10-07T06:59:15Z Zinneke 34 rip 2711177 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Eva Marie Saint 1990.jpg|thumb|upright|Eva Marie Saint 1990]] D''''Eva Marie Saint''', gebuer de [[4. Juli]] [[1924]] zu [[Newark New Jersey|Newark]] am [[New Jersey]], a gestuerwen de [[6. Oktober]] [[2026]] zu [[Los Angeles]], war eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]]. D'Eva Marie Saint huet a villen TV-Filmer matgespillt. Am Kino war si a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Elia Kazan]] (''[[On the Waterfront]]''), [[Alfred Hitchcock]] (''[[North by Northwest]]''), [[Otto Preminger]] (''[[Exodis (Film)|Exodus]]'') an [[John Frankenheimer]] (''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]''). Si huet och mat ville berüümte Schauspiller wéi [[Marlon Brando]], [[Cary Grant]], [[Paul Newman]], [[Elizabeth Taylor]] a [[Richard Burton]] zesummegespillt. Si war vun 1951 bis zu deem sengem Doud am Joer 2016 mam Filmregisseur [[Jeffrey Hayden]] bestuet. == Filmographie == * 1954: ''[[On the Waterfront]]'', vum [[Elia Kazan]] mam [[Marlon Brando]] a [[Karl Malden]] * 1956: ''That Certain Feeling'', vum Norman Panama, Melvin Frank mam [[Bob Hope]] an [[George Sanders]] * 1957: ''Raintree County'', vum [[Edward Dmytryk]] mam [[Montgomery Clift]] an [[Elizabeth Taylor]] * 1957: ''[[A Hatful of Rain]]'', vum [[Fred Zinnemann]] mam [[Don Murray]] an [[Anthony Franciosa]] * 1959: ''[[North by Northwest]]'', vum [[Alfred Hitchcock]] mam [[Cary Grant]] an [[James Mason]] * 1960: ''[[Exodus (Film)|Exodus]]'', vum [[Otto Preminger]] mam [[Paul Newman]] a [[Peter Lawford]] * 1961: ''All Fall Down'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[Warren Beatty]] a [[Karl Malden]] * 1964: ''The Sandpiper'', vum [[Vincente Minnelli]] mam Elizabeth Taylor a [[Richard Burton]] * 1965: ''36 Hours'', vum [[George Seaton (Regisseur)|George Seaton]] mam [[James Garner]] a [[Rod Taylor]] * 1965: ''The Russians Are Coming, the Russians Are Coming!'', vum [[Norman Jewison]] mam [[Carl Reiner]] an [[Alan Arkin]] * 1966: ''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[James Garner]], [[Yves Montand]], [[Toshirô Mifune]] a [[Geneviève Page]] * 1968: ''The Stalking Moon'', vum [[Robert Mulligan]] mam [[Gregory Peck]] a [[Robert Forster]] * 1970: ''Loving'', vum [[Irvin Kershner]] mam [[George Segal]] a [[Sterling Hayden]] * 1972: ''Cancel My Reservation'', vum [[Paul Bogart]] mam Bob Hope an [[Anne Archer]] * 1986: ''Nothing in Common'', vum [[Garry Marshall]] mam [[Tom Hanks]] a [[Jackie Gleason]] * 1996: ''Mariette in Ecstasy'', vum [[John Bailey]] mam [[Rutger Hauer]] a [[Mary McDonnell]] * 1997: ''Time to Say Goodbye?'', vum [[David Hugh Jones]] mam [[Richard Kiley]] * 1999: ''I Dreamed of Africa'', vum [[Hugh Hudson]] mam [[Kim Basinger]] a [[Vincent Perez]] * 2005: ''Don't Come Knocking'', vum [[Wim Wenders]] mam [[Sam Shepard]] an [[Tim Roth]] * 2005: ''Because of Winn Dixie'', vum [[Wayne Wang]] * 2006: ''Superman Returns'', vum [[Bryan Singer]] mam [[Kevin Spacey]] a [[Frank Langella]] == Auszeecnhungen == * 1955: Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll am Film ''On the Waterfront'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Saint Eva Marie}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1924]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]] 0zptdb20t4evnbfglq1tdty2ppkir58 2711203 2711177 2026-10-07T09:41:42Z GilPe 14980 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Honnertjäreg]] derbäigesat 2711203 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Eva Marie Saint 1990.jpg|thumb|upright|Eva Marie Saint 1990]] D''''Eva Marie Saint''', gebuer de [[4. Juli]] [[1924]] zu [[Newark New Jersey|Newark]] am [[New Jersey]], a gestuerwen de [[6. Oktober]] [[2026]] zu [[Los Angeles]], war eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]]. D'Eva Marie Saint huet a villen TV-Filmer matgespillt. Am Kino war si a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Elia Kazan]] (''[[On the Waterfront]]''), [[Alfred Hitchcock]] (''[[North by Northwest]]''), [[Otto Preminger]] (''[[Exodis (Film)|Exodus]]'') an [[John Frankenheimer]] (''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]''). Si huet och mat ville berüümte Schauspiller wéi [[Marlon Brando]], [[Cary Grant]], [[Paul Newman]], [[Elizabeth Taylor]] a [[Richard Burton]] zesummegespillt. Si war vun 1951 bis zu deem sengem Doud am Joer 2016 mam Filmregisseur [[Jeffrey Hayden]] bestuet. == Filmographie == * 1954: ''[[On the Waterfront]]'', vum [[Elia Kazan]] mam [[Marlon Brando]] a [[Karl Malden]] * 1956: ''That Certain Feeling'', vum Norman Panama, Melvin Frank mam [[Bob Hope]] an [[George Sanders]] * 1957: ''Raintree County'', vum [[Edward Dmytryk]] mam [[Montgomery Clift]] an [[Elizabeth Taylor]] * 1957: ''[[A Hatful of Rain]]'', vum [[Fred Zinnemann]] mam [[Don Murray]] an [[Anthony Franciosa]] * 1959: ''[[North by Northwest]]'', vum [[Alfred Hitchcock]] mam [[Cary Grant]] an [[James Mason]] * 1960: ''[[Exodus (Film)|Exodus]]'', vum [[Otto Preminger]] mam [[Paul Newman]] a [[Peter Lawford]] * 1961: ''All Fall Down'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[Warren Beatty]] a [[Karl Malden]] * 1964: ''The Sandpiper'', vum [[Vincente Minnelli]] mam Elizabeth Taylor a [[Richard Burton]] * 1965: ''36 Hours'', vum [[George Seaton (Regisseur)|George Seaton]] mam [[James Garner]] a [[Rod Taylor]] * 1965: ''The Russians Are Coming, the Russians Are Coming!'', vum [[Norman Jewison]] mam [[Carl Reiner]] an [[Alan Arkin]] * 1966: ''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[James Garner]], [[Yves Montand]], [[Toshirô Mifune]] a [[Geneviève Page]] * 1968: ''The Stalking Moon'', vum [[Robert Mulligan]] mam [[Gregory Peck]] a [[Robert Forster]] * 1970: ''Loving'', vum [[Irvin Kershner]] mam [[George Segal]] a [[Sterling Hayden]] * 1972: ''Cancel My Reservation'', vum [[Paul Bogart]] mam Bob Hope an [[Anne Archer]] * 1986: ''Nothing in Common'', vum [[Garry Marshall]] mam [[Tom Hanks]] a [[Jackie Gleason]] * 1996: ''Mariette in Ecstasy'', vum [[John Bailey]] mam [[Rutger Hauer]] a [[Mary McDonnell]] * 1997: ''Time to Say Goodbye?'', vum [[David Hugh Jones]] mam [[Richard Kiley]] * 1999: ''I Dreamed of Africa'', vum [[Hugh Hudson]] mam [[Kim Basinger]] a [[Vincent Perez]] * 2005: ''Don't Come Knocking'', vum [[Wim Wenders]] mam [[Sam Shepard]] an [[Tim Roth]] * 2005: ''Because of Winn Dixie'', vum [[Wayne Wang]] * 2006: ''Superman Returns'', vum [[Bryan Singer]] mam [[Kevin Spacey]] a [[Frank Langella]] == Auszeecnhungen == * 1955: Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll am Film ''On the Waterfront'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Saint Eva Marie}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1924]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]] [[Kategorie:Honnertjäreg]] qgwakduqahmbxbwdxcctw280ugvkru4 2711204 2711203 2026-10-07T09:42:05Z GilPe 14980 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Honnertjäreg]] ewechgeholl 2711204 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Eva Marie Saint 1990.jpg|thumb|upright|Eva Marie Saint 1990]] D''''Eva Marie Saint''', gebuer de [[4. Juli]] [[1924]] zu [[Newark New Jersey|Newark]] am [[New Jersey]], a gestuerwen de [[6. Oktober]] [[2026]] zu [[Los Angeles]], war eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]]. D'Eva Marie Saint huet a villen TV-Filmer matgespillt. Am Kino war si a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Elia Kazan]] (''[[On the Waterfront]]''), [[Alfred Hitchcock]] (''[[North by Northwest]]''), [[Otto Preminger]] (''[[Exodis (Film)|Exodus]]'') an [[John Frankenheimer]] (''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]''). Si huet och mat ville berüümte Schauspiller wéi [[Marlon Brando]], [[Cary Grant]], [[Paul Newman]], [[Elizabeth Taylor]] a [[Richard Burton]] zesummegespillt. Si war vun 1951 bis zu deem sengem Doud am Joer 2016 mam Filmregisseur [[Jeffrey Hayden]] bestuet. == Filmographie == * 1954: ''[[On the Waterfront]]'', vum [[Elia Kazan]] mam [[Marlon Brando]] a [[Karl Malden]] * 1956: ''That Certain Feeling'', vum Norman Panama, Melvin Frank mam [[Bob Hope]] an [[George Sanders]] * 1957: ''Raintree County'', vum [[Edward Dmytryk]] mam [[Montgomery Clift]] an [[Elizabeth Taylor]] * 1957: ''[[A Hatful of Rain]]'', vum [[Fred Zinnemann]] mam [[Don Murray]] an [[Anthony Franciosa]] * 1959: ''[[North by Northwest]]'', vum [[Alfred Hitchcock]] mam [[Cary Grant]] an [[James Mason]] * 1960: ''[[Exodus (Film)|Exodus]]'', vum [[Otto Preminger]] mam [[Paul Newman]] a [[Peter Lawford]] * 1961: ''All Fall Down'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[Warren Beatty]] a [[Karl Malden]] * 1964: ''The Sandpiper'', vum [[Vincente Minnelli]] mam Elizabeth Taylor a [[Richard Burton]] * 1965: ''36 Hours'', vum [[George Seaton (Regisseur)|George Seaton]] mam [[James Garner]] a [[Rod Taylor]] * 1965: ''The Russians Are Coming, the Russians Are Coming!'', vum [[Norman Jewison]] mam [[Carl Reiner]] an [[Alan Arkin]] * 1966: ''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[James Garner]], [[Yves Montand]], [[Toshirô Mifune]] a [[Geneviève Page]] * 1968: ''The Stalking Moon'', vum [[Robert Mulligan]] mam [[Gregory Peck]] a [[Robert Forster]] * 1970: ''Loving'', vum [[Irvin Kershner]] mam [[George Segal]] a [[Sterling Hayden]] * 1972: ''Cancel My Reservation'', vum [[Paul Bogart]] mam Bob Hope an [[Anne Archer]] * 1986: ''Nothing in Common'', vum [[Garry Marshall]] mam [[Tom Hanks]] a [[Jackie Gleason]] * 1996: ''Mariette in Ecstasy'', vum [[John Bailey]] mam [[Rutger Hauer]] a [[Mary McDonnell]] * 1997: ''Time to Say Goodbye?'', vum [[David Hugh Jones]] mam [[Richard Kiley]] * 1999: ''I Dreamed of Africa'', vum [[Hugh Hudson]] mam [[Kim Basinger]] a [[Vincent Perez]] * 2005: ''Don't Come Knocking'', vum [[Wim Wenders]] mam [[Sam Shepard]] an [[Tim Roth]] * 2005: ''Because of Winn Dixie'', vum [[Wayne Wang]] * 2006: ''Superman Returns'', vum [[Bryan Singer]] mam [[Kevin Spacey]] a [[Frank Langella]] == Auszeecnhungen == * 1955: Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll am Film ''On the Waterfront'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Saint Eva Marie}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1924]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]] 0zptdb20t4evnbfglq1tdty2ppkir58 2711205 2711204 2026-10-07T09:42:21Z GilPe 14980 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:US-amerikanesch Honnertjäreg]] derbäigesat 2711205 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Eva Marie Saint 1990.jpg|thumb|upright|Eva Marie Saint 1990]] D''''Eva Marie Saint''', gebuer de [[4. Juli]] [[1924]] zu [[Newark New Jersey|Newark]] am [[New Jersey]], a gestuerwen de [[6. Oktober]] [[2026]] zu [[Los Angeles]], war eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]]. D'Eva Marie Saint huet a villen TV-Filmer matgespillt. Am Kino war si a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Elia Kazan]] (''[[On the Waterfront]]''), [[Alfred Hitchcock]] (''[[North by Northwest]]''), [[Otto Preminger]] (''[[Exodis (Film)|Exodus]]'') an [[John Frankenheimer]] (''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]''). Si huet och mat ville berüümte Schauspiller wéi [[Marlon Brando]], [[Cary Grant]], [[Paul Newman]], [[Elizabeth Taylor]] a [[Richard Burton]] zesummegespillt. Si war vun 1951 bis zu deem sengem Doud am Joer 2016 mam Filmregisseur [[Jeffrey Hayden]] bestuet. == Filmographie == * 1954: ''[[On the Waterfront]]'', vum [[Elia Kazan]] mam [[Marlon Brando]] a [[Karl Malden]] * 1956: ''That Certain Feeling'', vum Norman Panama, Melvin Frank mam [[Bob Hope]] an [[George Sanders]] * 1957: ''Raintree County'', vum [[Edward Dmytryk]] mam [[Montgomery Clift]] an [[Elizabeth Taylor]] * 1957: ''[[A Hatful of Rain]]'', vum [[Fred Zinnemann]] mam [[Don Murray]] an [[Anthony Franciosa]] * 1959: ''[[North by Northwest]]'', vum [[Alfred Hitchcock]] mam [[Cary Grant]] an [[James Mason]] * 1960: ''[[Exodus (Film)|Exodus]]'', vum [[Otto Preminger]] mam [[Paul Newman]] a [[Peter Lawford]] * 1961: ''All Fall Down'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[Warren Beatty]] a [[Karl Malden]] * 1964: ''The Sandpiper'', vum [[Vincente Minnelli]] mam Elizabeth Taylor a [[Richard Burton]] * 1965: ''36 Hours'', vum [[George Seaton (Regisseur)|George Seaton]] mam [[James Garner]] a [[Rod Taylor]] * 1965: ''The Russians Are Coming, the Russians Are Coming!'', vum [[Norman Jewison]] mam [[Carl Reiner]] an [[Alan Arkin]] * 1966: ''[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]]'', vum [[John Frankenheimer]] mam [[James Garner]], [[Yves Montand]], [[Toshirô Mifune]] a [[Geneviève Page]] * 1968: ''The Stalking Moon'', vum [[Robert Mulligan]] mam [[Gregory Peck]] a [[Robert Forster]] * 1970: ''Loving'', vum [[Irvin Kershner]] mam [[George Segal]] a [[Sterling Hayden]] * 1972: ''Cancel My Reservation'', vum [[Paul Bogart]] mam Bob Hope an [[Anne Archer]] * 1986: ''Nothing in Common'', vum [[Garry Marshall]] mam [[Tom Hanks]] a [[Jackie Gleason]] * 1996: ''Mariette in Ecstasy'', vum [[John Bailey]] mam [[Rutger Hauer]] a [[Mary McDonnell]] * 1997: ''Time to Say Goodbye?'', vum [[David Hugh Jones]] mam [[Richard Kiley]] * 1999: ''I Dreamed of Africa'', vum [[Hugh Hudson]] mam [[Kim Basinger]] a [[Vincent Perez]] * 2005: ''Don't Come Knocking'', vum [[Wim Wenders]] mam [[Sam Shepard]] an [[Tim Roth]] * 2005: ''Because of Winn Dixie'', vum [[Wayne Wang]] * 2006: ''Superman Returns'', vum [[Bryan Singer]] mam [[Kevin Spacey]] a [[Frank Langella]] == Auszeecnhungen == * 1955: Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll am Film ''On the Waterfront'' == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Saint Eva Marie}} [[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]] [[Kategorie:Gebuer 1924]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Oscar fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll]] [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]] [[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]] [[Kategorie:US-amerikanesch Honnertjäreg]] eb8e25umbuam7evidi5uwnz3h8p6nj3 2026 0 137072 2711180 2711083 2026-10-07T07:01:37Z Zinneke 34 /* Gestuerwen */ 2711180 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} f1fquqor1x0f9zip6mmlczm9f0ikuw0 2711202 2711180 2026-10-07T09:37:21Z Zinneke 34 /* Gebuer */ 2711202 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady | Bild6=Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg | Text6=Eva Marie Saint }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} a8sw5s7dh4jcj7xvn76mic5y86sb0ak Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg 0 144537 2711136 2636756 2026-10-06T13:11:56Z Zinneke 34 2711136 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Banque nationale<br>du Grand-Duché de Luxembourg | Logo = | Typ = | Slogan = | Grënnungsdatum = [[16. Mee]] [[1873]] | Sëtz = | Leedung = | Mataarbechter = | Branche = [[Bank]] | Produit = | Ëmsaz = | Homepage = | Zougemaach = [[1881]] }} [[Fichier:National Bank Luxembourg 1873.jpg|thumb|upright|Grënnungsaktie vun der Nationalbank]] D''''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bank]], déi 1873 gegrënnt gouf<ref name=":0">{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1873/05/16/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 16 mai 1873 qui autorise l'établissement de la Société anonyme de «Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg» et approuve les statuts de cette Société|Gekuckt=02.07.2020|Datum=17.05/187.|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> an 1881 [[Faillite]] gemaach huet. D'Grënnungsmembere waren de Jacques Errera-Oppenheim, e Banquier vu [[Bréissel]], d'[[Banque de Bruxelles]] vu Bréissel, d'[[Rotterdamsche Handelsvereeniging]] vu [[Rotterdam]] an de [[François Berger]], Deputéierten a Banquier vu Lëtzebuerg<ref name=":0" />. Den éischte President war de [[Georges Ulveling (1824)|Georges Ulveling]]. Direkter war de [[Jules Funck]]<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1879/04/02/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 2 avril 1879 portant autorisation de l'établissement d'une Société anonyme de Crédit foncier luxembourgeois et approbation de ses statuts|Gekuckt=02.07.2020|Datum=07.04.1879|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Bank sollt e Virreider vun enger [[Zentralbank]] sinn. Bei der Grënnung gouf sech staark un der belscher Zentralbank inspiréiert<ref>[http://www.bcl.lu/fr/publications/brochure/BCL_BROCHURE_FR.pdf Brochure Banque Centrale du Luxembourg, S. 8] {{fr}}</ref>. D'Bank krut och direkt d'Recht, [[Geldschäin]]er ze drécken. D'[[BIL]], déi bis dunn dee Privileeg hat, war net frou iwwer déi Decisioun vun der deemoleger Regierung, a wollt kee Konkurrent. Wéi de 26. September 1881 d'Bank Faillite gemaach huet, hunn d'Leit déi am Besëtz vu Billjeeë waren, déi vun der Banque nationale gedréckt gi waren, dës op der [[Plëss d'Arem]] aus Protest verbrannt. De 27. September 1881 huet den deemolege Finanzminister [[Victor von Roebe]] e Gesetz proposéiert, dat de Lëtzebuerger Staat verflicht huet, all Billjeeën ze rembourséieren<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/memorial/1881/65/fr/pdf|Titel=Loi du 8 octobre 1881 concernant le remboursement des billets au porteur de la Banque Nationale|Gekuckt=02.07.2020|Datum=14.10.1881|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Staat huet dofir e Kredit bei der [[BIL]] missen ophuelen. == Literatur == * Jutta Hoche: ''Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg: 1873-1881 : eine Episode in der luxemburgischen Währungsgeschichte.'' 1981. ==Kuckt och== * [[Banque centrale du Luxembourg]] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]] cn7afxi3coz5lguy4dp6nlgy3gixl0y Villesèque 0 147950 2711210 2698517 2026-10-07T10:30:57Z Kontributor 2K 59124 wop. 2711210 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoFR}} {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Villesèque | Wopen = Blason ville FR Villesèque (Lot).svg | Bild héich= 01082013 - Église de Villesèque 1.jpg | Bildtext héich= D'Méchelskierch | Regioun = {{Occitanie}} | Departement = {{Lot}} | Arrondissement = [[Arrondissement Cahors|Cahors]] | Kanton = [[Canton de Luzech|Luzech]] | Plz = 46090 | Insee = 46335 | Koordinaten = {{coor dms|44|23|31|N|01|19|09|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 2 356 | Bevëlkerung = 399 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] }} '''Villesèque''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Uertschaft a Gemeng am [[Departement Lot]], an der Regioun [[Occitanie]]. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Villesèque |nord = [[Cambayrac]] |nord-est = [[Trespoux-Rassiels]] |est = [[Labastide-Marnhac]] |sud-est = [[Cézac (Lot)|Cézac]] |sud = [[Barguelonne-en-Quercy]] |sud-ouest = |ouest = [[Sauzet (Lot)|Sauzet]] |nord-ouest= }} {{Kuckt och Lot}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Cahors]] [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Cahors]] lftbmhdghdtr4skn9ulldjln44h9tvq Schabloun:Infobox Quartier 10 150396 2711145 2699772 2026-10-06T18:30:15Z Mobby 12 60927 /* */ k 2711145 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | aboveclass = fn org | abovestyle = | title = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} | titlestyle = background-color: #DDDDAA; | headerstyle = background-color: #DDFFBB; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|maxsize=250px|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}} |header1 = Verwaltung | label2 = Land | data2 = {{wikidata|properties|linked|P17}} | label3 = Regioun <!--administrativ Regioun--> | data3 = {{{Regioun|}}} | label4 = Departement | data4 = {{If empty|{{{Departement|}}}|{{wikidata|property|linked|P276}}}} | label9 = Gemeng | data9 = {{#if:{{{Gemeng|}}} |{{{Gemeng}}} |{{#switch:{{wikidata|property|raw|P31}} |Q2919801= |Q134577111= |#default={{wikidata|properties|linked|P131}} }} }} | class9 = municipality |header10 = Geographie | label11 = Koordinaten | data11 = {{Wikidata-Koordinaten|Manuell={{{Koordinaten|}}}|Tag=primary}} |label12 = Fläch |data12 = {{If empty|{{{Fläch|}}}|{{wikidata|property|linked|P2046}}}} |label13 = Géigend <!--natierlech Géigend--> |data13 = {{{Géigend|}}} |header15 = Transport | label16 = Gare | data16 = {{{Gare|}}} | label17 = Metro | data17 = {{{Metro|}}} | label18 = Tram | data18 = {{{Tram|}}} | label19 = Bus | data19 = {{{Bus|}}} |belowstyle = background:#EEFFFF; | below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|15px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}} }}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude> rxzb93ea0fqykbjiio923ts8zjhgyj5 Boussac (Lot) 0 153793 2711211 2698747 2026-10-07T10:38:57Z Kontributor 2K 59124 2711211 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoFR}} {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Boussac | Wopen = Blason ville FR Boussac (Lot).svg | Bild héich = FR-46-Boussac.JPG | Bildtext héich = D'Kierch Hl. Jang den Deefer | Regioun = {{Occitanie}} | Departement = {{Lot}} | Arrondissement = [[Arrondissement Figeac|Figeac]] | Kanton = [[Canton de Figeac-1|Figeac-1]] | Insee = 46100 | Plz = 46035 | Koordinaten = {{coor dms|44|36|11|N|01|55|21|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 777 | Bevëlkerung = 185 | Bevëlkerungsdatum = [[2017]] }} '''Boussac''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Gemeng am [[Departement Lot]], an der Regioun [[Occitanie]]. Boussac läit um [[Jakobswee]], an zwar um Wee dee vu [[Le Puy-en-Velay]] fortgeet, an dee [[Via Podiensis]] heescht. Duerch d'Gemeng fléisst de klenge Floss [[Célé]]. ==Nopeschuertschaften a Gemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Boussac |nord = [[Cambes (Lot)|Cambes]] |nord-est = |est = [[Camboulit]] |sud-est = |sud = [[Béduer]] |sud-ouest = |ouest = [[Corn]] |nord-ouest= }} {{Via_Podiensis |Virdrun = [[Béduer]] |Duerno = [[Corn]] |Etapp = [[Figeac]] - [[Espagnac-Sainte-Eulalie]] |Etapp2= }} {{Kuckt och Lot}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Figeac]] [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Figeac]] [[Kategorie:Uertschaften op der Via Podiensis]] b1xt1kjmtq4kx0y9ijhzcctmoroyr2g Écaussinnes 0 172510 2711193 2699468 2026-10-07T08:47:42Z Les Meloures 580 k 2711193 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Écaussinnes | Wopen = Blason ville be Ecaussinnes.svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Hainaut}} | Arrondissement = [[Arrondissement Soignies|Soignies]] | Gemeng = | Telefonszon = 071 | Postcode = 7190 / 7191 | Koordinaten = {{Coor dms|50|34|00|N|04|10|00|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch =3 486 ha | Bevëlkerung = | Bevëlkerungsdatum = | Kaart = Écaussinnes Hainaut Belgium Map.svg | Kaarttext = }} '''Écaussinnes''' ({{wa}}: ''Les Scåssenes'') ass eng belsch Gemeng an der [[Provënz Hainaut]]. D'Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemengen [[Écaussinnes-d'Enghien]], [[Écaussinnes-Lalaing]] a [[Marche-lez-Écaussinnes]] entstanen. ==Geographie== ===Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Écaussinnes |nord = [[Braine-le-Comte]] |nord-est = [[Braine-le-Comte]]/[[Seneffe]] |est = [[Seneffe]] |sud-est = [[Seneffe]] |sud = [[Le Rœulx]]/[[La Louvière]]/[[Seneffe]] |sud-ouest = [[Le Rœulx]] |ouest = [[Soignies]] |nord-ouest = [[Braine-le-Comte]] }} ===Wopen=== {|class =wikitable |[[Fichier:Blason ville be Ecaussinnes.svg|80px]]|| Beschreiwung am Originaltext: Écartelé : aux 1 et 4 écartelé aux a et b de de gueules à dix losanges d'agent posées 3, 3, 3 et 1 qui est Lalaing et aux b et c d'or à trois lions de gueules qui est Rœulx dit d'Écaussines, aux 2 et 3 de sinople au lion d'argent armé, lampassé et couronné d'or, au chef d'argent chargé de trois aiglettes de sable. Sur le tout écartelé : aux 1 et 4 d'argent à cinq fasces d'azur, au lion de gueules à la queue fourchue armé, lampassé et couronné d'or, brochant sur le tout qui est Luxembourg-Houffalize, aux 2 et 3 d'argent à deux pals de gueules, qui est Orley et sur le tout gironné d'argent et de sable de dix pièces, chaque giron de sable chargé de trois croix recroisettées au pied fiché d'or, les pieds dirigés vers le cœur de l'écu qui est Enghien. De Wopen ass entstanen, wéi no der Fusioun vun den dräi fréiere Gemengen no enger neier ''Carte d'identité'' gesicht gouf. De ''Cercle d'histoire et d'information locale'' huet dunn e Wope proposéiert an deem d'Wope vun de fréiere Gemenge sollten zesummegefaasst ginn. Déi Propositioun gouf den 20. Februar 1978 vum Gemengerot ugeholl an de 7. Juni 1979 mat engem Arrêté royal confirméiert. De Wope besteet deemno aus de Wope vun Écaussinnes-Lalaing (1 a 4), Marche-les-Écaussinnes (2 an 3) an Écaussinnes-d'Enghien (an der Mëtt) |} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ecaussinnes.be/ Internetsäit vun der Gemeng Écaussinnes] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Hainaut}} [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Hainaut]] 0gcke3n9zel500ksb44ow9nd5t2gybm 2711194 2711193 2026-10-07T08:48:48Z Les Meloures 580 k 2711194 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Écaussinnes | Wopen = Blason ville be Ecaussinnes.svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Hainaut}} | Arrondissement = [[Arrondissement Soignies|Soignies]] | Gemeng = | Telefonszon = 071 | Postcode = 7190 / 7191 | Koordinaten = {{Coor dms|50|34|00|N|04|10|00|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch =3 486 ha | Bevëlkerung = | Bevëlkerungsdatum = | Kaart = Écaussinnes Hainaut Belgium Map.svg | Kaarttext = }} '''Écaussinnes''' ({{wa}}: ''Les Scåssenes'') ass eng belsch Gemeng an der [[Provënz Hainaut]]. D'Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemengen [[Écaussinnes-d'Enghien]], [[Écaussinnes-Lalaing]] a [[Marche-lez-Écaussinnes]] entstanen. ==Geographie== ===Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen |ville = Écaussinnes |nord = [[Braine-le-Comte]] |nord-est = [[Braine-le-Comte]]/[[Seneffe]] |est = [[Seneffe]] |sud-est = [[Seneffe]] |sud = [[Le Rœulx]]/[[La Louvière]]/[[Seneffe]] |sud-ouest = [[Le Rœulx]] |ouest = [[Soignies]] |nord-ouest = [[Braine-le-Comte]] }} ==Geschicht== ===Wopen=== {|class =wikitable |[[Fichier:Blason ville be Ecaussinnes.svg|80px]]|| Beschreiwung am Originaltext: Écartelé : aux 1 et 4 écartelé aux a et b de de gueules à dix losanges d'agent posées 3, 3, 3 et 1 qui est Lalaing et aux b et c d'or à trois lions de gueules qui est Rœulx dit d'Écaussines, aux 2 et 3 de sinople au lion d'argent armé, lampassé et couronné d'or, au chef d'argent chargé de trois aiglettes de sable. Sur le tout écartelé : aux 1 et 4 d'argent à cinq fasces d'azur, au lion de gueules à la queue fourchue armé, lampassé et couronné d'or, brochant sur le tout qui est Luxembourg-Houffalize, aux 2 et 3 d'argent à deux pals de gueules, qui est Orley et sur le tout gironné d'argent et de sable de dix pièces, chaque giron de sable chargé de trois croix recroisettées au pied fiché d'or, les pieds dirigés vers le cœur de l'écu qui est Enghien. De Wopen ass entstanen, wéi no der Fusioun vun den dräi fréiere Gemengen no enger neier ''Carte d'identité'' gesicht gouf. De ''Cercle d'histoire et d'information locale'' huet dunn e Wope proposéiert an deem d'Wope vun de fréiere Gemenge sollten zesummegefaasst ginn. Déi Propositioun gouf den 20. Februar 1978 vum Gemengerot ugeholl an de 7. Juni 1979 mat engem Arrêté royal confirméiert. De Wope besteet deemno aus de Wope vun Écaussinnes-Lalaing (1 a 4), Marche-les-Écaussinnes (2 an 3) an Écaussinnes-d'Enghien (an der Mëtt) |} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ecaussinnes.be/ Internetsäit vun der Gemeng Écaussinnes] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Hainaut}} [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Hainaut]] pmrxsgio8d7xvet2l9dm6yd7pwwo99l Fändel vum Iran 0 174537 2711142 2680155 2026-10-06T17:02:37Z CommonsDelinker 925 De Link op "Safavid_Flag.svg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Jameslwoodward geläscht, de Grond ass: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by ConflictFan|]]. 2711142 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fändel | Motiv(er)= [[Wope vum Iran|Emblème vum Iran]] }} De '''Fändel vum [[Iran]]''' ass eng [[Trikolor]] mat dräi horizontale Sträife vun derselwechter Héicht an de [[Faarf|Faarwe]] [[Gréng]], [[Wäiss]], [[Rout]]. An der Mëtt ass den [[Wope vum Iran|Emblème vum Iran]] drop ofgebilt. D'Säiteverhältnes ass 3:2. Déi haiteg Form vum Fändel gëtt zanter dem 29. Juli 1980 gebraucht. == Ausgesinn a Bedeitung == D'Faarwe gréng, wäiss, a rout si panarabesch Faarwen, déi follgend Bedeitungen hunn: * Gréng ass d'Faarf vum [[Islam]]. * Wäiss steet fir de Fridden an d'Frëndschaft. * Rout steet fir d'Blutt, dat am Kampf gefloss ass. == Historesch Fändelen == <gallery class="center centered" widths="150"> BlackFlag.svg|Fändel vum [[Choresm-Schah]] (992–1220),<br> zanter 2007 ausserdeem de Fändel bei Trauerevenementer Flag of Persia 1502-1524.svg|Fändel ënner dem [[Ismail I. (Schah)|Schah Ismail I.]] (1502–1524) Naval flag of Persia, according to Encyclopedia Britannica 1771.svg|Fändel vum Tahmasp&nbsp;I. (1524–1576) Flag of Persia (1665).svg|Fändel vun de Safawiden (1665–1722) Nadir Shah Flag.svg|Kinnekleche Fändel vum [[Nadir Schah]] (1736–1747) Afsharid Imperial Standard.svg|Räichsfändel vun den [[Afschariden]] (1736–1796) Afsharid State Flag.svg|Staatsfändel vun den [[Afschariden]] (1737–1796) Zand Dynasty flag.svg|Fändel vun der [[Zand-Dynastie]] (1750–1794) Flag of Agha Mohammad Khan.svg|Fändel vum Aga Mohammad Khan (1797) Fath Ali Shah Flag.svg|Fändel vum [[Fath-Ali Schah]] (1797–1848) Amir Kabir Flag.svg|Fändel vum [[Amir Kabir]] (1848–1907) </gallery> === Kinnekräich Iran === <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Persia (1907).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1906–1925) Flag of Persia (1910-1925).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(1906–1925) Civil flag of Iran (1933–1964).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1925–1964) State Flag of Iran (1933-1964).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel (1925–1964) Flag of Iran (1964).svg|<small>4:7</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1964–1979) Lion and Sun Tricolor Flag.svg|<small>4:7</small> Staatsfändel (1964–1979) </gallery> === Islamesch Republik Iran === <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Iran.svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(zanter 1980) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Iran]] [[Kategorie:Nationalfändelen|Iran]] 6bj3tgexxmlhdnxpdztdnbj3ueqxj1u 2711143 2711142 2026-10-06T17:53:43Z CommonsDelinker 925 De Link op "Nadir_Shah_Flag.svg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Jameslwoodward geläscht, de Grond ass: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by ConflictFan|]]. 2711143 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fändel | Motiv(er)= [[Wope vum Iran|Emblème vum Iran]] }} De '''Fändel vum [[Iran]]''' ass eng [[Trikolor]] mat dräi horizontale Sträife vun derselwechter Héicht an de [[Faarf|Faarwe]] [[Gréng]], [[Wäiss]], [[Rout]]. An der Mëtt ass den [[Wope vum Iran|Emblème vum Iran]] drop ofgebilt. D'Säiteverhältnes ass 3:2. Déi haiteg Form vum Fändel gëtt zanter dem 29. Juli 1980 gebraucht. == Ausgesinn a Bedeitung == D'Faarwe gréng, wäiss, a rout si panarabesch Faarwen, déi follgend Bedeitungen hunn: * Gréng ass d'Faarf vum [[Islam]]. * Wäiss steet fir de Fridden an d'Frëndschaft. * Rout steet fir d'Blutt, dat am Kampf gefloss ass. == Historesch Fändelen == <gallery class="center centered" widths="150"> BlackFlag.svg|Fändel vum [[Choresm-Schah]] (992–1220),<br> zanter 2007 ausserdeem de Fändel bei Trauerevenementer Flag of Persia 1502-1524.svg|Fändel ënner dem [[Ismail I. (Schah)|Schah Ismail I.]] (1502–1524) Naval flag of Persia, according to Encyclopedia Britannica 1771.svg|Fändel vum Tahmasp&nbsp;I. (1524–1576) Flag of Persia (1665).svg|Fändel vun de Safawiden (1665–1722) Afsharid Imperial Standard.svg|Räichsfändel vun den [[Afschariden]] (1736–1796) Afsharid State Flag.svg|Staatsfändel vun den [[Afschariden]] (1737–1796) Zand Dynasty flag.svg|Fändel vun der [[Zand-Dynastie]] (1750–1794) Flag of Agha Mohammad Khan.svg|Fändel vum Aga Mohammad Khan (1797) Fath Ali Shah Flag.svg|Fändel vum [[Fath-Ali Schah]] (1797–1848) Amir Kabir Flag.svg|Fändel vum [[Amir Kabir]] (1848–1907) </gallery> === Kinnekräich Iran === <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Persia (1907).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1906–1925) Flag of Persia (1910-1925).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(1906–1925) Civil flag of Iran (1933–1964).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1925–1964) State Flag of Iran (1933-1964).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel (1925–1964) Flag of Iran (1964).svg|<small>4:7</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1964–1979) Lion and Sun Tricolor Flag.svg|<small>4:7</small> Staatsfändel (1964–1979) </gallery> === Islamesch Republik Iran === <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Iran.svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(zanter 1980) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Iran]] [[Kategorie:Nationalfändelen|Iran]] 6ee6u1gia6dcdzxrcspl1kp7x7axl80 Depeche Mode 0 177329 2711155 2026-10-06T20:09:06Z Zinneke 34 skizz 2711155 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Eurasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] k6toi8zkihaub5sa2nq20u0h78gcyuo 2711157 2711155 2026-10-06T20:20:20Z Zinneke 34 2711157 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Eurasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 zu Lëtzebuerg am ''Rainbow Club'', enger Disco zu Uewerkuer. En Instrumentalstéck dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. Den Titel soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> Spéiderhin waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn. ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] l1qr36h1sva8zkfjuoea2ji16m2ldge 2711159 2711157 2026-10-06T20:24:45Z Zinneke 34 /* zu Lëtzebuerg */ 2711159 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Eurasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 zu Lëtzebuerg am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. Den Titel soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 5. Mee 2009 waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] sgmgt12gsgte27pgk0fko9mrh5obu8t 2711162 2711159 2026-10-06T20:32:16Z Zinneke 34 /* zu Lëtzebuerg */ 2711162 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Eurasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 5. Mee 2009 waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] 9fvcowx2w14swb1vndccomygt3aj499 2711163 2711162 2026-10-06T20:35:08Z Zinneke 34 2711163 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Eurasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] 9w92vck63a9hg7oendurjbb3qkx3adm 2711164 2711163 2026-10-06T20:37:19Z Zinneke 34 2711164 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] igguk6uodx6vofqw4mh86tirmxudw8i 2711166 2711164 2026-10-06T20:38:54Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Museksgruppen an England]] derbäigesat 2711166 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] 7x8ownb2fn96sj00bi253nn9vypv28i 2711167 2711166 2026-10-06T20:40:05Z Zinneke 34 2711167 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Joere bekannt mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough''. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andrew Fletcher|Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet da bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 waren se och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] 38zw5vtui92qohfuu5nomquogt44f5w 2711173 2711167 2026-10-07T06:08:55Z ~2026-50886-87 73250 ..... 2711173 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng Englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Si war besonnesch an den 1980 Jore mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough'' bekannt. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andrew Fletcher|Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]], De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet du bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se muerjes beim Kaffi Eeër kéinnte kréien. D'Äntwert war: "This is not possible. It's a small town!"<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 ware s'och an der [[Rockhal]] ze gesinn.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem {{Div col|cols=2}} * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] p8buzqvqq3qbxdjxobu6ycklepe9vew 2711175 2711173 2026-10-07T06:57:07Z GilPe 14980 2711175 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Se war besonnesch an den 1980 Jore mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough'' bekannt. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andrew Fletcher|Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]]. De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet du bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == Zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se mueres beim Kaffi Eeër kéinte kréien. D'Äntwert war: „This is not possible. It's a small town!“<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 si s'och an der [[Rockhal]] opgetrueden.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> ==Discographie== ;Studioalbummem {{Div col|cols=2}} * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] cnbuk3t1vp6fg6369ccf5o7u7b4b0fk 2711176 2711175 2026-10-07T06:58:09Z Mobby 12 60927 2711176 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Se war besonnesch an den 1980 Jore mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough'' bekannt. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andrew Fletcher|Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]]. De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet du bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == Zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se mueres beim Kaffi Eeër kéinte kréien. D'Äntwert war: „This is not possible. It's a small town!“<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 si s'och an der [[Rockhal]] opgetrueden.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> == Discographie == ;Studioalbummem {{Div col|cols=2}} * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] piyqlzu2y2gbtf1n760lbh436j65m55 2711185 2711176 2026-10-07T07:35:14Z ~2026-50886-87 73250 ...... 2711185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Se war besonnesch an den 1980er Jore mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough'' bekannt. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andrew Fletcher|Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]]. De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet du bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == Zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]]. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se mueres beim Kaffi Eeër kéinte kréien. D'Äntwert war: „This is not possible. It's a small town!“<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 si s'och an der [[Rockhal]] opgetrueden.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> == Discographie == ;Studioalbummem {{Div col|cols=2}} * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] lx0dcxp7sb60f70tbtd4aumff56i9yq 2711200 2711185 2026-10-07T09:06:26Z Zinneke 34 /* Zu Lëtzebuerg */ 2711200 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp}} '''Depeche Mode''' ass eng englesch Museksband, déi 1980 zu [[Basildon]], am [[Essex]], gegrënnt gouf. Den Numm kënnt vun enger franséischer Moudenzäitschrëft, ''Dépêche mode'', hier. Se war besonnesch an den 1980er Jore mat hiren [[New Wave]] Synthi-Pop Lidder wéi ''People Are People'', ''Master and Servant'' oder ''You Just Can't Get Enough'' bekannt. Am Ganzen huet se weltwäit ronn 100 Millioune Placke verkaaft. Déi ursprénglech Membere waren den [[Dave Gahan]], de [[Martin Gore]], den [[Andrew Fletcher|Andy Fletcher]] an de [[Vince Clarke]]. De Clarke ass 1981 senger Wee gaangen, an huet du bei de Bands [[Yazoo]] an [[Erasure]] matgemaach. Nom Fletcher sengem Doud, 2022, besteet d'Band ewell aus dem Dave Gahan an dem Martin Gore. == Zu Lëtzebuerg == Hiren éischten Optrëtt zu Lëtzebuerg hat Depeche Mode den 30. Mäerz 1982 am ''Rainbow Club'', enger Disco zu [[Uewerkuer]], virun 250 Leit. De Concert gouf vun [[RTL]] opgeholl. En Instrumentalstéck, dat kuerz dono erauskoum, krut den Titel ''Oberkorn (It's a small town)''. E soll op eng Ausso vun engem Garçon zeréckgoen, deen de Gore den Dag nom Optrëtt gefrot hat, ob se mueres beim Kaffi Eeër kéinte kréien. D'Äntwert war: „This is not possible. It's a small town!“<ref>Josh Oudendijk: [https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/video-footage-of-1982-the-day-depeche-mode-played-the-rainbow-club-in-oberkorn-1624610 "Video footage of 1982: The day Depeche Mode played the Rainbow Club in Oberkorn."] today.rtl.lu, 06.12.2020 (mat Video vum Optrëtt).</ref> De 6. Mee 2009 si s'och an der [[Rockhal]] opgetrueden.<ref>[https://www.lessentiel.lu/fr/story/depeche-mode-repasse-par-le-luxembourg-27-ans-apres-931275206249 "Depeche Mode repasse par le Luxembourg... 27 ans après."] lessentiel.lu, 05.05.2009.</ref> == Discographie == ;Studioalbummem {{Div col|cols=2}} * ''Speak & Spell'' (1981) * ''A Broken Frame'' (1982) * ''Construction Time Again'' (1983) * ''Some Great Reward'' (1984) * ''Black Celebration'' (1986) * ''Music for the Masses'' (1987) * ''Violator'' (1990) * ''Songs of Faith and Devotion'' (1993) * ''Ultra'' (1997) * ''Exciter'' (2001) * ''Playing the Angel'' (2005) * ''Sounds of the Universe'' (2009) * ''Delta Machine'' (2013) * ''Spirit'' (2017) * ''Memento Mori'' (2023) {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.depechemode.com/ Offiziell Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Brittesch Popgruppen]] [[Kategorie:Museksgruppen an England]] 1cu8f6z7ip024mmy9igrl8oxbwweie5 Benotzer Diskussioun:~2026-50886-87 3 177330 2711174 2026-10-07T06:53:53Z GilPe 14980 Moien 2711174 wikitext text/x-wiki {{Moien TK}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:53, 7. Okt. 2026 (UTC) ktm1j59si526py538o8lto5rxwpu3pu Noutepult 0 177331 2711190 2026-10-07T08:23:27Z Christian Ries 92 Noutepult 2711190 wikitext text/x-wiki [[File:2016 Stojak na nuty.jpg|mini|200px|Klassescht Noutepult aus Metall]] [[File:Music stand metal folded.jpg|mini|200px|Gefalt Noutepult]] [[File:Music stand table.jpg|mini|200px|Dëschnoutepult]] [[File:Table music stand 4tt 20261006.jpg|mini|200px|Quartett-Dëschnoutepult]] En '''Noutepult''' ass e [[Pult]], op deem Museksnouten ([[Partitur|Partituren]]) ofgeluecht kënne ginn. Déi meescht Noutepulter bestinn aus engem Stänner mat dräi Féiss, op deem d'Oflag fir d'Nouten montéiert ass. D'Héicht vum Pult kann un der Gréisst vum Museker ugepasst ginn. Am Laf vun der Zäit si verschidde Formen vun Noutepulter entwéckelt ginn, z. B. klappbar Noutepulter, Dëschnoutepulter, Pulter fir méi Museker ewéi Quartett-Noutepulter oder digital Noutepulter fir en Tablet ze halen. [[Kategorie:Museksaccessoiren]] fktxi20dkdgoj0k458eg8qi0t218lqz 2711192 2711190 2026-10-07T08:27:54Z Christian Ries 92 kl. 2711192 wikitext text/x-wiki [[File:2016 Stojak na nuty.jpg|mini|200px|Klassescht Noutepult aus Metall]] [[File:Music stand metal folded.jpg|mini|200px|Gefalt Noutepult]] [[File:Music stand table.jpg|mini|200px|Dëschnoutepult]] [[File:Table music stand 4tt 20261006.jpg|mini|200px|Quartett-Dëschnoutepult]] En '''Noutepult''' ass e [[Pult]], op deem Museksnouten ([[Partitur|Partituren]]) ofgeluecht kënne ginn. Déi meescht Noutepulter bestinn aus engem Stänner mat dräi Féiss, op deem d'Oflag fir d'Noute montéiert ass. D'Héicht vum Pult kann un der Gréisst an un der Haltung vum Museker ugepasst ginn. Am Laf vun der Zäit si verschidde Formen vun Noutepulter entwéckelt ginn, z. B. klappbar Noutepulter, Dëschnoutepulter, Pulter fir méi Museker ewéi Quartett-Noutepulter oder digital Noutepulter fir en Tablet ze halen. [[Kategorie:Museksaccessoiren]] 3btwvfos0ocu5p5rva7xnnm2jndids5 2711197 2711192 2026-10-07T09:01:57Z Zinneke 34 2711197 wikitext text/x-wiki [[File:2016 Stojak na nuty.jpg|mini|200px|Klassescht Noutepult aus Metall]] [[File:Music stand metal folded.jpg|mini|200px|Gefalt Noutepult]] [[File:Music stand table.jpg|mini|200px|Dëschnoutepult]] [[File:Table music stand 4tt 20261006.jpg|mini|200px|Quartett-Dëschnoutepult]] En '''Noutepult''' ass e [[Pult]], op deem Museksnouten ([[Partitur|Partituren]]) ofgeluecht kënne ginn. Déi meescht Noutepulter bestinn aus engem Stänner mat dräi Féiss, op deem d'Oflag fir d'Noute montéiert ass. D'Héicht vum Pult kann un der Gréisst an un der Haltung vum Museker ugepasst ginn. Am Laf vun der Zäit si verschidde Formen vun Noutepulter entwéckelt ginn, z. B. klappbar Noutepulter, Dëschnoutepulter, Pulter fir méi Museker ewéi Quartett-Noutepulter oder digital Noutepulter fir en Tablet ze halen. Bei Instrumenter wéi dem [[Piano]] oder der [[Uergel]] sinn d'Noutepulter an de Korpus, iwwer der [[Tastatur]], integréiert. [[Kategorie:Museksaccessoiren]] k77zbqu4jx9w76w021nw5jid059q6xi 2711201 2711197 2026-10-07T09:29:50Z Puscas 735 ...... 2711201 wikitext text/x-wiki [[File:2016 Stojak na nuty.jpg|mini|200px|Klassescht Noutepult aus Metall]] [[File:Music stand metal folded.jpg|mini|200px|Gefalt Noutepult]] [[File:Music stand table.jpg|mini|200px|Dëschnoutepult]] [[File:Table music stand 4tt 20261006.jpg|mini|200px|Quartett-Dëschnoutepult]] En '''Noutepult''' ass e [[Pult]], op deem Museksnouten ([[Partitur|Partituren]]) ofgeluecht kënne ginn. Déi meescht Noutepulter bestinn aus engem Stänner mat dräi Féiss, op deem d'Oflag fir d'Noute montéiert ass. D'Héicht vum Pult kann un d'Gréisst an un d'Haltung vum Museker ugepasst ginn. Am Laf vun der Zäit si verschidde Formen vun Noutepulter entwéckelt ginn, z. B. klappbar Noutepulter, Dëschnoutepulter, Pulter fir méi Museker ewéi Quartett-Noutepulter oder digital Noutepulter fir en Tablet ze halen. Bei Instrumenter wéi dem [[Piano]] oder der [[Uergel]] sinn d'Noutepulter an de Korpus vum Instrument, iwwer der [[Tastatur]], integréiert. [[Kategorie:Museksaccessoiren]] c82ihco6akkdqe2t7v5p46z0gqk367u 2711207 2711201 2026-10-07T09:50:15Z GilPe 14980 Upassungen 2711207 wikitext text/x-wiki [[File:2016 Stojak na nuty.jpg|mini|200px|Klassescht Noutepult aus Metall]] [[File:Music stand metal folded.jpg|mini|200px|Gefaalt Noutepult]] [[File:Music stand table.jpg|mini|200px|Dëschnoutepult]] [[File:Table music stand 4tt 20261006.jpg|mini|200px|Quartett-Dëschnoutepult]] En '''Noutepult''' oder '''Noutestänner''' ass e [[Pult]], op deem Museksnouten ([[Partitur|Partituren]]) ofgeluecht kënne ginn. Déi meescht Noutepulter bestinn aus engem Stänner mat dräi Féiss, op deem d'Oflag fir d'Noute montéiert ass. D'Héicht vum Pult kann un d'Gréisst an un d'Haltung vum Museker ugepasst ginn. Am Laf vun der Zäit si verschidde Forme vun Noutepulter entwéckelt ginn, z. B. Noutepulter fir zesummenzeklappen, Dëschnoutepulter, Pulter fir méi Museker ewéi [[Quartett]]-Noutepulter oder digital Noutepulter fir en [[Tablet]] ze halen. Bei Instrumenter wéi dem [[Piano]] oder der [[Uergel]] sinn d'Noutepulter an de Korpus vum Instrument, iwwer der [[Tastatur]], integréiert. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Museksaccessoiren]] 9hjavrpp5asnyon8i8v2rjvg8eo1im5 Kategorie:Museksaccessoiren 14 177332 2711191 2026-10-07T08:25:25Z Christian Ries 92 kat 2711191 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Musek]] 3hm8ympihy7e3mrmm1xz20ch6fe6mb4 Metronom 0 177333 2711195 2026-10-07T08:58:15Z Zinneke 34 fir am Rayon ze bleiwen 2711195 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Taktell Piccolo Metronoom.jpg|mini|Mechanesche Metronom]] [[Fichier:Sound Classic Metronome 96.ogg|mini|Lauschterbeispill vun engem klassesche Metronom (96 Schléi pro Minutt)]] E '''Metronom''' (vum [[Algriichesch]]e ''metron'' ,Mooss‘, an ''nomos'' ,Gesetz, Accord‘) ass e [[Mechanik|mechaneschen]] oder [[Elektronik|elektroneschen]] Apparat, dat duerch akustesch Impulser a gläichméissegen Zäitintervallen e konstanten [[Tempo (Musek)|Tempo]] virgëtt. Haut kënne Metronomen och an elektronesche Musekisnstrumenter (z.&nbsp;B. [[Keyboard]]en oder [[E-Piano]]en) integréiert sinn oder duerch [[Software]] (besonnesch duerch [[Mobil Applikatioun]]en) simuléiert ginn. Et kann een e Metronom astellen, wéivill Schléi pro [[Minutt]] ([[Beats per minute]]; bpm) e maache soll. E Metronom mat 60 bpm schléit deemno z.B. am [[Sekonn]]entakt. [[Kategorie:Musek]] 53q75ssvlvlwar4prb1x38mryx5vl0k 2711198 2711195 2026-10-07T09:02:20Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Musek]] ewechgeholl; [[Kategorie:Museksaccessoiren]] derbäigesat 2711198 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Taktell Piccolo Metronoom.jpg|mini|Mechanesche Metronom]] [[Fichier:Sound Classic Metronome 96.ogg|mini|Lauschterbeispill vun engem klassesche Metronom (96 Schléi pro Minutt)]] E '''Metronom''' (vum [[Algriichesch]]e ''metron'' ,Mooss‘, an ''nomos'' ,Gesetz, Accord‘) ass e [[Mechanik|mechaneschen]] oder [[Elektronik|elektroneschen]] Apparat, dat duerch akustesch Impulser a gläichméissegen Zäitintervallen e konstanten [[Tempo (Musek)|Tempo]] virgëtt. Haut kënne Metronomen och an elektronesche Musekisnstrumenter (z.&nbsp;B. [[Keyboard]]en oder [[E-Piano]]en) integréiert sinn oder duerch [[Software]] (besonnesch duerch [[Mobil Applikatioun]]en) simuléiert ginn. Et kann een e Metronom astellen, wéivill Schléi pro [[Minutt]] ([[Beats per minute]]; bpm) e maache soll. E Metronom mat 60 bpm schléit deemno z.B. am [[Sekonn]]entakt. [[Kategorie:Museksaccessoiren]] l93kccpud84fqx0vl6f8j2jov7ze12p 2711199 2711198 2026-10-07T09:03:18Z Zinneke 34 2711199 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Taktell Piccolo Metronoom.jpg|mini|Mechanesche Metronom]] [[Fichier:Sound Classic Metronome 96.ogg|mini|Lauschterbeispill vun engem klassesche Metronom (96 Schléi pro Minutt)]] E '''Metronom''' (vum [[Algriichesch]]e ''metron'' ,Mooss‘, an ''nomos'' ,Gesetz, Accord‘) ass e [[Mechanik|mechaneschen]] oder [[Elektronik|elektroneschen]] Apparat, deen duerch akustesch Impulser a gläichméissegen Zäitintervallen e konstanten [[Tempo (Musek)|Tempo]] virgëtt. Haut kënne Metronomen och an elektronesche Musekisnstrumenter (z.&nbsp;B. [[Keyboard]]en oder [[E-Piano]]en) integréiert sinn oder duerch [[Software]] (besonnesch duerch [[Mobil Applikatioun]]en) simuléiert ginn. Et kann een e Metronom astellen, wéivill Schléi pro [[Minutt]] ([[Beats per minute]]; bpm) e maache soll. E Metronom mat 60 bpm schléit deemno z.B. genee am [[Sekonn]]entakt. [[Kategorie:Museksaccessoiren]] an39ql07bu96glfolgieujyyekcxafe 2711206 2711199 2026-10-07T09:45:43Z GilPe 14980 Upassungen 2711206 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Taktell Piccolo Metronoom.jpg|mini|Mechanesche Metronom]] [[Fichier:Sound Classic Metronome 96.ogg|mini|Lauschterbeispill vun engem klassesche Metronom (96 Schléi pro Minutt)]] E '''Metronom''' (vum [[Algriichesch]]e ''metron'' ,Mooss‘, an ''nomos'' ,Gesetz, Accord‘) ass e [[Mechanik|mechaneschen]] oder [[Elektronik|elektroneschen]] Apparat, deen duerch akustesch Impulser a gläichméissegen Zäitintervallen e konstanten [[Tempo (Musek)|Tempo]] virgëtt. Haut kënne Metronomen och an elektronesche Museksinstrumenter (z.&nbsp;B. [[Keyboard]]en oder [[E-Piano]]en) integréiert sinn oder duerch [[Software]] (besonnesch duerch [[Mobil Applikatioun]]en) simuléiert ginn. Et kann een e Metronom astellen, wéi vill Schléi pro [[Minutt]] ([[Beats per minute]]; bpm) e maache soll. E Metronom mat 60 bpm schléit deemno genee am [[Sekonn]]entakt. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Museksaccessoiren]] oell1zp5ke6sghi65iwim3liokd8mi6 2711209 2711206 2026-10-07T10:29:59Z Zinneke 34 2711209 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Taktell Piccolo Metronoom.jpg|mini|Mechanesche Metronom]] [[Fichier:Sound Classic Metronome 96.ogg|mini|Lauschterbeispill vun engem klassesche Metronom (96 Schléi pro Minutt)]] E '''Metronom''' (vum [[Algriichesch]]e ''metron'' ,Mooss‘, an ''nomos'' ,Gesetz, Accord‘) ass e [[Mechanik|mechaneschen]] oder [[Elektronik|elektroneschen]] Apparat, deen duerch akustesch Impulser a gläichméissegen Zäitintervallen e konstanten [[Tempo (Musek)|Tempo]] virgëtt, d.h. d'[[Vitess]], mat där e Museksstéck gespillt soll ginn. Haut kënne Metronomen och an elektronesche Museksinstrumenter (z.&nbsp;B. [[Keyboard]]en oder [[E-Piano]]en) integréiert sinn oder duerch [[Software]] (besonnesch duerch [[Mobil Applikatioun]]en) simuléiert ginn. Et kann een e Metronom astellen, wéi vill Schléi pro [[Minutt]] ([[Beats per minute]]; bpm) e maache soll. E Metronom mat 60 bpm schléit deemno genee am [[Sekonn]]entakt. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Museksaccessoiren]] ti2l0hfvdg74qjhyvj0o0wb0dhjsh03 Noutestänner 0 177334 2711196 2026-10-07T08:59:55Z Zinneke 34 Virugeleet op [[Noutepult]] 2711196 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Noutepult]] 09szfxrke43ihn10dgyzeb8zrjxix5e