Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 115 2711457 2463772 2026-10-08T23:32:32Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711457 wikitext text/x-wiki {{SkizzChimie}} [[Fichier:Periodic_table_(German)_EN.svg|alternativtext=|thumb|320x320px|Periodesystem]] D''''Chimie''' (v. [[Griichesch|griich.]] '''χημεία''', ''chimía'') ass eng vun den [[Naturwëssenschaft]]en. Et ass d'Léier vum Opbau, Verhalen an der Ëmwandlung vun der [[Matière]] an hire Verbindungen, wéi och de [[Naturgesetz|Gesetzméissegkeeten]], déi dobäi gëllen. Si ass an hirer haiteger Form am [[17. Joerhonnert|17.]] an [[18. Joerhonnert]] lues a lues entstanen, wéi versicht gouf, d'Beobachtungen an d'[[Experiment]]er vun der [[Alchimie]] op eng reng rational Aart a Weis ze verstoen. == Wat ass d'Chimie? == Chimie ass déi wëssenschaftlech Richtung déi sech ëm d'Matière an all hiren Zoustänn këmmert an och ëm Transformatioune vun der Matière. Dat heescht, d'Chimie ënnersicht Gasen, Flëssegkeeten a Festkierperen a kuckt méi genee wéi déi eenzel Substanze matenee reagéieren. Dobäi kann een tëscht organescher Chimie, mineralerescher Chimie, anorganescher Chimie, [[Biochimie]], medezinescher Chimie, katalytescher Chimie, analytescher Chimie,... ënnerscheeden. Déi eenzel Chimierichtunge hu vill Iwwerschneidungen. D'Chimie këmmert sech haaptsächlech ëm déi Elektronen déi am leschten eidelen Elektronenorbital (LUMO, ''lowest unoccupied molecular orbital'') an am éischte vollen Elektronenorbital (HOMO, ''highest occupied molecular orbital'') sinn. D'Chimie ënnersicht och d'Bindungen tëscht den eenzelen Elementer. Et gëtt verschidde [[cheemesch Bindungen]]. == Geschicht vun der Chimie == D'Virgängerin vun der Chimie ass d'[[Alchimie]]. Déi Pseudowëssenschaft verbënnt verschidde Gebidder wéi [[Astrologie]], [[Philosophie]] an [[Esoterik]]. Obwuel d'Resultater vun der Alchimie wëssenschaftlech onbedeitend a souguer dacks absolut falsch waren, hu s'awer den éischte Schrëtt zu enger exakter Wëssenschaft duergestallt. Eng vun de wichtegsten Entwécklunge war déi vun der Valenztheorie. Déi ass fir d'éischt als Konzept vum [[Edward Frankland]] am Joer [[1852]] virgestallt ginn. Si ass haaptsächlech duerch Experimentalcheemiker entwéckelt a weiderentwéckelt ginn. Do kann ee besonnesch d'Aarbechte vum [[Friedrich August Kekulé]], [[Adolph Wilhelm Hermann Kolbe]], [[Archibald Scott Couper]] a vum [[Aleksandr Mikhailovich Butlerov]] ervirhiewen. Ee weidere wichtegen Deel vun der Chimie, nämlech [[Stereochimie]], dat heescht: wéi d'Moleküllen am Raum orientéiert sinn, ass och am 19. Joerhonnert entwéckelt ginn. Dat ass de brillante Postulat vun der tetrahedral Orientatioun, dee vun de Cheemiker [[Jacobus Henricus van't Hoff]] a [[Joseph Achille le Bel]] (1874), awer och déi geneesou erstaunlech Resultater vum [[Alfred Werner]] an der anorganescher Stereochimie. Dës Cheemiker hate keng modern Analysmëttele wéi X-Stralen, Magnetesch Nuklear Resonnanz, Infrarout, Raman Spectroscopie, Microwelle Spectroscopie,... Am 19. Joerhonnert ass d'Bindung duerch ee Stréch symboliséiert ginn ouni eng spezifesch Bedeitung, well d'Elektrone waren nach net entdeckt. No där Entdeckung goufe reieweis Theorien entwéckelt fir d'Elektronen z'erklären an de Stréch zwëscht den Elementer huet eng Bedeitung krut. Hei kann een dem [[Gilbert Newton Lewis]] seng Aarbecht ernimmen, déi [[1916]] verëffentlecht gouf an deem seng Symbolik nach bis haut gëlteg ass. Z'ernimmen ass dann awer och de [[W. Kosel]], deen zur selwechter Zäit eng änlech Aarbecht verëffentlecht huet. Virun dësen Zwéin hunn de [[W. Ramasay]], den [[J.J. Tomson]], den [[J. Stark]] an den [[A. L. Parson]] ënner anerem un dem Elektron geschafft. Dem Lewis seng Aarbecht gëtt dacks als "Théorie de l'octet" bezeechent a gouf vum [[I. Langmuir]] nach verdéift. == Bedeitung vun der Chimie == Chimie gehéiert haut zu de wichtegste Wëssenschaften. Si ass net nëmmen aktiv fir nei Substanzen z'entwéckelen, an domat zum Beispill Medikamenter géint Krankheeten ze maachen, mä si entwéckelt och nei Materialien déi mir am Alldag gebrauche wéi zum Beispill Teflon. Mä d'Chimie ass och déi Wëssenschaft déi dofir zoustänneg ass ons Liewensmëttel ze kontrolléieren. Si erfëllt also eng Eegekontroll an dem se net nëmme Liewensmëttelcheemikalien entwéckelt, si verfollegt och op déi schiedlech sinn an duerno kuckt Chimie och op déi Substanzen net ze vill benotzt ginn. Am Wëssenschaftsbam fëllt se d'Plaz tëscht der Physik an der Biologie. Si behandelt vun den äusseren Elektronenorbitalen, am Beräich vun der theoreetescher Chimie, bis zum Zesummespill vun de Moleküllen an den Enzymen, Zellwänn, etc. an der supramolekularer Chimie. Fir all déi eenzel Aufgaben hu sech ëmmer erëm nei Ënnerdeelungen, déi awer enk zesummeschaffen, entwéckelt. == Fachrichtungen == * [[Anorganesch Chimie]] ** [[Anorganik]] ** [[Nanomaterialer]] ** [[Festkierper]] ** [[Kristallographie]] * [[Organometallesch Chimie]] ** [[Katalys]] ** [[Asymmetresch Katalys]] * [[Organesch Chimie]] * [[Physikalesch Chimie]] ** [[Quantechimie]] ** [[Elektrochimie]] ** [[Thermodynamik]] ** [[Kinetik]] * [[Makromolekular Chimie]] ** [[Polymer]]en **[[Textilchimie]] * [[Technesch Chimie]] ** [[Verfahrenstechnik]] ** [[Petrochimie]] **[[Brennstoffchimie]] * [[Analytesch Chimie]] ** Spektroskopesch Methoden: [[NMR]] / [[IR]] / [[Raman]] / [[UV-VIS]] / [[Massespektrum]]... ** Trennungsmethoden: [[Gaschromatographie]]/[[HPLC]] * [[Biochimie]] * [[Liewensmëttelchimie]] == Cheemesch Grondbegrëffer == === Atom === D'[[Atom]]er sinn d'Bausteng vun der Matière. Si bestinn aus engem Atomkär an engem Elektronemantel. Den Atomkär setzt sech zesummen aus [[Proton]]en an [[Neutron]]en. D'cheemesch Natur vun engem Element gëtt definéiert duerch d'Zuel vun de Protonen a sengem Kär. D'Protone sinn eefach positiv gelueden a stousse sech géigesäiteg of. D'Neutrone verhënneren, datt de Kär spontan auserneebrécht. Fir datt en Atom makroskopesch gesinn neutral ass, mussen am Elektronemantel geneesou vill [[Elektron]]e sinn, wéi Protonen am Kär. De geneeën Opbau vun engem Atom gëtt duerch d'Quantemechanik beschriwwen. Wann en Atom méi wéi een Elektron a sengem Mantel huet, da beweege sech d'Elektronen a ganz genee definéierten Orbitalen, woubäi all Orbital e ganz bestëmmten Energieniveau (dowéinst den Ausdrock '''Quanten'''- mechanik)) huet. D'Elektrone kënnen zwëscht den Energieniveauen hin an hier sprange woubäi si entweeder Energie vu bausse musse kréien, oder awer Energie kënne fräisetzen, z.&nbsp;B. als Photon (Liichtquant). <br> En Elektron huet quasi kee Gewiicht, d'Gewiicht vum Atom, an domat vun der ganzer Matière, gëtt vum Kär gedroen. === Element === Wann eng bestëmmt Matière net méi a verschidden Atomer, (mat verschiddenen Zuele vu Protonen am Kär), opgespleckt ka ginn, da schwätzt ee vun engem [[Element (Chimie)|cheemeschen Element]]. En Element ka bei Zëmmertemperatur an normalem Drock an dräi Aggregatszoustänn optrieden: flësseg (z.&nbsp;B. [[Quecksëlwer]]), fest (z.&nbsp;B. [[Gold]]) a gasfërmeg (z.&nbsp;B. [[Argon]]). Et ka sinn, datt verschidden Atomer ënnerschiddlech Zuele vun Neutronen hunn, mä déi selwecht Zuel vu Protonen. An deem Fall schwätzt ee vun Isotopen: ¹²C an ¹³C. Déi Atomer gehéieren dann ëmmer nach zum selwechten Element, mä hu verschidde Gewiichter. En Element huet ëmmer déi selwecht cheemesch Eegenschaften, mä déi physikalesch hänke vum Gewiicht of. All Element huet ee Symbol (mat maximal zwéi Buschtawen) an dat ass an all Sprooch d'selwecht. {{Méi Info 1|Element (Chimie)}} === Moleküllen === [[Moleküll]]e si gebonnen Usammlunge vun Atomer. === Ion === [[Ion]]e sinn negativ oder positiv gelueden Deelecher, also Atomer oder Moleküllen. Et kann een ënnerscheeden zwëscht [[Kation]]en (positiv gelueden Deelecher) an [[Anion]]en (negativ gelueden Deelecher). === Bindung === An engem Moleküll sinn d'Atomer duerch cheemesch Bindunge verbonnen. D'Aart a Weis wéi se verbonne sinn, gëtt duerch d'[[Quantemechanik]] beschriwwen. Et gi follgend Typpe vu Bindungen ënnerscheet: a) [[Kovalent Bindung]], b) [[Ionesch Bindung]], c) [[Metallesch Bindung]], d) [[Van der Waals Bindungen]]. Bei enger kovalenter cheemescher Bindung ginn Elektrone vun zwéin Atomer gedeelt, wouduerch sech déi betreffend Elektronenorbitaler iwwerlappen. Doduerch erreeche si déi optimal Zuel vun Elektronen am baussenzegen Elektronenorbital. Wann zwéin Elektrone gebraucht ginn, schwätzt ee vun enger Einfachbindung, bei véier oder sechs Elektrone vun enger Duebelbindung, respektiv vun enger Dräifachbindung. Déi Zorte vu cheemescher Bindung (Einfach-, Duebel- an Dräifachbindung) nennt een allgemeng ''kovalent'' Bindung. Eng Bindung kann och ouni Iwwerlappung vun Elektronenorbitaler geschéien, z.&nbsp;B. duerch ënnerschiddlech lokal Luedungen, positiv bei deem engen an negativ bei deem anere Moleküll. Well dobäi ganz dacks Waasserstoff am Spill ass, nennt een déi Bindungen och ''Waasserstoffbindungen''. Si sinn allerdéngs méi schwaach wéi kovalent cheemesch Bindungen. Bei der ionescher Bindung gëtt een Austausch vun Elektrone gemaach. Meeschtens gëtt ee Metallatom, Bsp. [[Na]] Natriumatom een Elektron un Net-Metall wei z.&nbsp;B. [[Cl]] Chloratom of. De Metall ass da positiv gelueden Na - e^- --> Na⁺ an den Net-Metal negativ Cl + e^- --> Cl^-. Déi positiv an negativ gelueden Atomer nennt een och [[Ionen]]. Déi Ione bilden da Kristaller mat enger bestëmmter Form, déi sech ëmmer erëm am Raum widderhëlt. De Kristall huet eng Formel déi dat statistescht Verhältnes vun de Ionen erëmgëtt, Bsp: [[NaCl]] [[Kachsalz]]. Bei der metallescher Bindung ginn all [[Valenzelektronen]] zwëscht alle Metallatomer gedeelt. Dat Ganzt gëtt dacks mat engem Elektronegas verglach. Déi Mobilitéit vun den Elektronen erkläert och wéisou d'Metaller de Stroum gutt leeden. Mat de van der Waals Bindunge sinn all [[Dipol]] Bindunge gemengt. == Periodesystem vun den Elementer == {{Méi Info 1|Periodesystem vun den Elementer}} == Bekannt Cheemiker == E puer vun deenen éischte grousse Cheemiker waren de [[Kurt Alder]], de [[Richard Anschütz]], de [[Henry Edward Armstrong]], de [[Svante August Arrhenius]], de [[Francis William Aston]], den [[Amedeo Avogadro]], de [[Francis Bacon]], de [[Leo Hendrik Baekeland]], den [[Adolf Johann Friedrich Baeyer]], den [[Alexei Alexandrowitsch Balandin]], den [[Antoine Jérôme Balard]], den [[Eugen Bamberger]], de [[Philippe Antoine Barbier]], de Sir [[Derek Harold Richard Barton]], de [[Valentin Basilie]], den [[Antoine Baumé]], de [[Johann Joachim Becher]], den [[Ernst Otto Beckmann]], den [[Antoine César Becquerel]], den [[Henri Antoine Becquerel]], de [[Friedrich Konrad Beilstein]], de [[Friedrich Bergius]], de [[Toborn Olof Bergman]], de [[Claude Louis Berthollet]], de [[Niels Janniksen Bjerrum]], de [[Joseph Black]], den [[Hermann Boerhaave]], den [[Niels Henrik David Bohr]], den [[Alexandre Porphyrievitch Borodine]], de [[Carl Bosch]], de [[Robert Boyle]], de [[Jöns Jacob Berzelius]],de [[Marcelin Pierre Eugène Berthelot]], den [[Henri Braconnot]], de [[Johannes Nicolaus Brönsted]], den [[Herbet Charles Brown]], den [[Eduard Büchner]], de [[Robert Wilhelm Bunsen]], den [[Adolf Friedrich Johann Butenandt]], den [[Alexandre Mikhaïlovitch Butlerov]], de [[Jean-Baptiste Dumas]], den [[Henri Etienne Sainte-Claire Deville]], de [[Joseph Louis Gay-Lussac]], d'[[Marie Lavoisier|Marie]] an den [[Antoine Laurent de Lavoisier|Antoine Lavoisier]] an de [[Justus von Liebig]]. Mä och den [[John Osborne]] oder de [[Jean-Marie Lehn]] hunn an de leschte Joerzéngten zur Weiderentwécklung vun der Chimie bäigedroen. == Kuckt och == * [[Periodesystem vun den Elementer]] * [[Lëscht vu Cheemiker]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Chemistry|Chimie}} * [http://www.chimie.lu/ Chimie.lu] * [https://web.archive.org/web/20050430135442/http://www.lhce.lu/Chimie/ Chimie: villes an e wéineg méi vum LHCE] [[Kategorie:Chimie| ]] 9p5lbrpwznf1u2ht7iu7t486070t35i 0 236 2711445 2708443 2026-10-08T21:05:17Z Robby 393 /* W */ [[:Liv Wenzel]] 2711445 wikitext text/x-wiki Dës Lëscht vu '''Lëtzebuerger Sportler''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. {{AbcIndex}} == A == {{Div col|cols=3}} * [[Alfred Achen]] Basketball * [[Henri Ackermann]] Vëlo * [[Danièle Adam]] Basketball * [[Nicolas Adam]] Turnen * [[Robert Adam (Basketballspiller)|Robert Adam]] Basketball * [[Claudine Adams]] Foussball * [[Sergueï Afanassiev]] Handball * [[Eugène Afrika]] Foussball * [[Paul Agnes]] Basketball * [[Marc Agosta]] Lafen * [[Mikael Äijälä]] Äishockey * [[Marie-Amélie Albrand]] Foussball * [[Estelle Alff]] Basketball * [[Jean Alfonsetti]] Vëlo * [[Josy Allard]] Vëlo * [[Liz Alliaume]] Volleyball * [[Jean-Claude Altmann]] Handball * [[Christian Alverdi]] Foussball * [[Carina Alves Nogueira]] Foussball * [[Jos Alzin]] Gewiichthiewen, Ringen * [[Paolo Amodio]] Foussball * [[René Andring]] Vëlo * [[Alain Anen]] Fechten * [[Cédric Anen]] Fechten * [[Paul Anen]] Fechten * [[Ben Angelsberg]] Volleyball * [[Emile Aniset]] Handball * [[Jean Aniset]] Lafen * [[Emile Antony]] Foussball * [[Patrick Arbaut]] Basketball * [[Félix Arend]] Bob * [[Ernest Arend]] Foussball * [[Frank Arendt]] Basketball * [[Georges Arendt]] Fechten * [[Nancy Arendt]] Schwammen, Lafen * [[Raymond Armbruster]] Handball * [[François Arnscheidt]] Foussball * [[Chris Auger]] Handball * [[Kevin Auger]] Handball * [[Patrick Augustin]] Handball {{Div col end}} == B == {{Div col|cols=3}} * [[Jacques Bach]] Foussball * [[Laury Bach]] Basketball * [[Charles Bachmann]] Liichtathleetik (Lafen) * [[Gusty Back]] Foussball * [[Guy Back]] Foussball * [[Yannick Back]] Äishockey * [[Fernand Backes]] Boxen * [[Sacha Backes]] Äishockey * [[Marcel Balthasar]] Bouschéissen * [[Carlo Bamberg]] Foussball * [[Tessy Bamberg-Schitter]] Foussball * [[Carlo Barbaglia]] Handball * [[Jean-Pierre Barboni]] Foussball * [[Yannick Bardina]] Handball * [[Josy Barthel]] Liichtathleetik (Lafen) * [[Marcel Barthel]] Foussball * [[Sally Barthel]] Volleyball * [[Yves Barthels]] Äishockey * [[Patrick Bartholomey]] Vëlo * [[Marc Bastian]] Vëlo * [[Yannick Bastos]] Foussball * [[David Battestini]] Vëlo * [[Gaston Bauer]] Foussball * [[Georges Bauer]] Waasserball * [[Nicolas Bauer]] Vëlo * [[René Bauler]] Foussball * [[Samuel Baum]] Handball * [[Danièle Bausch]] Basketball * [[Etienne Bausch]] Foussball * [[Gusty Bausch]] Vëlo * [[Jill Bausch]] Basketball * [[Noémi Bausch]] Basketball * [[Norbert Bausch]] Foussball * [[Alain Baustert]] Handball * [[Michel Bechet]] Foussball * [[Oscar Beck]] Vëlo * [[Philippe Bechtold]] Äishockey * [[Daniel Becker]] Basketball * [[Diane Becker]] Basketball * [[Eugène Becker]] Foussball * [[Gilbert Becker]] Basketball * [[Gilles Becker]] Basketball * [[Jean Becker (Cycliste)|Jean Becker]] Vëlo * [[Jean Becker (Foussballspiller)|Jean Becker]] Foussball * [[Jemmy Becker]] Foussball * [[Jessica Becker]] Foussball * [[Liliane Becker]] Turnen * [[Mathias Becker]] Foussball * [[Max Becker]] Vëlo * [[Pierre Becker (Foussballspiller)|Pierre Becker]] Foussball * [[Liz Beffort]] Volleyball * [[Charles Behm]] Turnen * [[Roger Behm]] Boxen * [[Lynn Bei]] Foussball * [[Simone Beissel]] Seegelen * [[René Beissel]] Seegelen * [[Djamel Belhaouci]] Volleyball * [[Jacques Bellion]] Foussball * [[Jos Bellion]] Kanu * [[Chrëscht Beneké]] Rallye-Raid (Moto) * [[Gérard Ben Guigui]] Handball * [[Erny Benick]] Handball * [[Stefano Bensi]] Foussball * [[Dominique Benseghir]] Basketball * [[Ricky Bentz]] Handball * [[Robert Beran]] Äishockey * [[Thierry Beran]] Äishockey * [[Joseph Berchem]] Foussball * [[Elvira Berend]] Schach * [[Fred Berend]] Schach * [[Sandro Berettini]] Handball * [[Annette Berger]] Liichtathleetik (Lafen) * [[Eugène Berger]] Alpinismus * [[Arthur Bernard]] Foussball * [[Claudine Bernard]] Foussball * [[Jos Bernard]] Turnen * [[Marie-Jeanne Bernard]] Schwammen * [[Billy Bernard]] Foussball * [[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]] Foussball * [[Guy Bernardin]] Foussball * [[Jessica Berscheid]] Foussball * [[Pia Berscheid]] Foussball * [[Arthur Bertemes]] Handball * [[Bob Bertemes (Bommstéisser)|Bob Bertemes]] Liichtathleetik (Kugelstoussen) * [[Jean-Pierre Bertoldo]] Handball * [[Sandra Bertrand]] Basketball * [[Anouchka Besch]] Foussball * [[Alija Bešić]] Foussball * [[Charlotte Bettendorf]] Reiden * [[Marco Bettendorff]] Handball * [[Jean Bettinger]] Foussball * [[Gilles Bettmer]] Foussball * [[Rachel Bettmer]] Foussball * [[Ana Beus]] Basketball * [[Jeff Bevilacqua]] Basketball * [[Philippe Bevinger]] Vëlo * [[René Bianchi]] Handball * [[William Bianchini]] Foussball * [[Claude Bichel]] Volleyball * [[Charlie Bidinger]] Basketball * [[Lucien Bidinger]] Vëlo * [[Antoine Biel]] Handball * [[Leon Biel]] Handball * [[Carlo Biever]] Handball * [[Jos Biever]] Handball * [[Julien Biever]] Handball * [[M. Biever]] Basketball * [[Arnold Biewers]] Foussball * [[Jérôme Bigard]] Foussball * [[Marc Bimmermann]] Handball * [[Joseph Bintener]] Vëlo * [[Daniel Bintz]] Vëlo * [[Robert Bintz]] Vëlo * [[Mathias Birel]] Basketball * [[Claude Birenbaum]] Foussball * [[Raul Birenbaum]] Basketball * [[Jessica Birkel]] Fussball * [[Gilles Birnbaum]] Handball * [[Marc Birsens]] Foussball * [[Nicolas Birtz]] Foussball * [[Armand Bissen]] Foussball * [[Bob Biver]] Schi * [[Gilles Biver]] Äishockey * [[Olivier Biver]] Äishockey * [[René Biver]] Vëlo * [[Claude Bizjak]] Handball * [[Guy Blaise]] Foussball * [[Tania Blasen]] Foussball * [[Marcel Blau (Handballspiller)|Marcel Blau]] Handball * [[Raymond Bley]] Vëlo * [[Christian Bock]] Handball * [[Claude Bock]] Handball * [[Nicolas Bock]] Foussball * [[Dirk Bockel]] Triathlon * [[Pierre Boever]] Basketball * [[Carlo Bofferding]] Foussball * [[Roger Bofferding]] Liichtathleetik * [[John Bohnert]] Handball * [[Anne-Catherine Bollendorff]] Volleyball * [[Paul Bollendorf]] Foussball * [[Pierre Bollig]] Badminton * [[Jenny Bolkaerts]] Volleyball * [[Mara Boly]] Foussball * [[Aldo Bolzan]] Vëlo * [[Johny Bomb]] Handball * [[Roland Bombardella]] Liichtathleetik * [[Antoine Bommertz]] Foussball * [[Nicolas Bommertz]] Foussball * [[Pierre Bommertz]] Foussball * [[André Bordang]] Turnen * [[Dirk Bordignon]] Handball * [[Roland Bosco]] Volleyball * [[Kim Bosoni]] Handball * [[Jil Bosquee]] Volleyball * [[Dimitry Bossi]] Volleyball * [[Henri Bossi]] Foussball * [[Marcel Bossi]] Foussball * [[Paul Bossi]] Foussball * [[Roger Bour]] Liichtathleetik (Kugelstoussen) * [[Victor De Bourcy]] Foussball * [[Anne Bourg]] Foussball * [[Triny Bourkel]] Héichsprong * [[Gilles Braas]] Volleyball * [[Lena Braas]] Volleyball * [[Manon Braas]] Basketball * [[Nathalie Braas]] Volleyball * [[Victor Braas]] Foussball * [[Laurent Bram]] Tennis * [[Jean Braquet]] Foussball * [[André Braun|André (Spatz) Braun]] Bouschéissen * [[Gordon Braun]] Foussball * [[Jeannot Braun]] Handball * [[Michel Braun]] Schéissen * [[Nico Braun]] Foussball * [[Yves Braun]] Basketball * [[Renée Brasseur]] Schwammen * [[François Bremer]] Gewiichthiewen * [[Nico Bremer]] Foussball * [[Erny Brenner]] Foussball * [[Michèle Breuer]] Volleyball * [[Alain Breuskin]] Äishockey * [[Anja Brimeyer]] Basketball * [[Nicolas Brisbois]] Volleyball * [[Ann-Cathrin Bröcker]] Volleyball * [[Fernand Brosius]] Foussball * [[Kim Bruck]] Basketball * [[Bruno Bucciarelli]] Handball * [[Léon Buck]] Fechten * [[Théo Buergen]] Handball * [[Ante Bukvić]] Foussball * [[Marc Burelbach]] Volleyball * [[Josée Buschmann]] {{Div col end}} == C == {{Div col|cols=3}} * [[Secondo Caldarelli]] Foussball *[[Nathalie Clausse]] Handball * [[Carole Calmes]] Schéissen * [[Colm Cannon]] Äishockey * [[Michael Cannon]] Äishocley * [[Pierre Cao (Handballspiller)|Pierre Cao]] Handball * [[Furio Cardoni]] Foussball * [[Manuel Cardoni]] Foussball * [[Tamara Cardoso]] Foussball * [[Dirk Carlson]] Foussball * [[Serge Carlut]] Handball * [[Laurent Carnol]] Schwammen * [[Cristiana Carvalho]] Foussball * [[Carlo Castagna]] Handball * [[Aldo Catani]] Foussball * [[Primo Caurla]] Handball * [[Senada Ceman]] Foussball * [[Vincenzo Centrone]] Vëlo * [[Maxime Chanot]] Foussball * [[Jean-Louis Chapelot]] Foussball * [[Mandy Charlet]] Foussball, Liichtathleetik * [[Diane Chelius]] Schwammen, Triathlon * [[Marcel Chennaux]] Schéissen * [[Sarah Chenut]] Foussball * [[Colette Christnach]] Badminton * [[Marcel Christophe]] Foussball * [[Jean Christophory]] Basketball * [[Pol Christophory]] Volleyball * [[Fernand Ciatti]] Boxen * [[Jos Cillien]] Turnen * [[Ray Cillien]] Boxen * [[Henri Cirelli]] Foussball * [[Kaatje Claes]] Basketball * [[Fernand Claude]] Handball * [[Ben Clausse]] Handball * [[Yves Clausse]] Schwammen * [[John Clemens]] Vëlo * [[Mett Clemens]] Vëlo * [[Pierre Clemens]] Vëlo * [[Nick Clesen (Vëlossportler)|Nick Clesen]] Vëlo * [[Lex Closter]] Handball * [[Jean Colbach]] Liichtathleetik * [[Dan Collette]] Foussball * [[René Colling]] Basketball * [[Franz Conrad]] Gewiichthiewen * [[René Conrad]] Foussball * [[André Conrardy]] Kanu * [[Marco Conrardy]] Autosport * [[Raymond Conzemius]] Liichtathleetik * [[Marcel Coppin]] Turnen * [[Sadine Correia]] Foussball * [[Tommaso Cosanti]] Handball * [[Amel Cosic]] Foussball * [[S. Courtois]] Basketball * [[Daniel Croisé]] Badminton * [[Henri Czekanowicz]] Handball {{Div col end}} == D == {{Div col|cols=3}} * [[Marlène Da Costa Batista]] Volleyball * [[Robert Da Grava]] Foussball * [[Veronique Da Silva]] Volleyball * [[Cristina Da Silva Correia]] Foussball * [[Cathy Da Silva Sousa]] Foussball * [[Paulina Dąbrowska]] Volleyball * [[Laura Daco]] Volleyball * [[Germain Dahm]] Foussball * [[Abramo Dall'Agnol]] Vëlo * [[Carlo Damgé]] Basketball * [[Damon Damiani]] Foussball * [[Henri Damme]] Foussball * [[Roger Dammé]] Handball * [[Roland Davelli]] Handball * [[Alberto David]] Schach * [[Frédéric Davidson]] Äishockey * [[Jill De Bruyn]] Foussball * [[Olivier De Castro]] Volleyball * [[Léonie de Jonge]] Basketball * [[Gabriela De Lemos]] Foussball * [[Jean De Marchi]] Basketball * [[Sarah De Nutte]], Dëschtennis * [[Alwin De Prins]] Schwammen * [[Natascha De Sousa Fernandes]] Foussball * [[Mike Debra]] Handball * [[Sally Debra]] Basketball * [[Gilles Dechmann]] Handball * [[Michel Dechmann]] Ringen * [[Georges Decker]] Foussball * [[Jeff Decker]] Handball * [[Luc Decker]] Schwammen * [[Lynn Decker]] Volleyball * [[Pierre Decker]] Handball * [[Tilly Decker]] Lafen * [[Jean-Paul Defrang]] Foussball * [[Jacques Deibener]] Foussball * [[Joseph Delage]] Handball * [[Ricardo Delgado]] Foussball * [[Nelson Delgado Almeida Rosario]] Basketball * [[Ashley Delgado Do Rosario]] Foussball * [[Jairo Delgado Ferreira]] Basketball * [[Joanne Delles]] Volleyball * [[Nico Demuth]] Auto * [[Albert Dentzer]] Handball * [[René Dentzer]] Foussball * [[Roger Dentzer]] Basketball * [[Yves Dessouroux]] Äishockey * [[Dan Dethier]] Triathlon * [[Frank Deville]] Foussball * [[Laurent Deville]] Foussball * [[Maurice Deville]] Foussball * [[Carlo Devillet]] Foussball * [[Marcel Di Domenico]] Foussball * [[Sven Di Domenico]] Foussball * [[Andrea Di Iulio]] Taekwondo * [[Anne-Lyse Dick]] Foussball * [[Leah Dickhoff]] Volleyball * [[Maëlle Dickhoff]] Volleyball * [[Christophe Didier]] Vëlo * [[Edouard Didier]] Fechten * [[Eugène Didier]] Foussball * [[Lucien Didier]] Vëlo * [[Bim Diederich]] Vëlo * [[Gaston Diederich]] Boxen * [[Ken Jean-Pierre Diederich]] Basketball * [[Laure Diederich]] Basketball * [[Marco Diederich]] Handball * [[Marcel Dierkens]] Vëlo * [[Clement Dieschburg]] Handball * [[Luca Distefano]] Volleyball * [[Camille Dimmer]] Foussball * [[Ralph Diseviscourt]] Vëlo * [[Michelle Dittgen]] Basketball * [[Ally Doerfel]] Fechten * [[Jeanny Dom]] Dëschtennis * [[Flore Dondelinger]] Handball * [[Christophe Donnersbach]] Basketball * [[Kimberly Dos Santos Da Graça]] Foussball * [[Gilbert Dresch]] Foussball * [[Jempy Drucker jun.]] Vëlo * [[Jempy Drucker sen.]] Vëlo * [[Edy Dublin]] Foussball * [[Marcel Dubru]] Handball * [[Adolphe Dumont]] Ringen * [[François Dumont]] Foussball * [[Gaston Dumont]] Vëlo * [[Robert Dupont]] Foussball * [[Gilles Duprel]] Foussball * [[Luca Duriatti]] Foussball * [[Philippe Dürrer]] Foussball * [[Gilbert Dussier]] Foussball {{Div col end}} == E == {{Div col|cols=3}} * [[Franz Ehringer]] Boxen * [[Jeff Eich]] Handball *[[André Eschbour]] Handball * [[Albert Eischen]] Vëlo * [[Marguerite Peggy Eischen]] Volleyball * [[François Eisenbarth]] Turnen * [[Sarah Elias]] Foussball * [[Lynn Elouardi]] Volleyball * [[Albert Elter]] Foussball * [[Robert Elter (Foussballspiller)|Robert Elter]] Foussball * [[Martine Emeringer]] Volleyball * [[Jempy Engel]] Vëlo * [[Nicolas Engel]] Vëlo * [[Marc Engelmann]] Badminton * [[Gilles Engeldinger]] Foussball * [[Marco Engleitner]] Handball * [[Jean-Luc Engler]] Volleyball * [[Dan Epps]] Handball * [[Hubert Erang]] Turnen * [[Mathias Erang]] Turnen * [[Marcus Eriksson (Äishockeyspiller)|Marcus Eriksson]] Äishockey * [[Charel Ernster]] Volleyball * [[Lara Ernster]] Volleyball * [[Marcel Ernzer]] Vëlo * [[Yannick Erpelding]] Volleyball * [[Léon Eschette (Handballspiller)|Léon Eschette]] Handball * [[Toni Escolastico]] Taekwondo * [[Marta Estévez Garcia]] Foussball * [[Joseph Even]] Handball * [[Emile Everard]] Foussball * [[Marcel Ewen]] Reiden * [[Mathias Ewen]] Foussball * [[Frédéric Eyschen]] Foussball a Lafen * [[Joseph Eyschen (Sportler)|Joseph Eyschen]] Basketball {{Div col end}} == F == {{Div col|cols=3}} * [[Diane Faber]] Volleyball * [[François Faber]] Vëlo * [[Joe Faber]] Handball * [[Stefania Falasca]] Foussball * [[Willy Falkero]] Foussball * [[Marc Fancelli]] Handball * [[Jean-Pierre Fandel]] Foussball * [[Roger Fandel]] Foussball * [[Stefano Fanelli]] Foussball * [[Béle Fappani]] Handball * [[Cédric Farinon]] Äishockey * [[Patrick Fasbinder]] Handball * [[Jean-Marie Fautsch]] Handball * [[Ben Federspiel]] Foussball * [[Claude Feider]] Handball * [[Guy Feidert]] Handball * [[Isabelle Feiereisen]] Badminton * [[Paul Feierstein]] Foussball * [[Nic Felgen]] Ringen * [[Philippe Felgen]] Foussball * [[Deborah Feller]] Volleyball * [[Jean Feller]] Foussball * [[Mathias Feller]] Foussball * [[Paul Feller (1918)|Paul Feller]] Foussball * [[Vic Feller]] Foussball * [[Yana Feller]] Volleyball * [[Albert Fellerich]] Handball * [[Bernard Felten]] Liichtathleetik * [[Jean Ferrari]] Vëlo * [[João Carlos Ferreira]] Foussball * [[Ralph Ferron]] Foussball * [[Hilaire Fettes]] Ringen * [[Alphonse Feyder]] Foussball * [[Jacques Feyder (Volleyballspiller)]] Volleyball * [[Marc Feyder]] Volleyball * [[Mike Feyder]] Basketball * [[Patrick Feyder]] Foussball * [[Henri Fickinger]] Foussball * [[Jean-Pierre Fiedler (Foussballspiller)|Jean-Pierre Fiedler]] Foussball * [[David Fiegen]] Liichtathleetik * [[Marc Fischbach (Handballspiller)|Marc Fischbach]] Handball * [[Bernard Fischer]] Foussball * [[Joseph Fischer (Foussballspiller)|Joseph Fischer]] Foussball * [[Fernand Fischer]] Handball * [[Jean Flammang (Boxer)|Jean Flammang]] Boxer * [[René Flenghi]] Foussball * [[Noémie Fleischhauer]] Foussball * [[Colette Flesch]] Fechten * [[Joé Flick]] Foussball * [[Sandra Flies]] Basketball * [[Steve Fogen]] Vëlo * [[Bernard Fonck (Handballspiller)|Bernard Fonck]] Handball * [[Johny Fonck]] Foussball a Liichtathleetik * [[René Fonck]] Kanu * [[Sven Forster]] Liichtathleetik * [[Paul Fournelle]] Liichtathleetik * [[Norbert Franck]] Schwammen * [[Pierre Franck (Handballspiller)|Pierre Franck]] Handball * [[Carla Frank]] Volleyball * [[Emile Frantz]] Ringen * [[Nicolas Frantz]] Vëlo * [[Nicolas Frantz II]] Vëlo * [[Paul Frantz]] Vëlo * [[X. Frantz]] Basketball * [[Jean-Pierre Frantzen]] Turnen * [[Thierry Franzen]] Handball * [[Mario Fratini]] Handball * [[Jean Fratoni]] Foussball * [[Nicolas Fratoni]] Handball * [[Pol Freres]] Handball * [[Heng Freylinger]] Ringen * [[Paul Frieden]] Lafen * [[Steve Fries]] Vëlo * [[Isabelle Frisch]] Volleyball * [[Jean-Pierre Frisch]] Foussball * [[Samirah Frisch]] Volleyball * [[Pascale Frising]] Foussball * [[Romain Fritz]] Badminton * [[François Fug]] Schéissen * [[Nicolas Funck (Foussballspiller)|Nicolas Funck]] Foussball * [[Jean-Marie Funk]] Äishockey * [[Max Funk]] Volleyball {{Div col end}} == G == {{Div col|cols=3}} * [[Pierre Gaetti]] Handball * [[Mateja Gajin]] Volleyball * [[Dana Gales]] Schwammen * [[Georges Gales]] Foussball * [[Jules Gales]] Foussball * [[Marcel Gales]] Basketball * [[Raymond Gales]] Handball * [[Marian Gallo]] Äishockey * [[Claude Ganser]] Foussball * [[Ster Gatti]] Handball * [[Charly Gaul]] Vëlo * [[Guy Gehlen]] Handball * [[Marc Geib]] Handball * [[Robert Geib]] Foussball * [[Gérard Geisbusch]] Foussball * [[Francis Gelhausen]] Vëlo * [[Joelle Gelhausen]] Volleyball * [[Fernand Gengler]] Handball * [[Patricia Gengler]] Volleyball * [[Mandy Geniets]] Basketball * [[Dominique Di Genova]] Foussball * [[Josy Georges]] Handball * [[Henri Gerson]] Handball * [[Lars Gerson]] Foussball * [[Lull Gillen]] Vëlo * [[Maurice Gillen]] Vëlo * [[Stéphane Gillet]] Foussball * [[Roger Gilson]] Vëlo * [[Carine Gindt]] Foussball * [[Dean Gindt]] Basketball * [[Arthur Ginter]] Foussball * [[Carlo Gira]] Handball * [[Marc Girardelli]] Schi * [[Jean-Paul Girres]] Foussball * [[Philippe Glesener]] Volleyball * [[Pit Glesener]] Volleyball * [[Justin Gloden]] Liichtathleetik a Foussball * [[Olivier Gloden]] Handball * [[Kim Godart]] Volleyball * [[Olivier Godart]] Triathlon * [[Johny Goedert]] Vëlo * [[Lena Goedert]] Foussball * [[Gustave Goerens]] Foussball * [[Frank Goergen]] Foussball * [[Pierre Goergen]] Foussball * [[Jean-Paul Goerres]] Foussball * [[Jeannette Goergen]] Bouschéissen * [[Pierre Goergen]] Foussball * [[Roby Goergen]] Handball * [[Jean Goldschmit]] Vëlo * [[Nathalie Gonzalez]] Foussball * [[Frederic Good]] Äishockey * [[Chantal Graas]] Foussball * [[Marvin Martins da Graça]] Foussball * [[Albert Graff]] Foussball * [[Gianni Graglia]] Vëlo * [[Laurent Graglia]] Vëlo * [[Eric Grand]] Basketball * [[Yves Grandjean]] Basketball * [[Jim Graser]] Boxen * [[Anne Grethen]] Tennis, Volleyball * [[Charles Grethen]] Liichtathleetik * [[Edouard Grethen]] Turnen * [[Fonsy Grethen]] Billard * [[Johny Grettnich]] Foussball * [[Emile Gretsch]] Fechten * [[Claude Grimberger]] Foussball * [[Louis Grisius]] Vëlo * [[Joël Groff]] Foussball * [[Willy Groff]] Badminton * [[Kevin Grönlund]] Äishockey * [[Annika Grosser]] Volleyball * [[Romy Gruber]] Foussball * [[Johny Grün]] Gewiichthiewen * [[René Grün]] Boxen * [[Thomas Grün]] Basketball * [[Ernest Gruskovnjak]] Basketball * [[Sarah Gruskovnjak]] Basketball * [[Raphael Guden]] Handball * [[Joao Guedes (Handballspiller)|Joao Guedes]] Handball * [[Jean Guillen]] Basketball * [[Conny Guissani]] Turnen, Liichtathleetik * [[Edmond Gutenkauf]] Fechten * [[Océane Gutenkauf]] Foussball * [[Fernand Guth]] Foussball {{Div col end}} == H == {{Div col|cols=3}} * [[Claude Haagen]] Handball * [[Georges Haas]] Schach * [[Kevin Haas]] Thaiboxen * [[René Haas]] Basketball * [[Aloyse Habscheid]] Vëlo * [[Ray Hack]] Boxen * [[Jil Haentges]] Basketball * [[Johny Halsdorf]] Foussball * [[Émile Hamilius]] Foussball * [[Jean Hamilius]] Liichtathleetik * [[Marion Hammang]] Kraaftsport * [[Fred Hammer]] Liichtathleetik * [[Paul Hammer]] Liichtathleetik * [[Eugène Hanck]] Kanu * [[Frédérique Hansen]] Liichtathleetik * [[Janine Hansen]] Foussball * [[Jean Hansen (Foussballspiller)|Jean Hansen]] Foussball * [[Joseph Hansen (1932)]] Foussball * [[Joseph Hansen (1947)]] Foussball * [[Jean Hardt]] Foussball * [[René Hartmann]] Foussball * [[Pete Hary]] Äishockey * [[Pierre Hastert]] Schwammen * [[François Hauer]] Foussball * [[Franz Haupert]] Turnen * [[Norbert Haupert]] Liichtathleetik * [[Catherine Havé]] Foussball * [[Max Havé]] Volleyball * [[François Heck]] Vëlo * [[Edy Hein]] Vëlo * [[Victor Heinen]] Foussball * [[Urbain Heintz]] Vëlo * [[Lara Heinz]] Schwammen * [[Marie Heinz]] Muay Thai * [[Tim Heinz]] Foussball * [[Charles Heirendt]] Lafen * [[Jean-Pierre Heirendt]] Vëlo * [[Xavier Hellenbrand]] Foussball * [[Guy Hellers]] Foussball * [[Othon Hemmen]] Foussball * [[Pierre Hemmer]] Lafen * [[Jean Hemmerling]] Foussball * [[Michel Hemmerling]] Turnen * [[Jeff Henckels]] Bouschéissen * [[Philippe Hengen]] Badminton * [[Kelly Henriques]] Foussball * [[Thierry Hensen]] Handball * [[André Hentges]] Ringen * [[François Hentges]] Turnen * [[Pierre Hentges (1853)|Pierre Hentges]] (1853 - 1918) Turnen * [[Pierre Hentges (1890)|Pierre Hentges]] (1890 - 1975) Turnen * [[Roby Hentges]] Vëlo * [[Julien Henx]] Schwammen * [[Gilles Hermes]] Motocross * [[Christophe Hernandez]] Äishockey * [[Mika Herrmann]] Handball * [[Mike Herrmann]] Handball * [[Tessy Hetting]] Basketball * [[Serge Hetto]] Basketball * [[Felix Heuertz]] Liichtathleetik * [[Henri Heyart]] Basketball * [[Cyrille Heymans]] Vëlo * [[Jimmy Hilbert]] Äishockey * [[Johny Hilbert]] Foussball * [[Joseph Hilger (Olympionik)|Joseph Hilger]] Liichtathleetik * [[Stéphanie Hinger]] Basketball * [[Frank Hippert]] Handball * [[Roger Hippertchen]] Gewiichthiewen * [[Kurt Hochhausen]] Handball * [[André Hoffmann (Vëlossportler)|André Hoffmann]] Vëlo * [[Betty Hoffmann]] Volleyball * [[Chantal Hoffmann]] Vëlo * [[Charel Hoffmann]] Volleyball * [[Eric Hoffmann]] Foussball * [[Henri Hoffmann]] Foussball * [[Jean-Pierre Hoffmann (Foussballspiller)|Jean-Pierre Hoffmann]] Foussball * [[Jeannot Hoffmann]] Foussball * [[Jimmy Hoffmann]] Handball * [[Joelle Hoffmann]] Basketball * [[Johny Hoffmann]] Foussball * [[Jules Hoffmann (Foussballspiller)|Jules Hoffmann]] Foussball * [[Maxime Hoffmann]] Volleyball * [[Nicolas Hoffmann]] Foussball * [[Pierre Hoffmann]] Basketball * [[René Hoffmann (1917)]] Foussball * [[René Hoffmann (1942)]] Foussball * [[Roland Hoffmann (Volleyballspiller)|Roland Hoffmann]] Volleyball * [[Yann Hoffmann]] Handball * [[Jim Hoffstetter]] Foussball * [[Dwayn Holter]] Foussball * [[Kevin Holtz]] Foussball * [[Luc Holtz]] Foussball * [[Mett Holtz]] Handball * [[Joel Holtzem]] Äishockey * [[Thierry Holtzem]] Äishockey * [[Marcel Hopp]] Foussball * [[Jean-Baptiste Horn]] Turnen * [[Robertus Horsmans]] Basketball * [[Jean-Pierre Hoscheid]] Foussball * [[Pierre Hoscheid]] Foussball * [[Ben Houdremont]] Äishockey * [[Daniel Houdremont]] Äishockey * [[Rudy Houtsch]] Vëlo * [[Jean-Baptiste Huber]] Foussball * [[Adolphe Hubert]] Foussball * [[Armand Huberty]] Turnen * [[Patricia Huijnen]] Volleyball * [[Sylvie Hülsemann]] Waasserschi * [[Ramon Humbert]] Liichtathleet * [[Daniel Huss]] Foussball {{Div col end}} == I == * [[Jean Igel]] Vëlo == J == {{Div col|cols=3}} * [[Lisa Brigitta Jablonowski]] * [[Anna Jacobs]] Foussball * [[Edmond Jacobs]] Vëlo * [[Elsy Jacobs]] Vëlo * [[Myriam Jacobs]] Foussball * [[Raymond Jacobs]] Vëlo * [[Roger Jacobs]] Vëlo * [[Roland Jacoby]] Schéissen * [[Stéphane Jacquin]] Volleyball * [[Jean Jaeger]] Foussball * [[Johny Jaminet]] Foussball * [[Tom Janin]] Handball * [[Mathias Jänisch]] Foussball * [[Ernest Jann]] Foussball * [[Laurent Jans]] Foussball * [[Eric Jeitz]] Basketball * [[Fernand Jeitz]] Foussball * [[Gérard Jeitz]] Foussball * [[Théo Jeitz]] Turnen * [[Serge Jentgen]] Foussball * [[Aurélien Joachim]] Foussball * [[Benoît Joachim]] Vëlo * [[Josef Johanns]] Vëlo * [[Admira Joldic]] Volleyball * [[Alvin Jones]] Basket * [[Christopher Jones (Basketballspiller)|Christopher Jones]] Basketball * [[Camille Jost]] Vëlo * [[Jonathan Joubert]] Foussball * [[Patrick Juchem]] Foussball * [[Pia Juchem]] Badminton * [[Raoul Jungers]] Volleyball * [[Tom Jungblut]] Äishockey * [[Carlo Jungbluth]] Foussball * [[Bob Jungels]] Vëlo * [[Jean-Paul Jungels]] Handball{{Div col end}} == K == {{Div col|cols=3}} * [[Danièle Kaber]] Lafen * [[Nicolas Kanivé]] Turnen * [[Jil Kalmes]] Foussball * [[Joe Kalmes]] Basketball * [[Lucien Karier]] Foussball * [[Serge Karier]] Volleyball * [[Charles Karpen]] Foussball * [[Roland Karpen]] Handball * [[Henri Kass]] Vëlo * [[Henri Kaudé]] Schwammen * [[Lynn Kauffmann]] Basketball * [[René Kauffmann]] Foussball * [[Victor Kauth]] Foussball * [[Gaby Keilen]] Basketball * [[Catherine Keipes]] Foussball * [[Henri Kellen]] Vëlo * [[Pierre Kelsen]] Basketball * [[Gusty Kemp]] Foussball * [[Paul Kemp (Basketballspiller)|Paul Kemp]] Basketball * [[Paul Kemp (Foussballspiller)|Paul Kemp]] Foussball * [[Marc Kemp (Liichtathleet)|Marc Kemp]] Liichtathleetik * [[Marc Kemp (Handballspiller)|Marc Kemp]] Handball * [[Théo Kemp]] Foussball * [[Willy Kemp]] Vëlo * [[Malou Kerger]] Basketball * [[Nicolas Kettel]] Foussball * [[Michel Kettenmeyer]] Foussball * [[Arnold Kieffer]] Foussball * [[Alfred Kieffer]] Foussball * [[Carole Kieffer]] Volleyball * [[Jean Kieffer]] Boxen * [[John Kieffer]] Basketball * [[Laure Kieffer]] Volleyball * [[Lynn Kieffer]] Volleyball * [[Max Kiffer]] Volleybaqll * [[Romain Kies]] Foussball * [[Michel Kiesgen]] Turnen * [[René Kilburg]] Liichtathleetik * [[Kim Kintziger]] Foussball * [[Pit Kintzinger]] Handball * [[Jeff Kirch]] Basketball * [[Erny Kirchen]] Vëlo * [[Jeng Kirchen]] Vëlo * [[Jim Kirchen]] Vëlo * [[Kim Kirchen]] Vëlo * [[Victor Kirchen]] Vëlo * [[Josy Kirchens]] Foussball * [[Jos Kirpes]] Foussball * [[Johny Kirsch]] Foussball * [[Nicky Kirsch]] Foussball * [[Joël Kitenge]] Foussball * [[Léon Klares]] Kanu * [[Victor Klees]] Schwammen a Foussball * [[Henri Klein]] Foussball * [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]] Foussball * [[Nico Klein]] Schéissen * [[Nikolaus Klein]] Vëlo * [[Pit Klein]] Bouschéissen * [[Willy Klein]] Turnen * [[Aloïse Klensch]] Vëlo * [[Rebecca Klerf]] Volleyball * [[Paul Klonski]] Handball * [[Alex Knaff]] Tennis * [[Lucien Knebel]] Foussball * [[Aly Knepper]] Schéissen * [[Gaston Knerr]] Foussball * [[Claudine Koch]] Basketball * [[Fred Koch]] Handball * [[Paul Koch (Foussballspiller)|Paul Koch]] Foussball * [[Mathieu Kockelmann]] Vëlo * [[Jos Koetz]] Foussball * [[François Kohl]] Foussball * [[Max Kohl]] Handball * [[Pascal Kohlvelter]] Vëlo * [[Antoine Kohn]] Foussball * [[Eugene Kohn]] Basketball * [[Julien Kohn]] Handball * [[Patrick Kohn]] Handball * [[René Kohn]] Schwammen * [[Véronique Kohnen]] Basketball * [[Emile Kolb]] Foussball * [[Andy König]] Volleyball * [[Leon Konsbruck]] Basketball * [[Émile Konter]] Boxen * [[François Konter]] Foussball * [[Lucien Konter]] Foussball * [[Norbert Konter]] Foussball * [[Nicolas Koob (Autospilot)|Nicolas Koob]] Auto * [[Adrien Koster]] Foussball * [[Laure Koster]] Schwammen * [[Pitt Koster]] Basketball * [[Jean Kox]] Basketball * [[Guy Krack]] Äishockey * [[David Kraus]] Äishockey * [[Josy Kraus]] Vëlo * [[Martine Kraus]] Foussball * [[François Krebs]] Foussball * [[Jeannot Krecké]] Foussball a Seegelen * [[Jos Krecké]] Turnen * [[Kevin Krecke]] Äoshockey * [[Mathias Krecke]] Foussball * [[Anne Kremer]] Tennis * [[Emma Kremer]] Foussball * [[Eugène Kremer]] Foussball * [[Francis Kremer]] Foussball * [[Gilbert Kremer]] Basketball * [[J. Kremer]] Basketball * [[Jean Kremer]] Foussball * [[Jean-Claude Kremer]] Schéissen * [[Jean-Pierre Kremer]] Foussball * [[Jim Kremer]] Foussball * [[Julie Kremer]] Basketball * [[Nic Kremer]] Vëlo * [[Pascal Kremer]] Äishockey * [[Pierre Kremer (Foussballspiller)|Pierre Kremer]] Foussball * [[René Kremer]] Liichtathleetik * [[Victor Kremer]] Schéissen * [[Yana Kremer]] Volleyball * [[Marcel Kreuter]] Handball * [[Aly Kridel]] Auto * [[Annette Krier]] Turnen * [[Berty Krier]] Dëschtennis * [[Carole Krier]] Volleyball * [[Charles Krier]] Vëlo * [[Émile Krier (Vëlossportler)|Émile Krier]] Vëlo * [[Lena Krier]] Foussball * [[Jean Lucien Krier|Jean Krier]] Liichtathleetik * [[Tom Krier]] Handball * [[Armin Krings]] Foussball * [[Denitza Krivova]] Volleyball * [[Jean Krombach]] Lafen * [[Charles Krüger]] Foussball * [[Jessica Kruse]] Volleyball * [[Emile Kuborn]] Foussball * [[Eugène Kuborn]] Schwammen * [[Aline Kuffer]] Foussball * [[Erwin Kuffer]] Foussball * [[Jang Kuffer]] Bob * [[Jey Kugeler]] Turnen * [[Rudy Kugeler]] Fechten * [[Alexandra Kugener]] Basketball * [[Pierre Kuhn]] Foussball * [[Nicolas Kummer]] Turnen * [[Joseph Kunnert]] Foussball {{Div col end}} == L == {{Div col|cols=3}} * [[Romain Labonté]] Handball * [[Tim Laevaert]] Volleyball * [[Edy Lahure]] Foussball * [[Emile Lahure (1920)]] Foussball * [[Emile Lahure (1947)]] Foussball * [[Ferd Lahure]] Foussball * [[Marcel Lahure]] Foussball * [[Charles Lambert (Foussballspiller)|Charles Lambert]] Foussball * [[Marc Lamborelle]] Foussball * [[Nathalie Lamborelle]] Vëlo * [[Gust Lamesch]] Fechte * [[Benoît Lang]] Foussball * [[François Lang]] Foussball * [[Nico Langehegermann]] Vëlo * [[Valentin Langehegermann]] Goen, Dëschtennis a Vëlo * [[Pierre Langer]] Foussball * [[Pierrot Langers]] Foussball * [[Roby Langers]] Foussball * [[Tiny Langers]] Foussball * [[Marcel Langsam]] Turnen * [[Emile Lanners]] Turnen * [[Jean Lanners]] Foussball * [[Patrick Lassine]] Foussball * [[Tom Laterza]] Foussball * [[Alex Laurent]] Basketball * [[Grégoire Laurent]] Boxen * [[Rozel Le Gallais]] Tennis * [[Anne-Marie Lebon]] Volleyball * [[Arthur Leesch]] Foussball * [[Julien Lefèvre]] Bob * [[Léon Lefèvre]] Foussball * [[Camille Leger]] Foussball * [[Henri Lehnen]] Gewiichthiewen * [[Peggy Leick]] Volleyball * [[Marcel Leineweber]] Turnen * [[Fernand Leischen]] Fechten * [[Grégoire Leisen]] Vëlo * [[Marcel Lentz]] Kanu * [[Ralf Lentz]] Volleyball * [[Alphonse Leonard]] Foussball * [[Johny Léonard]] Foussball * [[Philippe Lepage]] Äishockey * [[Norbert Leszczynski]] Foussball * [[Léon Letsch]] Foussball * [[Charles Lettal]] Foussball * [[Joseph Lettal]] Basketball * [[Joëlle Leuchter]] Foussball * [[Alphonse Leweck]] Foussball * [[Charles Leweck]] Foussball * [[Dan Ley]] Handball * [[Camille Libar]] Foussball * [[Nicolas Libar]] Foussball * [[Roland Licker]] Kanu * [[Florent Lickes]] Basketball * [[Jean Lieners]] Foussball * [[Yannick Lieners]] Triathlon * [[Joseph Linck]] Basketball * [[Frank Link]] Handball * [[Jean Link]] Fechten * [[Bob Linster]] Äishockey * [[Kai Linster]] Äishockey * [[Véronique Linster]] Lafen * [[Luc Loesch]] Basketball * [[Théo Loesch]] Foussball * [[Mathias Logelin]] Turnen * [[Théo Logelin]] Foussball * [[Claudio Lombardelli]] Foussball * [[Roger Lorang]] Foussball * [[Lucy Lordong]] Volleyball * [[Johnny Lucas]] Kanu * [[Jean Luciani]] Foussball * [[Anne Ludivig]] Basketball * [[Martine Ludwig]] Badminton * [[Milly Ludwig]] Wäitsprong * [[Roger Ludwig]] Vëlo * [[Antonio Luisi]] Foussball * [[Žarko Lukić]] Foussball * [[Jan Lux]] Volleyball * [[Jeannot Lux]] Handball * [[R. Lux]] Basketball * [[Claudio Da Luz]] Foussball * [[Joseph Luzzi]] Foussball {{Div col end}} == M == {{Div col|cols=3}} * [[Daniel Maas]] Basketball * [[François Maas]] Foussball * [[Norbert Maas]] Basketball * [[Pit Maas]] Handball * [[Robby Maas]] Vëlossport * [[Annalena Mach]] Volleyball * [[Maïté Machado Palma]] Foussball * [[Serge Maes]] Basketball * [[Alexia Magalhães]] Foussball * [[François Magnani]] Foussball * [[Christine Mailliet]] Schwammen * [[Maciek Majchrzak]] Volleyball * [[Alphonse Majerus (Foussballspiller)|Alphonse Majerus]] Foussball * [[Christine Majerus]] Vëlo * [[Jacques Majerus]] Vëlo * [[Jean Majerus (1891)]] Vëlo * [[Jean Majerus (1904)]] Vëlo * [[Jean Majerus (1914)]] Vëlo * [[Mike Majerus]] Handball * [[Tom Majerus]] Handball * [[Victor Majerus]] Foussball * [[Kevin Malget]] Foussball * [[Théo Malget]] Foussball * [[Francis Manderscheid]] Volleyball * [[Paul Manderscheid]] Volleyball * [[René Manderscheid]] Foussball * [[Claude Mangen (Foussballspiller)|Claude Mangen]] Foussball * [[Franky Mangen]] Basketballspiller * [[Gilles Mangen]] Äishockey * [[Remo Mannelli]] Fechten * [[Romain Mannelli]] Fechten * [[Paul Mannon]] Foussball * [[Alain Marchetti]] Basketball * [[René Marchetti]] Foussball * [[Vito Marchione]] Foussball * [[Nadia Marcus]] Basketball * [[Claire Christine Margue]] Basketball * [[Jean-Louis Margue]] Foussball * [[Karen Marin]] Foussball * [[Emile Maringer]] Foussball * [[Simão Marinho Novais]] Volleyball * [[Arnaud Maroldt]] Volleyball * [[Julie Marques Abreu]] Foussball * [[Léon Mart]] Foussball * [[Caroline Martin]] Volleyball * [[Jean-Paul Martin]] Foussball * [[Bruno Martinato]] Vëlo * [[Massimo Martino]] Foussball * [[Cathie Martins]] Foussball * [[Christopher Martins Pereira]] Foussball * [[Lara Marx]] Turnen, Liichtathleetik * [[Sascha Marzadori]] Handball * [[Albert Massard]] Foussball * [[Jean Massard (Foussballspiller)|Jean Massard]] Foussball * [[Henri Matgen]] Basketball * [[Romain Mathgen]] Handball * [[Charline Mathias]] Liichtathleetik * [[Tania Matos Grade]] Foussball * [[Bruno Mattiussi]] Boxer * [[Hein Mauer]] Handball * [[Michael Maurer]] Boxer * [[Sophie Maurer]] Foussball * [[Andy Mauruschatt]] Handball * [[Dan Mauruschatt]] Handball * [[Heng Mauruschatt]] Handball * [[Jos Mauruschatt]] Handball * [[Ronny Mauruschatt]] Handball * [[Fleur Maxwell]] Äiskonschtlaf * [[Andy May]] Foussball * [[Liz May]] Triathlon * [[Nic May]] Foussball * [[Marcel May]] Handball * [[Paul May (Foussballspiller)|Paul May]] Foussball * [[Karin Mayer]] Karete * [[Irina Mazjoukhina]] Basketball * [[Eugène Medinger]] Basketballspill * [[Michel Medinger jun.]] Liichtathleetik * [[Michel Medinger sen.]] Liichtathleetik * [[Tom Meis]] Handball * [[Léon Meisch]] Foussball * [[Bob Melcher]] Basketball * [[Felix Melchior]] Vëlo * [[Josy Melde]] Foussball * [[Kelly Mendes]] Foussball * [[Ernest Mengel]] Foussball * [[Jeng Mengel]] Foussball * [[Roger Menghi]] Fechten * [[Robert Mergen]] Marche * [[Tom Merker]] Badminton * [[Arsène Mersch]] Vëlo * [[Charles Mersch]] Waasserball * [[François Mersch]] Liichtathleetik * [[Henri Mersch]] Gewiichthiewen * [[Josy Mersch]] Vëlo * [[Jean-Pierre Mertl]] Foussball * [[Michel Mertens]] Gewiichthiewen * [[Léon Metzler (Foussballspiller)|Léon Metzler]] Foussball * [[Pierre Metzler]] Foussball * [[Hubert Meunier]] Foussball * [[Georges Meurice]] Handball * [[Jules Meurisse]] Foussball * [[Camille Meyer]] Foussball * [[Henri Meyer]] Badminton * [[Jean-Baptiste Meyer]] Foussball * [[Jeff Meyer (Äishockeyspiller)|Jeff Meyer]] Äishockey * [[Norbert Meyer (Handballspiller)|Norbert Meyer]] Handball * [[Pascal Meyers]] Vëlo * [[Gilbert Meylender]] Foussball * [[Jean Meylender]] Foussball * [[Magaly Meynadier]] Basketball * [[Julie Meynen]] Schwammen * [[Benny Michaux]] Foussball * [[Nicolas Michaux]] Foussball * [[Romain Michaux]] Foussball * [[Théodore Michel]] Schwammen * [[François Michels]] Foussball * [[Jerôme Michels]] Handball * [[Lucien Michels (Foussballspiller)|Lucien Michels]] Foussball * [[Claude Michely]] Vëlo * [[Serge Milano]] Äishockey * [[Georges Miller]] Ringen * [[Laura Miller]] Foussball * [[Mandy Minella]] Tennis * [[Christophe Mirgain]] Liichtathleetik * [[Luc Mischo]] Foussball * [[Catalin Mitrea]] Handball * [[André Moes]] Vëlo * [[Jeannot Moes]] Foussball * [[Raymonde Moes]] Karate * [[Roger Moes]] Badminton * [[Eléonora Molinaro]] Tennis * [[Gregory Molitor]] Foussball * [[Mikel Molitor]] Handball * [[V. Mollinger]] Basketball * [[Vinicio Monacelli]] Foussball * [[Léon Mond]] Foussball * [[Robert Mond]] Foussball * [[Auguste Moneta]] Vëlo * [[Steve Moreira]] Handball * [[Jean Moris]] Turnen * [[Jean-Pierre Moris (Schwëmmer)|Jean-Pierre Moris]] Schwammen * [[Nicolas Morn]] Vëlo * [[Patrick Morocutti]] Foussball * [[Josy Mosar]] Foussball * [[Claude Mossong]] Äishockey * [[Nadia Mossong]] Basketball * [[Nicolas Mossong]] Äishockey * [[Daniel da Mota]] Foussball * [[Jean Moulin (Liichtathleet)|Jean Moulin]] Lafen * [[Jacques Mousel]] Foussball * [[Pierre Mousel (Foussball)|Pierre Mousel]] Foussball * [[Erdan Muhović]] Volleyball * [[Armand Müller]] Foussball * [[François Muller]] Foussball * [[François Müller (1947)|François Müller]] Foussball * [[Frank Muller (Basketballspiller)|Frank Muller]] Basketball * [[Gilles Muller]] Tennis * [[Igor Muller]] Judo * [[Jean Muller (Handballspiller)|Jean Muller]] Handball * [[Jean-Pierre Muller]] Vëlo * [[Marie Muller]] Judo * [[Martin Müller (Handballspiller)|Martin Müller]] Handball * [[René Müller]] Foussball * [[Rudy Muller]] Schwammen * [[Emile Munhoven]] Turnen * [[Danira Mustafić]] Volleyball * [[Mario Mutsch]] Foussball {{Div col end}} == N == {{Div col|cols=3}} * [[Mathias Nappi]] Handball * [[Annemarie Nau]] Badminton * [[Conny Neiertz]] Vëlo * [[Mathias Neiseler]] Foussball * [[François Neuens]] Vëlo * [[Albert Neumann]] Turnen * [[Camille Neumann]] Foussball * [[Marcel Neumann]] Schwammen * [[Guy Neumann]] Basketball * [[Lucie Ney]] Volleyball * [[Nico Ney]] Vëlo * [[Ornella Nezi]] Judo * [[Emile-Jean Nickels]] Foussball * [[Jean Nickels]] Kanu * [[Claude Nilles]] Foussball * [[Laurent Nittler]] Basketball * [[Gil Nizard]] Volleyball * [[Gustave Noel]] Foussball * [[Jean Noel]] Foussball * [[Lisa Noesen]] Foussball * [[Patricia Noesen]] Volleyball * [[Alain Nurenberg]] Foussball * [[Emile Nurenberg]] Foussball * [[Vic Nurenberg]] Foussball * [[Albert Nuss]] Schwammen, Boxen * [[René Nussbaum]] Foussball {{Div col end}} == O == {{Div col|cols=3}} * [[Florent Obdeijn]] Volleyball * [[Marc Oberweis]] Foussball * [[Linda Oe]] Foussball * [[Danielle Oesch]] Volleyball * [[Kim Olafsson]] Foussball * [[Jean-Paul Olinger (Sportler)|Jean-Paul Olinger]] Fechten * [[Monique Olivier]] Schwammen * [[Sara Olivieri]] Basketball, Foussball * [[Michele Orban]] Basketball * [[Nibio Orioli]] Foussball * [[Geoffrey Osch]] Schi * [[Matthieu Osch]] Schi * [[Kim Ottele]] Volleyball{{Div col end}} == P == {{Div col|cols=3}} * [[Carlo Pace (Fousballspiller)|Carlo Pace]] Foussball * [[Laura Palgen]] Volleyball * [[Maurice Palgen]] Turnen * [[Sascha Palgen]] Turnen * [[Jacques Palzer]] Turnen * [[Laurent Parage]] Foussball * [[Alessandro Parrini]] Taekwondo * [[René Pascucci]] Foussball * [[Marcel Paulus]] Foussball * [[Marlyse Pauly]] Basketball * [[Nic Pauly]] Foussball * [[Ivan Pavlovic]] Handball * [[Ben Payal]] Foussball * [[Joël Pedro]] Foussball * [[Tania Pedrosa]] Foussball * [[Guillaume Peiffer]] Foussball * [[Jérémie Peiffer]] Foussball * [[Marcel Pelletier]] Liichtathleetik * [[Serge Pelzer]] Handball * [[Gianni Di Pentima]] Foussball * [[Joseph Pesch]] Foussball * [[Léon Pesch]] Schwammen * [[Louis Pesch]] Vëlo * [[Marcel Pesch]] Vëlo * [[Bob Peters (Volleyballspiller)]] Volleyball * [[Kari Peters]] Skilaanglaf * [[René Peters]] Foussball * [[Jennifer Petiteville]] Volleyball * [[Ana Petrova]] Basketball * [[John Peters (Basketballspiller)|John Peters]] Basketball * [[Paul Philipp]] Foussball * [[Bernard Philippe]] Ringen * [[Ray Philippe]] Boxen * [[Chris Philipps]] Foussball * [[Flor Philippy]] Handball * [[Samy Picard]] Basketball * [[Louis Pilot]] Foussball * [[Carlo Piticco]] Handball * [[Georges Pixius]] Boxer * [[Miralem Pjanic]] Foussball * [[Henri Pleger]] Liichtathleetik * [[Nico Pleimling]] Vëlo * [[Jacques Plein]] Foussball * [[Roland Pletschette]] Foussball * [[Theodor Pletschette]] Basketball * [[Alain Poeckes]] Handball * [[Jean Poeckes]] Handball * [[Marcel Poiré]] Vëlo * [[Josy Polfer]] Vëlo * [[Gaston Poncin]] Basketball * [[Camille Poos]] Handball * [[Christian Poos]] Vëlo * [[Armand Posing]] Basketball * [[Patrick Posing]] Foussball * [[Robert Post (Äishockeyspiller)|Robert Post]] Äishockey * [[Menotti Pozzacchio]] Gewiichthiewen * [[Willy Prinz]] Boxen * [[Jean Proess]] Lafen * [[Jonathan Proietti]] Foussball * [[Sacha Pulli]] Handball * [[Sergio Pupovac]] Foussball * [[Erny Putz]] Fechten * [[Henri Putz]] Foussball {{Div col end}} == Q == {{Div col|cols=3}} * [[Charles Quaino]] Turnen * [[Tom Quintus]] Handball {{Div col end}} == R == {{Div col|cols=3}} * [[Tom Raach]] Handball * [[Jos Rasqui]] Vëlo * [[Nicolas Rasquin]] Foussball * [[Fernand Raths]] Foussball * [[Noémie Raths]] Foussball * [[Nicolas Rausch]] Vëlo * [[Virginie Rausch]] Schwammen * [[Roby Rausch]] Boxen * [[Adolphe Reckinger]] Foussball * [[Peggy Regenwetter]] Dëschtennis * [[Charles Reiff]] Boxen * [[Norbert Reiland]] Foussball * [[Henri Reiners]] Foussball * [[Laurent Reinesch]] Handball, Vëlo * [[Marcel Reiser]] Foussball * [[Benny Reiter]] Foussball * [[Claude Reiter]] Foussball * [[Marie Reiterová]] Volleyball * [[Fernand Remakel]] Foussball * [[Nicolas Remy]] Foussball * [[Pierre Remy]] Foussball * [[Sébastien Rémy]] Foussball * [[Victor Remy]] Foussball * [[Georges Ressel]] Foussball * [[Ferdy Reuland]] Vëlo * [[Marc Reuland]] Basketball * [[Albert Reuter]] Foussball * [[Michel Reuter]] Foussball * [[Paul Reuter (Foussballspiller)|Paul Reuter]] Foussball * [[Pierre Reuter (Foussballspiller)|Pierre Reuter]] Foussball * [[Marcel Rewenig]] Foussball * [[Bernhard Rhein]] Foussball * [[Roman Richtarik]] Volleyball * [[Stefan Richtarik]] Volleyball * [[François Ries]] Volleyball * [[Jackie Ries]] Baskteball * [[Mathias Ries]] Vëlo * [[Paul Ries]] Foussball * [[Robert Ries]] Foussball * [[Ilse Ries-Hotz]] Bouschéissen * [[Lucien Rieth]] Basketball * [[John van Rijswijck]] Foussball * [[Carine Risch]] Dëschtennis * [[Auguste Rizzi]] Foussball * [[Marco Rock]] Basketball * [[Alexandre Rodenbourg]] Basketball * [[Antoine Roderes|Tony Roderes]] Vëlo * [[Henri Roemer]] Foussball * [[Nic Roeser]] Turnen * [[Jeff Rohen]] Foussball * [[Claude Rohla]] Bouschéissen * [[Nico Rohmann]] Foussball * [[Sacha Rohmann]] Foussball * [[Serge Rohmann]] Foussball * [[Sarah Rolko]] Schwammen * [[Jos Roller (Foussballspiller)|Jos Roller]] Foussball * [[Léon Roller]] Boxen * [[Jos Romersa]] Turnen * [[Marc Romersa]] Liichtathleetik * [[Josy Rongoni]] Foussball * [[Pierre Rosa]] Foussball * [[Guy Rosen]] Danzsport * [[Iris Roseneck]] Schéissen * [[Ginette Rossini]] Fechten * [[Fernand Roth]] Basketball * [[Léon Roth]] Kanu * [[Paul Rouster (Foussballspiller)|Paul Rouster]] Foussball * [[Raymond Ruffini]] Foussball * [[Lynn Ruppert]] Foussball * [[Kamil Rychlicki]] Volleyball{{Div col end}} == S == {{Div col|cols=3}} * [[Ernad Sabotic]] Foussball * [[Chris Sagramola]] Foussball * [[Jeff Saibene]] Foussball * [[Mathias Sancassiani]] Boxen * [[Vladimir Sarac]] Handball * [[Nicky Sassel]] Vëlo * [[Sandy Sauber]] Foussball * [[Susanna Scarano]] Foussball * [[Albert Schaack]] Foussball * [[Arnold Schaack]] Vëlo * [[Roland Schaack]] Foussball * [[Pierre Schaack (Foussballspiller)|Pierre Schaack]] Foussball * [[Christine Schaefers]] Basketball * [[Roby Schaeffer]] Lafen * [[Fernand Schammel]] Foussball * [[Gust Scharlé]] Basketball * [[Joëlle Scharlé]] Basketball * [[Henri Scharry]] Foussball * [[Jules Scharry]] Foussball * [[Jean-Jacques Schartz]] Foussball * [[Claudine Schaul]] Tennis * [[Jeannot Schaul]] Foussball * [[Martine Schaul]] Basketball * [[Manou Schauls]] Foussball * [[Marcel Scheer]] Foussball * [[Pitty Scheer]] Vëlo * [[René Scheer]] Foussball * [[Lucien Scheibel]] Foussball * [[Daniel Scheid]] Handball * [[Georges Scheier]] Äishockey * [[Ronny Scheier]] Äishockey * [[Manou Scheitler]] Foussball * [[Metty Scheitler]] Ringen * [[Nic Scheitler]] Gewiichthiewen * [[Raymond Scheuer]] Foussball * [[René Scheuer]] Foussball * [[Martin Schickes]] Handball * [[Robert Schiel]] Fechten * [[Michèle Schilt]] Volleyball * [[Christine Schiltz]] Basketball * [[Georges Schiltz]] Vëlo * [[Patrick Schiltz]] Basketball * [[Raoul Schiltz]] Motocross * [[Claude Schintgen]] Ringen * [[Pierre Schintgen]] Foussball * [[François Schlechter]] Ringen * [[Andy Schleck]] Vëlo * [[Auguste Schleck]] Vëlo * [[Fränk Schleck]] Vëlo * [[Johny Schleck]] Vëlo * [[Victor Schlentz]] Foussball * [[Anne-Catherine Schlink]] Foussball * [[Roy Schmal]] Äishockey * [[Fernand Schmalen]] Basketball * [[Gilbert Schmartz]] Vëlo * [[Eric Schmidt (Handballspiller)|Eric Schmidt]] Handball * [[Erik Schmidt (Volleyballspiller)|Erik Schmidt]] Volleyball * [[Guy Schmidt]] Foussball * [[Ady Schmit]] Foussball * [[André Schmit (Foussballspiller)|André Schmit]] Foussball * [[Cathy Schmit]] Basketball * [[Edy Schmit]] Fechten * [[Georges Schmit (Sportler)|Georges Schmit]] Lafen * [[Jacques Schmit (Handballspiller)|Jacques Schmit]] Handball * [[Jängy Schmit]] Vëlo * [[Jean Schmit (Foussballspiller)|Jean Schmit]] Foussball * [[Kelly Schmit]] Volleyball * [[Léon Schmit]] Foussball * [[Louis Schmit]] Lafen * [[Marc Schmit]] Seegelen * [[Marcel Schmit]] Handball * [[Mariette Schmit]] Fechten * [[Max Schmit]] Basketball * [[Patrick Schmit]] Äiskonschtlafen * [[Thomas Schmit]] Foussball * [[Tim Schmit]] Basketball * [[Christian Schmitt (Handballspiller)|Christian Schmitt]] Handball * [[Nico Schmitt]] Foussball * [[Nukkes Schmitt]] Handball * [[René Schmitt (Foussballspiller)|René Schmitt]] Foussballspiller * [[Thomas Schmitt]] Foussball * [[Bianca Schmitz]] Foussball * [[Jean Schmitz]] Foussball * [[Jempy Schmitz]] Vëlo * [[Liz Schmitz]] Basketball * [[Pierre Schmitz]] Turnen * [[Bob Schneider]] Äishockey * [[Cindy Schneider]] Volleyball * [[Jeanne Schneider]] Volleyball * [[René Schneider]] Foussball * [[Sacha Schneider]] Foussball * [[Jean-François Schneiders]] Schwammen * [[Sarah Schnell]] Volleyball * [[Tom Schnell]] Foussball * [[Laurent Schoder]] Volleyball * [[Anne Schoetter]] Volleyball * [[Dany Scholten]] Handball * [[Théo Scholten]] Foussball * [[Tessy Scholtes]] Karate * [[Laurent Schonckert]] Foussball * [[François Schons]] Äishockey * [[Frank Schram]] Äishockey * [[Georges Schranz]] Vëlo * [[Fred Schreiner]] Foussball * [[Lynn Schreiner]] Basketball * [[Marc Schreiner]] Bouschéissen * [[Romain Schreiner]] Foussball * [[Eric Schroeder]] Handball * [[René Schroeder]] Turnen * [[Luc Schuler]] Bouschéissen * [[René Schulté]] Handball * [[Anthony Schumacher]] Volleyball * [[Camille Schumacher]] Foussball * [[Erny Schumacher]] Foussball * [[Jean-Paul Schumacher]] Basketball * [[Léon Schumacher]] Foussball * [[Nicolas Schumacher (Turner)|Nicolas Schumacher]] Turnen * [[Tom Schumacher]] Basketball * [[Marcel Schumann]] Foussball * [[Jos Schummer (Sportler)|Jos Schummer]] Ringen * [[Raymond Schummer]] Ringen * [[Edy Schütz]] Vëlo * [[Willy Schütz]] Foussball * [[Henri Schwartz]] Foussball * [[Erny Schweitzer]] Schwammen * [[Pascal Schweitzer]] Volleyball * [[Jean Scrigna]] Foussball * [[Denis Scuto]] Foussball * [[Fred Serres]] Boxen * [[Jean Serres|Jeng Serres]] Boxen * [[Joyce Serres]] Volleyball * [[Hélène Sertznig]] Foussball * [[Alex Servais]] Liichtathleetik * [[Rosangela Settanni]] Foussball * [[Gilles Seywert]] Bouschéissen * [[Tom Siebenaler]] Foussball * [[Henri Siedler]] Foussball * [[Gil Sietzen]] Foussball * [[Andreia Silva Machado]] Foussball * [[Carole Simon]] Volleyball * [[Josy Simon]] Goen * [[Marcel Simon (Basketballspiller)|Marcel Simon]] Basketball * [[Marcel Simon (Foussballspiller)|Marcel Simon]] Foussball * [[Raymond Simonelli]] Foussball * [[Danel Sinani]] Foussball * [[Norbert Sinner]] Vëlo * [[Jean-Pierre Sintges]] Vëlo * [[Carole Sitz]] Basketball * [[Marisa Soares Marques]] Foussball * [[Eduard Soptelea]] Volleyball * [[Mirela Soptelea]] Volleyball * [[Hana Soric]] Volleyball * [[Rita Sousa Leite]] Foussball * [[Clayton De Sousa Moreira]] Foussball * [[Charles Sowa]] Goen * [[François Sowa]] Boxen * [[Marco Sowa]] Goen * [[Léon Spartz]] Foussball * [[Gregory Speck]] Volleyball * [[Jacques Speck]] Foussball * [[Théophile Speicher]] Foussball * [[Raphael Springer]] Äishockey * [[Raphaël Stacchiotti]] Schwammen * [[Oscar Stamet]] Foussball * [[Josy Staudt]] Turnen * [[Jules Staudt]] Waasserball * [[Norbert Staudt]] Waasserball * [[Ady Stefanetti]] Turnen * [[Mathias Steffen]] Basketball * [[Paul Steffen]] Foussball * [[Jules Steichen]] Boxen * [[Charles Stein]] Lafen * [[Martine Stein]] Volleyball * [[Pierre Steinmetz (Basketballspiller)|Pierre Steinmetz]] Basketball * [[Sonja Steland]] Karate * [[Michel Stemper]] Foussball * [[Théo Stendebach]] Foussball * [[Claude Steyer]] Volleyball * [[Albert Stirn]] Foussball * [[Nico Stocklausen]] Foussball * [[Josy Stoffel]] Turnen * [[Evelyne Stoll]] Basketball * [[Jean-Claude Strainchamps]] Handball * [[Jean-Claude Strasser]] Äishockey * [[Jeff Strasser]] Foussball * [[Michel Strasser]] Foussball * [[Raymond Strasser]] Ringen * [[Jean Strauss]] Kanu * [[Joseph Strotz]] Basketball * [[Nicolas Strotz]] Basketball * [[Alfred Stuermer]] Boxen * [[Norbert Stull]] Schach * [[Robert Stumper]] Foussball * [[Juan Pablo Stutz]] Volleyball{{Div col end}} == T == {{Div col|cols=3}} * [[Georges Tandel]] Schwammen * [[Emie Tarantini]] Volleyball * [[Massimo Tarantini]] Volleyball * [[Monique Tarantini-Osweiler]] Volleyball * [[Catarina Teixeira Lavinas]] Foussball * [[Gwyneth ten Raa]] Schi * [[Julie Teso]] Volleyball * [[Michel Théato]] Liichtathleetik (Lafen) * [[Dan Theis]] Foussball * [[Gaston Theis]] Foussball * [[Marcel Theis]] Foussball * [[Simone Theis]] Schwammen * [[Oscar Theisen]] Ringen * [[Roger Theisen]] Fechten * [[Robert Theissen]] Foussball * [[Marco Thewes]] Vëlo * [[Gilles Thierry]] Handball * [[Emile Thill]] Foussball * [[Jean Thill (Motocrossfuerer)|Jean Thill]] Motocross * [[Kate Thill]] Foussball * [[Lucien Thill]] Foussball * [[Michel Thill]] Foussball * [[Nathalie Thill]] Foussball, Liichtathleetik * [[Olivier Thill]] Foussball * [[Sam Thill]] Volleyball * [[Sébastien Thill (Foussballspiller)|Sébastien Thill]] Foussball * [[Serge Thill]] Foussball * [[Théo Thill]] Handball * [[Vincent Thill]] Foussball * [[Robert Thillen]] Basketball * [[Robert Thillens]] Foussball * [[Luc Thimmesch]] Foussball * [[Michel Think]] Schéissen * [[Joseph Thirion]] Handball * [[Christophe Thiry]] Äishockey * [[Marc Thomé]] Foussball * [[Jean-Pierre Thommes]] Turnen * [[Amy Thompson]] Foussball * [[Joseph Thorn (Foussballspiller)|Joseph Thorn]] Foussball * [[Marcel Thull]] Vëlo * [[Roger Thull]] Vëlo * [[André Thyes (Sportler)|André Thyes]] Kanu * [[Noémie Tiberi]] Foussball * [[Jacques Tironzelli]] Handball * [[Pitty Tolar]] Turnen * [[Luca Tomassini]] Handball * [[Henri Tosseng]] Vëlo * [[Nicolas Touba]] Foussball * [[Ernest Toussaint]] Boxen * [[Nathalie Toussing]] Basketball * [[Joé Treinen]] Kanu * [[Robert Treis]] Vëlo * [[Sonia Tremont]] Foussball * [[Pascal Triebel]] Vëlo * [[Louis Trierweiler]] Foussball * [[Marc Trierweiler]] Handball * [[Pierre Turci]] Foussball * [[David Turpel]] Foussball * [[Naby Twimumu]] Foussball {{Div col end}} == U == {{Div col|cols=3}} * [[Rolf Ulmerich]] Handball * [[Félix Unden]] Waasserball * [[Michel Ungeheuer]] Foussball * [[Egide Urbain]] Handball * [[Eugène Urbany]] Vëlo * [[Jean-Pierre Urbing]] Turnen {{Div col end}} == V == {{Div col|cols=3}} * [[Nico Valentiny]] Foussball * [[Jean Valin]] Foussball * [[Patrizia van der Weken]], Liichtathleetik * [[Mary Van Dyck]] Basketball * [[Laurent Van Elslande]] Volleyball * [[Julien Van Hauwermeiren]] Volleyball * [[Maurice Van Landeghem]] Volleyball * [[Marc Vanacker]] Vëlo * [[Jean Vandivinit]] Foussball * [[Jean Vanek]] Foussball * [[Pierre Veidig]] Handball * [[Eric Veiga]] Foussball * [[Claudia Veloso]] Foussball * [[Guillaume Victor]] Foussball * [[Viorica Vlad Bîrsășteanu]] Volleyball * [[Jean-Pierre Voelker]] Foussball * [[Frantizek Vosahlo]] Volleyball * [[Julija Vujakovic]] Basketball{{Div col end}} == W == {{Div col|cols=3}} * [[Anouk Wagener (Basketballspillerin)|Anouk Wagener]] Basketball * [[Camille Wagner (Foussballspiller)|Camille Wagner]] Foussball * [[Constant Wagner]] Schéissen * [[François Wagner]] Turnen * [[Jean Wagner (Foussballspiller)|Jean Wagner]] Foussball * [[Jean Wagner (Liichtathleet)|Jean Wagner]] Liichtathleetik * [[Lara Wagner]] Volleyball * [[Lili Wagner]] Volleyball * [[Nico Wagner]] Foussball * [[Nicolas Wagner (Dressurreider)|Nicolas Wagner]], Dressurreiden * [[Remy Wagner]] Foussball * [[René Wagner]] Schwammen * [[Tom Wagner]] Basketball * [[Arno Wallenborn]] Vëlo * [[Clement Waltener]] Äishockey * [[Joseph Walthener]] Foussball * [[Norry Wampach]] Foussball * [[Marcel Wang]] Vëlo * [[Dominique Wantz]] Foussball * [[Jenny Warling]] Karate * [[Richard Warnier]] Vëlo * [[Emile Weber]] Vëlo * [[Eric Weber (Volleyballspiller)|Eric Weber]] Volleyball * [[François Weber]] Foussball * [[Jean-Pierre Weber]] Foussball * [[Laura Weber]] Volleyball * [[Martine Weber]] Volleyball * [[Michel Weber (Handballspiller)|Michel Weber]] Handball * [[Steve Weber]] Volleyball * [[Raoul Weckbecker]] Bob * [[Logane Wegnez]] Foussball * [[Antoine Wehrer]] Turnen * [[Fanny Weicherding]] Volleyball * [[Alphonse Weicker]] Foussball * [[Saskia Weides]] Basketball * [[Christian Weier]] Reiden * [[Ferdinand Weiler]] Foussball * [[Jean Weimerskirch]] Foussball * [[Carlo Weis]] Foussball * [[Guy Weis]] Foussball * [[Lynn Weis]] Foussball * [[Tessy Weis]] Basketball * [[Jean-Pierre Weisgerber]] Foussball * [[Mathias Weishaupt]] Turnen * [[Alice Weiwers]] Tennis * [[Georges Welbes]] Schwammen * [[Polo Welfring]] Turnen * [[Fabienne Welsch]] Volleyball * [[Maryse Welsch]] Volleyball * [[Nathalie Welsch]] Volleyball * [[Lucien Welscher]] Foussball * [[Benny Welter]] Äishockey * [[Tom Welter]] Basketball * [[Jean Welter]] Boxen * [[Jeannot Welter]] Boxen * [[John Welter]] Handball * [[Marcel Welter]] Foussball * [[Norbert Welu]] Taekwondo * [[René Wendling]] Foussball * [[Claude Wener]] Basketball * [[Georges Wengler]] Turnen * [[Lisa Wengler]] Foussball * [[Liv Wenzel]] Vëlo * [[Géza Wertheim]] Bob * [[Dina Weydert]] Volleyball * [[Roger Weydert]] Foussball * [[Ben Weyer]] Handball * [[Michèle Weynandt]] Basketball * [[Nelly Wies]] Bouschéissen * [[Tom Widong]] Volleyball * [[Arlette Wilmes]] Schwammen * [[Constant Winandy]] Foussball * [[Daniel Wintersdorff]] Dëschtennis * [[Bernard Wirtz]] Foussball * [[Ferdinand Wirtz]] Turnen * [[Michel Wirtz]] Volleyball * [[Tommy Wirtz]] Handball * [[Joseph Witry (Foussballspiller)|Joseph Witry]] Foussball * [[Nicolas Witry (Foussballspiller)|Nicolas Witry]] Foussball * [[Ulric Wohl]] Basketball * [[Noah Wolf]] Volleyball * [[Thomas Wolf]] Foussball * [[Camille Wolff]] Tennis * [[Georges Wolff]] Basketball * [[Yann Wolff]] Basketball * [[André Wollscheidt]] Boxen * [[Fernand Wolter]] Basketball * [[Michel Wolter (Basketballspiller)|Michel Wolter]] Basketball {{Div col end}} == X == * [[Ni Xia Lian]] Dëschtennis == Y == == Z == {{Div col|cols=3}} * [[Stefan Zachäus]]: Triathlon * [[Dominique Zago]] Vëlo * [[Angela Zambon]] Volleyball * [[Jules Zambon]] Foussball * [[Laura Zanella]] Volleyball * [[Joseph Zangerle]] Foussball * [[Mikhail Zaritskiy]] Foussball * [[Zarotti (Handballspiller)|Zarotti]] Handball * [[Lucien Zeimes]] Vëlo * [[Ben Zeimetz]] Handball * [[Alen Zekan]] Handball * [[Gilbert Zender]] Foussball * [[Raymond Zender]] Foussball * [[Laury Zeyen]] Basketball * [[Michèle Zeyen]] Basketball * [[André Zimmer]] Kanu * [[Natascha Zimmer]] Volleyball * [[Nico Zinsmeister]] Handball * [[Pierre Zinsner]] Handball * [[Robert Zondag]] Handball * [[Julie Zorn]] Volleyball * [[Bob Zuidberg]] Volleyball * [[Carel Zuidberg]] Volleyball * [[Chriss Zuidberg]] Volleyball * [[Daniel Zuidberg]] Volleyball * [[Pedro Zuidberg]] Volleyball * [[Fränz Zuang]] Turnen * [[Jean Zuang]] Foussball * [[Joseph Zuang]] Turnen * [[André Zwally]] Foussball {{Div col end}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Sportler| ]] [[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Sportler]] [[Kategorie:Lëschten (Sport)|Letzebuergesch Sportler]] 8q0s7r4mueq3700so2nnguhlpf404rf 0 2041 2711508 2627710 2026-10-09T11:04:44Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711508 wikitext text/x-wiki {{Infobox Franséisch Regioun| |Regioun = Loutrengen - Lorraine |Wopen = [[Fichier:Blason Lorraine.svg|80px]] |Departementer = {{Meurthe-et-Moselle}}&nbsp;(54)<br>{{Meuse}}&nbsp;(55)<br>{{Moselle}}&nbsp;(57)<br>{{Vosges}}&nbsp;(88) |Préfecture = [[Metz]] |Awunner = 2 343 000 |Bevëlkerungsdicht = 98 |Fläch = 23 547 |Arrondissementer = 19 |Kantonen = 157 |Gemengen = 2 339 |Kaart = [[Fichier:Lorraine map.png]] }} '''Loutrengen''' ([[Franséisch|fr.]]: ''Lorraine'') ass eng fréier [[Franséisch Regiounen|Regioun]] am Nordoste vu [[Frankräich]]. D'Awunner sinn d'''Loutrenger'' (fr.: ''Lorrains'' a ''Lorraines''). Am Kader vun enger territorialer Reform goufen déi dräi franséisch Regiounen, Loutrengen, [[Elsass]] a [[Champagne-Ardenne]] den 1. Januar 2016 zesummegeluecht fir eng nei Regioun mam Numm [[Grand Est]] ze bilden. == Geographie == Loutrenge war déi eenzeg franséisch Regioun déi eng Grenz mat dräi Länner hat, nämlech mat der [[Belsch]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Däitschland]]. Ausserdeem war Loutrengen d'Nopeschregioun vun de fréiere Regiounen [[Elsass]], [[Champagne-Ardenne]] a [[Franche-Comté]]. <gallery> Fichier:Lorraine-Corine.jpg Fichier:Lorraine geologic map.svg Fichier:Lorraine hydrologic map.svg </gallery> == Geschicht == Den Ursprong huet Loutrengen am [[Karolenger|karolengesche]] Kinnekräich ''Lotharingie''. Wéi d'Kinnekräich verschwënnt, gëtt vu béide Säiten u Loutrenge gerappt, vum [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]] a vu [[Frankräich]]. Obwuel d'Räich ufanks nach d'Nues fir huet, verléieren d'Keeseren awer am Laf vun der Zäit ëmmer méi d'Kontroll iwwer Loutrengen, zu Gonschte vu Frankräich. Trotz de méi rezenten däitsche Versich vun [[1871]] an [[1940]] gehéiert Loutrengen haut zu Frankräich. En ettlech Leit op der [[Elsass|elsässescher]] an däitscher Grenz (Departement Moselle) schwätzen haut nach, nieft franséisch, en däitschen Dialekt. <gallery> Fichier:Herzogtum Lothringen 1400.PNG|1400 Fichier:Lorraine (134037804).jpg|1618-1648 Fichier:Carte du duché de Lorraine.svg|1756 </gallery> == Literatur zur Geschicht == * Jean Vartier, ''Histoire de la Lorraine'' ; Paräis (France-Empire), 1994; 323 Säiten. ISBN 2-7048-0741-8 * Guy Cabourdin & Claude Gérard, ''Lorraine d'hier, Lorraine d'aujourd'hui'' ; Nanzeg (Presses universitaires de Nancy) & Metz (Éditions Serpenoise), 1987; 231 Säiten. ISBN 2-86480-298-8 & ISBN 2-87692-000-X * D. Mathieu (Abbé), ''L'Ancien Régime dans la province de Lorraine et Barrois d'après des documents inédits (1698-1789)'' ; Paräis (Hachette & Libraires-Éditeurs), 1879; 469 Säiten. == Ekonomie == Mat 44 Milliarden Euro produzéiert Loutrengen 3,4 % vum franséische [[Bruttoinlandprodukt|BIP]], wat d'Regioun op déi 8. Plaz vun den 22 Regioune bréngt. D'Servicer fir Entreprisen an d'[[Logistik]] sinn déi zwéi Secteuren, wou een déi stäerkst Progressioun feststelle kann. Parallel dozou verschlechtert sech d'Situatioun vun den traditionellen Industrien ([[Textil]], [[Metallurgie]]). Konsequenz dovun ass en héije [[Chômage]]-Taux. == Kultur == Duerch seng geographesch Lag war a Loutrengen zu allen Zäiten en Austausch tëscht franséischer a [[Germanen|germanescher]] Kultur. Sou hu vill Saache sech mol als éischt a Loutrenge verbreet, éier de Rescht vu Frankräich eppes dovu matkritt huet. Aus Loutrenge kommen och vill kulturell Tendenzen, wouvun déi bekanntst wuel den [[Art nouveau]] ass, deen a Frankräich vun der ''École de [[Nanzeg|Nancy]]'' verbreet gouf. == Sprooch == === Wierderbicher iwwer de loutrengesche Patois === * [http://gmarchal.free.fr/Patois%20Lorrain.htm] En Online-Vocabulaire "Du Pays Messin au sud des Vosges, e passant par Fraimbois". * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k295974] Dem Lucien Adam säi Buch "Les patois lorrains" vun [[1881]] als pdf-Datei op "Gallica". * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k29349q] Dem Jaclot säi Buch "Vocabulaire patois du pays messin" vun [[1995]] als pdf-Datei op "Gallica". * [https://web.archive.org/web/20150430004505/http://germazope.uni-trier.de/Projects/WBB/woerterbuecher/ewb/wbgui?lemid=EA00001]. Eng Online-Versioun vum "Wörterbuch der elsässischen Mundarten" vun 1899-1907. Iwwerschafft vum Ernst Martin a vum Hans Lienhart. * [https://web.archive.org/web/20070502171642/http://germazope.uni-trier.de/Projects/WBB/woerterbuecher/ewb/lwb/wbgui?lemid=CA00001] Online-Versioun vum "Wörterbuch der deutsch-lothringischen Mundarten" vun [[1909]], iwwerschafft vum Ferdinand Follmann. D'Buch ass eigentlech en [[Idiotikon]], et faasst nëmmen déi Wierder, déi anescht sinn wéi déi vun der Schrëftsprooch. == Bekannt Loutrenger == * [[Leo IX. (Poopst)|Bruno d'Eguisheim-Dagsbourg]], besser bekannt als Poopst Leo IX. ([[1002]]-[[1054]]). * [[Jeanne d'Arc]] ([[1412]]-[[1431]]); kënnt eigentlech aus dem ''Barrois mouvant''. * [[Antoine de Ville]] (~[[1492]]), éischte bekannten Alpinist. * [[Jacques Callot]] ([[1592]]-[[1635]]), Artist (Graveur). * [[Charles Messier]] ([[1730]]-[[1817]]), Astronom. * [[Jean-Francois Pilâtre de Rozier]] ([[1757]]-[[1785]]), Physiker a Cheemiker, ''Aérostatier''. * [[Jules Ferry]] ([[1832]]-[[1893]]), Politiker a Staatsmann. * [[Paul Verlaine]] ([[1844]]-[[1896]]), Poet. * [[Henri Poincaré]] ([[1854]]-[[1912]]), Mathematiker. * [[Georges Lenôtre]] ([[1855]]-[[1932]]), Schrëftsteller an Historiker. * [[Louis Madelin]] ([[1871]]-[[1856]]), Historiker. * [[Charles Aimond]] ([[1874]]-[[1968]]), Geeschtlechen an Historiker. * [[Charles Hermite]] ([[1822]]-[[1901]], Mathematiker. * [[Maurice Barrès]] ([[1862]]-[[1923]]), Schrëftsteller a Politiker. * [[Louis Hubert Lyautey]] ([[1854]]-[[1934]]), ''Maréchal de France'', ''Résident général du Maroc'', Member vun der ''Académie française''. * [[Lucien Fèbvre]] ([[1878]]-[[1956]]), Historiker. * [[Robert Schuman]] ([[1886]]-[[1963]], franséische Staatsmann (an der Stad gebuer). * [[Fernand Braudel]] ([[1902]]-[[1985]]), Historiker. * [[Pierre Messmer]] ([[1916]]-[[2007]]), Offizéier, Politiker a Staatsmann, Member vun der ''Académie française''. * [[Pierre Chaunu]] ([[1924]]-[[2009]]), Historiker. * [[François Bluche]] ([[1925]]), Historiker. * [[Patricia Kaas]] (*[[1966]]), Sängerin. == Literatur == * ''Géologie et géographie de la Lorraine''. A. Lexa-Chomard et C. Pautrot (sous la direction de). Éditions Serpenoise, 2006. 286 S. == Kuckt och == * [[Croix de Lorraine]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Lorraine}} * {{fr}} [http://www.cr-lorraine.fr Regionale Conseil vu Loutrengen] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20151230212332/http://www.lorraine.pref.gouv.fr/ D'Préfecture vu Loutrengen] * {{fr}} [http://www.pnr-lorraine.com Regionalen Naturpark vu Loutrengen] * {{fr}} [http://www.lexilogos.com/lorrain_langue_dictionnaires.htm Loutrengeschen Dictionnaire] * {{fr}} [http://lorraine.charbon.free.fr/ Kuelegrouwe vu Loutrengen] * {{fr}} [http://gallica.bnf.fr/SocietesSavantes/ D'Sociétés Savantes vun der Aquitaine a vu Loutrengen] * [https://web.archive.org/web/20070724011844/http://www.geoplatt.com/index.htm geoplatt] * {{fr}} [http://fr.wikivoyage.org/wiki/Lorraine Loutrengen op Wikivoyage] {{Referenzen}} {{Navigatioun Regiounen a Frankräich}} [[Kategorie:Loutrengen| ]] t76v21dsltsrlnzo3hslcoooixq2a06 0 2117 2711448 2711061 2026-10-08T21:20:09Z Robby 393 /* Evenementer */ Lëtzebuerg verléiert 0-1 am Foussball géint Estland 2711448 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3. [[Oktober]]''' ass den 276. Dag vum Joer (277. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1932]]: Den [[Irak]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. * [[1990]]: D'Bundesländer um Territoire vun der fréierer [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] trieden der [[Bundesrepublik Däitschland]] bei (''Däitsch Erëmvereenegung''). * [[1999]]: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] gëtt d'[[FPÖ]] no der [[SPÖ]] déi zweetstäerkst politesch Kraaft. * [[2014]]: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]]. * [[2025]]: De Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] of. * 2026: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Bulgarien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Wies Nicolas.jpg|Nicolas Wies Fichier:Carl von Ossietzky.jpg|Carl von Ossietzky Fichier:Gore Vidal 2 Shankbone 2009 NYC.jpg|Gore Vidal </gallery> * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], däitschen Agronom an Auteur. * [[1814]]: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister. * [[1817]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur. * [[1844]]: [[Arnould Schaack]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1879]]: [[André Brunot]], franséische Schauspiller. * [[1885]]: [[Nicolas Thill (Archeolog)|Nicolas Thill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Archeolog an Auteur. * [[1886]]: [[Henri Alain-Fournier]], franséische Schrëftsteller. * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], Journalist a Redakter ("Die Weltbühne"), Friddensnobelpräisdréier 1936. * [[1896]]: [[Julien Duvivier]], franséische Filmregisseur. * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franséische Schrëftsteller. * [[1898]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist, Schrëftsteller an Historiker. * [[1901]]: [[Jean Grémillon]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur. * [[1909]]: [[Albert Michel]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], US-amerikaneschen Ekonom. * 1919: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[1920]]: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist. * [[1923]]: [[Jängi Hopp]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1925]]: [[Gore Vidal]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 1925: [[Jean-Jacques Kariger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Botaniker. * 1925: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[1929]]: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * [[1931]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1934]]: [[Koo Nimo]], ghanaesche Museker a Komponist. * [[1936]]: [[Nico Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1941]]: [[Johny Léonard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1948]]: [[Gisela Schneeberger]], däitsch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Anna Recker]], däitsch Molerin. * [[1954]]: [[Emile Calmes]], lëtzebuergesche Politiker a Geschäftsmann. * [[1958]]: [[Alex Bodry]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1962]]: [[Jean-Christophe Massinon]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1968]]: [[Nadia Calviño]], spuenesch Economistin a Politikerin. * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin an Moudendesignerin. * [[1973]]: [[Jean-Luc Engler]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1977]]: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin. * [[1978]]: [[Gerald Asamoah]], däitsche Foussballspiller. * [[1982]]: [[Emma Pooley]], englesch Vëlossportlerin. * [[1988]]: [[Alicia Vikander]], schweedesch Schauspillerin. == Gestuerwen == * [[1873]]: [[Charles Lambert (Industriellen)|Charles Lambert]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1905]]: [[Walter Wislicenus]], däitschen Astronom. * [[1908]]: [[Joseph Weber (Zänndokter)|Joseph Weber]], lëtzebuergeschen Zänndokter, Auteur an Diplomat. * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], däitsche Politiker, ''Reichskanzler'', Ausseminister a Friddensnobelpräisdréier (1926). * [[1932]]: [[Max Wolf]], däitschen Astronom. * [[1935]]: [[Armand Spoo]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. *[[1944]]: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * [[1948]]: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder. * [[1966]]: [[Giorgio Simonelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franséischen Theaterschrëftsteller. * [[1983]]: [[Guillaume Konsbruck]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1984]]: [[Emile Klensch]], lëtzebuergesche Bauer, Grënner vun der Ekabe. * [[1988]]: [[Franz Josef Strauß]], däitsche Politiker. * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller. * [[2002]]: [[André Delvaux]], belsche Filmregisseur. * [[2004]]: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2009]]: [[Reinhard Mohn]], däitschen Entreprener. * 2009: [[Jean Pinchon]], franséischen Agronom an Administrateur. * [[2018]]: [[Leon M. Lederman]], US-amerikanesche Physiker. * [[2019]]: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * [[2021]]: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Schauspiller. * 2021: [[Bernard Tapie]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * [[2024]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. * 2024: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * 2026: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag an [[Däitschland]] (Dag vun der däitscher Eenheet vun [[1990]]) * ''Leidens Ontzet'' – Dag vun der Befreiung vu [[Leiden]] an [[Holland]] vun der spuenescher Belagerung [[1574]] (Haut e grousst Volleksfest an der Stad) == Um Spaweck == {{Commonscat|3 October|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 03]] navi5xlrtoo4v5l6wkaqs72xyrgr5pc 2711449 2711448 2026-10-08T21:22:20Z Robby 393 Lëtzebuerg verléiert 0-1 am Foussball géint Estland 2711449 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3. [[Oktober]]''' ass den 276. Dag vum Joer (277. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1932]]: Den [[Irak]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. * [[1990]]: D'Bundesländer um Territoire vun der fréierer [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] trieden der [[Bundesrepublik Däitschland]] bei (''Däitsch Erëmvereenegung''). * [[1999]]: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] gëtt d'[[FPÖ]] no der [[SPÖ]] déi zweetstäerkst politesch Kraaft. * [[2014]]: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]]. * [[2025]]: De Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] of. * 2026: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Bulgarien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Wies Nicolas.jpg|Nicolas Wies Fichier:Carl von Ossietzky.jpg|Carl von Ossietzky Fichier:Gore Vidal 2 Shankbone 2009 NYC.jpg|Gore Vidal </gallery> * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], däitschen Agronom an Auteur. * [[1814]]: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister. * [[1817]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur. * [[1844]]: [[Arnould Schaack]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1879]]: [[André Brunot]], franséische Schauspiller. * [[1885]]: [[Nicolas Thill (Archeolog)|Nicolas Thill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Archeolog an Auteur. * [[1886]]: [[Henri Alain-Fournier]], franséische Schrëftsteller. * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], Journalist a Redakter ("Die Weltbühne"), Friddensnobelpräisdréier 1936. * [[1896]]: [[Julien Duvivier]], franséische Filmregisseur. * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franséische Schrëftsteller. * [[1898]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist, Schrëftsteller an Historiker. * [[1901]]: [[Jean Grémillon]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur. * [[1909]]: [[Albert Michel]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], US-amerikaneschen Ekonom. * 1919: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[1920]]: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist. * [[1923]]: [[Jängi Hopp]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1925]]: [[Gore Vidal]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 1925: [[Jean-Jacques Kariger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Botaniker. * 1925: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[1929]]: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * [[1931]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1934]]: [[Koo Nimo]], ghanaesche Museker a Komponist. * [[1936]]: [[Nico Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1941]]: [[Johny Léonard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1948]]: [[Gisela Schneeberger]], däitsch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Anna Recker]], däitsch Molerin. * [[1954]]: [[Emile Calmes]], lëtzebuergesche Politiker a Geschäftsmann. * [[1958]]: [[Alex Bodry]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1962]]: [[Jean-Christophe Massinon]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1968]]: [[Nadia Calviño]], spuenesch Economistin a Politikerin. * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin an Moudendesignerin. * [[1973]]: [[Jean-Luc Engler]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1977]]: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin. * [[1978]]: [[Gerald Asamoah]], däitsche Foussballspiller. * [[1982]]: [[Emma Pooley]], englesch Vëlossportlerin. * [[1988]]: [[Alicia Vikander]], schweedesch Schauspillerin. == Gestuerwen == * [[1873]]: [[Charles Lambert (Industriellen)|Charles Lambert]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1905]]: [[Walter Wislicenus]], däitschen Astronom. * [[1908]]: [[Joseph Weber (Zänndokter)|Joseph Weber]], lëtzebuergeschen Zänndokter, Auteur an Diplomat. * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], däitsche Politiker, ''Reichskanzler'', Ausseminister a Friddensnobelpräisdréier (1926). * [[1932]]: [[Max Wolf]], däitschen Astronom. * [[1935]]: [[Armand Spoo]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. *[[1944]]: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * [[1948]]: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder. * [[1966]]: [[Giorgio Simonelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franséischen Theaterschrëftsteller. * [[1983]]: [[Guillaume Konsbruck]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1984]]: [[Emile Klensch]], lëtzebuergesche Bauer, Grënner vun der Ekabe. * [[1988]]: [[Franz Josef Strauß]], däitsche Politiker. * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller. * [[2002]]: [[André Delvaux]], belsche Filmregisseur. * [[2004]]: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2009]]: [[Reinhard Mohn]], däitschen Entreprener. * 2009: [[Jean Pinchon]], franséischen Agronom an Administrateur. * [[2018]]: [[Leon M. Lederman]], US-amerikanesche Physiker. * [[2019]]: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * [[2021]]: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Schauspiller. * 2021: [[Bernard Tapie]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * [[2024]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. * 2024: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * 2026: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag an [[Däitschland]] (Dag vun der däitscher Eenheet vun [[1990]]) * ''Leidens Ontzet'' – Dag vun der Befreiung vu [[Leiden]] an [[Holland]] vun der spuenescher Belagerung [[1574]] (Haut e grousst Volleksfest an der Stad) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 03]] 178iinww48zfk7dzy2b77jsccaox9iu 2711450 2711449 2026-10-08T21:23:42Z Robby 393 méi blo [[:2026]] 2711450 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3. [[Oktober]]''' ass den 276. Dag vum Joer (277. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1932]]: Den [[Irak]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. * [[1990]]: D'Bundesländer um Territoire vun der fréierer [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] trieden der [[Bundesrepublik Däitschland]] bei (''Däitsch Erëmvereenegung''). * [[1999]]: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] gëtt d'[[FPÖ]] no der [[SPÖ]] déi zweetstäerkst politesch Kraaft. * [[2014]]: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]]. * [[2025]]: De Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] of. * [[2026]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Bulgarien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Wies Nicolas.jpg|Nicolas Wies Fichier:Carl von Ossietzky.jpg|Carl von Ossietzky Fichier:Gore Vidal 2 Shankbone 2009 NYC.jpg|Gore Vidal </gallery> * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], däitschen Agronom an Auteur. * [[1814]]: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister. * [[1817]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur. * [[1844]]: [[Arnould Schaack]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1879]]: [[André Brunot]], franséische Schauspiller. * [[1885]]: [[Nicolas Thill (Archeolog)|Nicolas Thill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Archeolog an Auteur. * [[1886]]: [[Henri Alain-Fournier]], franséische Schrëftsteller. * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], Journalist a Redakter ("Die Weltbühne"), Friddensnobelpräisdréier 1936. * [[1896]]: [[Julien Duvivier]], franséische Filmregisseur. * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franséische Schrëftsteller. * [[1898]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist, Schrëftsteller an Historiker. * [[1901]]: [[Jean Grémillon]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur. * [[1909]]: [[Albert Michel]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], US-amerikaneschen Ekonom. * 1919: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[1920]]: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist. * [[1923]]: [[Jängi Hopp]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1925]]: [[Gore Vidal]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 1925: [[Jean-Jacques Kariger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Botaniker. * 1925: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[1929]]: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * [[1931]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1934]]: [[Koo Nimo]], ghanaesche Museker a Komponist. * [[1936]]: [[Nico Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1941]]: [[Johny Léonard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1948]]: [[Gisela Schneeberger]], däitsch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Anna Recker]], däitsch Molerin. * [[1954]]: [[Emile Calmes]], lëtzebuergesche Politiker a Geschäftsmann. * [[1958]]: [[Alex Bodry]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1962]]: [[Jean-Christophe Massinon]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1968]]: [[Nadia Calviño]], spuenesch Economistin a Politikerin. * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin an Moudendesignerin. * [[1973]]: [[Jean-Luc Engler]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1977]]: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin. * [[1978]]: [[Gerald Asamoah]], däitsche Foussballspiller. * [[1982]]: [[Emma Pooley]], englesch Vëlossportlerin. * [[1988]]: [[Alicia Vikander]], schweedesch Schauspillerin. == Gestuerwen == * [[1873]]: [[Charles Lambert (Industriellen)|Charles Lambert]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1905]]: [[Walter Wislicenus]], däitschen Astronom. * [[1908]]: [[Joseph Weber (Zänndokter)|Joseph Weber]], lëtzebuergeschen Zänndokter, Auteur an Diplomat. * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], däitsche Politiker, ''Reichskanzler'', Ausseminister a Friddensnobelpräisdréier (1926). * [[1932]]: [[Max Wolf]], däitschen Astronom. * [[1935]]: [[Armand Spoo]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. *[[1944]]: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * [[1948]]: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder. * [[1966]]: [[Giorgio Simonelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franséischen Theaterschrëftsteller. * [[1983]]: [[Guillaume Konsbruck]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1984]]: [[Emile Klensch]], lëtzebuergesche Bauer, Grënner vun der Ekabe. * [[1988]]: [[Franz Josef Strauß]], däitsche Politiker. * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller. * [[2002]]: [[André Delvaux]], belsche Filmregisseur. * [[2004]]: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2009]]: [[Reinhard Mohn]], däitschen Entreprener. * 2009: [[Jean Pinchon]], franséischen Agronom an Administrateur. * [[2018]]: [[Leon M. Lederman]], US-amerikanesche Physiker. * [[2019]]: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * [[2021]]: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Schauspiller. * 2021: [[Bernard Tapie]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * [[2024]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. * 2024: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * 2026: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag an [[Däitschland]] (Dag vun der däitscher Eenheet vun [[1990]]) * ''Leidens Ontzet'' – Dag vun der Befreiung vu [[Leiden]] an [[Holland]] vun der spuenescher Belagerung [[1574]] (Haut e grousst Volleksfest an der Stad) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 03]] 5f8beemco2cxavyizayhmv6ruhdrlm5 0 2122 2711493 2711248 2026-10-09T08:29:04Z Robby 393 /* Sport */ Lëtzebuerg verléiert 0-2 am Foussball géint Bulgarien 2711493 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''6. [[Oktober]]''' ass den 279. Dag vum Joer (280. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1789]]: D'[[Frankräich|franséisch]] kinneklech Famill gëtt op [[Paräis]] bruecht an d'[[Assemblée constituante (1789)|Assemblée nationale]] léisst sech och do néier. * [[1935]]: Op engem Fluchmeeting um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht|Escher Fluchfeld]] stierwen zwou Persounen (an den Dag virdrun en anere Pilot). * [[1939]]: Déi lescht polnesch Zaldote kapituléiere virun der [[Wehrmacht|däitscher Wehrmacht]] ([[Zweete Weltkrich]]). * [[1973]]: Ufank vum [[Jom-Kippur-Krich]]: [[Egypten]] a [[Syrien]] gräifen déi israeelesch Front un. * [[1981]]: Den egyptesche Staatschef [[Anwar as-Sadat]] gëtt ermuert; de Vizepresident [[Husni Mubarak|Mohamed Hosni Mubarak]] gëtt säin Nofollger. ==Sport== * [[2001]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Belgrad]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2002]], 2:6 géint Jugoslawien. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] a [[Marcel Christophe]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25417 D'Detailer vum Foussballlännermatch Jugoslawien-Lëtzebuerg de 6. Oktober 2001 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[2026]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:2 géint Bulgarien.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19754|Titel=Luxembourg vs Bulgaria international football match report|Gekuckt=2026-10-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Hollier (d'après Augustin) roi des Français (1773-1850).jpg|Louis Philippe Fichier:Le Corbusier 1933.JPG|Le Corbusier Fichier:CaroleLombardinMyManGodfrey.jpg|Carole Lombard Fichier:Thor Heyerdahl.jpg|Thor Heyerdahl Fichier:DurletRomain.jpg|Romain Durlet </gallery> * [[1773]]: [[Louis-Philippe I. vu Frankräich|Louis-Philippe]], leschte Kinnek vu Frankräich. * [[1855]]: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1863]]: [[Claudine Funck-Brentano]], lëtzebuergesch Dichterin. * [[1887]]: [[Le Corbusier]], franséisch-Schwäizer Architekt. * [[1896]]: [[Jean Kinsch]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1897]]: [[Léon Nosbusch]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[1904]]: [[Jempy Engel]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1905]]: [[Wolfgang Liebeneiner]], däitsche Regisseur a Schauspiller. * [[1908]]: [[Carole Lombard]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1914]]: [[Thor Heyerdahl]], norwegeschen Anthropolog an Ethnolog. * [[1918]]: [[Joseph Adam]], lëtzebuergesche Pater a Fotograf. * [[1920]]: [[Jacqueline Pagnol]], franséisch Schauspillerin. * [[1929]]: [[Bruno Cremer]], franséische Schauspiller. * [[1931]]: [[Nikolai Stepanowitsch Tschernych]], russeschen Astronom. * [[1935]]: [[Leopold Hager]], éisträichesche Museker an Dirigent. * [[1938]]: [[André Biver (Politiker)|André Biver]], lëtzebuergesche Buergermeeschter an Deputéierten. * [[1942]]: [[Britt Ekland]], schweedesch Schauspillerin. * [[1950]]: [[Romain Durlet]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Politiker. * [[1953]]: [[Maria Steinmann]], däitsch Bannenarchitektin a Miwwelkënschtlerin. * [[1956]]: [[Adrien Koster]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1957]]: [[Roland Wiltgen]], lëtzebuergesche Komponist. * [[1959]]: [[Lai Ching-te]], taiwaneesesche Politiker. * [[1960]]: [[Yves Leterme]], belsche Politiker. * [[1965]]: [[Thierry Helminger]], lëtzebuergeschen Diplombiolog a Botaniker. * [[1975]]: [[Peter Pellegrini]], slowakesche Politiker. * [[1994]]: [[Pol Freres]], lëtzebuergeschen Handballspiller. == Gestuerwen == * {{0}}[[877]]: [[Charles de Plakkapp]], fränkesche Keeser. * [[1887]]: [[Samson Godchaux]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1922]]: [[Ferdinand Zartmann]], däitschen Aendokter. * [[1956]]: [[Josy Imdahl]], lëtzebuergeschen Theaterschrëftsteller. * [[1978]]: [[Raoul Weckbecker]], lëtzebuergesche Bobsportler a Schileefer. * [[1979]]: [[Ferdinand Frieden]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1981]]: [[Anwar as-Sadat]], egyptesche Staatspresident a Friddensnobelpräisdréier. * [[1989]]: [[Bette Davis]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 1989: [[Jacques Doniol-Valcroze]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[1999]]: [[Amália Rodrigues]], portugisesch Fado-Sängerin; * [[2002]]: [[Claus von Amsberg|Prënz Claus]], Mann vun der hollännescher Kinnigin Beatrix * [[2008]]: [[Léopold Hoffmann]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * 2008: [[Michel Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[2012]]: [[Chadli Bendjedid]], President vun Algerien. * [[2015]]: [[Árpád Göncz]], ongresche Schrëftsteller a Politiker. * [[2018]]: [[Montserrat Caballé]], spuenesch Operesängerin. * [[2020]]: [[Herbert Feuerstein]], däitsche Journalist a Kabarettist * 2020: [[Johnny Nash]], US-amerikanesche Pop- a Reggaemuseker. * 2020: [[Eddie Van Halen]], hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist. * [[2026]]: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|6 October|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 06]] 5hzkdcxw9l2fg650wrd4ls75ewk7t7b 2711495 2711493 2026-10-09T08:35:06Z Robby 393 /* Sport */ besser esou 2711495 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''6. [[Oktober]]''' ass den 279. Dag vum Joer (280. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1789]]: D'[[Frankräich|franséisch]] kinneklech Famill gëtt op [[Paräis]] bruecht an d'[[Assemblée constituante (1789)|Assemblée nationale]] léisst sech och do néier. * [[1935]]: Op engem Fluchmeeting um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht|Escher Fluchfeld]] stierwen zwou Persounen (an den Dag virdrun en anere Pilot). * [[1939]]: Déi lescht polnesch Zaldote kapituléiere virun der [[Wehrmacht|däitscher Wehrmacht]] ([[Zweete Weltkrich]]). * [[1973]]: Ufank vum [[Jom-Kippur-Krich]]: [[Egypten]] a [[Syrien]] gräifen déi israeelesch Front un. * [[1981]]: Den egyptesche Staatschef [[Anwar as-Sadat]] gëtt ermuert; de Vizepresident [[Husni Mubarak|Mohamed Hosni Mubarak]] gëtt säin Nofollger. ==Sport== * [[2001]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Belgrad]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2002]], 2:6 géint Jugoslawien. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[René Peters]] a [[Marcel Christophe]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=25417 D'Detailer vum Foussballlännermatch Jugoslawien-Lëtzebuerg de 6. Oktober 2001 op der Websäit vun European Football.info]</ref> * [[2026]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27, 0:2 géint Bulgarien.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19754|Titel=Luxembourg vs Bulgaria international football match report|Gekuckt=2026-10-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Hollier (d'après Augustin) roi des Français (1773-1850).jpg|Louis Philippe Fichier:Le Corbusier 1933.JPG|Le Corbusier Fichier:CaroleLombardinMyManGodfrey.jpg|Carole Lombard Fichier:Thor Heyerdahl.jpg|Thor Heyerdahl Fichier:DurletRomain.jpg|Romain Durlet </gallery> * [[1773]]: [[Louis-Philippe I. vu Frankräich|Louis-Philippe]], leschte Kinnek vu Frankräich. * [[1855]]: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1863]]: [[Claudine Funck-Brentano]], lëtzebuergesch Dichterin. * [[1887]]: [[Le Corbusier]], franséisch-Schwäizer Architekt. * [[1896]]: [[Jean Kinsch]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1897]]: [[Léon Nosbusch]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * [[1904]]: [[Jempy Engel]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1905]]: [[Wolfgang Liebeneiner]], däitsche Regisseur a Schauspiller. * [[1908]]: [[Carole Lombard]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1914]]: [[Thor Heyerdahl]], norwegeschen Anthropolog an Ethnolog. * [[1918]]: [[Joseph Adam]], lëtzebuergesche Pater a Fotograf. * [[1920]]: [[Jacqueline Pagnol]], franséisch Schauspillerin. * [[1929]]: [[Bruno Cremer]], franséische Schauspiller. * [[1931]]: [[Nikolai Stepanowitsch Tschernych]], russeschen Astronom. * [[1935]]: [[Leopold Hager]], éisträichesche Museker an Dirigent. * [[1938]]: [[André Biver (Politiker)|André Biver]], lëtzebuergesche Buergermeeschter an Deputéierten. * [[1942]]: [[Britt Ekland]], schweedesch Schauspillerin. * [[1950]]: [[Romain Durlet]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Politiker. * [[1953]]: [[Maria Steinmann]], däitsch Bannenarchitektin a Miwwelkënschtlerin. * [[1956]]: [[Adrien Koster]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1957]]: [[Roland Wiltgen]], lëtzebuergesche Komponist. * [[1959]]: [[Lai Ching-te]], taiwaneesesche Politiker. * [[1960]]: [[Yves Leterme]], belsche Politiker. * [[1965]]: [[Thierry Helminger]], lëtzebuergeschen Diplombiolog a Botaniker. * [[1975]]: [[Peter Pellegrini]], slowakesche Politiker. * [[1994]]: [[Pol Freres]], lëtzebuergeschen Handballspiller. == Gestuerwen == * {{0}}[[877]]: [[Charles de Plakkapp]], fränkesche Keeser. * [[1887]]: [[Samson Godchaux]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1922]]: [[Ferdinand Zartmann]], däitschen Aendokter. * [[1956]]: [[Josy Imdahl]], lëtzebuergeschen Theaterschrëftsteller. * [[1978]]: [[Raoul Weckbecker]], lëtzebuergesche Bobsportler a Schileefer. * [[1979]]: [[Ferdinand Frieden]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1981]]: [[Anwar as-Sadat]], egyptesche Staatspresident a Friddensnobelpräisdréier. * [[1989]]: [[Bette Davis]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 1989: [[Jacques Doniol-Valcroze]], franséische Schauspiller a Regisseur. * [[1999]]: [[Amália Rodrigues]], portugisesch Fado-Sängerin; * [[2002]]: [[Claus von Amsberg|Prënz Claus]], Mann vun der hollännescher Kinnigin Beatrix * [[2008]]: [[Léopold Hoffmann]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * 2008: [[Michel Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[2012]]: [[Chadli Bendjedid]], President vun Algerien. * [[2015]]: [[Árpád Göncz]], ongresche Schrëftsteller a Politiker. * [[2018]]: [[Montserrat Caballé]], spuenesch Operesängerin. * [[2020]]: [[Herbert Feuerstein]], däitsche Journalist a Kabarettist * 2020: [[Johnny Nash]], US-amerikanesche Pop- a Reggaemuseker. * 2020: [[Eddie Van Halen]], hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist. * [[2026]]: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|6 October|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 06]] j8kqn2a7mq8w1fafrvjl6wtnvrlcrb9 0 2509 2711490 2704154 2026-10-09T08:10:53Z GilPe 14980 /* Fläch */ Quell fir 2.586 km² schonn ëm 1860 2711490 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lux topo de.jpg|thumb]] [[Fichier:Buergplaz Huldang.jpg|thumb|D'Buergplaz zu Huldang]] '''Lëtzebuerg''' läit a [[Europa (Kontinent)|Westeuropa]] tëscht der [[Belsch]], [[Frankräich]] an [[Däitschland]]. == Fläch == Lëtzebuerg huet eng [[Fläch]] vun 2.593,05 km²<ref>{{Citation|URL=https://data.public.lu/fr/datasets/r/3931f0cf-ebf9-4050-b71c-e1b61b1bfa2c|Titel=Liste des communes, cantons, districts, circonscriptions électorales et arrondissements judiciaires|Gekuckt=08.08.2026|Datum=09.07.2024|Wierk=data.public.lu|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr}}</ref>. Historesch gëtt e Wäert vun 2.586 km² fir d'Fläch vum Land uginn, e Wäert deen esou schonn an der Mëtt vum [[19. Joerhonnert]] dokumentéiert ass<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/202570/74461?objectType=DisseminationURL|Titel=Carte du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-10-09|Auteur=F. Heuschling, Ancien Ingénieur Vérificateur du Cadastre. D'après les Documents du Cadastre, préparés par J. M. Huberty, Géomètre eu Chef.|Datum=„Depuis 1860“|Wierk=archives.services-publics.lu|Sprooch=fr|Zitat=258.619 ha}}</ref><ref>{{Cite book|URL=https://prussia.online/Data/Book/ge/geographisch-statistische-tabellen-aller-laender-der-erde/Huebner%20O.%20Geographisch-statistische%20Tabellen%20aller%20L%C3%A4nder%20der%20Erde%20%281902%29%2C%20OCR.pdf|Titel=Otto Hübner's Geographisch-statistische Tabellen aller Länder der Erde, 51. Ausgabe für das Jahr 1902|Auteur=Otto Hübner|Verlag=Prof. Franz von Juraschek, Frankfurt am Main, Heinrich Keller|Joer=1902|Säiten=S. 29|Gekuckt=21.08.2026}}</ref><ref>{{Cite book|Titel=Geographen-Kalender – Rubrik „Luxemburg (Europa)”|Editeur=Hermann Haack (Hrsg.)|Oplo=1. Jahrgang 1903/1904|Auteur=Justus Perthes|Säiten=S. 282|URL=[https://archive.org/stream/bub_gb_GPwRAAAAYAAJ/bub_gb_GPwRAAAAYAAJ_djvu.txt Digitaliséierten Originalband]}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://runeberg.org/norkal/1905/0031.html|Titel=Udenlandske Stater og Fyrstehuse – Europa|Gekuckt=09.08.2026|Datum=1905|Wierk=Norges statskalender for Aaret 1905|Sprooch=no|Zitat=Luxemburg. 2586 km². Indb. 1 Dec. 1900: 236,543.|Säiten=25*-26*}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://fr.wikisource.org/wiki/Revue_pour_les_Fran%C3%A7ais_Avril_1907/IV#cite_note-p619-3-3|Titel=Les Îles Philippines en 1907|Gekuckt=2026-08-08|Auteur=Collectif|Datum=1907|Wierk=Revue pour les Français|Editeur=Imprimerie A. Lanier|Säiten=617–627|Sprooch=fr|Zitat=Point de comparaison : le Grand Duché de Luxembourg couvre une superficie de 2.586 kmq.}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.numdam.org/item/JSFS_1914__55__381_0.pdf|Titel=Le grand duché de Luxembourg. Étude démographique et économique|Gekuckt=08.08.2026|Auteur=Paul Meuriot|Datum=1914|Wierk=Journal de la société statistique de Paris, tome 55|Editeur=Société de statistique de Paris|Säiten=S. 381-390|Sprooch=fr|Zitat=La superficie du Luxembourg est de 2.586 kilomètres carrés}}</ref>. Dee méi aktuelle Wäert fir d'graphesch Fläch gouf vun der [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadasterverwaltung]] op der Basis vum digitaliséierte Kadasterplang festgehalen. Déi gréisst Distanz vun [[Norden]] no [[Süden]] ([[Huldang]]-[[Rëmeleng]]) ass 82&nbsp;km, vu [[Westen]] no [[Osten|Oste]] sinn et der maximal 57&nbsp;km ([[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]-[[Rouspert]]). == Grenzen == D'Grenze mat den Nopeschlänner hunn en Total vun 356&nbsp;km<ref>{{Citation|URL=https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/luxembourg-en-chiffres/2025/luxembourg-en-chiffres-2025.pdf|Titel=Territoire|Gekuckt=09.08.2026|Datum=2025|Editeur=statistiques.public.lu|Sprooch=fr|Wierk=Le Luxembourg en chiffres|Säiten=S. 9}}</ref>. Dovu sinn: * 73&nbsp;km Grenz mat Frankräich (Departementer [[Departement Moselle|Moselle]] a [[Departement Meurthe-et-Moselle|Meurthe-et-Moselle]]); * 135&nbsp;km Grenz mat Däitschland (Bundeslänner [[Rheinland-Pfalz]] a [[Saarland]]); * 148&nbsp;km Grenz mat der Belsch (Provënze [[Provënz Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] a [[Provënz Léck|Léck]]). De Grenzverlaf tëscht Lëtzebuerg a Frankräich geet zeréck op den [[Traité vu Courtrai]] vum 28. Mäerz 1820. D'Grenz mat der Belsch gouf duerch eng Konventioun festgehalen, déi de 7. August 1843 zu [[Maastricht]] ënnerschriwwe gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agc/1844/01/23/n1/jo|Titel=Arrêté du Gouvernement en Conseil du 23 janvier 1844 concernant la délimitation du Grand-Duché et de la Belgique. (Convention de limites conclue à Maestricht le 7 août 1843)|Gekuckt=25.07.2020|Datum=14.02.1844|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland gouf de 26. Juni 1816 an engem Traité zu [[Oochen]] festgehalen. Op Grond vun engem neie Vermoosse vun der Grenz, gouf den Traité den 19. Dezember 1984 geännert an duerch e Gesetz vum 27. Mee 1988 confirméiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1988/05/27/n1/jo|Titel=Loi du 27 mai 1988 portant approbation du Traité entre le Grand-Duché de Luxembourg et la République fédérale d'Allemagne sur le tracé de la frontière commune entre les deux Etats et de l'échange de lettres, signés à Luxembourg, le 19 décembre 1984|Gekuckt=25.07.2020|Datum=07.06.1988|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Grenz mat Däitschland huet d'Eegenaart, datt se bei de Waasserleef e [[Kondominium]] ass, d.&nbsp;h. datt d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] ëmmer op hirer ganzer Breet zu den zwee Länner gehéieren. Méi Informatiounen doriwwer an den Artikelen: * [[Grenz tëscht der Belsch a Lëtzebuerg]], * [[Grenz tëscht Däitschland a Lëtzebuerg]], * [[Grenz tëscht Frankräich a Lëtzebuerg]]. == Natierlech Regiounen == D'Land deelt sech an zwou geographesch Regiounen<ref>{{Citation|URL=https://statistiques.public.lu/fr/territoire-environnement/index.html|Titel=Territoire et environnement|Gekuckt=25.07.2020|Datum=|Editeur=statistiques.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>: === Éislek === D'[[Éislek]] am Norde vum Land huet eng Fläch vun 828&nbsp;km², wat ronn en Drëttel (32,02&nbsp;%) vum Staatsterritoire ausmécht. D'Éislek ass duerchschnëttlech 450&nbsp;m héich an ass en Deel vun den [[Ardennen]]; den héchste Punkt vu Lëtzebuerg, „[[op Kneiff]]“, läit bei [[Wilwerdang]] an der Gemeng [[Ëlwen]]. Op den Éisleker Koppe leien eng Rëtsch Dierfer, et fënnt een och eng Partie Flëss a Séien. Op de géien Häng wuessen [[Eechen]]- a [[Kiferen|Kiferebëscher]]. D'Klima ass méi rau wéi am Rescht vum Land. Déi wichtegst Stied am Éislek si [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], [[Clierf]] a [[Veianen]].<ref name=":1">{{Citation|URL=https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/brochure-livre/minist-etat/sip/brochure/Tout_savoir_Luxembourg/Tout_savoir-FR.pdf|Titel=Tout savoir sur le Grand-Duché de Luxembourg, p.|Gekuckt=09.11.2024|Auteur=Service information et presse du gouvernement|Datum=03.2015|Editeur=sip.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> {{Méi Info 1|Éislek}} === Guttland === D'[[Guttland]] am Süden hëlt mat 1.758&nbsp;km² gutt zwee Drëttel vum Territoire an a läit am Duerchschnëtt 215&nbsp;m iwwer dem Mier. Am Oste gëtt d'Guttland vun der [[Wäin|Wäigéigend]] op der [[Musel]] ofgegrenzt; am Süde geet et an de [[Loutrenger Plateau]] iwwer, deen zu Lëtzebuerg [[Minettsgéigend]] genannt gëtt. Aner Regioune vum Guttland sinn de [[Kleng Lëtzebuerger Schwäiz|Mëllerdall]] mam [[Lëtzebuerger Sandsteen|Sandsteen-Plateau]] an den [[Äischdall|Dall vun de Siwe Schlässer]].<ref name=":1" /> {{Méi Info 1|Guttland}} == Extremitéiten == An der Gemeng [[Ëlwen]] läit déi héchst Plaz, ''[[Op Kneiff]]'' bei [[Wilwerdang]] mat 560 Meter an déi zweethéchst, d'[[Buergplaz zu Huldang]] mat 558,35 Meter<ref>A. Storoni, 2010, S. 15: 560&nbsp;m fir ''op Kneiff'', 559&nbsp;m fir d'Buergplaz.</ref><ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/fr/actualites/2010/01/point-culminant-luxembourg.html|Titel=Le point culminant du Luxembourg|Gekuckt=24.07.2020|Datum=18.01.2010|Editeur=act.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Den déifste Punkt ass do, wou d'[[Sauer]] an d'Musel leeft: [[Op der Spatz]] zu [[Waasserbëlleg]], op 130&nbsp;m ([[NG-L]]). D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], méi genee d'[[Plëss d'Arem]], läit op enger Héicht vu 304 Meter. Déi geographesch Extremitéite vum Land sinn<ref>Informatioun vum Kadaster (27/07/2020), op Nofro per E-mail</ref>: {| class="wikitable" |+ ! !Gemeng !Sektioun !Koordinaten !Bemierkung |- |nërdlechste Punkt |[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] |[[Huldang]] |{{Coor dms1|50|10|58.06|N|06|01|29.22|O}} |<small>D'Grenz ass an der Achs vun der Strooss; d'Maark LB286 steet um Bord vun der Strooss, op Belscher Säit</small> |- |ëstlechste Punkt |[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] |[[Rouspert]] |{{Coor dms1|49|48|20.67|N|06|31|52.51|O}} |<small>D'Grenz ass - wéinst dem Kondominium - de Bord vun der Sauer op der Däitscher Säit</small> |- |südlechste Punkt |[[Gemeng Keel|Keel]] |[[Téiteng]] |{{Coor dms1|49|26|51.90|N|6|02|30.06|O}} |<small>bei der Grenzmaark FL-96</small> |- |westlechste Punkt |[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] |[[Sir (Uertschaft)|Sir]] |{{Coor dms1|49|53|48.84|N|5|44|08.44|O}} |<small>bei der [[Gossemaark]] LB183</small> |} ==Vegetatioun== {{Méi Info 1|Bësch zu Lëtzebuerg}} ==Geologie== {{Méi Info 1|Geologie vu Lëtzebuerg}} ==Waasserleef== Ausser der [[Kuer]], mat hiren Niewebaachen, der [[Rouerbaach]], der [[Mierbaach]] an der [[Maragole]], am Süde vum Land, an der [[Fooschtbaach]] am [[Éislek]], déi an d'[[Meuse (Floss)|Meuse]] lafen (2 %), gehéieren all d'[[Lëscht vun de lëtzebuergesche Waasserleef|Waasserleef zu Lëtzebuerg]] zum Baseng vun der [[Musel]] (98 %). {{Méi Info 1|Hydrographie vu Lëtzebuerg}} == Literatur == * [[Alex Storoni|Storoni, A.]], 2010. ''Les Paysages Géologiques du Luxembourg.'' 57 S. Éditions Schortgen, Esch-Uelzecht. ISBN 978-2-87953-096-3 * Bousch, P., T. Chilla, P. Gerber, O. Klein, C. Schulz, C. Sohn & D. Wiktorin (Koord.), 2009. Der Luxemburg Atlas. Atlas du Luxembourg. 224 S. emons: (=Hermann-Josef Emons Verlag). ISBN 978-3-89705-692-3 (D'Artikele sinn zu engem Deel op Franséisch, déi aner op Däitsch geschriwwen). * [[Jean-Mathias Goerens|Goerens, Jean-Mathias]], [[Jean-Claude Muller]], Yves Robert, Gian Giuseppe Simeone, [[Gilbert Trausch]], [[Danièle Wagner]] & [[Frank Wilhelm]], 1995. Grand-duché de Luxembourg. Le guide. Éditions Saint-Paul. 239 S. ISBN 2-87963-206-4. (En Iwwerbléck iwwer d'Geschicht, d'Geographie an d'Economie vum Land). * Back, Nicolas, 2001. Unsere Bergnamen. In: Lëtzeburger Sonndesblad. - Jg. 134 (2001), Nr. 39, S. 14; Nr. 40; S. 14; Nr. 41, S. 14; Nr. 42, S. 14. == Kuckt och == * [[Geologie vu Lëtzebuerg]] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geographie vu Lëtzebuerg| ]] ofl7t6ah2588tx1r5cljr7uuclfda6w 0 2836 2711435 2711208 2026-10-08T17:05:54Z GilPe 14980 +Nav'läischt 2711435 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Sauer|Esch-Sauer]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] 9iiei44k9z4kwypwqxehrgvxti4nygz 2711437 2711435 2026-10-08T18:40:00Z Mobby 12 60927 k 2711437 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun den 12 Kantonen]] Déi [[zwielef]] '''Lëtzebuerger Kantone''' sinn eng regional Andeelung an där déi {{Gemengenzuel}} [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Lëtzebuerger Gemengen]] zesummegefaasst sinn. D'Kantone goufe wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] opgrond vum Dekreet vum 22. Dezember 1789 geschaf<ref name=":2" />, deen – nieft den 83 [[Lëscht vun de franséischen Departementer|franséischen Departementer]] – Kantone mat enger Fläch vu ronn véier ''lieue carrée'' festgeluecht huet. Um administrative Plang spillt de Kanton zu Lëtzebuerg hautdesdaags keng grouss Roll méi; d'Kantonen déngen awer absënns nach fir déi véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] ze definéieren<ref>{{Citation|URL=https://www.syvicol.lu/media/48a53c43-72fc-4a35-9b10-d3619b0024eb/dgemengegesetz-liicht-gemaach-la-loi-communale-pour-tous.pdf|Titel=D'Gemengegesetz liicht gemaach|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=www.syvicol.lu|Säiten=Fiche 1.1. (S. 8)|Sprooch=fr}}</ref>. An der Verwaltungshierarchie stoung bis 2015 iwwer der Gemeng direkt den [[Lëtzebuerger Distrikter|Distrikt]]. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Iwwersiicht: déi 12 Kantonen zu Lëtzebuerg |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q397678|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q397678|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q188283|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q188283|P2046|P585}}}} | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691741|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691741|P2046|P585}}}} | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q753917|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q753917|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Clierf|Clierf]] | [[Clierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691793|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691793|P2046|P585}}}} | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691842|P2046|P585}}}} | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q835980|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q835980|P2046|P585}}}} | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q550021|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q550021|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q845600|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q845600|P2046|P585}}}} | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Dikrech]] |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q720221|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q720221|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P1082}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q836002|P2046}} |align="right" |{{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836002|P2046|P585}}}} | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)#Territorial Opdeelung|Lëtzebuerg]] |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P1082|P585}}}} |align="right" |{{wikidata|property|Q691781|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q691781|P2046|P585}}}} | align="right" | 7 |} </div> == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantonen – ausser dem Festleeë vun de Walbezierker – keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. 2008 huet den deemolegen Inneminister [[Jean-Marie Halsdorf]] ugekënnegt, datt d'Kantonen am Kader vun enger Territorialreform ofgeschaaft géifen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2008/01-janvier/31-halsdorf.html|Titel=Jean-Marie Halsdorf présente les grands traits de la réforme territoriale du Luxembourg|Gekuckt=2026-09-30|Datum=2008-01-30|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat ass bis haut nach net geschitt. Just d'[[Administration des ponts et chaussées|Stroossebauverwaltung]] huet an all Kanton (ausser Veianen) eng Néierloossung; den [[Administration de l'enregistrement, des domaines et de la TVA|Enregistrement]] war och bis …{{Wéini?}} bis op Veianen an all Kanton vertrueden. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo|Titel=Loi du 12 avril 1972 portant réorganisation des justices de paix|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.04.1972|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 25 juillet 1846, N° 1527, portant fixation d'une nouvelle circonscription des cantons de milice|Gekuckt=05.10.2026|Datum=25.07.1846|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. == Geschicht == Nodeems d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] 1795 vu Frankräich annektéiert gi war<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref>, gouf de gréissten Deel dovun an dat nei geschafent [[Departement Forêts]] integréiert, dat an Arrondissementer a Kantonen agedeelt war<ref name=":2">{{Citation|URL=https://172.20.50.81:8100/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Décret du 22 décembre 1789 sur la constitution des assemblées primaires et des assemblées administratives|Gekuckt=2026-10-02|Auteur=France|Datum=22.12.1789|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/decret_du_22_decembre_1789.htm|Titel=Décret du 22 décembre 1789 (assemblées primaires et administratives)|Gekuckt=2026-10-02|Datum=22.12.1789|Wierk=carnetsdenotes.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton war zu all Zäit e [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] an de Sëtz vun engem [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. D'Opdeelung vum Departement an de Kantonen ass an der franséischer Zäit e puermol geännert ginn. === Entwécklung vun der Kantonszuel ënner der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Zuel vun de Kantonen !Bemierkung |- |31. August 1795 | align="center" |37 |Éischt provisoresch Andeelung vum Departement Forêts op Basis vum ''Arrêté du 14 fructidor an&nbsp;III''. 23 vun dëse Kantone louchen, no hirer deemoleger Zesummesetzung, ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=https://act.public.lu/dam-assets/fr/publications/brochures/brochure-200-joer-kadaster.pdf|Titel=Administration du cadastre et de la topographie 1820-2020|Gekuckt=30.09.2026|Datum=Juli 2020|Wierk=Arrêté du 14 fructidor an III (31 août 1795)|Editeur=Administration du cadastre et de la topographie|Sprooch=fr|Zitat=« L'arrêté du Comité de Salut public du 31 août 1795 partage le département des Forêts en 37 cantons »}}</ref><ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> Den Arrêté ass awer wuel ni applizéiert ginn<ref name=":1">{{Citation|URL=https://agatha.arch.be/en/data/ead/BE-A0525_716875_800585/annexes/BE-A0525_716875_800585_fre.ead.pdf|Titel=Inventaire des archives de la Justice de paix et Tribunal de police de Sugny (1792-1795)|Gekuckt=30.09.2026|Wierk=agatha.arch.be|Editeur=Archives de l'État en Belgique|Säiten=Foussnott 6, S. 7|Sprooch=fr}}</ref>. |- |22. Oktober 1796 | align="center" |26 |Rektifikatioun vum ursprénglechen Arrêté an nei Andeelung duerch den ''Arrêté du 1^er brumaire an V''<ref name=":1" />. |- |17. Februar 1800 | align="center" |26 |Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' ginn déi 26 Kantonen op 4 ''Arrondissements communaux'' verdeelt: [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]].<ref name=":5" /> |- |6. Mäerz 1802 | align="center" |28 |Mam ''Arrêté n° 1300 du 15 ventôse an X'' kritt d'Departement nei Geriichtsbezierker an d'Kantone ginn nei opgedeelt<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. |- |24. Februar 1843 | align="center" |11 |D'Gesetz iwwer d'Gemengen- an Distriktsorganisatioun huet dat haitegt Groussherzogtum an dräi Distrikter an 11 Kantonen agedeelt.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> |- |4. Abrëll 1851 | align="center" |12 |Mam neie [[Kanton Veianen]] ass d'Zuel vun de Kantonen op 12 geklommen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=01.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> |} ==== Andeelung vun 1795 ==== Duerch den ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' (31. August 1795) gouf d'Departement Forêts provisoresch a 37 Kantonen agedeelt. Vun dëse louchen der 23 ganz oder deelweis um Gebitt vum haitege Groussherzogtum Lëtzebuerg. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 31. August 1795<ref>klasséiert an nummeréiert wéi am ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' uginn</ref> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Menster|Menster]] |jo | |- |6 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |7 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |8 |[[Kanton Frällen|Frällen]] |nee | |- |9 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee | |- |10 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee | |- |11 |[[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]] |nee | |- |12 |[[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]] |nee | |- |13 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee | |- |14 |[[Kanton Boufer|Boufer]] |jo | |- |15 |[[Kanton Useldeng|Useldeng]] |jo | |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |18 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |19 |[[Kanton Esch-Sauer|Esch-Sauer]] |jo | |- |20 |[[Kanton Rammerech|Rammerech]] |jo | |- |21 |[[Kanton Zolwer|Zolwer]] |jo | |- |22 |[[Kanton Bieben|Bieben]]<ref>''Bébange'' (cf Tandel); am Text vum ''Arrêté vum 14 fructidor an III'' steet iertemlecherweis ''Rebange''</ref> |jo, deelweis |Ë. a. [[Kënzeg]] a [[Féngeg]] louchen am Kanton. |- |23 |[[Kanton Stengefort|Stengefort]] |jo | |- |24 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]] an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |25 |[[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]] |nee | |- |26 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |27 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |28 |[[Kanton Florenville|Florenville]] |nee | |- |29 |[[Kanton Bertrix|Bertrix]] |nee | |- |30 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |31 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |32 |[[Kanton Chenogne|Chenogne]] |nee | |- |33 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |34 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |35 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |36 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee | |- |37 |[[Kanton Steemich|Steemich]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Wäiswampech]], [[Bënzelt]], [[Helzen]], [[Houfelt]], [[Wëntger]] an [[Allerbuer]] louchen am Kanton. |} ==== Rektifikatioun vu 1796 ==== No de Bemierkunge vun der Departementsverwaltung iwwer Feeler, déi bei der Territorialopdeelung vu 1795 geschitt sinn, gouf mam ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) Ännerunge gemaach an d'Zuel vun de Kantonen op 26 reduzéiert<ref name="Tandel" details="S. 137" /> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Lëscht vun de Kantonen op den 22. Oktober 1796<ref name="Tandel" details="S. 137" /> !Nr. !Kanton !Haut Lëtzebuerg !Bemierkung |- |1 |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |jo | |- |2 |[[Kanton Hesper|Hesper]] |jo | |- |3 |[[Kanton Réid|Réid]] |jo | |- |4 |[[Kanton Réimech|Réimech]] |jo | |- |5 |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |jo | |- |6 |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |7 |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]] |nee |Haut Däitschland. |- |8 |[[Kanton Béibreg|Béibreg]] |nee |Haut Däitschland. |- |9 |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] |nee |Haut Däitschland. |- |10 |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] |nee |Haut Däitschland. |- |11 |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |jo | |- |12 |[[Kanton Opser|Opser]] |jo | |- |13 |[[Kanton Clierf|Clierf]] |jo | |- |14 |[[Kanton Wolz|Wolz]] |jo | |- |15 |[[Kanton Veianen|Veianen]] |jo, deelweis |De Kanton ass och iwwer déi haiteg däitsch Grenz erausgaangen. |- |16 |[[Kanton Miersch|Miersch]] |jo | |- |17 |[[Kanton Arel|Arel]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Äischen]], Habscht, Käerch, Stengefort an [[Uewerpallen]] louchen am Kanton. |- |18 |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] oder Zolwer |jo |Am Arrêté si béid Nimm uginn; ëmfaasst grouss Deeler vum Südweste vum haitege Lëtzebuerg. |- |19 |[[Kanton Virton|Virton]] |nee | |- |20 |[[Kanton Étalle|Étalle]] |nee | |- |21 |[[Kanton Florenville|Florenville]] oder Chiny |nee |Am Arrêté si béid Nimm uginn. |- |22 |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]] |nee | |- |23 |[[Kanton Fäteler|Fäteler]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]], [[Maarteleng-Rombech|Maartel]], [[Wolwen]] a [[Sir (Uertschaft)|Sir]] louch am Kanton. |- |24 |[[Kanton Paliseul|Paliseul]] |nee | |- |25 |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]] |jo, deelweis |Ë. a. [[Uewerwampech]], [[Nidderwampech]], [[Harel]] an [[Eeschpelt]] louchen am Kanton. |- |26 |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]] |nee |Ëmfaasst Uertschaften am haitege Norde vu Lëtzebuerg. |} ==== Upassunge vun 1800 ==== Mam Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) ass den europäeschen Deel vun der franséischer Republik an Departementer a Gemengenarrondissementer (''Arrondissements communaux'') agedeelt ginn; d'Departement Forêts gouf a véier Arrondissementer opgedeelt an déi bestoend Kantone sinn an déi nei Arrondissementer verdeelt ginn<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} ==== Nei Andeelung vun 1802 ==== [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) nees geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer Lëtzebuerg, Béibreg, Dikrech an Neufchâteau verdeelt.<ref name=":3" /> {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |'''[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]''' |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg), [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]], [[Kanton Betzder|Betzder]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]], [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |9 |- |'''[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]''' |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]''' |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Wolz|Wolz]] | align="right" |5 |- |'''[[Arrondissement Neufchâteau|Neufchâteau]]''' |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Sibret|Sibret]], Virton | align="right" |9 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |28 |} === No der franséischer Herrschaft === {| class="wikitable" !Datum !Evenement ! align="right" |Zuel Kantonen |- |19. Abrëll 1839 |Traité vu London; Deelung vum Groussherzogtum an nei Staatsgrenz | align="right" |— |- |12. Oktober 1841 |Nei Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum | align="right" |'''11''' |- |24. Februar 1843 |Organisatioun vun de Gemengen an 3 Distrikter | align="right" |'''11''' |- |4. Abrëll 1851 |Schafe vum Kanton Veianen | align="right" |'''12''' |} ==== Reorganisatioun vun 1839 ==== Mam [[Traité vu London (1839)|Traité vu London]] vum 19. Abrëll 1839 gouf de westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg un d'[[Belsch]] ofgetrueden. Déi nei Staatsgrenz huet dobäi och bestoend Kantonen a Gemengen zerschnidden. Eng nei territorial Andeelung vum verbleiwende Groussherzogtum gouf an de Joren duerno festgeluecht. ==== Nei Andeelung vum Land 1841 ==== Mat der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841<ref name=":4">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement. (N° 1966. - C.P.)|Gekuckt=04.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":6">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt am verbleiwende Groussherzogtum eng nei d'Geriichtsandeelung (''circonscription des justices de paix et ressort des tribunaux d'arrondissement'') festgeluecht, mat den zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]] Lëtzebuerg (6 Kantonen) an Dikrech (5 Kantonen), also 11 Kantonen am Ganzen. Bei dëser Reorganisatioun gouf ënner anerem Capellen als neie Chef-lieu vum Kanton geschaf, iwwerdeems Betzder, Osper a Veianen hir Funktioun als Chef-lieu verluer hunn. Betzder gouf eng Gemeng am Kanton Gréiwemaacher an Osper eng Uertschaft an der Gemeng Réiden am Kanton Réiden. Den Territoire vum fréiere Kanton Veianen gouf op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt. Kuerz duerno huet d'Ordonnance vum 25. Oktober 1841<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/25/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 25 octobre 1841, relative aux mesures transitoires concernant la circonscription des arrondissements et des cantons judiciaires|Gekuckt=04.10.2026|Datum=25.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> d'Iwwergangsbestëmmunge fir déi nei Andeelung festgeluecht. Se huet d'[[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriichter]] vun de fréiere Kantone Betzder a Veianen ofgeschaaft a fir den neie ''canton judiciaire'' Capellen e Friddensgeriicht ageriicht. {| class="wikitable" |+Geriichtsbezierker a Kantonen op den 12. Oktober 1841 !Geriichtsbezierk !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |6 |- |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ===== Ursprong vun den eelef Kantone vun 1841 ===== {| class="wikitable" !Kanton 1841 !Haaptvirleefer !Wat 1841 geschitt |- |[[Kanton Capellen|Capellen]] |Arel, Miezeg an aner westlech Gebidder |Neie Kanton. |- |[[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Beetebuerg a lëtzebuergesch Reschter aus dem Raum Miezeg |Ëmbenennung / Nei-Ofgrenzung. |- |[[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |Lëtzebuerg |Besteet weiderhin, gëtt nei ofgegrenzt. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Miersch |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Gréiwemaacher a Betzder |Betzder gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Réimech |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]] |Iechternach |Besteet weiderhin. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Dikrech an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Clierf|Clierf]] |Clierf an en Deel vu Veianen |Veiane gëtt opgeléist. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Wolz a lëtzebuergesch Grenzgebidder |Gëtt vergréissert. |- |[[Kanton Réiden|Réiden]] |Osper a Grenzgebidder |Chef-lieu gëtt vun Osper op Réide verluecht. |} D'Gemenge fir all Kanton sinn am ''Tableau général de la division du grand-duché de Luxembourg'' vun der ''Ordonnance royale'' vum 12. Oktober 1841 (an der Rektifikatioun vum 25. Oktober) detailléiert opgezielt.<ref name=":4" /><ref name=":6" /> {{Méi Info 1|Lëscht vun den historesche Lëtzebuerger Gemenge vun 1841}} ==== Gemengen- an Distriktsorganisatioun vun 1843 ==== D'Gesetz vum 24. Februar 1843 iwwer d'Organisatioun vun de Gemengen an Distrikter<ref name="24.02.1843">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=24.02.1843|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet d'administrativ Organisatioun vum Groussherzogtum nei gereegelt. Déi 11 Kantone vun der Andeelung vun 1841 goufen op dräi [[Distrikt (Lëtzebuerg)|Distrikter]] verdeelt<ref name="24.02.1843" details="Art. 110" />: Lëtzebuerg, Dikrech a Gréiwemaacher. D'Kantone waren domat Bestanddeeler vun den Distrikter, haten awer keng eegen administrativ Organer. {| class="wikitable" |+Distrikter a Kantonen op de 24. Februar 1843 !Distrikt !Kantonen !Zuel Kantonen |- |[[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Capellen|Capellen]], [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Miersch|Miersch]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Réiden|Réiden]] | align="right" |4 |- |[[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Kanton Réimech|Réimech]] | align="right" |3 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |11 |} ==== Kanton Veianen ==== Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf nees e Kanton Veianen an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=05.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. E gouf aus de Gemenge Veianen a Furen, déi zënter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, an der Gemeng Pëtschent aus dem Kanton Clierf zesummegesat. Domat ass d'Zuel vun de Lëtzebuerger Kantone vun 11 op 12 geklommen. De Kanton Veianen hat schonn an der franséischer Zäit bestanen, war awer bei der Reorganisatioun vun 1841 opgeléist a säin Territoire op d'Kantone Clierf an Dikrech verdeelt ginn. ==== Distrikt Miersch ==== Vun 1857<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> bis 1867<ref>{{Citation|Datum=15.06.1867|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=05.10.2026|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf et zäitweis e véierten [[Distrikt Miersch]], deen aus de Kantone Miersch a Réiden bestoung. No senger Opléisung 1867 koum de Kanton Miersch nees bei den Distrikt Lëtzebuerg an de Kanton Réiden bei den Distrikt Dikrech. == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] 3vcsf3xbxzars1p0i86e3m8h9ja6zjz 0 5399 2711434 2711242 2026-10-08T17:04:22Z Puscas 735 ...... 2711434 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Friedrich Wilhelm Voigt''', gebuer den [[13. Februar]] [[1849]] zu [[Tilsit]] am deemolegen däitschen [[Preisen|Ostpreisen]], a gestuerwen den [[3. Januar]] [[1922]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war en däitsche [[Schouster]], deen als ''Hauptmann von Köpenick'' bekannt gouf. == Säi Liewen == De Wilhelm Voigt gouf [[1849]], als Jong vun engem Schouster, zu Tilsit gebuer. Hie war selwer och Schouster a gouf tëscht den 1860er an 1890er Joren e puermol wéinst Déifstall a Fälschung vun Dokumenter verhaft a verurteelt, a souz dowéinst bis zu 15 Joer am Prisong. Den [[22. Mee]] [[1909]] huet hie sech an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] op der Gemeng ugemellt a krut den [[1. Mee]] [[1910]] Lëtzebuerger Pabeieren. Hien huet sech en Haus kaaft (op N° 5 an der Neipperg-Strooss) an huet als Schouster an als Garçon geschafft. Donieft huet hien d'Story vu senger "Heldendot" ausgenotzt fir geleeëntlech am US-amerikaneschen Zirkus "Barnum & Balley" opzetrieden. Spéider sollt hien am Garer Quartier bei der Wittfra Emilie Blum-Bernier an hire Kanner ënnerdaach kommen, wou hien eng gewëss Idyll konnt liewen (hien huet sech ganz gutt mat hinne verstanen an hien huet sech och ëm de Gaart gekëmmert). Duerch den Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]] sinn d'Sympathie fir preisesch Offizéier séier zréckgaangen, an hie konnt mam Noerzielen vu senger ''Köpenickiade'' aus dem Joer 1906 keng Suen méi verdéngen. De Wilhelm Voigt ass den [[3. Januar]] [[1922]] am Alter vun 73 Joer an der Stad un de Follge vun enger Gripp gestuerwen<ref>E kuerzen Noruff stoung am: Luxemburger Tageblatt 1922, Nr. 2 (3. Januar), S. 2 (Der Hauptmann von Köpenik). [https://web.archive.org/web/20221002040208/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=410836&search_terms=#issue:410836]</ref>, a gouf um [[Nikloskierfecht]] begruewen. Well hie komplett veraarmt war, huet den Aarmebüro d'Käschte vu sengem Begriefnes iwwerholl. == Säi Graf == [[Fichier:VOIGT Niklosk.jpg|thumb|left|300px|Graf vum Wilhelm Voigt um Nikloskierfecht]] Dem Wilhelm Voigt säi Graf hat laang Jore kee Grafsteen. [[1961]] huet den Zirkus "Sarrasani", bei deem de Voigt ni opgetruede war, d'Grafkonzessioun fir 15 Joer iwwerholl an e Grafsteen opstelle gelooss mat dem Text: "''Wilhelm Voigt, genannt Hauptmann von Köpenick, 1850-1922, gewidmet vom Circus Sarrasani, September 1961''". Dobäi gouf d'Gebuertsjoer falsch (1850) uginn, well a Wierklechkeet war de Voigt 1849 gebuer. Dësen Iertum gouf awer eréischt 15 Joer méi spéit festgestallt. Wéi [[1975]] d'Grafkonzessioun sollt oflafen ass gefaart ginn, d'Graf géif verschwannen. Verschidden Zeitungen an Däitschland an zu Lëtzebuerg hunn dorop opmierksam gemaach. Schlussendlech huet d'Stad Lëtzebuerg d'Konzessioun iwwerholl an et gouf e Concours ausgeschriwwe fir en neie Grafsteen. Dem Lëtzebuerger Kënschtler [[Jean-Pierre Georg]] seng Propose ass zeréckbehale ginn. Dat däitscht Modell [[Claudia Burgheim]] huet 1982 Blummen op dësem Graf néiergeluecht, fir engem Gläichgesënnten ze gedenken: si hat selwer virdrun ee Joer lang d'High Society am Glawe gelooss, si wier eng Duechter vum [[John Wayne]]. == D'''Köpenickiade'' == De [[16. Oktober]] [[1906]] huet de Wilhelm Voigt sech als ''Hauptmann'' verkleet a mat e puer Zaldoten, déi en op der Strooss 'rekrutéiert' huet, d'Stadhaus vu [[Köpenick]], am Oste vu [[Berlin]], besat. Hien huet de Buergermeeschter verhafte gelooss a sech mat der Stadkeess duerch d'Bascht gemaach. Zéng Deeg drop gouf e festgeholl, an zu 4 Joer Prisong verurteelt. [[1908]] huet de Keeser [[Wilhelm II. vun Däitschland|Wilhelm II.]] e begnodegt, an hien ass fréizäiteg entlooss ginn. Duerch dës Anekdot, déi spéider ''Köpenickiade'' genannt gouf, gouf de Voigt deemools weltbekannt. Hien ass op "Tournéeen" ë.&nbsp;a. a [[Kanada]], den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] an a [[Frankräich]] gaangen, wou e seng Dot a Cabareten nogespillt huet, an am Wuessfigure-Cabinet vun der Madame Tussaud gouf eng Figur vun him opgeriicht. [[1909]] huet hie seng Memoirë publizéiert. == Theaterstécker a Verfilmung == [[Fichier:Hauptmann Köpenick.JPG|thumb|Den Hauptmann von Köpenick]] De [[Carl Zuckmayer]] huet 1930 dat vun där Geschicht inspiréiert Kaméidisstéck ''Der Hauptmann von Köpenick'' geschriwwen. Dat Stéck gouf duerno e puermol verfilmt. Fir den honnertsten Doudesdag vum Voigt huet de [[Guy Helminger]] e Kaméidistéck ''Madame Köpenick'' geschriwwen, dat den 12. Januar 2022 am [[Kasemattentheater]] uropgefouert gouf. Dëst war eng Koproduktioun vum Kasemattentheater mat der [[Vaganten Bühne]] vu Berlin. D'Madame Köpenick gouf vun der [[Brigitte Urhausen]] gespillt, an de Köpenick vum [[Michael Schrodt]].<ref>Marc Jeck, ''Grabstätte zwischen Legende und Realität,'' Luxemburger Wort, 03.01.2022, S. 38</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/kultur/madame-koepenick-ist-gefundenes-fressen-fuer-die-buehne-61dc6cecde135b9236f7dbe5|Titel=Komödie im Kasemattentheater, Madame Köpenick ist gefundenes Fressen für die Bühne|Gekuckt=15. Januar op wort.lu|Archiv-Datum=15.01.2022|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20220115215959/https://www.wort.lu/de/kultur/madame-koepenick-ist-gefundenes-fressen-fuer-die-buehne-61dc6cecde135b9236f7dbe5}}</ref> === Kinosfilmer === * [[1906]] ''[[Der Hauptmann von Köpenick (1906)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Heinrich Bolten-Baeckers]] mam [[Ernst Baumann]] als F. W. Voigt * [[1926]] ''[[Hauptmann von Köpenick (1926)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Siegfried Dessauer]] mam [[Hermann Picha]] als F. W. Voigt * [[1931]] ''[[Der Hauptmann von Köpenick (1931)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Richard Oswald]] mam [[Max Adalbert]] als F. W. Voigt * [[1956]] ''[[Der Hauptmann von Köpenick (1956)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Helmut Käutner]] mam [[Heinz Rühmann]] als F. W. Voigt === Televisioun === * [[1960]] ''[[Der Hauptmann von Köpenick (1960)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Rainer Wolffhardt]] mam [[Rudolf Platte]] als F. W. Voigt * [[1997]] ''[[Der Hauptmann von Köpenick (1997)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Frank Beyer]] mam [[Harald Juhnke]] als F. W. Voigt * [[2001]] ''[[Der Hauptmann von Köpenick (2001)|Der Hauptmann von Köpenick]]'' vum [[Katharina Thalbach]] mam [[Katharina Thalbach]] als F. W. Voigt ==Literatur== *F.A., 2019. ''Genie oder Gauner: Der Hauptmann von Köpenick. Keine Gemeinschaftsbriefmarke für 100. Todestag im Jahr 2022.'' Tageblatt 2019-07-30, Nr. 175, S. 22. * [[Marc Jeck|Jeck, M.]], 2026. Der Hauptmann vom Limpertsberg. Revue - De Magazin fir Lëtzebuerg 19/2026 vum 8. Mäerz 2026, S. 18-21 (gekürzte Gratisversion). * [[Marc Jeck|Jeck, M.]], 2016. ''(Kein) Exit für den Hauptmann von Köpenick. "... um den ewigen Schikanen zu entgehen, will ich mich in Luxemburg niederlassen"'' [[Die Warte]] 27|2520 vum 13. Oktober 2016, S. 8-10. * Hoffmann, D., 2015. ''Der Hauptmann von Köpenick. Vom Berliner Schumacher zu einem der ersten Autobesitzer Luxemburgs.'' [[Luxemburger Wort]] vum 3. Juli 2015, S. 23. Op wort.lu, 04.07.2015: [http://www.wort.lu/de/lokales/zeitgeschichte-wie-der-hauptmann-von-koepenick-nach-luxemburg-kam-559518af0c88b46a8ce5c23a Wie der Hauptmann von Köpenick nach Luxemburg kam] * Jungblut, T., 1939. ''Geschichten von sieben Friedhöfen.'' A-Z: Luxemburger illustrierte Wochenschrift, Jg. 7, Nr. 6 (5. Februar 1939), S. 4-6. [http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=azillust&year=1939&issue=06&page=6&zoom=3] * Löschburg, W., 1996. ''Ohne Glanz und Gloria: die Geschichte des Hauptmanns von Köpenick''. 6. Auflage. Berlin, Morgenbuch Verlag, 332 S. * Mersch, F., 1978. ''Luxembourg: Belle Epoque, Guerre et Paix.'' Luxembourg, 404 S. (Wilhelm Voigt, S. 250-255). == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.koepenickia.de Der Hauptmann von Köpenick] * [https://web.archive.org/web/20050203181744/http://www.heimatmuseum-koepenick.de/ Heimatmuseum Köpenick] * [https://web.archive.org/web/20030728121240/http://www.geocities.com/films4/koepenick.htm Iwwer de Film mam Heinz Rühmann] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Voigt Wilhelm}} [[Kategorie:Däitsch Persounen]] [[Kategorie:Gebuer 1849]] [[Kategorie:Gestuerwen 1922]] mfwlczcu0jv7c1sseopczfrk1qit4ot 0 6290 2711431 2704962 2026-10-08T16:33:41Z GilPe 14980 Update amgaang 2711431 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am am Südweste vum Land. [[Chef-lieu|Haaptuert]] vum Kanton ass d'Uertschaft [[Capellen]], déi eenzeg Uertschaft am Land déi Kantonalhaaptuert ass, ouni de Sëtz vun enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] ze sinn. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Capellen | nord = | nord-est = [[Kanton Miersch|Miersch]] | est = | sud-est = | sud = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | sud-ouest = | ouest = (''{{BEL}}'')<br>''[[Provënz Lëtzebuerg]]'' | nord-ouest = [[Kanton Réiden|Réiden]] }} === Gemengen am Kanton === Déi néng Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Capellen''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0101 |{{Dippech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P2046|P585}}}} |- |LU0102 |{{Garnech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P2046|P585}}}} |- |LU0103 |{{Habscht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P2046|P585}}}} |- |LU0104 |{{Käerjeng}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P2046|P585}}}} |- |LU0105 |{{Kielen}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P2046|P585}}}} |- |LU0106 |{{Käerch}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P2046|P585}}}} |- |LU0107 |{{Koplescht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P2046|P585}}}} |- |LU0108 |{{Mamer}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P2046|P585}}}} |- |LU0110 |{{Stengefort}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P2046|P585}}}} |} === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == *Organisatiouns-Comité vun der Kantonalfeier op der Cap, den 11. Juni 1939, ''Der Kanton Capellen - Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs 1839-1939'' ; Lëtzebuerg (Dréckerei St. Paulus), 1939; 344 Säiten. * (28 verschidden Auteuren) ''Kanton Capellen'' ; Sonnernummer vun ''[[nos cahiers]]'', 24. Joer - 2003, Nr. 3/4; 447 Säiten (ill.), = 27 Bäiträg. == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Capellen}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Capellen| ]] 71julwd1380ls918zvn89ij7akgtk0r 2711433 2711431 2026-10-08T17:03:37Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711433 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am am Südweste vum Land. [[Chef-lieu|Haaptuert]] vum Kanton ass d'Uertschaft [[Capellen]], déi eenzeg Uertschaft am Land déi Kantonalhaaptuert ass, ouni de Sëtz vun enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] ze sinn. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Capellen | nord = | nord-est = [[Kanton Miersch|Miersch]] | est = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | sud-est = | sud = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | sud-ouest = | ouest = (''{{BEL}}'')<br>''[[Provënz Lëtzebuerg]]'' | nord-ouest = [[Kanton Réiden|Réiden]] }} === Gemengen am Kanton === Déi néng Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Capellen''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0101 |{{Dippech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P2046|P585}}}} |- |LU0102 |{{Garnech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P2046|P585}}}} |- |LU0103 |{{Habscht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P2046|P585}}}} |- |LU0104 |{{Käerjeng}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P2046|P585}}}} |- |LU0105 |{{Kielen}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P2046|P585}}}} |- |LU0106 |{{Käerch}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P2046|P585}}}} |- |LU0107 |{{Koplescht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P2046|P585}}}} |- |LU0108 |{{Mamer}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P2046|P585}}}} |- |LU0110 |{{Stengefort}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == Am Géigesaz zu de meeschten anere Lëtzebuerger Kantone geet de {{PAGENAME}} net op déi éischt [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton ass eréischt no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg am Joer 1839 entstanen. D'Iddi fir de Kanton anzeriichte gouf an engem Rapport vun enger aussergewéinlecher Kommissioun vum 28. August 1841 un de Kinnek-Groussherzog [[Wëllem II. vun Holland|Wëllem II.]] virgeschloen. D'[[Gemeng Mamer|Gemenge Mamer]] a [[Gemeng Käerch|Käerch]] hate sech allebéid proposéiert fir de Kantonalhaaptuert ze kréien. D'Kommissioun huet sech awer fir [[Capellen]], eng Uertschaft an der Gemeng Mamer entscheet.<ref>{{Citation|URL=https://www.s50static.com/cms/uploads/files/6654566d23fcb38e583108f289d0991402f36_.pdf|Titel=Mamer Geschichtsheft 1|Gekuckt=08.10.2026|Editeur=Mamer Geschicht asbl|Sprooch=fr}}</ref> Mat der kinneklech-groussherzoglecher Ordonnance vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Capellen als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg an déi nei Geriichtsandeelung opgeholl<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch e Beschloss vun der Regence vum 7. Dezember 1841 gouf d'Uertschaft Capellen als Haaptuert bestätegt. Se gouf ënner anerem wéinst hirer Lag un der Haaptstrooss an hirer zentraler Positioun am Kanton ausgewielt. Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 krut de Kanton seng administrativ Stellung a gouf dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Den 1. Januar 2012 hunn d'[[Gemeng Nidderkäerjeng|Gemengen Nidderkäerjeng]] a [[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]] zur neier [[Gemeng Käerjeng]] fusionéiert an den 1. Januar 2018 d'[[Gemeng Habscht|Gemengen Habscht]] a [[Gemeng Simmer|Simmer]] zur neier Gemeng Habscht. De Kanton Capellen huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Lëtzebuerg]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2018 besteet de Kanton aus néng Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == *Organisatiouns-Comité vun der Kantonalfeier op der Cap, den 11. Juni 1939, ''Der Kanton Capellen - Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs 1839-1939'' ; Lëtzebuerg (Dréckerei St. Paulus), 1939; 344 Säiten. * (28 verschidden Auteuren) ''Kanton Capellen'' ; Sonnernummer vun ''[[nos cahiers]]'', 24. Joer - 2003, Nr. 3/4; 447 Säiten (ill.), = 27 Bäiträg. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Capellen}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Capellen| ]] iicja4alhe3cbix4ejyz71wurcq1sqy 2711436 2711433 2026-10-08T18:38:36Z Mobby 12 60927 2711436 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am am Südweste vum Land. [[Chef-lieu|Haaptuert]] vum Kanton ass d'Uertschaft [[Capellen]], déi eenzeg Uertschaft am Land déi Kantonalhaaptuert ass, ouni de Sëtz vun enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] ze sinn. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Capellen | nord = | nord-est = [[Kanton Miersch|Miersch]] | est = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | sud-est = | sud = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | sud-ouest = | ouest = (''{{BEL}}'')<br>''[[Provënz Lëtzebuerg]]'' | nord-ouest = [[Kanton Réiden|Réiden]] }} === Gemengen am Kanton === Déi néng Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Capellen''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0101 |{{Dippech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P2046|P585}}}} |- |LU0102 |{{Garnech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P2046|P585}}}} |- |LU0103 |{{Habscht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P2046|P585}}}} |- |LU0104 |{{Käerjeng}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P2046|P585}}}} |- |LU0105 |{{Kielen}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P2046|P585}}}} |- |LU0106 |{{Käerch}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P2046|P585}}}} |- |LU0107 |{{Koplescht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P2046|P585}}}} |- |LU0108 |{{Mamer}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P2046|P585}}}} |- |LU0110 |{{Stengefort}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == Am Géigesaz zu de meeschten anere Lëtzebuerger Kantone geet de {{PAGENAME}} net op déi éischt [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton ass eréischt no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg am Joer 1839 entstanen. D'Iddi fir de Kanton anzeriichte gouf an engem Rapport vun enger aussergewéinlecher Kommissioun vum 28. August 1841 un de Kinnek-Groussherzog [[Wëllem II. vun Holland|Wëllem II.]] virgeschloen. D'[[Gemeng Mamer|Gemenge Mamer]] a [[Gemeng Käerch|Käerch]] hate sech allebéid proposéiert fir de Kantonalhaaptuert ze kréien. D'Kommissioun huet sech awer fir [[Capellen]], eng Uertschaft an der Gemeng Mamer entscheet.<ref>{{Citation|URL=https://www.s50static.com/cms/uploads/files/6654566d23fcb38e583108f289d0991402f36_.pdf|Titel=Mamer Geschichtsheft 1|Gekuckt=08.10.2026|Editeur=Mamer Geschicht asbl|Sprooch=fr}}</ref> Mat der kinneklech-groussherzoglecher Ordonnance vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Capellen als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg an déi nei Geriichtsandeelung opgeholl<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch e Beschloss vun der Regence vum 7. Dezember 1841 gouf d'Uertschaft Capellen als Haaptuert bestätegt. Se gouf ënner anerem wéinst hirer Lag un der Haaptstrooss an hirer zentraler Positioun am Kanton ausgewielt. Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 krut de Kanton seng administrativ Stellung a gouf dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Den 1. Januar 2012 hunn d'[[Gemeng Nidderkäerjeng|Gemengen Nidderkäerjeng]] a [[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]] zur neier [[Gemeng Käerjeng]] fusionéiert an den 1. Januar 2018 d'[[Gemeng Habscht|Gemengen Habscht]] a [[Gemeng Simmer|Simmer]] zur neier Gemeng Habscht. De Kanton Capellen huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Lëtzebuerg]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2018 besteet de Kanton aus néng Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == *Organisatiouns-Comité vun der Kantonalfeier op der Cap, den 11. Juni 1939, ''Der Kanton Capellen - Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs 1839-1939'' ; Lëtzebuerg (Dréckerei St. Paulus), 1939; 344 Säiten. * (28 verschidden Auteuren) ''Kanton Capellen'' ; Sonnernummer vun ''[[nos cahiers]]'', 24. Joer - 2003, Nr. 3/4; 447 Säiten (ill.), = 27 Bäiträg. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Capellen}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Capellen| ]] 6e6jufz6g9v6fp7u682tsbm45rqcwn7 2711442 2711436 2026-10-08T20:21:36Z GilPe 14980 /* Geographie */ 2711442 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Südweste vum Land. [[Chef-lieu|Haaptuert]] vum Kanton ass d'Uertschaft [[Capellen]], déi eenzeg Uertschaft am Land déi Kantonalhaaptuert ass, ouni de Sëtz vun enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] ze sinn. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Capellen | nord = | nord-est = [[Kanton Miersch|Miersch]] | est = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | sud-est = | sud = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | sud-ouest = | ouest = (''{{BEL}}'')<br>''[[Provënz Lëtzebuerg]]'' | nord-ouest = [[Kanton Réiden|Réiden]] }} === Gemengen am Kanton === Déi néng Gemengen am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Capellen''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0101 |{{Dippech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q426998|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q426998|P2046|P585}}}} |- |LU0102 |{{Garnech}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985388|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985388|P2046|P585}}}} |- |LU0103 |{{Habscht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q958682|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q958682|P2046|P585}}}} |- |LU0104 |{{Käerjeng}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q776642|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q776642|P2046|P585}}}} |- |LU0105 |{{Kielen}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q432495|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q432495|P2046|P585}}}} |- |LU0106 |{{Käerch}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985471|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985471|P2046|P585}}}} |- |LU0107 |{{Koplescht}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985477|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985477|P2046|P585}}}} |- |LU0108 |{{Mamer}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q921291|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921291|P2046|P585}}}} |- |LU0110 |{{Stengefort}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P1082}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P1082|P585}}}} | align="right" | {{wikidata|property|Q985478|P2046}} | align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985478|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == Am Géigesaz zu de meeschten anere Lëtzebuerger Kantone geet de {{PAGENAME}} net op déi éischt [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton ass eréischt no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum Lëtzebuerg am Joer 1839 entstanen. D'Iddi fir de Kanton anzeriichte gouf an engem Rapport vun enger aussergewéinlecher Kommissioun vum 28. August 1841 un de Kinnek-Groussherzog [[Wëllem II. vun Holland|Wëllem II.]] virgeschloen. D'[[Gemeng Mamer|Gemenge Mamer]] a [[Gemeng Käerch|Käerch]] hate sech allebéid proposéiert fir de Kantonalhaaptuert ze kréien. D'Kommissioun huet sech awer fir [[Capellen]], eng Uertschaft an der Gemeng Mamer entscheet.<ref>{{Citation|URL=https://www.s50static.com/cms/uploads/files/6654566d23fcb38e583108f289d0991402f36_.pdf|Titel=Mamer Geschichtsheft 1|Gekuckt=08.10.2026|Editeur=Mamer Geschicht asbl|Sprooch=fr}}</ref> Mat der kinneklech-groussherzoglecher Ordonnance vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Capellen als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg an déi nei Geriichtsandeelung opgeholl<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch e Beschloss vun der Regence vum 7. Dezember 1841 gouf d'Uertschaft Capellen als Haaptuert bestätegt. Se gouf ënner anerem wéinst hirer Lag un der Haaptstrooss an hirer zentraler Positioun am Kanton ausgewielt. Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 krut de Kanton seng administrativ Stellung a gouf dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Den 1. Januar 2012 hunn d'[[Gemeng Nidderkäerjeng|Gemengen Nidderkäerjeng]] a [[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]] zur neier [[Gemeng Käerjeng]] fusionéiert an den 1. Januar 2018 d'[[Gemeng Habscht|Gemengen Habscht]] a [[Gemeng Simmer|Simmer]] zur neier Gemeng Habscht. De Kanton Capellen huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Lëtzebuerg]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2018 besteet de Kanton aus néng Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Literatur == *Organisatiouns-Comité vun der Kantonalfeier op der Cap, den 11. Juni 1939, ''Der Kanton Capellen - Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs 1839-1939'' ; Lëtzebuerg (Dréckerei St. Paulus), 1939; 344 Säiten. * (28 verschidden Auteuren) ''Kanton Capellen'' ; Sonnernummer vun ''[[nos cahiers]]'', 24. Joer - 2003, Nr. 3/4; 447 Säiten (ill.), = 27 Bäiträg. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Capellen}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Capellen| ]] 6qn3m2ssbi7svwlupbn5ugajsatqemd 0 6292 2711395 2711394 2026-10-08T12:13:45Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711395 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} ass [[fläch]]eméisseg de gréisste Kanton a läit am Norde vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Clierf | nord = (''{{BEL}}'') | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = [[Kanton Veianen|Veianen]] | sud = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | sud-ouest = [[Kanton Wolz|Wolz]] | ouest = | nord-ouest = }} === Gemengen am Kanton === Déi fënnef [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Clierf''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0501 |{{Clierf}} |align="right" | {{wikidata|property|Q836075|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q836075|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P2046|P585}}}} |- |LU0502 |{{Wëntger}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P2046|P585}}}} |- |LU0503 |{{Parc Housen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q743393|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q743393|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P2046|P585}}}} |- |LU0504 |{{Ëlwen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q24454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q24454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P2046|P585}}}} |- |LU0505 |{{Wäiswampech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q377847|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q377847|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 35. vun de 37 Kantonen.<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref> Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|35. Clervaux, qui comprend Clervaux, Selschette, Hoschette, Weicherdingen, Drauffelt, Sibenaler, Bokholtz, Hosingen, Eussebach, Munshausen, Niedhausen, Rodershausen, Dorscheyd, Marnach, Reuler, Urtpelt, Roder, Fischbach, Hupperdange, Heinerscheyd, Lieler, Breidveld, Sassel, Weiller, Asselborn, Reimmeling, Boxhorn, Stokem, Esselborn, Doningen, Lullange et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Clierf bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.<ref name=":1800division">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt a war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. Zu him hunn deemools d'[[Gemeng Aasselbuer|Gemengen Aasselbuer]], Ëlwen (deemools [[Gemeng Kierchen|Kierchen]]), [[Gemeng Béiwen|Béiwen]], [[Gemeng Clierf|Clierf]], [[Doosber]], [[Gemeng Helzen|Helzen]], [[Gemeng Hengescht|Hengescht]], [[Gemeng Munzen|Munzen]], [[Gemeng Wäicherdang|Wäicherdang]] a [[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]] gehéiert.<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet och de Kanton Clierf betraff. D'Gebidder ëstlech vun der [[Our (Sauer)|Our]] koumen un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dobäi goufen och eenzel Uertschaften an hir Gemengenzougehéieregkeet nei gereegelt. 1823 gouf d'Gemeng Wäicherdang opgeléist. [[Wäicherdang]], [[Eeselbuer]] a [[Mecher (Clierf)|Mecher]] koumen an d'Gemeng Clierf, iwwerdeems [[Draufelt]] der Gemeng Munzen zougedeelt gouf. 1831 hat de Kanton Clierf 7.426 Awunner an aacht Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Clierf ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton krut déi dräi [[Gemeng Konstem|Gemenge Konstem]], [[Gemeng Housen|Housen]] a [[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] aus dem opgeléiste Kanton Veianen derbäi.<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Dikrech zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 ass de [[Kanton Veianen]] (deen den 12. Oktober 1841 opgeléist gi war) nees ageriicht ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=08.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Gemeng Pëtschent gouf dobäi vum Kanton Clierf ofgetrennt an dem nees ageriichte Kanton Veianen zougedeelt. Konstem an Housen blouwen am Kanton Clierf. Den 1. Januar 1977 hunn d'Gemengen Aasselbuer, Béiwen, Helzen an Uewerwampech zur neier Gemeng [[Wëntger]] fusionéiert. Well Uewerwampech virdrun zum Kanton Wolz gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert. Den 1. Januar 2012 hunn d'Gemengen Hengescht a Munzen mat der Gemeng [[Clierf]] fusionéiert. Gläichzäiteg hunn d'Gemenge Konstem, Housen an Houschent zur neier [[Gemeng Parc Housen]] fusionéiert. Well Houschent virdrun zum Kanton Dikrech gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert. De Kanton Clierf huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Dikrech]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2012 besteet en aus fënnef Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.sicler.lu/ SICLER - Syndicat Intercommunal pour la Promotion du Canton de Clervaux] * [http://www.dck.lu/ Websäit vun "De Cliärrwer Kanton, Veräin fir d'kulturellt Liäwwen a.s.b.l."] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Clierf| ]] t4z9mzqi6k6errl13d3x2isctivtb5q 2711416 2711395 2026-10-08T14:58:39Z GilPe 14980 /* Gemengen am Kanton */ Prezisiounen 2711416 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} ass [[fläch]]eméisseg de gréisste Kanton a läit am Norde vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Clierf | nord = (''{{BEL}}'') | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = [[Kanton Veianen|Veianen]] | sud = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | sud-ouest = [[Kanton Wolz|Wolz]] | ouest = | nord-ouest = }} === Gemengen am Kanton === Déi fënnef [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Clierf''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0501 |{{Clierf}} |align="right" | {{wikidata|property|Q836075|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q836075|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P2046|P585}}}} |- |LU0502 |{{Wëntger}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985404|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985404|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P2046|P585}}}} |- |LU0503 |{{Parc Housen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q743393|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q743393|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P2046|P585}}}} |- |LU0504 |{{Ëlwen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q24454|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q24454|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P2046|P585}}}} |- |LU0505 |{{Wäiswampech}} |align="right" | {{wikidata|property|Q377847|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q377847|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 35. vun de 37 Kantonen.<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref> Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|35. Clervaux, qui comprend Clervaux, Selschette, Hoschette, Weicherdingen, Drauffelt, Sibenaler, Bokholtz, Hosingen, Eussebach, Munshausen, Niedhausen, Rodershausen, Dorscheyd, Marnach, Reuler, Urtpelt, Roder, Fischbach, Hupperdange, Heinerscheyd, Lieler, Breidveld, Sassel, Weiller, Asselborn, Reimmeling, Boxhorn, Stokem, Esselborn, Doningen, Lullange et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Clierf bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.<ref name=":1800division">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt a war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. Zu him hunn deemools d'[[Gemeng Aasselbuer|Gemengen Aasselbuer]], Ëlwen (deemools [[Gemeng Kierchen|Kierchen]]), [[Gemeng Béiwen|Béiwen]], [[Gemeng Clierf|Clierf]], [[Doosber]], [[Gemeng Helzen|Helzen]], [[Gemeng Hengescht|Hengescht]], [[Gemeng Munzen|Munzen]], [[Gemeng Wäicherdang|Wäicherdang]] a [[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]] gehéiert.<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet och de Kanton Clierf betraff. D'Gebidder ëstlech vun der [[Our (Sauer)|Our]] koumen un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dobäi goufen och eenzel Uertschaften an hir Gemengenzougehéieregkeet nei gereegelt. 1823 gouf d'Gemeng Wäicherdang opgeléist. [[Wäicherdang]], [[Eeselbuer]] a [[Mecher (Clierf)|Mecher]] koumen an d'Gemeng Clierf, iwwerdeems [[Draufelt]] der Gemeng Munzen zougedeelt gouf.<ref>{{Citation|URL=https://www.clervaux.lu/fr/commune/informations-generales/les-villages|Titel=Les villages - Weicherdange|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=|Editeur=www.clervaux.lu|Sprooch=fr}}</ref> 1831 hat de Kanton Clierf 7.426 Awunner an aacht Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Clierf ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den eelef Gemengen Aasselbuer, Ëlwen, Béiwen, Clierf, Konstem, Helzen, Hengescht, Housen, Munzen, Pëtschent a Wäiswampech. De Kanton krut déi dräi [[Gemeng Konstem|Gemenge Konstem]], [[Gemeng Housen|Housen]] a [[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] aus dem opgeléiste Kanton Veianen derbäi.<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Dikrech zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 ass de [[Kanton Veianen]] (deen den 12. Oktober 1841 opgeléist gi war) nees ageriicht ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=08.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Gemeng Pëtschent gouf dobäi vum Kanton Clierf ofgetrennt an dem nees ageriichte Kanton Veianen zougedeelt. Konstem an Housen blouwen am Kanton Clierf. Den 1. Januar 1977 hunn d'Gemengen Aasselbuer, Béiwen, Helzen an Uewerwampech zur neier Gemeng [[Wëntger]] fusionéiert. Well Uewerwampech virdrun zum Kanton Wolz gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert. Den 1. Januar 2012 hunn d'Gemengen Hengescht a Munzen mat der Gemeng [[Clierf]] fusionéiert. Gläichzäiteg hunn d'Gemenge Konstem, Housen an Houschent zur neier [[Gemeng Parc Housen]] fusionéiert. Well Houschent virdrun zum Kanton Dikrech gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert. De Kanton Clierf huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Dikrech]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2012 besteet en aus fënnef Gemengen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.sicler.lu/ SICLER - Syndicat Intercommunal pour la Promotion du Canton de Clervaux] * [http://www.dck.lu/ Websäit vun "De Cliärrwer Kanton, Veräin fir d'kulturellt Liäwwen a.s.b.l."] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Clierf| ]] 1i81lik3byjo9g9ybaakkx6bg9mjt1m 0 6335 2711417 2704968 2026-10-08T15:02:00Z GilPe 14980 Update amgaang 2711417 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''Kanton Lëtzebuerg''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Süde vum Land. E grenzt am Norden un d'Kantone [[Kanton Miersch|Miersch]] a [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], am Osten un de [[Kanton Réimech]], am Süden un de [[Kanton Esch-Uelzecht]] an am Westen un de [[Kanton Capellen]]. De [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] huet déi zwéi fréier [[franséisch Kantonen]] a senger territorialer Andeelung bäibehalen, an zwar de Kanton Lëtzebuerg-Stad an de Kanton Lëtzebuerg-Land<ref>Registre national des localités et des rues</ref>. Déi 11 Gemengen aus dem Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Lëtzebuerg''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0301 |{{Bartreng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q809603|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q809603|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P2046|P585}}}} |- |LU0302 |{{Conter}} |align="right" | {{wikidata|property|Q596040|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q596040|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P2046|P585}}}} |- |LU0303 |{{Hesper}} |align="right" | {{wikidata|property|Q921321|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q921321|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P2046|P585}}}} |- |LU0304 |{{Lëtzebuerg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P2046|P585}}}} |- |LU0305 |{{Nidderaanwen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985402|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985402|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P2046|P585}}}} |- |LU0306 |{{Sandweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985476|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985476|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P2046|P585}}}} |- |LU0307 |{{Schëtter}} |align="right" | {{wikidata|property|Q956489|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q956489|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P2046|P585}}}} |- |LU0308 |{{Steesel}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985149|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985149|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P2046|P585}}}} |- |LU0309 |{{Stroossen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P2046|P585}}}} |- |LU0310 |{{Walfer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q917508|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q917508|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P2046|P585}}}} |- |LU0311 |{{Weiler zum Tuer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985390|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985390|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P2046|P585}}}} |} ==Demographie== {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == * [[Lëtzebuerger Kantonen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Lëtzebuerg| ]] jh3cnt2tqq0f8jkprdh9mq8prhmelw4 2711419 2711417 2026-10-08T15:31:47Z GilPe 14980 iwwerschafft; EnCours ewech 2711419 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Süde vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Lëtzebuerg | nord = [[Kanton Miersch|Miersch]] | nord-est = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | est = | sud-est = [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Capellen|Capellen]] | nord-ouest = }} === Gemengen am Kanton === Déi 11 Gemengen aus dem Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Lëtzebuerg ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0301 |{{Bartreng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q809603|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q809603|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P2046|P585}}}} |- |LU0302 |{{Conter}} |align="right" | {{wikidata|property|Q596040|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q596040|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P2046|P585}}}} |- |LU0303 |{{Hesper}} |align="right" | {{wikidata|property|Q921321|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q921321|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P2046|P585}}}} |- |LU0304 |{{Lëtzebuerg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P2046|P585}}}} |- |LU0305 |{{Nidderaanwen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985402|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985402|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P2046|P585}}}} |- |LU0306 |{{Sandweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985476|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985476|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P2046|P585}}}} |- |LU0307 |{{Schëtter}} |align="right" | {{wikidata|property|Q956489|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q956489|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P2046|P585}}}} |- |LU0308 |{{Steesel}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985149|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985149|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P2046|P585}}}} |- |LU0309 |{{Stroossen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P2046|P585}}}} |- |LU0310 |{{Walfer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q917508|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q917508|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P2046|P585}}}} |- |LU0311 |{{Weiler zum Tuer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985390|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985390|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton Lëtzebuerg war deemools den éischte vun de 37 Kantonen; just d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] als [[Chef-lieu]] huet zum Kanton gehéiert.<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref> Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 gouf d'Kantonsandeelung vum Departement Forêts geännert. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de Kanton Lëtzebuerg zum zweeten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf d'Andeelung nei organiséiert. Am [[Arrondissement Lëtzebuerg]] goufen ënner anerem déi zwee [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Kantone Lëtzebuerg-Nord]] ([[Gemeng Bartreng|Bartreng]], [[Gemeng Koplescht|Koplescht]], [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], [[Gemeng Mamer|Mamer]], [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]], [[Gemeng Steesel|Steesel]], [[Stroossen]]) a [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] ([[Gemeng AIzeng|AIzeng]], [[Gemeng Conter|Conter]], [[Gemeng Eech|Eech]], [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]], [[Gemeng Kielen|Kielen]], Lëtzebuerg, [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]) festgeluecht<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. Dës Andeelung ass och am [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] a bei der [[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] erhale bliwwen, wou nach tëschent Lëtzebuerg-Stad a Lëtzebuerg-Land ënnerscheet gëtt. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 blouf d'Gebitt ëm d'Stad Lëtzebuerg beim Groussherzogtum Lëtzebuerg. Och no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum am Joer 1839 ass Lëtzebuerg den Haaptuert vum verbleiwende Groussherzogtum bliwwen. 1831 hat de Kanton Lëtzebuerg 27.891 Awunner an zéng Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Lëtzebuerg als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg festgeluecht.<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> De Kanton Lëtzebuerg huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Lëtzebuerg gehéiert. ==Demographie== {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Lëtzebuerg| ]] fyvi8g8j0ifu186rfok1avotke3gmiz 2711421 2711419 2026-10-08T15:34:40Z Mobby 12 60927 k 2711421 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} läit am Süde vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Lëtzebuerg | nord = [[Kanton Miersch|Miersch]] | nord-est = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | est = | sud-est = [[Kanton Réimech|Réimech]] | sud = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Capellen|Capellen]] | nord-ouest = }} === Gemengen am Kanton === Déi 11 Gemengen aus dem Kanton sinn: {| class="wikitable" |+Kanton Lëtzebuerg ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0301 |{{Bartreng}} |align="right" | {{wikidata|property|Q809603|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q809603|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P2046|P585}}}} |- |LU0302 |{{Conter}} |align="right" | {{wikidata|property|Q596040|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q596040|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P2046|P585}}}} |- |LU0303 |{{Hesper}} |align="right" | {{wikidata|property|Q921321|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q921321|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P2046|P585}}}} |- |LU0304 |{{Lëtzebuerg}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1842|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1842|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P2046|P585}}}} |- |LU0305 |{{Nidderaanwen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985402|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985402|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P2046|P585}}}} |- |LU0306 |{{Sandweiler}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985476|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985476|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P2046|P585}}}} |- |LU0307 |{{Schëtter}} |align="right" | {{wikidata|property|Q956489|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q956489|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P2046|P585}}}} |- |LU0308 |{{Steesel}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985149|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985149|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P2046|P585}}}} |- |LU0309 |{{Stroossen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986400|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q986400|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P2046|P585}}}} |- |LU0310 |{{Walfer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q917508|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q917508|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P2046|P585}}}} |- |LU0311 |{{Weiler zum Tuer}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985390|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q985390|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton Lëtzebuerg war deemools den éischte vun de 37 Kantonen; just d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] als [[Chef-lieu]] huet zum Kanton gehéiert.<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref> Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 gouf d'Kantonsandeelung vum Departement Forêts geännert. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de Kanton Lëtzebuerg zum zweeten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war. Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf d'Andeelung nei organiséiert. Am [[Arrondissement Lëtzebuerg]] goufen ënner anerem déi zwee [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Kantone Lëtzebuerg-Nord]] ([[Gemeng Bartreng|Bartreng]], [[Gemeng Koplescht|Koplescht]], [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], [[Gemeng Mamer|Mamer]], [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]], [[Gemeng Steesel|Steesel]], [[Stroossen]]) a [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] ([[Gemeng AIzeng|AIzeng]], [[Gemeng Conter|Conter]], [[Gemeng Eech|Eech]], [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]], [[Gemeng Kielen|Kielen]], Lëtzebuerg, [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]) festgeluecht<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. Dës Andeelung ass och am [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] a bei der [[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] erhale bliwwen, wou nach tëschent Lëtzebuerg-Stad a Lëtzebuerg-Land ënnerscheet gëtt. No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 blouf d'Gebitt ëm d'Stad Lëtzebuerg beim Groussherzogtum Lëtzebuerg. Och no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum am Joer 1839 ass Lëtzebuerg den Haaptuert vum verbleiwende Groussherzogtum bliwwen. 1831 hat de Kanton Lëtzebuerg 27.891 Awunner an zéng Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Lëtzebuerg als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg festgeluecht.<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.<ref name=":1843organisation">{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}</ref> De Kanton Lëtzebuerg huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Lëtzebuerg gehéiert. ==Demographie== {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Lëtzebuerg| ]] 8gzz1fy8uqa8qt3bcdgfdbgdjxjcg5h 0 6339 2711414 2711381 2026-10-08T14:33:25Z GilPe 14980 /* Geschicht */ 2711414 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. == Geographie == De {{PAGENAME}} ass [[fläch]]eméisseg de klengste Kanton a läit am Nordoste vum Land. === Nopeschkantonen === {{Nopeschgemengen |ville = Veianen | nord = [[Kanton Clierf|Clierf]] | nord-est = | est = (''{{DEU}}'') | sud-est = | sud = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | sud-ouest = | ouest = [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | nord-ouest = }} === Gemengen am Kanton === Déi dräi [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn: {| class="wikitable" |+'''Kanton Veianen''' ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code !Gemeng !Awunner !Awunner-Datum !Fläch !Fläch-Datum |- |LU0901 |{{Tandel}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1365356|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1365356|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q1365356|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1365356|P2046|P585}}}} |- |LU0902 |{{Pëtschent}} |align="right" | {{wikidata|property|Q513740|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q513740|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q513740|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q513740|P2046|P585}}}} |- |LU0903 |{{Veianen}} |align="right" | {{wikidata|property|Q836082|P1082}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836082|P1082|P585}}}} |align="right" | {{wikidata|property|Q836082|P2046}} |align="right" | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836082|P2046|P585}}}} |} == Geschicht == De {{PAGENAME}} geet ursprénglech op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools den 18. vun de 37 Kantonen.<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref> Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|17. Vianden, qui comprend Vianden, Lipperscheid, Brandenbourg, Foubren, Bettel, Nidersgegen, Schlindenmanderscheid, Nachtmanderscheid, Gralingen, Walsdorf, Hoscheid, Merschied, Weiler, Pitscheid, Bivels, Stolzembourg, Walthausen, Eisenbach et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Veianen bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.<ref name=":1800division">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt a war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. De Kanton huet deemools och Gemengen ëstlech vun der [[Our (Sauer)|Our]] ëmfaasst, dorënner [[Geichlingen]], [[Körperich]], [[Kruchten]], [[Nusbaum]], [[Ruet op der Our]] a [[Wallenduerf]].<ref name=":1802justices">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 koumen d'Gebidder [[Osten|ëstlech]] vun der [[Our (Sauer)|Our]] un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. D'Gebitt vum Kanton Veianen gouf doduerch méi kleng. An de Joren 1826 an 1827 gouf d'Gemengestruktur am Kanton Veianen geännert. Duerch e kinneklechen Arrêté vum 26. Mee 1826 goufen d'Gebidder vun der fréierer [[Gemeng Laaschent]] mat der [[Gemeng Stolzebuerg]] zesummegeluecht. Déi nei Gemeng krut den Numm ''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]''.<ref>{{Citation|URL=https://putscheid.lu/la-commune-se-presente/|Titel=La commune se présente|Gekuckt=07.10.2026|Auteur=Commune de Putscheid|Editeur=putscheid.lu|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20261007163321/https://putscheid.lu/la-commune-se-presente/|Archiv-Datum=07.10.2026}}</ref><ref>{{Cite book|URL=https://www.stolzembourg.lu/files/70421.pdf|Säiten=S. 6|Sprooch=de|Titel=De Stolzebuerger Panewippchen – Entstehung der Gemeinde Pütscheid|Gekuckt=07.10.2026|Mount=Dezember|Joer=2001|Editeur=Syndicat d'initiative Stolzebuerg}}</ref> Mam Arrêté vum 25. Oktober 1827 gouf d'Uertschaft [[Laaschent]] vun der Gemeng Pëtschent ofgetrennt an an déi nei geschafe [[Gemeng Baastenduerf]] integréiert, déi zum Kanton Dikrech gehéiert huet. 1831 hat de Kanton Veianen 5.338 Awunner a sechs Gemengen.<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Veianen opgeléist. Seng sechs Gemenge goufen op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt: [[Gemeng Furen|Furen]], [[Gemeng Houschent|Houschent]] a [[Gemeng Veianen|Veianen]] koumen an de [[Kanton Dikrech]], iwwerdeems [[Gemeng Konstem|Konstem]], [[Gemeng Housen|Housen]] a [[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] dem [[Kanton Clierf]] zougedeelt goufen.<ref name=":1841justices">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf de Kanton Veianen nees retabléiert. E gouf als zwielefte Kanton vum Groussherzogtum a sechste Kanton vum Geriichtsbezierk Dikrech geschaf. De Kanton bestoung aus der Stad Veianen an der Gemeng Furen, déi vum Kanton Dikrech ofgetrennt goufen, an der Gemeng Pëtschent, déi virdrun zum Kanton Clierf gehéiert hat. Veianen gouf säin Haaptuert a krut nees e [[Friddensgeriicht]].<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=07.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> De Kanton huet duerno zum [[Distrikt Dikrech]] gehéiert, bis d'Distrikter den 3. Oktober 2015 ofgeschaaft goufen. Mam Gesetz vum 21. Dezember 2004 gouf d'Fusioun vun de [[Gemeng Baastenduerf|Gemenge Baastenduerf]], aus dem Kanton Dikrech, a Furen, aus dem Kanton Veianen, beschloss. D'Fusioun ass den 1. Januar 2006 a Kraaft getrueden. Déi nei [[Gemeng Tandel]] gouf dem Kanton Veianen zougedeelt, wouduerch sech säin Territoire ëm d'Gebitt vun der fréierer Gemeng Baastenduerf vergréissert huet.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/12/21/n11/jo|Titel=Loi du 21 décembre 2004 portant fusion des communes de Bastendorf et de Fouhren|Gekuckt=07.10.2026|Datum=31.12.2004|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Zanterhier besteet de Kanton aus den dräi Gemengen Tandel, Pëtschent a Veianen. === Demographesch Entwécklung === {{Awunnerdiagramm |ageklappt=op }}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}} == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.luxroots.com/docs/luxrootsVianden2020F.pdf La vie mouvementée du canton de Vianden] op luxroots.com, gekuckt de 24. August 2020 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Veianen}} {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Veianen}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Kanton Veianen| ]] 1zj19c2shkglq8pa3z32fuy1nwbjary 0 7319 2711500 2711144 2026-10-09T09:35:44Z GilPe 14980 /* Nopeschdepartementer */ 2711500 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|300px|Lag vum Département des Forêts op enger historescher Kaart.]] [[File:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg|thumb|300px|Déi 28 Kantonen am Departement Forêts no der Andeelung vun 1802]] D''''Departement Forêts''' (fr.: ''Département des Forêts''), war vu [[1795]] bis [[1814]] e franséischt [[Franséisch Departementer|Departement]] an der éischter franséischer Republik an duerno am éischte franséische Keeserräich. Mat der Annexioun vu Lëtzebuerg un déi [[Franséisch Revolutioun|franséisch Republik]] ass de gréissten Deel vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an d'Departement Forêts integréiert ginn. == Geschicht == Mam Uschloss vun de fréieren [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]] un déi Franséisch Republik gouf d'Gebitt vum fréieren [[Herzogtum Lëtzebuerg]] op Basis vum Arrêté vum ''14 fructidor an III'' (31. August 1795)<ref>{{Fr}} [https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor]. – Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français, S. 38 – 45</ref> gréisstendeels (ronn zwee Drëttel) an d'Departement Forêts integréiert. Am Weste vum Departement Forêts koum e Stéck vum fréieren [[Herzogtum Bouillon]] bäi. Aner Deeler vum fréieren Herzogtum, absënns de Raum [[Sankt Väit]] / [[Reuland|Reiland]] an Deeler vun der [[Äifel]] koumen an d'[[Departement Ourthe]] (Haaptuert: [[Léck]]), iwwerdeems den nordwestlechen Deel vum fréieren Herzogtum an d'[[Departement Sambre-et-Meuse]] (Haaptuert: [[Namouer]]) agegliddert gouf. Den Dekreet vun der ''[[Convention nationale]]'' vum ''9 vendémiaire an IV'' (1. Oktober 1795)<ref>{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65326443|Titel=Loi n° 1137 du 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) sur la réunion de la Belgique et du Pays de Liège à la République française|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=01.10.1795|Wierk=Gallica|Editeur=Bulletin des lois de la République française|Sprooch=fr}}</ref><ref>De ''9 vendémiaire an IV'' aus dem «&nbsp;''[[Republikanesche Kalenner|calendrier républicain français]]''&nbsp;» entsprécht dem 1. Oktober 1795</ref> huet d'Annexioun<ref>Dës Annexioun gouf eréischt [[1797]] duerch den [[Traité vu Campo-Formio]] international unerkannt. Den [[Traité vu Lunéville]] huet 1801 nach emol dës territorial Uspréch vu Frankräich bestätegt.</ref> vun de fréieren éisträicheschen Nidderlanden a vum [[Prënzbistum Léck]] proklaméiert. Am Artikel VII vum Dekreet war d'Opsplécke vum Gebitt an néng Departementer virgesinn. D'Limitte vun den Departementer an d'Opdeelen a Kantone si vu franséische Kommissäre festgeluecht ginn. Den Dekreet huet och nach virgesinn, datt d'Verwaltungsstrukturen op allen Niveaue séier ageriicht sollte ginn: d'Verwaltunge vun den Departementer, d'Verwaltunge vun de Gemengen an d'Geriichter. All d'Beamte sollte konform zur [[Constitutioun vum Joer III]] gewielt ginn. 1798 koum et zum Volleksopstand souwuel an de „germaneschen“ wéi och an de „romaneschen“ Deeler vum Departement, deen ënner den Numm „Klëppelkrich“ (''Guerre des gourdins'') an der kollektiver Erënnerung bleift.<ref name="Trausch1967">Cf. Trausch 1967 an der Literatur.</ref> {{Méi Info 1|Klëppelkrich}} ==Den Numm ''Forêts''== Een Ament huet et sou ausgesinn, wéi wann dat Departement ''Département des Ardennes orientales'' sollt heeschen. Awer, wéinst de ville Bëscher, déi de gréissten Deel vu sengem Territoire bedeckt hunn, huet sech dach den Numm ''Forêts'' duerchgesat. ==Geographie== D'Departement Forêts huet haaptsächlech aus dem gréissten Deel vum deemolegen [[Herzogtum Lëtzebuerg]] an engem Deel vum Herzogtum [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]] bestanen, wat engem groussen Deel vun der haiteger [[Provënz Lëtzebuerg]], dem [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] an dem Weste vu [[Rheinland-Pfalz]] entsprécht. D'Departement hat eng Fläch vu 6.910,35 {{Km2}} an et hu sengerzäit 246.333 Leit do gewunnt<ref>{{Citation|URL=http://archive.org/details/sc_038704250_1811|Titel=Almanach impérial... présenté à sa Majesté l'Empereur (1811)|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1811|Editeur=Paris : Testu|Säiten=S. 399 – 400|Sprooch=fr}}</ref>. === Nopeschdepartementer === {{Nopeschgemengen |ville = Forêts | nord = [[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]]<br>[[Departement Ourthe|Ourthe]] | nord-est = | est = [[Departement Saar|Saar]] | sud-est= | sud= [[Departement Moselle|Musel]]<br>[[Departement Meuse|Meuse]] | sud-ouest = | ouest = [[Departement Ardennes|Ardennes]]<br>[[Departement Sambre-et-Meuse|Sambre-et-Meuse]] | nord-ouest = }} ===Ënnerdeelung=== D'Departement bestoung op Basis vum Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800)<ref name=":5">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> aus 26 Kantonen, déi op 4 ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissements communaux]]'' (Verwaltungsbezierker) verdeelt waren. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]], [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] an [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]]. D'Kantone waren och d'Bezierker vun de [[Friddensgeriicht|Friddensgeriichter]]. {| class="wikitable" |+Lëscht vun den Arrondissementer a Kantonen op de 17. Februar 1800<ref>Opzielung sou wéi am Arrêté festgehalen</ref> !Arrondissement !Kantonen !Zuel |- |1. [[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Paliseul|Paliseul]], [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]], [[Kanton Florenville|Florenville]], [[Kanton Virton|Virton]], [[Kanton Étalle|Étalle]], [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]], [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]], [[Kanton Fäteler|Fäteler]] | align="right" |8 |- |2. [[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]], [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Réimech|Réimech]], [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Miersch|Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | align="right" |8 |- |3. [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Iechternach|Iechternach]], [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]], [[Kanton Béibreg|Béibreg]], [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]], [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]] | align="right" |5 |- |4. [[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Dikrech|Dikrech]], [[Kanton Osper|Osper]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Veianen|Veianen]] | align="right" |5 |- ! colspan="2" |Total ! align="right" |26 |} <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn B back|^B]]</cite> <small>haut {{BEL}}</small><br> <cite id="fn_B">[[Departement Forêts#fn D back|^D]]</cite> <small>haut {{DEU}}</small> D'Kantonsandeelung gouf duerch den ''Arrêté du 15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) geännert an d'Zuel vun de Kantonen op 28 erhéicht. Se ware weiderhin op déi véier Arrondissementer verdeelt.<ref name=":3">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> {| class="wikitable" |+Arrondissementer, Kantonen a Gemengen op de 6. Mäerz 1802 !Arrondissement !Kantonen !Zuel !Gemengen<ref>{{Citation|URL=https://carnetsdenotes.fr/arrete_du_15_ventose_an_10.htm|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802 ; justices de paix du département des Forêts)|Gekuckt=2026-10-06|Wierk=carnetsdenotes.fr}}</ref><ref>Fir eng besser Identifikatioun sinn d'Nimm vun de Gemengen an Uertschaften an hirer haiteger Schreifweis uginn an net an der Schreifweis vun der Originalquell vun 1802.</ref> |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Neufchâteau (B)|Neufchâteau]] |[[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Baaschtnech, Bertogné, Bœur, Compogné, GivrouI, Givry, Harzy, Lonchamps, Longwely, Mabomprez, Mandé-Saint-Etienne, Noville, Rachamps, Vardin, Vellereux. |- |[[Kanton Étalle|Étalle]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Anlier, Bellefontaine, Chatillon, ÉtaIIe, Nei Habech, Al Habech, Hachy, Sainte-Marie, Rossignol, Rulle, Tintigny, Vance, Villers-sur-Semois. |- |[[Kanton Fäteler|Fäteler]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bungeref, Bauschelt, Ebly, Fäteler, Hollange, Lescheret, Maartel, Remoiville, Strainchamps, Sir, Tënnen, Witry, Warnach, Wolwen. |- |[[Kanton Florenville|Florenville]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Les Bulles, Sainte-Cécile, Chassepierre, Chiny, La Cuisine, Florenville, Fontenoille, Izel, Jamoigne, Martué, Moyen, Muno, Suxy, Termes, Villers-devant-Orval. |- |[[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bihain, Cherain, Cowan, Gäilech, Haufelescht, Lamerscher, Mont, Montleban, Ollomont, Ottré, Rettigny, Sommerain, Les Tailles, Taverneux, Tavigny, Wibrin. |- |[[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Assenois, Les Fossés, Hamipré, Léglise, Longlier, Sainte-Marie, Saint-Médard, Melier, Montplainchamp, Neufchâteau, Orgeo, Saint-Pierre, Recogne, Straimont, Tournay, Tronquoy, Warmifontaine. |- |[[Kanton Paliseul|Paliseul]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bertrix, Cugnon, Fays-les-Veneurs, Framont, Herbeumont, Jéhonville, Mortchan, Offagne, Opont, Paliseul. |- |[[Kanton Sibret|Sibret]] |Amberloup, Assenois, Bercheux, FIamierge, Harel, Homprés, Houmont, Mandé-Sainte-Marie, Morhet, Nive, Petite-Rosière, Rechrival, Remichampagne, Roumont, Seinlez, Sibret, Eeschpelt, Tillet, Villers-la-Bonne-Eau. |- |[[Kanton Virton|Virton]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Bleid, Dampicourt, Ethe, Gerouville, Harnoncourt, Latour, Saint-Léger, Saint-Mard, Meix-devant-Virton, Montquintin, Musson, Mussy, Robelmont, Ruette-la-Grande, Signeulx, Sommethone, Torgny, Villers-la-Loue, Virton. |- | rowspan="9" |[[Arrondissement Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |[[Kanton Arel|Arel]]<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> | rowspan="9" |9 |Arel, Attert, Nidderälter, Giisch, Häischel, Habscht, Käerch, Gehaanselchert, Pass / Schuedeck<ref>am Originaltext steet „Poshschadec“, wat eventuell eng Kontraktioun vu ''Post'' (Pass) a ''Schadeck'' (Schuedeck) ka sinn</ref>, Simmer, Stengefort, Thiaumont, Tornich. |- |[[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] (Miezeg)<sup id="fn_B_back">[[Departement Forêts#fn B|B]]</sup> |Éibeng, Nidderkäerjeng, Kënzeg, Déifferdeng, Garnech, Habergy, Hueldang, Hondelange, Meix-Letige, Miezeg, Péiteng, Réissech, Séilen. |- |[[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]] |Beetebuerg, Dippech, Diddeleng, Esch-Uelzeg, Fréiseng, Keel, Leideleng, Monnerech, Reckeng, Réiser, Suessem, Weiler-zum-Tuer. |- |[[Kanton Betzder|Betzder]] |Betzder, Fluessweiler, Jonglënster, Lenneng, Nidderaanwen, Roudemer, Schëtter, Kreuzweiler, Wuermer. |- |[[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Berbuerg, Biwer, Fellerich, Gréiwemaacher, Igel, Laser, Lirschberg, Littorff, Meechtem, Manternach, Mäertert, Méischdref, Nëttel, Temmels, Wasserliesch, Wiltingen, Wëncher. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]] |Bartreng, Koplescht, Lëtzebuerg, Mamer, Märel, Steesel, Stroossen. |- |[[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] |AIzeng, Conter, Eech, Hesper, Hollerech, Kielen, Lëtzebuerg, Sandweiler. |- |[[Kanton Miersch|Miersch]] |Bierg, Biissen, Béiwen, Kruuchten, Fiels, Fëschbech, Gräisch, Hiefenech, Hënsdref, Lëntgen, Luerenzweiler, Miersch, Noumer, Pëtten, Tënten. |- |[[Kanton Réimech|Réimech]] |Besch, Borg, Bous, Biermerenge, Duelem, Manderen, Munneref, Nerming, Rëmerschen, Réimech, Stadbriedemes, Waldbriedemes, Welleschten. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Béibreg|Béibreg]] |[[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> | rowspan="5" |5 |Artzfeld, Daleyden, Eschfeld, Habscheid, Harspelt, Leidenborn, Lichtenborn, Lunebach, Olmscheid, Pronsfeld, Ringhouscheid, Waxweiler. |- |[[Kanton Béibreg|Béibreg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Alsdorff, Bettingen, Bickendorf, Biesdorf, Béibreg, Dockendorf, Fliessen, Malberg, Meckel, Messerich, Peffingen, Rittersdorf. |- |[[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Auw, Bettenfeld, Densborn, Dohm, Dudeldorf, Eisenschmit, Gindorf, Gransdorf, Heydweiler, Laufeld, Metterich, Oberkail, Ordorf, Schleidweiler, Seinsfeld, Speicher. |- |[[Kanton Iechternach|Iechternach]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Beefort, Bech, Bäerdref, Bollenduerf, Buer, Präiteler, Konsdref, Iechternach, Edingen, Iernzen, Irrel, Mompech, Uesweller, Rolleng, Rouspert, Waldbëilleg, Wintersdorf. |- |[[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]<sup id="fn_D_back">[[Departement Forêts#fn D|D]]</sup> |Ammeldingen an der Our, Baustert, Karlshausen, Koxhausen, Lahr, Mettendorf, Neierbuerg, Oberweis, Utscheidt, Stocken, Weydingen, Wismansdorf. |- | rowspan="5" |[[Arrondissement Dikrech|Dikrech]] |[[Kanton Clierf|Clierf]] | rowspan="5" |5 |Aasselbuer, Kierchen, Béiwen, Clierf, Doosber, Helzen, Hengescht, Munzen, Wäicherdang, Wäiswampech. |- |[[Kanton Dikrech|Dikrech]] |Bettenduerf, Buerschent, Branebuerg, Dikrech, Eppelduerf, Ettelbréck, Miedernach, Uewerfeelen, Reisduerf, Steeën. |- |[[Kanton Osper|Osper]] |Ueschdref, Biekerech, Biebereg, Bëschdref, Kaalmes, Kolpech, Dellen, Ell, Ielwen, Iewerleng, Folscht, Groussbus, Holz, Osper, Rammerech, Réiden-Atert, Randschelt, Sëll, Useldeng, Viichten, Wal. |- |[[Kanton Veianen|Veianen]] |Konstem, Kruuchten, Falkenstein, Furen, Geichlingen, Houschent, Housen, Körperich, Laaschent, Nusbaum, Rued, Schankweiler, Stolzebuerg, Veianen, Wallenduerf. |- |[[Kanton Wolz|Wolz]] |Alschent, Bruechtebaach, Donkels, Esch-Sauer, Eschweiler, Géisdref, Heischent, Kauneref, Meecher, Néngsen, Uewerwampech, Wolz, Wëlwerwolz, Wanseler. |- ! colspan="2" |Total !28 ! |} == Lëscht vun de Prefekten == * [[Johannes Birnbaum]] (1763-1832): 2. Mäerz 1800 - 1800 * [[Jean-Baptiste Lacoste]] (?-1821): 30. November 1800 - 1808 * [[André Joseph Jourdan]] (1757-1831): 18. Mee 1808 - 1814 == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] *[[Geschicht vun der Belsch]] == Literatur == * [[Edouard Marc Kayser|Kayser, Edouard Marc]], 1994. Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle. ''récré'' 10: 169-188. Dikrech (APESS). * [[Jean-Marie Kreins|Kreins, Jean-Marie]], 1996. Histoire du Luxembourg. 2è. edition, 128 p.&nbsp;Collection ''Que sais-je?''. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 2-13-047586-8. * Lasius, Albrecht Friedrich Ludolf, 1813. Der französische Kayser-Staat unter der Regierung des Kaysers Napoleon des Großen im Jahre 1812. Ein historisches-Handbuch, Erste Abteilung, Osnabrück bey Johann Gottfried Kißling. (S. 234) * [[Alfred Lefort|Lefort Alfred]], 1905. Histoire du Département des Forêts. (Le Duché de Luxembourg de 1795 à 1814). Deel I, Lëtzebuerg, Imprimerie P. Worré-Mertens. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], 1967. À propos du «&nbsp;Klepelkrich&nbsp;»&nbsp;: la répression des soulèvements paysans de 1798 dans le Département des Forêts (Aspects et problèmes). ''Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' Vol. 82: 7-245. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Departementer Premier Empire}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Departement Forêts| ]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] hzi3iy6p7pt2elvt5znnag7bvvzc55k 0 12750 2711502 2690920 2026-10-09T09:39:33Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711502 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Bild = Post und Schule Kleinbettingen.jpg | Bildtext = D'Post a Schoul zu Klengbetten | Numm (Franséisch) = Kleinbettingen | Numm (Däitsch) = Kleinbettingen | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Capellen}} | Gemeng = {{Stengefort}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Stengefort}} | Koordinaten = {{coor dms|49|38|45|N|05|54|56|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Klengbetten''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Stengefort]]. == Geschicht == D'Uertschaft huet ursprénglech ''Betten'' (Bettingen) geheescht, se gouf awer 1897 op ''Klengbetten'' ëmgedeeft, absënns fir Verwiesselunge mat der Uertschaft [[Betteng op der Mess|Betten(g)]] aus der [[Gemeng Dippech]] oder nach aneren Dierfer mat selwechten Numm am noen Ausland ze verhënneren<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1897/06/02/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 2 juin 1897 changeant la dénomination de la localité de Bettingen, commune de Steinfort, en celle de Kleinbettingen|Gekuckt=06.08.2020|Datum=05.06.1897|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr|}}</ref>. == Kuckeswäertes == * Zwéi bemierkenswäert Beem ** D'[[Eech zu Klengbetten|Eech um Viktorsbierg]] (rue de la Montagne) ** D'[[Lann zu Klengbetten|Lann an der Kolerstrooss]] (rue de Kahler) * De [[Waassertuerm zu Klengbetten|Waassertum um Bëchel]] == Kuckt och == * [[Kierch Klengbetten]] * [[Gare Klengbetten]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Kleinbettingen|Klengbetten}} * [http://www.steinfort.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Stengefort] * [https://web.archive.org/web/20160305095139/http://steinfort.lu/wp-content/uploads/2009/12/Bro_Kleinbettingen.pdf Broschür iwwer Kuckeswäertes zu Klengbetten] ==Biller== <gallery> Fichier:E25 Customs Belgium-Luxembourg.jpg|Grenziwwergang Klengbetten-Sterpenech Fichier:Kleinbettingen 1939 Memorial.jpg|Monument vun der Onofhängegkeet bei der Gare Fichier:Moulin de Kleinbettingen.jpg|Klengbettener Millen Fichier:Äisch Dräibrécken Klengbetten.jpg|Bréck iwwer d'Äisch bei Klengbetten </gallery>{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] 69o5ofenfvyjc6p9xvf5acfz48uxmu7 0 19818 2711511 2670687 2026-10-09T11:35:23Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711511 wikitext text/x-wiki {{Infobox Schoul | Leedung = Jean Theis }} [[Fichier:Ale Meedercherslycée Esch 2011-02.jpg|thumb|Den ale Meedercherslycée, am Schoulbierg.]] De '''Lycée Hubert-Clément''' ass eng [[Secondaire (Lëtzebuerg)|Secondairesschoul]] zu [[Esch-Uelzecht]]. Et ass de fréiere '''Meedercherslycée''', deen 1971 nom [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Journalist]] a [[Politiker]] [[Hubert Clément]] (1889-1953) genannt gouf. == Historique == Fir d'Schouljoer 1910/11 huet zu Esch e kommunale Lycée (« Lycée de jeunes filles municipal »<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/325vp46zr/pages/5/articles/DIVL496|Titel=Entstehung und Entwicklung|Gekuckt=29.09.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 114. Jg., n° 180, S. 5.|Datum=29.06.1961|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref>) mat 2 Klassen an am Ganzen 58 Schülerinnen seng Dieren opgemaach<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4cft2bt4s/pages/8/articles/DIVL651|Titel=Vergrößerung des Escher Mädchenlyzeums|Gekuckt=29.09.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 122. Jg., n° 263/264, S. 8.|Datum=20.09.1969|Editeur=eluxemburgensia.lu}}</ref>. Schonn ee Joer drop gouf mam Gesetz vum [[17. Juni]] [[1911]] d'Basis geschaf fir en ëffentlechen ''Enseignement moyen'' fir Meedercher an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an zu [[Esch-Uelzecht]] mat Hëllef vun deene respektive Gemengen anzeféieren<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1911/06/17/n1/jo|Titel=Loi du 17 juin 1911, concernant l'organisation de l'enseignement moyen des jeunes filles (lycée)|Gekuckt=29.09.2022|Datum=17.06.1911|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. En ''Arrêté ministériel'' vum [[20. September]] [[1911]] huet festgeluecht, fir d'Diere vum « Lycée de jeunes filles à Esch-s.-Alz ». den [[2. Oktober]] [[1911]] opzemaachen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1911/09/20/n1/jo|Titel=Arrêté du 20 septembre 1911, concernant l'ouverture au lycée de jeunes filles à Esch-s.-Alz|Gekuckt=29.09.2022|Datum=20.09.1911|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De selwechten Dag war och d'Erëffnung vum ''[[Lycée Robert-Schuman|Lycée de jeunes filles à Luxembourg]]'' duerch den ''Arrêté ministériel'' vum [[26. Juli]] 1911<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1911/07/26/n1/jo|Titel=Arrêté du 26 juillet 1911, concernant l'ouverture du lycée de jeunes filles à Luxembourg|Gekuckt=29.009.2022|Datum=26.07.1911|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De [[5. August]] 1911 huet de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der Stad Esch-Uelzecht decidéiert fir der Regierung provisoresch dofir Schoulsäll mam noutwendege Mobilier zur Verfügung ze stellen. De Lycée war uganks provisoresch um zweete Stack an op der Mansard vum ale Stadhaus an der [[Uelzechtstrooss]] amenagéiert ier en am September 1917(a bis 1955<ref name=":1" />) an d'Gebai vun der fréierer Primärschoul am Escher Schoulbierg verluecht gouf<ref name=":0" />. Iwwer d'Jore gouf ëmmer méi Plaz gebraucht an zousätzlech Säll hu misste gelount ginn, ë. a. am Stadhaus, am ''Haus Schuler'' am ''Faubourg'' an an der Haushaltsschoul an der Lëtzebuerger Strooss<ref name=":0" />. Eréischt 1939 gouf d'[[Utilité publique]] fir de Bau vun engem neie Gebai fir de Meedercherslycée deklaréiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1939/01/26/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 26 janvier 1939, ayant pour objet la déclaration d'utilité publique des travaux de construction d'un nouveau bâtiment pour le lycée de jeunes filles sur le territoire de la ville d'Esch-s.-Alzette|Gekuckt=29.09.2022|Datum=26.01.1939|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Wéinst dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] – an deem d'Schoul „Staatliche Oberschule für Mädchen“ geheescht huet – koum et dunn awer net zum Neibau. An Zesummenaarbecht mam Staat huet d'Escher Gemeng vu Mäerz 1952 un<ref name=":0" />, en neit Gebai an der [[Rue Jean-Pierre-Michels|Jean-Pierre-Michels-Strooss]] baue gelooss<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/csqxj98p8/pages/3/articles/DIVL207|Titel=Das neue Escher Mädchenlyzeum|Gekuckt=29.09.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 107. Jg., n° 238, S. 3.|Datum=26.08.1954|Editeur=eluxemburgensia.lu}}</ref>. De [[24. Abrëll]] [[1955]] gouf dat Gebai a Presenz vun der Groussherzogin [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Charlotte]], dem Prënz [[Felix vu Bourbon-Parma|Felix]], de Regierungsmemberen an dem Escher Buergermeeschter [[Antoine Krier]] ageweit<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/0750n5qgj/pages/10/articles/DIVL515|Titel=Einweihung des Mädchenlyzeums|Gekuckt=29.09.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 108. Jg., n° 113/114, S. 10|Datum=23.04.1955|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/0750n5qgj/pages/10/articles/DIVL515?search=m%C3%A4dchen|Titel=Einweihung des Mädchenlyzeums|Gekuckt=29.09.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 108. Jg., n° 113/114, S. 10.|Datum=23.04.1955|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref>. Den éischten Direkter an dësem Gebai war den [[Albert Goedert]]. Den Dag drop souzen 312 Meedercher a 14 Klassen. Fir d'Schouljoer 1955/56 waren 365 Schülerinnen ageschriwwen, vun deenen der 214 (59%) vun Esch an de Rescht (151) aus den Nopeschgemenge koumen<ref name=":0" />. Wéi am Laf vun der Zäit d'Klasseneffektiver bis op 50 eropgaange waren, goufen am September [[1965]] véier Klassesäll am Schoulhaff an zwéi Pavillonen ageriicht. 1969/70 waren 860 Schülerinnen ageschriwwen<ref name=":0" />. Eng Vergréisserung vum Lycée gouf mam Gesetz vum 27. Juni 1968 vun der Chamber approuvéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1968/06/27/n1/jo|Titel=Loi du 27 juin 1968 autorisant le Gouvernement à faire procéder à l'agrandissement et à l'ameublement du lycée de jeunes filles à Esch-sur-Alzette, y compris l'aménagement des alentours|Gekuckt=29.09.2022|Datum=27.06.1968|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>: an enger éischter Phas de Bau vun engem Fligel fir Klassesäll fir e Budget vu 45 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] an an enger zweeter Phas eng [[Kantin]] an eng [[Schwämm]] fir 43 Milliounen Frang<ref>ursprénglech Kantin mat Turnsall fir 25 Milliounen Frang</ref><ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1971/08/09/n1/jo|Titel=Loi du 9 août 1971 portant modification de la loi du 27 juin 1968 autorisant le Gouvernement à faire procéder à l'agrandissement et à l'ameublement du lycée de jeunes filles à Eschsur-Alzette, y compris l'aménagement des alentours|Gekuckt=29.09.2022|Datum=09.08.1971|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Fir d'Vergréisserung vum Schoulareal z'erméiglechen, huet de Staat 20 [[Ar (Flächemooss)|Ar]] Terrain mat der [[Aciéries réunies de Burbach-Eich-Dudelange|Arbed]] getosch<ref name=":0" />. Nodeem d'Gesetz vum [[10. Mee]] [[1968]] et erlaabt huet, "Mixteklassen" opzestellen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1968/05/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 mai 1968 portant réforme de l'enseignement (Titre VI: De l'enseignement secondaire)|Gekuckt=29.09.2022|Datum=10.05.1968|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>, hunn am Schouljoer 1970/71 déi éischt 30 Jongen do d'Bänke gedréckt. Den [[12. November]] [[1971]] gouf duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] aus dem fréierer Meedercherslycée de « Lycée Hubert Clement »<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1971/11/12/n1/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 12 novembre 1971 octroyant une dénomination particulière au Lycée de jeunes filles d'Esch-sur-Alzette|Gekuckt=29.09.2022|Datum=12.11.1971|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref> <!-- "e* net "é*--><ref>Eréischt 2012 gouf aus dem Clement offiziell Clément: [https://web.archive.org/web/20120208085723/http://www.lhce.lu/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=89&Itemid=124 Interview] mam Rapporteur [[Marc Spautz]].</ref> dee sech awer selwer « Lycée Hubert Clément » nennt, an deen nom Escher Politiker (Deputéierten, Buergermeeschter) a Journalist (Direkter vum [[Tageblatt]]) [[Hubert Clément]] genannt ass. ===Renovéierungsaarbechten=== Op Basis vum Gesetz vum 15. Mee 2012<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2012/05/15/n3/jo|Titel=Loi du 15 mai 2012 relative à la transformation et à l'extension du Lycée Hubert Clément à Esch-sur-Alzette|Gekuckt=29.09.2022|Datum=15.05.2012|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf de Lycée Hubert-Clément vu Summer 2012 bis Januar 2018 komplett renovéiert, an en neien Turnsall gouf bäigebaut. Virdru gouf et Pläng, e komplett neit Gebai op der Industriefriche vun [[Terre Rouge]] ze bauen. Dës sinn awer nees verworf ginn, well et ze vill komplizéiert an deier gewiescht wier, den Terrain ze preparéieren, datt iwwerhaapt drop gebaut kéint ginn, an och, well et keng Pläng gouf, wat duerno mam ale Gebai ze maache wier. Dofir gouf decidéiert, dat aalt Gebai etappeweis ze renovéieren; en Deel vun de Klasse misst dann zäitweileg an déi al Handwierkerschoul, op der Victor-Hugo-Plaz (déi zanter dem Bau vum neie [[Lycée Guillaume-Kroll]] eidel steet a renovéiert gouf), auswäichen. Geplangt war ufanks, datt d'Aarbechte bis 2016 daueren a 46,5 Milliounen Euro kaschte sollten<ref>[http://www.lequotidien.lu/le-pays/34694.html "Esch/Alzette: Hubert-Clément, les plans dévoilés."] lequotidien.lu, 16.05.2012 09:38:00.</ref>. == Direkteren == * [[Nicolas Van Werweke]] (1909-?)<ref>Revue belge de philosophie et d'histoire, J. Vannerus Nicolas Van Werveke (1851-1926) [note biographique] Année 1926 5-1 pp. 247-248</ref> * Nicolas Nickels (1916-1932) * [[Théodore Kapp]] (1932-1941) * [[Jean-Pierre Franck]] (1946-1950) * [[Albert Goedert]] (1950-1978) * Marcelle Hannes-Lamesch (1978-1987) * Fernand Faber (1987-2007) * [[François Maroldt]] (2007-2014) * Jean Theis (zanter Abrëll 2014) == Literatur == * Kollektiv, ''LHCEntenaire - 1911-2011''; [Esch-sur-Alzette], 2012; 400 Säiten + 1 DVD. *Graas, Gusti, 2012. ''Vom Escher Mädchenlyzeum zum Lyzeum Hubert Clément: Historische Entwicklung einer Sekundarschule im Süden des Landes.'' Lëtzebuerger Journal 2012, Nr. 175 (11. September), S. 17. [https://web.archive.org/web/20120920062630/http://www.journal.lu/2012/09/11/vom-escher-madchenlyzeum-zum-lyzeum-hubert-clement/#more-48875] ([https://web.archive.org/web/20200815204827/https://www.webcitation.org/6AaoRscmS Archived by WebCite®]) * Kollektiv (32 Auteuren), ''75 LHC - Lycée Hubert Clement 1911-1986''; Lëtzebuerg (Print-Service), 1986; 183 Säiten. == Kuckt och == * [[Hubert Clement]] * [[Jugendtheatergrupp Namasté]] * Déi véier aner Lycéeën zu Esch-Uelzecht ** [[Lycée de garçons d'Esch-sur-Alzette]] ** [[Lycée Guillaume-Kroll]] ** [[Lycée technique de Lallange]] ** [[École privée Marie-Consolatrice]] * [[Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.lhce.lu Offiziell Säit vum LHCE] * [https://web.archive.org/web/20220929101726/https://www.lhce.lu/le-lycee/presentation-du-lycee/historique/ Den Historique vum Lycée] [https://web.archive.org/web/20190802202902/https://www.lhce.lu/index.php/historique archivéiert] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Bauwierker 1955]] 6dd556kew2zb9zefy7wzte2tkmvnezp 0 21351 2711444 2691318 2026-10-08T20:40:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711444 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vun Hoen | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Kierch Hoen.jpg | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Käerch]] | Par = [[Par Äischdall Saint-François-et-Sainte-Claire|Äischdall Saint-François<br>et Sainte-Claire]] | Dekanat = [[Dekanat Süden-West|Süden-West]] | Numm / Patréiner = [[Antonius de Groussen|Hl. Antonius]] | Architekt(en) = [[Charles Arendt|Ch. Arendt]] | Baujoer = 1871 | Konsekratiounsjoer = 1871 | Koordinaten = {{coor dms|49|40|05.7|N|05|57|0.4|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Bild ënnen = Kirche Hagen 01.jpg | Bildtext ënnen = }} D''''Kierch vun Hoen''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Äischdall Saint-François-et-Sainte-Claire]] an zu der [[Gemeng Stengefort]] gehéiert. De [[Patréiner]] ass den [[Antonius de Groussen|hellegen Antonius de Klausener]], deem säi Fest de 17. Januar gefeiert gëtt. Se steet zentral an der Uertschaft laanscht d'Haaptstrooss (''rue Principale''), dem [[CR110]], un der Kräizung mat der ''rue de l'École''. Zur fréierer Par Hoen gehéiert ausser der Parkierch vun Hoen och nach d'[[Kierch Klengbetten|Filialkierch vu Klengbetten]]. ==Geschicht== D'Kierch ass 1871 no de Pläng vum [[Charles Arendt]] als Erweiderung vun enger Kapell gebaut ginn, déi 1843 zur Parkierch erhuewe gouf an dem hellegen Antonius geweit war. Den urspréngleche Kierchtuerm war aus Holz, ass awer 1864 ofgerappt gi well e morsch a baufälleg war. Deemools war de [[Kierfecht]] nach nieft der Kierch, haut ass en um Rand vum Duerf a Richtung Klengbetten. Vun 1951 bis 1952 ass si ëmgebaut ginn, den Architekt war de [[Jean Deitz]]. Dobäi krut si en neien [[Altor]]. ==Kierch vu bannen== ===Uergel=== D'[[Uergel]], vum Uergelbauer [[Uergelmanufaktur Georg Westenfelder|Haupt]], gouf am Abrëll 1954 vum [[Bëschof]]-[[Koadjutor]] [[Léon Lommel]] ageweit an den [[Doum]]organist [[Albert Leblanc]] huet bei där Geleeënheet den éischte Concert drop gespillt. Am Joer 1968 ass d'Uergel restauréiert ginn. [[Fichier:KierchHoen22.JPG|thumb|upright]] ==Paschtéier vun der Par == * 1841 - 1842 Pierre Alberty * 1842 - 1846 Albert Rinck * 1846 - 1865 Théodore Rinck * 1865 - 1867 Jean-Pierre Coster * 1867 - 1899 Pierre Majerus * 1899 - 1909 Pierre Reiter * 1909 - 1930 Jacques Klingenberg * 1930 - 1948 Albert Kieffer * 1948 - 1969 Victor Francq * 1969 - 1973 Camille Eischen * 1973 - 1988 Georges Richard * 1988 - 2009 Jean-Jacques Flammang SCJ == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Antoine-l'Ermite (Hagen)|{{PAGENAME}}}} * [http://web.cathol.lu/rubrique78 Websäit vum Parverband Äischdall] * [http://aischdall.cathol.lu/paren%20a%20kierchen/Hagen/hagen.htm D'Kierch op der Websäit vum Parverband Äischdall] * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2189/b2189.shtml D'Fënstere vun der Kierch vun Hoen op der Websäit vun der Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.] {{de}} * [http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=207:hagen&catid=88&Itemid=471 D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''] * [https://web.archive.org/web/20160911081353/http://steinfort.lu/wp-content/uploads/2011/11/Bro-Hagen-Grass.pdf#page=24 Broschür: ''Natur, Kultur und Geschichte in der Gemeinde Steinfort. Nature, culture et histoire de la commune de Steinfort'', Ss. 22-23] [[Kategorie:Gemeng Stengefort]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Süden-West|Hoen]] 1wy3zbvzu553ckuu8l7lwyxkcc3iiye 0 23097 2711396 2684138 2026-10-08T12:35:12Z Mobby 12 60927 2711396 wikitext text/x-wiki {{ISO 3166-2 |Land=[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] |Link= déi zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]] |Ofkierzung=LU |Verwaltungsenheet=de Kanton }} D'Codë goufe fir d'lescht am November 2015 geännert.<ref>[https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:LU iso:code:3166:LU] op der ''Online Browsing Platform'' vun iso.org.</ref> Virdru stoungen d'Codë fir déi dräi [[Lëtzebuerger Distrikter]], déi den 3. Oktober 2015 ofgeschaaft goufen<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2015/09/02/n1/jo|Titel=Loi du 2 septembre 2015 portant abolition des districts (...)|Gekuckt=12.07.2020|Datum=19.10.2024|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Kodéierlëscht == === Aktuell Lëscht vun de Kantonscoden === [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|mini|Déi zwielef Lëtzebuerger Kantonen.]] {| class="wikitable sortable" |- class=hintergrundfarbe8 ! Kanton !! Code |- | [[Kanton Capellen|Capellen]] | LU-CA |- | [[Kanton Clierf|Clierf]] | LU-CL |- | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | LU-DI |- | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | LU-EC |- | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | LU-ES |- | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | LU-GR |- | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | LU-LU |- | [[Kanton Miersch|Miersch]] | LU-ME |- | [[Kanton Réiden|Réiden]] | LU-RD |- | [[Kanton Réimech|Réimech]] | LU-RM |- | [[Kanton Veianen|Veianen]] | LU-VD |- | [[Kanton Wolz|Wolz]] | LU-WI |} === Fréier Lëscht vun den Distriktcoden === [[Fichier:ISO-Codes of Luxembourg districts.png|miniatur|Déi fréier Lëtzebuerger Distiker.]] {| class="wikitable sortable" |- class=hintergrundfarbe8 ! Distrikt !! Code |- | [[Distrikt Dikrech|Dikrech]] | LU-D |- | [[Distrikt Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | LU-G |- | [[Distrikt Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | LU-L |} == Kuckt och == * [[ISO 3166-2]], Referenztabell vun de Lännercoden. * [[ISO 3166-1]], Referenztabell vun de Lännercoden, wéi s'an Domainnimm benotzt ginn. * [[Lëtzebuerger Kantonen]] * [[Lëtzebuerger Distrikter]] {{Referenzen}} [[Kategorie:ISO 3166-2|LU]] [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Distrikter zu Lëtzebuerg]] msiblvtprhkq2kveinyej2i2xrszdbf 0 23603 2711483 2711135 2026-10-09T06:38:00Z Mobby 12 60927 2711483 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Vendelin Jurion''', gebuer de [[4. Juni]] [[1806]] zu [[Béibreg]], a gestuerwen den [[10. Februar]] [[1892]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/27wfmk/pages/3/articles/DTL94?search=Jurion|Titel=Renseingnements variés. Etat-civil de la ville de Luxembourg.- Décès|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1892-02-13|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:L'Indépendance luxembourgeoise]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=fr}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Droit|Jurist]] a [[Politiker]]. == Karriär == De Vendelin Jurion war [[Affekot]] um [[Tribunal d'arrondissement (Lëtzebuerg)|Bezierksgeriicht]] [[Dikrech]], méi spéit um [[Cour supérieure de justice (Lëtzebuerg)|Ieweschte Geriicht]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Letzebuerg]]. Zu [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] war hie [[Buergermeeschter]] vun 1835 bis 1843. [[1843]] gouf e Sekretär an der ''Régence''. Hie war och an der Kommissioun, déi d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] vun 1848 ausgeschafft hat. Vun 1842 bis 1848 a vun 1849 bis 1853 war hien Deputéierten fir de [[Kanton Dikrech]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/rshphfz5p3/pages/3/articles/DIVL84?search=Jurion|Titel=Vendelin Jurion|Gekuckt=2026-10-06|Datum=1892-02-10|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Zeitung]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}</ref> an der [[Chamber]]. 1848 war hien och Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref> Dertëschent an duerno war hie Member vun der Regierung: vum [[1. August]] [[1848]] bis den [[2. Dezember]] [[1848]] war en ''Administrateur général'' an der [[Regierung de la Fontaine]] a vum [[23. September]] [[1853]] bis de [[24. Juni]] [[1856]] an der [[Regierung Simons]], wou hien all Kéier fir den Interieur zoustänneg war. Vum 28. November 1857 bis zu sengem Doud den 10. Februar 1892 war hie Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]].<ref>{{Citation |URL=http://www.conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html |Titel=Lëscht vun de Membere vum Staatsrot op der Websäit vum Staatsrot |Gekuckt=2016-07-22 |archivedate=2016-07-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160720104801/http://www.conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html }}</ref> Zu Dikrech huet en, zesumme mam [[Joseph-Antoine Schroell]], d'''[[Wochenblatt für Bürger und Landleute]]'' erausginn, déi éischt Zeitung zu Lëtzebuerg mat engem [[Feuilleton]]. == Gielercher<ref name=":1" /> == <!--* {{OCCC| (Promotioun 1842)<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 1er janvier 1842, L' A, portant nomination de membres de l'Ordre royal grand-ducal de la Couronne de Chêne publizéiert am [https://web.archive.org/web/20160305201543/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1842/0004/a004.pdf Memioral N°4 vun 1842]</ref>}}--> * {{OCCGO}} * {{LHO}} * Chevalier vum Ordre du Lion néerlandais * "Ritter 2. Klasse mit Stern des Roten Adler Ordens" == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Jurion Vendelin}} [[Kategorie:Gebuer 1806]] [[Kategorie:Gestuerwen 1892]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Inneministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Editeuren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Presidente vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Dikrech]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] e6palabnk2t3doc6w6htwa0tjofpvha 4 23954 2711418 2625290 2026-10-08T15:23:27Z Puscas 735 ..... 2711418 wikitext text/x-wiki {{Infobox Iwwer Wikipedia}} D'Wikipediaprojete [[Wikipedia:Sproochen|wuessen]] ëmmer weider, verschiddener si méi, aner manner aktiv. Fir d'Saach um rullen ze halen a sécher ze stellen, datt all Wikipedia e Minimum un nëtzlechen a sënnvollen Informatioune parat huet, gouf dës Lëscht vun 1.000 Basisartikelen zesummegestallt, déi et op all Wikipedia sollt ginn. ---- Den [[meta:List of articles every Wikipedia should have|engleschen Original vun der Lëscht op meta]] gëtt am IRC-Channel [irc://irc.freenode.org/wikilist #wikilist] am Freenode-IRC-Netz diskutéiert. Ännerunge wgl. op [[meta:Talk:List of articles every Wikipedia should have|meta.wikipedia.org]] diskutéieren. Déi Artikelen, déi net méi op dëser Lëscht sinn, fannt der [[meta:Talk:List of articles all languages should have/Removed|hei op meta.wikipipedia.org]]. Kuckt och d'Säit [[Wikipedia:Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn]] fir '''spezifesch lëtzebuergesch Artikelen''', déi bis ewell nach feelen. ---- == Biographien == Et sollt op d'mannst een Abschnitt iwwer 200 wichteg historesch Perséinlechkeeten an all Wiki stoen. === Acteuren, Dänzer a Modellen === [[Sarah Bernhardt]] - [[Charlie Chaplin]] - [[Marlene Dietrich]] - [[Marilyn Monroe]] === Artisten an Architekten === [[Le Corbusier]] - [[Salvador Dalí]] - [[Albrecht Dürer]] - [[Vincent van Gogh]] - [[Francisco Goya]] - [[Katsushika Hokusai]] - [[Frida Kahlo]] - [[Leonardo da Vinci]] - [[Henri Matisse]] - [[Michelangelo]] - [[Pablo Picasso]] - [[Raffael]] - [[Rembrandt]] - [[Peter Paul Rubens]] - [[Mimar Sinan]] - [[Diego Velázquez]] - [[Andy Warhol]] - [[Frank Lloyd Wright]] === Auteuren a Poeten === [[Abu Nuwas]] - [[Hans Christian Andersen]] - [[Matsuo Bashō]] - [[Jorge Luis Borges]] - [[George Byron]] - [[Miguel de Cervantes]] - [[Geoffrey Chaucer]] - [[Anton Chekhov]] - [[Dante Alighieri]] - [[Charles Dickens]] - [[Fyodor Dostoevsky]] - [[Gabriel García Márquez]] - [[Johann Wolfgang von Goethe]] - [[Hafez]] - [[Homer]] - [[Victor Hugo]] - [[James Joyce]] - [[Franz Kafka]] - [[Kālidāsa]] - [[Li Bai]] - [[Naguib Mahfouz]] - [[Molière]] - [[Ovid]] - [[Marcel Proust]] - [[‎Alexander Puschkin]] - [[William Shakespeare]] - [[Sophokles]] - [[Rabindranath Tagore]] - [[Leo Tolstoi]] - [[Mark Twain]] - [[Publius Vergilius Maro|Virgil]] === Museker a Komponisten === [[Louis Armstrong]] - [[Johann Sebastian Bach]] - [[The Beatles]] - [[Ludwig van Beethoven]] - [[Johannes Brahms]] - [[Frédéric Chopin]] - [[Antonín Dvořák]] - [[Georg Friedrich Händel]] - [[Joseph Haydn]] - [[Gustav Mahler]] - [[Wolfgang Amadeus Mozart]] - [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] - [[Edith Piaf]] - [[Elvis Presley]] - [[Giacomo Puccini]] - [[Franz Schubert]] - [[Igor Strawinsky]] - [[Pjotr Iljitsch Tschaikowski]] - [[Giuseppe Verdi]] - [[Antonio Vivaldi]] - [[Richard Wagner]] === Entdecker === [[Roald Amundsen]] - [[Neil Armstrong]] - [[Jacques Cartier]] - [[Christoph Kolumbus]] - [[James Cook]] - [[Hernán Cortés]] - [[Juri Alexejewitsch Gagarin|Juri Gagarin]] - [[Vasco da Gama]] - [[Ibn Battuta]] - [[Ferdinand Magellan]] - [[Marco Polo]] - [[Zheng He]] === Filmregisseuren an Dréibuchauteuren === [[Ingmar Bergman]] - [[Walt Disney]] - [[Sergei Michailowitsch Eisenstein]] - [[Federico Fellini]] - [[Alfred Hitchcock]] - [[Stanley Kubrick]] - [[Akira Kurosawa]] - [[Satyajit Ray]] - [[Steven Spielberg]] === Erfinder, Mathematiker a Wëssenschaftler === [[Archimedes]] - [[Avicenna]] - [[Tim Berners-Lee]] - [[Brahmagupta]] - [[Nikolaus Kopernikus]] - [[Marie Curie]] - [[Charles Darwin]] - [[Thomas Alva Edison]] - [[Albert Einstein]] - [[Euklid]] - [[Leonhard Euler]] - [[Michael Faraday]] - [[Enrico Fermi]] - [[Henry Ford]] - [[Galenos]] - [[Galileo Galilei]] - [[Carl Friedrich Gauss]] - [[Johannes Gutenberg]] - [[David Hilbert]] - [[James Prescott Joule]] - [[Johannes Kepler]] - [[Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi]] - [[Gottfried Leibniz]] - [[Carl von Linné|Carolus Linnæus]] - [[James Clerk Maxwell]] - [[Dmitri Mendeleev]] - [[Isaac Newton]] - [[Louis Pasteur]] - [[Max Planck]] - [[Ernest Rutherford]] - [[Erwin Schrödinger]] - [[Nikola Tesla]] - [[Alan Turing]] - [[James Watt]] === Sozialwëssenschaftler (Philosophen, Economisten, Historiker an Denker) === [[Aristoteles]] - [[Simone de Beauvoir]] - [[Chanakya]] - [[Noam Chomsky]] - [[René Descartes]] - [[Sigmund Freud]] - [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] - [[Ibn Khaldun]] - [[Immanuel Kant]] - [[John Maynard Keynes]] - [[Konfuzius]] - [[Laozi]] - [[John Locke]] - [[Niccolò Machiavelli]] - [[Karl Marx]] - [[Friedrich Nietzsche]] - [[Platon]] - [[Jean-Jacques Rousseau]] - [[Jean-Paul Sartre]] - [[Sima Qian]] - [[Adam Smith]] - [[Sokrates]] - [[Voltaire]] - [[Max Weber]] - [[Ludwig Wittgenstein]] - [[Zhu Xi]] === Politiker, Leaderen an Aristokraten === [[Akbar]] - [[Alexander de Groussen]] - [[Ashoka]] - [[Mustafa Kemal Atatürk]] - [[Augustus]] - [[Otto von Bismarck]] - [[Simón Bolívar]] - [[Napoleon Bonaparte]] - [[Julius Caesar]] - [[Karel de Groussen]] - [[Winston Churchill]] - [[Mahatma Gandhi]] - [[Charles de Gaulle]] - [[Che Guevara]] - [[Konstantin de Groussen]] - [[Kyros II.]] - [[Elisabeth I. vun England]] - [[Adolf Hitler]] - [[Martin Luther King]] - [[Jeanne d'Arc]] - [[Dschingis Khan]] - [[Lenin]] - [[Abraham Lincoln]] - [[Louis XIV.]] - [[Rosa Luxemburg]] - [[Nelson Mandela]] - [[Mao Zedong]] - [[Jawaharlal Nehru]] - [[Kwame Nkrumah]] - [[Péiter de Groussen]] - [[Qin Shi Huang]] - [[Saladin]] - [[Josef Stalin]] - [[Süleyman I.]] - [[Sun Yat-sen]] - [[Tamerlan]] - [[Umar ibn al-Chattab]] - [[George Washington]] === Reliéis Perséinlechkeeten an Theologen === [[Abraham]] - [[Thomas vun Aquin]] - [[Aurelius Augustinus]] - [[Buddha]] - [[Al-Ghazali]] - [[Jesus]] - [[Martin Luther]] - [[Moses]] - [[Mohammed]] - [[Paulus vun Tarsus]] == Geschicht == [[Geschicht]] === Virgeschicht === [[Virgeschicht]] - [[Steenzäit]] - [[Bronzezäit]] - [[Eisenzäit]] - [[Mesopotamien]] - [[Aalt Egypten]] - [[Geschicht vu Griicheland|Klassescht Griicheland]] - [[Réimescht Räich]] === Mëttelalter an Zäitalter vun der Opklärung === [[Zäitalter vun der Opklärung]] - [[Azteken]] - [[Byzantinescht Räich]] - [[Kräizzich]] - [[Hellegt Réimescht Räich]] - [[Honnertjärege Krich]] - [[Mëttelalter]] - [[Ming-Dynastie]] - [[Mongolescht Räich]] - [[Osmanescht Räich]] - [[Reformatioun]] - [[Renaissance]] - [[Drëssegjärege Krich]] - [[Wikinger]] === Modern Zäit === [[Sezessiounskrich]] - [[Apartheid]] - [[Britteschen Imperium]] - [[Kale Krich]] - [[Franséisch Revolutioun]] - [[Weltwirtschaftskris]] - [[Golfkrich]] - [[Holocaust]] - [[Industriell Revolutioun]] - [[Koreakrich]] - [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]] - [[Russesch Revolutioun]] - [[Qing-Dynastie]] - [[Spuenesche Biergerkrich]] - [[Traité vu Versailles (1919)|Traité vu Versailles]] - [[Vietnamkrich]] - [[Éischte Weltkrich]] - [[Zweete Weltkrich]] == Geographie == [[Geographie]] - [[Haaptstad]] - [[Stad]] - [[Kontinent]] - [[Land]] - [[Wüst]] - [[Geowëssenschaften]] - [[Landkaart]] - [[Nordpol]] - [[Ozean]] - [[Reebësch]] - [[Floss]] - [[Séi]] - [[Südpol]] === Kontinenter a wichteg Regiounen === [[Afrika]] - [[Antarktika]] - [[Asien]] - [[Europa (Kontinent)|Europa]] - [[Latäinamerika]] - [[Noen Osten]] - [[Nordamerika]] - [[Ozeanien]] - [[Südamerika]] === Länner === En Artikel fir all d'Länner vun dëser Lëscht: [[Lëscht vun de Länner vun der Welt]]. Déi wichtegst Länner draus sinn: [[Afghanistan]] - [[Algerien]] - [[Argentinien]] - [[Australien]] - [[Éisträich]] - [[Bangladesch]] - [[Brasilien]] - [[Kanada]] - [[China]] - [[Volleksrepublik China]] - [[Demokratesch Republik Kongo]] - [[Egypten]] - [[Ethiopien]] - [[Frankräich]] - [[Däitschland]] - [[Griicheland]] - [[Indien]] - [[Indonesien]] - [[Iran]] - [[Irak]] - [[Republik Irland|Irland]] - [[Israel]] - [[Italien]] - [[Japan]] - [[Mexiko]] - [[Pakistan]] - [[Polen]] - [[Russland]] - [[Saudi-Arabien]] - [[Singapur]] - [[Südafrika]] - [[Südkorea]] - [[Spuenien]] - [[Sudan]] - [[Thailand]] - [[Tierkei]] - [[Ukrain]] - [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegt Kinnekräich vu Groussbritannien an Nordirland]] - [[Vereenegt Staate vun Amerika]] - [[Vietnam]] === Wichteg Stied === [[Amsterdam]] - [[Athen]] - [[Baghdad]] - [[Bangkok]] - [[Beirut]] - [[Berlin]] - [[Bréissel]] - [[Buenos Aires]] - [[Damaskus]] - [[Dublin]] - [[Florenz]] - [[Hongkong]] - [[Istanbul]] - [[Jakarta]] - [[Jerusalem]] - [[Kairo]] - [[Kapstad]] - [[Karatschi]] - [[Kyoto]] - [[London]] - [[Mekka]] - [[Mexiko-Stad]] - [[Moskau]] - [[Mumbai]] - [[New York City]] - [[Paräis]] - [[Peking]] - [[Rio de Janeiro]] - [[Roum]] - [[Seoul]] - [[Shanghai]] - [[Singapur]] - [[Sydney]] - [[Teheran]] - [[Tokio|Tokyo]] - [[Washington D.C.|Washington]] - [[Wien]] === Waasser === [[Amazonas]] - [[Aralséi]] - [[Atlantik]] - [[Ostséi]] - [[Schwaarzt Mier]] - [[Kaspescht Mier]] - [[Kongo (Floss)]] - [[Donau]] - [[Doudegt Mier]] - [[Euphrat]] - [[Ganges]] - [[Great Barrier Reef]] - [[Grouss Séien (Nordamerika)]] - [[Grouss Séien (Afrika)]] - [[Indeschen Ozean]] - [[Baikalséi]] - [[Tanganjikaséi]] - [[Titicacaséi]] - [[Victoriaséi]] - [[Mëttelmier]] - [[Mississippi River|Mississippi]] - [[Niagarafäll]] - [[Niger (Floss)]] - [[Nil]] - [[Nordmier]] - [[Pazifik]] - [[Panamakanal]] - [[Rhäin]] - [[Südlechen Ozean]] - [[Suezkanal]] - [[Tigris]] - [[Wolga]] - [[Chang Jiang|Yangtze]] === Bierger, Däller a Wüüsten === [[Alpen]] - [[Anden]] - [[Himalaya]] - [[Kilimanjaro]] - [[Mount Everest]] - [[Rocky Mountains]] - [[Sahara]] == Gesellschaft == [[Gesellschaft (Soziologie)|Gesellschaft]] - [[Anthropologie]] - [[Zivilisatioun]] - [[Educatioun]] - [[Psychologie]] - [[Soziologie]] === Famill a Bezéiungen === [[Famill]] - [[Kand]] - [[Mann]] - [[Bestietnes]] - [[Fra]] === Gedanken, Verhalen an Emotiounen === [[Léift]] === Politik === [[Politik]] - [[Anarchismus]] - [[Kommunismus]] - [[Demokratie]] - [[Diktatur]] - [[Faschismus]] - [[Globaliséierung]] - [[Regierung]] - [[Imperialismus]] - [[Liberalismus]] - [[Marxismus]] - [[Monarchie]] - [[Nationalismus]] - [[Republik]] - [[Sozialismus]] - [[Staat]] - [[Politesch Partei]] === Geschäft an Ekonomie === [[Ekonomie]] - [[Macroeconomie]] - [[Microeconomie]] - [[Agrikultur]] - [[Kapital]] - [[Kapitalismus]] - [[Wärung]] - [[Euro]] - [[Yen]] - [[Pond Sterling|Brittescht Pond]] - [[US-Dollar|Amerikaneschen Dollar]] - [[Industrie]] - [[Geld]] - [[Tourismus]] === Gesetz === [[Gesetz]] - [[Konstitutioun]] - Spezifesch Dokumenter:- [[Magna Carta]] - [[Manifest vun der Kommunistescher Partei]] === International Organisatiounen === [[Afrikanesch Unioun]] - [[Arabesch Liga]] - [[Associatioun vu Südostasiateschen Natiounen]] (ASEAN) - [[Gemeinschaft vun onofhängege Staaten]] - [[Commonwealth of Nations]] - [[Europarot]] - [[Europäesch Unioun]] - [[International Rout Kräiz a Rout Hallefmound Beweegung]] - [[NATO]] - [[Nobelpräis]] - [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] - [[Internationale Wärungsfonds]] - [[Vereent Natiounen]] - [[International Atomenergie Agence]] - [[Internationale Wärungsfong]] - [[UNESCO]] - [[UNICEF]] - [[Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter]] - [[Weltgesondheetsorganisatioun]] - [[Weltbank]] - [[Welthandelsorganisatioun]] === Krich a Militär === [[Infanterie]] - [[Fridden]] - [[Krich]] === Sozial Theemen === [[Ofdreiwung]] - [[Doudesstrof]] - [[Mënscherechter]] - [[Rassismus]] - [[Sklaverei]] == Kultur == [[Kultur]] - [[Konscht]] - [[Comic]] - [[Zeechnung]] - [[Bild]] - [[Foto]] - [[Skulptur]] - [[Keramik]] - [[Danz]] - [[Moud]] - [[Theater]] - [[Broadway]] - [[Nō-Theater|Noh]] === Sprooch a Literatur === [[Sprooch]] - [[Alphabet]] - [[Chineesesch Schrëftzeechen]] - [[Kyrillescht Alphabet]] - [[Griichescht Alphabet]] - [[Laténgescht Alphabet]] - [[Buschtaf]] - [[Phenizescht Alphabet]] - [[Buch]] - [[Dialekt]] - [[Grammaire]] - [[Substantiv]] - [[Syntax]] - [[Verb]] - [[Linguistik]] - [[Prosa]] - [[Fiktioun]] - [[Novell]] - ''[[Don Quixote]]'' - ''[[Buch vun Dausendaneng Nuecht]]'' - [[Poesie]] - ''[[Aeneis]]'' - ''[[La Comedia]]'' - ''[[Gilgamesch-Epos]]'' - ''[[Faust I|Faust]]'' - ''[[Ilias]]'' - ''[[Mahabharata]]'' - ''[[Ramayana]]'' - ''[[Odyssee]]'' - [[Aussprooch]] - Sproochen - [[Arabesch]] - [[Bengalesch]] - [[Chineesesch]] - [[Englesch]] - [[Esperanto]] - [[Franséisch]] - [[Däitsch]] - [[Griichesch]] - [[Hebräesch]] - [[Hindi]] - [[Interlingua]] - [[Italieenesch]] - [[Japanesch]] - [[Latäin]] - [[Persesch]] - [[Russesch]] - [[Sanskrit]] - [[Spuenesch]] - [[Tamilesch]] - [[Tierkesch]] -[[Wuert]] - [[Schreiwen]] === Architektur a Bauwiesen === [[Architektur]] - [[Bou (Architektur)|Bou]] - [[Bréck (Architektur)|Bréck]] - [[Kanal]] - [[Staudamm]] - [[Doum]] - [[Haus]] - [[Nol (Technik)|Nol]] - Bauwierker: [[Assuan-Staudamm]] - [[Chineesesch Mauer]] - [[Eiffeltuerm]] - [[Empire State Building]] - [[Hagia Sophia]] - [[Kolosseum]] - [[Palace of Westminster]] - [[Parthenon]] - [[Pyramide vu Gizeh]] - [[Péitersdoum]] - [[Taj Mahal]] - [[Pyramid (Architektur)|Pyramid]] - [[Tuerm]] - [[Verbuede Stad]] - [[Hermann Finsterlin]] === Film, Radio an Televisioun === [[Film]]konscht - [[Animatioun]] - [[Stommfilm]] - [[Filmstudio]] - [[Radio]] - [[Televisioun]] === Musek === [[Musek]] - [[Compact Disc|CD]] - [[Lidd]] - Musekgenren: [[Blues]] - [[Klassesch Musek]] - [[Oper]] - [[Symphonie]] - [[Elektronesch Musek]] - [[Volleksmusek]] - [[Gamelan]] - [[Klassesch indesch Musek]] - [[Jazz]] - [[Popmusek]] - [[Reggae]] - [[Rhythm and Blues]] - [[Rock'n'Roll]] - [[Heavy Metal]] - [[:Kategorie:Museksinstrumenter|Musekinstrumenter]]: [[Batterie (Musek)|Batterie]] - [[Flütt]] - [[Gittar]] - [[Piano]] - [[Säiteninstrument]] - [[Trompett]] - [[Gei]] === Fräizäit, Sport an Distraktioun === [[Spill]]er: - [[Backgammon]] - [[Schach]] - [[Dame]] - [[Go]] - [[Mancala]] - [[Spillkaarten]] - [[Glécksspill]] - [[Kampfkonscht]] - [[Judo]] - [[Olympesch Spiller]] - [[Party]] - [[Sport]] - [[American Football]] - [[Autoscourse]] - [[Formel 1]] - [[Baseball]] - [[Basketball]] - [[Cricket]] - [[Fechten]] - [[Foussball]] - [[Golf (Sport)]] - [[Päerdscourse]] - [[Äishockey]] - [[Lacrosse]] - [[Rugby]] - [[Tennis]] - [[Volleyball]] - [[Waasserball]] - [[Wrestling]] - [[Liichtathleetik]] - [[FIFA World Cup]] - [[Spillsaach]] === Relioun === [[Relioun]] - [[Astrologie]] - [[Gottheet]] - [[Gott]] - [[Festival]] - [[Vakanz]] - [[Mythologie]] - [[Griichesch Mythologie]] - [[Reliéis Philosophie]]n - [[Agnostizismus]] - [[Atheismus]] - [[Fundamentalismus]] - [[Séil]] - Spezifisch Reliounen: [[Ayyavali]] - [[Baha'i]] - [[Buddhismus]] - [[Chrëschtentum]] - [[Konfuzianismus]] - [[Hinduismus]] - [[Islam]] - [[Jainismus]] - [[Juddentum]] - [[Shintō]] - [[Sikhismus]] - [[Taoismus]] - [[Voodoo]] - [[Zarathustrismus]] - [[Spiritualitéit]] [[Zarathustra]] - [[Humanismus]] === Philosophie === [[Philosophie]] - [[Wëssenschaftlech Method]] - [[Wëssen]] - [[Wourecht]] - [[Neutrale Standpunkt]] - [[Eethik]] - [[Politik]] - [[Ontologie]] - [[Konsens]] == Wëssenschaft == === Astronomie === [[Astronomie]]- [[Asteroid]] - [[Urknall]] - [[Schwaarzt Lach]] - [[Koméit]] - [[Galaxie]] - [[Mëllechstrooss]] - [[Liichtjoer]] - [[Mound]] - [[Planéit]] - [[Äerd]] - [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]] - [[Mars (Planéit)|Mars]] - [[Merkur (Planéit)|Merkur]] - [[Neptun (Planéit)|Neptun]] - [[(134340) Pluto|Pluto]] - [[Saturn (Planéit)|Saturn]] - [[Uranus (Planéit)|Uranus]] - [[Venus (Planéit)|Venus]] - [[Sonnesystem]] - [[Stär]] - [[Sonn]] - [[Universum]] === Biologie === [[Biologie]] - [[Verdauungssystem]] ([[Déckdaarm]], [[Dënndaarm]], [[Liewer]]) - [[Ootmung]] ([[Long]]en) - [[Skelett]] - [[Nervesystem]] - [[Gehier]] - [[Sënnesorgan]] ([[Gehéier]], [[Ouer]], [[Gesiicht]], [[A (Sënnesorgan)|A]], [[Gerochssënn]], [[Goût]], [[Taaschtsënn]]) - [[Endokrinologie]] - [[Bluttkreeslaf]] ([[Häerz]]) - [[Fortplanzung]] ([[Peenis]], [[Vagina]]) - [[Hautsystem]] ([[Haut]]) - [[Weiblech Broscht|Broscht]] - [[Verdauung]] - [[Exkretioun]] - [[Photosynthees]] - [[Schwangerschaft]] - [[Déieren]] - [[Amphibien]] - [[Fräschelurchen|Fräschen]] - [[Vullen]] - [[Dauwen]] - [[Adler]] - [[Fësch]] - [[Haien]] - [[Insekten]] - [[Seechomessen]] - [[Beien]] - [[Päiperleken]] - [[Spannendéieren]] - [[Mamendéieren|Mammalia]] - [[Fliedermais]] - [[Bieren]] - [[Kaméiler]] - [[Kazen]] - [[Ranner]] - [[Hënn]] - [[Delfinen]] - [[Elefanten]] - [[Päerd]] - [[Schof]] - [[Léiw]] - [[Mammut]] - [[Afen]] - [[Schwäin]] - [[Walen]] - [[Reptilien]] - [[Schlaangen]] - [[Archaeën]] - [[Bakteerien]] - [[Prokaryoten]] - [[Eukaryoten]] - [[Pilzeräich]] - [[Planzen]] - [[Bléi]]en - [[Palmen]] - [[Beem]] - [[Protisten]] === Chimie === [[Chimie]] - [[Periodesystem vun den Elementer]] - [[Atommodell]] - [[Aluminium]] - [[Kuelestoff]] - [[Gold]] - [[Eisen]] - [[Helium]] - [[Waasserstoff]] - [[Stéckstoff]] - [[Sauerstoff]] - [[Sëlwer]] - [[Zénk]] - physikalesch [[Trennverfueren]] - [[Destillatioun|destilléieren]] - [[dekantéieren]] - [[Siften (Gréisstentrennung)|siften]] - [[Filtratioun|filtréieren]] - [[Extraktioun (Verfuerenstechnik)|extrahéieren]] - [[Saier]] - [[Bas]] - [[Salz]] - [[pH-Wäert]] - [[Analys|analyséieren]] === Medezin === [[Medezin]] - [[AIDS]] - [[Alkoholismus]] - [[Kriibs (Krankheet)|Kriibs]] - [[Cholera]] - [[Diabetes mellitus]] - [[Dysenterie]] - [[Hypertonie]] - [[Influenza]] - [[Malaria]] - [[Fettleiwegkeet]] - [[Pouken]] - [[Syphilis]] - [[Tuberkulos]] - [[Virus]] - [[Blannheet]] - [[Psychesch Stéierung]] - [[Dafheet]] === Wieder, Klima a Geologie === [[Lawin]] - [[Klima]] - [[ENSO]] - [[Global Erwiermung]] - [[Äerdbiewen]] - [[Geologie]] - [[Mineral]] - [[Diamant]] - [[Kalleksteen]] - [[Tektonik|Plackentektonik]] - [[Fiels]] - [[Basalt]] - [[Feiersteen]] - [[Naturkatastroph]] - [[Vulkan]] - [[Wieder]] - [[Wollek]] - [[Iwwerschwemmung]] - [[Tsunami]] - [[Reen]] - [[Saure Reen]] - [[Schnéi]] - [[Tornado]] - [[Tropesche Wierbelstuerm]] === Physik === [[Physik]] - [[Beschleunegung]] - [[Atom]] - [[Elektron]] - [[Neutron]] - [[Proton]] - [[Energie]] - [[Elektromagnéitesch Stralung]] - [[Infraroutstralung]] - [[Siichtbare Spektrum]] - [[Schwaarz]] - [[Faarf]] - [[Rout]] - [[Giel]] - [[Gréng]] - [[Blo]]- [[Wäiss]] - [[Ultraviolett]] - [[Gammastralung]] - [[Kraaft]] - [[Gravitatioun]] - [[Elektromagnetismus]] - [[Atomenergie]] - [[Isotop]] - [[Liicht]] - [[Mass (Physik)|Mass]] - [[Moleküll]] - [[Quantemechanik]] - [[Toun]] - [[Vitess]] - [[Relativitéitstheorie]] - [[Zäit]] - [[Gewiicht]] === Kalenner an Zäitrechnung === [[Kalenner]] - [[Gregorianesche Kalenner]] - [[Wochendagsberechnung]] - [[Ouschterdatum]] - [[Zäitzon]] - [[Summerzäit]] == Technik == === Allgemeng Technologie === [[Technologie]] - [[Biotechnologie]] - [[Gezei]] - [[Kotteng]] - [[Mënzprägung]] - [[Ingenieurswiesen]] - [[Schife Plang]] - === Elektronik === [[Elektronik]] - [[Kapazitéit (Elekronik)|Kapazitéit]] - [[Verstäerkung (Elektronik)|Verstäerkung]] - [[Elektresch Charge]] - [[Stroum (Elektresch)|Stroum]] - [[Elektresche Widderstand]] - [[Frequenz]] - [[Induktioun]] - [[Blanne Widderstand]] - Komponenten: [[Kondensator]] - [[Elektresch Spull]] - [[Transistor]] - [[Diod]] - [[Widderstand (Baudeel)|Widderstand]] - [[Transformator]] === Computer an Internet === [[Computer]] - [[Hard-Disk]] - [[Prozesser]] - [[RAM]] - [[Kënschtlech Intelligenz]] - [[Informatiounstechnologie]] - [[Algorithmus]] - [[Internet]] - [[E-Mail]] - [[Internetprotokoll]] - [[World Wide Web]] - [[Webbrowser]] - [[Betribssystem]] - [[Linux]] - [[Mac OS]] - [[Microsoft Windows]] - [[Unix]] - [[Programméiersprooch]] - [[BASIC]] - [[C++]] - [[Software]] - [[Benotzerschnëttstell]] - [[Keyboard]] - [[Moniteur]] - [[Computermaus|Maus]] === Réimaterial an Energie === [[Elektrizitéit]] - [[Atomenergie]] - [[Fossil Brennstoffer]] - [[Kuel]] - [[Gas]] - [[Pëtrol]] - [[Feier]] - [[Verbrennungsmotor]] - [[Erneierbar Energie]] - [[Waasserkraaft]] - [[Solarenergie]] - [[Wandenergie]] - [[Glas (Matière)|Glas]] - [[Pabeier]] - [[Plastik]] - [[Dampmaschinn]] - [[Holz (Material)|Holz]] === Transport === [[Transport]] - [[Fliger]] - [[Automobil]] - [[Vëlo]] - [[Boot]] - [[Schëff]] - [[Zuch]] === Waffen === [[Waff]] - [[Aaxt]] - [[Sprengstoff|Explosivstoff]] - [[Schéisspolver]] - [[Schosswaff]] - [[Maschinnegewier]] - [[Atomwaff]] - [[Schwäert]] - [[Panzer]] == Liewensmëttel == [[Liewensmëttel]] - [[Brout]] - [[Geescht (Fruucht)|Geescht]] - [[Mais]] - [[Huewer]] - [[Räis]] - [[Kar (Planz)|Kar]] - [[Sorghum]] - [[Weess]] - [[Kéis]] - [[Schockela]] - [[Hunneg]] - [[Friichten]] - [[Apel]] - [[Banann]] - [[Wäindrauf]] - [[Scheekefriichten|Scheekefruucht]] - [[Sojaboun]] - [[Zitroun]] - [[Orange (Fruucht)|Orange]] - [[Geméis]] - [[Gromper]] === Gedrénks === [[Ethanol|Alkohol]] - [[Béier (Gedrénks)|Béier]] - [[Wäin]] - [[Cola]] - [[Kaffi]] - [[Mëllech]] - [[Téi]] - [[Waasser]] == Mathematik == [[Mathematik]] - [[Algebra]] - [[Arithmetik]] - [[Axiom]] - [[Infinitesimalrechnung]] - [[Differentialrechnung]] - [[Integralrechnung]] - [[Geometrie]] - [[Krees (Geometrie)|Krees]] - [[Pi (Zuel)|Pi]] - [[Quadrat]] - [[Dräieck]] - [[Gruppentheorie]] - [[Mathematesch Logik]] - [[Beweis (Mathematik)]]- [[Induktioun (Mathematik)]] - [[Reductio ad absurdum]] - [[Zuel]] - [[Komplex Zuel]] - [[Ganz Zuel]] - [[Natierlech Zuel]] - [[Primzuel]] - [[Rational Zuel]] - [[Onendlechkeet]] - [[Theorie vun den Ensemblen]] - [[Statistik]] - [[Trigonometrie]] === Moossen an Eenheeten === [[Miessung]] - [[Internationalen Eenheetesystem]] - [[Kilogramm]] - [[Liter]] - [[Meter]] - [[Newton (Eenheet)|Newton]] - [[Volt]] - [[Watt (Eenheet)|Watt]] tl4jilkk3urzrue1fxuqbo4eaqqa1d0 0 27739 2711504 2711081 2026-10-09T10:03:30Z MMFE 16576 korr. Stierfdatum an Originnen 2711504 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''John Dennis "Denny" Hastert''', gebuer den [[2. Januar]] [[1942]] zu [[Auroa (Illinois)|Aurora]] am [[Bundesstaat vun den USA|US-Bundesstaat]] [[Illinois]], a gestuerwen den [[3. Oktober]] [[2026]] zu [[Plano, Illinois]]<ref>[https://100komma7.lu/news/Dennis-Hastert-freieren-US-Parlamentschef-mat-letzebuerger-Wuerzelen-ass-gestuerwen "Dennis Hastert, fréieren US-Parlamentschef mat lëtzebuerger Wuerzelen, ass gestuerwen."] 100komma7.lu, 05.10.2026.</ref>, war en US-amerikanesche Politiker mat ënner aneren och [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Originnen. Seng lëtzebuergesch Virfare sinn an der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] vun [[Uesweller]] op Aurora am Illinois ausgewandert. Vun [[1999]] bis [[2006]] war den Hastert ''Speaker'' (d.&nbsp;h. President) vum [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]], an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber. ==Geriichtsaffairen== Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum [[FBI]] ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun [[Dollar]] vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'[[Geldwäschen]] et verlaangt, ze mellen.<ref name="L Land Sept. 2015">R. Hilgert, 2015. Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.</ref> D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale ''sexuelle Feelverhalen'' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen.<ref name="L Land Sept. 2015"/> De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/dennis-hastert-15-monate-haft-fuer-ex-chef-des-us-repraesentantenhauses-a-1089673.html "Ex-Chef des US-Repräsentantenhauses: Dennis Hastert zu 15 Monaten Haft verurteilt."] spiegel.de, 27.04.2016 – 20:33.</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2016/04/28/us/dennis-hastert-sentencing.html?_r=0 "Dennis Hastert Is Sentenced to 15 Months, and Apologizes for Sex Abuse."] nytimes.com, 27.4.2016.</ref> Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn.<ref>[http://radio.rtl.lu/emissiounen/commentaire/13441.html "Den Dennis Hastert: ee lëtzebuerger Jong! Commentaire."] rtl.lu, 23.09.2005, 08:28 - Fir d'lescht aktualiséiert: 26.11.2013, 10:29.</ref> 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/909242.html "Dennis Hastert ass net méi Éierebierger vu Rouspert."] rtl.lu, 13.05.2016, 06:16:01.</ref><ref>Hatto, L., 2016. ''Aus dem Gemeinderat Rosport. Ratsmitglieder erkennen US-Politiker Dennis Hastert Ehrenbürgerschaft ab.'' [[Luxemburger Wort]] vum 13. Mee 2016, S. 29.</ref> == Literatur == * Hastert, Denny; ''Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics''; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X * Hilgert, R., 2015. ''Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.'' [[d'Lëtzebuerger Land]], Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6. == Gielercher == * {{OCCGC| (14. September 2004)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/download/BID_0304.pdf Remise vum Gielchen op der Säit 28 vum Bulletin d'information et de Documentation vum Gouvernement juillet - août - septembre N°3/2004]</ref>}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Hastert Dennis}} [[Kategorie:Politiker (USA)]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1942]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] darft1ji15kxhb4gyu3ddrr9m5us3mw 2711506 2711504 2026-10-09T10:12:12Z Puscas 735 cf LOD 2711506 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''John Dennis "Denny" Hastert''', gebuer den [[2. Januar]] [[1942]] zu [[Auroa (Illinois)|Aurora]] am [[Bundesstaat vun den USA|US-Bundesstaat]] [[Illinois]], a gestuerwen den [[3. Oktober]] [[2026]] zu [[Plano (Illinois)|Plano]]<ref>[https://100komma7.lu/news/Dennis-Hastert-freieren-US-Parlamentschef-mat-letzebuerger-Wuerzelen-ass-gestuerwen "Dennis Hastert, fréieren US-Parlamentschef mat lëtzebuerger Wuerzelen, ass gestuerwen."] 100komma7.lu, 05.10.2026.</ref>, war en US-amerikanesche Politiker mat ënner anerem och [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Originnen. Seng lëtzebuergesch Virfare sinn an der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] vun [[Uesweller]] op Aurora am Illinois ausgewandert. Vun [[1999]] bis [[2006]] war den Hastert ''Speaker'' (d.&nbsp;h. President) vum [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]], an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber. ==Geriichtsaffairen== Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum [[FBI]] ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun [[Dollar]] vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'[[Geldwäschen]] et verlaangt, ze mellen.<ref name="L Land Sept. 2015">R. Hilgert, 2015. Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.</ref> D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale ''sexuelle Feelverhalen'' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen.<ref name="L Land Sept. 2015"/> De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/dennis-hastert-15-monate-haft-fuer-ex-chef-des-us-repraesentantenhauses-a-1089673.html "Ex-Chef des US-Repräsentantenhauses: Dennis Hastert zu 15 Monaten Haft verurteilt."] spiegel.de, 27.04.2016 – 20:33.</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2016/04/28/us/dennis-hastert-sentencing.html?_r=0 "Dennis Hastert Is Sentenced to 15 Months, and Apologizes for Sex Abuse."] nytimes.com, 27.4.2016.</ref> Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn.<ref>[http://radio.rtl.lu/emissiounen/commentaire/13441.html "Den Dennis Hastert: ee lëtzebuerger Jong! Commentaire."] rtl.lu, 23.09.2005, 08:28 - Fir d'lescht aktualiséiert: 26.11.2013, 10:29.</ref> 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/909242.html "Dennis Hastert ass net méi Éierebierger vu Rouspert."] rtl.lu, 13.05.2016, 06:16:01.</ref><ref>Hatto, L., 2016. ''Aus dem Gemeinderat Rosport. Ratsmitglieder erkennen US-Politiker Dennis Hastert Ehrenbürgerschaft ab.'' [[Luxemburger Wort]] vum 13. Mee 2016, S. 29.</ref> == Literatur == * Hastert, Denny; ''Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics''; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X * Hilgert, R., 2015. ''Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.'' [[d'Lëtzebuerger Land]], Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6. == Gielercher == * {{OCCGC| (14. September 2004)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/download/BID_0304.pdf Remise vum Gielchen op der Säit 28 vum Bulletin d'information et de Documentation vum Gouvernement juillet - août - septembre N°3/2004]</ref>}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Hastert Dennis}} [[Kategorie:Politiker (USA)]] [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1942]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] rqdvkeg8kq8eivfelhf4uvqmfk4j2cw 0 29386 2711509 2709096 2026-10-09T11:23:57Z Zeete 73561 /* Monmouth, 28. Juni 1778 */ improve battlefield image 2711509 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Sprit of '76.2.jpeg|thumb|''De Geescht vu 1776'']] Den '''Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich''' gouf vu [[1775]] bis [[1783]] tëscht den [[Dräizéng brittesch Kolonien an Nordamerika|13 Kolonie]] vun [[Vereenegt Staate vun Amerika|Nordamerika]] an hirer [[Metropol]], [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]], ausgedroen. D'[[England|Englänner]] hunn d'amerikanesch Kolonisten, déi sech erhuewen hunn « ''insurgents'' » oder och « ''New England Patriots'' » gedeeft. Den amerikaneschen Onofhängegkeetskrich gëtt als een Aspekt vun der [[Amerikanesch Revolutioun|Amerikanescher Revolutioun]] gezielt, déi de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] erlaabt huet, d'[[Autonomie]] z'erreechen, a [[republik]]anesch Institutiounen opzebauen. Als wichtege Grënnungsdatum vun der Geschicht vun dësem Land huet de Krich zanter [[1777]] aner [[Europa (Kontinent)|europäesch]] Groussmuechte mat eragezunn, bei deene [[Frankräich]] eng grouss Roll gespillt huet. De Krich goung mam [[Traité vu Paräis (1783)|Traité vu Paräis]] am Joer [[1783]] op en Enn, deen d'Onofhängegkeet vun de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate vun Amerika]] unerkannt huet. 70.000 Loyalisten hunn nom Krich missen d'Land verloossen, déi meescht sinn a [[Kanada]] oder [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] ausgewandert, oder an d'brittesch Kolonië vun der [[Karibik]]. {{Méi Info 1|Chronologie vum Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich}} == D'Originne vum Sträit mat der Metropol == [[Fichier:Boston Tea Party-Cooper.jpg|thumb|left|400px|Illustratioun vun der [[Boston Tea Party]]; W.D. Cooper, ''The History of North America'', 1789]] No dem [[Siwejärege Krich]] ([[1756]]-[[1763]]) huet [[Frankräich]] e groussen Deel vu sengen Territoiren an der [[Louisiana|Louisiane]] u [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] an u [[Spuenien]] oftriede missen. De Konflikt hat wirtschaftlech Konsequenze fir d'brittesch Kroun - d'Keess war eidel. [[London]] huet decidéiert, datt d'amerikanesch Koloniste missen en Deel vun de Käschte matbezuelen. D'[[Parlament|brittescht Parlament]] huet nei Steieren an d'Liewe geruff an eng Partie Gesetzer déi bei der amerikanescher Bevëlkerung net gutt ukomm sinn (''[[Sugar Act]]'' 1764, ''[[Townshend Act]]s'' 1767, ''[[Tea Act]]'' 1773). D'Kolonisten hu refuséiert ze bezuelen, well si keng politesch Representatioun am [[House of Commons]] zu London haten. De brittesche Gouvernement huet de Bauere vun den dräizéng Kolonien och verbueden, hir Lännereie westlech vun den [[Appalachen]] auszebreeden, fir keng Konflikter mat den [[Indianer]] ze riskéieren. Op [[Ekonomie|wirtschaftlechem]] Plang hunn d'amerikanesch Kolonisten - besonnesch d'Händler aus [[New England]] - d'Handelspolitik vu Groussbritannie kritiséiert: eng grouss Partie vu Wueren, dorënner den [[Téi]], duerften nëmme vun englesche Schëffer transportéiert ginn, déi dorop e [[Monopol]] haten. Ausserdeem waren verschidden [[Industrie]]n an de Kolonië verbueden, wat si gezwongen huet, déi Wueren aus dem Mammeland z'importéieren. D'Onofhängegkeetsbeweegung gouf an enger éischter Phas vum [[Samuel Adams]] an [[Thomas Jefferson]] ugefouert. Et koum zu e puer Opstänn an der Stad [[Boston]]. Nom éischte Boykott [[1770]] koum et [[1773]] zu der sougenannter [[Boston Tea Party]]. Zum definitive Broch koum et bei der Reunioun vun de Representante vun de Kolonië beim [[Kontinentalkongress|Kongress vu Philadelphia]] am Joer [[1774]], an deem all d'Kolonien den Handel mat England refuséiert hunn. [[1775]] huet de Kinnek [[George III. vun England|Georges III.]] en totalen [[Handelsembargo]] géint Nordamerika decidéiert. D'Kolonisten déi net loyal waren, goufen als Rebellen ugesinn, an de [[4. Juli]] [[1776]] huet de Kongress d'[[Onofhängegkeetserklärung vun de Vereenegte Staate vun Amerika|Onofhängegkeetserklärung]] vun den 13 nordamerikanesche Kolonien adoptéiert. == D'Kontrahenten == [[Fichier:J S Copley - Paul Revere.jpg|thumb|300px|De [[Paul Revere]], e Patriot an Nationalheld]] Vum [[4. Juli]] [[1776]] un, also dem Dag wou sech d'Kolonie fir onofhängeg erkläert hunn, haten d'Awunner d'Wiel wie si géifen ënnerstëtzen. Déi Leit, déi fir d'Onofhängegkeet waren, goufen « ''Americans'' » oder « ''Patrioten'' » oder och nach « ''Kongressisten'' » genannt. D'Géigner vun der Onofhängegkeet goufe « ''Loyalisten'' » oder och nach « ''Männer vum Kinnek'' » genannt. De Kongress hat tëscht 40-45&nbsp;% vun der Bevëlkerung op senger Säit. 15-20&nbsp;% vun der Bevëlkerung waren dem Kinnek trei bliwwen<ref>Robert M. Calhoon, « Loyalism and Neutrality » in ''The Blackwell Encyclopedia of the American Revolution'', S. 247.</ref>. Verschidde Leit (virun allem an [[North Carolina|North]]- a [[South Carolina]] hunn d'Fronte gewiesselt, anerer sinn neutral bliwwen. D'Loyalisten hate bis zu 50.000 Zaldoten an de Krichsjore fir de britteschen "Empire" z'ënnerstëtzen. Sou war den Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich net nëmmen e Krich géint d'[[Metropol]] mä zur selwechter Zäit och e Biergerkrich tëscht Loyalisten a Patrioten. Um Ufank haten d'Patriote keng Arméi mä nëmme [[Miliz]]en. De [[Kontinentalkongress]] huet den [[George Washington]] ass Chefkommandant vun der kontinentaler Arméi, déi duerno d'[[US Army]] ginn ass, ernannt. Och wa méi wéi 250.000 Männer<ref>Mark M. Boatner, ''Encyclopedia of the American Revolution'', S. 264 an 663.</ref> zur Verfügung stoungen, ass d'Arméi ni iwwer 90.000 Männer erausgaangen, an de Washington hat den direkte Kommando nëmmen iwwer eng 17.000 Leit<ref>Mark M. Boatner, ''Encyclopedia of the American Revolution'', S. 264.</ref>. Ausserdeem war d'amerikanesch Arméi bei wäitem net sou organiséiert wéi déi brittesch. [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] hat net genuch Leit fir géint d'Rebellioun virzegoen an hinne stounge knapps 50.000 Mann zur Verfügung, wou och d'[[Däitschland|däitsch]] [[Sëldner]] aus [[Hessen]] an amerikanesch Loyalisten derbäi waren. Nom [[Siwejärege Krich]] waren d'Leit net begeeschtert, nees zu de Waffen ze gräifen, an et war net einfach eng Arméi op d'Been ze stellen. [[Fichier:Us unabhaengigkeitskrieg.jpg|350px|thumb|left|[[Hessen]] am Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich]] D'Britte sinn dovun ausgaangen, datt déi amerikanesch Truppen nëmmen desorganiséiert Rebelle waren, an datt eng decisiv Victoire dem Ganzen en Enn géif setzen. D'[[Afroamerikaner]] hunn um Krich op béide Säite matgemaach. Si hu sech an der amerikanescher Miliz engagéiert, woubäi dat de Kolonisten aus dem Süde wéineg gepasst huet, well si net gär gesinn hunn, datt hir Sklave Waffen droen. Ëm déi 5.000 Afroamerikaner hunn op der Säit vun de Patriote matgekämpft<ref>Sidney Kaplan an Emma Nogrady Kaplan, ''The Black Presence in the Era of the American Revolution'', S. 64-69.</ref>. Am November [[1775]] huet de Gouverneur vu [[Virginia]], de [[John Murray vun Dunmore|Lord Dunmore]] de Sklave versprach, datt si géife fräikommen, wa si sech an der brittescher Arméi géifen engagéieren. Am Joer [[1779]] huet de [[Henry Clinton (1738-1795)|Sir Henry Clinton]] en änlecht Gesetz fir d'Regioun vun [[New York City|New York]] erausginn. De gréissten Deel vun de Sklaven huet als Aarbechter oder Mecanicien geschafft. Iwwer d'Hallschent ass un [[Epidemie|Epidemië]] wéi de [[Waasserpouken]], vun deenen d'Englänner betraff waren, gestuerwen. Och wann et d'Versprieche vu verschiddenen englesche Gouverneure gouf, ass d'Majoritéit vun de Sklaven net fräi komm. Op patriotescher Säit ware Sklaven, déi d'Fräiheet kruten, méi heefeg<ref>Nicole Bacharan, ''Faut-il avoir peur de l'Amérique ? '' S.117.</ref>. Am Verlaf vum Krich hu sech d'Amerikaner Hëllef vu Bausse gesicht, fir den Englänner Meeschter ze ginn. Si hu bei de franséische [[Kanada|Kanadier]] ugeklappt, déi awer am Kader vum ''[[Quebec Act]]'' refuséiert hunn, an der brittescher Kroun trei bliwwe sinn. Nodeem d'Britten eng Néierlag bei [[Schluecht vu Saragota|Saragota]] [[1777]] hu missen astiechen, ass [[Frankräich]] op der Säit vun den Amerikaner an de Krich agetrueden. {{Méi Info 1|Frankräich am Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich}} == Krichsverlaf == === Krich an den nërdleche Kolonien ([[1775]]-[[1779]]) === [[Fichier:Baron von Steuben.jpg|thumb|300px|De Baron Friedrich Wilhelm vu Steuben]] Am [[August]] [[1776]] hunn d'Britten [[New York City|New York]] eruewert. De [[George Washington|Washington]] konnt no enger Partie Néierlagen am [[Dezember]] an der [[Schluecht vun Trenton]], d'Situatioun vun de "Rebellen" stabiliséieren. Déi heemlech franséisch Ënnerstëtzung vun den Amerikaner mat Waffen, ënner der Matwierkung vum [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais|Beaumarchais]], zanter [[1776]] huet eng wichteg Roll gespillt. Am September [[1777]] hu brittesch Truppe [[Philadelphia]] besat, mä mat der Victoire zu [[Schluecht vu Saragota|Saragota]] konnt d'amerikanesch Arméi de Laf vum Krich an eng aner Richtung dréinen. Obscho si zu Saragota gewonnen haten, war d'militäresch Lag vun der amerikanescher Arméi am [[Wanter]] [[1777]]/[[1778|78]] ganz schlecht. D'amerikanesch Milize sinn duerch de Manktem u Verfleegung, Suen a Kleedung nees Heem gaangen. D'Kontinentalarméi war zu deem Zäitpunkt an engem ganz schlechten Zoustand. Si huet nëmmen nach aus knapps 5.000 Mann bestanen. Eenheetlech disziplinaresch an déngschtlech Strukture gouf et praktesch net. Zu deem Zäitpunkt huet sech de Washington op [[Valley Forge]], baussent dem britteschen Aflossberäich, zeréckgezunn. Do gouf d'Ausbildung vun den Truppe forcéiert, wat e wichtege Facteur fir d'Victoire vun den Amerikaner war, a woubäi de [[Friedrich Wilhelm vu Steuben]] eng wichteg Roll gespillt huet. De Steuben huet d'Arméi am Lager vu Valley Forge, als Generolmajouer a Generalinspekter taktesch an operativ opgebaut. Hien huet fir Disziplin an Organisatioun gesuergt, a war zäitweileg Chef d'[[État major]] vum George Washington. Bis [[1784]] ass de Steuben Generalinspekter vun der Arméi bliwwen. D'Verbesserunge vum Steuben an der amerikanescher Arméi hu sech den [[18. Juni]] [[1778]] an der [[Schluecht vu Monmouth]] gewisen. D'Truppe kruten d'Gefill, datt si den Englänner och an enger oppener Schluecht gewuess wieren. D'Britten an hir Alliéiert hunn ënner der Zerspläiterung vun hirer Arméi an ënner engem Ravitaillementsproblem gelidden, déi sech nodeem [[Frankräich]] [[1778]], [[Spuenien]] [[1779]] an [[Holland]] [[1780]] an de Krich op amerikanescher Säit agetruede waren, verschäerft hunn. De Konflikt gouf elo och um [[Mier]] ausgedroen a besonnesch Frankräich huet vill Truppen an déi Nei Welt geschéckt. [[Fichier:Percy's rescue at Lexington.jpeg|thumb|350px|left|Schluecht vu Lexington a Concord, "Plate IV. A view of the south part of Lexington." in: ''The Doolittle engravings of the battles of Lexington and Concord in 1775.'']] ==== Lexington, 19. Abrëll 1775 ==== D'Feindséilegkeeten tëscht de britteschen Hären an den amerikanesche Koloniste si bei [[Schluecht vu Lexington a Concord|Lexington]] a [[Concord]], [[Massachusetts]], eskaléiert, wéi brittesch Truppen, déi vu [[Boston]] koume fir e Lager vu Rebellen auszehiewen, den [[19. Abrëll]] [[1775]] vun dëse gestiermt an ëmzéngelt goufen. ==== Ticonderoga, 10. Mee 1775 ==== Gläichzäiteg gouf en Ugrëff op de [[Fort Ticonderoga]] am [[Champlainséi]] geplangt. De Fort Ticonderoga war vu [[Strategie|strateegescher]] Bedeitung, well et do grouss Reserve vu Waffen, Munitioun an anere Versuergungsgidder gouf, a seng Kanounen e grousse Beräich ofgedeckt hunn. Den [[10. Mee]] huet den Ugrëff ugefaangen: 80 Mann aus [[New England]], ënner dem [[Ethan Allen]] vu [[Vermont]] an dem [[Benedict Arnold]] aus dem [[Connecticut]] hunn de Fort mat senger klenger Besatzung vu 40 Mann iwwerdubbert, an déi hu sech erginn. Deen Erfolleg huet d'Moral vun de "Rebelle" gestäerkt, an déi zwéi Cheffe motivéiert. Den [[12. Mee]] huet den Allen [[Crown Point]] eruewert, wärend den Arnold vum [[16. Mee]] un, zäitweis konnt [[Saint-Jean-sur-Richelieu]], e [[Fort]] op [[Kanada|kanadeschem Territoire]] besetzen. Déi 100 Kanoune vun Ticonderoga goufen ënner der Opsiicht vum Generolmajouer [[Henry Knox]] iwwer Land direkt bei d'Arméi vum [[George Washington]] geschéckt, fir hie bei der [[Belagerung vu Boston]] z'ënnerstëtzen. ==== Boston, 17. Juni 1775 - 17. Mäerz 1776 ==== [[Fichier:The Death of General Warren at the Battle of Bunker's Hill.jpg|thumb|400px|John Trumbull, ''The death of General Warren at the Battle of Bunker Hill'']] An der Nuecht vum [[16. Juni|16.]] op de [[17. Juni]] sinn eng Ronn 1.200 Mann vun der Belagerung weider zum [[Isthmus]] vun [[Charlestown]] gezunn, deen hinnen en Iwwerbléck iwwer d'Stad erméiglecht huet, a si hunn hire Quartier um [[Breed's Hill]] opgeschloen. 2.200 brittesch Zaldoten ënner dem Kommando vum Generalmajor [[William Howe]] goufen de Moien drop ageschëfft, an hunn den Hiwwel gestiermt. An der Schluecht, déi fälschlecherweis den Numm ''[[Schluecht vu Bunker Hill]]'' krut, konnt d'Siidlertrupp no dräi Stuermugrëffer zeréckgeschloe ginn. Mat zesummen 1.000 Doudegen a Blesséierten hunn d'Britte méi wéi duebel souvill Verloschter wéi hir Géigner missen astiechen. Allerdéngs haten d'Amerikaner an der Tëschenzäit hir Truppen och op 3.000 Mann erhéicht. Et sollt déi eenzeg gréisser Kampfhandlung wärend der Belagerung vu Boston bleiwen. De Generol Washington huet den [[3. Juli]] [[1775]] formell de Kommando iwwer d'Truppe bei Boston iwwerholl, an huet sech ëm eng Verstäerkung vun den Truppe gekëmmert. Bis zum Mäerz [[1776]] hat hien eng Arméi vu 14.000 Mann op d'Bee gestallt. De [[4. Mäerz]] huet hien an enger Blëtzaktioun d'[[Dorchester Heights]] a kuerz duerno och [[Nook's Hill]] ugegraff, fir do d'[[Artillerie]] opzestellen. Den Howe huet erkannt datt seng Situatioun ëmmer méi schlecht ginn ass, an huet vum [[17. Mäerz]] un, d'Stad evakuéiere gelooss. Hien ass zesumme mat sengen 9.000 Mann de [[26. Mäerz]] op [[Halifax]] gezunn. ==== Québec, 28. August 1775 - Juli 1776 ==== [[Fichier:The Death of General Montgomery in the Attack on Quebec December 31 1775.jpeg|thumb|400px|left|John Trumbull, ''Death of General Montgomery in the Attack on Quebec'']] Am [[Juni]] [[1775]] hat de [[Kontinentalkongress]] all Militäraktioun géint [[Kanada]] erlaabt. An dëser Entscheedung louch d'Hoffnung, d'Britte mat Hëllef vun de Fransousen, déi de gréissten Deel vum kanadeschen Territoire fir sech beusprocht hunn, aus Nordamerika ze verdreiwen, a Kanada als 14. Kolonie bäizekréien. Ausserdeem war de Kongress gewuer ginn, datt de brittesche Kommandeur a Kanada am Gaang war, nei Truppen zesummenzestellen, fir [[New York City|New York]] unzegräifen. No dësem Beschloss vum Kongress koum et zu enger Invasioun vu Kanada am Hierscht [[1775]]. De [[Benedict Arnold]], dee vu [[Cambridge (Massachusetts)|Cambridge]], [[Massachusetts]] aus ugegraff huet, huet seng 1.100 Männer iwwer de [[Maine]] op de [[Kennebec River|Kennebec]] brénge gelooss. Wéi hien den [[8. November]] zu [[Québec (Stad)|Québec]] ukoum, hat hien nach 650 Männer bei sech. Do sollt hien op de [[Richard Montgomery]] waarden, deen de Kommando am Fort Ticonderoga iwwerholl hat. De Montgomery ass laanscht de [[Champlainséi]] eropkomm, an huet de [[17. September]] ugefaange [[Saint-Jean-sur-Richelieu]] ze belageren, wat den [[2. November]] gefall ass. Dat war e wichtege Schrëtt, deen eng amerikanesch Besatzung vum Québec méiglech gemaach huet. Den [[3. Dezember]] ass hie beim Arnold ukomm, deen awer mëttlerweil nëmmen nach 300 Männer hat, a sou ass et grad emol duergaangen, fir [[Montréal]] ze befestegen. Fir déi zwéi Kommandanten huet sech e weidere Problem gestallt. Déi meescht Zaldote ware Fräiwëlleger, deenen hir Kontrakter Enn [[1775]] auslafe géifen. An hirer Verzweiwlung hu si an der Nuecht vum [[30. Dezember|30.]] op den [[31. Dezember]] ugegraff, mä haten awer keen Erfolleg. D'Verloschter op amerikanescher Säit louche bei ëm déi 100 Doudeger a 400 Gefaangen, woubäi de Montgomery och an [[Schluecht vu Québec|där Schluecht]] gefall ass. D'Belagerung konnt nach bis zum Fréijoer [[1776]] gehale ginn, duerno goufen d'Koloniste vun de Britten nees zeréck bis op de Champlainséi gedréckt. ==== Long Island, 26. - 29. August 1776 ==== [[Fichier:William-howe-fifth-viscount.jpg|thumb|300px|De William Howe]] Nodeem d'Britte Boston hu misse raumen, ass de Washington mat senger Arméi, déi knapps méi wéi eng Miliz war, direkt Richtung [[New York City|New York]] weidergezunn, well hien do en Ugrëff vun der Kroun op dësem strateegesche Punkt erwaart huet. Am [[Juli]] an am [[August]] [[1776]] huet de Generol Howe mat der Ënnerstëtzung vun der Flott vu sengem Brudder dem Admirol [[Richard Howe]] 32.000 brittesch an [[Hessen|hessesch]] Beruffszaldoten op [[Staten Island]] bruecht. An där Zäit konnt de Washington 20.000 ontrainéiert Zaldote vum Kongress a Milizzaldote versammelen, an huet op [[Manhattan|Manhattan Island]] schwéier Befestegunge baue gelooss. D'Hallschent vu sengen Truppen huet hien an déi nei Befestegungsanlagen op de [[Brooklyn Heights]] geschéckt, an huet Manhattan dem Generolmajouer [[Israel Putnam]] iwwerlooss. Tëscht dem [[22. August|22.]] a [[25. August]] hunn 20.000 vum Howe senge Männer Staten Island an der Nuecht gestiermt an duerno d'Kontinentaltruppe vu lénks flankéiert. Den Howe huet sech dunn awer entscheet, dem Sullivan an de Réck ze falen, wat him och gelongen ass. D'amerikanesch Truppe konnte sech gréisstendeels op Manhattan zeréckzéien an d'Verloschter goufen op 300-400 Doudeger an 1.200 Gefaangener geschat. {{Méi Info 1|Schluecht vu Long Island}} ==== Trenton, 26. Dezember 1776 ==== No der Victoire op [[Long Island]] sinn déi héichmotivéiert Britte weider op Manhattan gelant, wat de Washington zu engem Réckzuch no Norde gezwongen huet. Wéi d'Forte [[Fort Washington|Washington]] a [[Fort Lee|Lee]] op der anerer Säit vum [[Hudson River]] am November [[1776]] un d'Englänner verluer goufen, huet sech de Washington weider queesch duerch [[New Jersey]] zeréckgezunn, wärend den Howe hie verfollegt huet. De Washington konnt mat 3.000 Mann iwwer den [[Delaware River]] no [[Pennsylvania]] entkommen. Doropshin hunn den Howe a seng Männer hir Wanterquartéieren zu New York ageriicht, hunn awer zum Beispill [[Newport]], [[Rhode Island]] souwéi aner Stied an New Jersey befestege gelooss. De Washington huet am [[Dezember]] [[1776]] en Iwwerraschungsugrëff op déi 1.400 hessesch Truppen zu [[Trenton]] decidéiert, fir d'Moral vu sengen Truppen ze hiewen. Vun de 7.000 Reservisten, déi hien zur Verfügung hat, huet hien 2.400 iwwer de Floss Delaware, dee bal komplett zougefruer war, an d'Géigend vun Trenton brénge gelooss. D'Stad selwer gouf de [[26. Dezember]] um 8 Auer moies duerch zwou Kolonnen ugegraff. D'Hessen, déi net dorop virbereet waren, hu sech no annerhallwer Stonn erginn. Allerdéngs konnten eng 400 vun hinnen op [[Bordentown]], New York, flüchten. {{Méi Info 1|Schluecht vun Trenton}} ==== Princeton, 3. Januar 1777 ==== No dem Coup zu [[Trenton]] ass de Washington mat sengen hessesche Gefaangenen nees iwwer den Delaware a [[Pennsylvania]] gezunn. Allerdéngs hat hien um Enn vum Joer Angscht, net genuch Zaldoten ze hunn, an huet zu Trenton eng Sträitmuecht vu knapps 2.500 Mann agesammelt. Wat hien net wousst war, datt de brittesche Generalmajor [[Charles Cornwallis]] him gefollegt war, an dësen huet mat 6.000 brittesche Beruffszaldoten Trenton gestiermt. Den [[2. Januar]] [[1776]] stoung de Washington mam Réck zum Delaware, well hie sech op den [[Assunpink Creek]] zeréckgezunn hat. De Cornwallis huet net direkt ugegraff, wat den Amerikaner d'Méiglechkeet ginn huet, sech an der Nuecht vum [[2. Januar|2.]] op den [[3. Januar]] iwwer eng Niewestrooss zeréckzezéien. Nodeem si no Norden a Süde geflücht waren, hu si eng Kolonn vu britteschen Zaldoten ënner dem [[Charles Mawhood]] ugegraff, déi Richtung Cornwallis ënnerwee waren. Dem Mahwood seng Zaldote konnten eréischt verdriwwe ginn, wéi de Washington mat sengem Batailloun bei de Kolonisten ukomm war. De Mahwood konnt sech op [[Morristown]] an [[New Brunswick]] zeréckzéien. Hien hat 86 Verloschter ze bekloen. De Washington huet sech och nees zeréckgezunn, an zwar an d'Hiwwelen ëstlech vun New Brunswick, déi duerch hir vill Bëscher e gudde Schutz géint d'Britte gebueden hunn. Hei huet hie säi Wanterquartier ageriicht, wat de Generol Howe bemierkt huet, mä et war him onméiglech, all Punkte vun deenen déi de Washington hätt kënnen ugräifen, ofzedecken, a sou huet och hie sech op New Brunswick zeréckgezunn. ==== Saratoga, 30. Juli - 17. Oktober 1777 ==== [[Fichier:Surrender of General Burgoyne.jpg|thumb|400px|left|De Burgoye ergëtt sech no der Schluecht vu Saragota (John Trumbull)]] Déi brittesch Strategie vum Joer [[1777]] huet zwee Ziler verfollegt. [[New England]] sollt mat engem Sichelschnëtt vu [[Kanada]] den Hudson erof op [[Albany]] vun enger Trupp vun den anere Kolonien ofgetrennt ginn, wärend eng aner Grousseenheet, déi vun New York aus no Norde virrécke sollt, d'Ëmklamerung vervollstännegen an d'kanadesch Truppe verstäerke sollt. Als Zweet haten d'Britte wëlles, [[Philadelphia]] anzehuelen, well do de Sëtz vun der Revolutiounsregierung war. De Feldzuch vun de Britten huet mat enger Beweegung vun zwou Arméie vu Kanada aus ugefaangen, dee vun New York aus gouf vum Generalmajor [[John Burgoyne]] geleet, deem seng Mannstäerkt sech aus 7.500 Britten an ongeféier 400 Indianer zesummegesat huet. Dës Sträitmuecht ass iwwer de Champlainséi virgestouss, an huet 2.500 Kontinentaltruppen a Milizeenheete gezwongen, [[Ticonderoga]] de [[27. Juni]] z'evakuéieren. Och aner amerikanesch Eenheeten, ënner dem Gesamtkommando vum [[Philip John Schuyler|Schuyler]], hu sech no Süden zeréckgezunn. Dobäi konnte si déi schwéier brittesch Eenheete bremsen, well si selwer liicht bewaffent méi séier viru komm sinn. Eng vun de kanadeschen Eenheeten huet aus 700 Beruffszaldoten a knapps 1.000 [[Indianer]] bestanen a stoung ënner dem [[Barry St. Leger]]. Déi Arméi huet sech vum [[Fort Oswego]] um [[Ontarioséi]] aus no Oste beweegt, an ass den [[2. August]] am [[Mohawk-Dall]] ukomm. Eigentlech wollte si sech dem Burgoyne uschléissen, mä hunn awer d'Taktik missen änneren, wéi si vun 950 Kolonisten ënner dem [[Benedict Arnold|Arnold]] ugegraff goufen. De Burgoyne ass weider Richtung Albany gezunn. Vum [[13. September|13.]] op de [[14. September]] ass de Burgoyne iwwer den Hudson bei [[Saragota]] gaangen. An der Tëschenzäit hat de [[Horatio Gates|Gates]], deen de Schuyler den [[19. August]] beim Kommando iwwer d'nërdlech Truppen ofgeléist hat, seng Arméi op 7.500 Männer opgestockt. De Burgoyne wollt Albany nach virum [[Wanter]] erreechen, an et koum zu enger [[Schluecht vun de Bemis Heights|Schluecht]] bei de [[Bemis Heights]]. D'Amerikaner hunn de Poste missen opginn, mä d'Britten hate schwéier Verloschter ze bekloen a sou konnten d'Amerikaner op den Hiwwele bleiwen. De [[17. Oktober]] huet de Burgoyne [[Kapitulatioun|kapituléiert]]. {{Méi Info 1|Schluecht vu Saragota}} ==== Brandywine, 11. September 1777 ==== Déi brittesch Entreprise fir [[Philadelphia]] z'erueweren, ass Enn [[Juli]] [[1777]] un d'Rulle komm. Ënner dem Kommando vum Howe si 15.000 Zaldote vun New York aus op den ''Head of Elk'' (haut [[Elkton]] am [[Maryland]] geseegelt, wou hir Landung e Mount méi spéit de [[25. August]] ofgeschloss war. An der Tëschenzäit hat de Washington mat sengen 11.000 Zaldoten eng schwéier befestegt defensiv Position um [[Chad's Ford]] op der Ostsäit vum [[Brandywine Creek]] eruewert. Den Howe huet de Washington den [[11. September]] [[1777]] ugegraff, andeems hien dem Generol Cornwallis den Uerder ginn hat, d'amerikanesch Zaldoten op der rietser Flank unzegräifen, wärend d'hessesch Zaldoten um aneren Ufer d'Truppen aschüchtere sollten. D'Zaldote vum amerikanesche Generol [[Nathanael Greene]] konnten awer verhënneren, datt d'Arméi komplett agekreest gouf. No der Schluecht hu sech d'Amerikaner op [[Chester]] zeréckgezunn, nodeem si knapps 1.200 Zaldote verluer haten. ==== Germantown, 4. Oktober, 1777 ==== No hirer Victoire bei Brandywine sinn d'Truppen ënner dem Howe zwou Woche laang an der Géigend vu Philadelphia patrulléiert. An där Zäit hu si géint eng amerikanesch Eenheet ënner dem Generol [[Anthony Wayne]] bei [[Paoli]] gewonnen, a konnten de [[26. September]] 1777 d'Stad anhuelen. Den Howe huet zu [[Germantown]] en Haaptquartéier ageriicht, an eng 9.000 Mann do stationéiere gelooss. Well de Washington Angscht hat, datt d'Englänner weider Befestegunge géifen opbauen, huet hien de Stützpunkt an der Nuecht vum [[3. Oktober|3.]] op de [[4. Oktober]] ugräife gelooss. Moies koum et awer zu déckem Niwwel wat dozou gefouert huet, datt sech d'Amerikaner deelweis selwer ënnerenee beschoss hunn, an d'Britten, déi besser organiséiert waren, sech nei forméiere konnten. Wéi bei de Kolonisten och nach d'[[Munitioun]] knapps ginn ass, hu si sech géint 9 Auer moies zeréckgezunn. Den Howe huet si nach eng Zäitche verfollegt, mä huet awer d'Amerikaner déi op der Plaz bliwwe waren, verschount. D'Amerikaner hate 673 Doudeger ze bekloen, d'Britten hu 521 Affer gezielt. ==== Monmouth, 28. Juni 1778 ==== [[Fichier:Combs Hill vista, Monmouth Battlefield, Manalapan Township, NJ - 2026.jpg|thumb|upright=1.2|D'Schluechtfeld vu Monmouth]] Nom Ofschloss vum amerikanesch-franséischen Traité de [[6. Februar]] [[1778]] hunn d'Britte sech ausser mat de Kolonisten och nach mat der franséischer Flott ausenaner ze setzen. De Generol [[William Henry Clinton]], deen den Howe den [[8. Mee]] vu sengem Kommando iwwer Amerika entbonnen hat, huet decidéiert, de gréissten Deel vu sengen Truppen, déi zu [[Philadelphia]] stationéiert waren, méi no un d'Küst ze réckelen, well et vun do aus méi einfach war, mat der englescher Flott a Kontakt ze bleiwen. 10.000 Mann hu sech duerch [[New Jersey]] op de Wee Richtung [[New York City|New York]] gemaach. De Washington huet säi Lager opgeléist, a mat zirka 13.500 Zaldoten d'Britte verfollegt. D'Amerikaner hunn d'brittesch Kolonne bei [[Monmouth Courthouse]] (haut [[Freehold]], [[New Jersey]]) ugegraff. Aus net vollstänneg opgekläerte Grënn huet den amerikanesche Generol [[Charles Lee (Generol)|Lee]] fréi Virdeeler vun der Schluecht net ausgenotzt, an huet den Uerder fir e Réckzuch ginn. De Washington huet d'Kommando mat eegene Verstäerkungen iwwerholl. Dëst huet dem [[William Henry Clinton|Clinton]] Mutt gemaach, mat senger Haaptarméi unzegräifen. D'[[Schluecht vu Monmouth|Schluecht]] huet bis an d'Owesstonne gedauert, ouni datt sech eng Krichspartei zeréckgezunn huet. Wéi et däischter war, konnten d'Britten op [[Sandy Hook]] flüchten, vu wou aus si mam Schëff weider op [[New York City]] komm sinn. Dem Washington seng Arméi ass weider Richtung Norde gezunn an huet bei [[White Plains]] Stellung bezunn. === En internationale Krich ([[1778]]-[[1783]]) === 1778 ass aus der Rebellioun vun de Kolonië vun Nordamerika en internationale Krich ginn. Frankräich huet eng Allianz mat de Kolonisten de [[6. Februar]] [[1778]] ënnerschriwwen, a [[Spuenien]] ass als Alliéierte vu Frankräich am [[Juni]] [[1779]] an de Krich gezunn. Am Géigesaz zu de Fransousen hunn d'Spuenier awer d'Amerikanesch Onofhängegkeet net unerkannt, aus Angscht an hire Kolonië kéinten déi selwecht Iddien opkommen. Och [[Holland]] huet sech [[1780]] an de Konflikt agemëscht. Dës dräi Länner hate scho virdrun ëmmer nees eng finanziell Ënnerstëtzung un d'Amerikaner geschéckt, an der Hoffnung, d'brittesch Muecht ze schwächen. {{Méi Info 2|Frankräich am Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich|Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich um Mier}}<br> [[Fichier:Holman, Cape St Vincent.jpg|thumb|400px|left|[[Francis Holman]], ''The moonlight Battle off Cape St Vincent, 16 January 1780'']] ==== Savannah, 29. Dezember 1778 / 16. September - 10. Oktober 1779 ==== An der [[Schluecht vu Savannah|éischter Schluecht]] ass eng brittesch Expeditiounsträitmuecht ënner dem Generol [[Robert Howe]] an engem Abschnitt vum [[Savannah River]] net wäit vun der Stad mam selwechten Numm gelant, an huet d'Stad ageholl. D'Joer drop ass dem [[Charles Henri d'Estaing|d'Estaing]] seng [[Frankräich|franséisch]] Flott aus der [[Karibik]] zeréckkomm, an huet Truppen op [[Beaulieu]] bruecht, 14 Meile südlech vu Savannah. Nodeem d'Virbereedungen ofgeschloss waren, hunn eng knapps 1.500 Amerikaner ënner dem Generol [[Benjamin Lincoln]] a 5.000 Fransousen déi 3.200 Britten an der [[Belagerung vu Savannah|Stad belagert]]. Si goufen allerdéngs zeréckgeschloen. ==== Camden, 16. August 1780 ==== De [[16. August]] [[1780]] si 4.100 amerikanesch Truppen ënner dem [[Horatio Gates|Gates]] an dem [[Johann de Kalb|Baron de Kalb]], déi zur Verstäerkung vun den Truppe bei [[Charleston]] geschéckt gi waren, op eng 2.200 brittesch-hessesch Zaldoten ënner dem [[Charles Cornwallis|Cornwallis]] getraff. Dës [[Schluecht vu Camden|Schluecht]] war eng Victoire fir d'Britten, déi 312 Männer verluer hunn, wärend d'Amerikaner 880 Affer ze bekloen haten. {{Méi Info 1|Schluecht vu Camden}} ==== Cowpens, 17. Januar 1781 ==== [[Cowpens]], [[South Carolina]], war eng klassesch Schluecht vum Onofhängegkeetskrich. D'Schluecht war markéiert vun enger Offensiv vun de Kolonisten ënner dem Generol [[Nathanael Greene]], déi d'Britten aus dem südleche Kampfgebitt verdreiwe sollt. D'Vernichtung vun engem groussen Deel vun der kinneklecher Südarméi war e grousse strateegesche Virdeel fir d'Amerikaner am weidere verlaf vum Krich. {{Méi Info 1|Schluecht vu Cowpens}} ==== Guilford Court House, 15. Mäerz 1781 ==== Zu [[Guilford Court House]], [[North Carolina]], sollt fir de Greene eng Entscheedungsschluecht géint de Cornwallis ausgedroe ginn. Mä och wann hien an der Defensiv war a mat iwwer 4.400 Mann an der Iwwerzuel, huet hie géint déi 1.900 Britte mat wäit méi Erfarung verluer. Allerdéngs haten d'Britten och Verloschter op hirer Säit, déi si gezwongen hunn, sech op [[Yorktown]] zeréckzezéien. Hei huet sech de Cornwallis nees missen den Amerikaner stellen. ==== Yorktown, 28. September - 19. Oktober 1781 ==== [[Fichier:Surrender of Lord Cornwallis.jpg|thumb|400px|John Trumbull, ''The surrender of the British at Yorktown'']] Zanter [[1778]] haten d'Britte sech haaptsächlech op d'südlech Kolonië konzentréiert, well si versicht hunn, hei hiren Afloss zeréckzegewannen. Dat war an hiren An awer onméiglech soulaang d'Koloniste vu [[Virginia]] aus Operatioune konnte starten. Also huet de Clinton den amerikaneschen Iwwerleefer [[Benedict Arnold]] mat 1.600 Männer den [[James River]] eropgeschéckt. Bis Enn Mee ass et de Britte gelongen, 7.200 Mann ze sammelen. De Cornwallis krut den Uewerbefehl iwwer all Truppen a Virginia an huet Ugrëffer bis Mëtt [[Juni]] gefouert. Am Ufank konnte sech him nëmmen d'Truppen ënner dem [[Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier de la Fayette|LaFayette]] entgéint stellen, déi Mëtt Juni awer vun Truppen ënner dem [[Anthony Wayne]] an dem [[Friedrich Wilhelm vu Steuben|Baron vu Steuben]], dem Chefinspekter vun der ''[[Continental Army]]'', verstäerkt goufen. De Cornwallis huet sech op d'Küst zeréckgezunn, fir besser a Kontakt mam Clinton zu New York bleiwen ze kënnen. An der Tëschenzäit war dem Washington säi virleefegen Opbau vun enger Nordarméi ugelaf, déi vu 4.800 Fransousen ënner dem [[Jean de Rochambeau|Rochambeau]] fir en Ugrëff op New York verstäerkt gouf. De Washington huet seng Pläng awer op d'Kopp gehäit, wéi hie gewuer ginn ass, datt hie weider 3.000 Männer vum franséischen Admirol [[François de Grasse]] géif kréien. Den Admirol hat säin Operatiounsgebitt an der [[Karibik]] verlooss, an huet dem Washington d'Zaldote bis Mëtt Oktober an d'[[Chesapeake-Bucht]] bruecht. Doropshin huet de Washington beschloss, mat engem Groussdeel vu senger Arméi Richtung Virginia ze zéien. Hien ass vum [[20. August|20.]] bis [[26. August]] iwwer den [[Husdon]] komm, an ass iwwer [[New Jersey]] a [[Pennsylvania]] Richtung [[Maryland]] weidergezunn. An der Tëschenzäit war dem de Grasse seng Flott op der Küst vu Yorktown gelant, an 3.000 Zaldote goufe lassgeschéckt, fir de LaFayette z'ënnerstëtzen. Den Admirol gouf beim Auslafen de [[5. September]] vum [[Thomas Graves]] iwwerrascht an et koum zu enger [[Schluecht vu Chesapeake|Séischluecht]] déi de Fransous strateegesch fir sech entscheede konnt. De brittesche Flottekommandant huet sech zeréckgezunn. Dëst huet dem Washington an dem Rochambeau erlaabt, mat hire 15.500 Zaldote Yorktown den [[28. September]] ze belageren. Dëst huet bis zum [[17. Oktober]] gedauert, bis de Cornwallis e Waffestëllstand ugefrot huet. Den [[19. Oktober]] huet hie kapituléiert. Domat waren all englesch Hoffnungen op eng Victoire an Nordamerika ëmsoss an et koum schlussendlech zu de Friddensverhandlungen. {{Méi Info 1|Schluecht vu Yorktown}} == De Fridde vu Paräis ([[1783]]) == Nodeem d'Entscheedung vum Krich no der [[Schluecht vu Yorktown|Belagerung vu Yorktown]] am Oktober [[1781]] gefall war, goufen d'Friddensverhandlungen opgeholl. Am [[Traité vu Paräis (1783)|Traité vu Paräis]] huet [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] d'Onofhängegkeet vun de fréiere brittesche Kolonien an Nordamerika unerkannt. England huet op all Gebidder bis zum [[Mississippi River]] verzicht. D'Vereenegt Staaten hunn hir Nordgrenz bis zu de [[Grouss Séien (Nordamerika)|Grousse Séien]] ausgedeent, a [[Florida]] ass nees u [[Spuenien|Spuenie]] gaangen. == Literatur zum Theema == * Gregory Fremont-Barnes a Richard A. Ryerson (Ersg.), ''The Encyclopedia of the American Revolutionary War: A Political, Social, and Military History'', ABC-CLIO, 2006. * Christopher Hibbert, ''Redcoats and Rebels: The American Revolution through British Eyes.'' Norton, New York, 1990. {{small|(ISBN 0-393-02895-X)}} * Robert Middlekauff, ''The Glorious Cause: The American Revolution, 1763–1789'', Oxford University Press, New York, 1984. {{small|(ISBN 0-19-516247-1)}} * Christopher Ward, ''The War of the Revolution'', Macmillan, New York, 1952. == Kuckt och == * [[Kolonialgeschicht vun de Vereenegte Staate vun Amerika]] * [[Amerikanesch Revolutioun]] == Um Spaweck == {{Commonscat|American Revolution|Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich}} * {{en}} [https://web.archive.org/web/20060822191042/http://www.dean.usma.edu/history/web03/atlases/american%20revolution/american%20revolution%20index.htm Schluechtfeld Atlas vun der Amerikanescher Revolutioun] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20060926164635/http://users.snowcrest.net/jmike/amrevmil.html Ressourcen zum Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20001206100200/http://www.army.mil/cmh-pg/reference/revbib/revwar.htm Bibliographie vum ''US Army Center for Military History''] * {{en}} [http://www.americanrevolution.org/hispanic.html D'Roll vu Spuenien an der Amerikanescher Revolutioun] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich| ]] dskzc4s00d0lswb2qixeah9kysbobwc 0 31159 2711484 2657990 2026-10-09T06:43:13Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711484 wikitext text/x-wiki {{SkizzRel}} [[Fichier:Main divisions in Islam.png|thumb|Konfessioune vum Islam<br>Gréng: [[Sunitten]], Rout: [[Schiitten]], Mauve: [[Ibaditt]]en]] [[Fichier:Kaaba Mirror like.jpg|thumb|Pilger zu Mekka bei der Kaaba]] [[Fichier:Mosque.jpg|thumb|Bannen an enger Moschee]] [[Fichier:The Prophet Muhammad and the Muslim Army at the Battle of Uhud, from the Siyer-i Nebi, 1595.jpg|thumb|upright|De Mohammed a seng Arméi bei der Schluecht vun Uhud]] [[Fichier:V.M. Doroshevich-East and War-Harem enhaced.jpg|thumb|Harem]] [[Fichier:Star_and_Crescent.svg|thumb|Symboler vum Islam: Moundsichel a Stär]] Den '''Islam''' ass eng [[Relioun]], déi am [[7. Joerhonnert]] zu [[Mekka]] entstanen ass. Seng Unhänger beruffe sech op de [[Mohammed]] als [[Prophéit]]. Ausser dem Prophéit Mohammed erkennen d'Moslemen nach aner Prophéite wéi [[Jesus]], [[Moses]], [[Abraham]] an [[Adam]] un. <!--Am Ganze gëtt de Koran eng Zuel vun 124.000 Prophéiten un, fir all Vollek op der Welt, ee Prophéit. (hei wier eng Quell ubruecht, bis dohi verstoppten Text)--> Den Islam huet tëscht 1,1 an 1,5 Milliarden Unhänger. En ass nom [[Chrëschtentum]] déi zweetgréisst [[Monotheismus|monotheistesch]] Weltrelioun an a bal alle Länner vertrueden. D'Glawens- a Moralléier, d'Ritualen an d'reliéis Uerdnung baséieren um [[Allah]] sengen Offenbarungen, déi de Mohammed am [[Koran]] hannerluet huet. Fir déi gréisst Grupp vun de [[Moslem]]en, d'[[Sunitten]], gëtt de Koran als Reliounsquell duerch d'Iwwerliwwerung ([[Hadith]]) an d'Gewunnechtsrecht ([[Sunna]]) ergänzt. D'Sunitte stellen a bal allen islamesche Länner d'Majoritéit vun der Bevëlkerung duer mat Ausnam vum [[Bahrain]], dem [[Iran]], dem [[Irak]], dem [[Jemen]], dem [[Libanon]] an dem [[Oman]]. Fir d'Sunitte gëllt de Nofollger vum éischte [[Kalif]] [[Abu Bakr]] als geeschtleche Chef. Déi zweet grouss Glawensrichtung vum Islam sinn d'[[Schiitten]]. Si veréieren den Eedem an Adoptivjong [[Ali]], Mann vum Mohammed senger Duechter Fatima, a seng Jongen Hussein an Hassin als rechtméisseg Nofollger vum Prophéit Mohammed. Donieft bestinn nach vill regional Sekten. == Ausbreedung vum Islam == An der [[Antiquitéit|Spéitantiquitéit]] si verstäerkt monotheistesch Aflëss ([[Juddentum]] a [[Chrëschtentum]]) an d'polytheistescht [[Arabien]] komm. Déi hunn déi spéider Entwécklung vum [[Mohammed]], bis dohi just Mann vu senger 15 Joer méi aler räicher Cheffin an duebler Händlerswittfra, mat beaflosst. Géint d'Joer [[610]] soll en Erscheinunge gehat hunn, déi en duerno derzou bruecht hunn ëffentlech a senger Gebuertsstad [[Mekka]] ze priedegen. Seng éischt Unhänger waren awer séier den Autoritéite vun der Stad en Dar am A well se un den ale Glawe kraze goungen, an no engem Handelsboykott a gewalttätegen Ausernanersetzunge sinn d'Mohammedaner an [[Abessinien]] an dat spéidert [[Medina]] geflücht. Vun do aus hu se Karawanne vun de Mekkaner iwwerfall, sech an d'Schluechte vu Badr an Uhud gestierzt, a schlussendlech Mekka am Joer 630 eruewert. Vu Mekka aus huet de Mohammed d'Beduinestämm aus der Ëmgéigend opgefuerdert, dem Islam bäizetrieden. De Mohammed wollt se all an enger Zort grousser Volleksgemeinschaft, der [[Umma]], zesummefaassen. Dem Mohammend seng Krichszich an de Süde vun der arabescher Hallefinsel an an den Norde bis un d'[[Byzantinescht Räich]] ware relativ erfollegräich. Wann ee vun den iwwerrannte Stämm a Stied net kollaboréiert huet, da krut e fréier oder spéider fatzeg Nodeeler, gouf versklaavt oder souguer higeriicht, sou datt bal just de Choix blouf sech z'erginn an zum Islam iwwerzetrieden oder auszewanderen. Am Joer 632 ass de Mohammed stënterlech no kuerzer Kränkt zu Medina gestuerwen. En hat zwar 10 Fraen, awer just d'Kanner vu senger Duechter Fatima hunn et bis an den Erwuessenenalter gepackt. No sengem Doud war keen direkt unerkannten Nofollger prett an eng Rei Stämm hu sech nees lassgesot. Dozou koum datt verschiddener vun deene Stämm déi beim Islam blouwen dem Mohammed säi Schwéierpapp [[Abu Bekr]] net als Féirer unerkannt hunn, mä gemengt hunn dem Mohammed säi [[Koseng]] an Eedem Ali misst Nofollger ginn, wat op laang Weil zur Schia an de Schiitte gefouert huet. Den Abu Bekr huet awer als éischte Kalif um Féirungsusproch souwuel a reliéiser wéi politescher Hisiicht festgehalen an déi oftrënneg Stämm séier nees ënnerworf. Och den Ali huet missen en Eed op hee leeschten. Vun do u goung et aus reliéisen, ekonomeschen a bannepolitsche Motiver géint Ostroum a Persien, déi an deem Ablack duerch e laange Krich géintenee geschwächt waren an en plus net op en Ugrëff vun den Araber als drëtt Partei virbereet waren. Duerno haten d'Araber ëm d'Joer 700 Erfolleger am Osten, wou se an [[Zentralasien]] agefall sinn a bis un d'Grenze vun [[Indien]] a [[China]] koumen. Am Westen ass et hinne gelongen, Nordafrika an d'Ibeeresch Hallefinsel anzehuelen, mee se goufe 717/18 a 740 vum byzantinesche Keeser Leo III. a Klengasie gestoppt, a 732 vum fränkeschen Hausmeier [[Karl Martell]] an der [[Schluecht vun Tours a Poitiers]]. Vum 12. Joerhonnert u waren déi islamesch Kräften duerch d'[[Kräizzich]] geschwächt. Dat huet d'[[Reconquista]] vun der Ibeerescher Hallefinsel erlaabt, déi 1492 hiren Ofschloss fonnt huet. A Klengasien a Südosteuropa dogéint huet sech dat islamescht [[Osmanescht Räich]] virun allem vum 13. bis 15. Joerhonnert breetgemaach, eng weider Expansioun gouf doduerch verhënnert datt [[Wien]] sech bei senge Belagerunge 1529 a 1683 net klengkréie gelooss huet. Iwwer den Handel am Indeschen Ozean huet sech den Islam vum Enn vum 12. bis uganks dem 17. Joerhonnert och a Südostasien verbreet. An der Mëtt vum 19. Joerhonnert ass den Islam duerch de Sklavenhandel vun de Sultane vun [[Oman]] a [[Sansibar]] verstäerkt an d'ostafrikanescht Banneland agedrongen. Am 20. an 21. Joerhonnert si vill Moslemen an dat chrëschtlecht Europa agewandert an hunn do grouss Bevëlkerungsgruppe gebilt, déi et weider mam Islam gehalen hunn, deelweis méi streng wéi dat an hiren Heemechtslänner erlaabt wier. Am Frankräich si virun allem nordafrikanesch Araber a Berber, an der Belsch Marokkaner an Tierken, an Däitschland Tierken an Albaner, an England Pakistaner, an Holland Marokkaner an Tierken an zu Lëtzebuerg Bosnier a Syrer. Dem integrative Konzept vun engem Euro-Islam stinn ëffentlech Debatte wéi d'Ënnerdréckung vun de Fraen, de Kappduch- a Karikaturesträit, déi ëffentlech Suerg ëm d'Entstoe vun enger islamistesch geprägter Parallelgesellschaft, déi verschäerfte Chrëschteverfollgung an islamesche Länner, an islamistesch motivéiert Terrorattacke géinteniwwer. == D'Léier == D'Léier vum Islam ass staark vum [[Juddentum|jiddeschen]] a vir-islamesche Glawensgutt beaflosst. Follgend Léiersätz sinn am Fong bei alle Richtungen d'selwecht: * Et gëtt nëmmen ee Gott, Allah, Här a Schëpfer vun der Welt. * De Mënsch Mohammed ass dem Allah säi Prophéit. * De Koran (''dat Buch wat dacks gelies soll ginn'') ass d'Helleg Schrëft vum Islam, wou dem Allah seng Offenbarungen dra stinn. * Den Allah huet [[Engel]]en, [[Däiwel]]en an [[Dschinn]]e (Dämonen) geschaf als gutt a béis Geeschter. * De Liewenslaf vum Mënsch ass vun Ufank u viraus bestëmmt. Et bleift awer nach Raum fir eegen Entscheedungen. Déi wichtegst Geboter sinn: * Rituell Wäschunge fir d'ënnerlech Rengegung. * D'[[Beschneidung]] (ass net obligatoresch, gëtt awer als ''Sunnah'' (Usus) ugesinn) * Deeglech [[Gebiet|Gebieder]] an d'Anhale vun de Feierdeeg. * Donen a Form vun 2,5 % vum Akommes. * D'[[Faaschten]] am [[Ramadan]]. * D'Pilgerfahrt bei d'[[Kaaba]] zu Mekka. D'Pilgerfahrt kann awer och vun Ersatzpilger gemaach ginn. * De Genoss vun [[Alkohol]] a [[Schwäin|Schwéngefleesch]], gradewéi [[Glécksspill]]er, [[Wucher]], [[Zauberei]] an d'Zukunft viraussoe si verbueden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.islam.lu/ islam.lu] * [https://web.archive.org/web/20200926191757/https://portal.education.lu/Portals/46/downloads/Zusatzmaterial/L%27islam_une%20religion_du_Luxembourg/VieSo%2030_06_16_ISLAM.pdf?ver=2016-07-01-184246-603&timestamp=1490179186592 L'islam - une religion du Luxembourg] Support fir d'Fach [[Vie et société]] [[Kategorie:Islam| ]] pwvemqwz0brgn5e4hz63ydf1ihn7ysx 0 40511 2711468 2268245 2026-10-09T00:46:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711468 wikitext text/x-wiki '''Delta-Scuti-Stäre''' si [[Pulsatiounsverännerleche Stär|pulsatiounsverännerlech Stäre]] vun der [[Spektralklass]] A2 bis F6 an der [[Liichtkraaftklass]] V bis III. D'[[Ëmlafzäit|Periode]] leien tëscht 0,03 an 0,2 Deeg an d'[[Amplitud]]en tëscht 0,003 an 0,1 [[Visuell Magnitude|Gréissteklassen]]. D'Pulsatioun verleeft [[Radius|radial]] an nëmmen an der [[Grondfrequenz]], an Ausnamefäll och an der 1. [[Harmonesch|Uewerschwéngung]]. D'[[Liichtbou|Liichtbéi]] entspriechen enger [[Sinus]]schwéngung mat verännerlecher Form, Period an Amplitud. D'Delta-Scuti-Stäre leien am [[Hertzsprung-Russell-Diagramm]] tëscht der [[Haaptrei]] an den [[RR Lyrae-Stär]]en. Ongeféier 30% vun den Haaptreiestären an den u.g. Spektralklasse sinn Delta-Scuti-Stären. Änlech Eegenschafte wéi d'Delta-Scuti-Stären, allerdéngs bei méi héijen Amplituden, weisen d'[[Cepheiden|Zwergcepheiden]]. {| class="wikitable" |+ Beispiller fir Delta-Scuti-Stäre<ref>{{Citation |URL=http://www.alcyone.de/SIT/bsc/index.html |Titel=Variables of δ Scuti type (Alcyone) |Gekuckt=2012-07-29 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171028184726/http://www.alcyone.de/SIT/bsc/index.html |Archiv-Datum=2017-10-28}}</ref> |- class="hintergrundfarbe5" align="center" !Numm !![[Bayer-Bezeechnung]]!![[Spektralklass]]!![[Visuell Magnitude]]<br>(Maximum)!!Amplitude (mag)!!Period (Deeg) |- | [[Vega (Stär)|Vega]]|| [[Alpha Lyrae]]||align="center" bgcolor="#ffffff"|A0 V||align="center"|-0,02||align="center"|0,07||align="center"|0,19 |- | [[Denebola (Stär)|Denebola]] ||[[Beta Leonis]]||align="center" bgcolor="#ffffff"|A3 V||align="center"|2,14||align="center"|0,025||align="center"|- |- | [[Caph (Stär)|Caph]] ||[[Beta Cassiopeiae]]||align="center" bgcolor="#ffffcc"|F2 III-IV||align="center"|2,25||align="center"|0,06||align="center"|0,1043 |- | ||[[Rho Puppis (Stär)|Rho Puppis]]||align="center" bgcolor="#ffff88"|F6 IIp||align="center"|2,68||align="center"|0,19||align="center"|0,14088 |- | [[Ceginus (Stär)|Ceginus]] ||[[Gamma Bootis]]||align="center" bgcolor="#ffffff"|A7 III||align="center"|3,02||align="center"|0,05||align="center"|0,2903 |- | [[Pherkad (Stär)|Pherkad]] ||[[Gamma Ursae Minoris]]||align="center" bgcolor="#ffffff"|A3 II-III||align="center"|3,04||align="center"|0,05||align="center"|0,1430 |- | ||[[Theta2 Tauri (Stär)|Theta2 Tauri]]||align="center" bgcolor="#ffffff"|A7 III||align="center"|3,35||align="center"|0,07||align="center"|0,0756 |- | ||[[Tau Cygni (Stär)|Tau Cygni]]||align="center" bgcolor="#ffffee"|F0 IV||align="center"|3,65||align="center"|0,10||align="center"|- |- | ||[[Ypsilon Ursae Majoris (Stär)|Ypsilon Ursa Majoris]]||align="center" bgcolor="#ffffcc"|F2 IV||align="center"|3,68||align="center"|0,18||align="center"|0,1327 |- | ||[[Gamma Coronae Borealis (Stär)|Gamma Coronae Borealis]]||align="center" bgcolor="#ffffff"|A0 IV||align="center"|3,8||align="center"|0,06||align="center"|0,03 |- | align="left"| ||align="left"|[[Rho1 Sagittarii (Stär)|Rho1 Sagitarii]]||align="center" bgcolor="#ffffee"|F0 IV-V||align="center"|3,9||align="center"|0,04||align="center"|0,05 |- | [[Phicares (Stär)|Phicares]]||[[Epsilon Cephei]]||align="center" bgcolor="#ffffee"|F0 IV||align="center"|4,15||align="center"|0,06||align="center"|0,0412 |- | ||[[Delta Serpentis (Stär)|Delta Serpentis]]||align="center" bgcolor="#ffffee"|F0 IV||align="center"|4,23||align="center"|0,04||align="center"|0,134 |- | ||[[Delta Delphini (Stär)|Delta Delphini]]||align="center" bgcolor="#ffffee"|F0 IV||align="center"|4,38||align="center"|0,11||align="center"|- |- | ||[[Delta Scuti (Stär)|Delta Scuti]]||align="center" bgcolor="#ffffbb"|F3 IIIp||align="center"|4,6||align="center"|0,19||align="center"|0,19377 |} == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stären]] oa7p3plvzutre0lzyx1ja4qarat599b 0 40960 2711513 2669850 2026-10-09T11:55:31Z GilPe 14980 Test 2711513 wikitext text/x-wiki {{Infobox Franséischt Departement | Logo= [[Fichier:Blason non-officiel département fr Aude.svg|80px]] | Departement=Aude (11) | Regioun={{Occitanie}} | Prefecture='''[[Carcassonne]]''' | Ënnerprefecture= [[Limoux]]<br>[[Narbonne]]| Bevëlkerung=309.770| DatumBevëlkerung=<small>[[1999]]</small> | Bevëlkerungsdicht=50 | Fläch= | Arr=3 | Kanton=19 | Interkomm= 30| Gemeng=436 | President=Marcel Rainaud | Loc= [[Fichier:Aude-Position.png|120px]] }} D'Departement '''Aude''' ass e [[Frankräich|franséischt]] Departement an der Regioun [[Occitanie]], dat säin Numm vum [[Floss|Stroum]] [[Aude (Floss)|Aude]] hierhuet. D'Departement läit am Süde vu Frankräich a seng Haaptstad ass [[Carcassonne]], déi duerch duerch hir [[Cité de Carcassonne|''Cité'']], eng gutt erhale befestegt Stad aus dem Mëttelalter mat duebele Festungsmauere bekannt ass. An der Aude fënnt ee verschidde Landschaftstyppen erëm, wat se ganz attraktiv fir den Tourismus mécht. == Kuckt och == *[[Arrondissementer am Departement Aude]] *[[Kantonen am Departement Aude]] *[[Lëscht vun de Gemengen am Departement Aude]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Aude}} {{Navigatioun Departementer a Frankräich}} [[Kategorie:Departement Aude| ]] sxttfvskee58y4ikccykur8jq87ow27 0 46437 2711429 2384513 2026-10-08T16:15:32Z Puscas 735 ....... 2711429 wikitext text/x-wiki '''DTS''' (''Dedicated To Sound'') ass e [[Méikanal-Tounsystem]] vun der [[Kalifornien|kalifornescher]] Firma Digital Theater Systems, Inc., dat souwuel am [[Kino]] wéi bei [[DVD]]en, [[Laserdisc]]en a bei[[D-VHS]] benotzt gëtt. Dësen Tounsystem erlaabt et ënner anerem, mei einfach tëscht verschiddene [[Sprooch]]en ze wiesselen, well den [[Toun (Musek)|Toun]] op enger CD gespäichert gëtt an net op der Filmspull. Um Zelluloid-Film selwer geséit ee just morseänlech Punkten, déi Informatioune prett halen, fir dem PC ze soe wou de Film grad drun ass. Dee spillt dann den Toun vun der CD an. Sou brauch ee just 1 Zelluloidfilm mat verschiddene Sprooch-CDen. [[Fichier:Film1.jpg|Kino-Tounsystemer]] [[Kategorie:Filmtechnik]] jr8qplesejzkykp5ic0lthzj3eo03sw 0 49862 2711427 2418394 2026-10-08T16:13:48Z Puscas 735 ..... 2711427 wikitext text/x-wiki {{homonymie}} Eng '''Päif''' ass: * e Géigestand, an deem d'Loft déi derduerch geblose gëtt, gebrach gëtt, a sou en [[Toun (Musek)|Toun]] produzéiert; kuckt [[Päif (Toun)]]; Bsp. [[Uergelpäif]] * e Rouer, duerch deen Damp zirkuléiert, wéi z.&nbsp;B. bei enger Uewepäif; * méi speziell, e Rouer mat engem zylinderfërmegen Opsaz, an deem [[Tubak]] vergloust, a mat deem een den Tubaksdamp fëmmt; kuckt: [[Tubakspäif]]. {{DEFAULTSORT:Paif}} [[en:Pipe]] [[it:Pipe (disambigua)]] [[nl:Pipe]] tozm5z4mjd0rk163csp9s09bwmj29xl 2711428 2711427 2026-10-08T16:14:10Z Puscas 735 .... 2711428 wikitext text/x-wiki {{homonymie}} Eng '''Päif''' ass: * e Géigestand, an deem d'Loft déi derduerch geblose gëtt, gebrach gëtt, a sou en [[Toun (Musek)|Toun]] produzéiert; kuckt [[Päif (Toun)]]; Bsp. [[Uergelpäif]] * e Rouer, duerch deen Damp zirkuléiert, wéi z.&nbsp;B. bei enger Uewepäif; * méi speziell, e Rouer mat engem zylinderfërmegen Opsaz, an deem [[Tubak]] vergloust, a mat deem een den Tubaksdamp fëmmt; kuckt: [[Tubakspäif]]. {{DEFAULTSORT:Paif}} kvotomo14a9sv6pa8xgouc4cf1x5n7p 0 57506 2711514 2708255 2026-10-09T11:55:41Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711514 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (105).jpg|thumb|D'[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]]] [[Fichier:BibliothéikStadLëtzebuerg01.jpg|thumb|D'Stater Bibliothéik am fréiere [[Ciné Cité]]]] [[Fichier:Nationalarchiven2008-08.jpg|thumb|D'Nationalarchiven]] [[Fichier:CNA--Gebai--w.jpg|thumb|De Centre national de l'audiovisuel]] == Bibliothéike vum ëffentleche Secteur == * [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] * Bibliothéik vun de [[Lëtzebuerger Nationalarchiven]] * Bibliothéik vum [[Centre national de l'audiovisuel]] * Bibliothéik vum [[Centre national de littérature]] * Bibliothéik vun der [[Chamber]] * Bibliothéik vun der [[Cinémathèque municipale de Luxembourg]] * Bibliothéik vum [[Escher Conservatoire]] * Bibliothéik vum [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg]] * Bibliothéik vun der [[École nationale de l'éducation physique et des sports]]<ref>http://www.eneps.lu</ref> * Bibliothéik vum [[Nationalmusée fir Geschicht a Konscht]] * Bibliothéik vun der [[Photothèque municipale de Luxembourg]] * Bibliothéik vum [[Service central de la statistique et des études économiques|STATEC]] * [[Bicherbus]] * [[Centre de documentation sur les études supérieures et universitaires]]<ref>http://www.cedies.public.lu</ref> * ''InfoLab'' vum [[Casino Luxembourg]] * Infothèque du Ministère de la promotion féminine<ref>{{Citation |URL=http://www.mega.public.lu/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=2008-07-29 |archivedate=2008-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080708012401/http://www.mega.public.lu/ }}</ref> * Centre de documentation pédagogique et de formation continue (CDPFC)<ref name="script.lu">{{Citation|URL=http://www.script.lu/cdpfc |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.07.2008 |Archiv-Datum=09.06.2007 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20070609165526/http://www.script.lu/cdpfc/ }}</ref> == Gemenge-Bibliothéiken == * Bibliothéik vun der Stad [[Déifferdeng]] * [[Bibliothéik vun der Stad Esch-Uelzecht]] * Bibliothéik vun der Stad [[Gréiwemaacher]] * Bibliothéik vun der [[Gemeng Betzder]] * [[Bibliothéik vun der Stad Lëtzebuerg]] * Mediathéik [[Mamer]] * Regionalbibliothéik vun der Stad [[Diddeleng]] * [[Tony-Bourg-Bibliothéik]] zu [[Ëlwen]] == Spezialbibliothéiken == * Bibliothéik vun der [[Benediktinerabtei Clierf]] (Abbaye Saint Maurice) * [[Lëtzebuerger Haffbibliothéik]] * Bibliothéik vun der [[Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique]] * Bibliothéik vun de [[Pères rédemptoristes]] * Bibliothéik vum [[Centre Alexandre Wiltheim]]<ref>{{Citation|URL=http://www.restena.lu/caw |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.07.2008 |Archiv-Datum=15.03.2008 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20080315102004/http://www.restena.lu/caw/ }}</ref> * Bibliothéik vum [[Centre de prévention des toxicomanies]] (CePT)<ref>{{Citation|URL=http://www.cept.lu/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.07.2008 |Archiv-Datum=28.07.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130728110027/http://cept.lu/ }}</ref> * Bibliothéik vum [[CITIM|Centre d'information tiers monde (CITIM)]] bei der [[Action solidarité tiers monde|ASTM]]<ref>{{Citation|URL=http://www.astm.lu/spip.php?rubrique10&astm_lang=fr |Titel=Archive copy |Gekuckt=31.01.2009 |Archiv-Datum=22.01.2009 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20090122214737/http://astm.lu/spip.php?rubrique10&astm_lang=fr }}</ref> * Centre de documentation du Casino Luxembourg - Forum d'art contemporain * [[Asti|Centre de documentation et d'animation interculturelles]] * [[Centre de documentation et de recherche sur la Résistance]] * [[Centre de documentation sur les migrations humaines]] * [[UGDA|Centre européen de documentation musicale UGDA]] * [[Centre d'information Tiers Monde]]<ref>http://www.astm.lu</ref> * [[Cid-femmes]], Centre d'information et de documentation des femmes "Thers Bodé" * [[Info-Video-Center Lëtzebuerg]]<ref>{{Citation|URL=http://www.info-video-center.lu/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.07.2008 |Archiv-Datum=21.04.2008 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20080421111314/http://www.info-video-center.lu/ }}</ref> * [[Info-Video-Center Dikrech]] * [[Info-Video-Center - Solidarité Tiers Monde]] * [[Centre de documentation pédagogique et de formation continue]] (CDPFC)<ref name="script.lu"/> * Bibliothéik vun der [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Sektioun fir Linguistik, Ethnologie an Onomastik]] vum [[Institut grand-ducal]] * Bibliothéik vun der [[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Sektioun fir Naturwëssenschaften, Physik a Mathematik]] vum Institut grand-ducal (zesumme mat der [[Société des naturalistes luxembourgeois]]) * [[Mediathéik vun der Rockhal]]<ref>{{Citation|URL=http://www.mr.rockhal.lu/music-resources/mediatheque/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=24.04.2012 |Archiv-Datum=19.05.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120519184530/http://www.mr.rockhal.lu/music-resources/mediatheque }}</ref> == Bibliothéike vu Kulturzentren a Veräiner == * Bibliothéik vum [[Centre culturel A.S. Pouchkine]] * Bibliothéik vum [[Centre culturel et d'éducation populaire de Bonnevoie asbl]] * Bibliothéik vum [[Círculo Cultural Antonio Machado|Círculo cultural Antonio Machado]] (Spuenesche Kulturzenter) * Bibliothéik vum [[Circolo culturale e ricreativo Eugenio Curiel]] (Italieenesche Kulturzenter) * Bibliothéik vum [[Centro Cultural Português no Luxemburgo]] (Instituto Camões) * Bibliothéik vum [[Institut Pierre-Werner]] - Institut culturel franco-germano-luxembourgeois<ref>http://www.ipw.lu</ref> * [[Bibliothéik Eschduerf]] * [[Lënster Bibliothéik]] * [[Mierscher Lieshaus]] * [[Musel-Sauer-Mediathéik]] zu [[Waasserbëlleg]]<ref>http://www.msm.lu/</ref> * [[Nederlandstalige Jeugdbibliotheek Luxemburg]] * [[Ourdall-Bibliothéik]] zu [[Veianen]] * Bibliothéik vum [[Sproochenhaus]] zu [[Wëlwerwolz]] == Bibliothéike vum Enseignement supérieur == * [[Luxembourg Learning Centre]], d'Unisbibliothéik * Bibliothéik vum [[Centre de technologie de l'éducation]]<ref>{{Citation |URL=http://www.cte.lu |Titel=Archive copy |Gekuckt=2008-07-29 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20080616142024/http://www.cte.lu/ |Archiv-Datum=2008-06-16}}</ref> * [[Bibliothéik vum Grand Séminaire de Luxembourg]]<ref>{{Citation|URL=http://w3.restena.lu/bsemlux |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.07.2008 |Archiv-Datum=08.04.2008 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20080408060129/http://w3.restena.lu/bsemlux/ }}</ref> * Bibliothéik vum [[Institut d'études éducatives et sociales]]<ref>{{Citation |URL=http://www.iees.lu/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=2008-07-29 |archivedate=2008-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080518180641/http://www.iees.lu/ }}</ref> * [[Centre de documentation de l'éveil aux sciences]]<ref>http://www.iserp.lu</ref> * [[Centre de documentation pédagogique]] * [[Centre de documentation technologique]]<ref>{{Citation |URL=http://www.tudor.lu/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=2008-07-29 |archivedate=2012-05-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120514055749/http://www.tudor.lu/ }}</ref> * [[Miami University John E. Dolibois European Center]] == Bibliothéike vun den europäeschen Institutiounen == * Bibliothéik a Mediathéik vum [[Institut européen des itinéraires culturels]] vum [[Europarot]] ([[Neimënster|CCRN]])<ref>{{Citation|URL=http://www.culture-routes.lu/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.07.2008 |Archiv-Datum=15.02.2003 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20030215092557/http://www.culture-routes.lu/ }}</ref> * Bibliothéik vum [[Europäesche Geriichtshaff]] * Bibliothéik vum [[Europäesche Rechnungshaff]] * Dokumentatiounsdivisioun vun der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]] * Parlamentareschen Dokumentatiounszenter vum [[Europaparlament]] * Zentralbibliothéik vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ==Literatur== * [[Jean-Marie Reding|Reding, Jean-Marie]] (Ed.), 2010. Lëtzebuerger Bibliothéiksguide 2010 = Librairies in Luxembourg 2010 = Bibliothèques au Luxembourg 2010 = Bibliotheken in Luxemburg 2010. 4e éd. rev. et augm., 104 p. [[ALBAD]], Éd. Saint-Paul, Luxembourg. ISBN 978-2-87980-057-8 [1. Oplo: 1991. 2. Oplo: 1995, 3. Oplo: 2005] == Kuckt och == * [[Bibliothéik]] * [[Bibliothéikswiesen zu Lëtzebuerg]] * [[Associatioun vun de Lëtzebuerger Bibliothekären, Archivisten an Dokumentalisten]] (ALBAD) == Um Spaweck == * [http://www.bibnet.lu bibnet.lu - réseau des bibliothèques luxembourgeoises] * [http://www.gouvernement.lu/tout_savoir/culture/bibliotheques.html Bibliothéike mat allen Adressen op gouvernement.lu] * [https://web.archive.org/web/20080212084321/http://www.wort.lu/articles/5957205.html Artikelserie op wort.lu iwwer bal 50 verschidde Bibliothéiken] {{Referenzen}} [[Kategorie:Bibliothéiken, Mediathéiken an Archiver zu Lëtzebuerg| ]] mtmd8yz2uejyty80q5xek2a8kf6ei3s 4 63668 2711499 2708889 2026-10-09T09:28:52Z MediaWiki message delivery 23144 Neien Abschnitt /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ 2711499 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Stamminee}} == „Easter Eggs“ fir 25 Joer Wikipedia == Ech sinn dorop gestouss, datt et fir 25 Joer Wikipedia eng [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Easter-Egg-Campagne]] gëtt, déi de 16. Februar bis de 16. Mäerz 2026 lafe soll. Dat ass eng kleng Spillerei, wou op vereenzelten Artikele jee no Theema e passende Beebee-Globus gewise gëtt, deen eppes mécht, wann een en uklickt. Wa mir dëse sougenannte „Gebuertsdagsmodus“ op der lbwiki wëllen hunn, brauche mer de Konsens vun der Communautéit a kënnen dann ufroen, datt mer de Gebuertsdagsmodus hei zur Verfügung gestallt kréien. Doropshi kënne mir (resp. Adminen) selwer iwwer d'Spezialsäite vun der Community Configuration festleeën, op wat fir Säiten iwwerhaapt ee Beebee-Globus gewise soll ginn a wat fir een dat da soll sinn. Ausserdeem kënne mir selwer d'Astellung maachen a spéider änneren, ob de Gebuertsdagsmodus ''opt-out'' ass (also datt all Lieser déi verstreete Beebee-Globusse gesäit, et sief dann en deaktivéiert de Modus) oder ''opt-in'' (et gesäit kee Lieser d'Beebee-Globussen, et sief dann e géif de Modus explizitt aktivéieren). Ech fannen dat eng witzeg Spillerei, déi keng Méi mécht (ech hunn déi néideg Interface-Messagë schonn all iwwersat a „Wëllkomm op der Wikipedia“ op Lëtzebuergesch als Audio-Fichier opgeholl – de Beebee-Globus schwätzt och heiansdo), a géif dat flott fannen, wa mer dat hei ee Mount laang hätten. Mir kënne jo mol mat der ''Opt-In''-Versioun starte fir ze kucken, ob et éischter flott oder nerveg ass, an da jee nodeems d'Palett erweideren oder de Beebee-Globus ganz ofschalten. Wat sot Dir dozou:<br/> '''Sidd dir dofir, datt ech ufroen, datt mir d'Erweiderung ''WP25 Easter Eggs'' op der lëtzebuergescher Wikipedia installéiert kréien?'''<br/> --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:27, 9. Feb. 2026 (UTC) :{{Pro}} Ech sinn natierlech dofir, dofir hunn ech jo gefrot. ;-) --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:30, 9. Feb. 2026 (UTC) :{{Pro}} Weess net richteg wéi et funktionéiert, mä komm, mir probéieren dat emol aus | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:07, 9. Feb. 2026 (UTC) :{{pro}} Net grad Ménges, mee firwat net. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:26, 9. Feb. 2026 (UTC) : {{pro}} wéi den Zinneke hei driwwer. --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 21:43, 9. Feb. 2026 (UTC) :{{Pro}} mol probéieren --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 23:07, 9. Feb. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:52, 10. Feb. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 11:54, 10. Feb. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Well et net méi laang bis de 16. Februar ass, hunn ech elo schonn op [[:meta:Talk:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Enable on Luxembourgish Wikipedia]] op dës Ofstëmmung verlinkt a gefrot fir de Gebuertsdagsmodus ''opt-in'' z'aktivéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:42, 10. Feb. 2026 (UTC) === Update === Den Gebuertsdagsmodus gouf op den Zäitraum vum 23. Februar bis de 6. Abrëll no hanne geréckelt, fir nach kënnen deen een oder anere Problem ze behiewen. D'Funktioun kann awer schonn ab dem 16. Februar hei getest ginn, allerdéngs net standardméisseg fir all Benotzer aktiv (wat mer jo souwisou fir d'éischt emol net wëllen). Et gëtt och elo eng Lëscht, op wat fir Säite wat fir ee Beebee-Globus optaucht: [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration]]. Ënner [[Spezial:CommunityConfiguration/WP25EasterEggs]] kann all Admin de Gebuertsdagsmodus konfiguréieren. Hei kann een alles noliesen: [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Go-live date and configuration update – 12 Feb]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:46, 15. Feb. 2026 (UTC) :Lo, wou en aktiv ass: De Gebuertsdagsmodus kann all Benotzer, dee wëll, selwer aktivéieren, andeems een en an den Astellunge vum Ausgesinn – dat ass dee „Brëll“ uewe riets nieft dem Benotzernumm, wou een och d'Schrëftgréisst, d'Breet an d'Faarfscheema astelle kann – aktivéiert. Da kënnt riets iwwer d'Geschierkëscht eng thematesch passend Globusanimatioun, wann een op bestëmmten Artikele geréit. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:05, 16. Feb. 2026 (UTC) == Wikiiessen 2026 a Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg == Gudde Mëtteg alleguer, wéi all Joer invitéiere mir op eist traditionellt Wikiiessen, wat dëst Joer samschdes, de 7. Mäerz, vun 11:45 Auer un zu Leideleng am Restaurant „De Spackelter“ ass. Hei kënne sech all Wikipedianer treffe fir gemittlech zesummen e Maufel z'iessen a sech iwwer Erfarungen, Problemer oder Projeten op der Wikipedia auszetauschen. Et ass och eng gutt Geleeënheet fir aner Wikipedianer perséinlech kennenzeléieren. Nom Iessen ass ab 14:00 Auer d'Generalversammlung vu [[Wikimedia Lëtzebuerg]] zu Leideleng am Kulturzenter „An der Eech“, op déi och jiddereen – ob Member vu Wikimedia Lëtzebuerg oder net – häerzlechst invitéiert ass. '''Umeldung''': Fir d'Wikiiessen kann ee sech iwwer d'Säit [[Wikipedia:Wikiiessen 2026]] umellen a fir d'Generalversammlung iwwer d'Säit [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]]. Alternativ kann ee sech och mat engem Kommentar hei drënner umellen; ech setzen déi Leit da bei déi offiziell Umeldungen iwwer déi zwou Evenementssäiten derbäi. Mellt iech wgl. bis '''spéitstens den 02.03.''' u fir d'Reservatiounen! --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:26, 15. Feb. 2026 (UTC) Schéine gudde Moien. Heimat mellen ech mech fir d’Wikiiesesen an d’Assemblée Générale 2026 un. Ech kommen och dëst Joer mam Zuch op de Leidelenger Gare. Villmoos Merci Marco Braun == Weider Deletion requests op Commons == Salut, De User A1Cafel wütet weider zu Lëtzebuerg op Commons.</br> Hien huet elo en Deletion request gesat fir d'Biller op [[:Commons:Commons:Deletion requests/Files in Category:Centre Hamilius|Commons:Deletion requests/Files in Category:Centre Hamilius]].<br> Op der Säit hunn ech e [[commons:Keep|Keep!]] gesat mam Zousaz:<br> :Do not delete these files. The building was demolished in 2015; it no longer exists. See here: [https://lb.wikipedia.org/wiki/Centre_%C3%89mile-Hamilius]<br> Ob dat hëlleft weess ech awer net. BG, --Cayambe (talk) 22:17, 23 March 2026 (UTC) This page was last edited on 23 March 2 [[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 18:26, 24. Mäe. 2026 (UTC) == Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch fir Wikimedia Lëtzebuerg == Stellvertriedend fir '''all''' Mataarbechter op dëser Wikipedia-Versioun a Lëtzebuerger Sprooch gëtt Wikimedia Lëtzebuerg asbl dëst Joer mam [[Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch]] ausgezeechent. Déi offiziell Zeremonie ass de 5. Mee 2026 um 19 Auer an der Nationalbibliothéik. Jiddereen ass häerzlech invitéiert; Méi Informatioune fënnt een, a umelle kann ee serch, [https://bnl.public.lu/fr/a-la-une/agenda/2026/letzebuerger-sprooch.html HEI] (Communiqué op bnl.public.lu, 27.03.2026). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:20, 27. Mäe. 2026 (UTC) == Grofschaft oder County? == Gudde Mëtteg, Beim Iwwerschaffe vum [[Kenia]] sinn ech op déi administrativ Andeelung vum Land a „Counties“ gefall. Ech stelle mer elo d'Fro op mer bei der anglophoner Form vu ''County ''bleiwe sollen oder awer „Grofschaft“ huele sollen (dat ass dem LOD no d'Iwwersetzung vu County). Déi Däitsch huele „County“ an d'Fransousen „Comté“. An déi déi aner Fro: ass et fir de Lemma éischter „County / Grofschaft Kakamega“ oder „Kakamega County / Grofschaft“ (also den Numm vir oder hannen)? Well mer normalerweis och Provënz xy hunn, géif ech mengen, datt „County / Grofschaft Kakamega“ besser wär. Wat mengt Dir? | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:47, 2. Abr. 2026 (UTC) ::Ausser de Countien an England, wat gewuessen traditionell Grofschafte waren, géif ech fir all déi aner County virzéien. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:59, 2. Abr. 2026 (UTC) :Moien, ech halen et mam Les Meloures: well 'Grofschaft' eng eendeiteg historesch Bedeitung huet, géif ech do (an englesch beaflosste Länner), wou et am iwwerdroene Sënn fir eng administrativ Andeelung gebraucht gëtt (am Sënn vun Arrondissement, Kanton o ä.) d Wuert am Original als Terminus techniczs benotzen (also County ). [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:10, 2. Abr. 2026 (UTC) Okee, da leie mer op enger Linn. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:42, 3. Abr. 2026 (UTC) == Inhaltsiwwersetzung limitéieren op (automatesch) confirméiert Benotzer == Ech proposéieren, de Gebrauch vum Tool „[[Special:ContentTranslation|Inhaltsiwwersetzung]]“ ([[:mw:Content translation]]) op automatesch confirméiert a confirméiert Benotzer anzeschränken. === Wat heescht dat? === D'„Inhaltsiwwersetzung“ ass en Interface fir Wikipedia-Artikelen tëscht verschiddene Sproochversiounen z'iwwersetzen. Et ginn och Maschinneniwwersetzungen ugebueden. E Benotzer gehéiert op der lbwiki zur Benotzergrupp vun den automatesch confirméierte Benotzer (<code>autoconfirmed</code>), wann e säit mindestens 4 Deeg ugemellt ass<ref>Op https://noc.wikimedia.org/conf/InitialiseSettings.php.txt liest een ënner <code>wgAutoConfirmAge</code> <code>'default' => 4 * 3600 * 24</code> a keng Iwwerschreiwung fir lbwiki, souwéi ënner <code>wgAutoConfirmCount</code> <code>'default' => 0</code> a keng Iwwerschreiwung fir lbwiki.</ref>. Et kéint een och envisagéieren, eng Mindestännerungszuel vun 10 oder 5 ze fuerderen, wéi dat op enger Rei anere Wikien de Fall ass. E Bürokrat kann ee Benotzer, deen d'Bedingunge vum automatesch confirméierte Benotzer nach net erfëllt, och manuell an de Benotzergrupp vun de confirméierte Benotzer (<code>confirmed</code>) setzen, deen déi selwecht Rechter mat sech bréngt. Cf. [[Special:UserGroupRights]]. <references/> === Firwat? === Duerch d'Maschinneniwwersetzung vun der „Inhaltsiwwersetzung“ ass d'Hemmschwell zimmlech niddereg fir schlecht Iwwersetzungen op der lbwiki ze maachen, och fir Benotzer, déi hei nach ni eppes geännert hunn an eventuell mat der Sprooch net vill um Hutt hunn. Doduerch, datt dat Geschier u gewësse Bedingungen gebonne géif ginn, déi awer relativ schwaach sinn, géif d'Warscheinlechkeet méi kleng ginn, datt Leit ouni Effort schlecht Iwwersetzungen uleeën, ouni datt et eng Aschränkung fir seriö Benotzer wier, déi scho säit méi wéi 4 Deeg derbäi sinn. Déi aner Méiglechkeet wier, alles un Iwwersetzungen eranzeloossen an ze hoffen, datt ee sech fënnt fir d'Artikelen an d'Rei ze setzen, éint se geläscht ginn. Déi rezent Artikelen, déi iwwer d'„Inhaltsiwwersetzung“ ugeluecht goufen, kann een hei nokucken: :https://lb.wikipedia.org/wiki/Spezial:Rezent_%C3%84nnerungen?tagfilter=contenttranslation&limit=1000&days=30&urlversion=2 === Wéi? === Am Aklang mat [[:meta:Requesting wiki configuration changes]] géif ech op {{Phabricator}} en Ticket opmaachen a mat Verweis op dës Ofstëmmung – falls se favorabel ass – déi néideg Ännerungen ufroen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:23, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}}, well et mäi Virschlag ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:24, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} mat der Propos fir d'Zuel vun de Mindestännerunge wa méiglech op d'mannst op 20 ze setzen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:35, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 15:35, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} | Komm mer probéieren emol mat 10 Ännerungen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:54, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{pro}} -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:43, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Hei den Ticket {{Phabricator|T423100}}, deen ech opgemaach hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:13, 13. Abr. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Den Ticket ass elo zou, d'Ännerung ass ëmgesat. Ab elo kënne just Adminen, automatesch confirméiert a confirméiert Benotzer den Inhaltsiwwersetzungstool benotzen. Lo misst et e bësse méi roueg gi mat neie Maschinneniwwersetzungen, déi net iwwerlies goufen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:20, 29. Abr. 2026 (UTC) == Mindestens 10 Ännerunge fir automatesch confirméierte Benotzer ze ginn == Wéi ënner [[#Inhaltsiwwersetzung limitéieren op (automatesch) confirméiert Benotzer]] ernimmt, gëtt een op der lbwiki an d'Benotzergrupp vun den automatesch confirméierte Benotzer (<code>autoconfirmed</code>) gesat (cf. [[Special:UserGroupRights]] fir déi entspriechend Rechter ze gesinn), wann de Benotzerkont 4 Deeg al ass, ouni datt een eng Mindestzuel vun Ännerunge gemaach muss hunn. Et schéngt mer awer absurd, engem Benotzer gewëss Rechter ze ginn, just well e véier Deeg gewaart huet; dat seet näischt doriwwer aus, ob e konstruktiv gesënnt ass oder net, respektiv ob en eens gëtt oder net. Dofir proposéieren ech op {{Phabricator}} unzefroen, datt ee Benotzer och mindestens 10 Ännerunge gemaach muss hunn, fir automatesch confirméiert ze ginn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:44, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:45, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Ech gesinn, datt de @[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] hei driwwer vun enger Mindestzuel vun Ännerunge vun 20 geschriwwen huet. Dat ass natierlech eng Fro vum Ofweien. A mengen Aen sollten et sou vill Ännerunge sinn, datt ee gesäit, ob de Benotzer konstruktiv ass an eenegermoossen eens gëtt, awer net méi wéi néideg, fir kee motivéierten Neien onnéideg ze blockéieren. Ech hat lo einfach mol 10 virgeschloen ... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:48, 10. Abr. 2026 (UTC) :Kann och vläicht duergoen, an da gesäit ee jo a sengen Editen wat mat em lass ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:05, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:55, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:46, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:58, 10. Abr. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Hei den Ticket op Phabricator, deen ech opgemaach hunn {{Phabricator|T423102}}. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:22, 13. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 09:28, 13. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:41, 13. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:17, 14. Abr. 2026 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 15:56, 14. Abr. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} D'Ännerung misst elo ëmgesat sinn. Den Ticket gouf zwar nach net zougemaach, mee hei ass d'Ännerung schonn ze gesinn: https://noc.wikimedia.org/conf/InitialiseSettings.php.txt. Merci un all, déi ofgestëmmt hunn! --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:36, 16. Abr. 2026 (UTC) == WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount == Salut alleguer, wéi op der [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]] proposéiert an diskutéiert hunn ech mech amuséiert d'Säit [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] unzeleeën, fir de WikiProjet „Eng Richtlinn pro Mount“ ze koordinéieren. De But vun deem Projet ass et, all Mount zu engem bestëmmte Beräich Richtlinnen zesummen auszeschaffen, déi duerno gestëmmt ginn an am positive Fall verbindlech sinn. Dat sou laang, wéi de Bedarf besteet. Sidd der mat der allgemenger Virgoensweis, wéi ech se op der verlinkter Säit skizzéiert hunn averstanen? De konkreete Programm mengen ech domat net, dee kann ee jo op der Säit selwer diskutéieren an upassen; hei geet et mer ëm dat Prinzipiellt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:50, 10. Abr. 2026 (UTC) :D'aacord mam Prinzip, a Merci fir d'Initiativ! Warscheinlech wäert sech e gewësse Pragmatismus an d'Offolleg vun de Méint aschläichen, jee no Joreszäit an Disponibilitéit vun den interesséierte Mataarbechter. Loosse mer d'Saach emol rullen. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:06, 10. Abr. 2026 (UTC) : {{Pro}}; och d'accord. |--[[Benotzer:GilPe|GilPe]] : Ech fannen dat eng gutt Initiativ, mee sinn net averstanen mat: "''Wa mindestens 3 Benotzer ofstëmmen a mindestens 2/3 dofir sinn, ass d'Richtlinn ugeholl''". Dat schéngt mir vill ze wéineg, fir eng Richtlinn verbindlech ze maachen. Op der Homepage steet, et géif 130 aktiv Benotzer ginn. Ech géif 10 Benotzer, déi ofstëmmen, viséieren (oder zumindest 7-8). Vläicht wier et och gutt, explizitt ze ernimmen, wat "ofstëmme" bedeit: {{Pro}}; {{Contra}}; an {{Neutral}}.<br>De proposéierte Programm ass gutt.<br>--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:27, 14. Abr. 2026 (UTC) ::@[[Benotzer:Bdx|Bdx]]: Merci fir de Feedback! Ech hunn eng Erklärung derbäi gesat, wéi ofgestëmmt soll ginn. Bei {{tl|Neutral}} war ech mer net 100%eg sécher, ob dat och als Ofstëmmung ziele soll, mee ech hunn et mol matgeholl. De {{tl|Kommentar}} soll allerdéngs net matzielen. ::Zur Mindestzuel u Votten: 3 Votte schéngt wéineg, wann ee se mat ronn 130 aktive Benotzer vergläicht. Mee net nëmme beinhalten déi „aktiv Benotzer“ och temporär Konten (déi virdrun als IP-Adress guer net matgezielt goufen; deemools lounge mer éischter ëm 90), mee et muss ee kucken, wéi vill Benotzer iwwerhaapt eligibel wiere fir ofzestëmmen. An der aktueller Propos stinn als Krittäre fir kënnen ofzestëmmen: <blockquote> ::# Zanter 2 Méint op der lëtzebuergescher Wikipedia ugemellt. ::# Insgesamt mindestens 50 Ännerungen. ::# Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg. </blockquote> ::Wann ech mer Stand elo déi [[Special:ActiveUsers|aktiv Benotzer]] ukucken, dann erfëllen der just 8 déi dräi Krittären (Bdx, GilPe, Johnny Chicago, Les Meloures, Mobby 12, Puscas, Volvox an Zinneke). Deemno hu mer net vill Loft no uewen, fir méi eng staark Bedeelegung un der Ofstëmmung ze fuerderen. Mindestens 10 Ofstëmmunge sinn also net dran, ausser et géif een d'Krittären opweechen; och 7-8 schéngt mer e bësse vill, well dann och jidderee matmaache muss. Gefillt géif ech héchstens op 4 oder allerhéchstens 5 goen. ::Wat mengs du (oder déi aner) dozou? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:46, 14. Abr. 2026 (UTC) :::Bei {{Neutral}} war ech mer net 100%eg sécher, ob dat och als Ofstëmmung ziele soll. :::Dat froen ech mech och, an zwar an deem Sënnn datt jo net gesot als wat et ziele soll, ausser eng Rei ze fëllen an där ee wëll soen dat e keng Meenung huet. Nëtzt menger Meenung no bei enger Ofstëmmung kee Paff. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:06, 14. Abr. 2026 (UTC) ::::Et géif een Ënnerscheed maachen, ob een d'Mindestzuel vun Ofstëmmungen erreecht huet (ob der dat lo 3 oder méi sinn). Bei zwou Pro-Stëmmen an enger neutraler, wier d'Richtlinn ugeholl, wann déi neutral als Ofstëmmung zielt, well mer dann zwou Stëmmen dofir hunn an insgesamt 3 Stëmmen. ::::P.S.: Ech hunn d'Krittäre liicht méi schaarf resp. kloer formuléiert: ::::<blockquote> ::::# Mindestens 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia. ::::# Insgesamt mindestens 50 Ännerungen op der lëtzebuergescher Wikipedia. ::::# Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg op der lëtzebuergescher Wikipedia.</blockquote> ::::Mee et kann ee se natierlech och inhaltlech upassen en vue vun der Diskussioun uewen, falls néideg. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:13, 14. Abr. 2026 (UTC) :::::Ech realiséiere grad, datt dat heesche géif, datt eng Neutral-Stëmm sech de facto wéi eng Kontra-Stëmm auswierke géif, wat definitiv net de Sënn vun der Saach ass. Et kéint ee soen, datt eng Neutral-Stëmm zwar fir d'Mindestzuel u Stëmme matzielt awer fir d'Unhuele vun der Richtlinn just 2/3 vun de Pro- a Kontra-Stëmmen néideg sinn, mee dat gëtt dann onnéideg komplizéiert. Ech huelen d'Neutral-Optioun mol rëm eraus. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:22, 14. Abr. 2026 (UTC) ::::::Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg. ::::::Ech fannen dat net ganz gutt. Do géife mer z.B. Benotzer aussschléissen déi iwwwer Dausende vun Artikelen oder Ännerunge gemaach hunn an duerch Zoufall ee Mount net aktiv waren. Ech fannen dat wier eng Diskrimination par Rapport zu deene Benotzer. ::::::Wat den neutral ugeet do mengen ech datt déi Ausso näischt bréngt, dat ass wéi bei engem ongëltege Walziedel, do war zwar e wielen, awer dat wat e gewielt huet, gëllt net. Neutral oder Abstinenz ginn néirens als Stëmm gezielt.--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:28, 14. Abr. 2026 (UTC) :::::::@[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] Wat géifs de da virschloen? D'Zuel vun den Ännerungen an de leschten 30 Deeg erofsetzen? Oder den Zäitraum eropsetzen, fir datt Schwankungen an der Aktivitéit méi ausgeglach ginn? Oder de Krittär fir eng rezent Mindestaktivitéit ganz ewechloossen a just eng Gesamtännerungszuel fuerderen? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:09, 14. Abr. 2026 (UTC) ::::::::@[[Benotzer:Volvox|Volvox]]: Ech géif proposéieren fir am Allgemengen, Benotzer déi scho méi wéi ee Joer aktiv sinn an am Laf vum Joer aktiv waren vun deene Konditiounen auszeschléissen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 06:48, 15. Abr. 2026 (UTC) :::::::::Merci fir déi weider Erklärungen. Krittären 1 an 2 si fir mech an der Rei. Dat, wat de Les Meloures an der Linn hei driwwer proposéiert, ass och gutt. Och OK fir den "Neutral" net als Stëmm ze zielen. Menger Meenung no sollen awer weider mindestens 5 Benotzer dofir stëmme mussen, fir datt eng Richtlinn a Kraaft trëtt. Well et bleift eng Richtlinn, an net just en Recommandatioun.<br>Alternativ kéint een och bei 3 "Jo"-Stëmme bleiwen, an da gëtt d'Richtlinn "ad experimentum" fir ee Joer ugeholl. No engem Joer gëtt nach eng Kéier iwwer e méi laangen Zäitraum doriwwer ofgestëmmt, ob se dauerhaft ugeholl soll ginn. Mee dat mécht dat ganzt eventuell ze komplex. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 13:41, 15. Abr. 2026 (UTC) ::::::::::Mat just de Krittären 1. an 2. kommen ech aktuell op 26 walberechtegt Net-Bot-Benotzer (dorënner der och, déi hei just ''maintenance tasks'' maachen an deemno souwisou net ofstëmme wäerten). Ech géif awer trotz allem net just fuerderen, datt de Benotzer am leschte Joer aktiv war, mee och eng Mindestzuel vun Ännerungen am leschte Joer gemaach huet. Dofir hunn ech mech amüséiert d'Ännerungszuel am leschte Joer fir déi aktiv Net-Bot-Benotzer zesummenzedroen (ech hoffen, datt ech mech néierens graff verdoen hunn): {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: 5px;" |55polo55 | align="right" |7 |- |Bdx | align="right" |1155 |- |Benemlu | align="right" |28 |- |Cayambe | align="right" |72 |- |Christian Ries | align="right" |225 |- |Corto lu | align="right" |234 |- |Dewilda | align="right" |17 |- |GilPe | align="right" |8724 |- |GuthJan | align="right" |11 |- |Ioni | align="right" |30 |- |Jamcelsus | align="right" |80 |- |Johnny Chicago | align="right" |2824 |- |Jwh | align="right" |25 |- |Kontributor 2K | align="right" |23 |- |Kwamikagami | align="right" |46 |- |Les Meloures | align="right" |5713 |- |MMFE | align="right" |460 |- |Makenzis | align="right" |126 |- |Mobby 12 | align="right" |6122 |- |Niegodzisie | align="right" |7 |- |Puscas | align="right" |785 |- |Soued031 | align="right" |1305 |- |Sultan Edijingo | align="right" |487 |- |Volvox | align="right" |5518 |- |Zinneke | align="right" |7630 |- |Ziv | align="right" |223 |} ::::::::::::Dës Lëscht schéngt déi op [[Spezial:Aktiv_Benotzer]] baséiert schéngt mir feelerhaft ze sinn wann ech meng eege Kontributiounen [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial:Kontributiounen/Robby&target=Robby&offset=&limit=500 Meng 500 lescht Kontributiounen] (500 Kontributiounen zanter Dezember 2025) kucken.[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 23:27, 17. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::Merci fir den Hiweis! Tatsächlech schéngt d'Lëscht vun den aktive Benotzer falsch gewiescht ze sinn. Dat ass beonrouegend an ech wéisst net, wourunner dat geleeë kann hunn. Mëttlerweil ass de Robby awer rëm richtegerweis op der Lëscht a feelt just nach a menger Tabell uewen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:05, 21. Abr. 2026 (UTC) ::::::::::Ech géif proposéieren, mindestens 50 Ännerungen am leschte Joer ze hunn, da géifen aktuell nach ëmmer 17 walberechtegt Benotzer iwweregbleiwen an et kéint een 2. an 3. zesummenzefaassen zu: ::::::::::<blockquote>Mindestens 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia.</blockquote> ::::::::::Ënnert der Hypothees, datt déi Gréissenuerdnung vu 17 sou ongeféiert gläich bleift gëtt, kéint ee sech och trauen op eng Mindestzuel vu 7 Stëmmen ze goen. ::::::::::D'Unhuelen ''ad experimentum'' schéngt mer schwiereg, well een, dee sech souwisou un d'Richtlinnspropos hale wëll, dat och ouni Unhuelen ad exp. maache kann, resp. een, dee sech souwisou net drun hale wëll, dat och net bei Unhuelen ad. exp. maache muss. Et hätt deemno kee richtegen Effekt, falls ech dat richteg verstinn. ::::::::::Schéngt „Mindestens 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia“ plus „mindestens 7 Stëmmen“ akzeptabel? ::::::::::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:21, 16. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::Mëtteg, :::::::::::Wann ech dat elo richteg resuméieren, da wäre mer also elo bei: :::::::::::<blockquote> :::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} Op d'mannst 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia; :::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} op d'mannst 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia; :::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} op d'mannst 7 Stëmmen; :::::::::::# et sinn ⅔ {{Pro}}-Stëmmen néideg fir datt d'Richtlinn ugeholl ass. :::::::::::</blockquote> :::::::::::{{Pro}} Fir mech schéngt dat okee. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:44, 17. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::{{pro}} - schéngt mer räsonabel. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:38, 17. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::{{pro}} - ok fir mech (mat der Ausnam dat et fir mech esou ausgesäit wéi wann d'lëscht vun den aktive Benotzer aktuell net ëmmer korrekt ass) [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 23:27, 17. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::{{pro}} Super! --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 11:15, 18. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::{{pro}} OK -- [[Benotzer:Johnny Chicago|Johnny Chicago]] 18. Abr. 2026 :::::::::::{{pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:55, 21. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::{{Pro}} Ech hunn [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] à jour gesat. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:20, 21. Abr. 2026 (UTC) :::::::::::{{Pro}} --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 17:56, 29. Abr. 2026 (UTC) ::::::::::::Tipptopp, da consideréieren ech de Prinzip als ugeholl a mir kënnen ufänke mat [[Wikipedia:Wikiprojet Eng Richtlinn pro Mount/Direktläschkrittären]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:02, 30. Abr. 2026 (UTC) ==Nimm vu Schoulen== Kuckt Iech wgl. [[Wikipedia Diskussioun:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount/Schreifweisen op der Wikipedia|dës Diskussioun]] un, a sot wgl. och är Meenung. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:09, 30. Abr. 2026 (UTC) ==Kategoriendoublon== Moien, et gëtt dës 2 Kategorien: * Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff benotzen *Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff gebrauchen Eng dervu schéngt zevill ze sinn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:52, 19. Mee 2026 (UTC) :A wat fir eng Kategorie Säite mat duebelen Argumenter a Schablounenopriff gesat ginn, gëtt [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Duplicate-args-category/lb op translatewiki] definéiert. [https://translatewiki.net/w/i.php?title=MediaWiki:Duplicate-args-category/lb&action=history Am Historique] gesäit een, datt de Robby den Numm am Oktober 2021 vu „[...] gebrauchen“ op „[...] benotzen“ geännert gouf. Zënterhier ass d'Kategorie mat „[...] gebrauchen“ vereelzt an dowéinst hunn ech se elo grad geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:34, 19. Mee 2026 (UTC) ::Déi heite ''Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagen aufrufen'' schengt et néirens méi ze ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:16, 19. Mee 2026 (UTC) :::Ech verstinn net, wat mat där Ausso gemengt ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:30, 19. Mee 2026 (UTC) :::Déi pakt sech op näischt op Translate un. (Ech hunn näischt fonn). Vu wou aus géif déi gefiddert ginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:33, 19. Mee 2026 (UTC) ::::Mee wat ass dann ''Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagen aufrufen''? E Link géif mer hëllefen ze verstoen, vu wat genau s de schwätz. Well am Ufank vun dësem Abschnitt ass et ëm d'Säite „Kategorie:Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff benotzen“ a „Kategorie:Säiten, déi duebel Argumenter a Schablounenopriff gebrauchen“ gaangen. An déi gi vun https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Duplicate-args-category/lb definéiert. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:39, 19. Mee 2026 (UTC) :::::Ah pardon, mäi Feeler, ech kann anscheinend net richteg sichen, mir hunn eng Säit „Kategorie:Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagenaufrufen verwenden“, déi ech elo och fonnt hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:43, 19. Mee 2026 (UTC) ::::::D'„Kategorie:Seiten, die fehlerhafte Argumente in Vorlagenaufrufen verwenden“ gëtt vum [[Modul:Aux]] definéiert an dat Modul schéngt – wann ech näischt iwwersinn – just vun der [[Schabloun:WebRef]] benotzt ze ginn, déi néierens am Asaz ass. Ob dat lo sënnvoll ass, ass nach eng aner Fro. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:50, 19. Mee 2026 (UTC) :::::::Et war mäi Feeler ech hat mech net kloer augedréckt --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:52, 19. Mee 2026 (UTC) ::::::::Déi Schabloun kann ee jo da vläicht läschen, et gëtt se och soss nach just op 2 klenge Wikien. An d'Kategorie dann och. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:56, 19. Mee 2026 (UTC) :::::::::Ech hu mol hei eng Läschdiskussioun lancéiert: [[Wikipedia:Läschen#Schabloun:WebRef]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:28, 19. Mee 2026 (UTC) == Historesch Recherchen a Wikipedia: Wéi eng Symbios fonktionéiere kann == Moien, Frësch publizéiert: En intressanten Artikel vum C2DH vun der Uni Lëtzebuerg iwwer d'Wëssensvermëttlung vun Daten, déi s'am Kader vun engem Projet zesummegedroen hunn, a wéi a firwat d'Wikipedia a Wikidata dofir kënnen (a sollte) genotzt ginn, fir dës Informatiounen engem méi breede Public zougänglech ze maachen (an d'Méiglechkeet ze ginn, se weider auszebauen). Et geet konkreet ëm den ERC Projet ''Digital Archaeology of Shell Companies'', a betrëfft op der lb:Wikipedia rezent [[:en:Wikipedia:Benelux_Education_Program/University_of_Luxembourg/2026|Artikelen zu fréiere Banken zu Lëtzebuerg a vereenzelt Biographien]] déi domat am Zesummenhang stinn. Fir nozeliesen: Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History (C2DH): [https://www.uni.lu/c2dh-en/articles/the-history-of-shell-companies-on-wikipedia/ "Why put the history of shell companies on Wikipedia?"] uni.lu, 25.06.2026. -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:51, 25. Jun. 2026 (UTC) :Merci fir d'Deelen, interessant. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:15, 2. Jul. 2026 (UTC) == Fläche vun de Gemengen zu Lëtzebuerg == Gudde Mëtteg, An de lëtzebuergesche Geographie-Artikelen (Gemengen, Kantonen, asw.) sti gemenkerhand Donnéeën iwwer d'Fläch dran, déi deels aus enger aler Datebank vum Kadaster (vun 2009) oder aus enger Lëscht vum STATEC (vun 2018) hierkommen. Déi éischt gëtt et net méi an där Form an déi aner ass net à jour. Op Nofro krut ech gesot, datt „de STATEC an dëser Saach net zoustänneg ass“ an datt si bis elo „einfach d'Fläche vun de Gemengen, déi fusionéiert hunn, zesummegerechent“ hunn (Grenzännerungen wéi z. B. tëscht Péiteng a Käerjeng sinn deemno net berécksiichtegt). Op Open Data fënnt een eng „[https://data.public.lu/fr/datasets/limites-administratives-du-grand-duche-de-luxembourg/#/resources Liste des communes, cantons, districts, circonscriptions électorales et arrondissements judiciaires]“ an där och d'Flächen dra stinn. Et ass just esou, datt wann een d'Zomm vun de kommunale Fläche mécht, en Total fir d'Land vun 2.593 km² erauskënnt, wat ronn 7 km² méi ass wéi déi 2.586 km², déi bis elo allgemeng fir d'Land bekannt sinn. Eng Erklärung doriwwer fënnt en [https://data.public.lu/fr/datasets/limites-administratives-du-grand-duche-de-luxembourg/#/discussions/6a42701a04618d00484ededb an dëser Diskussioun] an där awer och preziséiert gëtt, datt an deenen Zuelen d'Upassungen vun de Limitten an d'Echange vun Parzellen mat dra sinn. D'Fro ass elo: schwätzt eppes derfir fir bei den historeschen Donnéeën (ongenee bis falsch) ze bleiwen? Am anere Fall géif ech mech drëm këmmeren fir déi méi genee „surface géométrique“ aus der Lëscht vum Kadaster anzesetzen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:34, 27. Jul. 2026 (UTC) :Moien, :m. M. no mécht et wéineg Sënn bei den 'historeschen' Donnéeën ze bleiwen, well se jo ongenee / falsch sinn. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 17:50, 27. Jul. 2026 (UTC) :Ech schléisse mech dem Mobby 12 un. Wann et méi genau Zuele gëtt, wier et schued, se net ze berücksichtegen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:48, 27. Jul. 2026 (UTC) Fir déi aktuell 100 Gemenge goufen d'Flächen op der Basis vun der Kadaster-Lëscht vun 2024 op Wikidata à jour gesat an an de Gemengen-Artikele gouf <code>|Fläch = ...</code> geläscht, sou datt de Wikidata-Wäert ugewise gëtt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 19:17, 8. Aug. 2026 (UTC) :Topp! | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 19:57, 8. Aug. 2026 (UTC) == „Project Streaks“ – nei Säit mat Statistiken == Salut, ech hu viru kuerzem eng flott Säit vun [[:meta:User:Msz2001]] entdeckt, wou ee pro Wikipedia-Versioun Statistiken iwwer Benotzer mat deene längsten onënnerbrache Serië vun Deeg mat mindestens enger Ännerung oder enger neier Säit (am Artikelnummraum oder insgesamt) gesi kann. Ech hunn natierlech direkt gefrot, ob et méiglech wier, d'lbwiki derbäizesetzen, an dat gouf direkt ëmgesat ^_^ <br /> :https://project-streaks.toolforge.org/lbwiki.html<br /> --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:49, 5. Aug. 2026 (UTC) == Linke sammelen, fir Bicher mat hirer ISBN ze sichen == Déi meeschte kenne villäicht d'Spezialsäit [[Spezial:Bicher mat hirer ISBN sichen]], op déi ee kënnt, wann een op en ISBN-Link klickt, wéi zum Beispill {{#isbn:9782919964406}}. Den Inhalt vun där Spezialsäit kann een op der neier Säit [[Wikipedia:{{MediaWiki:Booksources}}]] upassen. Ech hu do lo mol dat éischtbescht u Linken dropgesat, wat mer agefall ass, mee jidderee soll sech invitéiert fillen, fir do Internetsäiten derbäizesetzen oder erofzehuelen (oder de Formatage an den Text vun der Säit ze verschéineren), fir datt déi Spezialsäit esou nëtzlech wéi méiglech gëtt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:10, 10. Aug. 2026 (UTC) :Fir den Historique: Virdru gouf dat hei op der Spezialsäit ugewisen (ouni datt ech enzwousch de Quelltext fonnt hätt): :<blockquote>Hei ass eng Lëscht mat Linken op Internetsäiten, déi nei a gebraucht Bicher verkafen. Do kann et sinn, datt Dir méi Informatiounen iwwer déi Bicher fannt, déi Dir sicht.<br/><nowiki>[http://www.abebooks.de/servlet/BookSearchPL?ph=2&isbn=MAGICNUMBER abebooks.de]</nowiki><br/><nowiki>[https://www.amazon.de/gp/search/field-isbn=MAGICNUMBER amazon.de]</nowiki><br/><nowiki>[http://www.buch.de/shop/home/suche/?sswg=BUCH&sq=MAGICNUMBER buch.de]</nowiki><br/><nowiki>[http://www.ubka.uni-karlsruhe.de/kvk.html?SB=MAGICNUMBER Karlsruher Virtueller Katalog (KVK)]</nowiki><br/><nowiki>[http://www.lob.de/cgi-bin/work/suche?flag=new&stich1=MAGICNUMBER Lehmanns Fachbuchhandlung]</nowiki></blockquote> :--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:11, 10. Aug. 2026 (UTC) ::Moien, e Link zu engemm Verbondskatalog vu Bibliothéiken (z.B. a-z.lu) wier och nëtzlech, wann ee wëll gewuer ginn, ob een dat Buch iergendwous liesen oder ausléine kann. Da misst een den Text am Ufank e bëssen differenziéieren ("Fir ze kucken, ob a wou dëst Buch zu Lëtzebuerg ze fannen ass, kuckt op a-z.lu.") --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 07:23, 27. Aug. 2026 (UTC) :::Salut, a-z.lu ass ënner [[Wikipedia:Bicherreferenzen]] opgelëscht, mee du kanns den Text do awer upassen, wéi s de wëlls. (Den Auzuch hei uewe war just déi al Säit, net déi aktuell). --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 07:37, 27. Aug. 2026 (UTC) == PDF-Symbol hanner PDF-Linken == Salut, ech hu mat [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=2701794 dëser Ännerung] vu [[MediaWiki:Common.css]] bewierkt, datt hanner PDF-Linken erëm kleng PDF-Symboler stoe kommen. Souwäit ech dat novollzéie kann, ass dat fréier gaangen, mee an der Benotzeruewerfläch ''Vector (2022)'', dem aktuelle Standard, hat et net méi geklappt. Falls iergendengem eppes opfält, wou eppes mam Affichage vum PDF-Symbol net stëmmt oder eent ugewise gëtt, wou kee soll sinn, oder ëmgedréint, oder einfach nëmmen ee Verbesserungsvirschléi huet, sot gäre Bescheed. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:21, 18. Aug. 2026 (UTC) :Salut, :dat ass eng gutt Saach. Dat eenzegt wat mech e bëssi stéiert, ass datt d'Symbol "al" ausgesäit, wéi eng .png Versioun. Mee ech denken net, datt ee vun der lb. Wiki en Afloss op de Fichier huet. Ech kenne mech nach net genuch aus. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 21:02, 24. Aug. 2026 (UTC) ::Dach, dach, op [[MediaWiki:Common.css]] steet an der Zeil 663 ::<syntaxhighlight lang="CSS"> background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; </syntaxhighlight> ::Do kann een all Fichier vu Wikimedia Commons asetzen, deen engem gefält; fir déi richteg URL ze kréien, muss ee just op Commons op d'Bild klicken an dann den entspriechenden Deel vun der URL kopéieren. Bspw. fir [[:commons:File:Icons-mini-file_pdf.svg]] kréien ech <code><nowiki>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Icons-mini-file_pdf.svg?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original</nowiki></code>, dann nach d'UTM-Trackeren eraus et voilà: <code><nowiki>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Icons-mini-file_pdf.svg</nowiki></code>. Nieft der SVG-Versioun gëtt och eng PNG-Versioun [[:commons:File:Icons-mini-file acrobat.png]]. Eppes, wat mech – a villäicht just mech? – awer bei alle stéiert, ass, datt e klenge wäisse Bord ronderëm de Pabeier ass, deen am däischtere Modus net gutt ausgesäit (awer am helle Modus net siichtbar ass). Oppe fir Virschléi, soss iwwerleeën ech mer deemnächst eppes. Ännere kann dat just een [[WP:Interface-Administrateuren|Interface-Admin]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:57, 26. Aug. 2026 (UTC) :::Stëmmt, mee well et jo bei deenen zwee ass, gesäit den .svg-Fichier dann trotzdeem méi propper aus wéi de .png-Fichier. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:16, 30. Aug. 2026 (UTC) ::::Ech hunn d'Zeil lo op <syntaxhighlight lang="css">background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Icons-mini-file_pdf.svg") no-repeat right;</syntaxhighlight> gesat. Ech denken, dat miss lo ok ausgesinn (et kéint een och um <code>padding: 8px 18px 8px 0;</code> nach eppes ännere fir d'Ofstänn uewen, riets, ënnen a lénks falls dat net optimal ass). -[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:48, 30. Aug. 2026 (UTC) :::::Sou gesäit et besser aus. D'Ofstänn ze änneren ass vläit nëmme Gepiddels. Mee sou ass et schonn topp. Merci! | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:52, 30. Aug. 2026 (UTC) == Ofstëmmung: Konfiguratioun fir „linktrail“ (Wikilinken) == Salut,<br/>wéi déi meeschte wësse wäerten, kann een <code><nowiki>[[Astronaut]]en</nowiki></code> amplaz vun <code><nowiki>[[Astronaut|Astronauten]]</nowiki></code> schreiwen, fir de Wikilink [[Astronaut]]en ze kréien. Allerdéngs klappt dat a verschiddene Fäll, wou Buschtawen diakritesch Zeechen hunn, aktuell net, wéi z.&nbsp;B. bei <code><nowiki>[[Miwwel]]stéck</nowiki></code>, wat [[Miwwel]]stéck gëtt. Techneschen Hannergrond: Op https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/mediawiki/master/languages/messages/MessagesLb.php kann ee mat <code>$linkTrail</code> definéieren, wat fir eng Zeechen hannert dem <code><nowiki>]]</nowiki></code> vun engem Wikilink nach mat an den Affichage vum Wikilink geholl ginn. Well dee Parameter fir Lëtzebuergesch aktuell net gesat ass, applizéiert sech dee vun der ''fallback''-Sprooch Däitsch. Do steet op https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/mediawiki/master/languages/messages/MessagesDe.php <code>$linkTrail = '/^([äöüßa-z]+)(.*)$/sDu';</code>. Dowéinst klappt et och mat de Buschtawen <code>äöüß</code> (z.&nbsp;B. <code><nowiki>[[Astronaut]]enübung</nowiki></code> → [[Astronaut]]enübung), awer net mat <code>âàçëéêèïîôû</code> etc. Fir dat ze änneren, proposéieren ech fir op [https://phabricator.wikimedia.org Phabricator] ze froen, datt op MessagesLb.php d'Zeil <pre>$linkTrail = '/^([äâàçëéêèïîöôüûßa-z]+)(.*)$/sDu';</pre> derbäigesat gëtt. Wéi fir all Fro fir d'Konfiguratioun vun engem Site ze änneren ass virdrun eng Ofstëmmung néideg. Falls een nach gäre Buschtawen an d'Lëscht opgeholl wëll hunn, sot Bescheed. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:58, 24. Aug. 2026 (UTC) UPDATE: Ech hunn uewen nach d'Buschtawen <code>â</code> an <code>î</code> derbäigesat, well den <code>â</code> theoreetesch an engem Linktrail virkomme kéint an den <code>î</code> tatsächlech a Linktrails virkënnt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:11, 30. Aug. 2026 (UTC) :{{Pro}}, well et mäin eegene Virschlag ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:59, 24. Aug. 2026 (UTC) :{{Kommentar}}: Ech weess, datt et de „linktrail“ gëtt, hunn awer de Sënn an Zweck nach ni verstanen… wann ech e Link nämlech am Visual Editor setzen, gëtt souwisou <code><nowiki>[[Astronaut|Astronauten]]</nowiki></code> geschriwwen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:20, 24. Aug. 2026 (UTC) ::Et schreift sech méi séier an et liest sech méi flësseg am Wikitext. ::Fir de Visual Editor mag déi Funktioun keng Roll spillen, mee dee gouf op der lbwiki 2026 just fir 17&nbsp;% vun den Ännerunge benotzt (Source: https://lb.wikiscan.org/?menu=tables&submenu=tags&type=user; fir d'Taggen: [[Spezial:Taggen]]). ::Mat anere Wierder ginn déi meeschten Ännerungen also (nach ëmmer) am Wikitext gemaach. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:25, 24. Aug. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Dee Moment, wou ech dat hei schreiwen, gëtt et nach ëmmer [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%5D%5C%5D%5Ba-z%5D*%5B%C3%A0%C3%A7%C3%AF%C3%AE%C3%B4%C3%BB%C3%A9%C3%A8%C3%AB%C3%AA%5D%2B%5Ba-z%5D*%2F&title=Spezial%3ASichen&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1&ns1=1&ns2=1&ns3=1&ns4=1&ns5=1&ns6=1&ns7=1&ns8=1&ns9=1&ns10=1&ns11=1&ns12=1&ns13=1&ns14=1&ns15=1&ns828=1&ns829=1 747 Säiten], wou e Wikilink net richteg ugewise gëtt, wéinst dem Problem, deen ech hei ze léise probéieren (de Link brauch eng Zäitche fir ze lueden, well d'Sich dauert). :Den [[WP:AWB|AWB]] huet och d'Gewunnecht als ''general fixes'' Kontraktiounen à la <code><nowiki>[[a|ab]]</nowiki></code> → <code><nowiki>[[a]]b</nowiki></code> virzeschloen (cf. [[:en:Wikipedia:AutoWikiBrowser/General fixes#Simplify links (SimplifyLinks)]]). Wee beim Gebrauch vum AWB net oppasst, kann also onverhofft därer Wikilinkproblemer mat diakriteschen Zeechen nei aféieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:38, 24. Aug. 2026 (UTC) :{{Pro}} okee dann. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:56, 24. Aug. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:57, 24. Aug. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 21:20, 24. Aug. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 08:09, 27. Aug. 2026 (UTC) :{{Kommentar}} Ech hunn elo den Ticket {{Phabricator|T436446}} opgemaach. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:20, 30. Aug. 2026 (UTC) == Wiki Loves Monuments Belsch a Lëtzebuerg 2026 == Wéi der villäicht schonn duerch de Banner matkritt hutt, huet de Fotosconcours [[:commons:Event:Wiki_Loves_Monuments_Belgium/2026/lb|Wiki Loves Monuments Belsch a Lëtzebuerg 2026]] haut ugefaangen a geet bis den 30. September. Op der verlinkter Säit<ref>Déi ech de Moie ''vite fait'' iwwersat hunn an déi dowéinst gäre korrekturgelies däerf ginn.</ref> gëtt et och ee Knäppchen, fir Fotoe vu Lëtzebuerg eropzelueden. Op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] – respektiv de Gemengenënnersäiten – gesäit een, wat fir klasséiert Monumenter mer hunn a virun allem, wou nach Fotoe feelen, déi een dann am Kader vu ''Wiki Loves Monuments'' eropluede kann. Op der [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]] war dovunner rieds gaangen, datt Lëtzebuerg bei ''Wiki Loves Monuments'' vun der belscher Campagne mat ofgedeckt gëtt a wéi een dat op der lbwiki méi visibel maache kéint. A mengen Ae geet et duer, datt op der lbwiki de Banner geschalt gëtt, deen op déi belsch-lëtzebuergesch Campagne weiderleet (an datt et hei um Stamminee nach eng Kéier ernimmt ass). Ween awer nach aner Virschléi huet: Gären! <references /> --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 08:08, 1. Sep. 2026 (UTC) : Moien, flott dass eis Noperen eis weiderhin mat duerchhuelen. Méi wéi dee Banner muss mMn net sinn. Wann ee vun eis Loscht huet, kann e sech bei hinne mellen als Kontakt, a fir ze soen, mir kéinte gäer en A drop halen, wann et drop ukéim, déi 'richteg' klasséiert Monumenter vun den net-klasséieren (wéi de Palais, der d'Kathedral...) z'ënnerscheeden. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:51, 2. Sep. 2026 (UTC) == Buergermeeschteren == Moien, wéi Der vläicht scho gesinn hutt, hunn ech op der Haaptsäit als "aktuelle WikiProjet" d'Theema ''Buergermeeschteren'' agesat, an [[Wikipedia:WikiProjet Buergermeeschteren|eng Projetsäit dozou gezwafft]]. Déi "al" hunn ech eraousgeholl, well sech do scho méi laang net méi vill geréiert huet, fir mol en neie Projet ze lancéieren. 'T geet drëms dass zu all Gemeng am Land all Buergermeeschteren, déi et do mol gouf, am Artikel zu der Gemeng ze fanne sinn (Kapitel "Politik"). D'Iddi ass, datt sech doduerch - ausser dem "haarde Kär" hei - och vläicht lokalhistoresch intresséiert Leit ugesprach fillen, an do mathëllefe kéinnten. D'Hemmschwell, eppes eng éischt Kéier hei ze schreiwen, dierft bei enger Lëscht vun Nimm hoffentlech niddreg genuch sinn. Ma natierlech dierf och soss jidderee sech beruff fillen, z.B. Gemengen ze kontaktéieren, d'Veräinsbroschüren an d'Zeitungen op eLuxemburgensia ze duerchwullen, asw. -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:00, 15. Sep. 2026 (UTC) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:06, 15. Sep. 2026 (UTC) :Eng tipptopp Saach, och fir en Iwwerbléck ze hunn, wou d'Buergermeeschteren nach net vollstänneg sinn. :Mat e bëssen enger anerer Zilsetzung, awer thematesch nobäi an dowéinst villäicht hei derwäert ernimmt ze ginn, hunn ech op [[Benotzer:Volvox/Buergermeeschteren]] eng Tabell (an e Link op eng SPARQL-Requête) gesat, fir d'Maintenance vun den aktuelle Lëtzebuerger Buergermeeschteren op Wikidata ze maachen. Déi sinn nämlech bei wäitem net sou aktuell wéi eis [[:Kategorie:Schabloune Buergermeeschteren|Schablounen]] an en plus ginn se op zwou onofhängeg Manéiere modeléiert. Wikidata-Buergermeeschtere speisen net nëmmen all méiglech Wikipedia-Sproochversiounen, mee och Govdirectory (cf. https://www.govdirectory.org/luxembourg/). Dohier amuséieren ech mech ''peu à peu'', déi aktuell Buergermeeschteren richteg anzedroen, an der Hoffnung, bis déi nächst Wale fäerdeg ze sinn ;) --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 17:16, 15. Sep. 2026 (UTC) ::Sounds good! No der Wal ass virun der Wal, wéi se soen... --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:06, 15. Sep. 2026 (UTC)-- == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:26, 21. Sep. 2026 (UTC) (Diese Nachricht wurde an [[:Wikipedia:De Staminee]] gesendet und wird aufgrund einer Weiterleitung hier veröffentlicht.) <!-- Message gouf vum User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067433 benotzt huet--> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 09:28, 9. Okt. 2026 (UTC) (Diese Nachricht wurde an [[:Wikipedia:De Staminee]] gesendet und wird aufgrund einer Weiterleitung hier veröffentlicht.) <!-- Message gouf vum User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 benotzt huet--> bj04lbhzivhdag78pyh6x8i4dx67bnk 0 64496 2711426 2584749 2026-10-08T16:10:53Z Puscas 735 ...... 2711426 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} [[Fichier:Klavéierstëmmer w.jpg|thumb|right|460px|De Pianosstëmmer Elsen stëmmt e Concertsfligel am [[Ancien Cinéma]] zu [[Veianan]]. Hanner dem Stëmmschlëssel ass e chromatesche Stëmmapparat ze gesinn]] '''Pianosstëmmer''' ass e Spezialist, dee [[Piano]]sinstrumenter an [[Cembalo|Cembali]] stëmmt, andeems en d'[[Spankraaft]] vun de [[Säit (Museksinstrument)|Säiten]] mat Hëllef vun engem [[Chromatesche Stëmmapparat]] astellt an op déi Manéier d'[[Toun (Musek)|Téin]] [[Harmonie|harmonesch]] openeen astëmmt. Do kommen nach Ënnerhaltsaarbechte vun den Instrumenter derbäi. == Um Spaweck == {{Commonscat|Piano tuning}} [[Kategorie:Beruffer (Musek)]] 5ctms5lxqusrfvyrqd8fykvqaqv0dso 0 71579 2711501 2129462 2026-10-09T09:36:52Z GilPe 14980 2711501 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Departments of French Empire North 1811-fr.svg|thumb|250px|Kaart vun de franséischen Departementer an der Belsch, "Holland" a Lëtzebuerg ënner dem [[Premier Empire]]]] D''''Departement Sambre-et-Meuse''', ass e fréiert [[Frankräich|franséischt]] Departement deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Namouer]] war. D'Departement gouf den [[1. Oktober]] [[1796]] gegrënnt, wéi déi Territoiren, déi haut der [[Belsch]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] entspriechen, un dat revolutionäert [[Frankräich]] ugeschloss gi waren (1794/95). D'Departement huet [[1814/15]] der [[Provënz Namur]] Plaz gemaach. Dobäi sinn al-lëtzebuergesch Gebidder wéi [[La Roche-en-Ardenne]], [[Durbuy]], asw., déi dem Departement zougeschloe gi waren, dem neigeschaafte Groussherzogtum Lëtzebuerg zougesprach ginn. == Kuckt och== *[[Vereenegt Departementer]] {{Departementer Premier Empire}} [[Kategorie:Fréier franséisch Departementer|Sambre-et-Meuse]] [[Kategorie:Geschicht vun der Belsch]] [[Kategorie:Provënz Namouer]] crpuraskxjbxb7a92l2uos7849f7oe8 0 71876 2711432 2686975 2026-10-08T16:59:36Z ~2026-54224-51 73554 2711432 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Edouard Marc''' (Ed) '''Kayser''', gebuer de [[14. Februar]] [[1954]] zu [[Fontainebleau]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geschichtsprofesser, [[Geschicht|Historiker]] an Auteur. Hien ënnerschreift meeschtens mat ''Edouard M. Kayser''. == Formatioun a Karriär== Den Edouard Marc Kayser ass als Jong vum lëtzebuergeschen [[Offizéier]] [[Robert Kayser]] a vun deem senger [[Frankräich|franséischer]] Fra zu Fontainebleau ([[Seine-et-Marne]]) gebuer. No der Primärschoul zu Fontainebleau an zu [[Dikrech]] huet hie säi Secondaire an der École apostolique de [[Clairefontaine (Arel)|Clairefontaine]] (deemools Gemeng [[Autelbas|Nidderelter]], haut Arel) gemaach, a mat engem lëtzebuergesche Premièresexamen (A classique), deen am [[Lycée Michel-Rodange]] geschriwwe gouf, ofgeschloss. No engem Ëmwee am Fach [[Droit]] huet den Edouard Marc Kayser op der ''Faculté de Philosophie et Lettres'' vun der [[Université libre de Bruxelles|Université libre vu Bréissel]] Geschicht studéiert. Hien huet sech staark am ''Cercle d'Histoire'' vun der [[ULB]] engagéiert an ass reegelméisseg a Virliesungen am [[Institut des Hautes Études de Belgique]] an am [[Institut Martin Buber]] gaangen. Seng Diplomaarbecht (Spezialitéit [[Mëttelalter]]) huet hien iwwer d'Uertschaft [[Gréiwemaacher]] (vun der Virgeschicht bis an d'14. Joerhonnert) geschriwwen. Am Kader vum dräijärege ''Stage pédagogique'' fir Geschichtsprofesser ze ginn, huet hien eng Thees iwwer d'[[18. Joerhonnert]] am Herzogtum Lëtzebuerg (sozio-ekonomesch, sanitär an administrativ Aspekter) verdeedegt an e pedagogesche Mémoire iwwer d'Vermëttlung vun der politesch-diplomatescher Evolutioun vum Groussherzogtum tëscht 1814/15 an 1867 am klasseschen Unterrecht geschriwwen. No enger éischter Ustellung am [[Lycée technique d'Ettelbruck]], huet hie sech der Rei no an de [[Lycée Nic-Biever|Lycée technique Nic-Biever]] zu Diddeléng, an de [[Lycée Hubert-Clément]] zu Esch-Uelzecht an an de [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] um [[Geesseknäppchen|Geesseknäppche]] versetze gelooss. Tëscht 2014 a 2017 war e President vun der nationaler Kommissioun fir d'Programmer an der Éducation civique. Zanter dem 1. Oktober [[2017]] ass en Éiereprofesser vum Kolléisch. Den Edouard Marc Kayser ass zanter Abrëll 2000 ''Membre correspondant'' vun der [[Section historique (Institut grand-ducal)|Section historique]] vum [[Institut grand-ducal]]; an tëscht [[2012]] an [[2026]] war hien am Redaktiounscomité vun der Kulturzäitschrëft [[récré|récré - Ausbléck]]. Hie wunnt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass bestuet a Papp vun zwee Kanner. == Publikatiounen == Den Edouard Marc Kayser intresséiert sech allgemeng fir d'Evolutioun vu Lëtzebuerg am geschichtlech gewuessene Raum tëscht [[Meuse (Floss)|Meuse]] a [[Musel]], speziell am [[Mëttelalter]], am spéiden [[Ancien Régime]] an am [[19. Joerhonnert]], awer och fir d'[[Historiographie]], fir d'Vergaangenheet vum haitege [[Benelux]], besonnesch vun de [[Éisträichesch Nidderlanden|südlechen Nidderlanden]] (''Pays-Bas méridionaux'' -> [[Belsch]]), a fir d'Geschicht vun der [[Europa (Kontinent)|europäescher]] Integratioun. Donieft probéiert hien d'Aarbecht vun de [[Archeologie|lëtzebuergeschen Archeologen]], speziell am gallo-réimesche Beräich, am A ze behalen. Och d'[[Literatur]] an d'Bildungspolitik gehéieren zu sengen Intressegebidder. ===Artikelen (Auswiel)=== * ''Un aspect méconnu de la réalité linguistique belge: la région d'Arlon (Areler Land)''; in: ''Eis Sprooch iwert all Grenzen'' ; Broschür vun [[Areler Land]] a Sprooch; Diddebuerg/Thiaumont & Heeschtert/Heinstert, Oktober 1979. = Neioplo vum Artikel, dee schonn am Abrëll 1979 an der Nr. 4 / 1978-1979 vum ''Bulletin du Cercle d'Histoire de l'[[ULB]]'' publizéiert gi war. * ''Quousque tandem Belgica...? Ou: Peut-on encore en rire dans la conjoncture actuelle?'' In: ''Die Warte - Perspectives'' Nr. 9 / 1283, ''Luxemburger Wort'' vum 11. Mäerz 1982; vgl. dozou: ''Eis Sprooch'', erausgi vun der [[Actioun Lëtzebuergesch]], Nr. 14 / Nei Folleg / XX. Joer / 1982, S. 48. * ''Le dénombrement général de 1784 dans les Pays-Bas autrichiens et l'état de la population luxembourgeoise à la fin de l'Ancien Régime (1766-1784)''; in: ''Hémecht'', Jg. 36 (1984), Heft 1; Ss. 79-93. * ''Notre président d'honneur, [[Émile Krieps]], ancien agent parachutiste''; Interview in: ''20 ans Cercle Para Luxembourg (1965-1985)'' ; Broschür fir den 20. Anniversaire vum Lëtzebuerger Fallschiirmveräin; Lëtzebuerg, Drock: rapid press, 1985; Ss. 16-20, Bibliographie. * ''Nippon 85 - Mon opinion sur le Japon''; in: ''Annuaire de l'ALUC 1986'' = Nr. 4/1986 vun ''nos cahiers, Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur'' (Supplément de l'ALUC); Ss. 161-165 [= Text vum Essay, deen en am Kader vun engem Concours, dee vum japaneschen Ausseministère an den deemolegen EG-Länner organiséiert war, presentéiert huet, a mat deem hie lëtzebuergesche Laureat gouf, wat himm eng Studiërees a Japan abruecht huet.] * ''1910, année zéro de notre lycée - En feuilletant les gazettes...''; in: ''Lycée Hubert-Clément 1911-1986; Broschür fir de 75. Anniversaire'' ; Esch-Uelzecht, 1986; Ss. 41-46. * ''La réforme des usages en matière de sépulture dans le Duché de Luxembourg, en particulier dans la capitale-forteresse (1770-1784)''; in: ''Châteaux-forts, Ville et Forteresse, recueil édité en l'honneur de Jean-Pierre ("Jemmy") Koltz''; Les Amis de l'Histoire, Luxembourg et Jeunes et Patrimoine, Luxembourg, 1986; Ss. 59-67. * ''État, Nation, indépendance, dynastie... Les prétextes aux fêtes commémoratives de 1989 dans leur perspective historique''; in: ''Ré-Création'' 4; Dikrech, APESS-Verlag, 1988; Ss. 5-10. * ''Le développement du quartier <<Insel>> - Un aspect de la croissance d'[[Esch-Uelzecht|Esch-sur-Alzette]]''; in: ''Galerie'', Joergang 6 (Déifferdeng, 1988), Heft Nr. 1; Ss. 51-56. * ''Quand les jeunes filles en fleurs sortaient de l'ombre - Coups de projecteur sur une époque''; in: ''Lycée de Jeunes Filles - Lycée Robert Schuman (1909-1989)''; Broschür fir den 80. Anniversaire vun der Grënnung vum Stadter Meedercheslycée; Lëtzebuerg, 1989; Ss. 61-66 (Bibliogr.). * ''Le phénomène épidémique dans le duché de Luxembourg à la fin du régime autrichien''; in: ''Medizinhistorisches Journal - Internationale Vierteljahresschrift für Wissenschaftsgeschichte'' ; Band 24 (1989), Heft 1/2; Gustav Fischer Verlag, Stuttgart & New York, 1989; Ss. 65-78. * (zesumme mam [[Roger Petit (Historiker)|Roger Petit]]) ''La Révolution belge: la dernière tentation de l'intégration''; in: livre-catalogue de l'exposition ''De l'État à la Nation - 1839-1989'' ; Lëtzebuerg, 1989; Ss. 71-77. * ''Grandeur et décadence du Pont d'Oye (XVIIe et XVIIIe siècles) - Note d'histoire socio-économique et littéraire''; in: ''Ré-Création'' 7; Dikrech, APESS-Verlag, 1991; Ss. 107-132. * ''En marge d'un centenaire: [[Sherlock Holmes]] au Luxembourg; ou: Quand la fiction bouscule l'histoire''; in: ''Reflets du Lycée Hubert-Clément - 1991''; Esch-Uelzecht, 1991; Ss. 201-206. - Betrëfft dem [[Charles Hamer]] säi Krimi ''Sherlock Holmes au Luxembourg'' (Sankt-Paulus, 1983). * ''Qui a peur des Saxons? Note à propos du toponyme Sassenheim ([[Suessem]]) / Sanem''; in: ''Galerie'', Jg. 10 (Déifferdeng, 1992), Heft Nr.1; Ss. 41-43. * ''La petite cour littéraire de la marquise du [[Pont d'Oye]]. Un aspect méconnu de la vie culturelle dans le Duché de Luxembourg au Siècle des Lumières''; in: ''Revue luxembourgeoise de Littérature générale et comparée'', Lëtzebuerg, 1992; Ss. 67-77. * ''De la <<curtis Machera>> à la ville-marché de Grevenmacher. Un exemple particulier de développement urbain dans le Luxembourg médiéval (XIIe-XIVe siècles)''; in: ''Hémecht'', Jg. 45 (1993); Ss. 5-30. * ''Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839/'43] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle''; in: ''récré'' 10; Dikrech, APESS-Verlag, 1994; Ss. 169-188. * ''Europe chez le généalogiste - Réflexions et références à propos de la dimension européenne dans l'enseignement''; in: ''récré'' 11; Dikrech, APESS-Verlag, 1995; Ss. 163-175. * ''Note sur la valeur d'usage du dénombrement thérésien pour l'étude des catégories socio-professionnelles dans le duché de Luxembourg. Le cas des professions médicales et paramédicales vers 1770''; in: ''récré'' 12; Dikrech, APESS-Verlag, 1996; Ss. 99-106. * ''Entre Trèves et Luxembourg: [[Gréiwemaacher|(Greven-)Macher]] - De la 'curtis' archiépiscopale à la ville-neuve comtale''; in: ''Actes des 7es Journées archéologiques de Luxembourg (juillet 1995)'' ; ''Bulletin des Antiquités luxembourgeoises'' 26, Ss. 6-36; Lëtzebuerg 1997. * ''Des exclus aux recluses : les origines de [[Bouneweg|Bonnevoie]] revisitées''; in: [[récré]] / Ausbléck, Nr. 33 (2024); Ss. 59-80 (ill., Bibliogr.). * ''De la <<civilisation>> luxembourgeoise en général et de son enseignement en particulier''; in: ''récré'' 13; Dikrech, APESS-Verlag, 1997; Ss. 149-158. * ''Abécédaire de pédagogie contemporaine (extraits)'' ; in: ''annALes - d'annALe vum Staadter [sic] Kolléisch'', 04 / 2010-2011; Lëtzebuerg (Drock: Sankt-Paulus), 2011; Ss. 344-349; ISBN 978-99959-631-3-2 * ''Clio, quo vadis? - Quelques considérations sur l'histoire (recherche et enseignement) au Grand-Duché au début du XXIe siècle''; in: ''annALes de l'Athénée de Luxembourg / d'annALe vum Stater Kolléisch'', Nr. 11/2017-2018; Lëtzebuerg (Kolléisch & Print Solutions), erauskomm am Mee 2019; Ss. 404-407 (Ill., Referenzen). * ''Les Gredt de Luxembourg au XIXe siècle et au début du XXe, une famille en phase avec les évolutions de son temps'' ; in: ''Biografie - Itinerari - Migrazioni / Biographies - Itinéraires - Migrations. Scambi industriali italo-lussemburghesi nelle attività minerarie e siderurgiche in Piemonte e Val d'Aosta tra XIX e XX secolo / Échanges industriels italo-luxembourgeois dans les activités minières et sidérurgiques au Piémont et dans la Vallée d'Aoste entre XIXe et XXe siècle''. [= Actes de la Journée internationale d'études, Luxembourg, 3 décembre 2011]; Torino / Turin (Centro Studi Piemontesi), [Dezember] 2013; Ss. 95-108 (ill., Bibliogr.). - ISBN 978-88-8262-207-7 * ''Le Père [[Joseph Gredt|Joseph (Auguste) Gredt]] (1863-1940), un << learned Benedictine philosopher-scientist >> '' ; in: ''{{Nos cahiers}}'', Nr. 1 / 2013; Ss. 93-104 (ill., Bibliographie). * ''Les frères Alphonse, [[Paul Gredt|Paul]] et [[Félix Gredt]] - Trois autres anciens de l'Athénée''; in: ''annALes - d'annALe vum Staadter [sic] Kolléisch'', 07 / 2013-2014; Lëtzebuerg (Drock: Sankt-Paulus), 2014; Ss. 384-389 (4 Ill.; Bibliogr.); ISBN 978-99959-631-6-3 * ''Un esprit libre au "siècle de l'histoire": le Luxembourgeois Jean-Jacques Altmeyer (1804-1877), promoteur de l'U.L.B., de l'école historique belge et du progrès social''; in: ''récré / Ausbléck'', Nr. 29; APESS-Verlag, (Mäerz) 2016; Ss. 151-209 (ill., Bibliogr.). ISBN 978-2-87979-129-6 * ''Les comtes de Fels: une famille française aux racines luxembourgeoises?''; in: ''récré / Ausbléck'', Nr. 34; APESS-Verlag, (Juni) 2026; Ss. 49-73 (3 Illustratiounen a bibliographesch Referenzen op de Säite 70-73). * ''À l'occasion d'un bicentenaire (1817-2017): L'Athénée, établissement phare de la vie éducative et culturelle du Luxembourg''; in: ''[[ons stad]]'', Nr. 116, 2017; Ss. 36-37 (ill.). * ''1940-1945: "Nous n'avons pas tous été des héros", "Les Luxembourgeois n'ont pas tous été des résistants"... Réflexions à propos d'affirmations dans l'air du temps''; in: ''Récré'', Nr. 30 (Mäerz 2019); Ss. 57-73. * ''Pour une juste présentation du passé. Réflexions suscitées par la lecture d'articles d'historiens publiés dans la presse''; in: ''Récré'', Nr. 31; APESS-Verlag, (Mä) 2021; Ss. 55-70 (Bibliogr.). * ''Le Luxembourg en Europe: une histoire d'heurs et de malheurs, de risques encourus, de paradoxes et d'occasions saisies''; in: ''Récré'', Nr. 32; APESS-Verlag, (Juli) 2022; Ss. 73-103 (ill., Bibliogr.). * ''Frontières et lignes de partage. Une histoire de concepts et de réalité vécue''; in: ''d'Buch - La communauté scolaire et les savoirs à l'Athénée de Luxembourg''; Bd. 3, 2022-2024; Ss. 74-87 (ill.). * ''L'historien Pierre Nora (1931-2025), un "marginal central" en son siècle''; in: ''Récré / Ausbléck'', Nr. 34; Lëtzebuerg (Éditions de l'APESS), 2026; Ss. 75-91 (ill.). ===Bicher (Auswiel) === * ''Gouvernants et gouvernés face aux épidémies dans le Luxembourg au XVIIIe siècle''; (= Band XCI vun der Bichersérie <<Anciens Pays et Assemblées d'États / Standen en Landen>>); B-Heule/Kortrijk (Courtrai), 1990. ISBN 90-6768-161-X. Vgl. dozou: p.c., ''Nos ancêtres au quotidien''; in: ''d'Letzeburger Land'', 37. Jgg., Nr. 27 (6. Juli 1990), S. 13 (Rubrik: Kulturspiegel); an z.&nbsp;B. och Ann F. La Berge, in: ''The American Historical Review'', Vol. 96, No. 5 (Dec., 1991), p.&nbsp;1562. * ''Quelque part entre Vienne et Londres... - Le Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à 1867''; Sankt-Paulus-Verlag, Lëtzebuerg, 1990. ISBN 2-87963-077-0 * ''Irgendwo zwischen Wien und London... - Das Grossherzogtum Luxemburg von 1815 bis 1867''; (däitsch Iwwersetzung vun der [[Marlyse Pauly]]); Sankt-Paulus-Verlag, Lëtzebuerg, 1990. ISBN 2-87963-076-2 * (Co-Auteur), ''L'Athénée et ses Grands Anciens 1815-1993'' (= ''400 Joer Kolléisch'', Bd. II); Lëtzebuerg (éditions Saint-Paul), 2003. - 18 Kuerzbiographien. * (Coordinateur vun der Publikatioun & Co-Auteur), ''De Kolléisch 2017'', 2 Bänn (257 + 310 Säiten) an een USB-Stick; Lëtzebuerg (Éditions de l'Athénée & Print Solutions Luxembourg), [Sept.] 2018. - Ee Virwuert an aacht Beiträg, dovun dräi an Zesummenaarbecht. == Literatur == * [[Frank Wilhelm]], ''Grevenmacher vu par des écrivains francophones'' ; in: ''{{nos cahiers}}'', 20. Joer, 1999, Heft 3 (<<[[Kanton Gréiwemaacher]]>>); Ss. 81-111, besonnesch S. 81 & Ss. 109-110. * Frank Wilhelm, ''La culture au coeur de la réalité luxembourgeoise'' ; Ss. 157-203 vun: [[Gilbert Trausch]] (Direkter vun der Publikatioun), ''Le Luxembourg au tournant du siècle et du millénaire'' ; Esch-Uelzecht, Verlag Schortgen (Drock: Sankt-Paulus, Lëtzebuerg), 1999; ISBN 2-87953-551-4. Vgl. S. 161! == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{DEFAULTSORT:Kayser Edouard Marc}} [[Kategorie:Gebuer 1954]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Historiker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Lycéesprofesseren]] 9oz3g5u9nnvthwj677zb264znt8hu8b 0 78721 2711460 2694110 2026-10-08T23:44:56Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711460 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Chéhéry | Wopen = Blason ville fr Chéhéry 08.svg | Kaarttext = | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Ardennes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Sedan|Sedan]] | Kanton = [[Canton de Sedan-1|Sedan-1]] | Insee = 08114 | Plz = 08350 | Koordinaten = {{coor dms|49|38|40|N|04|52|26|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 492 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} |Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} }} '''Chéhéry''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an den [[Departement Ardennes|Ardennen]] an der Regioun [[Grand Est]] am Dall vun der [[Bar (Floss)|Bar]] an um [[Canal des Ardennes]]. Si huet den [[1. Januar]] [[2016]] mat der Gemeng [[Chémery-sur-Bar]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Chémery-Chéhéry]] ze bilden<ref>.[https://web.archive.org/web/20230731074828/https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4853/43094/file/Arrete_2015-843_du_29_decembre_2015_cle214e4e.pdf Arrêté préfectral vum 29. Dezember 2015]</ref>. ==Kuckeswäertes== *D'[[Schlass vu Rocan]]. {{Kuckt och Ardennes}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Sedan]] 1njwgter2yl5tqm5utjmmyxz45t3qh6 0 78757 2711462 2694128 2026-10-08T23:44:58Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711462 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Chémery-sur-Bar | Bild = Chémery-sur-Bar (08 Ardennes) - l’ Église Saint Sulpice à Chémery sur Bar - Photo Francis Neuvens.JPG | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Ardennes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Sedan|Sedan]] | Kanton = [[Canton de Vouziers|Vouziers]] | Insee = 08115 | Plz = 08450 | Koordinaten = {{coor dms|49|36|03|N|04|52|11|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 2.287 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} |Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} }} '''Chémery-sur-Bar''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an den [[Departement Ardennes|Ardennen]] an der Regioun [[Grand Est]] am Dall vun der [[Bar (Floss)|Bar]] an dem [[Canal des Ardennes]]. Si huet den [[1. Januar]] [[2016]] mat der Gemeng [[Chéhéry]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Chémery-Chéhéry]] ze bilden<ref>.[https://web.archive.org/web/20230731074828/https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4853/43094/file/Arrete_2015-843_du_29_decembre_2015_cle214e4e.pdf Arrêté préfectral vum 29. Dezember 2015]</ref>. {{Kuckt och Ardennes}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Sedan]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Ardennes]] hyft0601udqbqn0j6ulid39snnr2pbn 0 78768 2711470 2694139 2026-10-09T01:07:08Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711470 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Douzy | Wopen = Blason de la ville de Douzy (Ardennes).svg | Kaarttext = | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Ardennes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Sedan|Sedan]] | Kanton = [[Canton de Carignan|Carignan]] | Insee = 08145 | Plz = 08140 | Koordinaten = {{coor dms|49|40|20|N|05|02|30|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 1.276 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} | Gemeng = [[Douzy]] }} '''Douzy''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an den [[Departement Ardennes|Ardennen]] an der Regioun [[Grand Est]] am Dall vun der [[Kuer]]. De [[15. September]] [[2015]] huet Douzy mat der Gemeng [[Mairy]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Douzy]] ze bilden.<ref>{{Citation |URL=https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4852/43089/file/arrete_du_15_septembre_2015_cle2843b3.pdf |Titel=Arrêté préfectoral vum 15. September 2015 |Gekuckt=2023-07-31 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230731124234/https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4852/43089/file/arrete_du_15_septembre_2015_cle2843b3.pdf |Archiv-Datum=2023-07-31}}</ref>. Vu [[1560]] bis [[1642]] huet Douzy zum [[Fürstentum Sedan]] gehéiert. ==Kuckeswäertes== *D'Kierch ''Saint-Barthélémy''. *De Musée vun der Aviatioun. ==Jumelagen== *{{DEU-f}} [[Kaiserslautern]] zanter [[1967]] {{Kuckt och Ardennes}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Ardennes]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Sedan]] omh54vjko6y4c71lleecbekwt85xv72 0 79143 2711415 2694273 2026-10-08T14:57:32Z Kontributor 2K 59124 2711415 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Fontainebrux | Wopen = Blason ville FR Fontainebrux (Jura).svg | Regioun = {{Bourgogne-Franche-Comté}} | Departement = {{Jura}} | Arrondissement = [[Arrondissement Lons-le-Saunier|Lons-le-Saunier]] | Kanton = [[Canton de Bletterans|Bletterans]] | Insee = 39229 | Plz = 39140 | Koordinaten = {{coor dms|46|42|17|N|05|25|22|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 675 | Bevëlkerung = 195 | Bevëlkerungsdatum = [[2006]] }} '''Fontainebrux''' ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am [[Departement Jura]] an der [[Bourgogne-Franche-Comté]]. {{Kuckt och Jura}} [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Lons-le-Saunier]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Lons-le-Saunier]] ont43i4835eoo3wxqj01rupwsa5tmuf 0 86640 2711405 2710867 2026-10-08T13:48:41Z Mobby 12 60927 2711405 wikitext text/x-wiki {{Coor dms1 uewen|49|38|58.38|N|05|54|28.33|O|Haaptkoordinaten=jo}} {{Infobox Gebai}} De '''Waassertuerm zu Klengbetten''' steet um [[Lieu-dit]] ''Bëchel'' am Nordweste vun der Uertschaft, laanscht de Wee dee vu [[Klengbetten]] op d'[[Nationalstrooss 6|Arelerstrooss]] zu [[Stengefort]] féiert. Zesumme mam [[Waassertuerm zu Stengefort|Waassertuerm um Kinneksbierg]] bei Stengefort versuergt en d'Awunner vun der [[Gemeng Stengefort]] mat [[Drénkwaasser]]. De Waassertuerm um Bëchel gouf [[1953]] nieft engem méi ale [[Waasserbaseng]] gebaut, deen ze kleng gi war. Den Tuerm vun 1953 ass 23 m héich. De Waasserbehälter, deen 265 m³ Drénkwaasser faasst, gëtt vu 6 Pilieren aus [[Béton armé|Eisebëtong]] gedroen. De Waasserspigel am Baseng läit op 370,62 m [[Meter iwwer Mier|iwwer dem Mieresspigel]]. An den 1990er Joren ass d'Kapazitéit vum Waassertuerm um Bëchel net méi duergaange fir d'Versuergung mat Drénkwaasser an der Gemeng ze garantéieren. D'Gemeng huet dunn de Bau vun engem zweete Waassertuerm decidéiert, deen [[2003]] um Kinneksbierg bei Stengefort a Betrib geholl gouf. Bei där Geleeënheet gouf de Waassertuerm um Bëchel bannena renovéiert an um Tuerm goufen [[Antenn]]e fir de [[Mobilfunk]] installéiert. Beim Waassertuerm huet d'Gemeng eng Raschtplaz amenagéiert an en Informatiounspanneau opstelle gelooss. ==Quell== * ''Natur, Kultur und Geschichte in der Gemeinde Steinfort. Nature, culture et histore de la Commune de Steinfort. Die Rundwege von Kleinbettingen. Les circuits de Kleinbettingen.'' Konzept a Realisatioun: Oeko-Bureau Rëmeleng a Syndicat d'initiative vun der Gemeng Stengefort. Broschür erausgi vun der Gemeng Stengefort am Mee 2009. Dréckerei Heintz, Péiteng. [https://web.archive.org/web/20160305084158/http://steinfort.lu/wp-content/uploads/2009/12/Brochure_steinfort4.pdf PDF] [[Kategorie:Gemeng Stengefort]] [[Kategorie:Waassertierm zu Lëtzebuerg|Klengbetten]] [[Kategorie:Bauwierker 1953]] [[Kategorie:Landmaarken zu Lëtzebuerg]] slbfffm4by8arqg3nlfi5b7390ihcnj 2711406 2711405 2026-10-08T13:49:25Z Mobby 12 60927 /* */ stinn an der Infobox 2711406 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} De '''Waassertuerm zu Klengbetten''' steet um [[Lieu-dit]] ''Bëchel'' am Nordweste vun der Uertschaft, laanscht de Wee dee vu [[Klengbetten]] op d'[[Nationalstrooss 6|Arelerstrooss]] zu [[Stengefort]] féiert. Zesumme mam [[Waassertuerm zu Stengefort|Waassertuerm um Kinneksbierg]] bei Stengefort versuergt en d'Awunner vun der [[Gemeng Stengefort]] mat [[Drénkwaasser]]. De Waassertuerm um Bëchel gouf [[1953]] nieft engem méi ale [[Waasserbaseng]] gebaut, deen ze kleng gi war. Den Tuerm vun 1953 ass 23 m héich. De Waasserbehälter, deen 265 m³ Drénkwaasser faasst, gëtt vu 6 Pilieren aus [[Béton armé|Eisebëtong]] gedroen. De Waasserspigel am Baseng läit op 370,62 m [[Meter iwwer Mier|iwwer dem Mieresspigel]]. An den 1990er Joren ass d'Kapazitéit vum Waassertuerm um Bëchel net méi duergaange fir d'Versuergung mat Drénkwaasser an der Gemeng ze garantéieren. D'Gemeng huet dunn de Bau vun engem zweete Waassertuerm decidéiert, deen [[2003]] um Kinneksbierg bei Stengefort a Betrib geholl gouf. Bei där Geleeënheet gouf de Waassertuerm um Bëchel bannena renovéiert an um Tuerm goufen [[Antenn]]e fir de [[Mobilfunk]] installéiert. Beim Waassertuerm huet d'Gemeng eng Raschtplaz amenagéiert an en Informatiounspanneau opstelle gelooss. ==Quell== * ''Natur, Kultur und Geschichte in der Gemeinde Steinfort. Nature, culture et histore de la Commune de Steinfort. Die Rundwege von Kleinbettingen. Les circuits de Kleinbettingen.'' Konzept a Realisatioun: Oeko-Bureau Rëmeleng a Syndicat d'initiative vun der Gemeng Stengefort. Broschür erausgi vun der Gemeng Stengefort am Mee 2009. Dréckerei Heintz, Péiteng. [https://web.archive.org/web/20160305084158/http://steinfort.lu/wp-content/uploads/2009/12/Brochure_steinfort4.pdf PDF] [[Kategorie:Gemeng Stengefort]] [[Kategorie:Waassertierm zu Lëtzebuerg|Klengbetten]] [[Kategorie:Bauwierker 1953]] [[Kategorie:Landmaarken zu Lëtzebuerg]] tl4j5fqgycdx2okwyrxsbda6uj0cuj2 0 87257 2711404 2196889 2026-10-08T13:47:29Z Mobby 12 60927 2711404 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} De '''Waassertuerm zu [[Stengefort]]''' steet um [[Kinneksbierg]], nërdlech vun der Uertschaft. Zesumme mam [[Waassertuerm zu Klengbetten|Waassertuerm um Bëchel]] zu [[Klengbetten]], versuergt en d'[[Gemeng Stengefort]] mat Drénk[[waasser]]. Déi zwéi Waassertierm sinn zesummegeschloss a funktionéieren nom Prinzip vun de [[Vases communicants]]. An den 1990er Joren ass d'Capacitéit vum Waassertuerm um Bëchel net méi duergaange fir d'Versuergung mat Drénkwaasser an der Gemeng ze garantéieren. D'Gemeng huet dunn de Bau vun engem zweete Waassertuerm, um Kinneksbierg, decidéiert. De Waassertuerm um Kinneksbierg gouf de 25. September 2003 vum deemolegen Inneminister [[Michel Wolter]] a vum deemolege Buergermeeschter [[Jean Asselborn]] offiziell ageweit<ref>Chronik an der Literatur</ref>, dat no enger Bauzäit vun zwee Joer (2001-2003). Den Tuerm ass 37,5 m héich. De Waasserbaseng huet en Duerchmiesser vu 15 m an e Faassungsverméige vun 1000 m³. Den Tuerm aus [[Bëtong]] gouf bausserëm mat patinéierte (raschtege) [[stol]]e Panneauen agekleet, fir déi visuell Integratioun an d'Ëmwelt, virun allem de Bësch niewendrun, z'erméiglechen. D'Stabilitéit vun de Panneauë gëtt mat zwéi [[Rank|Réng]] aus [[Inox]] verstäerkt, déi d'Panneauë mam Tuerm selwer verbannen. De Bau vum Waassertuerm huet 2,5 Milliounen [[Euro]] kascht. == Literatur == (c.m.), 2013. ''Chronik vor 10 Jahren. Neuer Trinkwasserbehälter in Steinfort eingeweiht''. [[Luxemburger Wort]] vum 25. September 2013, S. 35. == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Waassertierm zu Lëtzebuerg]] {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemeng Stengefort]] [[Kategorie:Waassertierm zu Lëtzebuerg|Stengefort]] [[Kategorie:Bauwierker 2003]] rew4q8fbpy8xqrawg3er972zxd7k3ma 0 95691 2711477 2244754 2026-10-09T04:38:54Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711477 wikitext text/x-wiki {{skizzGeoUSA}} {{Infobox Uertschaft USA | Numm = Georgetown | Spëtznumm = | Fändel = | Wopen = |lat_deg= 33|lat_min= 22|lat_sec= 03 |lon_deg= 79|lon_min= 17|lon_sec= 38 | Bundesstaat = South Carolina | County = Georgetown County | Fläch = 18.6 | Landfläch = 16.9 | Awunner = 9163 | ZieldatumAwunner = 2010 | Agglomeratioun = | ZieldatumAgglomeratioun = | Héicht = 4 | Zäitzon = -5 | Buergermeeschter = }} [[Fichier:Georgetownharbor6180.JPG|frame|left|Den Hafe vun Georgetown]] '''Georgetown''' ass déi drëtteelst Stad am US-Bundesstaat [[South Carolina]] an de [[County Seat]] vum [[Georgetown County]]. Si läit un der Winyah Bay um Enn vum bekannte Vakanzegebitt [[Grand Strand]] um [[Atlantik]] an huet deen zweetgréisste [[Séihafen|Séihafe]] vum Bundesstaat. == Um Spaweck == * [http://www.cityofgeorgetownsc.com/ Offiziell Säit vun der Stad] * [https://web.archive.org/web/20130128151525/http://www.city-data.com/city/Georgetown-South-Carolina.html Statistiken iwwer Georgetown bei city-data-com] {{Commonscat|Georgetown, South Carolina}} [[Kategorie:Uertschaften am Bundesstaat South Carolina]] 5htdzs4va5t5r30oipygcy9bng0y4v2 0 121043 2711430 2352932 2026-10-08T16:27:44Z Puscas 735 ...... 2711430 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen|mam Warngeschier}} [[Fichier:DoorBell 002.jpg|thumb|Eng Hausschell]] Eng '''Schell''' ass e [[Geschier]] oder en Apparat, deen Téin vu sech gëtt fir eppes ze signaliséieren. E besteet aus engem [[Resonanzkierper]] dee meeschtens aus [[Metall]] besteet, an engem [[Hummer (Handwierksgeschier)|Hummer]], dee widder de Resonanzkierper geschloe gëtt fir sou [[Schwingung]]en ze produzéieren déi een als [[Toun (Musek)|Toun]] héiere kann. Et kann een ënnerscheeden tëscht manuellen an elektresch bedriwwene Schellen. Bei deene manuelle gëtt den Hummer mat Hëllef vun enger mechanescher Virriichtung meeschtens e puermol géint de Resonanzkierper geschloen. Bei enger elektrescher Schell gëtt déi Funktioun vun engem [[Elektromagnéit]] iwwerholl, deen duerch en Taster ausgeléist gëtt. De Stroum kënnt entweeder vum Stroumnetz oder vu Batterien. Schelle kann een och ënnerdeelen, jee nodeem wou se benotzt ginn. [[Vëlosschell]]e sinn um [[Vëlo]] fir datt de Vëlosfuerer d'Passante ka warnen. Anerer sinn nieft enger [[Dier|Entréesdier]] fir datt de Visiteur seng Presenz kann ukënnegen. ==Kuckt och== * [[Klack]] * [[Schellebam]] * [[Wecker (Auer)|Wecker]] == Um Spaweck == * {{Commonscat|Bells|Schellen}} [[Kategorie:Geräischer]] [[Kategorie:Apparater]] flt55sz42nmd5pk6v9eu8amd8bslauo 0 124349 2711398 2711382 2026-10-08T13:24:31Z Zinneke 34 De(n) Zinneke huet d'Säit [[Bankomat]] op [[Bancomat]] geréckelt an dobäi gouf eng Viruleedung iwwerschriwwen: cf LOD 2711382 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Bancomat.JPG|thumb|upright|E Bancomat op der [[Capellen|Cap]]]] [[Fichier:Geldausgabeautomat bestandteile.png|mini|upright|Schema vun engem Bankomat]] E '''Bankomat''' oder '''Bancomat''' ass en techneschen Apparat, mat deem een am [[Self-service]] u [[Boergeld]] (Billjeeën) erukënnt, dat engem vu sengem [[Compte-courant]] ofgebucht gëtt. Fir dës Operatioun brauch een eng [[Debitkaart|Debit-]] oder [[Kreditkaart]], an eng [[PIN|Geheimzuel]], déi zu der Kaart passt. Bei moderne Bankomate kann een uginn, a wat fir enger Stéckelung ee gär seng Schäiner hätt. Bei verschiddene kann een och Suen abezuelen, oder a méi wéi enger [[Wärung]] Schäiner ophiewen. Deen éischte Bankomat gouf de 27. Juni 1967 an enger Londoner Agence vun der Barclays Bank a Betrib geholl.<ref name=erfolg>[https://web.archive.org/web/20170627084050/https://www.wort.lu/de/business/erfolgsgeschichte-der-geldautomat-wird-50-595136ada5e74263e13c2ff2 "Der Geldautomat wird 50."] wort.lu, 27. Juni 2017 um 06:00.</ref> == Opbau== D'Haaptstéck vun engem Bankomat ass e [[Coffre-fort]], deen an der Reegel fest agemauert oder am Buedem verankert ass. Do dernieft spillt e [[Peronal Computer|PC]] eng wichteg Roll, dee verschidde Peripherie-Deeler steiert: * e Modul, mat deem d'Schäiner ausbezuelt ginn (an eent, dat eng Quittung dréckt an ausstellt) * e Kaartelieser, deen d'Identifikatiounsnummer vun der Debit- oder Kreditkaart ofliest; * en [[Encrypting PIN Pad]] ''(EPP)'' fir de PIN-Code z'erfaassen an ze verifizéieren, a fir aner verschlësselt Kommunikatioun z'erméiglechen; * en [[Ecran]], dacks ewell en [[Touchscreen]], fir dem Gebraucher Informatioune matzedeelen an em e [[Menü (Informatik)|Menü]] vun Optiounen unzebidden, wat e maache wëll; * e [[Clavier]] oder [[Softkey]]s (nieft dem Ecran), mat deem de Benotzer seng Auswiel agi kann; * an ëmmer méi Apparate ass och eng [[Kamera]] agebaut, déi enregistréiert, wie Suen ophieft. Déi Opname kënne saiséiert ginn, fir z.&nbsp;B. bei Bedruch eng Foto vun der gesichter Persoun kënnen ze publizéieren; * [[Sensor]]e fir onerlaabt Manipulatiounen, wéi Beweegungen, Friemkierper, asw. ==Zu Lëtzebuerg== Zu Lëtzebuerg gouf deen éischte Geldautomat den 11. Mee 1982 op der [[Postgebai op der Stater Gare|Post]], op der Stater Gare, a Betrib geholl. E war just fir d'Cliente vun der [[Post Luxembourg|Post]], a krut den Numm ''Postomat''. E knappst Joer drop, de 25. Abrëll 1983 goufen déi éischt Automaten an de Banken agefouert a kruten den Numm ''Bancomat''. Et ware 16 där Këschten, déi deen Dag a Filiale vun der [[Banque Générale du Luxembourg]], der [[Banque internationale à Luxembourg]] an der [[Spuerkeess]] installéiert goufen. Eng jett aner koumen no. 2017 gouf et 528 sou Automaten, déi am ganze Land verdeelt sinn. Mat (theoreeteschen) 911 Bankomate pro eng Millioun Awunner läit Lëtzebuerg op 8. Plaz vun den EU-Länner mat de meeschte Bankomaten op de Kapp.<ref name=erfolg /> <!--NACH NOZESICHEN: Gëtt et Statistiken doriwwer, wéivill Operatiounen d'Joer? Wéivill gëtt pro Joer/Dag opgehuewen? Méisproocheg Menüen (Foto?) asw. --> Vun 2018 gouf et eng Rëtsch vun Attacken op Bankomaten duerch organiséiert Banden: Tëscht 2018 an Abrëll 2022 goufe 14 Automate gesprengt fir d'Suen ze klauen. Verschidde vun dësen attackéierten Automate goufen nees vun de Banken opgemaach, aner bloufen zou a goufen ausgebaut. Wéi vill Sue fortkoumen, hunn déi geschiedegt Banken net matgedeelt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1903982.html "14 Bankomater bannent véier Joer zu Lëtzebuerg gesprengt."] rtl.lu, 26.04.2022.</ref> Vu September 2026 un, bis viraussiichtlech Enn 2027, gëtt de Bancomats-Reseau, dee mat hauseegenen Apparater vun de jeeweilege Banke fonktinéiert huet, duerch en neie Reseau ersat. Dësen huet en eenheetleche Modell, a gëtt vun engem neien Operateur – ënnert der Mark „Bancomat“ – am Optrag vu fënnef Banken ([[Spuerkeess]], [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]], [[BGL BNP Paribas]], [[Banque Raiffeisen|Raiffeisen]] a Post<ref>D'[[ING]] war ufanks och mat derbäi, huet sech dann awer aus dem Reseau zeréckgezunn.</ref>) geréiert. De Client kann dann op all Apparat ouni zousätzlech Fraise Suen ophiewen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2140488.html|Titel=Bis 2025: Sechs Lëtzebuerger Banke kreéieren e gemeinsame Reseau u Bankomater.|Datum=21.11.2023|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>[https://www.tageblatt.lu/Wirtschaft/Einer-fuer-alle-So-funktionieren-Luxemburgs-neue-Geldautomaten-fuer-alle-Bankkarten-110256.html "Einer für alle: So funktionieren Luxemburgs neue Geldautomaten für alle Bankkarten."] tageblatt.lu, 07.10.2026 (nogekuckt: 08.10.2026).</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat|Automatic teller machines|{{PAGENAME}}en}} * [https://web.archive.org/web/20231121210438/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-nombre-de-bancomats-en-forte-baisse-depuis-2018-au-luxembourg/1355278.html Le nombre de distributeurs automatiques en forte baisse depuis 2018 au Luxembourg] , virgule.lu den 21.04.2023, gekuckt den 21.11.2023 * [https://web.archive.org/web/20231121210446/https://bancomat.lu/index-lu.html Bancomat - e gemeinsame Reseau vu Geldautomaten zu Lëtzebuerg], Internetsäit vum Operateur Bancomat {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Banken]] [[Kategorie:Apparater]] fef5v6erxghctpl9gog45lts228zm7u 2711402 2711398 2026-10-08T13:27:17Z Zinneke 34 eenheetlech mat C ausser an Zitater 2711402 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Bancomat.JPG|thumb|upright|E Bancomat op der [[Capellen|Cap]]]] [[Fichier:Geldausgabeautomat bestandteile.png|mini|upright|Schema vun engem Bankomat]] E '''Bancomat''' (méi sielen och '''Bankomat''') ass en techneschen Apparat, mat deem een am [[Self-service]] u [[Boergeld]] (Billjeeën) erukënnt, dat engem vu sengem [[Compte-courant]] ofgebucht gëtt. Fir dës Operatioun brauch een eng [[Debitkaart|Debit-]] oder [[Kreditkaart]], an eng [[PIN|Geheimzuel]], déi zu der Kaart passt. Bei moderne Bankomate kann een uginn, a wat fir enger Stéckelung ee gär seng Schäiner hätt. Bei verschiddene kann een och Suen abezuelen, oder a méi wéi enger [[Wärung]] Schäiner ophiewen. Deen éischte Bancomat gouf de 27. Juni 1967 an enger Londoner Agence vun der Barclays Bank a Betrib geholl.<ref name=erfolg>[https://web.archive.org/web/20170627084050/https://www.wort.lu/de/business/erfolgsgeschichte-der-geldautomat-wird-50-595136ada5e74263e13c2ff2 "Der Geldautomat wird 50."] wort.lu, 27. Juni 2017 um 06:00.</ref> == Opbau== D'Haaptstéck vun engem Bancomat ass e [[Coffre-fort]], deen an der Reegel fest agemauert oder am Buedem verankert ass. Do dernieft spillt e [[Peronal Computer|PC]] eng wichteg Roll, dee verschidde Peripherie-Deeler steiert: * e Modul, mat deem d'Schäiner ausbezuelt ginn (an eent, dat eng Quittung dréckt an ausstellt) * e Kaartelieser, deen d'Identifikatiounsnummer vun der Debit- oder Kreditkaart ofliest; * en [[Encrypting PIN Pad]] ''(EPP)'' fir de PIN-Code z'erfaassen an ze verifizéieren, a fir aner verschlësselt Kommunikatioun z'erméiglechen; * en [[Ecran]], dacks ewell en [[Touchscreen]], fir dem Gebraucher Informatioune matzedeelen an em e [[Menü (Informatik)|Menü]] vun Optiounen unzebidden, wat e maache wëll; * e [[Clavier]] oder [[Softkey]]s (nieft dem Ecran), mat deem de Benotzer seng Auswiel agi kann; * an ëmmer méi Apparate ass och eng [[Kamera]] agebaut, déi enregistréiert, wie Suen ophieft. Déi Opname kënne saiséiert ginn, fir z.&nbsp;B. bei Bedruch eng Foto vun der gesichter Persoun kënnen ze publizéieren; * [[Sensor]]e fir onerlaabt Manipulatiounen, wéi Beweegungen, Friemkierper, asw. ==Zu Lëtzebuerg== Zu Lëtzebuerg gouf deen éischte Geldautomat den 11. Mee 1982 op der [[Postgebai op der Stater Gare|Post]], op der Stater Gare, a Betrib geholl. E war just fir d'Cliente vun der [[Post Luxembourg|Post]], a krut den Numm ''Postomat''. E knappst Joer drop, de 25. Abrëll 1983 goufen déi éischt Automaten an de Banken agefouert a kruten den Numm ''Bancomat''. Et ware 16 där Këschten, déi deen Dag a Filiale vun der [[Banque Générale du Luxembourg]], der [[Banque internationale à Luxembourg]] an der [[Spuerkeess]] installéiert goufen. Eng jett aner koumen no. 2017 gouf et 528 sou Automaten, déi am ganze Land verdeelt sinn. Mat (theoreeteschen) 911 Bankomate pro eng Millioun Awunner läit Lëtzebuerg op 8. Plaz vun den EU-Länner mat de meeschte Bankomaten op de Kapp.<ref name=erfolg /> <!--NACH NOZESICHEN: Gëtt et Statistiken doriwwer, wéivill Operatiounen d'Joer? Wéivill gëtt pro Joer/Dag opgehuewen? Méisproocheg Menüen (Foto?) asw. --> Vun 2018 u gouf et eng Rëtsch vun Attacken op Bankomaten duerch organiséiert Banden: Tëscht 2018 an Abrëll 2022 goufe 14 Automate gesprengt fir d'Suen ze klauen. Verschidde vun dësen attackéierten Automate goufen nees vun de Banken opgemaach, aner bloufen zou a goufen ausgebaut. Wéi vill Sue fortkoumen, hunn déi geschiedegt Banken net matgedeelt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1903982.html "14 Bankomater bannent véier Joer zu Lëtzebuerg gesprengt."] rtl.lu, 26.04.2022.</ref> Vu September 2026 un, bis viraussiichtlech Enn 2027, gëtt de Bancomats-Reseau, dee mat hauseegenen Apparater vun de jeeweilege Banke fonktinéiert huet, duerch en neie Reseau ersat. Dësen huet en eenheetleche Modell, a gëtt vun engem neien Operateur – ënnert der Mark „Bancomat“ – am Optrag vu fënnef Banken ([[Spuerkeess]], [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]], [[BGL BNP Paribas]], [[Banque Raiffeisen|Raiffeisen]] a Post<ref>D'[[ING]] war ufanks och mat derbäi, huet sech dann awer aus dem Reseau zeréckgezunn.</ref>) geréiert. De Client kann dann op all Apparat ouni zousätzlech Fraise Suen ophiewen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2140488.html|Titel=Bis 2025: Sechs Lëtzebuerger Banke kreéieren e gemeinsame Reseau u Bankomater.|Datum=21.11.2023|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>[https://www.tageblatt.lu/Wirtschaft/Einer-fuer-alle-So-funktionieren-Luxemburgs-neue-Geldautomaten-fuer-alle-Bankkarten-110256.html "Einer für alle: So funktionieren Luxemburgs neue Geldautomaten für alle Bankkarten."] tageblatt.lu, 07.10.2026 (nogekuckt: 08.10.2026).</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat|Automatic teller machines|{{PAGENAME}}en}} * [https://web.archive.org/web/20231121210438/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-nombre-de-bancomats-en-forte-baisse-depuis-2018-au-luxembourg/1355278.html Le nombre de distributeurs automatiques en forte baisse depuis 2018 au Luxembourg]. virgule.lu, 21.04.2023, gekuckt den 21.11.2023 * [https://web.archive.org/web/20231121210446/https://bancomat.lu/index-lu.html Bancomat - e gemeinsame Reseau vu Geldautomaten zu Lëtzebuerg], Internetsäit vum Operateur Bancomat {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Banken]] [[Kategorie:Apparater]] m5gweu853nbpv9ocwcq7jtwcmc2h9jg 2711425 2711402 2026-10-08T15:58:18Z Mobby 12 60927 /* Zu Lëtzebuerg */ +Punkt 2711425 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Bancomat.JPG|thumb|upright|E Bancomat op der [[Capellen|Cap]]]] [[Fichier:Geldausgabeautomat bestandteile.png|mini|upright|Schema vun engem Bankomat]] E '''Bancomat''' (méi sielen och '''Bankomat''') ass en techneschen Apparat, mat deem een am [[Self-service]] u [[Boergeld]] (Billjeeën) erukënnt, dat engem vu sengem [[Compte-courant]] ofgebucht gëtt. Fir dës Operatioun brauch een eng [[Debitkaart|Debit-]] oder [[Kreditkaart]], an eng [[PIN|Geheimzuel]], déi zu der Kaart passt. Bei moderne Bankomate kann een uginn, a wat fir enger Stéckelung ee gär seng Schäiner hätt. Bei verschiddene kann een och Suen abezuelen, oder a méi wéi enger [[Wärung]] Schäiner ophiewen. Deen éischte Bancomat gouf de 27. Juni 1967 an enger Londoner Agence vun der Barclays Bank a Betrib geholl.<ref name=erfolg>[https://web.archive.org/web/20170627084050/https://www.wort.lu/de/business/erfolgsgeschichte-der-geldautomat-wird-50-595136ada5e74263e13c2ff2 "Der Geldautomat wird 50."] wort.lu, 27. Juni 2017 um 06:00.</ref> == Opbau== D'Haaptstéck vun engem Bancomat ass e [[Coffre-fort]], deen an der Reegel fest agemauert oder am Buedem verankert ass. Do dernieft spillt e [[Peronal Computer|PC]] eng wichteg Roll, dee verschidde Peripherie-Deeler steiert: * e Modul, mat deem d'Schäiner ausbezuelt ginn (an eent, dat eng Quittung dréckt an ausstellt) * e Kaartelieser, deen d'Identifikatiounsnummer vun der Debit- oder Kreditkaart ofliest; * en [[Encrypting PIN Pad]] ''(EPP)'' fir de PIN-Code z'erfaassen an ze verifizéieren, a fir aner verschlësselt Kommunikatioun z'erméiglechen; * en [[Ecran]], dacks ewell en [[Touchscreen]], fir dem Gebraucher Informatioune matzedeelen an em e [[Menü (Informatik)|Menü]] vun Optiounen unzebidden, wat e maache wëll; * e [[Clavier]] oder [[Softkey]]s (nieft dem Ecran), mat deem de Benotzer seng Auswiel agi kann; * an ëmmer méi Apparate ass och eng [[Kamera]] agebaut, déi enregistréiert, wie Suen ophieft. Déi Opname kënne saiséiert ginn, fir z.&nbsp;B. bei Bedruch eng Foto vun der gesichter Persoun kënnen ze publizéieren; * [[Sensor]]e fir onerlaabt Manipulatiounen, wéi Beweegungen, Friemkierper, asw. ==Zu Lëtzebuerg== Zu Lëtzebuerg gouf deen éischte Geldautomat den 11. Mee 1982 op der [[Postgebai op der Stater Gare|Post]], op der Stater Gare, a Betrib geholl. E war just fir d'Cliente vun der [[Post Luxembourg|Post]], a krut den Numm ''Postomat''. E knappst Joer drop, de 25. Abrëll 1983 goufen déi éischt Automaten an de Banken agefouert a kruten den Numm ''Bancomat''. Et ware 16 där Këschten, déi deen Dag a Filiale vun der [[Banque Générale du Luxembourg]], der [[Banque internationale à Luxembourg]] an der [[Spuerkeess]] installéiert goufen. Eng jett aner koumen no. 2017 gouf et 528 sou Automaten, déi am ganze Land verdeelt sinn. Mat (theoreeteschen) 911 Bankomate pro eng Millioun Awunner läit Lëtzebuerg op 8. Plaz vun den EU-Länner mat de meeschte Bankomaten op de Kapp.<ref name=erfolg /> <!--NACH NOZESICHEN: Gëtt et Statistiken doriwwer, wéivill Operatiounen d'Joer? Wéivill gëtt pro Joer/Dag opgehuewen? Méisproocheg Menüen (Foto?) asw. --> Vun 2018 u gouf et eng Rëtsch vun Attacken op Bankomaten duerch organiséiert Banden: Tëscht 2018 an Abrëll 2022 goufe 14 Automate gesprengt fir d'Suen ze klauen. Verschidde vun dësen attackéierten Automate goufen nees vun de Banken opgemaach, aner bloufen zou a goufen ausgebaut. Wéi vill Sue fortkoumen, hunn déi geschiedegt Banken net matgedeelt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1903982.html "14 Bankomater bannent véier Joer zu Lëtzebuerg gesprengt."] rtl.lu, 26.04.2022.</ref> Vu September 2026 un, bis viraussiichtlech Enn 2027, gëtt de Bancomats-Reseau, dee mat hauseegenen Apparater vun de jeeweilege Banke fonktinéiert huet, duerch en neie Reseau ersat. Dësen huet en eenheetleche Modell, a gëtt vun engem neien Operateur – ënnert der Mark „Bancomat“ – am Optrag vu fënnef Banken ([[Spuerkeess]], [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]], [[BGL BNP Paribas]], [[Banque Raiffeisen|Raiffeisen]] a Post<ref>D'[[ING]] war ufanks och mat derbäi, huet sech dann awer aus dem Reseau zeréckgezunn.</ref>) geréiert. De Client kann dann op all Apparat ouni zousätzlech Fraise Suen ophiewen.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2140488.html|Titel=Bis 2025: Sechs Lëtzebuerger Banke kreéieren e gemeinsame Reseau u Bankomater.|Datum=21.11.2023|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>[https://www.tageblatt.lu/Wirtschaft/Einer-fuer-alle-So-funktionieren-Luxemburgs-neue-Geldautomaten-fuer-alle-Bankkarten-110256.html "Einer für alle: So funktionieren Luxemburgs neue Geldautomaten für alle Bankkarten."] tageblatt.lu, 07.10.2026 (nogekuckt: 08.10.2026).</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat|Automatic teller machines|{{PAGENAME}}en}} * [https://web.archive.org/web/20231121210438/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-nombre-de-bancomats-en-forte-baisse-depuis-2018-au-luxembourg/1355278.html Le nombre de distributeurs automatiques en forte baisse depuis 2018 au Luxembourg]. virgule.lu, 21.04.2023, gekuckt den 21.11.2023 * [https://web.archive.org/web/20231121210446/https://bancomat.lu/index-lu.html Bancomat - e gemeinsame Reseau vu Geldautomaten zu Lëtzebuerg], Internetsäit vum Operateur Bancomat {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Banken]] [[Kategorie:Apparater]] 48e07w0p3smlkkm8tn5e59co2m6tjpb 2711496 2711425 2026-10-09T09:04:14Z Robby 393 + Photo vun engem Bancomat vun der neier Generatioun 2711496 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Bancomat.JPG|thumb|upright|E Bancomat am Joer 2016 op der [[Capellen|Cap]]]] [[Fichier:Bancomat Hamm 2016.jpg|miniatur|E Bancomat am Joer 2026 zu [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]]] [[Fichier:Geldausgabeautomat bestandteile.png|mini|upright|Schema vun engem Bankomat]] E '''Bancomat''' (méi sielen och '''Bankomat''') ass en techneschen Apparat, mat deem een am [[Self-service]] u [[Boergeld]] (Billjeeën) erukënnt, dat engem vu sengem [[Compte-courant]] ofgebucht gëtt. Fir dës Operatioun brauch een eng [[Debitkaart|Debit-]] oder [[Kreditkaart]], an eng [[PIN|Geheimzuel]], déi zu der Kaart passt. Bei moderne Bankomate kann een uginn, a wat fir enger Stéckelung ee gär seng Schäiner hätt. Bei verschiddene kann een och Suen abezuelen, oder a méi wéi enger [[Wärung]] Schäiner ophiewen. Deen éischte Bancomat gouf de 27. Juni 1967 an enger Londoner Agence vun der Barclays Bank a Betrib geholl.<ref name=erfolg>[https://web.archive.org/web/20170627084050/https://www.wort.lu/de/business/erfolgsgeschichte-der-geldautomat-wird-50-595136ada5e74263e13c2ff2 "Der Geldautomat wird 50."] wort.lu, 27. Juni 2017 um 06:00.</ref> == Opbau== D'Haaptstéck vun engem Bancomat ass e [[Coffre-fort]], deen an der Reegel fest agemauert oder am Buedem verankert ass. Do dernieft spillt e [[Peronal Computer|PC]] eng wichteg Roll, dee verschidde Peripherie-Deeler steiert: * e Modul, mat deem d'Schäiner ausbezuelt ginn (an eent, dat eng Quittung dréckt an ausstellt) * e Kaartelieser, deen d'Identifikatiounsnummer vun der Debit- oder Kreditkaart ofliest; * en [[Encrypting PIN Pad]] ''(EPP)'' fir de PIN-Code z'erfaassen an ze verifizéieren, a fir aner verschlësselt Kommunikatioun z'erméiglechen; * en [[Ecran]], dacks ewell en [[Touchscreen]], fir dem Gebraucher Informatioune matzedeelen an em e [[Menü (Informatik)|Menü]] vun Optiounen unzebidden, wat e maache wëll; * e [[Clavier]] oder [[Softkey]]s (nieft dem Ecran), mat deem de Benotzer seng Auswiel agi kann; * an ëmmer méi Apparate ass och eng [[Kamera]] agebaut, déi enregistréiert, wie Suen ophieft. Déi Opname kënne saiséiert ginn, fir z.&nbsp;B. bei Bedruch eng Foto vun der gesichter Persoun kënnen ze publizéieren; * [[Sensor]]e fir onerlaabt Manipulatiounen, wéi Beweegungen, Friemkierper, asw. ==Zu Lëtzebuerg== Zu Lëtzebuerg gouf deen éischte Geldautomat den 11. Mee 1982 op der [[Postgebai op der Stater Gare|Post]], op der Stater Gare, a Betrib geholl. E war just fir d'Cliente vun der [[Post Luxembourg|Post]], a krut den Numm ''Postomat''. E knappst Joer drop, de 25. Abrëll 1983 goufen déi éischt Automaten an de Banken agefouert a kruten den Numm ''Bancomat''. Et ware 16 där Këschten, déi deen Dag a Filiale vun der [[Banque Générale du Luxembourg]], der [[Banque internationale à Luxembourg]] an der [[Spuerkeess]] installéiert goufen. Eng jett aner koumen no. 2017 gouf et 528 sou Automaten, déi am ganze Land verdeelt sinn. Mat (theoreeteschen) 911 Bankomate pro eng Millioun Awunner läit Lëtzebuerg op 8. Plaz vun den EU-Länner mat de meeschte Bankomaten op de Kapp.<ref name=erfolg /> <!--NACH NOZESICHEN: Gëtt et Statistiken doriwwer, wéivill Operatiounen d'Joer? Wéivill gëtt pro Joer/Dag opgehuewen? Méisproocheg Menüen (Foto?) asw. --> Vun 2018 u gouf et eng Rëtsch vun Attacken op Bankomaten duerch organiséiert Banden: Tëscht 2018 an Abrëll 2022 goufe 14 Automate gesprengt fir d'Suen ze klauen. Verschidde vun dësen attackéierten Automate goufen nees vun de Banken opgemaach, aner bloufen zou a goufen ausgebaut. Wéi vill Sue fortkoumen, hunn déi geschiedegt Banken net matgedeelt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1903982.html "14 Bankomater bannent véier Joer zu Lëtzebuerg gesprengt."] rtl.lu, 26.04.2022.</ref> Vu September 2026 un, bis viraussiichtlech Enn 2027, gëtt de Bancomats-Reseau, dee mat hauseegenen Apparater vun de jeeweilege Banke fonktinéiert huet, duerch en neie Reseau ersat. Dësen huet en eenheetleche Modell, a gëtt vun engem neien Operateur – ënnert der Mark „Bancomat“ – am Optrag vu fënnef Banken ([[Spuerkeess]], [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]], [[BGL BNP Paribas]], [[Banque Raiffeisen|Raiffeisen]] a Post<ref>D'[[ING]] war ufanks och mat derbäi, huet sech dann awer aus dem Reseau zeréckgezunn.</ref>) geréiert. De Client kann dann op all Apparat ouni zousätzlech Fraise Suen ophiewen.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2140488.html|Titel=Bis 2025: Sechs Lëtzebuerger Banke kreéieren e gemeinsame Reseau u Bankomater.|Datum=21.11.2023|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>[https://www.tageblatt.lu/Wirtschaft/Einer-fuer-alle-So-funktionieren-Luxemburgs-neue-Geldautomaten-fuer-alle-Bankkarten-110256.html "Einer für alle: So funktionieren Luxemburgs neue Geldautomaten für alle Bankkarten."] tageblatt.lu, 07.10.2026 (nogekuckt: 08.10.2026).</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat|Automatic teller machines|{{PAGENAME}}en}} * [https://web.archive.org/web/20231121210438/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-nombre-de-bancomats-en-forte-baisse-depuis-2018-au-luxembourg/1355278.html Le nombre de distributeurs automatiques en forte baisse depuis 2018 au Luxembourg]. virgule.lu, 21.04.2023, gekuckt den 21.11.2023 * [https://web.archive.org/web/20231121210446/https://bancomat.lu/index-lu.html Bancomat - e gemeinsame Reseau vu Geldautomaten zu Lëtzebuerg], Internetsäit vum Operateur Bancomat {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Banken]] [[Kategorie:Apparater]] daaufoq5sldg0kqfsz9v2ktjn817q3o 2711498 2711496 2026-10-09T09:24:23Z Ameisenigel 43550 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Bancomat Hamm 2016.jpg]] → [[File:Bancomat Hamm 2026.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) · name of picture to reflect correctly the year the picture was taken 2711498 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Bancomat.JPG|thumb|upright|E Bancomat am Joer 2016 op der [[Capellen|Cap]]]] [[Fichier:Bancomat Hamm 2026.jpg|miniatur|E Bancomat am Joer 2026 zu [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]]] [[Fichier:Geldausgabeautomat bestandteile.png|mini|upright|Schema vun engem Bankomat]] E '''Bancomat''' (méi sielen och '''Bankomat''') ass en techneschen Apparat, mat deem een am [[Self-service]] u [[Boergeld]] (Billjeeën) erukënnt, dat engem vu sengem [[Compte-courant]] ofgebucht gëtt. Fir dës Operatioun brauch een eng [[Debitkaart|Debit-]] oder [[Kreditkaart]], an eng [[PIN|Geheimzuel]], déi zu der Kaart passt. Bei moderne Bankomate kann een uginn, a wat fir enger Stéckelung ee gär seng Schäiner hätt. Bei verschiddene kann een och Suen abezuelen, oder a méi wéi enger [[Wärung]] Schäiner ophiewen. Deen éischte Bancomat gouf de 27. Juni 1967 an enger Londoner Agence vun der Barclays Bank a Betrib geholl.<ref name=erfolg>[https://web.archive.org/web/20170627084050/https://www.wort.lu/de/business/erfolgsgeschichte-der-geldautomat-wird-50-595136ada5e74263e13c2ff2 "Der Geldautomat wird 50."] wort.lu, 27. Juni 2017 um 06:00.</ref> == Opbau== D'Haaptstéck vun engem Bancomat ass e [[Coffre-fort]], deen an der Reegel fest agemauert oder am Buedem verankert ass. Do dernieft spillt e [[Peronal Computer|PC]] eng wichteg Roll, dee verschidde Peripherie-Deeler steiert: * e Modul, mat deem d'Schäiner ausbezuelt ginn (an eent, dat eng Quittung dréckt an ausstellt) * e Kaartelieser, deen d'Identifikatiounsnummer vun der Debit- oder Kreditkaart ofliest; * en [[Encrypting PIN Pad]] ''(EPP)'' fir de PIN-Code z'erfaassen an ze verifizéieren, a fir aner verschlësselt Kommunikatioun z'erméiglechen; * en [[Ecran]], dacks ewell en [[Touchscreen]], fir dem Gebraucher Informatioune matzedeelen an em e [[Menü (Informatik)|Menü]] vun Optiounen unzebidden, wat e maache wëll; * e [[Clavier]] oder [[Softkey]]s (nieft dem Ecran), mat deem de Benotzer seng Auswiel agi kann; * an ëmmer méi Apparate ass och eng [[Kamera]] agebaut, déi enregistréiert, wie Suen ophieft. Déi Opname kënne saiséiert ginn, fir z.&nbsp;B. bei Bedruch eng Foto vun der gesichter Persoun kënnen ze publizéieren; * [[Sensor]]e fir onerlaabt Manipulatiounen, wéi Beweegungen, Friemkierper, asw. ==Zu Lëtzebuerg== Zu Lëtzebuerg gouf deen éischte Geldautomat den 11. Mee 1982 op der [[Postgebai op der Stater Gare|Post]], op der Stater Gare, a Betrib geholl. E war just fir d'Cliente vun der [[Post Luxembourg|Post]], a krut den Numm ''Postomat''. E knappst Joer drop, de 25. Abrëll 1983 goufen déi éischt Automaten an de Banken agefouert a kruten den Numm ''Bancomat''. Et ware 16 där Këschten, déi deen Dag a Filiale vun der [[Banque Générale du Luxembourg]], der [[Banque internationale à Luxembourg]] an der [[Spuerkeess]] installéiert goufen. Eng jett aner koumen no. 2017 gouf et 528 sou Automaten, déi am ganze Land verdeelt sinn. Mat (theoreeteschen) 911 Bankomate pro eng Millioun Awunner läit Lëtzebuerg op 8. Plaz vun den EU-Länner mat de meeschte Bankomaten op de Kapp.<ref name=erfolg /> <!--NACH NOZESICHEN: Gëtt et Statistiken doriwwer, wéivill Operatiounen d'Joer? Wéivill gëtt pro Joer/Dag opgehuewen? Méisproocheg Menüen (Foto?) asw. --> Vun 2018 u gouf et eng Rëtsch vun Attacken op Bankomaten duerch organiséiert Banden: Tëscht 2018 an Abrëll 2022 goufe 14 Automate gesprengt fir d'Suen ze klauen. Verschidde vun dësen attackéierten Automate goufen nees vun de Banken opgemaach, aner bloufen zou a goufen ausgebaut. Wéi vill Sue fortkoumen, hunn déi geschiedegt Banken net matgedeelt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1903982.html "14 Bankomater bannent véier Joer zu Lëtzebuerg gesprengt."] rtl.lu, 26.04.2022.</ref> Vu September 2026 un, bis viraussiichtlech Enn 2027, gëtt de Bancomats-Reseau, dee mat hauseegenen Apparater vun de jeeweilege Banke fonktinéiert huet, duerch en neie Reseau ersat. Dësen huet en eenheetleche Modell, a gëtt vun engem neien Operateur – ënnert der Mark „Bancomat“ – am Optrag vu fënnef Banken ([[Spuerkeess]], [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]], [[BGL BNP Paribas]], [[Banque Raiffeisen|Raiffeisen]] a Post<ref>D'[[ING]] war ufanks och mat derbäi, huet sech dann awer aus dem Reseau zeréckgezunn.</ref>) geréiert. De Client kann dann op all Apparat ouni zousätzlech Fraise Suen ophiewen.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2140488.html|Titel=Bis 2025: Sechs Lëtzebuerger Banke kreéieren e gemeinsame Reseau u Bankomater.|Datum=21.11.2023|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>[https://www.tageblatt.lu/Wirtschaft/Einer-fuer-alle-So-funktionieren-Luxemburgs-neue-Geldautomaten-fuer-alle-Bankkarten-110256.html "Einer für alle: So funktionieren Luxemburgs neue Geldautomaten für alle Bankkarten."] tageblatt.lu, 07.10.2026 (nogekuckt: 08.10.2026).</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat|Automatic teller machines|{{PAGENAME}}en}} * [https://web.archive.org/web/20231121210438/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-nombre-de-bancomats-en-forte-baisse-depuis-2018-au-luxembourg/1355278.html Le nombre de distributeurs automatiques en forte baisse depuis 2018 au Luxembourg]. virgule.lu, 21.04.2023, gekuckt den 21.11.2023 * [https://web.archive.org/web/20231121210446/https://bancomat.lu/index-lu.html Bancomat - e gemeinsame Reseau vu Geldautomaten zu Lëtzebuerg], Internetsäit vum Operateur Bancomat {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Banken]] [[Kategorie:Apparater]] 0zkl6r3n4901lkpdiost5406ei4nl7o 0 126403 2711441 2624145 2026-10-08T20:09:40Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711441 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Almaz drawing.svg|thumb|Stréchzeechnung vun enger ''Almaz''-Raumstatioun]] '''Almaz''' oder '''Almas''' (Russesch fir "[[Diamant]]") – oder '''OPS''' (''Orbitalnaja Pilotiruemaja stanzija'' fir "Bemannte Orbital-Statioun") – war eng Rei vun deelweis bemannte [[Satellit (Raumfaart)|kënschtleche Satellitte]] vun der [[Sowjetunioun]] am [[Low Earth Orbit|äerdnoen Orbit]]. Zesumme mat der ''DOS''-Rei (russesch: ''Dolgovremennaja orbitalnaja stancija'' fir „Laangzäit-[[Raumstatioun|Orbital-Statioun]]“) huet si en Deel vun de [[Saljut]]-Raumstatiounen duergestallt. Si huet besonnesch fir [[Militäresch Opklärung|Opklärung]] gedéngt. Den Ënnerscheed zu den DOS-Statiounen huet fir déi deemoleg Verhältnesser héichopléisend Fototechnik gestallt, déi fir Opklärungszwecker benotzt goufen. Fotoe konnten op der Plaz entwéckelt ginn. Den Almas-Programm hat [[1973]] ugefaangen. Am Joer [[1978]] gouf hien ënnerbrach an ouni ouni e weidere Start am Joer [[1980]] komplett agestallt. == Almaz 1 == ''Almaz 1'' gouf aus militäresche Geheimgrënn ënner dem Decknumm ''Saljut 2'' den [[3. Abrëll]] [[1973]] gestart. Knapps e Mount méi spéit, den 29. Abrëll 1973 waren no engem Drockverloscht all Instrumenter ausgefall, wourophin si den [[28. Mee]] 1973 ofgestierzt ass. == Almaz 2 == ''Almaz 2'' oder ''Saljut 3'' war déi drëtt Saljut-Statioun, déi hiren Orbit erreeche konnt. Si gouf de [[25. Juni]] [[1974]] gestart a sollt vun zwou [[Sojus (Raumschëff)|Sojus]]-Besatzunge besicht ginn. Si gouf awer nëmme vun der [[Sojus 14|Sojus-14]]-Crew benotzt, well d'[[Sojus 15|Sojus-15]]-Missioun ofgebrach hat misse ginn. De [[24. Januar]] [[1975]] gouf Statioun kontrolléiert zum Ofstuerz bruecht an ass an der [[Äerdatmosphär]] vergloust. == Almaz 3 == ''Almaz 3'' oder ''Saljut 5'' gouf den [[22. Juni]] [[1976]] gestart an hat zwou Sojus-Crews ([[Sojus 21]] a [[Sojus 24]]) fir 67 Deeg als Domizil gedéngt. D'[[Sojus 23|Sojus-23]]-Missioun hat ''Almas 3'' net erreecht. Den [[8. August]] [[1977]] gouf d'Statioun kontrolléiert zum Ofstuerz bruecht. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} == Um Spaweck == * [http://www.russianspaceweb.com/almaz.html The Almaz Program], ''RussianSpaceWeb.com'' * [https://web.archive.org/web/20200125065216/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Almprog/almprog.htm The Almaz Space Station Program], Sven Grahn * [https://web.archive.org/web/20181001193839/http://www.pbs.org/wgbh/nova/military/astrospies.html ''Astrospies''], an episode of [[Nova (TV series)|Nova]] covering the MOL and Almaz ([https://web.archive.org/web/20181001193839/http://www.pbs.org/wgbh/nova/military/astrospies.html full video] available on PBS.com * [http://www.youtube.com/watch?v=5aLguUjlbGU Inside a Soviet Spy Station], NOVA Short [[Kategorie:Raumstatiounen]] [[Kategorie:Saljut-Programm]] [[Kategorie:Raumfaart an der Sowjetunioun an a Russland]] [[Kategorie:1973 an der Raumfaart]] n23jmyxt4dwktx2c4hlgywc96eguza0 0 126928 2711413 2678830 2026-10-08T14:27:02Z Mobby 12 60927 /* Geschicht */ + 2711413 wikitext text/x-wiki {{Infobox Statioun |Gleiser = 4 |Positiounskaart = <mapframe latitude="49.580443" longitude="6.132053" lang="lb" zoom="14" align="center" width="260" height="300" text="Lag vun der {{PAGENAME}}"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.132053, 49.580443 ] } } ] } </mapframe>}} D''''Gare Houwald''' ass eng [[Gare]] vun der [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|Lëtzebuerger Eisebunn]] an en Deel vum [[Pôle d'échange Houwald]]. Se läit um [[Houwald]] an der [[Gemeng Hesper]], op der Limitt mat der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gehéiert zu follgende Linne vum [[CFL-Zuchreseau]]: * Lëtzebuerg - Diddenuewen - Metz * Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange * Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange. Vun der Gare Houwald aus huet een Uschloss un de [[Parkplaz#Park-and-ride-Parkingen an der Stad Lëtzebuerg|Park-and-Ride Lëtzebuerg-Süd]]. Bei der Gare gëtt e eng [[Bikebox]] fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen. Den Accès fir op d'Iwwerféierung fir de Quai ze wiesselen ass behënnertegerecht amenagéiert. == Geschicht == 2016 hunn d'Aarbechten mam Bau vum éischte (vun am Ganzen zwéin) Quaien ugefaangen.<ref name=LWMäerz2016>[http://www.wort.lu/de/lokales/verkehrsplanung-neue-gare-howald-neue-n3-neue-quais-am-hauptbahnhof-56e0422f1bea9dff8fa74307 "Neue 'Gare Howald', neue N3, neue Quais am Hauptbahnhof."] wort.lu, 9. März 2016 um 18:38.</ref> Den 10. Dezember 2017 gouf se zäitgläich mat der [[Gare Pafendall-Kierchbierg]] an deem éischten Deelstéck vum Tram, opgemaach. Am Januar 2024 hunn d'Bauaarbechte fir den zweete Quai ugefaangen, sou datt dräi Joer dono d'Zich [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|vun Esch]] op deem stallhale kënnen, iwwerdeems d'Zich [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg|aus Frankräich]], wann dann déi [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg|nei Linn op Beetebuerg]] a Betrib ass, um 'ale' Quai stallhalen, an esou déi zwou Strecke komplett vun enee getrennt sinn, wat ë.&nbsp;a. verhënnert, datt Stéierungen op enger Linn op déi aner iwwerdroe ginn<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/baubeginn-fuer-zweiten-bahnsteig-in-howald-im-januar/5122538.html "Neue Phase beim Streckenausbau: Baubeginn für zweiten Bahnsteig in Howald im Januar."] wort.lu, 11.12.2023.</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/baubeginn-fuer-zweiten-bahnsteig-in-howald-im-januar/5122538.html|Titel=Baubeginn für zweiten Bahnsteig in Howald im Januar|Gekuckt=05.03.2025|Datum=11.12.2023|Wierk=Luxemburger Wort (wort+)|Sprooch=de}}</ref>. Och de Ballast an d'Gleiser goufen 2024 dofir op 6&nbsp;km ersat.<ref>[https://blogcfl.lu/fr/travauxprojets/la-mobilite-redefinie-a-howald La mobilité redéfinie à Howald."] Travaux/Projets op cfl.lu, 07.02.2024.</ref> Dësen zweete Quai goung de 15. September 2025 op.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2323979.html|Titel=Fir eng méi héich Zuel u Passagéier: De 15. September geet op der Gare um Houwald een zweete Quai op|Gekuckt=27.07.2025|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> D'[[Luxtram-Linn T1|Linn 1]] vum [[Stater Tram]] hält zanter dem 7. Juli 2024 op sengem Wee bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]] [[Howald Gare (Tramshalt)|direkt iwwer der Gare]]. Dofir gouf uganks 2021 mam Bau vun [[Bréck Gare Houwald|enger neier Bréck]] ugefaangen. Do dernieft gouf nach eng Busgare amenagéiert, fir sou e kamouden Iwwergang tëscht den eenzelen Transportmëttelen z'erméiglechen<ref name=LWMäerz2016 />. Dëse [[Pôle d'échange Houwald|Pôle d'échange]] goung mam éischte Gleis vum Tram a Betrib.<ref name=lamobilite>[https://web.archive.org/web/20181211123528/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-mobilite-au-luxembourg-va-changer-fondamentalement-5c01164e182b657ad3b9ab5c " 'La mobilité au Luxembourg va changer fondamentalement'."] wort.lu, 10.12.2018.</ref> Den zweete Gleis gouf zesumme mat der restlecher Bréck fäerdeg.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/tramstrecke-zwischen-stadion-und-findel-nun-vollstaendig-zweigleisig/124188916.html|Titel=Tramstrecke zwischen Stadion und Findel nun vollständig zweigleisig|Gekuckt=19.01.2026|Datum=16.01.2026|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> Am Oktober 2026 goufen déi lescht Quaien 3 a 4 ageweit.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/pole-dechange-howald-eingeweiht-cfl-setzt-auf-komfortables-umsteigen/162476542.html|Titel=Pôle d’échange Howald eingeweiht: CFL setzt auf komfortables Umsteigen|Gekuckt=08.10.2026|Datum=07.10.2026|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> Och den Neibau vum [[Lycée technique du centre]] soll wéinst dem gudden Uschloss nieft d'Gare kommen; e soll bis 2027 fäerdeg sinn.<ref>[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/tramreseau-ausbau-vu-buchler-breck "Tramreseau: Ausbau vu Buchler Bréck."] 100komma7.lu, 16. Jan 2019 - 12:00.</ref> == Zuelen == An den éischten 11 Méint, an deene se a Betrib war, goufen am Ganzen 185.743 Passagéier do gezielt.<ref name=lamobilite/> == Zich déi an der Gare halen == ^{(Stand: Mäerz 2025)} ==== Aller ==== {| class="wikitable centre" style="text-align:center; width:60%;" ! scope="col" style="width: 20%" |''Aus Richtung'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Halt virdrun'' ! colspan="3" scope="col" style="width: 20%" |''Zuch'' ! scope="col" style="width: 20%" |''Nächst Halt'' ! scope="col" style="width: 20%" |''A Richtung'' |- | colspan="7" | === Lëtzebuerg ↔ Diddenuewen ↔ Metz === |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | style="background:#5DA244;" |&nbsp; |[[Transport express régional|{{BoxArrondi|'''TER'''|#5DA244|White|#5DA244}}]] | style="background:#5DA244;" |&nbsp; |[[Gare Beetebuerg|Beetebuerg]] |[[Gare Diddenuewen|Diddenuewen]] oder [[Gare Metz-Ville|Metz-Ville]] |- | colspan="7" | === Ëlwen ↔ Lëtzebuerg ↔ Esch-Uelzecht ↔ Rodange === |- |[[Gare Ëlwen|Ëlwen]] |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#DF1370|White|#DF1370}}]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Gare Beetebuerg|Beetebuerg]] |[[Gare Rodange|Rodange]] |- |[[Gare Miersch|Miersch]] |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#DF1370|White|#DF1370}}]] | style="background:#DF1370;" |&nbsp; |[[Gare Bierchem|Bierchem]] |[[Gare Péiteng|Péiteng]] |- | colspan="7" | === Lëtzebuerg ↔ Esch-Uelzecht ↔ Rodange === |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RE'''|#333795|White|#333795}}]] | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Gare Beetebuerg|Beetebuerg]] |[[Gare Rodange|Rodange]] |- |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] |[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]] | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#333795|White|#333795}}]] | style="background:#333795;" |&nbsp; |[[Gare Bierchem|Bierchem]] |[[Gare Péiteng|Péiteng]] oder [[Gare Rodange|Rodange]]<ref>just de Weekend an op Feierdeeg</ref> |} ==== Retour ==== Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer. == Biller== <gallery widths="150" heights="150"> Fichier:Howald, halte CFL (1).jpg Fichier:Howald, halte CFL (2).jpg Fichier:Howald, halte CFL (4).jpg Fichier:Howald, halte CFL (7).jpg Fichier:Hesperange, Howald Gare tram stop (101).jpg File:Gare Howald construction works 2024-08 ---1.jpg|Bau vun der 2. Hallschecht vun der [[Bréck Gare Houwald|Bréck iwwer d'Gare]], vum 2. Quai, an Uluecht vun neie Gleiser an der Summervakanz 2024. </gallery> == Kuckt och == * [[CFL-Zuchreseau]] * [[Lëscht vun den CFL-Garen]] * [[Houwald]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.cfl.lu/fr-fr/search/stationboardresult?SearchStation=Howald&departureBullets=departure#undefined Aktuell Departen an der {{PAGENAME}}] * [https://www.cfl.lu/fr-FR/network/station/Gare-de-Howald Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare op der CFL-Websäit] {{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 6}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemeng Hesper]] [[Kategorie:CFL-Garen|Houwald]] s2a0gtvpg8e39gn0sarnkqbudmvo9rb 0 127145 2711480 2688073 2026-10-09T05:10:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711480 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Logo = Green Party of the United States Logo (2014).svg | Faarfcode = #00A95C | Vizepresidenten = [[Ahmed Eltouny]]<br>[[Christopher Stella]]<br>[[Rei Stone-Grover]]<br>[[Garret Wasserman]]<br>[[Margaret Elisabeth]]<br>[[Tamar Yager]] | Gegrënnt = Abrëll 2001 | Memberszuel = 242.023 | Memberszuel_Stand = 2016 | Ideologien = [[Gréng Politik]], Ekosozialismus | Parteizentral = 6411 Orchard Avenue, Suite 101<br>Takoma Park, [[Maryland]] 20912<br>{{USA}} | Politesch Positioun = [[Lénks (Politik)|Lénks]] | Faarf = Gréng | Sëtz1_Titel = [[Representantenhaus]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|435|hex=#00A95C}} | Sëtz2_Titel = [[Senat]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|100|hex=#00A95C}} | Websäit = [http://www.gp.org www.gp.org] }} D''''Green Party of the United States''', kuerz '''Green Party''', '''GPUS''' oder '''Greens''' ass eng [[Gréng Politik|gréng]] progressiv [[politesch Partei]] an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]. Si ass no den zwou grousse Parteien (den [[Democratic Party (USA)|Demokraten]] an de [[Republican Party (USA)|Republikaner]]) an der [[Libertarian Party (USA)|Libertarian Party]] déi véiertgréisst Partei am Land wat d'Memberzuele betrëfft. Si ass 2001 mat der Fusioun vu verschidde lokale grénge Parteien entstanen a konnt sech séier als wichtegst gréng Organisatioun an den USA etabléieren. D'Green Party krut bei de Presidentschaftswalen 2000 eng méi grouss Opmierksamkeet, well hire Kandidat, de [[Ralph Nader]], iwwer 2,8 Millioune Stëmme (2,74&nbsp;%) krut. Vill Demokraten an och e puer Grénger hunn dem Nader duerno virgeworf, den [[Al Gore]], Kandidat vun den Demokraten, hätt wéinst him d'Wale géint den [[George W. Bush]] verluer.<ref>The New York Times: [http://www.nytimes.com/2000/11/09/us/2000-elections-green-party-angry-democrats-fearing-nader-cost-them-presidential.html ''THE 2000 ELECTIONS: THE GREEN PARTY; Angry Democrats, Fearing Nader Cost Them Presidential Race, Threaten to Retaliate''] (9. November 2000)</ref> Trotzdeem bleift dem Nader säin Impakt op den Ausgang vun de Walen ëmstridden.<ref>The Washington Post: [https://www.washingtonpost.com/opinions/ralph-nader-i-was-not-a-spoiler-in-2000-jill-stein-doesnt-deserve-that-insulting-label-either/2016/09/02/02df0e74-6fa3-11e6-993f-73c693a89820_story.html ''Ralph Nader: I was not a ‘spoiler’ in 2000. Jill Stein doesn’t deserve that insulting label, either.''] (2. September 2016)</ref><ref>counterpunch.org: [https://web.archive.org/web/20231007190414/https://www.counterpunch.org/2016/06/06/the-myth-of-the-spoiler-why-the-machine-elites-fear-democracy/ ''The Myth of the Spoiler: Why the Machine Elites Fear Democracy''] (6. Juni 2016)</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien an den USA]] [[Kategorie:Gréng politesch Parteien]] 8zqe0kbc3bl0w1ualhj2e2ok1mzaqza 0 128985 2711452 2582405 2026-10-08T21:41:19Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711452 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Ben Houdremont''', gebuer den [[13. Januar]] [[1983]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller.<ref name="ep">{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/89275-ben-houdremont.html|Titel=Ben Houdremont profile - Бен Hоудремонт Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=05.10.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160606032150/http://www.eurohockey.com/player/89275-ben-houdremont.html|Archiv-Datum=2016-06-06}}</ref> De Ben Houdremont huet seng Karriär als Profispiller 2004 ugefaangen. Zanter 2004 huet hie fir den [[IHC Beaufort]] an d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Houdremont Ben}} [[Kategorie:Gebuer 1983]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] bymgsvk40dwgvm2aya367esssv4dbor 0 130541 2711453 2653885 2026-10-08T21:44:26Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711453 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Benny Welter''', gebuer de [[4. Mee]] [[1981]], ass e fréiere [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Mëttelstiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/14458-benny-welter.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-03-29 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160606032519/http://www.eurohockey.com/player/14458-benny-welter.html |Archiv-Datum=2016-06-06}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=69843</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=benny-welter-7 |Titel=Archive copy |Gekuckt=29.03.2017 |Archiv-Datum=21.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170621015349/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=benny-welter-7 }}</ref>. De Welter huet seng Profiskarriär [[1997]] ugefaangen. Hie war e Spiller vun den [[Tornado Luxembourg]], [[EHC Troisdorf]], [[IHC Beaufort]], a vun 2001 bis 2017 huet hie fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Welter Benny}} [[Kategorie:Gebuer 1981]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 09ruinhumil3p5v2h3csuneh7xyqnib 0 130589 2711474 2654266 2026-10-09T03:20:21Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711474 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Frédéric Davidson''', gebuer de [[5. November]] [[1985]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/548185-frederic-davidson.html|Titel=Frederic Davidson profile - Фредериц Давидсон Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=23.09.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006162258/http://www.eurohockey.com/player/548185-frederic-davidson.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/228763/frederic-davidson|Titel=Frédéric Davidson at eliteprospects.com|Gekuckt=23.09.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=frederic-davidson-13114 |Titel=Archive copy |Gekuckt=02.04.2017 |Archiv-Datum=21.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170621121710/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=frederic-davidson-13114 }}</ref> De Frédéric Davidson huet seng Profiscarrière [[2012]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[Tornado Luxembourg]], [[Puckers Luxembourg]], an och 2013–14 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep"/> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Davidson Frederic}} [[Kategorie:Gebuer 1985]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] m40xh31acarjg2ashdf1t13t31inxxp 0 130595 2711464 2654028 2026-10-08T23:54:46Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711464 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Claude Mossong''', gebuer den [[28. August]] [[1989]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/100889-claud-mossong.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-04-02 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006145800/http://www.eurohockey.com/player/100889-claud-mossong.html |Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=108307</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=claude-mossong-12343 |Titel=Archive copy |Gekuckt=02.04.2017 |Archiv-Datum=21.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170621120543/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=claude-mossong-12343 }}</ref>. De Mossong huet seng Profiskarriär [[2005]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[IHC Beaufort]], an och vun 2006 bis 2025 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Mossong Claude}} [[Kategorie:Gebuer 1989]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 6iawl0je03dy40hgl7uxit6cypeylhb 0 130618 2711476 2654330 2026-10-09T04:35:23Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711476 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Georges Scheier''', gebuer de [[14. November]] [[1983]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun.<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/41346-georges-scheier.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-04-03 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006155746/http://www.eurohockey.com/player/41346-georges-scheier.html |Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=69837</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=georges-scheier-17 |Titel=Archive copy |Gekuckt=03.04.2017 |Archiv-Datum=21.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170621014210/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=georges-scheier-17 }}</ref> De Scheier huet seng Profiskarriär [[1997]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[Tornado Luxembourg]], a vun 2001 bis 2016 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep"/> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Scheier Georges}} [[Kategorie:Gebuer 1983]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] eh03pn3rq7a7ntvl36rvzwm6ez6um9r 0 130619 2711486 2654531 2026-10-09T07:25:33Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711486 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Jean-Marie Funk''', gebuer de [[24. Mee]] [[1971]], ass e fréiere [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/14466-jean-marie-funk.html|Titel=Jean-Marie Funk profile - Йеан-Марие Функ Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006143334/http://www.eurohockey.com/player/14466-jean-marie-funk.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/jean-marie-funk-10|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Jean-Marie Funk|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en|Archiv-Datum=19.09.2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20210919193549/https://www.icehockey.lu/player/jean-marie-funk-10}}</ref> a Manager vum [[IHC Beaufort]].<ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/staff/28659/jean-marie-funk|Titel=Jean-Marie Funk Team Staff Profile - Elite Prospects|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eliteprospects.com}}</ref> De Jean-Marie Funk huet seng Karriär [[1999]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[Tornado Luxembourg]], IHC Beaufort, an och fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] (1999–2005, 2008–10) gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Funk Jean Marie}} [[Kategorie:Gebuer 1971]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] ka5rp19ppx0mld8mabtwlcggmdm02bm 0 130682 2711458 2654010 2026-10-08T23:37:21Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711458 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Christophe Hernandez''', gebuer de [[17. Mee]] [[1972]], ass e fréiere [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/14467-christophe-hernandez.html|Titel=Christophe Hernandez profile - Цhристопhе Hернандез Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20151224215907/http://www.eurohockey.com/player/14467-christophe-hernandez.html|Archiv-Datum=2015-12-24}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/170316/christophe-hernandez|Titel=Christophe Hernandez at eliteprospects.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=christophe-hernandez-25 |Titel=Archive copy |Gekuckt=07.04.2017 |Archiv-Datum=21.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170621122057/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=christophe-hernandez-25 }}</ref>. De Christoph Hernandez huet seng Karriär [[1999]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[Tornado Luxembourg]], [[Moselle Amnéville Hockey Club|IHC Amnéville]], an och an der [[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp|lëtzebuergescher Äishockeynationalekipp]] (1999–2007) gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Hernandez Christophe}} [[Kategorie:Gebuer 1972]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] l6mmi7topavkbu3h73mq5mauu7obufc 0 130683 2711467 2654065 2026-10-09T00:41:09Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711467 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergeschen Äishockeyspiller|de kanadeschen Äishockeyspiller|David Krauss}} {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''David Kraus''', gebuer den [[10. August]] [[1982]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun.<ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/170206/david-kraus|Titel=David Kraus at eliteprospects.com|Gekuckt=16.10.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/14463-david-kraus.html|Titel=David Kraus profile - Давид Краус Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=16.10.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006165411/http://www.eurohockey.com/player/14463-david-kraus.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/david-kraus-12351|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - David Kraus|Gekuckt=16.10.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en}}</ref> Den David Kraus huet seng Äishockeycarrière [[1997]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[Tornado Luxembourg]], [[IHC Beaufort]], an och fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] (1999–2000, 2001–02 an 2004–07) gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kraus David}} [[Kategorie:Gebuer 1982]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 6cu56122n31z14e05jnlb6wjc4th3ch 0 132316 2711507 2244769 2026-10-09T10:26:39Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711507 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUSA}} {{Infobox Uertschaft USA | Spëtznumm = {{Small|Vegas, Sin City, City of Lights,<br>The Gambling Capital of the World,<br>The Entertainment Capital of the World,<br>Capital of Second Chances, The Marriage Capital of the World,<br>The Silver City, America's Playground}} | Foto = Las Vegas, Nevada-00.jpg | Fändel = Flag of Las Vegas, Nevada.svg | Zweet Kaart = Clark County Nevada Incorporated Areas Las Vegas highlighted.svg | Zweete Kaarttext = Las Vegas am Clark County an am Bundesstaat Nevada }} '''Las Vegas''' ass eng Stad am Zentrum vum [[Clark County (Nevada)|Clark County]] am Bundesstaat [[Nevada]] an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate vun Amerika]]<ref>{{Citation |URL=http://www.city-data.com/city/Las-Vegas-Nevada.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-06-05 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170611145637/http://www.city-data.com/city/Las-Vegas-Nevada.html |Archiv-Datum=2017-06-11}}</ref>. D'Stad huet 632.727 Awunner (Stand: 2015)<ref>Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places: April 1, 2010 to July 1, 2015.</ref> an eng Fläch vun zirka 352&nbsp;km². Se gouf am Joer [[1905]] gegrënnt<ref>Land, Barbara & Land, Myrick. ''A Short History of Las Vegas.'' University of Nevada Press, Reno, 1999</ref>. Las Vegas gouf als ee vun de gréissten internationalen Entertainment-Zentere<ref>https://www.usatoday.com/story/travel/destinations/2013/08/21/top-50-destinations-for-meeting-planners/2681695/</ref> mat senge Casinoen an Hotelle bekannt<ref>https://www.theguardian.com/travel/2011/nov/16/top-10-casino-hotels-las-vegas</ref>. [[Fichier:Las Vegas Strip at sunset.JPG|thumb|left|250px|D'[[Las Vegas Strip]], de Kär vu Las Vegas.]] {{Clr}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Las Vegas}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an den USA]] [[Kategorie:Uertschaften am Bundesstaat Nevada]] lkl49c3gsx96vlw2cp449edaxud1pv6 0 132752 2711482 2431806 2026-10-09T06:10:48Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711482 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUSA}}{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Stad am US-Bundestaat Georgia|dat gemengefräit Gebitt am US-Bundestaat Virginia|Hinesville (Virginia)}} {{Infobox Uertschaft USA | Numm = Hinesville | Spëtznumm = | Foto = That's Italian Restaurant, Hinesville.jpg |lat_deg= 31|lat_min= 49|lat_sec= 57 |lon_deg= 81|lon_min= 36|lon_sec= 42 | Bundesstaat = Georgia | County = [[Liberty County (Georgia)|Liberty County]] | Gegrënnt = 1837 | Fläch = 42 | Landfläch = 42 | Awunner = 33.437 | ZieldatumAwunner = 2010 | Agglomeratioun = 77.917 | ZieldatumAgglomeratioun = | Héicht = 23 | Zäitzon = -5 | Telefonsprefix = 912 | Postcode = 31313 | Buergermeeschter = Allen Brown | Zweet Kaart = Liberty County Georgia Incorporated and Unincorporated areas Hinesville Highlighted.svg | Zweete Kaarttext = Hinesville am Liberty County an am Bundesstaat Georgia }} '''Hinesville''' ass eng Stad am Weste vum [[Liberty County (Georgia)|Liberty County]] am Bundesstaat [[Georgia]] an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate vun Amerika]]<ref>{{Citation |URL=http://www.city-data.com/city/Hinesville-Georgia.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-06-26 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170706215636/http://www.city-data.com/city/Hinesville-Georgia.html |Archiv-Datum=2017-07-06}}</ref>. D'Stad huet 33.437 Awunner (Stand: 2010)<ref>Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places: April 1, 2010 to July 1, 2014</ref> an eng Fläch vun zirka 42&nbsp;km². Se gouf am Joer [[1837]] gegrënnt. 1916 krut Hinesville d'Stadrechter<ref>Hellmann, Paul T. (May 13, 2013). ''Historical Gazetteer of the United States''. Routledge. p. 233.</ref>. Hinesville huet hiren Numm zu Éiere vum lokale Senateur Charleton Hines<ref>Gannett, Henry (1905). ''The Origin of Certain Place Names in the United States''. Govt. Print. Off. p. 157.</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat|Hinesville, Georgia|Hinesville}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Uertschaften am Bundesstaat Georgia]] 7bmwnrlpjvcpobyq158wj4uj8t8d5ks 0 133428 2711478 2654338 2026-10-09T04:47:26Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711478 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Gilles Biver''', gebuer den [[30. September]] [[1992]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun.<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/503838-gilles-biver.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-08-09 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20151224210135/http://www.eurohockey.com/player/503838-gilles-biver.html |Archiv-Datum=2015-12-24}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/69827/gilles-biver|Titel=Gilles Biver at eliteprospects.com|Gekuckt=23.09.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=gilles-biver-4737&p=news |Titel=Archive copy |Gekuckt=09.08.2017|Archiv-Datum=30.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170630232135/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=gilles-biver-4737&p=news }}</ref> De Gilles Biver huet seng Sportskarriär [[2009]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[Hiversport Huskies]], [[Tornado Luxembourg]], a vun 2009 bis 2015 fir d'[[lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep"/> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Biver Gilles}} [[Kategorie:Gebuer 1992]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 1hiwcok4r4q10d0jvzqzqf0j2g0v9x7 0 133432 2711438 2653756 2026-10-08T19:54:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711438 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie}} Den '''Alain Schneider''', gebuer de [[14. Mäerz]] [[1962]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] fréieren [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/14455-alain-schneider.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-08-09 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20151224210639/http://www.eurohockey.com/player/14455-alain-schneider.html |Archiv-Datum=2015-12-24}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=113991</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=alain-schneider-12356 |Titel=Archive copy |Gekuckt=09.08.2017 |Archiv-Datum=29.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170629084214/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=alain-schneider-12356 }}</ref>. De Schneider huet seng Sportskarriär [[1999]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[Tornado Luxembourg]], a vun 1999 bis 2005 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. Hie gouf och als Manager an Assistenttrainer vum [[Tornado Luxembourg]] a vun der Nationalekipp betreit<ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=staff&sid=alain-schneider-3&p=stats |Titel=Archive copy |Gekuckt=10.08.2017|Archiv-Datum=30.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170630082219/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=staff&sid=alain-schneider-3&p=stats }}</ref>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schneider Alain}} [[Kategorie:Gebuer 1962]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] [[Kategorie:Äishockeytraineren]] hlh6j3d9iyhj7at86p30u2fhxzbdkvn 0 133433 2711440 2499367 2026-10-08T20:06:34Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711440 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergeschen Äishockeyspiller|de brasilianesche Seegeler|Alexandre Welter{{!}}Alexandre "Alex" Welter}} {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Alex Welter''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] fréieren [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/41354-alex-welter.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-08-09 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20151224214049/http://www.eurohockey.com/player/41354-alex-welter.html |Archiv-Datum=2015-12-24}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=307879</ref>. De Welter huet seng kuerz Sportskarriär [[1998]] ugefaangen. An der Saison 1998/99 huet hie fir déi [[lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Welter Alex}} [[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] s6gh4fnemsrnj8041329fjs12xsglxn 0 133434 2711454 2653905 2026-10-08T22:03:20Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711454 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Bill Skamarakas''', gebuer den [[30. Juni]] [[1992]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] fréieren [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/510557-bill-skamarakas.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-08-09 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20151224213527/http://www.eurohockey.com/player/510557-bill-skamarakas.html |Archiv-Datum=2015-12-24}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=170341</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=bill-skamarakas-12346 |Titel=Archive copy |Gekuckt=09.08.2017 |Archiv-Datum=30.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170630074912/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=bill-skamarakas-12346 }}</ref> vu litauescher Ofstamung. De Skamarakas huet seng kuerz Sportskarriär [[2008]] ugefaangen a fir den [[IHC Beaufort]], an an der Saison 2008/09 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Skamarakas Bill}} [[Kategorie:Gebuer 1992]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] agxvc8uju812w78gaisn7ilh5xti3mv 0 133445 2711439 2653765 2026-10-08T20:04:13Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711439 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Aleks Panzone''', gebuer den [[21. Juli]] [[2000]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/577217-aleks-panzone.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-08-09 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006144343/http://www.eurohockey.com/player/577217-aleks-panzone.html |Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=439025</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=aleks-panzone-14869 |Titel=Archive copy |Gekuckt=09.08.2017 |Archiv-Datum=29.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170629014927/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=aleks-panzone-14869 }}</ref>. De Panzone huet seng Sportskarriär [[2015]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[Hiversport Huskies]], an an der Saison 2015/16 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Panzone Aleks}} [[Kategorie:Gebuer 2000]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] oajppnvgqsuw2n15q2rnyg4sgca5594 0 133446 2711497 2654643 2026-10-09T09:18:13Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711497 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Kevin Krecke''', gebuer den [[21. Juni]] [[1989]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/100659-kevin-krecke.html|Titel=Kevin Krecke profile - Кевин Крецке Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=20.01.2021|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006154613/http://www.eurohockey.com/player/100659-kevin-krecke.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/170335/kevin-krecke|Titel=Kevin Krecke at eliteprospects.com|Gekuckt=20.01.2021|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/kevin-krecke-12354|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Kevin Krecke|Gekuckt=20.01.2021|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en|Archiv-Datum=28.01.2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20210128082646/https://www.icehockey.lu/player/kevin-krecke-12354}}</ref> De Kevin Krecke huet seng Sportscarrière [[2005]] ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir [[IHC Beaufort]], an an der Saison 2005/06 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Krecke Kevin}} [[Kategorie:Gebuer 1989]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] szvoebad2fwg8m83712d8sln72ythwt 0 133462 2711466 2654061 2026-10-09T00:32:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711466 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Daniel Houdremont''', gebuer den [[10. Juli]] [[1986]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/100658-daniel-houdremont.html|Titel=Daniel Houdremont profile - Даниел Hоудремонт Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=14.10.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006151643/http://www.eurohockey.com/player/100658-daniel-houdremont.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/170333/daniel-houdremont|Titel=Daniel Houdremont at eliteprospects.com|Gekuckt=14.10.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/daniel-houdremont-12353|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Daniel Houdremont|Gekuckt=14.10.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en}}</ref> Den Daniel Houdremont huet seng Sportscarrière [[1999]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[IHC Beaufort]], an an der Saison 2005/06 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Houdremont Daniel}} [[Kategorie:Gebuer 1986]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 95q53l74v6ixejfnvptyg1qrhi21oe8 0 133463 2711489 2654560 2026-10-09T08:03:46Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711489 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Jimmy Hilbert''', gebuer den [[13. Juni]] [[1998]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/577219-jimmy-hilbert.html|Titel=Jimmy Hilbert profile - Йиммй Hилберт Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006152410/http://www.eurohockey.com/player/577219-jimmy-hilbert.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/244839/jimmy-hilbert|Titel=Jimmy Hilbert at eliteprospects.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/jimmy-hilbert-13327|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Jimmy Hilbert|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en}}</ref> Den Jimmy Hilbert huet seng Sportscarrière [[2012]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[Hiversport Huskies]], an an der Saison 2015/16 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Hilbert Jimmy}} [[Kategorie:Gebuer 1998]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 3np51kr115dedrbmw7o77f5se16f35i 0 133465 2711472 2654259 2026-10-09T03:08:36Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711472 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Frederic Good''', gebuer den [[1. Januar]] [[1990]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/510556-frederic-good.html|Titel=Frederic Good profile - Фредериц Гоод Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006161006/http://www.eurohockey.com/player/510556-frederic-good.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/170340/frederic-good|Titel=Frederic Good at eliteprospects.com|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/frederic-good-12345|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Frederic Good|Gekuckt=27.09.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en|Archiv-Datum=08.04.2022|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20220408085207/https://www.icehockey.lu/player/frederic-good-12345}}</ref> De Frederic Good huet seng kuerz Sportscarrière [[2008]] ugefaangen. Hien huet an der Saison 2008/09 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Good Frederic}} [[Kategorie:Gebuer 1990]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] tbia66n0105c5so0wgyczi0qno0a6os 0 133976 2711481 2654370 2026-10-09T05:24:59Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711481 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Guy Krack''', gebuer den [[21. September]] [[1971]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]-Positioun.<ref>{{Citation|URL=http://www.eurohockey.com/player/14465-guy-krack.html|Titel=Guy Krack profile - Гуй Крацк Профиль - Eurohockey.com|Gekuckt=16.10.2020|Wierk=www.eurohockey.com|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006143849/http://www.eurohockey.com/player/14465-guy-krack.html|Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">{{Citation|URL=https://www.eliteprospects.com/player/170319/guy-krack|Titel=Guy Krack at eliteprospects.com|Gekuckt=16.10.2020|Wierk=www.eliteprospects.com|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.icehockey.lu/player/guy-krack-12358|Titel=Federation Luxembourgeoise de Hockey sur Glace - Guy Krack|Gekuckt=16.10.2020|Wierk=www.icehockey.lu|Sprooch=en|Archiv-Datum=17.10.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20201017034219/https://www.icehockey.lu/player/guy-krack-12358}}</ref> De Guy Krack huet seng Sportscarrière [[1999]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[Tornado Luxembourg]], [[IHC Beaufort]] a vun 1999 bis 2002 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep" /> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Krack Guy}} [[Kategorie:Gebuer 1971]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] mo3vyomd1nsyynox5jdmhhogryx6yy5 0 133979 2711471 2654247 2026-10-09T02:55:25Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711471 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}} {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Frank Schram''', gebuer de [[14. Mee]] [[1987]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op de [[Verdeedeger (Äishockey)|Verdeedeger]]- a [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positiounen.<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/41347-frank-schram.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-09-10 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20151225001914/http://www.eurohockey.com/player/41347-frank-schram.html |Archiv-Datum=2015-12-25}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=69841</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=frank-schram-4739 |Titel=Archive copy |Gekuckt=10.09.2017 |Archiv-Datum=30.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170630074805/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=frank-schram-4739 }}</ref> De Schram huet seng Sportscarrière [[2002]] ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir [[Tornado Luxembourg]], [[IHC Beaufort]], [[Hiversport Huskies]] an an der Saison 2003/04 a vun 2008 bis 2010 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt.<ref name="ep"/> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schram Frank}} [[Kategorie:Gebuer 1987]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] 5krmbl7iabgrayywd3ot74jdkftzd5c 0 133980 2711455 2653913 2026-10-08T22:15:37Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711455 wikitext text/x-wiki {{SkizzSport}}{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergeschen Äishockeyspiller|den US-amerikanesche Museker a Sänger|Bob Schneider (Museker)}}{{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Bob Schneider''', gebuer den [[30. Mäerz]] [[1994]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Äishockey]]spiller op der [[Stiermer (Äishockey)|Stiermer]]-Positioun<ref>{{Citation |URL=http://www.eurohockey.com/player/503839-bob-schneider.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-09-10 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171006150343/http://www.eurohockey.com/player/503839-bob-schneider.html |Archiv-Datum=2017-10-06}}</ref><ref name="ep">http://www.eliteprospects.com/player.php?player=116817</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=bob-schneider-4753 |Titel=Archive copy |Gekuckt=10.09.2017 |Archiv-Datum=29.06.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170629083809/http://www.icehockey.lu/index.php?site=page&id=player&pid=bob-schneider-4753 }}</ref>. De Schneider huet seng Sportskarriär [[2010]] ugefaangen an huet fir [[Tornado Luxembourg]], [[Hiversport Huskies]] a vun 2010 bis 2013 fir d'[[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] gespillt<ref name="ep"/>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schneider Bob}} [[Kategorie:Gebuer 1994]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Äishockeyspiller]] kx6jd45pl2vgct02k5ro4y45ll7jrf3 0 135666 2711479 2532314 2026-10-09T05:04:10Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711479 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUSA}}{{Aner Bedeitungen op Mooss|eng Uertschaft am US-Bundesstaat Arizona|de Fluchhafen am US-Bundesstaat Nevada|Grand Canyon West Airport}} {{Infobox Uertschaft USA}} '''Grand Canyon West''' ass eng [[Census-designated place|CDP]] (''Census-designated place'') am Nordweste vum [[Mohave County]] am Bundesstaat [[Arizona]] an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate vun Amerika]].<ref>{{Citation |URL=http://www.city-data.com/city/Grand-Canyon-West-Arizona.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2017-12-12 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20250126121939/https://www.city-data.com/city/Grand-Canyon-West-Arizona.html |Archiv-Datum=2025-01-26}}</ref> D'Uertschaft huet 2 Awunner (Stand: 2010)<ref>http://archive.li/OQTUO</ref> an eng Fläch vun zirka 17&nbsp;km². {{Referenzen}} [[Kategorie:Arizona]] [[Kategorie:Uertschaften an den USA]] ap60o3b950fixs6ymvcwejrry0kwuyt 0 137072 2711446 2711202 2026-10-08T21:16:00Z Robby 393 /* Sport */ Lëtzebuerg verléiert 0-1 am Foussball géint Estland 2711446 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{3. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Estland]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady | Bild6=Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg | Text6=Eva Marie Saint }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} qipeej23q9m1qhw10pks8r48f7agazv 2711492 2711446 2026-10-09T08:25:57Z Robby 393 /* Sport */ Lëtzebuerg verléiert 0-2 am Foussball géint Bulgarien 2711492 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{3. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Estland]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Oktober}} Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:2 géint Bulgarien.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19754|Titel=Luxembourg vs Bulgaria international football match report|Gekuckt=2026-10-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady | Bild6=Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg | Text6=Eva Marie Saint }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 8lgi1el4ptgw907rjzw3qv9pt77y653 2711494 2711492 2026-10-09T08:34:40Z Robby 393 /* Sport */ besser esou 2711494 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s). * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade de Luxembourg an engem Frëndschaftsmatch 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{3. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Estland]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Oktober}} Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am Stade de Luxembourg an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27, 0:2 géint Bulgarien.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19754|Titel=Luxembourg vs Bulgaria international football match report|Gekuckt=2026-10-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady | Bild6=Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg | Text6=Eva Marie Saint }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{4. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} iac380z8fxcklyhohcxq6buleozj583 0 142388 2711459 2635209 2026-10-08T23:42:40Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711459 wikitext text/x-wiki Op dëser Lëscht si chronologesch all [[Raumsond]]en notéiert, déi mam Zil gestart goufe fir de Planéit [[Venus (Planéit)|Venus]] z'erreechen. Dobäi ginn och d'Raumsonde genannt, déi hiert Zil wéinst Feelfunktiounen oder aus anere Grënn net erreecht hunn; Sonde mat renge [[Rakéitestart|Feelstarte]] stinn a Klameren. Verschidde vun der [[Sowjetunioun]] gestart a feelgeschloe Venusmissioune goufen (am Fall vum Erreeche vun der Äerdëmlafbunn) als [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] bezeechent a krute [[Sputnik]]- oder [[Kosmos (Satellit)|Kosmos]]-Decknimm. D'Sonden, déi net mol d'Äerdëmlafbunn erreecht haten, kruten iwwerhaapt keng offiziell Bezeechnung. Si kréien dofir vun internationalen Experte Bezeechnunge wéi z.&nbsp;B. Zond 1964A. == Chronologie == De Grad vun den Erfolleger ass an de follgende Faarwe markéiert: {| class="wikitable" width="100%" | width="25%" align="center" bgcolor=#FFE8E8| Mësserfolleg | width="25%" align="center" bgcolor=#FFFFCC| Deelerfolleg | width="25%" align="center" bgcolor=#CCFFCC| Erfollegräich | width="25%" align="center" bgcolor=#66CDAA| ''lafend'' |} {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- | colspan="7" align:left|'''Inhaltsverzeechnes:''' <!--- [[#top|Top]] – --->[[#1960er|1960er]] • [[#1970er|1970er]] • [[#1980er|1980er]] • [[#1990er|1990er]] • [[#2000er|2000er]] • [[#Geplangt|Geplangt]] |- class="hannergrondfaarf8" ! width="4%"|Nr. ! width="15%"|Missioun (resp.Feelstart) ! width="90"|Bild ! width="15%"|Startdatum ([[Koordinéiert Weltzäit|UTC]]) ! width="15%"|Organisatioun (Land) ! width="50%"|Resultater |- ! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1960er"| [[1960]]er – [[#61|61]] – [[#62|62]] – [[#64|64]] – [[#65|65]] – [[#67|67]] – [[#69|69]] |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="61"| |- bgcolor=#FFE8E8 | 1. | [[Venera-Missioun|(Sputnik 7)]] | | 4. Februar 1961 | [[Sowjetunioun]] | Geplangten haarden Opschlag op der Venus. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der [[Molnija (Rakéit)|Molnija]]-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- bgcolor=#FFE8E8 | 2. | [[Venera-Missioun|Venera 1]] |[[Fichier:Venera 1 (a) (Memorial Museum of Astronautics).JPG|rahmenlos|127x127px]] | 12. Februar 1961 | Sowjetunioun | Geplangten [[Haart Landung|haarden Opschlag]] op der Venus. De Kontakt war schonn no siwen Deeg den 19. Februar op ronn zwou Millioune Kilometer Distanz ofgebrach. D'Sond war den 20. Mee 1961 op enger Distanz vun 100.000&nbsp;km laanscht d'Venus geflunn |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="62"| |- bgcolor=#FFE8E8 | 3. | [[Mariner|(Mariner 1)]] | [[Fichier:Mariner 2.jpg|90px|Mariner 1]] | 22. Juli 1962 | [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]) | Geplangte [[Laanschtfluch]] bei der Venus. Hat wéinst Versoe vun der [[Atlas (Rakéit)|Atlas-Agena]] Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht |- bgcolor=#FFE8E8 | 4. | [[Venera-Missioun|(Sputnik 19)]] | | 25. August 1962 | Sowjetunioun | Geplangt Landung. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- bgcolor=#FFFFCC | 5. | [[Mariner|Mariner 2]] | [[Fichier:Mariner 2.jpg|90px|Mariner 2]] | 27. August 1962 | NASA (USA) | Ass de 14. Dezember 1962 op enger Distanz vu 34.000&nbsp;km laanscht d'Venus geflunn. Si hat éischt Miessdate vun der Venus geliwwert, déi ë.&nbsp;a. gewisen hunn, datt d'Venus kee Planéit mat waarmem a fiichtem Klima ass |- bgcolor=#FFE8E8 | 6. | [[Venera-Missioun|(Sputnik 20)]] | | 1. September 1962 | Sowjetunioun | Geplangt Landung. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- bgcolor=#FFE8E8 | 7. | [[Venera-Missioun|(Sputnik 21)]] | | 12. September 1962 | Sowjetunioun | Geplangte Laanschtfluch. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="64"| |- bgcolor=#FFE8E8 | 8. | [[Zond|(Zond 1964A)]] | | 19. Februar 1964 | Sowjetunioun | Geplangten Ingenieurtest vun der Raumsond, kee Fluch a Richtung Venus. Hat wéinst Versoe vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- bgcolor=#FFE8E8 | 9. | [[Zond|(Kosmos 27)]] | | 27. Mäerz 1964 | Sowjetunioun | Geplangt Landung. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht |- bgcolor=#FFE8E8 | 10. | [[Zond|Zond 1]] | | 2. Abrëll 1964 | Sowjetunioun | Geplangt Landung op der Venus. De [[Funktechnik|Funkkontakt]] mat der Sond war schonn de 14. Mee 1964 ofgebrach. D'Sond war de 14. Juli 1964 op enger Distanz vun 100.000&nbsp;km laanscht d'Venus geflunn |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="65"| |- bgcolor=#FFE8E8 | 11. | [[Venera-Missioun|Venera 2]] | | 12. November 1965 | Sowjetunioun | Geplangte Laanschtfluch. De Kontakt mat der Sond war scho kuerz virum Laanschtfluch ofgebrach. D'Sond war de 27. Februar 1966 op enger Distanz vu 24.000&nbsp;km laanscht d'Venus geflunn |- bgcolor=#FFE8E8 | 12. | [[Venera-Missioun|Venera 3]] | | 16. November 1965 | Sowjetunioun | Geplangt Landung. De Kontakt mat der Sond war virun der Landung ofgebrach. De [[Lander]] war awer den 1. Mäerz 1966 op d'Venusuewerfläch geflunn a war do haart opgeschloen |- bgcolor=#FFE8E8 | 13. | [[Venera-Missioun|(Kosmos 96)]] | | 23. November 1965 | Sowjetunioun | Geplangt Landung. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="67"| |- bgcolor=#FFFFCC | 14. | [[Venera-Missioun|Venera 4]] |[[Fichier:Venera 4 (MMA 2011) (1).JPG|rahmenlos|165x165px]] | 12. Juni 1967 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Lander, war den 18. Oktober 1967 an d'Venus-Atmosphär agedaucht. De Lander hat 96 Minutte laang bis an 24,96&nbsp;km Héicht Daten iwwer d'Atmosphär geschéckt, hat de Buedem awer net méi intakt erreecht |- bgcolor=#CCFFCC | 15. | [[Mariner|Mariner 5]] | [[Fichier:Mariner 5.jpg|90px|Mariner 5]] | 14. Juni 1967 | NASA (USA) | Erfollegräiche Laanschtfluch den 19. Oktober 1967 op enger Distanz vun 3.990&nbsp;km. |- bgcolor=#FFE8E8 | 16. | [[Venera-Missioun|(Kosmos 167)]] | | 17. Juni 1967 | Sowjetunioun | Geplangte Lander. Hat wéinst Versoe vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn net erreecht |- bgcolor=#FFFFCC | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="69"| |- bgcolor=#FFFFCC | 17. | [[Venera-Missioun|Venera 5]] | | 5. Januar 1969 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Lander, war de 16. Mee 1969 an d'Venus-Atmosphär agedaucht. De Lander hat 53 Minutte laang Daten iwwer d'Atmosphär iwwerdroen, hat de Buedem awer net méi intakt erreecht |- bgcolor=#FFFFCC | 18. | [[Venera-Missioun|Venera 6]] | | 10. Januar 1969 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Lander, war de 17. Mee 1969 an d'Venus-Atmosphär agedaucht. De Lander hat 51 Minutte laang Daten iwwer d'Atmosphär iwwerdroen, hat awer de Buedem net méi intakt erreecht |- ! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1970er"| [[1970]]er – [[#70|70]] – [[#72|72]] – [[#73|73]] – [[#75|75]] – [[#78|78]] |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="70"| |- bgcolor=#CCFFCC | 19. | [[Venera-Missioun|Venera 7]] | | 17. August 1970 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Lander, war de 15. Dezember 1970 an d'Venus-Atmosphär agedaucht. De Lander hat 35 Minutte laang Daten iwwer d'Atmosphär iwwerdroen, no der Landung goufe weider 23 Minutte Date vun der Uewerfläch gesent |- bgcolor=#FFE8E8 | 20. | [[Venera-Missioun|(Kosmos 359)]] | | 22. August 1970 | Sowjetunioun | Geplangte Lander. Hat wéinst Versoe vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="72"| |- bgcolor=#CCFFCC | 21. | [[Venera-Missioun|Venera 8]] | | 27. Mäerz 1972 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Lander, war den 22. Juli 1972 an d'Venus-Atmosphär agedaucht a war intakt op der Uewerfläch gelant. De Lander hat 50 Minutte laang Daten iwwerdroen, woubäi allerdéngs nëmmen 11 Sekonnen Daten iwwer d'Uewerfläch waren. |- bgcolor=#FFE8E8 | 22. | [[Venera-Missioun|(Kosmos 482)]] | | 31. Mäerz 1972 | Sowjetunioun | Geplangte Lander. Hat wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmmen d'Äerdëmlafbunn erreecht |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="73"| |- bgcolor=#CCFFCC | 23. | [[Mariner|Mariner 10]] | [[Fichier:Mariner10.jpg|90px|Mariner 10]] | 4. November 1973 | NASA (USA) | Merkursond, Laanschtfluch bei der Venus de 5. Februar 1974 op enger Distanz vu 5.800&nbsp;km. Hat ronn 4.000 Fotoe vun der Venus geliwwert |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="75"| |- bgcolor=#CCFFCC | 24. | [[Venera 9]] | | 8. Juni 1975 | Sowjetunioun | Erfollegräichen Orbiter a Lander, de Lander war den 20. Oktober 1975 gelant an hat 53 Minutte laang Daten a fir d'éischt e puer Biller vun der Uewerfläch op d'Äerd geschéckt |- bgcolor=#CCFFCC | 25. | [[Venera-Missioun|Venera 10]] | | 14. Juni 1975 | Sowjetunioun | Erfollegräichen Orbiter a Lander, de Lander war de 25. Oktober 1975 gelant an hat 63 Minutte laang Daten a Biller vun der Uewerfläch op d'Äerd geschéckt |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="78"| |- bgcolor=#CCFFCC | 26. | [[Pioneer-Venus|Pioneer-Venus 1]] | [[Fichier:Pioneer Venus orbiter.jpg|90px|Pioneer-Venus 1]] | 20. Mee 1978 | NASA (USA) | Erfollegräiche Venus-Orbiter, Antrëtt an d'Venusëmlafbunn de 4. Dezember 1978. Bis Mee 1992 a Betrib |- bgcolor=#CCFFCC | 27. | [[Pioneer-Venus|Pioneer-Venus 2]] | [[Fichier:Pioneer Venus Multiprobe spacecraft.jpg|90px|Pioneer-Venus 2]] | 8. August 1978 | NASA (USA) | Erfollegräich Atmosphärsonden, Antrëtt an d'Venus-Atmosphär den 9. Dezember 1978. D'Sonden hu wärend dem Ofstig Daten iwwer d'Atmosphär geliwwert, ausserdeem hat eng vun de véier Sonden onerwaart d'Landung iwwerstanen an hat 67 Minutte laang Date vun der Uewerfläch geliwwert |- bgcolor=#FFFFCC | 28. | [[Venera-Missioun|Venera 11]] | | 9. September 1978 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Laanschtfluch a Lander; de Lander ass de 25. Dezember 1978 gelant an hat wärend 95 Minutten Date vun der Venusuewerfläch (keng Biller) iwwerdroen |- bgcolor=#FFFFCC | 29. | [[Venera-Missioun|Venera 12]] | | 14. September 1978 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Laanschtfluch a Lander, de Lander war den 21. Dezember 1978 gelant an hat wärend 110 Minutten Date vun der Venusuewerfläch (keng Biller) gesent |- ! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1980er"| [[1980]]er – [[#81|81]] – [[#83|83]] – [[#84|84]] – [[#89|89]] |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="81"| |- bgcolor=#CCFFCC | 30. | [[Venera-Missioun|Venera 13]] | | 30. Oktober 1981 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Laanschtfluch a Lander, de Lander war den 1. Mäerz 1982 gelant an hat dunn 107 Minutte laang Date vun der Venusuewerfläch iwwermëttelt |- bgcolor=#CCFFCC | 31. | [[Venera-Missioun|Venera 14]] | | 4. November 1981 | Sowjetunioun | Erfollegräiche Laanschtfluch a Lander, de Lander war den 3. Mäerz 1982 gelant an hat wärend 57 Minutten Date vun der Venusuewerfläch iwwermëttelt |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="83"| |- bgcolor=#CCFFCC | 32. | [[Venera-Missioun|Venera 15]] | | 2. Juni 1983 | Sowjetunioun | Erfollegräichen Orbiter, hat den 10. Oktober 1983 d'Venusëmlafbunn erreecht a war bis wäit an d'Joer 1984 a Betrib. Hat zesumme mat Venera 16 ronn 30 % vun der Venusuewerfläch mat [[Radar]] kartographéiert |- bgcolor=#CCFFCC | 33. | [[Venera-Missioun|Venera 16]] | | 7. Juni 1983 | Sowjetunioun | Erfollegräichen Orbiter, hat de 14. Oktober 1983 d'Venusëmlafbunn erreecht a war bis den 12. Juli 1984 a Betrib. Si huet zesumme mat Venera 15 ronn 30 % vun der Venusuewerfläch mat Radar kartographéiert |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="84"| |- bgcolor=#CCFFCC | 34. | [[Vega (Raumsond)|Vega 1]] | | 15. Dezember 1984 | Sowjetunioun | Laanschtfluch, Lander a Ballon fir d'Erfuersche vun der Atmosphär. D'Landung war den 11. Juni 1985, de Lander hat wärend 56 Minutten Date vun der Uewerfläch iwwermëttelt. De Ballon war 46,5 Stonnen aktiv an der Atmosphär. D'Laanschtfluchstuf ass weider bei den [[Koméit Halley]] geflunn. |- bgcolor=#CCFFCC | 35. | [[Vega (Raumsond)|Vega 2]] | | 21. Dezember 1984 | Sowjetunioun | Laanschtfluch, Lander a Ballon fir d'Fuerschung vun der Atmosphär. De Lander war de 14. Juni 1985 gelant an hat wärend 57 Minutten Date vun der Uewerfläch op d'Äerd geschéckt. De Ballon war 60 Stonnen aktiv an der Atmosphär. D'Laanschtfluchstuf ass weider bei de Koméit Halley geflunn. |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="89"| |- bgcolor=#CCFFCC | 36. | [[Magellan (Sond)|Magellan]] | [[Fichier:Magellan.gif|90px|Magellan]] | 4. Mee 1989 | NASA (USA) | Erfollegräichen Orbiter, hat den 10. August 1990 d'Venusëmlafbunn erreecht, hat 98 % vun der Venusuewerfläch mat Radar kartographéiert. War den 12. Oktober 1994 an der Venus-Atmosphär vergloust. |- bgcolor=#CCFFCC | 37. | [[Galileo (Sond)|Galileo]] | [[Fichier:Galileo Preparations - GPN-2000-000672.jpg|90px|Galileo]] | 18. Oktober 1989 | NASA (USA) | Jupiter-Sond, Venus-Laanschtfluch den 10. Februar 1990 op enger Distanz vu 16.000&nbsp;km, hat 81 Fotoe vun der Venus geliwwert |- ! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1990er"| [[1990]]er – [[#97|97]] |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="97"| |- bgcolor=#CCFFCC | 38. | [[Cassini-Huygens]] | [[Fichier:Cassini am Saturn.jpg|90px|Cassini-Huygens]] | 15. Oktober 1997 | NASA (USA) an d'[[Europäesch Weltraumorganisatioun|ESA]] ([[Europa (Kontinent)|Europa]]) | erfollegräiche Saturn-Orbiter/Titan-Lander, zwéi Venus-Laanschtflich am Abrëll 1998 a Juni 1999 |- ! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="2000er"| [[2000]]er – [[#04|04]] – [[#05|05]] – [[#10|2010]] – [[#18|2018]] |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="04"| |- bgcolor=#CCFFCC | 39. | [[Messenger (Raumsond)|Messenger]] | [[Fichier:MESSENGER.jpg|90px|Messenger]] | 3. August 2004 | NASA (USA) | Merkur-Orbiter, zwéi Venus-Laanschtflich: éischten de 24. Oktober 2006, zweeten de 5. Juni 2007 |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="05"| |- bgcolor=#CCFFCC | 40. | [[Venus Express]] | [[Fichier:Venus Express in orbit.jpg|90px|Venus Express]] | 9. November 2005 | ESA (Europa) | Venus-Orbiter, hat den 11. Abrëll 2006 d'Venusëmlafbunn erreecht an hat bis Enn 2014 Date geliwwert. Dono ass d'Sond an der Venusatmosphär vergloust. |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="10"| |- bgcolor=#66CDAA | 41. | [[Akatsuki]] | | 20. Mee 2010 | [[Japan Aerospace Exploration Agency|JAXA]] ([[Japan]]) | Venus-Orbiter, Antrëtt an den Orbit war den 8. Dezember 2010 feelgeschloen. En zweete Versuch de 6. Dezember 2015 war erfollegräich. |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="18"| |- bgcolor=#66CDAA | 42. | [[Parker Solar Probe]] | [[Fichier:Solar Probe Plus Venus flyby.jpg|90px|Parker Solar Probe]] | 12. August 2018 | NASA (USA) | Sonnesond déi op hirem Wee bei d'Sonn siwe Swing-bys bei der Venus ausféiere soll. |- ! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="Geplangt"| Geplangt – [[#18|2018]] – [[#24|2024]] |- | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="17"| |- | 43. | [[BepiColombo]] | [[Fichier:BepiColombo spacecraft model.png|90px|BepiColombo]] | 2018 | ESA (Europa) a JAXA (Japan) | Merkur-Orbiter, wärend dem Fluch op dem [[Merkur (Planéit)|Merkur]] zwéi [[Swing-by]]s bei der Venus |- | 44. | [[Solar Orbiter]] | [[Fichier:Solar Orbiter Structural Thermal Model.jpg|90px|Solar Orbiter]] | Februar 2019 | ESA (Europa) | Sonnesond déi e puer Swing-bys bei der Venus maache soll. |- <!--| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="15"| Missioun nach net beschloss, kuckt [[New-Frontiers-Programm]] |- | ? | [[Venus In-Situ Explorer]] | [[Fichier:Venus In-Situ Explorer.png|90px|VISE]] | 2015 | NASA (USA) | Missioun am Kader vum [[New-Frontiers-Programm]] |- --> | colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="24"| |- | 45. | [[Venera-Missioun|Venera-D]] | | 2024 | [[Roskosmos]] ([[Russland]]) | Venus-Orbiter a Lander |} == Fazit == Vun [[1961]] bis Enn [[2010]] goufe 36 Raumsonde gestart, deenen hir Haaptaufgab d'Erfuerschung vun der Venus war: 28 sowjetesch, sechs amerikanesch, eng europäesch an eng japanesch. Vun den ofgeschlossene Missioune waren der 20 erfollegräich (15 sowjetesch a fënnef amerikanesch); ausserdeem hat d'europäesch Raumsond d'Venus erreecht an aacht Joer laang erfuerscht. Déi japanesch Sond war feelgeschloen, hat awer am Dezember [[2015]] ee méi héije wéi ufanks geplangte Venusorbit erreecht. Ausserdeem ware bis elo véier amerikanesch Raumsonde laanscht d'Venus geflunn, deenen hiert primäert Zil en anere Planéit war (Mariner 10, Galileo, Cassini a MESSENGER). En ettlech Sonden haten an den [[1960]]er Jore wéinst schlechten Drorakéiten, net mol d'Äerdëmlafbunn erreecht. {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun Exoplanéiten]] == Um Spaweck == * [http://www.bernd-leitenberger.de/venus.shtml Chronologie vun de Venus-Missiounen] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20150730111434/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/chronology_venus.html Chronology of Venus Exploration] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20190613045521/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Soviemar/sovievenus.htm Soviet Venus Probe Launches] * [http://www.lpi.usra.edu/vexag NASA Venus Exploration Analysis Group (VEXAG)] [[Kategorie:Venussonden|Chronologie]] [[Kategorie:Lëschten (Astronomie)]] a89yuteblo0rp7drob1qbqh3um0o122 0 147033 2711465 2698439 2026-10-09T00:10:09Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711465 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Colroy-la-Grande | Wopen = Blason Colroy la Grande.svg | Bild = Colroy-la-Grande 88490.jpg | Bildtext = | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Vosges}} | Arrondissement = [[Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] | Kanton = [[Canton de Saint-Dié-des-Vosges-2|Saint-Dié-des-Vosges-2]] | Plz = 88490 | Insee = 88112 | Gemeng = [[Provenchères-et-Colroy]] | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} | Fläch = 1 186 | Koordinaten = {{coor dms|48|19|01|N|07|06|46|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Colroy-la-Grande''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an de [[Departement Vosges|Vogesen]] an der Regioun [[Grand Est]]. Den [[1. Januar]] [[2016]] huet se mat [[Provenchères-sur-Fave]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Provenchères-et-Colroy]] ze bilden. <ref>{{Citation |URL=http://www.vosges.gouv.fr/content/download/10531/89046/file/55RAA15_03_DRCLE.pdf |Titel=Arrêté no 1505/2015 vum 31. Dezember 2015 |Gekuckt=2019-06-01 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20221009161150/https://www.vosges.gouv.fr/content/download/10531/89046/file/55RAA15_03_DRCLE.pdf |Archiv-Datum=2022-10-09}}</ref>. Déi fréier Gemenge sinn [[delegéiert Gemeng]]en an der neier Gemeng. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Provenchères-sur-Fave | nord = [[Saales]] | est = [[Lubine]] | sud = [[Lusse]] | ouest = [[Provenchères-sur-Fave]] }} {{Kuckt och Vosges}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1914-1918 kruten]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges]] fmjzlqmuhahunr14pdf1lofrc9z2xcz 0 147034 2711447 2698440 2026-10-08T21:17:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711447 wikitext text/x-wiki {{Infobox fréier Gemeng a Frankräich | Numm = Aumontzey | Wopen = | Bild héich= Aumontzey 88 église.jpg | Bildtext héich= | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Vosges}} | Arrondissement = [[Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] | Kanton = [[Canton de Gérardmer|Gérardmer]] | Plz = 88640 | Insee = 88018 | Gemeng = [[Granges-Aumontzey]] | Bevëlkerung = 481 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] | Fläch = 337 | Koordinaten = {{coor dms|48|10|04|N|06|46|33|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} '''Aumontzey''' ass eng fréier [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an de [[Departement Vosges|Vogesen]] an der Regioun [[Grand Est]]. Den [[1. Januar]] [[2016]] huet se mat [[Granges-sur-Vologne]] fusionéiert fir déi [[nei Gemeng]] [[Granges-Aumontzey]] ze bilden. <ref>{{Citation |URL=http://www.vosges.gouv.fr/Politiques-publiques/Collectivites-locales-Intercommunalite/Creation-d-une-nouvelle-commune-vosgienne-Granges-Aumontzey |Titel=Arrêté vum 28. September 2015 |Gekuckt=2019-06-01 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20190601132842/http://www.vosges.gouv.fr/Politiques-publiques/Collectivites-locales-Intercommunalite/Creation-d-une-nouvelle-commune-vosgienne-Granges-Aumontzey |Archiv-Datum=2019-06-01}}</ref>. Déi fréier Gemenge sinn [[delegéiert Gemeng]]en an der neier Gemeng. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |nord-ouest= [[Laveline-devant-Bruyères]] |nord-est= [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |ouest= [[Jussarupt]] |ville= Aumontzey |sud= [[Granges-sur-Vologne]] }} {{Kuckt och Vosges}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Delegéiert Gemengen am Departement Vosges]] [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges]] h30o3k3yrclu6ddgx36bmywh0qbo6ze 0 148184 2711420 2698594 2026-10-08T15:32:38Z Kontributor 2K 59124 2711420 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoFR}} {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Marsolan | Wopen = Blason ville FR Marsolan (Gers).svg | Bild = Marsolan10.jpg | Bildtext = D'Kierch | Regioun = {{Occitanie}} | Departement = {{Gers}} | Arrondissement = [[Arrondissement Condom|Condom]] | Kanton = [[Canton de Lectoure-Lomagne|Lectoure-Lomagne]] | Plz = 32700 | Insee = 32239 | Koordinaten = {{coor dms|43|56|38|N|00|32|25|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 2 614 | Bevëlkerung = 465 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] | Bild ënnen = | Bildtext ënnen= }} '''Marsolan''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Uertschaft a Gemeng am [[Departement Gers]], an der Regioun [[Occitanie]]. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Marsolan | nord = [[La Romieu]] | nord-est = [[Lagarde (Gers)|Lagarde]] | est = [[Lectoure]] | sud-est = | sud = [[Terraube]] | sud-ouest = [[Blaziert]] | ouest = [[Castelnau-sur-l'Auvignon]] | nord-ouest = }} {{Via_Podiensis |Virdrun = [[Lectoure]] |Duerno = [[Castelnau-sur-l'Auvignon]]<br> oder [[La Romieu]] |Etapp = [[Lectoure]] |Etapp2= [[La Romieu]] oder [[Condom (Gers)|Condom]] }} {{Kuckt och Gers}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Condom]] [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Condom]] [[Kategorie:Uertschaften op der Via Podiensis]] hbu2wganofuluq9fylrivtt10rri6it 0 152797 2711422 2684330 2026-10-08T15:38:24Z Mobby 12 60927 k 2711422 wikitext text/x-wiki {{Infobox Staatsstrooss}} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed floatright" | | colspan="2" style="color:#fff;background-color:#c20a16; text-align: center;" |'''Laf an Uschlëss''' |- | rowspan="3" | |[[Maarnech]] ''Hougeriicht'' || [[Fichier:AS-rondo-icon.svg|25px]] {{Nationalstrooss LU|7}} {{Chemin repris|326B}} |- | rowspan="2" | [[Reiler]]|| [[Fichier:AB-Fluss.svg|25px]] [[Irbich]] |- |[[Fichier:AS-rondo-icon.svg|25px]] {{Chemin repris|339}} {{Chemin repris|340}} |- | rowspan="4" | | rowspan="3" |Reiler |[[Fichier:AB-Brücke.svg|25px]] ''Olegrëndchen'' |- |[[Fichier:AB-Brücke.svg|25x25px]] [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen Grenz|CFL-Linn 1]] |- |[[Fichier:AB-Fluss.svg|25px]] [[Klierf (Baach)|Klierf]] |- |[[Clierf]] |[[Fichier:AS-rondo-icon.svg|25x25px]] {{Nationalstrooss LU|18}} {{Chemin repris|334}} |} D''''Nationalstrooss 90''' oder '''N90''', och „''Transversale de Clervaux''“ genannt, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Nationalstrooss (Lëtzebuerg)|Nationalstrooss]] am [[Éislek]] déi d'Verbindung tëscht der [[Nationalstrooss 7|N7]] nërdlech vu [[Maarnech]] an der [[Nationalstrooss 18|N18]] [[Norden|nërdlech]] vu [[Clierf]] mécht. Si ass zanter dem 2. August 2024 ganz fir de Verkéier op,<ref> Marc Hoscheid: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2218106.html "D'Transversale vu Clierf goung um Méindeg fir den Trafic op."] rtl.lu, 02.08.2024.</ref> nodeems en éischt Stéck schonns dem 10. Juni 2022 a Betrib geholl gouf. == Geschicht == An hirem Strategiedokument „route2020.lu“ huet d'[[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] 2007 festgehalen, datt d'Industriezon [[Eeselbuer|Eeselbuer/]][[Lenzweiler]] positiv zur Entwécklung vun der Regioun bäidroe géif, datt awer den Uschloss fir de Verkéier aus dem Osten, abënns vun der Achs [[Hengescht]] - [[Housen]] net gënschteg wier an datt déi eenzeg Strooss fir de Schwéierverkéier d'Nationalstrooss 18 ass, déi duerch Clierf féiert. Eng Partie vum Verkéier géif och iwwer Stroosse fueren, déi net fir de Schwéierverkéier bestëmmt sinn<ref>{{Citation|URL=http://www.route2020.lu/print.php?file=/renforcement/projets_routes/national/index.php#2|Titel=Papier Stratégique ‘‘route2020.lu’’ - La transversale de Clervaux(N7/N18)|Gekuckt=28.06.2020|Datum=2007|Editeur=Administration des ponts et chaussées|Sprooch=fr}}</ref>. Fir deem entgéint ze wierken, huet si de Bau vun der Transversale de Clervaux proposéiert. Mat der Publikatioun vum ministeriellen Arrêté<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/amin/2010/05/18/n1/jo|Titel=Arrêté ministériel du 18 mai 2010 concernant l'ouverture d'une enquête sur l'utilité du remembrement des terres agricoles et forestières sises dans les communes de Clervaux, Heinerscheid et Munshausen|Gekuckt=28.06.2020|Datum=18.05.2010|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref> den 18. Mee 2010 gouf eng Enquête lancéiert fir erauszefannen, wat fir eng Terrainen am Kader vun der geplangter Transversale ënnert de [[Remembrement]] fale géifen. D'Exekutioun vun der Remembrementsprozedur gouf de 16. Februar 2011 lancéiert<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2011/02/16/n1/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 16 février 2011 concernant l'exécution du remembrement légal envisagé à CLERVAUX-HEINERSCHEID-MUNSHAUSEN dans le cadre de travaux d'intérêt général pour la voirie dite «Transversale de Clervaux»|Gekuckt=28.06.2020|Datum=16.02.2011|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Käschte fir de Bau vun der Transversale, déi uganks op 33 Milliounen [[Euro]] geschat goufen<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/04/29/n1/jo|Titel=Loi du 29 avril 2014 concernant le budget des recettes et des dépenses de l'Etat pour l'exercice 2014|Gekuckt=28.06.2020|Datum=29.04.2014|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>, hu sech mat der Zäit méi wéi verduebelt<ref name=":0" />. Mam Gesetz vum 7. September 2018 krut d'Regierung d'Erlabnes fir d'Transversale mat engem Budget vun 73 Milliounen Euro bauen ze loossen<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/09/07/a833/jo|Titel=Loi du 7 septembre 2018 relative à l'aménagement de la transversale de Clervaux (N18 - CR340 - N7).|Gekuckt=28.06.2020|Datum=07.09.2018|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Transversale sollt fir uganks 2023 fäerdeg sinn<ref name=":0" />; en éischten Deel ass den 10. Juni 2022 opgaangen. == Streck == D'{{PAGENAME}} huet eng Längt vun 3,7&nbsp;km an erméiglecht e besseren Accès an d'Industriegebitt Eeselbuer/Lenzweiler a gläichzäiteg eng Entlaaschtung vun der N18 an den Duerchfaarte vu Clierf a Maarnech<ref>{{Citation|URL=https://travaux.public.lu/fr/projets/projets-routes/2017/transversale-clervaux.html|Titel=Transversale de Clervaux N7-CR340-N18|Gekuckt=27.06.2020|Datum=03.12.2019|Editeur=Administration des ponts et chaussées|Sprooch=fr}}</ref> an der [[Nationalstrooss 12|N12]] duerch [[Ëlwen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/arbeiten-an-der-transversale-de-clervaux-bei-marnach-geburt-eines-grossprojekts-558140990c88b46a8ce5b7d4|Titel=Arbeiten an der "Transversale de Clervaux" bei Marnach: Geburt eines Großprojekts|Gekuckt=27.06.2020|Auteur=John Lamberty|Familljennumm=|Virnumm=|Datum=18.06.2015|Editeur=wort.lu|Sprooch=de|archivedate=2020-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200629122042/https://www.wort.lu/de/lokales/arbeiten-an-der-transversale-de-clervaux-bei-marnach-geburt-eines-grossprojekts-558140990c88b46a8ce5b7d4}}</ref>. Se besteet aus zwéin Deeler: === N7 - CR340 === [[Fichier:Clervaux, Route nationale 90 (106).jpg|thumb|D'N90 stéisst op de Rond-point CR339/CR340]] Den Ufank vun der Transversale ass um [[Rond-point]] op der N7, nërdlech vu Maarnech. Dee Rond-point huet en Duerchmiesser vu ronn 90 m a gouf tëscht August 2014 an Abrëll 2016 gebaut<ref name=":1" /><ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/actualites/2022/06-juin/10-bausch-turmes-mobilite/transversale-clervaux.pdf|Titel=Transversale de Clervaux: Inauguration du 1er tronçon (N7 – CR340)|Gekuckt=04.04.2023|Datum=10.06.2022|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Ausfaart an d'Afaart vun der Transversale war bei deenen Aarbechten op enger Längt vu ronn 60 m mat gebaut ginn<ref name=":0" />. Vun der N7 aus leeft d'Strooss [[meander]]aarteg fir d'éischt a Richtung Nordweste laanscht de ''Weifeschdellchen'' an dann iwwert den [[Irbich-Viaduc]] fir um [[Flouernumm|Flouer]] ''beim Lindgen'' op en zweete Rond-point ze stoussen, vun deem aus et iwwert den [[CR339]] a Richtung [[Norden]] op [[Ischpelt]] an a Richtung [[Süden]] iwwert den [[CR340]] op [[Reiler]] geet. Dësen Deel vu ronn 1,9&nbsp;km ass zweespuereg gebaut ginn a sollt ursprénglech bis Enn 2021 fäerdeg gebaut sinn<ref name=":0" />; d'''Mise en service'' ass awer an d'Fréijoer 2022 geréckelt ginn<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/umgehung-fuer-clerf-auf-der-zielgeraden-618eafadde135b923616f6bf|Titel=Umgehung für Clerf auf der Zielgeraden (an der Drockversioun vum Wort ënnert dem Titel ''Wichtige Zwischenetappe''|Gekuckt=13.11.2021|Auteur=Marc Hoscheid|Datum=13.11.2021|Wierk=wort.lu|Sprooch=de|archivedate=2021-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211113070240/https://www.wort.lu/de/lokales/umgehung-fuer-clerf-auf-der-zielgeraden-618eafadde135b923616f6bf}}</ref> a gouf schlussendlech den 10. Juni 2022 ageweit<ref>{{Citation|URL=http://travaux.public.lu/fr/actualites/evenements/2022/inauguration-transversale-clervaux-1er-troncon.html|Titel=Transversale de Clervaux: 1er tronçon inauguré !|Gekuckt=04.04.2023|Wierk=travaux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === CR340 - N18 === De Rond-point um CR339 / CR340, deen zanter Mëtt 2021 fir de Verkéier op ass<ref name=":2" />, gouf ronn zéng Meter méi déif wéi den natierlechen Terrain geluecht, absënns fir datt d'Strooss vu Clierf erop keng ze vill géi Pente kritt<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/transversale-de-clervaux-bilder-einer-baustelle-5ef5a38ada2cc1784e360630|Titel=(John Lamberty) Transversale de Clervaux: Bilder einer Baustelle|Gekuckt=27.06.2020|Datum=26.06.2020|Editeur=wort.lu|Sprooch=de|archivedate=2020-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200627205939/https://www.wort.lu/de/lokales/transversale-de-clervaux-bilder-einer-baustelle-5ef5a38ada2cc1784e360630}}</ref>. D'Transversale leeft dann a Richtung Südwesten, bis iwwer den CR339 (''Route d'Urspelt''). De Rescht vun der Streck leeft duerch de ''Reilerbrouch'', iwwert eng Bréck vu 55 m iwwert den ''Olegrëndchen'' an eng zweet Bréck vun 155 m iwwert den Dall vun der [[Klierf (Baach)|Klierf]]. Se kënnt dann an engem neie Rond-point nërdlech vu Clierf, op Héicht vun der Kräizung N18 mam [[CR334]] eraus. Dëst Stéck ass den 2. August 2024 opgaangen. Den Tronçon CR340 - N18 huet ongeféier 1,8&nbsp;km an d'Strooss huet op deem Deel 3 Spueren. <gallery widths="300" perrow="3" caption="Schantjen, am Abrëll 2023"> Clervaux, Route nationale 90 (109).jpg Clervaux, Route nationale 90 (110).jpg Clervaux, Route nationale 90 (107).jpg|provisorescht Enn um CR339 </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.route2020.lu/cartes/carte_13.html Tracé vun der Transversale] op route2020.lu {{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss 90]] [[Kategorie:Kanton Clierf]] reyoykwikrmxf5dfa89lizohr27i0b0 0 153315 2711456 2541307 2026-10-08T23:04:50Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711456 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Biographie}} D''''Catherine Ashcroft''', gebuer den [[8. Abrëll]] [[1988]] zu [[Halifax (West Yorkshire)|Halifax]] am [[West Yorkshire]], ass eng [[England|englesch]] Musekerin vum [[Irish Folk]] Genre. == Instrumenter == Si ass Autodidaktin a spillt [[Flute]] an [[Uillean pipes]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200924113856/https://www.irishmusicdaily.com/catherine-ashcroft Catherine Ashcroft] (Englesch) op irishmusicdaily.com, ''opgeholl 1. Oktober 2018''</ref>. == Karriär an Discographie == 2008 huet d'Catherine Ashcroft hir éischt CD "Take Flight and Follow" an de Stenkrith Studios zu [[Kirkby Stephen]] opgeholl<ref>[http://www.bagpipesociety.org.uk/authors/ashcroft-catherine/ "Take Flight and Follow" opgeholl an de Stenkrith Studios am Joer 2008] (Englesch), bagpipesociety.org.uk, ''gekuckt de 17. August 2024''</ref>. Do huet si de Belfast Songwriter, Multi-Instrumentalist a Sänger [[Maurice Dickson]] kennegeléiert, mat deem si zënterhier d'Grupp "Mochara" gegrënnt huet, déi keltesch Musek spillt. Den ireschen Numm heescht "mäi Frënd" op [[Lëtzebuergesch]]. D'Ashcroft an den Dickson hunn dräi Albume bis elo erausbruecht: "In Your Blood", "Ghosts And Dreamers", 2013 an "Live On The Island". 2017/18 war si mat [[Riverdance]] a China op Tour. == Auszeechnungen == 2007 huet si d'All Britain Awards fir Flütt an Uillean Pipes op nationalem Niveau gewonnen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} *{{en}} [https://catherineashcroft.co.uk Hir Websäit] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Englesch Museker]] [[Kategorie:Gebuer 1988]] 2s7qgawtuqok78gl7fkwf484934p152 0 157087 2711473 2710615 2026-10-09T03:09:16Z Stephan1000000 43975 140 2711473 wikitext text/x-wiki {{Infobox Televisiounsserie |Plakat= American Horror Story.svg |Produktiounsland= |Éischt Folleg= |Dauer= |Originalsprooch= Englesch |Follgen= |Produzent= |Iddi= |Haaptacteuren= |Episoden=140}} '''American Horror Story''' ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Horrorfilm|Horror]]-[[Televisiounsserie]], déi vum [[Ryan Murphy]] a vum [[Brad Falchuk]] kreéiert gouf an zënter 2011 leeft. All Staffel ass eng eege Miniserie mat enger Geschicht, déi net direkt eppes mat deene vun den anere Staffelen ze dinn huet, och wann heiansdo Referenzen op aner Staffele gemaach ginn. == Staffelen == {|class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" ! Staffel ! Numm ! Joer ! Episoden ! width="600" | Synopsis |- |align="center"| 1 |align="center"| ''Murder House'' |align="center"| 2011 |align="center"| 12 | Déi éischt Staffel, déi retroaktiv ''Murder House'' genannt gouf, spillt zu [[Los Angeles]] am Joer 2011, an handelt iwwer eng Famill, déi an en Haus plënnert an deem déi fréiere Bewunner erëmgeeschteren. |- |align="center"| 2 |align="center"| ''Asylum'' |align="center"| 2012 |align="center"| 13 | Et geet ëm eng Klinik fir Geeschteskranker am [[Massachusetts]] am Joer 1964 an ëm hir Mataarbechter a Patienten. |- |align="center"| 3 |align="center"| ''Coven'' |align="center"| 2013-14 |align="center"| 13 | Eng Grupp Hexen zu [[New Orleans]] kämpft géint déi, déi si zerstéiere wëllen. |- |align="center"| 4 |align="center"| ''Freak Show'' |align="center"| 2014-15 |align="center"| 13 | Eng vun de leschten amerikanesche [[Freakshow]]e kämpft ëm hiert Iwwerliewen a [[Florida]] am Joer 1952. |- |align="center"| 5 |align="center"| ''Hotel'' |align="center"| 2015-16 |align="center"| 12 | En Hotel zu Los Angeles gëtt 2015 vu [[Vampir]]en a [[Geescht]]er onsécher gemaach. |- |align="center"| 6 |align="center"| ''Roanoke'' |align="center"| 2016 |align="center"| 10 | Tëscht 2014 an 2016 passéieren an engem isoléierten Haus am [[North Carolina]] iwwernatierlech Phenomeener, a Verbindung mat enger fréierer englescher Kolonie, déi virun Honnerte vu Joren einfach verschwonne war. |- |align="center"| 7 |align="center"| ''Cult'' |align="center"| 2017 |align="center"| 11 | Am fiktive Quartier vu ''Brookfield Heights'' am [[Michigan]] terroriséiert an de Joren 2016-2017, eng Aart Sekt d'Bewunner no der Presidentschaftswal. |- |align="center"| 8 |align="center"| ''Apocalypse'' |align="center"| 2018 |align="center"| 10 | Déi aacht Staffel, ''Apocalypse'', ass e bëssen anescht wéi déi virdrun, well hei Personnagen aus anere Staffelen opdauchen. D'Hexe vu ''Coven'' (3. Staffel) kämpfe géint den [[Antichrist]] vu ''Murder Hourse'' (14. Staffel) a probéiere sou, fir d'[[Apokalyps]] ze vermeiden. |- |align="center"| 9 |align="center"| ''1984'' |align="center"| 2019 |align="center"| 9 | Zu Los Angeles an den 1980er mécht sech eng Grupp Jonker prett fir e Summercamp nei opzemaachen, 14 Joer nodeem do e Massaker geschitt huet. |- |align="center"| 10 |align="center"| ''Double Feature'' |align="center"| 2021 |align="center"| 10 | Déi zéngt Staffel mam Titel ''Double Feature'' huet zwéin Deeler, vun deenen den éischte sech 2021 ofspillt an et ëm eng Famill geet, déi an eng Stad op der Küst plënnert, wou déi komesch Awunner en Impakt op hiert Liewen hunn. |- |} 2020 gouf d'Serie verlängert, a bis 2023 sollen nach dräi weider Staffelen erauskommen.<ref>[https://deadline.com/2020/01/american-horror-story-fx-renews-anthology-series-for-three-more-seasons-tca-1202825621/ ''American Horror Story'': FX Renews Anthology Series For Three More Seasons – TCA] (9. Januar 2020)</ref> == Schauspiller == Vill Schauspiller trieden an e puer Staffelen op, mä spillen ëmmer en neie Personnage. Den [[Evan Peters]], d'[[Sarah Paulson]] an d'[[Lily Rabe]] sinn an néng vun den zéng éischte Staffelen ze gesinn. Aner bedeitend Schauspiller sinn de [[Frances Conroy]], den [[Denis O'Hare]], d'[[Jessica Lange]], d'[[Kathy Bates]], d'[[Angela Bassett]], d'[[Emma Roberts]], d'[[Adina Porter]], de [[Finn Wittrock]] an de [[Jamie Brewer]]. <gallery perrow="5" widths="150"> Jessica Lange (Cropped).JPG|D'Jessica Lange huet déi meescht Präisser fir hir Performance gewonnen Sarah Paulson (42754338105) (cropped).jpg|D'Sarah Paulson... Evan Peters by Gage Skidmore 3.jpg|... an den Evan Peters waren a bal all Staffel derbäi Kathy Bates by Gage Skidmore.jpg|Och d'Kathy Bates... Angela Bassett by Gage Skidmoe.jpg|... an d'Angela Bassett gehéieren zur Schauspillertrupp </gallery> == Kritik == Déi verschidde Staffele goufen ënnerschiddlech vun der Kritik opgeholl, mä am Allgemengen ass d'Serie gutt ukomm. Besonnesch d'Schauspillertrupp gouf gelueft, dorënner d'[[Jessica Lange]], déi zwéin [[Emmy Awards]], e [[Golden Globe Awards|Golden Globe Award]], an e [[Screen Actors Guild Awards|Screen Actors Guild Award]] fir hir Performance gewonnen huet. D'Kathy Bates an den James Cromwell hunn allebéid en Emmy Award gewonnen, wärend d'[[Lady Gaga]] e Golden Globe Award krut. Déi éischt Staffel war 2011 déi meescht-gekuckt nei Televisiounsserie an den USA. D'Serie generéiert nach ëmmer héich Aschaltquote fir den Ursprongssender [[FX (Fernseesender)|FX]]. ==Um Spaweck== {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsserien]] [[Kategorie:Televisiounsserien am 21. Joerhonnert]] b88de67ie3bo8x70062kucv5hwvsf2f 0 163133 2711461 2699416 2026-10-08T23:44:57Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711461 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Chémery-Chéhéry | Wopen = | Bild = Chémery-sur-Bar (08 Ardennes) - l’ Église Saint Sulpice à Chémery sur Bar - Photo Francis Neuvens.JPG | Bildtext = D'Kierch ''Saint Sulpice'' zu Chémery-sur-Bar | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Ardennes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Sedan|Sedan]] | Kanton = [[Canton de Vouziers|Vouziers]] | Insee = 08115 | Plz = 08350 an 8450 | Koordinaten = {{coor dms|49|36|03|N|04|52|11|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 2.779 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} |Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} }} '''Chémery-Chéhéry''' ass eng [[Nei Gemeng|nei franséisch Gemeng]] an den [[Departement Ardennes|Ardennen]] an der Regioun [[Grand Est]] am Dall vun der [[Bar (Floss)|Bar]]. Si ass den [[1. Januar]] [[2016]] aus der Fusioun vun de fréiere Gemenge [[Chémery-sur-Bar]] a [[Chéhéry]] ervirgaangen<ref>{{Citation |URL=https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4853/43094/file/Arrete_2015-843_du_29_decembre_2015_cle214e4e.pdf |Titel=Arrêté préfectral vum 29. Dezember 2015 |Gekuckt=2023-07-31 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230731074828/https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4853/43094/file/Arrete_2015-843_du_29_decembre_2015_cle214e4e.pdf |Archiv-Datum=2023-07-31}}</ref>. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |align = center |ville = Chémery-Chéhéry | élision = | nord = [[Saint-Aignan (Ardennes)|Saint-Aignan]]<br>[[Cheveuges]] | nord-est = [[Bulson]] | est = [[Maisoncelle-et-Villers]] | sud-est = [[Artaise-le-Vivier]] | sud = [[La Neuville-à-Maire]] | sud-ouest = | ouest = [[Vendresse]] | nord-ouest = [[Omicourt]] | description= }} ==Um Spaweck == {{commonscat}} {{Kuckt och Ardennes}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Vouziers]] [[Kategorie:Nei Gemengen am Departement Ardennes]] gip7yqfi7t4v3qqmgl109qc2qcro2bh 0 163136 2711469 2699417 2026-10-09T01:07:06Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711469 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Douzy | Wopen = Blason de la ville de Douzy (Ardennes).svg | Photomontage= {{Photomontage | photo1a = Douzy 4juni2006.jpg | photo1b = | photo2a= 248 Mairy ( 08140 ).JPG | size = 280 }} | Regioun = {{Grand Est}} | Departement = {{Ardennes}} | Arrondissement = [[Arrondissement Sedan|Sedan]] | Kanton = [[Canton de Carignan|Carignan]] | Insee = 08145 | Plz = 08140 | Koordinaten = {{coor dms|49|40|20|N|05|02|30|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 1.276 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}} | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}} }} '''Douzy''' ass eng [[Nei Gemeng|nei franséisch Gemeng]] an den [[Departement Ardennes|Ardennen]] an der Regioun [[Grand Est]] am Dall vun der [[Kuer]]. Se ass de [[15. September]] [[2015]] aus der Fusioun vun der [[Douzy (Fréier Gemeng)|fréierer Gemeng Douzy]] mat der Gemeng [[Mairy]] ervirgaangen<ref>{{Citation |URL=https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4852/43089/file/arrete_du_15_septembre_2015_cle2843b3.pdf |Titel=Arrêté préfectoral vum 15. September 2015 |Gekuckt=2023-07-31 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230731124234/https://www.ardennes.gouv.fr/contenu/telechargement/4852/43089/file/arrete_du_15_septembre_2015_cle2843b3.pdf |Archiv-Datum=2023-07-31}}</ref>. ==Geographie== === Nopeschgemengen === {{Nopeschgemengen | ville = Douzy | nord = [[Francheval]] | nord-est = | est = [[Pouru-Saint-Remy]]<br>[[Brévilly]] | sud-est = [[Mouzon (Ardennes)|Mouzon]]<br>[[Euilly-et-Lombut]]<br>[[Tétaigne]] | sud = [[Villers-devant-Mouzon]] | sud-ouest = [[Remilly-Aillicourt]] | ouest = [[Bazeilles]] | nord-ouest = }} ==Geschicht== Vu [[1560]] bis [[1642]] huet Douzy zum [[Fürstentum Sedan]] gehéiert. ==Kuckeswäertes== *D'Kierch ''Saint-Barthélémy''. *De Musée vun der Aviatioun. ==Jumelagen== *{{DEU-f}} [[Kaiserslautern]] zanter [[1967]] {{Kuckt och Ardennes}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Sedan]] [[Kategorie:Nei Gemengen am Departement Ardennes]] rwpyj0xp5xpzz84jq4u4dxa849l5kiw 0 164365 2711475 2656721 2026-10-09T03:49:06Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711475 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Gray1095.svg|thumb|D'Galeblos am [[mënschleche Kierper]]:<br>A. D'Galeblos:<br>1. Buedem (''fundus'')<br>2. Kierper (''corpus'')<br>3. Hals (''collum'')<br>B. Galegank (''sistema biliare''):<br>4. Ductus cysticus<br>5. Ductus hepaticus communis <br>6. Ductus choledochus]] [[Fichier:Abdomal organs.svg|thumb|Lokalisatioun vun der Galeblos am [[Bauch]] vum Mënsch:<br>1. [[Speiseröre]]<br>2. [[Zwerchfell]]<br>3. [[Mo]]<br>4. [[Liewer]]<br>5. '''Galeblos'''<br>6. [[Zwieleffangerdaarm]]<br>7. [[Bauchspeicheldrüs]]<br>8. [[Mëlz]]]] D''''Galeblos''' ([[Latäin|lat.]]: ''vesica biliaris'' oder ''vesica fellea'') ass en [[Organ (Biologie)|Organ]] am [[Kierper (Biologie)|Kierper]] vum Mënsch an de meeschte [[Wierbeldéieren]]. Et gehéiert zum [[Verdauungssystem]]. == Lokalisatioun an Opbau == Beim Mënsch ass d'Galeblos e klengt Organ a Form vun enger [[Bier]], mat enger Längt vun ongeféier 7 bis 10 Zentimeter an op der breetster Plaz enger Déckt vu ronn 2,5 bis 5 Zentimeter. Si läit op der rietser Säit am [[Bauch]] ënnert der rietser Hallschent vun der [[Liewer]].<ref name=ginfo>gesundheitsinformation.de: [https://www.gesundheitsinformation.de/wie-funktioniert-die-gallenblase.html ''Wie funktionniert die Gallenblase?'']</ref><ref name=canad>Société candienne du cancer: [https://web.archive.org/web/20231121071624/https://cancer.ca/fr/cancer-information/cancer-types/gallbladder/what-is-gallbladder-cancer/the-gallbladder ''La vésicule biliaire'']</ref> D'Galeblos besteet ëmmer aus dräi Deeler: dem Buedem (''fundus vesicae biliaris''), dem Kierper (''corpus vesicae biliaris'') an dem Hals (''collum vesicae biliaris''). Si setzt sech aus e puer Schichten zesummen: * der ''Tunica mucosa'' oder [[Schläimhaut]], enger interner Schicht aus [[Epithel]]zellen a Lamina propria (labberem Bindegeweebe), * der ''Tunica muscularis'', enger Schicht aus glate [[Muskel]]en an enger perimuskuléiser Schicht, déi d'Muskelen iwwerspaant, * an der ''Tunica serosa'', der baussenzeger Auskleedung vun der Galeblos. D'Galeblos, d'Liewer an den [[Déckdaarm]] sinn duerch eng Rei dënn Tüben ("Kanäl") matenee verbonnen, déi '''Galeweeër''' oder '''Galegäng''' genannt ginn.<ref name=FlexGallenwege>DocCheck Flexikon: [https://flexikon.doccheck.com/de/Gallenwege ''Gallenwege'']</ref> Zesumme mat der Galeblos, a jee no Definitioun och der Liewer, bilde si de '''Galesystem'''.<ref>Hans Henrik Holm, Jørgen Kvist Kristensen, Sten Nørby Rasmussen, Jan Fog Pedersen, Søren Hancke, Flemming Jensen, Jens Gammelgaard & Edward H. Smith : [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-85329-6_5 ''Gallensystem''], in: Abdominale Ultraschalldiagnostik Säiten 63–71</ref><ref>Fondation contre le cancer (Belsch): [https://web.archive.org/web/20231121072541/https://www.cancer.be/lexique/s/syst-me-biliaire ''Lexique: Système biliaire'']</ref><ref>Centre de lutte contre le cancer Léon Béart: [https://web.archive.org/web/20231121072532/https://www.cancer-environnement.fr/fiches/cancers/cancer-de-la-vesicule-biliaire/ ''Cancer de la vésicule biliaire'']</ref> Bei den Déieren ass d'Galeblos ënnerschiddlech ausgebilt oder feelt ganz.<ref>DocCheck Flexikon: [https://flexikon.doccheck.com/de/Gallenblase_(Veterin%C3%A4rmedizin) ''Gallenblase (Veterinärmedizin)'']</ref> D'[[Giraff]]en, d'[[Päerd]], d'[[Rat]]en an d'[[Dauwen]] hunn zum Beispill keng Galeblos.<!--Info aus der däitscher Wikipedia--> == Funktioun == D'Funktioun vun der Galeblos ass et, d'[[Gal]], déi an der Liewer produzéiert gëtt, méi déckflësseg ze maachen an ze späicheren. D'Gal hëlleft am [[Zwieleffangerdaarm]] d'Fetter aus der Narung ze splécken an opzehuelen. Beim Mënsch produzéiert d'Liewer ongeféier 800 bis 1.000 Millimeter Gal pro Dag. Si ass eng giel, brongelzeg oder olivegréng Flëssegkeet, déi bei der [[Verdauung]] vun de [[Fett]]er hëlleft. D'Zellen an der Liewer ginn d'Gal an Galeweeër of, iwwer déi se an d'Galeblos fléisst. Den Haaptgalewee geet an den Zwieleffangerdaarm iwwer.<ref name=ginfo/> Wärend enger Molzecht fléisst d'Gal aus der Liewer direkt an den Dënndaarm. Tëscht de Molzechten, wa kee Fett verdaut muss ginn, fléisst de gréissten Deel vun der Gal an d'Galeblos, wou hir Waasser entzunn a si esou méi déckflësseg gemaach gëtt. Do gëtt si och gespäichert. Meescht enthält d'Galeblos ongeféiert 30 bis 80 Milliliter Flëssegkeet. Wa fetteg Narung konsuméiert gëtt, dann zitt d'Galeblos sech zesummen a schëtt d'Galeflëssegkeet iwwer de Galegank of.<ref name=MDS>Le manuel MSD: [https://www.msdmanuals.com/fr/accueil/les-faits-en-bref-troubles-du-foie-et-de-la-v%C3%A9sicule-biliaire/biologie-du-foie-et-de-la-v%C3%A9sicule-biliaire/v%C3%A9sicule-biliaire ''Vésicule biliaire'']</ref> Vu do aus fléisst si an den Zwieleffangerdaarm a gëtt dann dem Narungsbräi bäigemëscht.<ref name=canad/> D'Galeflëssegkeet besteet haaptsächlech aus Waasser, awer och aus Salzer, [[Cholesterol]], bestëmmte Fetter wéi Lecithin, a Faarfstoffer. Bilirubin ass dobäi de wichtegste Galefaarfstoff. En entsteet beim Ofbaue vun de roude Bluttkierpercher an der Liewer. E gëtt dem Urin seng typesch Giel an dem [[Kot]] seng brong Faarf.<ref name=ginfo/> Den Zweck vun de Galesalzer ass et, gréisser Fettelementer an der Narung méi kleng ze maachen. D'Verdauungsenzymer aus der [[Bauchspeicheldrüs]] wierke besser bei méi klengen Elementer a kënnen d'Fetter da méi liicht splécken. Zousätzlech hëllefen d'Galesalzer den Daarmzelle beim Ophuele vun de gespléckte Fetter.<ref name=ginfo/> == Erkrankungen == ''Cholelithiasis'' ass de Fachbegrëff fir d'Formatioun vu [[Galesteng]] an der Galeblos oder an de Galegäng. Wa si keng Symptomer verursaache, musse si net behandelt ginn. Et kann awer sinn, datt si eng Entzündung vun der Galeblos provozéieren (Cholezystitis {{de}} oder Cholécystite {{fr}}). Wann néideg, gëtt et ënnerschiddlech Methoden, fir d'Galesteng ze eliminéieren, dorënner mat Medikamenter oder operativ.<ref>Gutt C et al.: [https://web.archive.org/web/20221227105259/https://register.awmf.org/assets/guidelines/021-008l_S3__Gallensteine-Diagnostik-Therapie_2018-08.pdf ''Aktualisierte S3-Leitlinie der Deutschen Gesellschaft für Gastroenterologie, Verdauungs- und Stoffwechselkrankheiten (DGVS) und der Deutschen Gesellschaft für Allgemein- und Viszeralchirurgie (DGAV) zur Prävention, Diagnostik und Behandlung von Gallensteinen''], AWMF-Register-Nr. 021/008, 2018</ref> De Kierper kann ouni d'Galeblos funktionéieren. Wa si wéinst enger Krankheet aus dem Kierper erausgeholl muss ginn, huet dat keng Laangzäitsuitten an de Kierper kann trotzdeem weiderhi verdauen.<ref name=canad/> == Um Spaweck == {{Commonscat|Galbladder|Galeblos}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Verdauungsapparat]] [[Kategorie:Organer]] bfm7p3zdqeotblr9bikllt1leg0848q 0 167364 2711424 2711346 2026-10-08T15:57:04Z Mobby 12 60927 /* Biller */ k 2711424 wikitext text/x-wiki {{Infobox Statioun}} De '''Pôle d'échange Houwald''' (oder ''Pôle d'échange Howald'') ass e [[Pôle d'échange]] op der Grenz tëscht der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] (Quartier [[Gaasperech]]) an der [[Gemeng Hesper]] ([[Houwald]]), dee follgend Transportinfrastrukture begräift: * Busgare ''Howald, Gare / PE'' ([[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] + [[Régime général des transports routiers|RGTR]]) * [[Howald Gare (Tramshalt)|Tramshalt Howald Gare]] * [[Gare Houwald]] De Pôle d'échange ass – zesumme mat der Verlängerung vum Tram bis op d'[[Cloche d'or]] – de 7. Juli 2024 provisoresch opgaangen. Wéinst juristesche Streiderei konnt d'[[Bréck Gare Houwald|Bréck iwwer d'Gare Houwald]] net wéi ursprénglech geplangt, iwwer hir ganz Breet gebaut ginn, sou datt provisoresch eng schmuel Versioun opgaangen ass. Dat bréngt mat sech, datt an enger Iwwergangszäit den Tram just op engem Gleis an d'Bussen iwwerhaapt net iwwer d'Bréck fuere kënnen. Eréischt de 15. Januar 2026 konnt déi ganz Bréck befuer ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/tramstrecke-zwischen-stadion-und-findel-nun-vollstaendig-zweigleisig/124188916.html|Titel=Tramstrecke zwischen Stadion und Findel nun vollständig zweigleisig|Gekuckt=19.01.2026|Datum=16.01.2026|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>. Fir déi selwecht Iwwergangszäit gouf d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Tramshalt Howald Gare]] provisoresch westlech vun der Bréck amenagéiert a gouf dunn op d'Bréck geréckelt, nodeems déi fäerdeg war. Vun der Tramshalt kënnt een engersäits erof op d'Quaie vun der Zuchgare an anersäits op d'Busgare vum Pôle d'échange. Nodeems am Summer 2026 d'Rulltrapen och op der Südsäit vun der Bréck installéiert gi waren, gouf de Pôle d'échange de 7.&nbsp; Oktober 2026 ageweit.<ref>[https://www.rtl.lu/fotoen/aktualiteit/aweiung-vum-pole-dechange-houwald-7-10-26-1564164499 Aweiung vum Pôle d'échange Houwald (7.10.26)]. rtl.lu.</ref> == Lag vum Pôle d'échange == De Pôle d'échange gëtt agegrenzt vum [[CR231]] am [[Süden]], dem [[P+R Lëtzebuerg-Süd]] (''Parking B'') am [[Westen]], der [[Bréck Gare Houwald|Bréck vun der Gare Houwald]] am [[Norden]] an der Parkplaz vum [[Cactus]]-[[Supermarché]] um [[Boulevard des Scillas]] am [[Osten]]. D'Busgare läit op enger Héicht vun ca. 290&nbsp;m. == Infrastruktur == Eng [[Bikebox]] an [[Ëffentlech Toilette|ëffentlech Toilettë]] gëtt et an der Busgare. <!--Eng [[Vel'oH!]]-Statioun besteet …--> == Biller == <gallery widths="200" perrow="5"> Pôle d'échange Howald (102).jpg|D'Busgare vum Pôle d'échange Howald, halte CFL (4).jpg|E Regional-Express an der Gare Luxembourg, Howald Gare tram stop (105).jpg|D'Tramshalt Howald Gare Bonnevoie-Cloche d'Or marche à blanc 2024-06 (116).jpg|En Tram op der provisoresch eegleiseger Streck </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Pôle-d'échangen zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Pole d'echange Howald}} [[Kategorie:Pôle-d'échangen zu Lëtzebuerg|Houwald]] [[Kategorie:Gaasperech]] [[Kategorie:Gemeng Hesper]] 8nb5awhmc5gh0rfnh6ifwrd7l1dv2ly 0 170841 2711463 2689302 2026-10-08T23:48:44Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711463 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|de lëtzebuergesche kommunale Bussystemer|aner Saache mat deem Numm|Citybus}} [[Fichier:Luxembourg, Bus Ettelbruck, Ligne 19 (WV2052) (102).jpg|thumb|E Gefier vum [[Citybus Ettelbréck|Ettelbrécker Citybus]] am Asaz op der Stater [[AVL-Linn 19|Linn 19]]]] '''Citybus''' oder '''City-Bus''' ass e Begrëff deen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gebraucht gëtt fir e [[Gemeng|kommunale]] Service am Beräich vum ëffentleche Persounentransport ze bezeechnen. Gemenkerhand ass d'Offer op de jeeweilege Gemengenterritoire limitéiert. D'Funktiounsweis an d'Tarifikatioun variéiere vu Gemeng zu Gemeng. Prinzipiell kann een tëscht Linne mat engem festen Trajet a Fuerplang an engem individuelle Service op Ufro ([[Ruffbus]]) ënnerscheeden. Déi zwéin "grouss" Reseaue vun der Stad Lëtzebuerg ([[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]]) an dem Gemengesyndikat [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]] falen am Allgemengen net ënner de Begrëff Citybus. == Lëscht vun de Reseauen == [[Fichier:Wiltz, parking gare Wiltz (108).jpg|thumb|D'Linnen 2 an 3 vum [[Citybus Wolz|Wëlzer Citybus]] bei der [[Gare Wolz|Gare vu Wolz]]]] === Fest Linn / Fuerplang === {| class="wikitable" |+Kommunal Citybus-Linneservicer (Stand: Mee 2025) !Gemeng !Service !Agefouert !Bedriwwe vun !Tarifikatioun !Bemierkung |- |[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] |[[Diffbus]]<ref>{{Citation|URL=https://differdange.lu/de/leben/mobilitaet/bus/diffbus/|Titel=Mobilität {{!}} Diffbus|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=Ville de Differdange|Sprooch=de|archivedate=2025-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250513061524/https://differdange.lu/de/leben/mobilitaet/bus/diffbus/}}</ref> |15.09.2003 |Sales-Lentz |gratis |4 Linnen, wiertes vu 6h00 bis 19h00 |- |[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] |[[Citybus Diddeleng]] |01.10.2020 |Émile Weber |gratis |besteet aus de Linnen Dudbus1<ref>{{Citation|URL=https://www.dudelange.lu/index.php/bus/|Titel=Bus|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=Ville de Dudelange|Sprooch=fr}}</ref> (och: ''Bus Champs-Vallée'') an de Linnen 8, 9 an 10 (virun 2026: Linne vum TICE-Reseau) |- |Dikrech |[[Loui Express]]<ref>{{Citation|URL=https://diekirch.lu/fr/commune-de-diekirch/trouver-un-service/mobilite-et-stationnement/transports-en-commun/|Titel=Transports en commun|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=diekirch.lu}}</ref> | |Voyages Schiltz |gratis |2 Linnen, all 20 Minutten, Méindeg - Samschdeg |- | rowspan="2" |[[Esch-Uelzecht]] |[[Citybus Esch]] | | | |besteet aus de Linnen 7 an 12 vum TICE-Reseau |- |Gaalgebus<ref>{{Citation|URL=https://www.infogreen.lu/Le-Gaalgebus-relie-ville-et-verdure.html|Titel=Le Gaalgebus relie ville et verdure|Gekuckt=04.05.2025|Auteur=Infogreen|Datum=|Wierk=Infogreen|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://citylife.esch.lu/bus/gaalgebus/|Titel=Gaalgebus - Esch Citylife|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=citylife.esch.lu|Sprooch=fr}}</ref> |07.04.2017 |Sales-Lentz | |Navette tëscht der Escher Gare an dem [[Gaalgebierg (Esch-Uelzecht)|Gaalgebierg]] |- | rowspan="2" |[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] |[[Citybus Ettelbréck]] |01.06.1996 |Voyages Wagener | |Linn 1 ''Moor'' a Linn 2 ''Lopert'', Méindeg - Samschdeg |- |Nordstad-Bus<ref>{{Citation|URL=https://ettelbruck.lu/citoyen/services-au-citoyen/mobilite/city-bus-nordstadbus/|Titel=City Bus / Nordstadbus – Commune d'Ettelbruck – Citoyen|Gekuckt=2025-05-04|Sprooch=fr}}</ref> | | | |Verbindungen tëscht den [[Nordstad]]-Gemengen: besteet aus den [[RGTR-Linn 115|RGTR-Linnen 115]], [[RGTR-Linn 116|116]] an [[RGTR-Linn 117|117]] |- |[[Gemeng Hesper|Hesper]] |[[Citybus Hesper|Hesper Citybus]] |17.04.2023 22.05.2023 | | |Linn Fenteng<ref>{{Citation|URL=https://www.hesperange.lu/fileadmin/mediatheque/Publications/Mobilite/Hesper_Citybus/Hesper_Citybus_Flyer_v4.pdf|Titel=Hesper Citybus|Gekuckt=04.05.2025|Editeur=www.hesperange.lu}}</ref>, Méindeg - Freideg an der Mueresspëtzestonn (Uschloss op d'Linn 29); Linn Alzeng (mat 2 Trajeten)<ref>{{Citation|URL=https://www.hesperange.lu/fileadmin/mediatheque/Publications/Mobilite/Hesper_Citybus/Flyer_Hesper_Citybus_Alzingen.pdf|Titel=Hesper Citybus Alzingen|Gekuckt=04.05.2025|Editeur=www.hesperange.lu}}</ref> Méindeg - Freideg an der Mueresspëtzestonn (Uschloss op d'RGTR-Linnen op der Halt Urbengsschlass) |- | rowspan="2" |[[Gemeng Iechternach|Iechternach]] |[[Citybus Iechternach]] |Jan. 2017 | | |Nonnemillen - Zentrum, Wochendeeg, am Summer och sonndes |- |Citynavette<ref>{{Citation|URL=https://echternach.lu/se-deplacer/mobilite/citybus-citynavette/|Titel=Citybus & Citynavette|Gekuckt=2025-05-04|Datum=2020-07-30|Wierk=Echternach|Sprooch=fr}}</ref> |Okt. 2018 | | |Industriezon - Zentrum, Méindeg - Freideg |- |[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] |Laangwiss Navette<ref>{{Citation|URL=https://www.junglinster.lu/mobilite/laangwiss-navette|Titel=Laangwiss Navette|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=www.junglinster.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |Voyages Josy Clement<ref>{{Citation|URL=https://josyclement.lu/fr/horaires-fr|Titel=Horaires|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=josyclement.lu}}</ref> |gratis |Navette tëscht dem P+R Lënster Bierg an der Sportshal Op de Fréinen; Méindeg - Freideg |- |[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] |[[Citybus Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.niederanven.lu/fr/vie-communale/mobilite/citybus-nidderaanwen|Titel=Citybus Nidderaanwen|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=www.niederanven.lu|Sprooch=fr}}</ref> |01.05.2025 |Émile Weber |gratis |2 Linnen, eemol d'Stonn, all Dag Verbindungen tëscht de Bushalten an der Gemeng an ë.&nbsp;a. dem P+R Héienhaff, der Tramshalt an dem Fluchhafen |- |[[Gemeng Mäertert|Mäertert]] |[[Citybus Mäertert-Waasserbëlleg]]<ref>{{Citation|URL=https://mertert.lu/citoyen/mobilite/|Titel=Mobilité|Gekuckt=2025-05-04|Datum=2020-08-25|Wierk=Mertert-Wasserbillig|Sprooch=fr}}</ref> | | | |Méindeg - Freideg |- |[[Gemeng Réimech|Réimech]] |Réimecher Navette<ref>{{Citation|URL=https://bierger.remich.lu/fr/services-au-citoyen/francais-mobilite/francais-navette/|Titel=Navette|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=Ville de Remich|Sprooch=fr}}</ref> | | |gratis |Méindeg - Freideg |- |[[Gemeng Wolz|Wolz]] |[[Citybus Wolz]] |1986 |Voyages Schiltz | |4 Linnen an der Woch an 1 samschdes |} === Ruffbus === [[Fichier:Luxembourg - City Shopping Bus 2001.jpg|thumb|E Stater [[Call-a-Bus]] op der [[Plëss d'Arem|Plëss]]]] Dës Servicer op Ufro sinn uganks vun den 2000er Joren opkomm a bestinn an enger Rëtsch ländleche gradewéi urbane Gemengen. {| class="wikitable" |+Kommunal Ruffbus-Servicer (Stand: Mee 2025) !Gemeng !Service !Agefouert !Bedriwwe vun !Tarifikatioun !Bemierkung |- |[[Gemeng Bartreng|Bartreng]] |Ruffbus Berti<ref>{{Citation|URL=https://www.bertrange.lu/fr/mobilite-environnement/mobilite/ruffbus-berti|Titel=Ruffbus Berti|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=www.bertrange.lu|Sprooch=fr}}</ref> |02.11.2020 | |gratis |Méindeg - Samschdeg |- |[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] |Eisen e-Bus<ref>{{Citation|URL=https://bettembourg.lu/wp-content/uploads/2021/12/e-bus_web.pdf|Titel=eisen e-bus|Gekuckt=05.05.2025|Editeur=bettembourg.lu|Sprooch=lb}}</ref> |Juli 2020 |Voyages Vandivinit |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Beetebuerg |- |[[Gemeng Betzder|Betzder]] |BetzBus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/betzbus.html|Titel=Betzbus – Elektrischer Rufbus in Betzdorf|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> |05.06.2023 |Émile Weber |gratis |Méindeg, Mëttwoch a Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Betzder a verschidde Plazen an de Gemengen Nidderaanwen a Gréiwemaacher |- |[[Gemeng Conter|Conter]] |Conti Bus<ref>{{Citation|URL=https://sales-lentz.lu/wp-content/uploads/2022/03/07440_CONTERN_CONTIBUS_DEPLIANT_148x210mm_gtp-1.pdf|Titel=Flexibus|Gekuckt=05.05.2025}}</ref> | |Sales-Lentz |Joresabonnementer vun 10 a 25&nbsp;€ |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Conter a verschidde Plazen an de Gemengen Nidderaanwen, Schëtter, Sandweiler an Hesper |- |[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] |Ruffbus Dinola<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/ruffbus-dinola.html|Titel=RUFFbus Dinola – Flexibler Rufbus in Differdange|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> |Sept. 2020 |Émile Weber |2 € / Faart |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Déifferdeng a Klinicken zu Esch |- |[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] |Flexbus Diddeleng<ref>{{Citation|URL=https://www.dudelange.lu/index.php/bus/|Titel=Bus|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Ville de Dudelange|Sprooch=fr}}</ref> | | |gratis (mat Abonnement) |Méindeg - Samschdeg; fir Leit vun iwwer 65 Joer um Gebitt vun der Gemeng Diddeleng an de Bauzenter an der Gemeng Beetebuerg |- | rowspan="2" |[[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |Flexibus « Neiduerf »<ref>{{Citation|URL=https://sales-lentz.lu/wp-content/uploads/2022/03/2020_03_SLA_DEPLIANT_FLEXIBUS_ESCHSURALZETTE.pdf|Titel=Flexibus|Gekuckt=05.05.2025}}</ref> |15.01.2011<ref>ersetzt déi fréier Citybus-Linn 12A Gare - Burgronn</ref> |Sales-Lentz | |Méindeg - Samschdeg, an de Quartieren „Neiduerf“ a „Park“ |- |Escher PlusBus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-escher-plusbus-esch-alzette.html|Titel=Escher PlusBus – Ihr flexibler Rufbus in Esch/Alzette|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> |2021 |Émile Weber | |Méindeg - Samschdeg, fir PMR oder Leit vun iwwer 65 Joer um Gebitt vun der Gemeng Esch |- |[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] |Flaxbus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-flaxbus-flaxweiler.html|Titel=Flaxbus – Flexibler Rufbus in der Gemeinde Flaxweiler|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> |02.05.2019 |Émile Weber |1 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Fluessweiler a verschidde Plazen an de Gemengen Nidderaanwen, Lenneng, Schëtter, Betzder, Gréiwemaacher a Wuermer |- |[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] |Frisibus |01.03.2017 |Émile Weber |2 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an de Gemenge Fréiseng, Weiler zum Tuer, Beetebuerg a Munneref (zesumme mat der Gemeng Weiler zum Tuer) |- |[[Gemeng Garnech|Garnech]] |Proxibus<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.steinfort.lu/mobilite-et-environnement/transport-public/proxibus?v32|Titel=Proxibus - Administration Communale de Steinfort|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=www.steinfort.lu|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20250328082549/https://www.steinfort.lu/mobilite-et-environnement/transport-public/proxibus?v32|Archiv-Datum=2025-03-28}}</ref> | | |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemenge Garnech, Käerch a Stengefort a verschidde Plazen zu Arel, Kielen, Kënzeg an op der Cap (zesumme mat de Gemenge Käerch a Stengefort) |- |[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |Maacher CityBus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-maacher-citybus-grevenmacher.html|Titel=Maacher Citybus – Rufbus in Grevenmacher|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://grevenmacher.lu/de/citybus-ruffbus/|Titel=CityBus (Ruffbus) – Stadt Grevenmacher|Gekuckt=2025-05-05|Sprooch=de}}</ref> |01.06.2017 |Émile Weber |1 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Gréiwemaacher a verschidde Plazen an de Biwer, Fluessweiler, Manternach, Mäertert a Wuermer, gradewéi d'Gare zu Wellen |- |[[Gemeng Hesper|Hesper]] |Flexibus Hesper<ref>{{Citation|URL=https://www.hesperange.lu/lu/guide-du-citoyen/mobilite-stationnement/sech-mam-bus-deplaceieren/flexibus-e-bus-op-demande|Titel=Lëtzebuergesch: Flexibus - E Bus op Demande|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=www.hesperange.lu}}</ref> | |Sales-Lentz | |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Hesper a verschidde Plaze baussent der Gemeng |- | rowspan="2" |[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] |Citybus Jonglënster<ref>{{Citation|URL=https://www.junglinster.lu/mobilite/city-bus|Titel=City Bus|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=www.junglinster.lu|Sprooch=fr}}</ref> | | |2 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Jonglënster; nëmme fir Leit déi am Rollstull sëtzen oder mat engem Rollator ënnerwee sinn |- |Bummelbus Jonglënster<ref>{{Citation|URL=https://www.junglinster.lu/mobilite/bummelbus|Titel=Bummelbus|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=www.junglinster.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |Forum pour l'emploi asbl |ofhängeg vun der Distanz {{Small|(vun 2 € ënner 10 km bis 100 € fir iwwer 90 km)}} |Sammel-Ruffbus, Méindeg - Samschdeg; net fir Leit am Rollstull |- |[[Gemeng Käerch|Käerch]] |Proxibus<ref name=":0" /> | | |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemenge Garnech, Käerch a Stengefort a verschidde Plazen zu Arel, Kielen, Kënzeg an op der Cap (zesumme mat de Gemenge Garnech a Stengefort) |- |[[Gemeng Keel|Keel]] |Citybus Jonglënster<ref>{{Citation|URL=https://www.kayl.lu/mini-bu/|Titel=Mini-Bu - Administration Communale de Kayl|Gekuckt=2025-05-05|Datum=2020-08-19|Sprooch=fr}}</ref> |November 2008 | |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Keel an zu Rëmeleng |- |[[Gemeng Leideleng|Leideleng]] |Ruffbus Reckeng-Leideleng |01.10.2024 | | |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Réiser a verschidde Plazen an de Gemenge Beetebuerg, Hesper an den CK Sportcenter (Kockelscheier, Lëtzebuerg) (zesumme mat der Gemeng Reckeng) |- |[[Gemeng Lenneng|Lenneng]] |Mäi Ruffbus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-lenningen.html|Titel=Mäi RUFFbus Lennéng – Rufbus für Lenningen & Umgebung|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> | |Émile Weber |1 € / Faart |Destinatiounen an der Gemeng Lenneng an zu Contern, Mutfert, Nidderaanwen, Sandweiler, Wuermer, Réimech, Schëtter, Gréiwemaacher a Waasserbëlleg |- |[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]] |Lëntgen Express<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-lentgen-express-lintgen.html|Titel=Lëntgen Express – Flexibler Rufbus für Lintgen & Mersch|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://lintgen.lu/environnement-mobilite-urbanisme/mobilite/lentgen-express/|Titel=Lëntgen Express|Gekuckt=2025-05-05|Datum=2021-03-19|Wierk=Lintgen|Sprooch=fr}}</ref> | |Émile Weber |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Lëntgen a verschidde Plazen an de Gemenge Luerenzweiler a Miersch |- |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] |[[Call-a-Bus]]<ref>{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/fr/se-deplacer/en-bus/call-a-bus|Titel=Call-a-Bus {{!}} Ville de Luxembourg|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=www.vdl.lu|Sprooch=fr}}</ref> | |[[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL]] |gratis 6 € / Faart |Fir Leit am Rollstull {{Small|(Transport bannent der Stad an a verschidde konventionéiert Gemengen)}}oder fir Awunner vun der Stad vun iwwer 70 Joer {{Small|(bannent der Stad)}} |- |[[Gemeng Mamer|Mamer]] |Ruffbus Mamer<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-ruffbus-mamer.html|Titel=RUFFbus Mamer – Flexibler Rufbus in Mamer & Umgebung|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> | |Émile Weber |1 € / Faart |All Dag (ausser op Feierdeeg); Destinatiounen an der Gemeng Mamer an zu Bartreng, Dippech, Garnech, Kielen, Käerch, Koplescht, Stengefort, gradewéi de Centre Hospitalier an der Stad |- |[[Gemeng Manternach|Manternach]] |Ruffbus Manternach<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-ruffbus-manternach.html|Titel=RUFFbus Manternach – Flexibler Rufbus für Manternach & Umgebung|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> | |Émile Weber |1 € / Faart |Destinatiounen an der Gemeng Manternach a verschidde Plazen an de Gemengen Iechternach a Gréiwemaacher |- |[[Gemeng Miersch|Miersch]] |Flexibus Miersch<ref>{{Citation|URL=https://sales-lentz.lu/wp-content/uploads/2022/03/2020_03_SLA_DEPLIANT_FLEXIBUS_MERSCH.pdf|Titel=Flexibus|Gekuckt=05.05.2025}}</ref> |Sept. 2005 |Sales-Lentz |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Miersch |- |[[Gemeng Monnerech|Monnerech]] |Mobus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-mobus-mondercange.html|Titel=MOBUS – Flexibler Rufbus für Mondercange & Schifflange|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> |20.09.2014 |Émile Weber |1 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Monnerech a verschidde Plazen an de Gemengen Esch-Uelzecht a Schëffleng |- |[[Gemeng Munneref|Munneref]] |Mondi Bus<ref>{{Citation|URL=https://www.mondorf-les-bains.lu/en/vie-quotidienne/mobility-2/mondi-bus/|Titel=Mondi Bus|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=• Administration Communale de Mondorf-Les-Bains|Sprooch=en}}</ref> | |Voyages Vandivinit |gratuit |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Munneref |- |[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] |Ruffbus Syrdall<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-ruffbus-syrdall.html|Titel=RUFFbus Syrdall – Flexibler Rufbus in Schuttrange & Niederanven|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref><ref name=":2">ersetzt de fréiere Charly (Nidddraanwen) a Syri-Express (Schëtter)</ref> |01.03.2022 |Émile Weber |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an de Gemengen Nidderaanwen a Schëtter a verschidde Plazen de Gemenge Betzder, Contern a Sandweiler (zesumme mat der Gemeng Schëtter) |- |[[Gemeng Péiteng|Péiteng]] |P-Bus<ref>{{Citation|URL=https://sales-lentz.lu/wp-content/uploads/2023/12/SLA-P23268-FLEXIBUS-DEPLIANT-P-BUS-PEITENG.pdf|Titel=P-Bus|Gekuckt=05.05.2025}}</ref> | |Sales-Lentz | |Méindeg - Freideg; fir PMR oder Leit vun iwwer 65 Joer um Gebitt vun der Gemeng Péiteng a verschidde Plazen an de Gemengen Déifferdeng a Käerjeng. |- |[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng]] |Ruffbus Reckeng-Leideleng |01.10.2024 | | |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Réiser a verschidde Plazen an de Gemenge Beetebuerg, Hesper an den CK Sportcenter (Kockelscheier, Lëtzebuerg) (zesumme mat der Gemeng Leideleng) |- |[[Gemeng Réiser|Réiser]] |Flexibus Réiser<ref>{{Citation|URL=https://sales-lentz.lu/wp-content/uploads/2022/03/2020_03_SLA_DEPLIANT_FLEXIBUS_REISERBANN-1.pdf|Titel=Flexibus|Gekuckt=05.05.2025}}</ref> | |Sales-Lentz |gratis | |- |[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]] |Flexibus Rëmeleng<ref>{{Citation|URL=https://sales-lentz.lu/wp-content/uploads/2022/03/2020_03_SLA_DEPLIANT_FLEXIBUS_RUMELANGE.pdf|Titel=Flexibus|Gekuckt=05.05.2025}}</ref> | |Sales-Lentz |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an de Gemenge Rëmeleng a [[Gemeng Keel|Keel]] |- |[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]] |Ruffbus | | |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Schëffleng, d'Industriezon Féiz an d'Escher Spidol |- |[[Gemeng Schengen|Schengen]] |Schengi<ref>{{Citation|URL=https://www.schengen.lu/kleinbusdienst-schengi/?lang=de|Titel=Kleinbusdienst Schengi|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Commune de Schengen|Sprooch=de}}</ref> | |Voyages Vandivinit |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Schengen an den Uertschafte Réimech, Munneref, Perl an Nennig. |- |[[Gemeng Schëtter|Schëtter]] |Ruffbus Syrdall<ref name=":1" /><ref name=":2" /> |01.03.2022 |Émile Weber |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an de Gemengen Nidderaanwen a Schëtter a verschidde Plazen de Gemenge Betzder, Contern a Sandweiler (zesumme mat der Gemeng NIdderaanwen) |- |[[Gemeng Steesel|Steesel]] |Ruffbus Steesel<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/ruffbus-steesel.html|Titel=RUFFbus Steesel – Flexibler Rufbus in Steinsel & Walferdange|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> | |Émile Weber |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Steesel an d'PIDAL zu Walfer |- |[[Gemeng Stengefort|Stengefort]] |Proxibus<ref name=":0" /> | | |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemenge Garnech, Käerch a Stengefort a verschidde Plazen zu Arel, Kielen, Kënzeg an op der Cap (zesumme mat de Gemenge Garnech a Käerch) |- |[[Gemeng Stroossen|Stroossen]] |Bus@Stroossen<ref>{{Citation|URL=https://www.strassen.lu/environnement-mobilite/carte-mobilite-douce-et-electrique/bus|Titel=Bus|Gekuckt=2025-05-04|Wierk=www.strassen.lu|Sprooch=fr|archivedate=2025-04-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250421055758/https://www.strassen.lu/environnement-mobilite/carte-mobilite-douce-et-electrique/bus}}</ref> | |Demy Schandeler |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Stroossen a verschidde Plazen an de Gemeng Bartreng a Lëtzebuerg |- |[[Gemeng Suessem|Suessem]] |Ruffbus | |Sales-Lentz |2 € / Faart |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Suessem a verschidde Plazen an de Gemengen Esch-Uelzecht, Déifferdeng a Käerjeng |- |[[Gemeng Walfer|Walfer]] |Walfy Flexibus |2006 |Sales-Lentz |gratis |Méindeg - Samschdeg; Destinatiounen an der Gemeng Walfer |- |[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] |Weilibus<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-frisange.html|Titel=Frisibus/Weilibus – Rufbus für Frisange & Umgebung|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> |01.07.2022 |Émile Weber |2 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an de Gemenge Fréiseng, Weiler zum Tuer, Beetebuerg a Munneref (zesumme mat der Gemeng Fréiseng) |- |[[Gemeng Wuermer|Wuermer]] |Riesling Express<ref>{{Citation|URL=https://www.emile-weber.lu/de/rufbus-riesling-express-wormeldange.html|Titel=Riesling Express – Flexibler Rufbus in Wormeldange|Gekuckt=2025-05-05|Wierk=Emile Weber|Sprooch=de}}</ref> | |Émile Weber |1 € / Faart |Méindeg - Freideg; Destinatiounen an der Gemeng Wuermer a verschidde Plazen an de Gemenge Gréiwemaacher, Stadbriedemes, Waasserbëllig a Réimech |} Am Joer 2008 war am [[Kanton Capellen]] mat engem [[Ruffbus]]-System experimentéiert ginn. Wéinst ze héije Käschten an net genuch Nofro ass de [[Ruffbus Capellen]] Enn Juni 2010 fir zerguttst zougemaach ginn. {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Citybus zu Lëtzebuerg]] 2rs4baqe3yyk0et03lxu4hgkd4immcd 0 175064 2711443 2669491 2026-10-08T20:30:17Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2711443 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Angélique Marguerite Le Boursier du Coudray''', gebuer 1712 zu [[Clermont-Ferrand]] a gestuerwen de 16. Abrëll 1794 zu [[Bordeaux]],<ref name=Doudesreg>[https://archives.bordeaux-metropole.fr/ark:/75241/vtacfdf379db839094d/daoloc/0#id:1664452060?gallery=true&center=3011.000,-1398.000&zoom=11&rotation=0.000&brightness=100.00&contrast=100.00 Auszuch aus dem Doudesregëster vun der Stad Bordeaux]</ref> war eng franséisch [[Hiewan]], déi d'Gebuertshëllef ([[Obstetrik]]) am 18. Joerhonnert revolutionéiert huet. Si gouf vum franséische Kinnek [[Louis XV.]] beoptraagt, d'Fraen a ländleche Géigenden, déi anere Frae bei der Gebuert assistéiert hunn, auszebilden. Dofir ass si 25 Joer laang duerch ganz Frankräich gereest. D'Madame du Coudray, wéi si och genannt gouf, huet dausende Frae mat enger fir déi deemoleg Zäit innovativer Léierpopp ausgebilt. Mat hirer Aarbecht huet si zu enger däitlecher Reduktioun vun der Stierflechkeet vun de [[Puppelchen|Puppelcher]] bäigedroen. == Kontext == A Frankräich war d'Kannerstierflechkeet am 18. Joerhonnert nach genee esou héich wéi an de Joerhonnerte virdrun, och an de räiche Famillen. Et gëtt geschat, datt géint dem Ufank vum 18. Joerhonnert méi wéi all zéngt Fra an all zéngte Puppelche bei der Gebuert gestuerwe sinn.<ref name=agirpour>agirpourlecoeurdesfemmes.com</ref> D'Gebuertshëllef gouf gréisstendeels vu Fraen iwwerholl, déi selwer eng Rei Kanner op d'Welt bruecht haten a preferenziell schonn an de [[Wiesseljoren|Wiesseljore]] waren. Deemools haten déi konservativ Usiichte vun der [[kathoulesch Kierch|kathoulescher Kierch]] och en Afloss op d'Gebuertspraktiken, an dofir hunn déi meescht schwanger Fraen hire [[Rack]] an Ënnerrack wärend der Gebuert ubehalen, fir d'[[Schimmt|Pudeur]] ze respektéieren. Dat heescht, datt d'Gebuertshëlleferin sech virun d'schwanger Fra, déi souz, gehuppt huet an déi ganz Gebuert eleng duerch Taaschten duerchgefouert huet.<ref name=agirpour/><ref>Jeanroy, Säit 13</ref><ref name=RFC23>Radio France Culture, 2023</ref> Zu där Zäit goufen et wéineg ausgebilt Hiewannen, a sou gutt wéi keng an de ländleche Géigenden. D'Fraen, déi bei der Gebuert gehollef hunn, goufe ''matrones'' oder esouguer ''ventrières'' genannt.<ref name=agirpour/><ref>Jeanroy, Säit 7-8</ref> En aner gréissere Problem war, datt vill Fraen net liesen a schreiwe konnten. Dowéinst ass et net duergaangen, de "Matrone" Bicher zoukommen ze loossen, mee praktesch Coursen unzebidden. Et war och wichteg, d'Matronen dovun ze iwwerzeegen, datt vill Praktiken, déi si bis dohin applizéiert haten, en Deel vum [[Awerglawen]] an onnëtz oder am schlëmmste Fall souguer geféierlech waren. Esou gouf de [[Bauch]] vun der Schwangerer nach dacks mat Schlaangefett ageschmiert fir d'Gebuert ze erliichteren, oder all d'[[Seel]]er am Haus geléist an all d'[[Kou|Kéi]] lassgebonnen, fir Komplikatioune bei der Gebuert ze verhënneren.<ref name=agirpour/> En anert Beispill ass d'Opmaache vun der Fënster, fir datt d'Kand méi séier op d'Welt kënnt – och am Wanter, mam Risiko, datt d'Mamm doduerch eng [[Longenentzündung]] kritt.<ref name=RFC23/> == Liewen == [[Fichier:Bassin à nud dans lequel est située la Matrice dans sa position naturelle avec toutes les parties qui en dépendent - Abbrégé de l'art des accouchemens.jpg|thumb|En Auszuch aus hirem Handbuch, dem ''Abrégé''.]] D'Angélique du Coudray huet tëscht 1737 an 1740 zu Paräis eng Ausbildung als Hiewan gemaach an ass bis 1755 do bliwwen. Wéi si op [[Thiers]] an hirer Heemechtsregioun [[Auvergne]] zréckgeplënnert ass, gouf si mat der haarder Realitéit vun der lokaler Gebuertshëllef konfrontéiert.<ref>Jeanroy, Säit 8</ref><ref name=archivesdepartpuy>Biographie an den Archives départementales du Puy-de-Dôme</ref> D'Madame du Coudray huet sech entscheet, eppes un där desastréiser Situatioun ze änneren. 1759 krut si vum Kinnek e Brevet, deen et hir erlaabt huet, Coursen am ganze franséische Kinnekräich ze ginn. Zu dem Zweck huet si dat selwecht Joer en Handbuch verëffentlecht, den ''Abrégé de l'art des accouchements''. An hire Coursen huet si d'Theorie mat Praxis verbonnen, an dat mathëllef vun enger [[Popp]], déi si speziell fir deen Zweck selwer entworf hat.<ref name=archivesdepartpuy/> === Popp === [[Fichier:La machine de Madame du Coudray.jpg|thumb|D'''La machine de Madame du Coudray'' am Musée Flaubert et d'Histoire de la Médecine zu [[Rouen]].]] Déi Popp gouf ënnert dem Numm ''la machine de Madame du Coudray'' entweder 1756 oder 1758 vun der ''Académie de chirurgie'' approuvéiert<!--D'Quelle si sech net eens, wéi ee Joer korrekt ass-->.<ref name=Abramovici22>{{Citation | URL = https://hal.science/hal-03846120v1/document | Titel = Mme du Coudray, sage-femme des sciences ? | Gekuckt = 25. Mäerz 2026 | Auteur = Jean-Christophe Abramovici | Datum = 9. November 2022 | Editeur = HAL | Sprooch = fr }}</ref><ref name=RFC23/><ref name=Berthiaud>Berthiaud</ref> Et handelt sech dobäi ëm eng liewensgrouss Replik vum [[Becken|Becke]] vun enger Fra aus [[Stoft]] a [[Kartong]] oder [[Lieder]], déi mat [[Kotteng]] gefëllt ass. Si stellt den ënneschten Deel vum Kierper vun der Fra duer, vun den [[Nier]]e bis un d'Cuissen. Déi Popp ass op engem Sockel aus Holz an d'Cuissen op zwee Bigele befestegt. Zu där Popp ziele verschidden Accessoiren, dorënner e Stéck Stoft, dat déi [[Geschlechtsorganer bei der Fra|weiblech Genitalanatomie]] duerstellt, eng Popp an der Gréisst vun engem ausgedroene Foetus (50 cm) mat [[Nuebelschnouer]], eng oppe [[Gebärmutter]], déi et erlaabt d'Plazenta ze gesinn, an [[Zwilling|Zwillingsfötussen]]. Änlech Poppe goufe scho virdru vun anere Persoune erfonnt, an et gëtt ugeholl, datt d'Madame du Coudray eng dovu bei hirer Ausbildung zu Paräis gesinn hat a sech fir hiren eegene Modell dorun inspiréiert hat.<ref name=archivesdepartpuy/><ref name=Abramovici22/><ref name=UBBW>{{Citation | URL = https://ub-blog.meduniwien.ac.at/blog/?p=30574 | Titel = Aus den medizinhistorischen Beständen der Ub MedUni Wien (68): Le Boursier Du Coudray, Angélique Marguerite: Abrégé De L’Art Des Accouchemens…Ouvrage très-utile aux jeunes Sages-femmes, & généralement à tous les Éleves en cet Art, qui desirent de s’y rendre habiles. 1785 | Gekuckt = 25. Mäerz 2026 | Datum = 21. Juni 2018 | Editeur = Universitätsbibliothek der MedUni Wien | Sprooch = de }}</ref> === Op der Rees === D'Madame du Coudray war gutt vernetzt an huet am Laf vun der Zäit eng Reputatioun opgebaut. Zu den aflossräiche Männer, déi hir Aarbecht ënnerstëtzt hunn, hunn ënner anerem de ''contrôleur général'' [[Henri Bertin]], de Finanzmann [[Jacques Necker]] an de Chirurg [[Jean Baseilhac]], och bekannt als Frère Cosme, gezielt. Och de [[Marie-Joseph Motier de La Fayette|Militäroffizéier La Fayette]], deen anscheinend dank dem Agräife vun der Madame du Coudray bei senger Gebuert gerett gouf, soll zu hiren Ënnerstëtzer gezielt hunn.<ref name=archivesdepartpuy/><ref>Jeanroy, Säit 22</ref> D'Madame du Coudray war zugläich eng gewiift Geschäftsfra, déi an hirem Engagement fir d'Allgemengwuel och hir eegen Interessen net vergiess huet. Obwuel si mat hirer kinneklecher Pensioun vun 8.000 Livres pro Joer finanziell ofgeséchert war, huet si hir Reese vun de Provënzen, déi si besicht huet, finanzéiere gelooss, an e Profit mam Verkaf vun hire Bicher an hirem Geschier gemaach.<ref name=Berthiaud/><ref name=archivesdepartpuy/><ref>Jeanroy, Säit 16</ref> Tëscht 1758 an 1783 ass si esou duerch ganz Frankräich gereest. Et gëtt geschat, datt si a ronn 50 Stied Course ginn huet, fir méi wéi 5.000 Schülerinnen a geschate 500 Chirurgen, déi mat der "Supervisioun" vun hire Course beoptraagt goufen.<ref name=RFC23/><ref name=archivesdepartpuy/> Dobäi war d'Angélique du Coudray zu hirer Zäit net onëmstridden. Vill Doktere waren net begeeschtert, datt eng Fra esou eng wichteg Roll an engem Domän gespillt huet, dat si fir hiert gehalen hunn. Hinnen huet et och net gepasst, datt d'Matronen eng ëmmer méi wichteg Plaz bei der Gebuert ageholl hunn.<ref name=RFC23/> === Liewensenn === Dat stännegt Reesen huet d'Angélique du Coudray midd gemaach, an hir Gesondheet huet gelidden. Si war schwéier iwwergewiichteg an huet vu 1775 un ënner [[Giicht (Krankheet)|Giichtattacke]] gelidden. Lues a lues huet si hir Missioun hirer [[Niess]] Marguerite Guillomance iwwerdroen, déi si vu 1768 un op hire Reese begleet huet, an un de Chirurg Coutanceau. Deen hat d'Madame du Coudray 1770 zu Bordeaux begéint an agestallt. Hien huet d'Marguerite Guillomance 1773 bestuet an d'Koppel huet d'Aufgabe vun der Tatta lues a lues iwwerholl, déi sech 1783 op Bordeaux zréckgezunn huet.<ref name=archivesdepartpuy/> Do ass d'Angélique du Coudray 1794 gestuerwen.<ref name=Doudesreg/> == Impakt == [[Fichier:Place Angélique Coudray - Paris X (FR75) - 2024-05-01 - 2.jpg|thumb|E Beispill vun enger Plaz, déi no hir benannt ass: d'Place Angélique-du-Coudray am [[10. Arrondissement vu Paräis]].]] Der Angélique du Coudray hiert Wierke gëllt als wichtege Bäitrag zur Reduktioun vun der Puppelchersstierflechkeet a Frankräich am 18. Joerhonnert.<ref name=Berthiaud/> A Frankräich sinn eng Rei Stroossen, Plazen a Maternitéen no der Angélique du Coudray benannt. 2023 gouf d'[[Comics|BD]] ''La Sage-femme du Roi'' iwwert hiert Liewe verëffentlecht.<ref name=RFC23/> Dräi Joer méi spéit, am Januar 2026, gouf hiren Numm als ee vun 72 Fraen annoncéiert, déi op den [[Eiffeltuerm]] geschriwwe wäerte ginn, nieft den [[72 Nimm um Eiffeltuerm|72 Nimm vu Wëssenschaftler]], déi schonn zënter 1889 drop stinn.<ref name=>{{Citation | URL = https://www.franceinfo.fr/sciences/reportage-pour-elle-ca-serait-une-fierte-les-noms-de-72-femmes-scientifiques-orneront-bientot-la-tour-eiffel_7766348.html | Titel = "Pour elle, ça serait une fierté" : les noms de 72 femmes scientifiques orneront bientôt la Tour Eiffel | Gekuckt = 25. Mäerz 2026 | Auteur = | Datum = 26. Januar 2026 | Editeur = franceinfo.fr | Sprooch = fr}}</ref> == Quellen == * [https://www.archivesdepartementales.puy-de-dome.fr/n/madame-du-coudray-sage-femme-itinerante-mise-au-point-biographique/n:335 ''Madame du Coudray, sage-femme itinérante : mise au point biographique''] an den Archive vum Département Puy-de-Dôme, gekuckt de 25. Mäerz 2026 * [https://web.archive.org/web/20260416091709/https://www.agirpourlecoeurdesfemmes.com/fonds-de-dotation/Histoire/Une-maitresse-sage-femme ''Une maîtresse sage-femme''], net datéiert, Women's Cardiovascular Healthcare Foundation, agirpourlecoeurdesfemmes.com, gekuckt de 25. Mäerz 2026 * Pierre Ropert, [https://www.radiofrance.fr/franceculture/comment-angelique-du-coudray-et-ses-mannequins-ont-reduit-la-mortalite-infantile-9827671 ''Comment Angélique du Coudray et ses mannequins ont réduit la mortalité infantile''], 25. Mäerz 2023, Radio France Culture, gekuckt de 25. Mäerz 2026 * Typhenn Jeanroy, [https://dumas.ccsd.cnrs.fr/dumas-04244679v1/file/JEANROY_typhenn_h-g_2019.pdf ''Angélique Du Coudray, une femme savante : une sage-femme révolutionnaire ?''], 2019, Mémoire fir de Master "Métiers de l'Enseignement, de l'Éducation et de la Formation" op der Universiteit vum Franche-Compté, gekuckt de 25. Mäerz 2026 * Emmanuelle Berthiaud, [https://ehne.fr/fr/node/22735 ''Former les sages-femmes à l'accouchement: l'enseignement d'Angélique du Coudray''], 10. Mäerz 2026, Encyclopédie d'histoire numérique de l'Europe, ISSN 2677-6588, gekuckt de 25. Mäerz 2026 {{Referenzen}} [[Kategorie:Gebuer 1712]] [[Kategorie:Gestuerwen 1794]] [[Kategorie:Hiewanen]] 4ga7lywqd4qj06lk5ocpodsiz6xkxqc 828 176497 2711510 2702533 2026-10-09T11:31:26Z GilPe 14980 2711510 Scribunto text/plain local p = {} -- Mat der Hëllef vun ChatGPT entwéckelt; manuell iwwerpréift a getest (Juli 2026). -- Kontrolléiert, ob eng Wikidata-Eegenschaft e brauchbare Wäert huet. local function hasProperty(itemId, property) if not itemId then return false end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(itemId, property) for _, statement in ipairs(statements or {}) do local snak = statement.mainsnak if snak and snak.snaktype == 'value' and snak.datavalue and snak.datavalue.value ~= nil then return true end end return false end -- Gëtt true zeréck, wann P402 oder P3896 disponibel ass. local function itemHasShape(itemId) return hasProperty(itemId, 'P402') or hasProperty(itemId, 'P3896') end -- Rifft de synchroniséierten Haaptmodul op an ersetzt -- déi englesch Tracking-Kategorien duerch lokal Kategorien. function p.main(frame) local output = require('Module:Infobox mapframe').main(frame) if type(output) == 'string' then output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe with missing coordinates%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe ouni Koordinate benotzen]]' ) output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe with no geometry%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe ouni Geometrie benotzen]]' ) output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe with forced centering%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe mat forcéierter Zentréierung benotzen]]' ) output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe without shape links in Wikidata%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe ouni Shape-Linken op Wikidata benotzen]]' ) end return output end -- Kann an enger Schabloun benotzt ginn, fir festzestellen, -- ob P402 oder P3896 am Wikidata-Element steet. -- -- Resultat: -- yes = Shape disponibel -- eidel = kee Shape disponibel function p.hasShape(frame) local itemId = frame.args.id if not itemId or itemId == '' then itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if itemHasShape(itemId) then return 'yes' end return '' end -- Bestëmmt, ob déi statesch Kaart gewise soll ginn. -- -- Aktuell Reegelen: -- 1. Eng lokal |Kaart= ass aginn: -- Déi statesch Kaart gëtt ëmmer gewisen. -- -- 2. P402 oder P3896 ass disponibel: -- Déi statesch Kaart gëtt net gewisen. -- -- 3. Kee Shape disponibel: -- Déi statesch Kaart gëtt gewisen. -- -- Resultat: -- yes = statesch Kaart weisen -- eidel = statesch Kaart net weisen function p.showStaticMap(frame) local localMap = mw.text.trim(frame.args.Kaart or frame.args.map or '') if localMap ~= '' then return 'yes' end local itemId = frame.args.id if not itemId or itemId == '' then itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if itemHasShape(itemId) then return '' end return 'yes' end -- Gëtt de Wikidata-Label an enger bestëmmter Sprooch zeréck. function p.label(frame) local lang = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if lang == '' or not itemId then return '' end local entity = mw.wikibase.getEntity(itemId) if not entity or not entity.labels or not entity.labels[lang] then return '' end return entity.labels[lang].value or '' end function p.labelsDiffer(frame) local lang = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local localName = mw.text.trim(frame.args[2] or '') if lang == '' then return '' end local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return '' end local entity = mw.wikibase.getEntity(itemId) if not entity or not entity.labels or not entity.labels[lang] then return '' end local label = mw.text.trim(entity.labels[lang].value or '') if label == '' then return '' end if label == localName then return '' end return label end function p.otherLanguageName(frame) local lang = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local manualName = mw.text.trim(frame.args[2] or '') local luxName = mw.text.trim(frame.args[3] or '') if lang == '' then return '' end local foreignName = manualName -- Wann näischt lokal aginn ass, gëtt de Wikidata-Label benotzt. if foreignName == '' then local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return '' end local entity = mw.wikibase.getEntity(itemId) if not entity or not entity.labels or not entity.labels[lang] then return '' end foreignName = mw.text.trim(entity.labels[lang].value or '') end -- Näischt weisen, wann de frieme Numm eidel oder identesch ass. if foreignName == '' or foreignName == luxName then return '' end return foreignName end -- Gëtt de Wäert vun enger monolingualer Wikidata-Eegenschaft -- an enger bestëmmter Sprooch zeréck. function p.monolingualProperty(frame) local property = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local lang = mw.text.trim(frame.args[2] or '') local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if property == '' or lang == '' or not itemId then return '' end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(itemId, property) for _, statement in ipairs(statements or {}) do local snak = statement.mainsnak local value = snak and snak.snaktype == 'value' and snak.datavalue and snak.datavalue.value if type(value) == 'table' and value.language == lang and value.text then return mw.text.trim(value.text) end end return '' end return p rtl2uuptu8523w4uoe2dkro069tzxzn 2711512 2711510 2026-10-09T11:53:20Z GilPe 14980 2711512 Scribunto text/plain local p = {} -- Mat der Hëllef vun ChatGPT entwéckelt; manuell iwwerpréift a getest (Juli 2026). -- Kontrolléiert, ob eng Wikidata-Eegenschaft e brauchbare Wäert huet. local function hasProperty(itemId, property) if not itemId then return false end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(itemId, property) for _, statement in ipairs(statements or {}) do local snak = statement.mainsnak if snak and snak.snaktype == 'value' and snak.datavalue and snak.datavalue.value ~= nil then return true end end return false end -- Gëtt true zeréck, wann P402 oder P3896 disponibel ass. local function itemHasShape(itemId) return hasProperty(itemId, 'P402') or hasProperty(itemId, 'P3896') end -- Rifft de synchroniséierten Haaptmodul op an ersetzt -- déi englesch Tracking-Kategorien duerch lokal Kategorien. function p.main(frame) local output = require('Module:Infobox mapframe').main(frame) if type(output) == 'string' then output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe with missing coordinates%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe ouni Koordinate benotzen]]' ) output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe with no geometry%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe ouni Geometrie benotzen]]' ) output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe with forced centering%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe mat forcéierter Zentréierung benotzen]]' ) output = output:gsub( '%[%[Category:Pages using infobox mapframe without shape links in Wikidata%]%]', '[[Kategorie:Säiten, déi Infobox mapframe ouni Shape-Linken op Wikidata benotzen]]' ) end return output end -- Kann an enger Schabloun benotzt ginn, fir festzestellen, -- ob P402 oder P3896 am Wikidata-Element steet. -- -- Resultat: -- yes = Shape disponibel -- eidel = kee Shape disponibel function p.hasShape(frame) local itemId = frame.args.id if not itemId or itemId == '' then itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if itemHasShape(itemId) then return 'yes' end return '' end -- Bestëmmt, ob déi statesch Kaart gewise soll ginn. -- -- Aktuell Reegelen: -- 1. Eng lokal |Kaart= ass aginn: -- Déi statesch Kaart gëtt ëmmer gewisen. -- -- 2. P402 oder P3896 ass disponibel: -- Déi statesch Kaart gëtt net gewisen. -- -- 3. Kee Shape disponibel: -- Déi statesch Kaart gëtt gewisen. -- -- Resultat: -- yes = statesch Kaart weisen -- eidel = statesch Kaart net weisen function p.showStaticMap(frame) local localMap = mw.text.trim(frame.args.Kaart or frame.args.map or '') if localMap ~= '' then return 'yes' end local itemId = frame.args.id if not itemId or itemId == '' then itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if itemHasShape(itemId) then return '' end return 'yes' end -- Gëtt de Wikidata-Label an enger bestëmmter Sprooch zeréck. function p.label(frame) local lang = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if lang == '' or not itemId then return '' end local entity = mw.wikibase.getEntity(itemId) if not entity or not entity.labels or not entity.labels[lang] then return '' end return entity.labels[lang].value or '' end function p.labelsDiffer(frame) local lang = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local localName = mw.text.trim(frame.args[2] or '') if lang == '' then return '' end local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return '' end local entity = mw.wikibase.getEntity(itemId) if not entity or not entity.labels or not entity.labels[lang] then return '' end local label = mw.text.trim(entity.labels[lang].value or '') if label == '' then return '' end if label == localName then return '' end return label end function p.otherLanguageName(frame) local lang = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local manualName = mw.text.trim(frame.args[2] or '') local luxName = mw.text.trim(frame.args[3] or '') if lang == '' then return '' end local foreignName = manualName -- Wann näischt lokal aginn ass, gëtt de Wikidata-Label benotzt. if foreignName == '' then local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return '' end local entity = mw.wikibase.getEntity(itemId) if not entity or not entity.labels or not entity.labels[lang] then return '' end foreignName = mw.text.trim(entity.labels[lang].value or '') end -- Näischt weisen, wann de frieme Numm eidel oder identesch ass. if foreignName == '' or foreignName == luxName then return '' end return foreignName end -- Gëtt de Wäert vun enger monolingualer Wikidata-Eegenschaft -- an enger bestëmmter Sprooch zeréck. function p.monolingualProperty(frame) local property = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local lang = mw.text.trim(frame.args[2] or '') local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if property == '' or lang == '' or not itemId then return '' end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(itemId, property) for _, statement in ipairs(statements or {}) do local snak = statement.mainsnak local value = snak and snak.snaktype == 'value' and snak.datavalue and snak.datavalue.value if type(value) == 'table' and value.language == lang and value.text then return mw.text.trim(value.text) end end return '' end -- Gëtt eng Quantitéit mat hirer Wikidata-Unitéit zeréck. function p.quantityWithUnit(frame) local property = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if property == '' or not itemId then return '' end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(itemId, property) local language = mw.language.getContentLanguage() for _, statement in ipairs(statements or {}) do local snak = statement.mainsnak local value = snak and snak.snaktype == 'value' and snak.datavalue and snak.datavalue.value if type(value) == 'table' and value.amount then local amount = tonumber(value.amount) local formattedAmount if amount then formattedAmount = language:formatNum(amount) else formattedAmount = value.amount:gsub('^%+', '') end local unitId = type(value.unit) == 'string' and value.unit:match('(Q%d+)$') local knownUnits = { Q712226 = 'km²', Q35852 = 'ha', Q25343 = 'm²' } local unit = unitId and knownUnits[unitId] or '' if unit ~= '' then return formattedAmount .. '&nbsp;' .. unit end return formattedAmount end end return '' end return p 3xu9qgsoa7m0deloqulhf6kporqrgv0 0 177348 2711403 2711392 2026-10-08T13:41:38Z Zinneke 34 Fir wat dat gutt ass 2711403 wikitext text/x-wiki {{SkizzMusek}} [[File:Kapodaster an Westerngitarre und 3 verschiedene Formen -- 2015 -- 1951C.jpg|mini|Gittar mat Kapodaster um zweete Bond. Do drënner dräi verschidde Modeller vu Kapodasteren.]] [[File:Kapodaster.jpg|mini|Véier verschidden Zorten vu Kapodasteren]] E '''Kapodaster''', kuerz '''Capo''' (vum [[Italieenesch|italieenesche]] Wuert ''capotasto'', wat Haaptbond oder Uewerbond bedeit) ass e klenge beweeglechen Apparat, deen hëlleft [[Toun (Musek)|Téin]] ze [[Transpositioun (Musek)|transposéieren]] andeems en déi schwéngend Längt vun de [[Säit (Instrument)|Säiten]] op enger [[Gittar]] oder engem änleche [[Säiteninstrument]] (wéi z. B. enger [[Laut]], enger [[Mandolinn]] oder engem [[Banjo]]) verkierzt. E gëtt um Hals vum Instrument tëscht zwéi Bënn festgeklemmt an dréckt d'Säite géint d'Grëffbriet. Den Zweck vun engem Kapodaster ass et, d'Säite matenee méi hell kléngen ze loossen: All Bond ass en halwen [[Toun (Musek)|Toun]] méi hell. == Um Spaweck == {{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Museksaccessoiren]] g3jrtbi9kpk6hp9umge0097m16tk3au 1 177349 2711397 2711391 2026-10-08T13:23:59Z Zinneke 34 2711397 wikitext text/x-wiki Moien, Bancomat ass eng Mark vu Geldautomaten déi menger Meenung no, och hei als Lemma an als Begrëffsmonopol misst mat '''C''' geschriwwe ginn. Kuckt och wgl. an deem bekannten Online-Dictionär LOD [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:51, 8. Okt. 2026 (UTC) :Moien, Beim neie Bedreiwer zu Lëtzebeurg ass dat effektiv de Fall. Beim Apparat u sech kann et och mat k geschriwwe ginn, kuck z.B. déi de: Wiki. Well den Artikel béides ofdeckt, kéinten déi zwou Varianten dra virkommen. Mee wann et scho mat c am LOD steet, da schreiwe mer dat elo hei och esou. Ech réckelen en. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:23, 8. Okt. 2026 (UTC) 2dfl8cbii4d1eeydysdrfcaeop28in1 2711400 2711397 2026-10-08T13:24:32Z Zinneke 34 De(n) Zinneke huet d'Säit [[Diskussioun:Bankomat]] op [[Diskussioun:Bancomat]] geréckelt: cf LOD 2711397 wikitext text/x-wiki Moien, Bancomat ass eng Mark vu Geldautomaten déi menger Meenung no, och hei als Lemma an als Begrëffsmonopol misst mat '''C''' geschriwwe ginn. Kuckt och wgl. an deem bekannten Online-Dictionär LOD [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:51, 8. Okt. 2026 (UTC) :Moien, Beim neie Bedreiwer zu Lëtzebeurg ass dat effektiv de Fall. Beim Apparat u sech kann et och mat k geschriwwe ginn, kuck z.B. déi de: Wiki. Well den Artikel béides ofdeckt, kéinten déi zwou Varianten dra virkommen. Mee wann et scho mat c am LOD steet, da schreiwe mer dat elo hei och esou. Ech réckelen en. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:23, 8. Okt. 2026 (UTC) 2dfl8cbii4d1eeydysdrfcaeop28in1 0 177350 2711399 2026-10-08T13:24:32Z Zinneke 34 De(n) Zinneke huet d'Säit [[Bankomat]] op [[Bancomat]] geréckelt an dobäi gouf eng Viruleedung iwwerschriwwen: cf LOD 2711399 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Bancomat]] a0oib5zpg13eljali04tccljnm01s3c 1 177351 2711401 2026-10-08T13:24:32Z Zinneke 34 De(n) Zinneke huet d'Säit [[Diskussioun:Bankomat]] op [[Diskussioun:Bancomat]] geréckelt: cf LOD 2711401 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Diskussioun:Bancomat]] 8f7q1sjzdad1ggujhugcl9ko7iu7q1n 0 177352 2711407 2026-10-08T14:11:54Z Mobby 12 60927 Nei Säit; iwwersat vun de. 2711407 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Registernummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Bei Polymere ass eng eendeiteg Zouerdnung awer a ville Fäll net méiglech, well zum Beispill Polymere mat ënnerschiddleche Molmossen trotzdeem nëmmen eng CAS-Nummer hunn. Summeformele si just a ganz wéinege Fäll eendeiteg. Trivialnimm ginn et nëmmen deelweis a sinn net ëmmer eendeiteg. [[IUPAC]]-Nimm si meeschtens ganz komplizéiert, soudatt et zu Verwiesselunge ka kommen. Tatsächlech gëtt awer net d'Substanz selwer referenzéiert, mee déi relevant Literatur. Dofir kënnen déi verschidden [[Isomer]]e (z. B. Enantiomeren oder Diastereomeren) vun engem [[Molekül]] ënner jeeweilege CAS-Nummeren erfaasst ginn. Am Géigesaz dozou bezéie sech verschidden Entréeën op [[Stoff]]gruppen (z. B. Fettalkohol-Ethoxylater). Fir verschidden technesch wichteg Stoffmëschungen (z. B. Isomeremëschungen, wéi Racemater oder fir d'Produktioun typesch Reaktiounsmëschungen) ginn et och eegen Entréeën, obwuel hir eenzel Komponente scho virdrun ënner anere CAS-Nummeren referenzéiert kënne sinn. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Chimie]] ex0i0di7azfkwrgqp0j24upasr8rx6u 2711408 2711407 2026-10-08T14:15:33Z Mobby 12 60927 war onverständlech 2711408 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Registernummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Natierlech — hei ass och dësen Abschnitt op Lëtzebuergesch iwwersat: Iwwersetzung op Lëtzebuergesch Dëse Register enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.\[3\] Et handelt sech ëm eng chemesch Datebank, déi organesch an anorganesch Verbindungen, Mineralstoffer, Isotopen, Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien (UVCBs – Substanze mat onbekannter oder variabeler Zesummesetzung, komplexe Reaktiounsprodukter oder biologeschem Ursprong) enthält.\[4\] CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d’Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlech cheemesch Substanzen. En identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune Protein- an DNA-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. De komplette Register ass géint Bezuelung am Kader vun engem Abonnement zougänglech. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Registernummeren ass ënner enger CC-BY-NC-Lizenz bei ACS Commons Chemistry verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Chimie]] e8wijg78gsrqdr0c50po7mcmdysqbyv 2711409 2711408 2026-10-08T14:15:45Z Mobby 12 60927 2711409 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Registernummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Register enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.\[3\] Et handelt sech ëm eng chemesch Datebank, déi organesch an anorganesch Verbindungen, Mineralstoffer, Isotopen, Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien (UVCBs – Substanze mat onbekannter oder variabeler Zesummesetzung, komplexe Reaktiounsprodukter oder biologeschem Ursprong) enthält.\[4\] CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d’Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlech cheemesch Substanzen. En identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune Protein- an DNA-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. De komplette Register ass géint Bezuelung am Kader vun engem Abonnement zougänglech. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Registernummeren ass ënner enger CC-BY-NC-Lizenz bei ACS Commons Chemistry verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Chimie]] 1imvzymsddkgou5xff5chbfnjggh8nh 2711410 2711409 2026-10-08T14:18:50Z Mobby 12 60927 2711410 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Registernummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng chemesch Datebank, déi [[organesch]] an anorganesch Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlech cheemesch Substanzen. En identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune Protein- an DNA-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. De komplette Register ass géint Bezuelung am Kader vun engem Abonnement zougänglech. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[CC-BY-NC-Lizenz]] bei ACS Commons Chemistry verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] ldpze9vcz9z2ft3v13mie63cvy9ncwn 2711411 2711410 2026-10-08T14:19:26Z Mobby 12 60927 2711411 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Registernummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng chemesch Datebank, déi [[organesch]] an anorganesch Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlech cheemesch Substanzen. En identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune Protein- an DNA-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[CC-BY-NC-Lizenz]] bei ACS Commons Chemistry verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] hdvdbod5xox3px0seriy4ng4wur4fo3 2711412 2711411 2026-10-08T14:20:25Z Mobby 12 60927 2711412 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Registernummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng chemesch Datebank, déi [[organesch]] an anorganesch Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlecht cheemesch Substanzen. De Regëster identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune Protein- an DNA-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[CC-BY-NC-Lizenz]] bei ACS Commons Chemistry verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] 03xmw80w60ycmkg1e7mnx15nm6aur99 2711423 2711412 2026-10-08T15:55:17Z Mobby 12 60927 k 2711423 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Regësternummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]e), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng chemesch Datebank, déi [[organesch]] an anorganesch Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlechte cheemesche Substanzen. De Regëster identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune Protein- an DNA-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[CC-BY-NC-Lizenz]] bei ACS Commons Chemistry verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] ab9ketgag3clktxaa8kx1zfjyt52k02 2711451 2711423 2026-10-08T21:29:24Z Zinneke 34 2711451 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Regësternummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]en), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng cheemesch Datebank, déi [[organesch Chimie|organesch]] an [[anorganesch Chimie|anorganesch]] Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei [[SMILES]]- an [[InChI]]-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlechte cheemesche Substanzen. De Regëster identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune [[Protein]]- an [[DNA]]-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[Creative Commons|CC-BY-NC-Lizenz]] bei [[ACS Commons Chemistry]] verfügbar. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] f94yfrd8g7143vvzgx64mv37e6mn8yb 2711485 2711451 2026-10-09T06:51:38Z Robby 393 /* Um Spaweck */ + Internetsite https://commonchemistry.cas.org/ - Link op Commons ewechgeholl deen an d'Eidelt féiert 2711485 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' a CAS-Regësternummer genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Bezeechnungsstandard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BiSequenzen, [[Legierung]]en a [[Polymer]]en), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng cheemesch Datebank, déi [[organesch Chimie|organesch]] an [[anorganesch Chimie|anorganesch]] Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Legierungen, Mëschungen an net strukturell definéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei [[SMILES]]- an [[InChI]]-Strings de Fall ass. De CAS-Regëster ass eng autoritativ Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlechte cheemesche Substanzen. De Regëster identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune [[Protein]]- an [[DNA]]-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[Creative Commons|CC-BY-NC-Lizenz]] bei [[ACS Commons Chemistry]] verfügbar. == Um Spaweck == https://commonchemistry.cas.org/ {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] 2ksm2at8s0vpd35bupbhtwz5kox08q0 2711487 2711485 2026-10-09T07:33:23Z GilPe 14980 iwwerschafft. Alliage ass op der Wiki méi geleefeg wéi Legéierung (Legierung iwwerhaapt net) 2711487 wikitext text/x-wiki D''''CAS-Nummer''' (och '''CAS-Registréierungsnummer''' oder '''CAS-Regësternummer''' genannt, op [[Englesch]] ''CAS Registry Number'', CAS = [[Chemical Abstracts Service]]) ass en internationale Standard fir [[Chimie|cheemesch]] [[Substanz]]en ze bezeechnen. Fir all cheemesch Substanz, déi an der CAS-Datebank registréiert ass (och BioSequenzen, [[Alliage]]n a [[Polymer]]en), gëtt et eng eenzegaarteg CAS-Nummer. Dëse Regëster enthält all Substanzen, déi zënter 1957 beschriwwe goufen, souwéi e puer Substanzen, déi bis an déi fréi 1800er zeréckginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.cas.org/about/cas-content|Titel=How the CAS Content Collection is Built {{!}} CAS|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org|Sprooch=en}}</ref> Et handelt sech ëm eng cheemesch Datebank, déi [[organesch Chimie|organesch]] an [[anorganesch Chimie|anorganesch]] Verbindungen, Mineralstoffer, [[Isotop|Isotopen]], Alliagen, Mëschungen a strukturell ondefinéierbar Materialien enthält.<ref>{{Citation|URL=http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html#q2|Titel=CAS REGISTRY and CAS Registry Numbers|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=www.cas.org}}</ref> CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei [[SMILES]]- an [[InChI]]-Strings de Fall ass.{{Onkloer}} Den CAS-Regëster ass eng amtlech Sammlung vun Informatiounen iwwer verëffentlecht cheemesche Substanzen. De Regëster identifizéiert méi wéi 204 Milliounen eenzegaarteg organesch an anorganesch Substanzen an 69 Millioune [[Protein]]- an [[DNA]]-Sequenzen, zesumme mat zousätzlechen Informatiounen iwwer all Substanz. De Regëster gëtt all Dag ëm ronn 15.000 nei Substanzen erweidert. Eng Sammlung vu bal 500.000 CAS-Regësternummeren ass ënner enger [[Creative Commons|CC-BY-NC-Lizenz]] bei [[ACS Commons Chemistry]] verfügbar. == Um Spaweck == https://commonchemistry.cas.org/ {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Chimie]] fpfncxezusitqjsaes8o124usxpu4kb 1 177353 2711488 2026-10-09T07:35:29Z GilPe 14980 onkloer 2711488 wikitext text/x-wiki Moien, Ech si kee Spezialist an dësem Beräich, mä beim Saz „CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass“ stellen ech mer méi Froen wéi datt ech hei eng Äntwert kréien… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:35, 9. Okt. 2026 (UTC) k8s63ha6rdt3k2zcwe3rt6ud1gs7pi8 2711491 2711488 2026-10-09T08:11:31Z ~2026-50886-87 73250 /* */ Äntweren 2711491 wikitext text/x-wiki Moien, Ech si kee Spezialist an dësem Beräich, mä beim Saz „CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass“ stellen ech mer méi Froen wéi datt ech hei eng Äntwert kréien… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:35, 9. Okt. 2026 (UTC) :Ech fannen et och komesch datt a Regëster Substanzen enthält. --[[Spezial:Kontributiounen/~2026-50886-87|~2026-50886-87]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-50886-87|Diskussioun]]) 08:11, 9. Okt. 2026 (UTC) h9nqw1xfl23ae8ikqt6le1exoczgqn6 2711503 2711491 2026-10-09T09:50:56Z Volvox 4050 /* */ Äntweren 2711503 wikitext text/x-wiki Moien, Ech si kee Spezialist an dësem Beräich, mä beim Saz „CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass“ stellen ech mer méi Froen wéi datt ech hei eng Äntwert kréien… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:35, 9. Okt. 2026 (UTC) :Ech fannen et och komesch datt a Regëster Substanzen enthält. --[[Spezial:Kontributiounen/~2026-50886-87|~2026-50886-87]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-50886-87|Diskussioun]]) 08:11, 9. Okt. 2026 (UTC) ::D'CAS-Nummer ass en Identifiant fir cheemesch Substanzen. ::Den uewen zitéierte Saz seet, datt d'CAS-Nummer keng Informatioun iwwer den Opbau vun enger Substanz enthält, am Géigesaz zu z.&nbsp;B. der SMILES-Notatioun oder InChl-Identifianten. Beim [[Ethanol]] z.&nbsp;B. kann een aus der SMILES-Notatioun OCC oder dem InChl-Identifiant 1S/C2H6O/c1-2-3/h3H,2H2,1H3 Informatiounen iwwer den Opbau vun der Substanz erausliesen (wann een da weess wéi, ech sinn och keen Expert), wougéint d'CAS-Nummer 64-17-5 einfach eng Nummer ouni strukturell Informatiounen ass. ::Ech kucken, dat Beispill villäicht an den Artikel ze bauen, wann et da méi kloer ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:50, 9. Okt. 2026 (UTC) ghtli0w91uoc27zvixj9p51dpwcfskd 2711505 2711503 2026-10-09T10:07:12Z Puscas 735 ...... 2711505 wikitext text/x-wiki Moien, Ech si kee Spezialist an dësem Beräich, mä beim Saz „CAS-RN si generell Seriennummeren (mat enger Kontrollziffer). Si enthalen dofir keng Informatiounen iwwer d'Struktur vun de Substanzen, wéi dat zum Beispill bei SMILES- an InChI-Strings de Fall ass“ stellen ech mer méi Froen wéi datt ech hei eng Äntwert kréien… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:35, 9. Okt. 2026 (UTC) :Ech fannen et och komesch datt a Regëster Substanzen enthält. --[[Spezial:Kontributiounen/~2026-50886-87|~2026-50886-87]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-50886-87|Diskussioun]]) 08:11, 9. Okt. 2026 (UTC) ::D'CAS-Nummer ass en Identifiant fir cheemesch Substanzen. ::Den uewen zitéierte Saz seet, datt d'CAS-Nummer keng Informatioun iwwer den Opbau vun enger Substanz enthält, am Géigesaz zu z.&nbsp;B. der SMILES-Notatioun oder InChl-Identifianten. Beim [[Ethanol]] z.&nbsp;B. kann een aus der SMILES-Notatioun OCC oder dem InChl-Identifiant 1S/C2H6O/c1-2-3/h3H,2H2,1H3 Informatiounen iwwer den Opbau vun der Substanz erausliesen (wann een da weess wéi, ech sinn och keen Expert), wougéint d'CAS-Nummer 64-17-5 einfach eng Nummer ouni strukturell Informatiounen ass. ::Ech kucken, dat Beispill villäicht an den Artikel ze bauen, wann et da méi kloer ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:50, 9. Okt. 2026 (UTC) :::''Den CAS-Regëster ass eng amtlech Sammlung'' :::Wéi ass et méiglech datt e private Betrib eng amtlech Sammlung opstellt. Huet en ee Mandat vun engem Staat fir dat ze maachen? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:07, 9. Okt. 2026 (UTC) bqu7gfz47cfymlki9mxwt4lkuxt1r07