Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 1813 2711794 2711245 2026-10-13T17:50:44Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2711794 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''12. [[Mee]]''' ass den 132. Dag vum Joer (133. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == === Europa === * [[1743]]: D'Keeserin [[Maria Theresia vun Éisträich|Maria Theresia]] gëtt zur Kinnigin vu [[Béimen|Béime]] gekréint. * [[1797]]: Mat der Ofdankung vum leschten [[Doge]] hält d'[[Republik Venedeg]] op, z'existéieren. * [[1998]]: Ufank vum Grenzkrich tëscht [[Eritrea]] an [[Ethiopien]]. ==== Lëtzebuerg ==== * [[1946]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:0 géint Schwäiz.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=104 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 12. Mee 1946 op der Websäit European Football]</ref> * [[1963]]: D'[[Luxair]] deeft hiren éischten eegene Fliger, eng [[Fokker F-27 Friendship]] op den Numm ''[[Henri vu Lëtzebuerg|Prince Henri]]''. == Gebuer == <gallery> Fichier:JustusLiebig.jpg|Justus Liebig Fichier:Gabriel Fauré by Pierre Petit 1905 - Gallica 2010 (cropped).jpg|Gabriel Fauré Fichier:Katharine Hepburn in The Philadelphia Story trailer.jpg|Katherine Hepburn Fichier:Beuys-Feldman-Gallery.jpg|Joseph Beuys </gallery> * [[1800]]: [[Jean-Félix Adolphe Gambart]], franséischen Astronom. * [[1803]]: [[Justus von Liebig]], däitsche Cheemiker. * [[1822]]: [[Philippe Knaff]], lëtzebuergeschen Historiker an Auteur. * [[1823]]: [[John Russell Hind]], britteschen Astronom. * [[1835]]: [[Simon Newcomb]], kanadesch-amerikaneschen Astronom a Mathematiker. * [[1843]]: [[Emile Faber]], lëtzebuergesche Magistrat a Member vum Staatsrot. * [[1845]]: [[Gabriel Fauré]], franséische Komponist. * [[1866]]: [[Fritz Cohn]], däitschen Astronom. * [[1882]]: [[Eugène Reiser]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1892]]: [[Fritz Kortner]], éisträichesche Schauspiller, Film an Theaterregisseur. * [[1900]]: [[Helene Weigel]], éisträichesch-däitsch Schauspillerin. * [[1903]]: [[Wilfrid Hyde-White]], brittesche Schauspiller. * [[1907]]: [[Katharine Hepburn]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 1907: [[Raymond Leboursier]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[1908]]: [[Yvo Kerger]], lëtzebuergeschen Eisebunner a Resistenzler. * [[1910]]: [[Dorothy Hodgkin]], brittesch Biochemikerin an Nobelpräisdréiesch. * [[1915]]: [[Frère Roger]], franséische Geeschtlechen. * 1915: [[Eugène Schaus]], lëtzebuergesche Politiker * [[1921]]: [[Joseph Beuys]], däitsche Kënschtler. * 1921: [[Paul Reuter (Foussballspiller)|Paul Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1924]]: [[Antoine Weiss]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[1925]]: [[Dietrich Haugk]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1928]]: [[Burt Bacharach]], US-amerikanesche Museker a Komponist. * [[1929]]: [[Sam Nujoma]], namibesche Fräiheetskämpfer a Politiker. * [[1930]]: [[Jesús Franco]], spuenesche Filmregisseur, Filmproduzent, Kameramann, Schauspiller an Dréibuchauteur. * [[1932]]: [[Jean Stablinski]], franséische Vëlossportler. * [[1935]]: [[Joseph Glesener]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1936]]: [[Klaus Doldinger]], däitsche Museker a Komponist. * 1936: [[Frank Stella]], US-amerikanesche Moler a Sculpteur. * [[1937]]: [[George Carlin]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker. * 1937: [[Susan Hampshire]], brittesch Schauspillerin. * [[1938]]: [[Ayaz Mütəllibov]], aserbaidjanesche Politiker. * [[1942]]: [[Ian Dury]], brittesche Sänger. * 1942: [[Michel Fugain]], franséische Sänger a Komponist. * 1942: [[Jim Penning]], lëtzebuergeschen Affekot an Auteur. * [[1943]]: [[Antoine Émile Henry Labeyrie]], franséischen Astronom. * [[1946]]: [[Daniel Libeskind]], US-amerikaneschen Architekt. * [[1949]]: [[Robert Mehlen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1952]]: [[Marc Staedtgen]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[1959]]: [[Ramon Kirsch]], lëtzebuergesche Radiosanimateur. * [[1962]]: [[Emilio Estevez]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[1975]]: [[Jonah Lomu]], neiséilännesche Rugbyspiller. * [[1980]]: [[Rishi Sunak]], brittesche Politiker. * [[1982]]: [[Marcel Ewen]], lëtzebuergesche Reider. * [[1984]]: [[Christian Franck]], lëtzebuergesche Autoscoureur an Testfuerer. * [[1988]]: [[Kristrún Frostadóttir]], islännesch Politikerin. * [[1999]]: [[Karen Marin]], lëtzebuergesch Foussballspillerin. == Gestuerwen == * [[1003]]: [[Silvester II.]]: Mathematiker a Poopst vun der kathoulescher Kierch. * [[1789]]: [[Adam Chenot]], lëtzebuergeschen Dokter. * [[1845]]: [[August Wilhelm Schlegel]], däitsche Schrëftsteller, Philolog, Indolog, Philosoph an Iwwersetzer. * [[1856]]: [[Marie-Françoise-Ferdinande Boch]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[1874]]: [[Théodore Eberhard]], lëtzebuergeschen Architekt a Politiker. * [[1884]]: [[Bedřich Smetana]], tschechesche Komponist. * [[1902]]: [[Émile Lefort (Jurist)|Emile Lefort]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot. * [[1905]]: [[Michel Deutsch]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[1910]]: [[William Huggins]], britteschen Astronom a Physiker. * [[1945]]: [[Andrea Pasini]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[1957]]: [[Erich von Stroheim]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * [[1963]]: [[Ernst Marischka]], éisträichesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[1967]]: [[Simone Cerdan]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[1970]]: [[Nelly Sachs]], däitsch-schweedesch Schrëftstellerin a Lyrikerin. * [[1985]]: [[Jean Dubuffet]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1992]]: [[Jacqueline Maillan]], franséisch Schauspillerin. * [[1994]]: [[André Zwoboda]], franséische Filmregisseur. * [[2008]]: [[Robert Rauschenberg]], US-amerikanesche Konschtschafenden. * [[2014]]: [[Hansruedi Giger|H. R. Giger]], Schwäizer Kënschtler an Designer. * [[2020]]: [[Adrien Meisch]], lëtzebuergeschen Diplomat. * 2020: [[Michel Piccoli]], franséische Schauspiller. * 2020: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[2026]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|12 May|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Mee| 12]] ja8r9bfmjny3tps54sm5ro9v77hebu4 3 1936 2711802 2708242 2026-10-13T22:46:40Z MediaWiki message delivery 23144 Neien Abschnitt /* The Signpost: 13 October 2026 */ 2711802 wikitext text/x-wiki '''Schreift Är Messagë wgl. *ënnen* derbäi.''' -------------------------------- ==Senne== Salut, Hei hannendrun emol d'Koordinate vun de Plazen op déi ech schlecht kommen. * Wou d'Senne aus dem Buedem erëm erauskënnt bei der Budabréck : {{Coor dms1|50|54|12.61|N|04|24|36.66|O}} * Den Deversoir bei der Schleis zu Anderlecht: {{Coor dms1|50|49|09.44|N|04|18|09.38|O}} Et ass awer guer näischt wat presséiert. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:25, 6. Jun. 2012 (UTC) ==Nidderlanden== An der [[Diskussioun:Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden]] behaapt een Dir hätt Feeler am Artikel geschtriwwen. --[[Spezial:Kontributiounen/109.132.75.99|109.132.75.99]] 20:01, 5. Jun. 2018 (UTC) Léiwen Här Zinneke, Är Interventioune si generell moderéiert a gutt oder richteg, an dofir wennen ech mech un Iech. Mee verschidde Leit ënner de lb.Wikipedianer behuelen sech systematesch donieft. Net nëmmen, datt se net waarden, ier se engem d'Aarbecht versch..., mee och am Toun (besserwisseresch, agressiv, domm...). De Les Meloures ass bei ville Leit schonn negativ opgefall. An dann de "klenge Jean-Jacques", deen net allzevill Ahnung huet, vun deem wou en dru geet. Beispill: d'Säit "Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden". Do ass ongeféier alles falsch, wat nëmme falsch ka sinn! A wann ech verbessere ginn, da gëtt alles nees op den ale falsche Stand bruecht. Sou eng Wikipedia brauche mer net! Ech hoffen, Dir kënnt verschidde vun Äre Kollege calméieren. Merci am Viraus! Bescht Gréiss, Chris (= fräie Mataarbechter vun enger fräier Enzyklopedie). @Chris: Moien, vill Konflikter entstinn aus Mëssverständnesser, dem Ignoréieren oder Net-Kenne vu [[:Wikipedia:Communautéitssäit|Regelen oder Konventiounen]], an heiansdo duerch en net-ugepassten Tounfall. Se kënne verhënnert ginn, andeems ee sech méiglechst kloer ausdréckt; probéiert, sech un d'Konventiounen/Reegelen ze halen, oder sech beméit,se gewuer ze ginn; an den Toufall op engem normale Konversatiounsniveau hält. Wat d'"Direkt änneren" betrëfft, sou ass dat kee schlechte Wëlle vu Kengem, wann een am Gaang ass, eng Ännerung ze maachen, an dann den Text tëschnezäitlech vun egem anere g'ännert gëtt. Et gëtt keng technesch Méiglechkeet, ze gesinn, datt een aneren och um Text schafft. Dofir, an dat gouf schonn dacks monéiert, soll een <nowiki>{{EnCours}}</nowiki> an den Text setzen, ier ee gréisser Ännerunge schreift, an dat ewechmaachen, wann ee fäerdeg ass. Sou geet ee Versiounskonflikter aus dem Wee. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:54, 6. Jun. 2018 (UTC) ==Ännerungskonflikt== Merci, léiwen Zinneke, datt Dir sou léif waart, fir en '''Ännerungskonflikt''' beim Sarkozy senger Säit ze provozéieren. Dir hutt meng Ergänzungen domat komplett verschass... Ech kommen awer net dorobber zréck an iwwerloossen Iech gär d'Restauratioun vu mengen Ajout'en. Ech weess, Dir schreift lo nees eng laang Tirade géint déi "blöd" IP'en, déi näischt kënnen oder nëmme Vandalismus bedreiwen. Dann eben... D'lb.wikipedia braucht awer Leit, déi mat groussem Asaz a mat Kompetenz Notice schreiwen, respektiv ergänzen oder verbesseren. Mee Dir, an eng Handvoll Möchtegern-Diderot'ë mengt, d'lb,wikipedia wier Är exklusiv Spillwiss. Da bleift ënner Iech - Inzucht war schonn ëmmer gutt fir d'Ëntwécklung. Et ass mer eng Éier, Iech net ze gréissen! - :Wann Dir dee sidd, dee gefillt 50 Mol explizéiert krut, datt een dat net ka gesinn, wann en anere gläichäiteg un engem Artiekl schreift, an een dofir <nowiki>{{EnCours}}</nowiki> soll driwwer schreiwen, fir Versiounskonflikter ze verhënneren, an deen dat nach ëmmmer net bekäppt huet, ass Iech net ze hëllefen. Dass d'Wikipedia ''"Leit [braucht], déi mat groussem Asaz a mat Kompetenz Notice schreiwen, respektiv ergänzen oder verbesseren'', stellt keen a Fro. Vun esou dichtege Leit gëtt awer e Minimum vun engem normalen Ëmgang mateneen erwaart, wat ë.a. eng Akzeptanz vu gemeinsame 'Spillreegele' viraussetzt. Är topeg Bemierkungen um Enn hätt Der Iech och gär spuere kënnen.--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:14, 26. Nov. 2019 (UTC) ::Dee Mann huet och net bekäppt datt wann een déi Meldung vum Versiounskonflikt kritt, d'Ännerunge jo nach net verluer sinn. Et ass net schwéier fir e Copy/Paste ze maachen. Mä et ass méi einfach topeg Bemierkungen ze maachen, wéi eng Grëtz nozedenken. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:56, 27. Nov. 2019 (UTC) = == New tool == Hi. Do you know this tool? [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:FileImporter]. It is an easy way to move files to Commons. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 17:54, 5. Jan. 2020 (UTC) == Fair use == Hi! Depending on how organized fair use should be on lb.wiki you/someone could make more fair use templates and sub categories. As I see it there are the following: * [[:Schabloun:Begrënnung FU-Bild]] for covers etc. * [[:Schabloun:Bild-FU-3D]] for pictures of statues and other 3D copyrighted items * [[:Schabloun:Bild-Euromënz]] for Euro coins * [[:Schabloun:Bild-Logo]] for logos * [[:Schabloun:Bild-Wopen Italien]] for Italian Weapons/Coat of Arms * [[:Schabloun:Bild-FU]] for whatever The first 5 are very hard to replace because a cover or a statue is copyrighted for many years. The last one seems to be used for pictures of people etc and there is a chance that someone find a free photo. So it would perhaps be an idea to put the images in subcategories. [[:Fichier:St-martin.jpg]] is in the 3D category. It does not fit the description. :-) What do you think? All files should have [[:Schabloun:Information]] filled out. Also fair use images I think. It would be easier if uploaders add it when they put op the files. But that is another story. I think I will focus on the free files first. Thank you for deleting! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 16:52, 27. Jan. 2020 (UTC) == [[:Fichier:LTMA01.jpg]] == Hi! Could you help me check this photo? It was originally GFDL but was changed to Fair use. If the architecht was [[Mathias Adam]] and he died in 1936 the building should be out of copyright now. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 12:16, 9. Abr. 2020 (UTC) :Hi MGA73, :No the building is called ''after'' Mr Adam, not built according to his plans (Article says depicted school was built in 2004). Needs therefore to keep FU. Best regards, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:07, 9. Abr. 2020 (UTC) :: Thank you! Okay but I checked a few other FU-files and some could be moved to Commons and other files should be deleted. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 13:12, 9. Abr. 2020 (UTC) == Moving files to Commons == Hi! As you know I try to move as many files to Commons as possible. I just found out that Luxembourg had a very liberal copyright law in 1996 so that means we do not have to worry much about the URAA restauration date. So perhaps many of the files in [[:Kategorie:Domaine-Public-Bild, al]] can be moved to Commons. Do you know how to figure it out? --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 15:32, 12. Abr. 2020 (UTC) : Thank you for deleting a lot of files that was allready on Commons. It makes it so much easier when the categories are cleaned out! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 05:36, 20. Abr. 2020 (UTC) == Unused non-free files == [[:User:Zinneke]] and [[User:Les Meloures]] Here is a list on files that seems to be non-free and not used in an article: https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer:MGA73/Sandbox&oldid=2274140 Non-free files should only be allowed if they are used in an article. So they should be checked and deleted or added to an article. Could you have a look? --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 17:17, 15. Abr. 2020 (UTC) :'n Owend, :Déi follgend Fichieren hunn ech iertümlecherweis als ''net-fräi'' eropgelueden; déi sollten op Commons geréckelt ginn. Merci. * [[:File:Luxembourg, banc Um Bock (101).jpg]] * [[:File:Luxembourg, banc rue du Fort Neipperg (101).jpg]] * [[:File:Luxembourg, banc rue du Fort Neipperg (102).jpg]] Deen hei gëtt net gebraucht, well eng aner Foto am Artikel ass. Ka wéinst menger geläscht ginn: * [[:File:Luxembourg, La Grande Tempérence, 2019 (101).jpg]] [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:19, 15. Abr. 2020 (UTC) :Hi [[Benotzer:GilPe|GilPe]]! We need a free license before we can move any files to Commons. So you need to add Cc-by-sa-4.0 for example. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 21:05, 15. Abr. 2020 (UTC) :OK. done! [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:58, 16. Abr. 2020 (UTC) :: [[Benotzer:GilPe|GilPe]] they are moved to Commons now. Feel free to check if the information is correct. :: Great work with the deletions [[:User:Zinneke]]! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 20:26, 16. Abr. 2020 (UTC) ::: I made [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer:MGA73/Sandbox&oldid=2274251 a new list]. A shorter one :-D --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 21:31, 16. Abr. 2020 (UTC) == Neyen == Normalerweis ginn ech jo d'Quellen als Foussnout un, mee hei bezéie sech 10 Alineae op de Mersch als Source, ech ka jo net gutt iwwerall derhannert schreiwen datt et alt nees um vselwechten ass. De Mersch ass jo als Literatur verlinkt. :Et geet duer, hannert den 1. Saz als Foussnout ze schreiwen: "Quell vun dësem Kapitel, wou net anescht uginn, Mersch an der Literatur." Just 1 Alinea ass um Schoellen respektiv vum Merjai selwer, dee wäert ech elo gesonnert als Source mat Foussnout kennzeechnen. Den Neyen koum deemno 1882 stënterlech mat der [https://openchurches.eu/img/rem_6542_1590866783.jpg?h=800 Hierschuel] geschäert, obwuel e 40 Joer virdru bäi sengem Brudder am Märjendall war nodeems deen d'Kierch an d'Graf plattgemaach huet, wat en dunn awer net gestéiert huet, et ass jo alles méi schéi ginn. Eng aner Fro, du hues dee Saz erausgestrach, wéi seng Fra zu senger Aktivitéit stung. Dat hunn ech net erfonnt, [https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxbio&vol=16&page=564&zoom=3 dat schreift de Mersch], an dee seet souguer datt seng Kanner an Enkelen och net frou war iwwer seng Geschichtsléift. Dat ass zwar lo net dat allerwichtegst an enger Biographie, mee ech duet et wier trotzdeem interessant wéi säin engst Ëmfeld seng Aktivitéit gesinn huet, well ech war erstaunt wéi ech gelies hunn datt déi net nëmmen net houfreg ware mee au contraire dueten et wier besser e giff säi Beruff voll ausliewen.<br>--[[User:Otets|Otets &clubs;]] 23:36, 8. Okt. 2020 (UTC) @[[User:Otets]] Moien, ech hunn et erausgestrach, well dat näischt an enger Enzyklopedie verluer huet. Och vill aner Detailer, sou 'stëmmungsvoll' se sinn, si grenzwäerteg fir op d'Wiki. Och beim Stil muss de oppassen: Keng Vermutungen, kee "mer", keng geblimmelecht Sprooch. Dat ka vläit e bësse frustrant sinn, mawa mer eis seriö wëllen huelen als Enzyklopedie, musse mer dat uwenden...--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:22, 9. Okt. 2020 (UTC) == Asiatesch Infrastruktur-Investitiounsbank == Salut, Du has do eng Kategorie nockucken dragesat déi ofgelaf ass. Gëtt déi verlängert? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:04, 4. Abr. 2021 (UTC) ==Numeréierung an de Lëschte vun nationale Monumenter== '' op d'[[Diskussioun:Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] kopéiert'' == lëtzebuerger vs. lëtzebuergesch == Salut Zinneke, wat ass richteg: ''lëtzebuerger'' oder ''lëtzebuergesch'' Geseemsmëschung ? Merci am viraus, [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 09:04, 2. Jun. 2021 (UTC) :Moie @[[Benotzer:Christian Ries|Christian]], Ausser dass "Lëtzebuerger" grouss a "lëtzebuergesch" kleng geschriwwe gëtt, an ech net weess, wat ech mer dorënner genee virstelle soll, kann ech just allgemeng äntweren, dass "Lëtzebuerger" gewéinlech eng méi 'hoheitlech' oder 'formell' Konotatioun huet wéi 'lëtzebuergesch' (wat all méigleche Bezuch op Lëtzebuerg ausdrécke kann). Bei Geseems géif ech dofir éischter zu deem leschten tendéieren, et sief, et wier eng Zort staatlech approuvéierte Label oder änleches, da kinnt een evtl 'Lëtzebuerger' soen (wéi zB beim 'Lëtzebuerger Botter'). --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:02, 2. Jun. 2021 (UTC) ::Villmools Merci Zinneke! [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 06:55, 3. Jun. 2021 (UTC) == Cc-by-sa-4.0 == Hi! Thanks for removing GFDL from the list of licenses. I noticed you also updated 3.0 to 4.0 and while it is correct that the latest version is 4.0 I think they stopped having versions for each country. When I look at https://wiki.creativecommons.org/wiki/License_Versions it seems there is an international license now: {{tl|Cc-by-sa-4.0}} https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.en The license at {{tl|Cc-by-sa-3.0-lu}} links to https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/lu/deed.en but there is no https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/lu/deed.en --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 19:10, 20. Jun. 2021 (UTC) == Vandalismus 87.65.83.203 == Hallo. 87.65.83.203 ass e Vandal Benotzer. Hei sinn d'Beweiser: * https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Gobain&type=revision&diff=2352278&oldid=2352264 * https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Gobain&type=revision&diff=2352327&oldid=2352323 * https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Gobain&type=revision&diff=2352333&oldid=2352331 * https://lb.wikipedia.org/wiki/Benotzer_Diskussioun:2A01:CB00:B51:3E00:B183:3844:756D:B22A Ech hunn hien hei : https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer_Diskussioun%3A87.65.83.203&type=revision&diff=2352332&oldid=2305734 an hei : https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer_Diskussioun%3A87.65.83.203&type=revision&diff=2352336&oldid=2352332 gewarnt. Villmools Merci am Viraus. Gréiss. --[[Spezial:Kontributiounen/2A01:CB00:B51:3E00:B183:3844:756D:B22A|2A01:CB00:B51:3E00:B183:3844:756D:B22A]] 13:11, 23. Jun. 2021 (UTC) :Moien, a merci. Ech gesinn net direkt, wat do Vandalismus soll sinn; héchstens, dass dat alt nees een ass, dee mat engem Iwwersetzerprogramm hantéiert. Dat bësse wat do steet schéngt mer faktuell richteg ze sinn, ech hunn et awer net iwwerpréift. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:01, 24. Jun. 2021 (UTC) ::Moien, ech hätt näischt dergéint wann den 87.65.83.203 rëm eng Kéier kontrolléiert gëtt. Den Toun deen des Persoun ouni Attack mengersäits opsetzt, fannen ech net korrekt fir Wikipedia. [[Benotzer:R2lx|R2lx]] ([[Benotzer Diskussioun:R2lx|Diskussioun]]) 20:59, 31. Okt. 2021 (UTC) ==Xavier BETTEL & DEA-Plagiat== Här Zinneke, d'lb.wikipedia schéngt ganz regierungsfrëndlech ze sinn. Éischtens iwwerhëlt se sklavesch - d. h. onkritesch - déi dacks lächerlech oppoléiert offiziell "Biographie" vun de Ministeren a Staatssekretären, an zweetens huet se net de Courage, contrairement zur de.wikipedia oder fr.wikipedia, fir komplett an éierlech ze sinn. All Versuch d'Copy-Paste-Affär z'erwäne gëtt direkt réckgängeg gemaach. De Bettel, dee mol gesot huet, e géif d'Onéierlechkeet net verdroen, verdéngt net a Schutz geholl ze ginn, sou sympatesch wéi en sech och gëtt. An als Jurist wousst e scho laang viru sénger Maîtrise, datt knäipen, ofschreiwe, kompiléieren..., ouni Referenzen a Foussnouten, géint d'Autorerecht verstéisst an akadeemesch net an der Rei ass. Natierlech kann een op d'"Uerteel" vun der Uni vun Nanzeg waarden, mee ech ka mer gutt virstellen, datt dee ganz "salomonesch" wäert ausfalen. De X. B. huet jo scho behaapt, datt dee mëndlechen Deel séng éischter schappeg schrëftlech Aarbecht gerett hätt (Wer's glaubt, wird selig!). Ier et normalerweis zu engem mëndlechen Deel kënnt, muss dat Schrëftlecht mol scho positiv, formell an inhaltlech, ofgeseent ginn. Schliesslech war en DEA (deen haut duerch de Master 2 ersat ass) eng raisonnéiert a strukturéiert Virbreedung op eng méiglech Dokteraarbecht. Do huet ee musse weisen, datt e vill gelies a vill iwwerluecht hat, datt ee schonn een zolitten Abléck an der Matière hat, an dat huet sech an de bibliographesche Referenzen erëmgespigelt. Hei hu mer engersäits mat engem Versoe vum responsable Proff ze dinn, dee - virwat och ëmmer - séng Aarbecht net seriö gemaach huet, AN anerersäits mat engem handfeste Plagiat, deen als dat vu genuch erfare Leit erkannt ginn ass, egal wat an e puer Woche vun Nanzëg zréckkënnt. Dat Ganzt ass net z'akzeptéieren, oder hutt Dir Är Diplomaarbecht och plagiéiert? D'Wouerecht ass net ëmmer schéin, mee se huet hir Plaz an der lb.wikipedia, an an dësem Fall ganz besonnesch, well de betraffene Plagiator déi penibel Geschicht op d'liicht Schëller hëlt amplaz sech an aller Daitlechkeet z'entschëllegen a Konsequenzen ze zéien. Gréiss, V.B. :Moien Här oder Mme V.B., :Just kuerz; Wikipedia ass net 'iergend-eppes-frëndlech'; déi Leit déi hei schreiwen an déi d'Saach viru brénge wëllen, si beméit, dass dat wat hei steet enzyklopeedesche Critèren entsprécht. Dat heescht: Artikele si sachlech, mat Quelle beluecht (am Bettel Artikel ass déi Quell déi vu gouvernement.lu, well do säin CV steet; bei Deputéierten ass dat dacks den CV vu chd.lu, asw.) an op eng allgemeng Beschreiwung vum Sujet ausgeluecht. Ech hunn Är Ännerung réckgängeg gemaach, well se a) formell/stilistesch esou wéi se stung net dohi gepasst huet, se mat enger Foussnout beluecht war déi net gepasst huet, a well déi 'Copy-Pate-Affär' net an engem Bäisaz zu de graffe Liewensdate gehéiert. :Stellt sech d'Fro: Gehéiert dat an en eegent Ënnerkapitel? Dat kann een op der [[Diskussioun:Xavier Bettel]] diskutéieren, eventuell do en Textentworf virschloen. Haalt just dat hei am A: Roll an Zweck vu Wikipedia ass net, fir Polemik ze maachen, héchstens, wann dat relevant genuch ass, eng Polemik ze ''beschreiwen''. Deemno, kuerz: Ween huet dat opgedeckt, ween huet dozou wou eng relevant Stellung geholl, wat seet d'Uni, wat dee Betraffenen, a wat ass d'Konsequenz vun der Saach... :A fir Är Ënnerstellung (déi ech zimlech dernieft fannen) hei kloer ze stellen: Nee, ech hu meng Diplomaarbecht net plagéiert, all meng Quelle si mat Foussnouten a Literaturanhang beluecht wéi dat sech gehéiert. A jo, déi Plagiatsgeschicht wäert den Här Bettel nach laang verfolgen, mee Meenung huet hei awer näischt verluer; wann ech meng politesch Analysen oder Iwwerleeunge wéilt publizéieren, maachen ech dat op anere Plaze wéi op Diskussiounssäite vu Wikiepedia. :Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:03, 27. Nov. 2021 (UTC) :Tjo, an antëscht wot awer nach ëmmer keen déi penibel Geschicht vum plagiéierten DEA z'erwähnen, een onverdéngten Diploom op deen de Xavier schliesslech verzicht huet, well e keng Loscht hat, e Minimum vu seriéiser Recherche a vun anstänneg referenzéierter Redaktiounsaarbecht ze leeschten. Déi fr.wikipedia an déi de.wikipedia hunn do awer méi Couraasch a Respekt virum potenzielle Lieser! Mee an der lb.wikipedia sinn s'ebe méi regierungsfrëndlech. Iwwregens, de grousse Wikipedia-Oberguru, deen aus der Bamschoul, huet näischt aneschtes fäerdegbruecht, wéi d'Säit ze späeren! Aarmt Lëtzebuerg! :Gréiss, V.B. :-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- [[Spezial:Kontributiounen/2A01:CB10:8044:A000:BCDA:6852:2EE5:A3D2|2A01:CB10:8044:A000:BCDA:6852:2EE5:A3D2]] 14:37, 26. Mäe. 2022 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="de" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hallo! Du erhältst diese Nachricht, da du Administrator in einem Wikimedia-Wiki bist. Wenn heute jemand unangemeldet eine Bearbeitung in einem Wikimedia-Wiki vornimmt, zeigen wir dessen IP-Adresse an. Wie viele von euch bereits wissen, werden wir dies in der Zukunft nicht mehr tun können. Dies ist eine Entscheidung der Rechtsabteilung der Wikimedia Foundation aufgrund der Änderung von Normen und Vorschriften zum Datenschutz im Internet. Statt der IP-Adresse zeigen wir eine maskierte Identität. Als Admin '''wirst du weiterhin auf die IP zugreifen können'''. Es wird auch neue Benutzerrechte für diejenigen geben, die die vollständigen IPs von unangemeldeten Benutzern sehen müssen, um Vandalismus, Belästigung und Spam bekämpfen zu können ohne Admin zu sein. Kontrollierer werden ebenfalls Teile der IP sehen können, auch ohne dieses Benutzerrecht. Wir arbeiten auch an [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|besseren Werkzeugen]] zur Unterstützung. Wenn du die Seite noch nicht gesehen hast, kannst du [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/de|auf Meta mehr lesen]]. Wenn du sicherstellen möchtest, keine technischen Änderungen in den Wikimedia-Wikis zu verpassen, kannst du [[m:Tech/News/de|den wöchentlichen technischen Newsletter]] [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|abonnieren]]. Wir haben [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|zwei Möglichkeiten vorgeschlagen]], wie diese Identität funktionieren kann. '''Wir würden uns über deine Rückmeldung freuen''', welche Möglichkeit für dich und dein Wiki am besten funktionieren würde, jetzt und in der Zukunft. Du kannst [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|es uns auf der Diskussionsseite wissen lassen]]. Du kannst in deiner Sprache schreiben. Die Vorschläge wurden im Oktober veröffentlicht und wir werden nach dem 17. Januar entscheiden. Danke. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:17, 4. Jan. 2022 (UTC) <!-- Message gouf vum User:Johan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 benotzt huet--> ==Schabloun:Infobox Film nei== Salut, huet do eppes net richteg funktionnéiert? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:29, 23. Mee 2022 (UTC) :Moien, jo, honnerte vu Filmer haten als Distrubuteur Netflix do stoem. Do hunn ech déi Variabel ewechgeholl. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:54, 23. Mee 2022 (UTC) ::Ah, bon. Ass Netflix da keen Distributeur ? Wann net, da wier et vläicht derwäert dat op de Wikidata ze diskutéieren, oder eventuell mat den anere Benotzer vun der Schabloun. Wann een dat eraushëlt gi jo och all déi aner Informatioune verluer. Et gëtt jo och vläicht Méiglechkeeten dat an der Schabloun ze konditionnéieren, amplaz déi ganz Informatiounszeil erauszehuelen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 06:30, 24. Mee 2022 (UTC) :::Ech hu bei den éischten 10 nogekuckt, keen dovun ass op Netflix ze fannen - op d'mannst an eise Géigenden. Wann Netflix déi Filmer eventluel an Australien a sengem Katalog hätt, ma net an Europa, ass déi Informatioubei eis am beschten iwwerflësseg, am schlëmmste falsch. Dofir hunn ech dat einfach ewech gemaach; et waren der ze vill. Wann s du s'all iwwerpréife wëlls a bei Wikidata vun Hand änneren, ass dat natierlech och méiglech.--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:31, 24. Mee 2022 (UTC) ::::Ech gleewen dat gär, mä wat ass méi wichteg, datt wéinst enger, wéis du sees quasi iwerflësseger Informatioun, all déi aner och eliminéiert ginn, oder eng aner Léisung ze sichen oder well Wikipedia a Wikidate eeben international generell weltwäit Informatiounen deelen dat einfach a Kaf huelen. Fir méch ass déi radikal Aktioun net gutt an ech fannen d'Approche fir eng aner Léisung ze siche besser. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:45, 24. Mee 2022 (UTC) ==Fort Wedell== Salut Ech hunn der e Plang vum Fort iwwer Mail geschéckt. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:48, 25. Aug. 2023 (UTC) == Groningen == Salut, solle mer net "Groningen" den Artikel iwwer d'Stad nennen, a "Groningen (Homonymie)" d'Säit fir op d'Ofleedunge vun deem Numm ze verweisen? All aner Saache si jo no der Stad genannt. Bei anere Stied ass dat jo och esou. Bescht Gréiss [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:37, 24. Jan. 2024 (UTC) :Wier et net vläicht gutt gewiescht op eng Äntwert ze waarden dann hätt ech der dat kéinten explizéieren firwat ech dat net sou gemaach hunn. Et goung haaptsächlech drëms fir all d'Linken eenheetlech ze hunn a fir eng Iwwereneestëmmung mat der nl. Wiki a mat de Wikidaten ze kréien. Wann natierlech keen dat wëll dat wëll, dann eeben net. Mam Resultat datt och d'Këscht net méi richteg agebonnen ass. --[[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:54, 24. Jan. 2024 (UTC) :Entschëlleg, wann ech ze séier war, mee ech hu missen eppes anescht maachen. Wann d'Hollänner et iwwerkomplizéiert maache wëllen, musse mir dat net nomaachen. D'Wikidata kann ee jo op déi jeweileg Säit upassen. Eis Säit "Groningen" entsprécht "Groningen (stad)" bei den Hollänner, "Groningen (Homonymie)" der hollännescher Säit "Groningen", a "Groningen (gemeente)", "Groningen (Gemeng)" (wann een dee schreiwe wëll). Eis Artikelen heesche jo och net "London (Stad)" oder "Roum (Stad)", just, well et eng Abberzuel Entitéiten oder Saache gëtt, [[:en:London (disambiguation)|déi dono genannt sinn]], a fir déi et dofir Homonymie-Säite gëtt. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:24, 24. Jan. 2024 (UTC) == Datumsformat in Luxemburg == Hallo Zinneke, ihr scheint keine "Fragen zur Wikipedia" zu haben. Ich frage mal dich als einen der aktivsten User hier (mangels [[Lëtzebuergesch]]-Kenntnissen frage ich auf Deutsch, aber antworte ruhig auf Luxemburgisch - was ich nicht verstehe, wird Google richten können): Bei [[Schabloun:Internetquell]] ist das Datumsformat kaputt (siehe etwa die Einbindungen in [[Satirpartei]]). Das behindert eure Artikelarbeit ganz beträchtlich. Ich möchte in der deutschen Wikipedia fragen, ob es jemand richten kann - aber dazu müsste ich erst Gewissheit haben, welches Datumsformat ihr hier bevorzugt. Im Artikel [[Standardmodell]] sind die manuell gesetzten Daten in verschiedenen Formaten. Ich nehme an, ihr bevorzugt analog zur Deutschen Wikipedia "1. Januar 2000" - oder doch anders? 1. 1. 2000? 01/01/2000? --[[Benotzer:KnightMove|KnightMove]] ([[Benotzer Diskussioun:KnightMove|Diskussioun]]) 12:20, 31. Jan. 2024 (UTC) :Hallo KnightMove, es gibt meines Wissens keinen direkten Vorzug (au3er vielleicht die Ablehnung des amerikanischen Formats, da kontra-intuitiv und verwirrend). In den Quellenangaben benutze ich, weil's am schnellsten geht, meist YYYY-MM-DD; ausgeschrieben entspricht es in der Tat dem deutschen (1. Januar 2024), was, je nach verfügbarem Platz (z.B Tabellen) auch mal auf 1. Jan. 2024 abgekürzt wird. :Bescht Gréiss, [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 12:37, 31. Jan. 2024 (UTC) == Thanks for your Benvenuto == First of all thank you for your warm benvenuto! I'm from Italy and I don't know Luxembourgaise. I'm a contributor of wikisource in minor languages, such as Dolomitic Ladino and Romancio. I.ve made copy and paste on wikisource in the language spoken in Luxembourg, I hope that somebody will help me and correct my mistakes. Thank you [[Benotzer:Mizardellorsa|Mizardellorsa]] ([[Benotzer Diskussioun:Mizardellorsa|Diskussioun]]) 20:04, 6. Abr. 2024 (UTC) Offensichtlech. Op jidfer Fall erwaarden ech net vun aneren, dass si hannert mir botze ginn. Ech hunn den Artikel geläscht, well en onverständlech war. En dierf gär nees vun enger Perosun, déi Lëtzebuergesch kann, ugeluecht ginn. (''Dir hutt vergiess ze ënnerschreiwen.'') : Keng Suergen. Merci fir mech ze wëssen a sorry fir d'Onbequemen verursaacht. --[[Benotzer:Jon Gua|Jon Gua]] ([[Benotzer Diskussioun:Jon Gua|Diskussioun]]) 14:59, 9. Okt. 2024 (UTC) == Request writing about Isabelle de Charrière (Q123386) == Hello Zinneke, Would you like to write about Isabelle de Charrière (Q123386) for the LB Wikipedia? It would be appreciated if it would be done. [[Benotzer:Boss-well63|Boss-well63]] ([[Benotzer Diskussioun:Boss-well63|Diskussioun]]) 23:44, 21. Dez. 2024 (UTC) :Hello, :Not more than millions of other topics about which I have ''no'' idea and would have to start getting knowledgeabale about and/or translate articles from another language. The list of topics about which I know ''some'' things and would like to write is already more than long enough. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:48, 22. Dez. 2024 (UTC) == User:Drobogdan using the Luxembourgish wikipedia to evade a WP:PROMO CBAN == I'm aware that there's no reciprocity for bans across multiple wiki languages, but this one seems like a [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:NOTHERE&redirect=no not here] issue. [https://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=1232972439#User:Drbogdan,_persistent_low-quality_editing,_and_WP:NOTSOCIALNETWORK_issues Drbogdan was CBANned from the English Wikipedia] for, among other things, using his userspace as a webhost. It appears that part of his solution to being banned from the Eglish Wikipedia has been to switch to maintaining a profile on the Luxembourgish one at Benotzer:Drbogdan. He's not active on editing here and his profile went from long abandoned to actively maintained in the middle of his CBAN, editing in images that were removed from Commons on the grounds that he was hosting selfies and maintaining his social media links ([https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/Incidents#Community_block_appeal_by_Drbogdan a behaviour that just partially led to his CBAN reversal request being rejected]). [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer%3ADrbogdan&diff=2548718&oldid=2188406 Diff] I don't speak a word of Luxembourgish, but I figured that I'd raise this with an admin since it seems like a pretty cut-and-dry case of someone not being here for an encyclopedia. And probably nuking the history of his userpage, since he's fond of pointing to diffs from a pre-de-promo'd state from his various social media profiles as "his profile" [[Benotzer:Warrenmck|Warrenmck]] ([[Benotzer Diskussioun:Warrenmck|Diskussioun]]) 10:12, 13. Jan. 2025 (UTC) : Thanks for pointing out. Indeed no useful contribution to be expected, since the person cocnerned doesn't speek Luxembourgish. User page has been deleted on the same grounds as en:WP. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:42, 13. Jan. 2025 (UTC) ::I'm still seeing it live? I think you deleted the diff, rather than the page itself, which is still live at Benotzer:Drbogdan [[Benotzer:Warrenmck|Warrenmck]] ([[Benotzer Diskussioun:Warrenmck|Diskussioun]]) 11:04, 13. Jan. 2025 (UTC) ::: I deleted the page; what is still visible says that "Wat Dir op dëser Säit gesitt gouf vu(n) https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Drbogdan kopéiert." (What you see on this page has bee copied from Meta Wiki). So action needs to be taken there, I suppose, unless there is something I can do here. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:10, 15. Jan. 2025 (UTC) ::::I think the only question is if its a bannable NOTHERE offence, he's done this on a bunch of the wikis and I'm trying to raise that there, but it depends a bit on if his behaviour rises top the point of counting as cross-wiki abuse, which I'm unsure of. [[Benotzer:Warrenmck|Warrenmck]] ([[Benotzer Diskussioun:Warrenmck|Diskussioun]]) 10:32, 15. Jan. 2025 (UTC) == WDS Schablounen == W. e. g. den Text an de WDS-Schablounen net just an enger, ma an alle 5 (och déi 4 vun den Deeg dono) änneren; den Text muss identesch bleiwen (e "rëtscht" all Dag eng Zeil no ënnen. Merci. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:55, 3. Feb. 2025 (UTC) :@[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]]: Moien, hunn ech iergendeng vergiess? --[[Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:DDD2:9CC9:CD5F:8A66|2A02:A03F:A199:6C00:DDD2:9CC9:CD5F:8A66]] 14:53, 3. Feb. 2025 (UTC) ::Pardon, nee 't schéngt alles g'ännert ze sinn; ech hat net wäit genuch an de Rezenten Ännerungen zeréckgekuckt, an déi lescht Ännerungen hate mer déi falsch Impressioun ginn, se wäre just vereenzelt gemaach ginn. :::Ech notzen d'Geleeënheet fir dorop hinzeweisen, datt d'[[Schabloun:WDS-Test]] prett steet fir genau déi Problematik z'ëmgoen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:30, 3. Feb. 2025 (UTC) == Tramshalten == ''Diskussioun op [[Wikipedia:De_Staminee#Tramshalten|de Staminee ]]geréckelt, fir dass méi Leit matschwätze kënnen.'' --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:18, 15. Feb. 2025 (UTC) == Fro vum [[User:NEGONGA|NEGONGA]] (10:32, 8. Sep. 2025) == hi how much will you pay me --[[Benotzer:NEGONGA|NEGONGA]] ([[Benotzer Diskussioun:NEGONGA|Diskussioun]]) 10:32, 8. Sep. 2025 (UTC) :En Apel an e Stéck Brout. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 07:42, 26. Sep. 2025 (UTC) == Benotzernumm als Beispill == Moien @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]], Ech hunn däi Benotzernumm geholl fir e Beispill op der Säit [[Wikipedia:Interface/Säiten]] ze ginn. Ech hoffen, dat stéiert dech net; soss sichen en anert Beispill. ;-) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:59, 8. Sep. 2025 (UTC) :Moien, ech hunn do kee Probleem domat.---[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:31, 8. Sep. 2025 (UTC) == Schabloun <nowiki>{{SSMN-AD}}</nowiki>== Moien Zinneke, Am Artikel [[Kierch Gousseldeng]] gebrauchs de déi Schabloun. Sollt dat net éischter eng vun de fënnef INPA-Schabloune sinn déi iwwregens alle fënnef op déi selwecht Säit verlinken. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:44, 27. Okt. 2025 (UTC) :Moie Les Meloures, effektiv, do hat ech mech wuel vertippt. Ass verbessert. Dat mat de 5, déi op eng verlinken: Dat ass effektiv e bësse bosseg; zur Explikatioun, den INPA (dunn nach SNMN) hat zu engem bestëmmte Moment säi Katalog mat de klasséierte Monumenter a 5 gespléckt, ma ass bei der nächster Versioun nees op dat aalt Format zeréckkomm (ee grousse PDF-Fichier). Well mer dunn net wossten, ob déi Neierung erëm eng Kéier giff applizéiert ginn, hu mer déi geännert Schablounen emol si gelooss (a 5 Redirekten ugeluecht). Bescht Gréiss, -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:00, 27. Okt. 2025 (UTC) ::Remoien a merci fir d'Explikatioun. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:36, 27. Okt. 2025 (UTC) ==Referenzen an Iwwerschrëften== Salut Zinneke, Virun engem décke Strapp hat ech mol eng grouss Partie Referenzen déi an Iwwerschrëfte stoungen erausgeholl well doduerch iergend ee Feeler entstanen ass. Ech wees awer leider lo net méi wat dat war. Mä der däitscher Wiki no gëtt et awwer soss nach e puer Ursaache firwat een dat net soll maachen: *Einige Autoren verweisen in der Überschrift mittels<nowiki> <ref></nowiki> auf einen Einzelnachweis oder eine Anmerkung, um zu signalisieren, dass ein Beleg für den ganzen nachfolgenden Abschnitt gelten soll. *Das ist hässlich, weil das Anmerkungszeichen[87] dann stark vergrößert dargestellt wird. *Das Anmerkungszeichen erscheint auch im Inhaltsverzeichnis, ist dort äußerst fehl am Platz und verwirrend. *Das Anmerkungszeichen samt jeweils aktueller Nummer müsste auch bei der Abschnittsverlinkung benutzt werden. *Es lassen sich jeweils andere Wege finden, um das Anmerkungszeichen unterzubringen und im zugehörigen Text zu verdeutlichen, dass der ganze Abschnitt gemeint ist und belegt werden soll. Zu bedenken ist auch, dass Wikitexte sich ändern können und der Abschnitt später andere Informationen enthalten kann, die von dem Beleg nicht abgedeckt sind. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:26, 12. Nov. 2025 (UTC) :Moien, :ech si mer bewosst, datt dat net terribel ausgesäit, well et grouss ass, ma dat ass keen Drama, a bei kuerzen Artikelen, wou net vill wäert nokommen, kann dat gär sou bleiwen. Méi wichteg ass, dass Saachen, déi eng éischt Kéier beschriwwe ginn, richteg beluecht sinn, Punkt 4 a 5 vun uewendriwwer si fir deen Artikel, ëm deen et geet, irrelevant. -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:32, 12. Nov. 2025 (UTC) == Markollef == Salut, du hues am Artikel [[Markollef]] nach d'Schabloun {{tl|EnCours}} stoen. Ech weess elo net, ob s de en nach ergänze wollts, soss géif ech déi ugefaange Stécker eraushuelen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 02:30, 28. Dez. 2025 (UTC) :Moien, dee war effektiv e Bëssen an de Vergiess geroden. ech kucken deemnächst emol nom Déierchen a maachen en Artikel aus deem Gerüst, ier en op der Haaptsäit ass. Bescht Gréiss, -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:17, 28. Dez. 2025 (UTC) == Artikel vun der Woch == Salut, an der Diskussioun [[Schabloun Diskussioun:WDS#WDS-Infrastruktur ëmbauen?]] has du jo ugedeit, datt een eventuell en Automatismus op der Haaptsäit abaue kéint, fir datt een net all Joer manuell de Buschtaf vun ''Schabloun:AVDW R1'' etc. ännere muss. Wéi wier et mat <syntaxhighlight lang="wikitext" copy> {{AVDW {{#switch:{{#expr:{{LOCALYEAR}} mod 3}}|0=|1=R|2=S}}{{LOCALWEEK}}}} </syntaxhighlight> amplaz vun <code><nowiki>{{AVDW R{{LOCALWEEK}}}}</nowiki></code>? Da géife mer se vu Joer zu Joer an der Reiefolleg „“ → „R“ → „S“ duerchlafen. Dat ass zumindest d'Reienfolleg, wéi ech se op [[Haaptsäit/Artikel vun der Woch]] fonnt hunn. Mee wann ech mech am Historique vun der Haaptsäit net verkuckt hunn, schéngt awer 2025 „S“ a 2024 „“ gewiescht ze sinn. Dat kann een natierlech och esou maachen... A wann dann „T“ bäikënnt – soe mer ab 2027 – da géif een einfach <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{AVDW {{#switch:{{#expr:{{LOCALYEAR}} mod 4}}|0=|1=R|2=S|3=T}}{{LOCALWEEK}}}} </syntaxhighlight> asetzen a mir wiere rëm gutt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:45, 14. Jan. 2026 (UTC) : Moien a Merci! :D'Iddi ass effektiv, tëschent 3 Joergäng hin- an hierzeschalten (Vläicht och eng Kéier méi, ma déi musse mol geschriwwe ginn). Wann dat mat deem Code geet, deen s de do uginn hues, dann eran dermat :-) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 22:26, 14. Jan. 2026 (UTC) ::A schonn ass en dran; mat der Reiefolleg „“ → „R“ → „S“. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:38, 14. Jan. 2026 (UTC) == Méizuel == Ech hu gesinn datt Brauträck geläscht gouf. Ass dat well eng IP déi Méizuel ugeluecht huet? Ech froen dat well an der Lescht der en etlech vu sougenannte richtege Benotzer ugeluecht goufen an net geläscht goufen. --[[Spezial:Kontributiounen/&#126;2026-86624-2|&#126;2026-86624-2]] ([[Benotzer Diskussioun:&#126;2026-86624-2|Diskussioun]]) 17:19, 8. Feb. 2026 (UTC) :Moien, ech hunn et geläscht, net well et vun enger IP ugeluecht gouf, ma well Lemmata grondsätzlech an der Eenzuel sinn, an dofir kee Redirect vun der Méizuel néideg ass. Bei aneren ass dat jo ch net de Fall (Ausname wieren héchstens Saache wéi Nieren, Hoden o.ä. déi a Koppele virkommen, oder där wou et keng Eenzuel gëtt, wéi Knëppelsteng, ...) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:45, 8. Feb. 2026 (UTC) ::Däerf ech da [[Bréidercher]] proposéiere fir och geläscht ze ginn.? [[Spezial:Kontributiounen/&#126;2026-86624-2|&#126;2026-86624-2]] ([[Benotzer Diskussioun:&#126;2026-86624-2|Diskussioun]]) 18:27, 8. Feb. 2026 (UTC) :::Natierlech, an 't ass scho geschitt. --Zinneke == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17. Feb. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 benotzt huet--> == Nicolas Hosch == Hallo Zinneke, Merci fir d'Verbesserungen am Artikel vum Nicolas Hosch. Ech hunn eréischt elo gesinn, dass et eng Schabloun {{En Cours}} gëtt, wann een nach un engem Artikel schafft. Ech hunn ongewollt déi éischt Verbesserungen iwwerschriwwen, well ech selwer nach am Artikel amgaang war. Ech mengen, dass ech awer alles erëm dragesat hunn. Ech si frou iwwer all Réckmeldung zum Artikel. Ech sinn an engem klenge Grupp vu Leit an den LGS, deen an nächster Zäit Artikelen zu de Scouten bei Wikipedia wéilt dobäisetzen oder ergänzen. [[Benotzer:FinniMarie|FinniMarie]] ([[Benotzer Diskussioun:FinniMarie|Diskussioun]]) 00:52, 22. Feb. 2026 (UTC) :Moie FinniMarie, a Merci fir Är Mataarbecht! Dat kënnt geleegentlech vir, dass een zoufälleg zur selweschter Zäit un engem Artikel schafft, an dann deen een deem Anere seng Versioun iwwerschreift. Am Versiounshistorique kann een ëmmer déi vireg Versiounen erëmfannen, an da vun do dat wat net méi do steet (an awer stoe soll) erauskopéieren, an da mat enger neier Ännerung akopéieren. :Zum Hosch-Artikel: Do huet een op Wikidata Gebuerts- an Doudesdatum agesat, leider ouni Quell. War Dir dat? Wa jo, iwer et gutt. Dag a Mount jeeweils och an den Text vum Artikel ze schreiwen, mat enger klenger Foussnout vun der Quell. :An et ass flott, wann der am Scouts-Rayon weider Artikele schreiwe kéint. Ech si gespaant! Bescht Gréiss, :-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:02, 22. Feb. 2026 (UTC) == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:15, 10. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21. Abr. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 benotzt huet--> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28. Abr. 2026 (UTC) </div> <!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22. Mee 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21. Jun. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 13 July 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 13. Jul. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 benotzt huet--> == Robert Prussen == Moien, de Robert Prussen ass den 3 September 1915 zu Forest, Breissel, gebuer gin. Kennt Dir dat aenneren weg. Merci Lis Prussen :Merci, gouf gemaach. Dir kënnt dat awer gär selwer maachen, jiddereen dierf op Wikipedia schreiwen! Bescht Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:05, 16. Jul. 2026 (UTC) == ''The Signpost'': 2 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]] * WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:18, 2. Aug. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 24 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:25, 24. Aug. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30889666 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 16 September 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:11, 16. Sep. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31028446 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 13 October 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]] * WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 & the importance of in-person community]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI "rogue" agent activities found on Wikimedia projects]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:46, 13. Okt. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31092234 benotzt huet--> pg1u3n1x138t58dts4fcayzew7viu0r 0 2106 2711790 2703964 2026-10-13T17:48:15Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2711790 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''22. September''' ass den 265. Dag (266. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1520]]: [[Osmanescht Räich]]: De [[Selim I. vum Osmanesche Räich|Selim I.]], zanter [[1512]] un der Muecht, stierft, säin Nofollger gëtt de [[Süleyman I. vum Osmanesche Räich|Süleyman I.]] dee bis [[1566]] regéiere wäert. * [[1792]]: A [[Frankräich]] gëtt d'[[Monarchie]] ofgeschaaft an d'[[Éischt Franséisch Republik]] proklaméiert. * [[1980]]: Mam Amarsch vum [[Irak]] an den [[Iran]] fänkt den [[Éischte Golfkrich]] un. * [[1981]]: Déi éischt Streck vum [[TGV]] gëtt vum [[François Mitterrand]] ageweit. '''Lëtzebuerg''' * [[1888]]: D'[[Regierung Eyschen]] gëtt vereedegt; de [[Paul Eyschen]] bleift 27 Joer laang Premierminister. * [[1968]]: De [[Sennenger Zoo]] mécht seng Dieren op. == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie === * [[1884]]: De franséischen Astronom [[Guillaume Bigourdan]] entdeckt d'[[Galaxie]] [[NGC 76]]. * [[2001]]: D'amerikanesch Raumsond [[Deep Space 1]] erfuerscht de periodesche Koméit [[19P/Borrelly]]. ==Sport== * [[1976]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Helsinki]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 1:7 géint Finnland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Gilbert Zender]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12463 D'Detailer vum Foussballlännermatch Finnland-Lëtzebuerg den 22. September 1976 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1981]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:1 géint d'Bundesrepublik Däitschland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=233 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Däitschland den 22. September 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|Michael Faraday Fichier:Petit-Yersin.jpg|Alexandre Yersin Fichier:Erich Von Stroheim 1 Motion Picture Classic 1920.png|Erich von Stroheim Fichier:BenoîtPoelvoorde.jpg|Benoît Poelvoorde </gallery> * [[1593]]: [[Matthäus Merian]], schwäizeresch-däitsche Graveur an Editeur. * [[1684]]: [[Louis-Charles-Auguste Fouquet de Belle-Isle|Charles de Belle-Isle]], franséische Generol a Maréchal de France. * [[1791]]: [[Michael Faraday]], englesche Naturwëssenschaftler. * [[1859]]: [[Rudolph Bergh]], dänesche Komponist. * [[1863]]: [[Alexandre Yersin]], schwäizeresch-franséischen Dokter a Bakteriolog, huet de Peschtbazill entdeckt. * [[1885]]: [[Erich von Stroheim]], éisträichesch-amerikaneschen Acteur a Regisseur († [[1957]]). * [[1889]]: [[Edison Pettit]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1891]]: [[Hans Albers]], däitsche Schauspiller a Sänger. * [[1902]]: [[Christian Stengel]], franséische Filmregisseur. * [[1911]]: [[Louis Ducreux]], franséische Schauspiller, Museker, Auteur, Theaterregisseur an Theaterdirekter. * [[1912]]: [[Pierre Méré]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Kameramann a Schauspiller. * [[1914]]: [[Siegfried Lowitz]], däitsche Schauspiller. * [[1919]]: [[Franz Peter Wirth]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1922]]: [[Yvette Horner]], franséisch Akkordeonistin. * [[1924]]: [[Kurt Halbritter]], däitsche Karikaturist a satireschen Zeechner. * [[1924]]: [[Rosamunde Pilcher]], englesch Schrëftstellerin. * [[1930]]: [[Pierre Nimax Sr.]], lëtzebuergesche Musekspedagog, Militärmuseksdirigent a Komponist. * 1930: [[Antonio Saura]], spuenesche Moler. * [[1931]]: [[Edmond Wagner]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser, Philosoph an Auteur. * [[1932]]: [[Algirdas Brazauskas]], litauesche Politiker. * 1932: [[Ingemar Johansson]], schweedesche Boxer a Weltmeeschter am Schwéiergewiicht. * [[1940]]: [[Anna Karina]], dänesch Schauspillerin. * [[1942]]: [[Jean Octave]], lëtzebuergesche Journalist. * [[1944]]: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]], däitsche Filmregisseur an Drébuchauteur. * [[1950]]: [[Joseph Salentiny]], lëtzebuergesche Biolog an Direkter vum Kolléisch. * [[1953]]: [[Ségolène Royal]], franséisch Politikerin. * [[1957]]: [[Nick Cave]], australesche Sänger. * [[1958]]: [[Andrea Bocelli]], italieeneschen Tenor. * 1958: [[Cary Greisch]], lëtzebuergesche Gittarist. * [[1959]]: [[Mohamed Ben Abdallah Dionne]], senegaleesesche Politiker. * [[1960]]: [[Jitzchak Herzog]], israeelesche Politiker a Staatspresident. * [[1964]]: [[Benoît Poelvoorde]], belsche Schauspiller. * [[1968]]: [[Mihai Răzvan Ungureanu]], rumänesche Politiker an Historiker. * [[1972]]: [[Manuel Cardoni]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Foussballtrainer. * [[1978]]: [[Fabienne Gaul]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1981]]: [[Serdar Berdimuhamedow]], turkmeenesche Politiker. * [[1992]]: [[Bob Jungels]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1998]]: [[Hana Soric]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1842]]: [[Nicolas Bové]], lëtzebuergesche Botaniker. * [[1848]]: [[James Dunlop]], schotteschen Astronom. *[[1887]]: [[Nicolas Linckels (Paschtouer)|Nicolas Linckels]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1909]]: [[John Ludwig]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Entreprener. * [[1941]]: [[Gottfried Fittbogen]], däitsche Geléierten an Auteur. * [[1949]]: [[Sam Wood]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[1960]]: [[Melanie Klein]], éisträichesch - brittesch Psychanalytikerin. * [[1962]]: [[Michel Hemmerling]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[1967]]: [[Albert Calmes]], lëtzebuergeschen Historiker an Ekonomist. * [[1973]]: [[Paul van Zeeland]], belschen Diplomat a Politiker. * [[1978]]: [[Lina Carstens]], däitsch Schauspillerin. * [[1983]]: [[Antoine Krier]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 1983: [[Max Montavon]], franséische Schauspiller. * [[1985]]: [[Axel Springer]], däitschen Editeur. * [[1989]]: [[Irving Berlin]], amerikanesche Komponist. * [[1991]]: [[Ray Cillien]], lëtzebuergesche Boxer. * [[1994]]: [[Tony Krier]], lëtzebuergesche Fotograf a Journalist. * [[1996]]: [[Dorothy Lamour]], US-amerikanesch Schaupillerin. * [[1999]]: [[George C. Scott]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur a Produzent. * [[2001]]: [[Isaac Stern]], US-amerikanesche Violonist. * [[2002]]: [[Chuck Jones]], Comiczeechner a Filmregisseur vun Dessins-animésën. * [[2003]]: [[Nicolas Majerus (Politiker)|Nicolas Majerus]], lëtzebuergesche Politiker. * [[2004]]: [[Nico Weber]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler. * [[2007]]: [[Marcel Marceau]], franséische Pantomime. * [[2010]]: [[Liliane Welch]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[2011]]: [[Aristides Pereira]], kapverdianesche Politiker. * [[2013]]: [[Paul Kuhn]], däitsche Museker a Schauspiller. * [[2020]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller. * [[2023]]: [[Giorgio Napolitano]], italieenesche Politker. * 2023: [[Bernard Toublanc-Michel]], franséische Filmregisseur. == Feierdeeg == * [[Nationalfeierdag]] am [[Mali]] == Um Spaweck == {{Commonscat|22 September|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am September]] p9cshgdlu4ofsl3jqo81b7681al9sxp 2711791 2711790 2026-10-13T17:48:48Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2711791 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''22. September''' ass den 265. Dag (266. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1520]]: [[Osmanescht Räich]]: De [[Selim I. vum Osmanesche Räich|Selim I.]], zanter [[1512]] un der Muecht, stierft, säin Nofollger gëtt de [[Süleyman I. vum Osmanesche Räich|Süleyman I.]] dee bis [[1566]] regéiere wäert. * [[1792]]: A [[Frankräich]] gëtt d'[[Monarchie]] ofgeschaaft an d'[[Éischt Franséisch Republik]] proklaméiert. * [[1980]]: Mam Amarsch vum [[Irak]] an den [[Iran]] fänkt den [[Éischte Golfkrich]] un. * [[1981]]: Déi éischt Streck vum [[TGV]] gëtt vum [[François Mitterrand]] ageweit. '''Lëtzebuerg''' * [[1888]]: D'[[Regierung Eyschen]] gëtt vereedegt; de [[Paul Eyschen]] bleift 27 Joer laang Premierminister. * [[1968]]: De [[Sennenger Zoo]] mécht seng Dieren op. == Wëssenschaft an Technik == === Astronomie === * [[1884]]: De franséischen Astronom [[Guillaume Bigourdan]] entdeckt d'[[Galaxie]] [[NGC 76]]. * [[2001]]: D'amerikanesch Raumsond [[Deep Space 1]] erfuerscht de periodesche Koméit [[19P/Borrelly]]. ==Sport== * [[1976]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Helsinki]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 1:7 géint Finnland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Gilbert Zender]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12463 D'Detailer vum Foussballlännermatch Finnland-Lëtzebuerg den 22. September 1976 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1981]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:1 géint d'Bundesrepublik Däitschland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=233 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Däitschland den 22. September 1981 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|Michael Faraday Fichier:Petit-Yersin.jpg|Alexandre Yersin Fichier:Erich Von Stroheim 1 Motion Picture Classic 1920.png|Erich von Stroheim Fichier:BenoîtPoelvoorde.jpg|Benoît Poelvoorde </gallery> * [[1593]]: [[Matthäus Merian]], schwäizeresch-däitsche Graveur an Editeur. * [[1684]]: [[Louis-Charles-Auguste Fouquet de Belle-Isle|Charles de Belle-Isle]], franséische Generol a Maréchal de France. * [[1791]]: [[Michael Faraday]], englesche Naturwëssenschaftler. * [[1859]]: [[Rudolph Bergh]], dänesche Komponist. * [[1863]]: [[Alexandre Yersin]], schwäizeresch-franséischen Dokter a Bakteriolog, huet de Peschtbazill entdeckt. * [[1885]]: [[Erich von Stroheim]], éisträichesch-amerikaneschen Acteur a Regisseur († [[1957]]). * [[1889]]: [[Edison Pettit]], US-amerikaneschen Astronom. * [[1891]]: [[Hans Albers]], däitsche Schauspiller a Sänger. * [[1902]]: [[Christian Stengel]], franséische Filmregisseur. * [[1911]]: [[Louis Ducreux]], franséische Schauspiller, Museker, Auteur, Theaterregisseur an Theaterdirekter. * [[1912]]: [[Pierre Méré]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Kameramann a Schauspiller. * [[1914]]: [[Siegfried Lowitz]], däitsche Schauspiller. * [[1919]]: [[Franz Peter Wirth]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1922]]: [[Yvette Horner]], franséisch Akkordeonistin. * [[1924]]: [[Kurt Halbritter]], däitsche Karikaturist a satireschen Zeechner. * [[1924]]: [[Rosamunde Pilcher]], englesch Schrëftstellerin. * [[1930]]: [[Pierre Nimax Sr.]], lëtzebuergesche Musekspedagog, Militärmuseksdirigent a Komponist. * 1930: [[Antonio Saura]], spuenesche Moler. * [[1931]]: [[Edmond Wagner]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser, Philosoph an Auteur. * [[1932]]: [[Algirdas Brazauskas]], litauesche Politiker. * 1932: [[Ingemar Johansson]], schweedesche Boxer a Weltmeeschter am Schwéiergewiicht. * [[1940]]: [[Anna Karina]], dänesch Schauspillerin. * [[1942]]: [[Jean Octave]], lëtzebuergesche Journalist. * [[1944]]: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1950]]: [[Joseph Salentiny]], lëtzebuergesche Biolog an Direkter vum Kolléisch. * [[1953]]: [[Ségolène Royal]], franséisch Politikerin. * [[1957]]: [[Nick Cave]], australesche Sänger. * [[1958]]: [[Andrea Bocelli]], italieeneschen Tenor. * 1958: [[Cary Greisch]], lëtzebuergesche Gittarist. * [[1959]]: [[Mohamed Ben Abdallah Dionne]], senegaleesesche Politiker. * [[1960]]: [[Jitzchak Herzog]], israeelesche Politiker a Staatspresident. * [[1964]]: [[Benoît Poelvoorde]], belsche Schauspiller. * [[1968]]: [[Mihai Răzvan Ungureanu]], rumänesche Politiker an Historiker. * [[1972]]: [[Manuel Cardoni]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Foussballtrainer. * [[1978]]: [[Fabienne Gaul]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1981]]: [[Serdar Berdimuhamedow]], turkmeenesche Politiker. * [[1992]]: [[Bob Jungels]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1998]]: [[Hana Soric]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1842]]: [[Nicolas Bové]], lëtzebuergesche Botaniker. * [[1848]]: [[James Dunlop]], schotteschen Astronom. *[[1887]]: [[Nicolas Linckels (Paschtouer)|Nicolas Linckels]], lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen an Auteur. * [[1909]]: [[John Ludwig]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Entreprener. * [[1941]]: [[Gottfried Fittbogen]], däitsche Geléierten an Auteur. * [[1949]]: [[Sam Wood]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[1960]]: [[Melanie Klein]], éisträichesch - brittesch Psychanalytikerin. * [[1962]]: [[Michel Hemmerling]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[1967]]: [[Albert Calmes]], lëtzebuergeschen Historiker an Ekonomist. * [[1973]]: [[Paul van Zeeland]], belschen Diplomat a Politiker. * [[1978]]: [[Lina Carstens]], däitsch Schauspillerin. * [[1983]]: [[Antoine Krier]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker. * 1983: [[Max Montavon]], franséische Schauspiller. * [[1985]]: [[Axel Springer]], däitschen Editeur. * [[1989]]: [[Irving Berlin]], amerikanesche Komponist. * [[1991]]: [[Ray Cillien]], lëtzebuergesche Boxer. * [[1994]]: [[Tony Krier]], lëtzebuergesche Fotograf a Journalist. * [[1996]]: [[Dorothy Lamour]], US-amerikanesch Schaupillerin. * [[1999]]: [[George C. Scott]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur a Produzent. * [[2001]]: [[Isaac Stern]], US-amerikanesche Violonist. * [[2002]]: [[Chuck Jones]], Comiczeechner a Filmregisseur vun Dessins-animésën. * [[2003]]: [[Nicolas Majerus (Politiker)|Nicolas Majerus]], lëtzebuergesche Politiker. * [[2004]]: [[Nico Weber]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler. * [[2007]]: [[Marcel Marceau]], franséische Pantomime. * [[2010]]: [[Liliane Welch]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[2011]]: [[Aristides Pereira]], kapverdianesche Politiker. * [[2013]]: [[Paul Kuhn]], däitsche Museker a Schauspiller. * [[2020]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller. * [[2023]]: [[Giorgio Napolitano]], italieenesche Politker. * 2023: [[Bernard Toublanc-Michel]], franséische Filmregisseur. == Feierdeeg == * [[Nationalfeierdag]] am [[Mali]] == Um Spaweck == {{Commonscat|22 September|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am September]] e0h7nv7clcn6olsflo0wan9r49jdoz1 0 2117 2711796 2711450 2026-10-13T19:43:03Z MMFE 16576 /* Gestuerwen */ Dennis Hastert eran 2711796 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} Den '''3. [[Oktober]]''' ass den 276. Dag vum Joer (277. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1932]]: Den [[Irak]] gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. * [[1990]]: D'Bundesländer um Territoire vun der fréierer [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] trieden der [[Bundesrepublik Däitschland]] bei (''Däitsch Erëmvereenegung''). * [[1999]]: Bei de Parlamentswalen an [[Éisträich]] gëtt d'[[FPÖ]] no der [[SPÖ]] déi zweetstäerkst politesch Kraaft. * [[2014]]: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]]. * [[2025]]: De Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] of. * [[2026]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Bulgarien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:Wies Nicolas.jpg|Nicolas Wies Fichier:Carl von Ossietzky.jpg|Carl von Ossietzky Fichier:Gore Vidal 2 Shankbone 2009 NYC.jpg|Gore Vidal </gallery> * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], däitschen Agronom an Auteur. * [[1814]]: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister. * [[1817]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur. * [[1844]]: [[Arnould Schaack]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1879]]: [[André Brunot]], franséische Schauspiller. * [[1885]]: [[Nicolas Thill (Archeolog)|Nicolas Thill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Archeolog an Auteur. * [[1886]]: [[Henri Alain-Fournier]], franséische Schrëftsteller. * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], Journalist a Redakter ("Die Weltbühne"), Friddensnobelpräisdréier 1936. * [[1896]]: [[Julien Duvivier]], franséische Filmregisseur. * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franséische Schrëftsteller. * [[1898]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist, Schrëftsteller an Historiker. * [[1901]]: [[Jean Grémillon]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur. * [[1909]]: [[Albert Michel]], franséische Schauspiller. * [[1914]]: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], US-amerikaneschen Ekonom. * 1919: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller. * [[1920]]: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist. * [[1923]]: [[Jängi Hopp]], lëtzebuergesche Schauspiller. * [[1925]]: [[Gore Vidal]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 1925: [[Jean-Jacques Kariger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Botaniker. * 1925: [[Josy Hamer]], lëtzebuergesche Geiist an Hautboisspiller. * [[1929]]: [[Bert Stern]], US-amerikanesche Fotograf. * [[1931]]: [[Ernest Jann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1934]]: [[Koo Nimo]], ghanaesche Museker a Komponist. * [[1936]]: [[Nico Schmitt]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1941]]: [[Johny Léonard]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1948]]: [[Gisela Schneeberger]], däitsch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Anna Recker]], däitsch Molerin. * [[1954]]: [[Emile Calmes]], lëtzebuergesche Politiker a Geschäftsmann. * [[1958]]: [[Alex Bodry]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1962]]: [[Jean-Christophe Massinon]], franséische Moler a Sculpteur. * [[1968]]: [[Nadia Calviño]], spuenesch Economistin a Politikerin. * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin an Moudendesignerin. * [[1973]]: [[Jean-Luc Engler]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1977]]: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin. * [[1978]]: [[Gerald Asamoah]], däitsche Foussballspiller. * [[1982]]: [[Emma Pooley]], englesch Vëlossportlerin. * [[1988]]: [[Alicia Vikander]], schweedesch Schauspillerin. == Gestuerwen == * [[1873]]: [[Charles Lambert (Industriellen)|Charles Lambert]], lëtzebuergeschen Industriellen. * [[1905]]: [[Walter Wislicenus]], däitschen Astronom. * [[1908]]: [[Joseph Weber (Zänndokter)|Joseph Weber]], lëtzebuergeschen Zänndokter, Auteur an Diplomat. * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], däitsche Politiker, ''Reichskanzler'', Ausseminister a Friddensnobelpräisdréier (1926). * [[1932]]: [[Max Wolf]], däitschen Astronom. * [[1935]]: [[Armand Spoo]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * [[1944]]: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * [[1948]]: [[Jean Witry]], lëtzebuergesche Handwierksvertrieder. * [[1966]]: [[Giorgio Simonelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franséischen Theaterschrëftsteller. * [[1983]]: [[Guillaume Konsbruck]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1984]]: [[Emile Klensch]], lëtzebuergesche Bauer, Grënner vun der Ekabe. * [[1988]]: [[Franz Josef Strauß]], däitsche Politiker. * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller. * [[2002]]: [[André Delvaux]], belsche Filmregisseur. * [[2004]]: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2009]]: [[Reinhard Mohn]], däitschen Entreprener. * 2009: [[Jean Pinchon]], franséischen Agronom an Administrateur. * [[2018]]: [[Leon M. Lederman]], US-amerikanesche Physiker. * [[2019]]: [[Roger Taillibert]], franséischen Architekt. * [[2021]]: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Schauspiller. * 2021: [[Bernard Tapie]], franséische Geschäftsmann a Politiker. * [[2024]]: [[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]], lëtzebuergesche Politiker. * 2024: [[Elisabeth Merkels]], lëtzebuergesch-däitsch Radiosspeakerin a Lidderschreiwerin. * [[2026]]: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * 2026: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. == Feierdeeg == * Nationalfeierdag an [[Däitschland]] (Dag vun der däitscher Eenheet vun [[1990]]) * ''Leidens Ontzet'' – Dag vun der Befreiung vu [[Leiden]] an [[Holland]] vun der spuenescher Belagerung [[1574]] (Haut e grousst Volleksfest an der Stad) == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 03]] ejvam0tzpxc2ihwgvh7281dl1k20yx8 0 2120 2711795 2711084 2026-10-13T19:41:31Z MMFE 16576 /* Gestuerwen */ Dennis Hastert eraus 2711795 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''4. [[Oktober]]''' ass den 277. Dag vum Joer (278. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1515]]: [[Italiekricher]]: De [[Maximilian Sforza]] ergëtt sech zu [[Mailand]]. * [[1830]]: D'[[belsch]] Revolutiounsregierung proklaméiert d'Onofhängegkeet vun der Belsch vun [[Holland]]. * [[1910]]: Revolutioun a [[Portugal]], de Kinnek [[Manuel II. vu Portugal|Manuel II.]] gëtt gestierzt. * [[1957]]: D'[[Sowjetunioun]] schéisst mam [[Sputnik 1]] den éischte [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] op seng Tier ronderëm d'Äerd. * [[1998]]: De [[Fernando Henrique Cardoso]] gëtt fir d'zweet President vu [[Brasilien]]. === Lëtzebuerg === * [[1859]]: De ''[[Feierwon]]'' gëtt fir d'éischt Kéier gesongen, an dat zur Feier vum éischten Zuch, deen aus der Gare vun der Stad ofgepaff gëtt. * [[1959]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:3 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=178 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland de 4. Oktober 1959 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1964]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1966]], 0:2 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13515 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich vum 4. Oktober 1964 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[1980]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:2 géint d'USA.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7602 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-USA de 4. Oktober 1980 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == <gallery> Fichier:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|Rutherford Hayes |Luis Trenker Fichier:Busterkeaton.jpg|Buster Keaton Fichier:Heston portrait.jpg|Charles Heston </gallery> * [[1626]]: [[Richard Cromwell]], ''Lord Protector'' vun England, Schottland an Irland. * [[1787]]: [[François Guizot]], franséische Politiker, Historiker an Auteur. * [[1820]]: [[François-Étienne Musin]], belsche Moler. * [[1822]]: [[Rutherford B. Hayes]], 19. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. * [[1831]]: [[Jean Peters (Theolog)|Jean Peters]], lëtzebuergesche kathouleschen Theolog. * [[1835]]: [[Ferdinand Zartmann]], däitschen Aendokter. * [[1847]]: [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)|Jean-Pierre Knepper]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker. * [[1871]]: [[Nicolas Sinner]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1877]]: [[Emma Weber-Brugmann]], däitsch Fraerechtlerin, Schrëftstellerin an Iwwersetzerin. * [[1884]]: [[Félix Gouin]], franséische Politiker. * [[1889]]: [[Gustav Kolbach]], lëtzebuergesche Medezinner an Amateurbotaniker. * [[1892]]: [[Luis Trenker]], Éisträich-ungareschen Alpinist, Schauspiller, Regisseur a Schrëftsteller. * [[1894]]: [[Edward Cummings]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[1895]]: [[Buster Keaton]], US-amerikanesche Filmschauspiller a Regisseur. * 1895: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun. * [[1903]]: [[John Vincent Atanasoff]], US-amerikanesche Physiker a Computer-Pionéier. * [[1909]]: [[Marcel Brillon]], lëtzebuergeschen Naturfotograph. * [[1915]]: [[Madeleine Frieden-Kinnen]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[1916]]: [[Witali Ginsburg]], russesche Physiker. * [[1923]]: [[Charlton Heston]], amerikanesche Schauspiller. * [[1929]]: [[Henri Mersch]], lëtzebuergesche Gewiichtshiewer. * [[1936]]: [[Bernard Philippe]], lëtzebuergesche Ringer. * [[1938]]: [[Sophie Hardy]], franséisch Schauspillerin. * [[1939]]: [[Jean-François Laguionie]], franséische Schrëftsteller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur. * 1939: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * [[1941]]: [[Anne Rice]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[1942]]: [[Irm Hermann]], däitsch Schauspillerin. * 1942: [[Jóhanna Sigurðardóttir]], islännesch Politikerin. * 1942: [[Frantz Charles Muller]], lëtzebuergesche Forstingenieur an Naturschützer. * [[1946]]: [[Susan Sarandon]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1949]]: [[Armand Assante]], US-amerikanesche Schauspiller. * 1949: [[Jean-Loup Hubert]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1953]]: [[Tchéky Karyo]], tierkesch-franséische Schauspiller. * [[1954]]: [[Mario Jung]], lëtzebuergesche Museker. * [[1959]]: [[Romain Nati]], lëtzebuergesche Pneumolog a Member vum Staatsrot. * [[1964]]: [[Mariette Lentz]], lëtzebuergesch Sängerin. * [[1973]]: [[Roland Hoffmann (Volleyballspiller)|Roland Hoffmann]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1974]]: [[Stéphane Jacquin]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[1979]]: [[Daniel Huss]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1983]]: [[Vicky Krieps]], lëtzebuergesch Schauspillerin. * [[1984]]: [[Manon Hoffmann]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin. * [[1994]]: [[Rebecca Klerf]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1669]]: [[Rembrandt van Rijn]], hollännesche Moler. * [[1866]]: [[Pierre-Joseph Vanderaiken]], lëtzebuergeschen Entreprener. * [[1880]]: [[Jacques Offenbach]], franséische Komponist an Cellist. * [[1904]]: [[Frédéric-Auguste Bartholdi]], franséische Sculpteur (''[[Fräiheetsstatu]]''). * [[1920]]: [[Max Margules]], éisträichesche Meteorolog. * [[1946]]: [[Emile Moutrier]], lëtzebuergesche Veterinär. * [[1947]]: [[Max Planck]], däitsche Physiker, Nobelpräis fir Physik 1918. * [[1964]]: [[Anna Klemmer]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[1970]]: [[Janis Joplin]], US-amerikanesch Sängerin. * [[1984]]: [[Albert Berchem]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1986]]: [[Paul Sontag]], lëtzebuergesche Sänger, Dirigent a Komponist. * [[1989]]: [[Graham Chapman]], brittesche Schauspiller (''[[Monty Python]]'') a Schrëftsteller. * 1989: [[Noël-Noël]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[1993]]: [[Alex Wantz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1996]]: [[Masaki Kobayashi]], japanesche Filmregisseur. * [[1999]]: [[Bernard Buffet]], franséische Moler. * [[2004]]: [[Gordon Cooper]], amerikaneschen [[Astronaut]] an ee vun de [[Mercury Seven]]. * [[2006]]: [[Norbert Franck]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik. * [[2009]]: [[Mercedes Sosa]], argentinesch Sängerin. * [[2010]]: [[Norman Wisdom]], englesche Schauspiller. * [[2013]]: [[Võ Nguyên Giáp]], vietnameesesche Generol a Politiker. * [[2014]]: [[Jean-Claude Duvalier]], haitianeschen Diktator. * [[2020]]: [[Kenzō Takada]], japanesche Moudendesigner. * [[2022]]: [[Günter Lamprecht]], däitsche Schauspiller. * [[2024]]: [[Michel Blanc]], franséische Schauspiller a Regisseur. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|4 October|4. Oktober}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Dag am Oktober| 04]] 3nb2usz1r989y52djilcru9q5nqso3a 0 3032 2711789 2710817 2026-10-13T17:47:25Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2711789 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Utah Beach Landing.jpg|400px|thumb|D'Landung vun den Alliierten an der Normandie (Utah Beach).]] == Evenementer == === Europa === ====Zweete Weltkrich==== * [[22. Januar]]: Déi Alliéiert landen an [[Italien|Italie]] südlech vu [[Roum]]. * [[28. Januar]]: D'[[Rout Arméi]] befreit [[Sankt Petersburg|Leningrad]], dat vun der Wehrmacht agekesselt gi war. * [[22. Februar]]: D'Amerikaner bombardéieren iertemlech [[Nijmegen]]; 800 Leit kommen ëm d'Liewen. * {{4. Mäerz}}: Ufank vun der Fréijoersoffensiv vun der Rouder Arméi; d'Wehrmacht zitt sech no an no aus der [[Ukrain]] zeréck. * [[19. Mäerz]]: [[Ungarn]] gëtt vun Däitschland besat ''(Unternehmen Margarethe)''. * {{4. Juni}}: Roum gëtt vun den Amerikaner befreit. * {{6. Juni}}: ''[[D-Day]]''; [[Operation Overlord]]: Debarquement vun den Alliéierten an der [[Normandie]]. * [[10. Juni]]: Eng Unitéit vun der [[Waffen-SS]] ermuert bal all Awunner vun [[Oradour-sur-Glane]]. * {{3. Juli}}: [[Minsk]] gëtt vun der Rouder Arméi zeréckeruewert, 100.000 däitsch Zaldote gi gefaange geholl. * [[23. Juli]]: D'[[KZ Majdanek]] ass dat éischt vun de Vernichtungslageren, dat befreit gëtt. * [[31. Juli]]: Panzerschluecht vun [[Avranches]]; d'Alliéiert duerchbriechen déi däitsch Westfront. * [[20. Juli]]: En [[Attentat]] op den [[Adolf Hitler|Hitler]] duerch de [[Claus Schenk von Stauffenberg|Stauffenberg]] geet schif. * [[12. August]]: D'[[Waffen-SS]] erschéisst 560 Leit (bal all Fraen a Kanner) vum Duerf [[Sant'Anna di Stazzema]]. * [[15. August]]: Amerikanesche a franséisch Verbänn landen tëscht [[Toulon]] a [[Cannes]] ([[Operation Dragoon]]). * [[25. August]]: [[Paräis]] ass befreit. * [[28. August]]: D'Wehrmacht kapituléiert zu [[Marseille]]. * [[29. August]] / [[30. August]]: [[Königsberg (Preisen)|Königsberg]], gëtt duerch brittesch Bommenugrëffer zerstéiert. * {{4. September}}: Brittesch Truppe besetzen [[Antwerpen]]. * [[11. September]]: No der Befreiung vu Lëtzebuerg (kuckt ënnen) réckelen amerikanesch Truppe vu [[Stolzebuerg]] aus fir d'éischt bis an Däitschland eran. * [[17. September]]: Ufank vun der Loftlandung ''[[Operatioun Market Garden]]'' * [[25. September]]: Den [[Adolf Hitler]] gëtt den Uerder, e „[[Volkssturm]]“ opzesetzen, woubäi Jugendlecher an al Männer agesat ginn. * {{1. Oktober}}: Beim [[Massaker vu Marzabotto]] ermuerde [[Wehrmacht]] an [[Schutzstaffel|SS]] iwwer 800 Zivilisten. * {{2. Oktober}}: D'[[Warschauer Revolt]] ass um Enn; d'[[Polnesch Heemechtsarméi]] kapituléiert; déi Däitsch zerstéiere [[Warschau]] bal ganz (vum 19. Oktober un). * [[10. Oktober]]: D'Rout Arméi réckelt viru bis un d'däitsch Grenz an [[Ostpreisen]]. * [[15. Oktober]]: Ungarn schléisst e Waffestëllstand mat den Alliéierten. * [[16. Oktober]]: De ''Reichsverweser'' an Ungarn, [[Miklós Horthy]] muss op den Drock vun den Däitschen hin ofdanken, Nofollger gëtt de [[Pfeilkreuzler]] [[Ferenc Szálasi]]. * [[20. Oktober]]: D'Rout Arméi hëlt [[Belgrad]] an. * {{8. November}}: D'Kanadier gewannen d'Schluecht ëm d'[[Schelde]]mëndung, déi den 2. Oktober ugefaangen hat. * [[22. November]]: [[Metz]] gëtt duerch d'Amerikaner befreit. * [[29. November]]: [[Albanien]] ass befreit. ===== Lëtzebuerg ===== [[File:Aerial view of the bombed marshalling yards at Bettembourg, Luxembourg, in 1944 (204918097).jpg|thumb|upright|Bombardement op d'Eisebunnsatelieren zu Beetebuerg]] [[File:Place d'Armes Luxembourg liberation.jpg|thumb|10. Sept. 1944 op der Plëss d'Arem]] [[Fichier:Liberation of Wiltz in Luxembourg.jpg|thumb|[[Ardennenoffensiv]]: [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]] gëtt de 25. Dezember vun den Amerikaner zeréckeruewert; zerschossent Spidol.]] * [[25. Februar]]: 23 Lëtzebuerger [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]] ginn am Bësch beim [[KZ Hinzert]] higeriicht. * [[23. Mäerz]]: D'Resistenzlerorganisatiounen LVL ([[Letzeburger Vollekslegio'n]]), LPL ([[Lëtzeburger Patriote Liga]]) an LRL ([[Lëtzebuerger Roude Léiw]]) schléisse sech an der ''Union des mouvements de résistance luxembourgeois'' ([[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]]) zuesummen. * {{9. Mee}}: Amerikanesch Fligere bombardéieren um 9h53 d'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]]; et gëtt 59 Doudeger an 160 Blesséierter. *[[11. Mee]]: Amerikanesch Fligere bombardéieren d'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]]; 27 Leit kommen dobäi ëm d'Liewen. * [[14. Juli]]: De Joergang 1927 gëtt an de [[Reichsarbeitsdienst]] an an d'[[Wehrmacht]] [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]]. * [[31. August]]-[[1. September]]: Eng 10.000 [[Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg|Kollaborateure]] verloossen d'Land. * {{9. September}}: D'Zaldote vun der 3. US-Army kommen zu [[Péiteng]] iwwer d'Grenz. * [[10. September]]: D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass befreit. De [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] an de [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] gi vum Vollek enthusiastesch gefeiert. * [[23. September]]: D'[[Exilregierung|Regierung]] kënnt aus dem Exil erëm. * [[23. November]]: Déi sougenannt ''[[Regierung vun der Befreiung]]'' hëlt hir Aarbecht op. * {{6. Dezember}}: D'[[Chamber]] kënnt eng éischt Kéier no der Besatzung nees zesummen. Well awer just 25 vun de 55 Deputéiert vu virum Krich do waren - déi aner ware gestuerwen, a Krichsgefaangeschaft, oder stoungen a Verdacht op Kollaboratioun - war se onfäeg, Decisiounen ze huelen, an d'Sëtzung gouf nees zougemaach. * [[16. Dezember]]: Ufank vun der [[Ardennenoffensiv]]; den Norde vum Land gëtt nees vun däitschen Truppe besat. * [[25. Dezember]]: D'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]] gëtt gegrënnt. * [[26. Dezember]]: D'Wehrmacht sprengt op hirem Réckzuch déi [[Iechternacher Basilika]]. ====Soss==== * [[17. Juni]]: [[Island]] gëtt vun [[Dänemark]] onofhängeg. * {{1. August}}: De [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] gëtt Räichspresident a [[Finnland]]. * [[23. August]]: Bei engem [[Staatsstreech]] a [[Rumänien]] iwwerhëlt de Kinnek d'Muecht, schléisst e Waffestëllstandsofkommes mat den Alliéierten an erkläert Däitschland de Krich. * {{5. September}}: D'[[Sowjetunioun]] erkläert [[Bulgarien]] de Krich. * [[15. September]]: Bulgarie gëtt eng Volleksrepublik, mam [[Wassil Kolarow]] als provisoresche President. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * {{3. Februar}}: D'US-Arméi eruewert mat de [[Marshallinselen]] eng éischt Kéier am Krich e virdru japaneschen Territoire. * [[26. Oktober]]: Amerikanesch an australesch Verbänn gewannen d'Loft- a Séischluecht am [[Philippinnen|philippinnesche]] [[Golf vu Leyte]]. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten === * {{1. Januar}}: [[Libanon]] a [[Syrien]] ginn onofhängeg. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Ekonomie == * 1. Juli bis 22. Juli: [[Konferenz vu Bretton Woods]]: 44 Staate gi sech doriwwer eens, eng [[Weltbank]] an den [[Internationale Wärungsfonds]] opzesetzen. == Wëssenschaft an Technik == == Gebuer == * [[Charles W. Juels]], US-amerikaneschen Amateurastronom. * [[Erich Langjahr]], Schwäizer Filmregisseur, Produzent a Kameramann. * {{1. Januar}}: [[Umar Hasan Ahmad al-Baschir]], Staatschef vu Sudan. * {{4. Januar}}: [[Judy Winter]], däitsch Schauspillerin. * {{9. Januar}}: [[Jimmy Page]], brittesche Museker, Gittarist. * [[10. Januar]]: [[Alain Fleischer]], franséische Filmregisseur, Fotograf a Schrëftsteller. * [[12. Januar]]: [[Joe Frazier]], US-amerikanesche Boxer. * [[16. Januar]]: [[Thomas Fritsch]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 16. Januar: [[Marilù Tolo]], italieenesch Schauspillerin.[[Fichier:Françoise Hardy05.JPG|thumb|100px|Françoise Hardy]] * [[17. Januar]]: [[Françoise Hardy]], franséisch Schlagersängerin, Texterin, Komponistin a Filmschauspillerin. * [[18. Januar]]: [[Alexander Van der Bellen]], éisträicheschen Ekonomist a Politiker; Bundespresident. * [[21. Januar]]: [[Roby Stahl]], Lëtzebuerger Politiker * [[22. Januar]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * 22. Januar: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * 22. Januar: [[Antonio Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Rutger Hauer]], hollännesche Schauspiller. * [[24. Januar]]: [[Jean-Pierre Klein]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Januar]]: [[Alfred Gulden]], däitsche Schrëftsteller, Dramatiker, Lidder- a Filmmécher. * 25. Januar: [[Anita Pallenberg]], däitsch Schauspillerin a Moudendesignerin. * [[27. Januar]]: [[Mairead Corrigan]], Nordiresch Friddensaktivistin, Friddensnobelpräisdréiesch 1976. * [[28. Januar]]: [[John Tavener]], englesche Komponist. * {{6. Februar}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{8. Februar}}: [[Sebastião Salgado]], brasilianesche Fotograf. * {{9. Februar}}: [[Francis Girod]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur, a Filmproduzent. * [[12. Februar]]: [[Yves Afonso]], franséische Schauspiller. * [[13. Februar]]: [[Stockard Channing]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Februar]]: [[Carl Bernstein]], US-amerikanesche Journalist. * 14. Februar: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * 14. Februar: [[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier an Diplomat. * [[15. Februar]]: [[Florence Giorgetti]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Februar]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[24. Februar]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Februar]]: [[Sepp Maier]], däitsche Foussballspiller. * {{1. Mäerz}}: [[Roger Wohlfart]], lëtzebuergesche Moler a Karikaturist. * {{2. Mäerz}}: [[Uschi Glas]], däitsch Schauspillerin. * {{4. Mäerz}}: [[Bonnie Lynn Adelson]], US-amerikanesch Paukisitin. * {{0}}4. Mäerz: [[Ulrich Roski]], däitsche Lidder-Mécher. * {{0}}4. Mäerz: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * {{6. Mäerz}}: [[Kiri Te Kanawa]], neiséilännesch Sopransängerin. * {{0}}6. Mäerz: [[Jacques Renard (Filmregisseur)|Jacques Renard]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[13. Mäerz]]: [[Guy Bernardin]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 13. Mäerz: [[Chris Roberts (Sänger)|Chris Roberts]], däitsche Sänger. * [[14. Mäerz]]: [[Sigi Rothemund]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[16. Mäerz]]: [[Andrew S. Tanenbaum]], US-amerikaneschen Informatiker. * [[17. Mäerz]]: [[Jürgen Peters]], däitsche Gewerkschaftsfonctionnaire. * [[18. Mäerz]]: [[Ott Neuens]], lëtzebuergesche Moler. * [[20. Mäerz]]: [[Erwin Neher]], Wëssenschaftler an Nobelpräisdréier. * 20. Mäerz: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Mäerz]]: [[Marie-Christine Barrault]], franséisch Schauspillerin. * 21. Mäerz: [[Gila von Weitershausen]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Ric Ocasek]], US-amerikanesche Museker. * [[24. Mäerz]]: [[Vojislav Koštunica]], serbesche Politiker, President vu Jugoslawien a Premierminister vu Serbien. * [[26. Mäerz]]: [[Diana Ross]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * {{2. Abrëll}}¨: [[Martine Brochard]], franséisch-italieenesch Schauspillerin. * {{3. Abrëll}}¨: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Willeke van Ammelrooy]], hollännesch Schauspillerin. [[Fichier:Gerhard Schröder (cropped).jpg|thumb|100px|Gerhard Schröder]] * {{7. Abrëll}}: [[Gerhard Schröder]], däitsche Politiker, [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * {{8. Abrëll}}: [[Anders Refn]], dänesche Filmregisseur a Filmediteur. * [[11. Abrëll]]: [[John Milius]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 11. Abrëll: [[Nicoletta]] (Nicole Grisoni), franséisch Sängerin. * [[14. Abrëll]]: [[Henri Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * [[17. Abrëll]]: [[Paul Scheuer]], lëtzebuergesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmschauspiller. * [[19. Abrëll]]: [[James Heckman]], US-amerikaneschen Ekonomist, Nobelpräisdréier. * [[21. Abrëll]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser. * [[22. Abrëll]]: [[Steve Fossett]], US-amerikaneschen Aventurier. * [[23. Abrëll]]: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur. * 23. Abrëll: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[25. Abrëll]]: [[Christine Ockrent]], belsch Journalistin. * [[28. Abrëll]]: [[Jean-Claude Van Cauwenberghe]], belsche Politiker. * 28. Abrëll: [[Günter Verheugen]], däitsche Politiker, EU-Kommissär. * 28. Abrëll: [[Jacques Wirion]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[29. Abrëll]]: [[Agnès Spaak]], franséisch Schauspillerin. *[[30. Abrëll]]: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * {{1. Mee}}: [[André Braun]], lëtzebuergesche Bouschéisser an Olympionik. * {{0}}1. Mee: [[Costa Cordalis]], griichesche Sänger vun däitsche Schlager. [[Fichier:Monica Bleibtreu.4523.jpg|100px|thumb|Monica Bleibtreu]] * {{4. Mee}}: [[Monica Bleibtreu]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Dave]], franko-hollännesche Sänger. * {{5. Mee}}: [[Christian de Portzamparc]], franséischen Architekt. * [[10. Mee]]: [[Marie-France Pisier]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin. * [[12. Mee]]: [[Chris Patten]], brittesche Politiker, Gouverneur vun Hongkong an EU-Kommissär. [[Fichier:George Lucas cropped 2009.jpg|thumb|100px|George Lucas 2009]] * [[14. Mee]]: [[George Lucas]], US-amerikanesche Filmregisseur a -produzent. * 14. Mee: [[Josef Johanns]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[16. Mee]]: [[Billy Cobham]], panamaeschen Jazz-Batteur a -Komponist. * [[19. Mee]]: [[Peter Mayhew]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mee]]: [[Joe Cocker]], brittesche ''Rhythm and Blues''-Sänger. * [[21. Mee]]: [[Mary Robinson]], Presidentin vun Irland an UN-Héichcommissairin fir Mënscherechter. * [[22. Mee]]: [[Jean-Paul Ollivier]], franséische Vëlosfuerer a Sportjournalist. * [[24. Mee]]: [[Christine Delaroche]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 24. Mee: [[Dominique Lavanant]], franséisch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Alain Souchon]], franséische Sänger, Komponist a Schauspiller. * [[29. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Jean-Pierre Léaud]], franséische Schauspiller. * 28. Mee: [[Sondra Locke]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Juni}}: [[Marvin Hamlisch]], US-amerikanesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Babik Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * {{9. Juni}}: [[Bernard Queysanne]], franséische Filmregisseur. * [[12. Juni]]: [[Christiane Rücker]], däitsch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Ban Ki-moon]], südkoreanesche Politiker, UN-Generalsekretär. * [[14. Juni]]: [[Dagmar Damek]], däitsch Filmregiseurin. * [[16. Juni]]: [[Aly Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Salvador Sánchez Cerén]], salvadorianesch Politiker. * [[19. Juni]]: [[Chico Buarque]], brasilianesche Sänger, Komponist a Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Helmut Dietl]], däitsche Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 24. Juni: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * 24. Juni: [[Julian Holloway]], brittesche Synchronspriecher a Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Michel Polnareff]], franséische Popmuseker. * {{0}}3. Juli: [[Eugène Rixen]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vu Goias a Brasilien. * {{5. Juli}}: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. [[Fichier:Bernhard Schlink.jpg|thumb|100px|Bernhard Schlink]] * {{6. Juli}}: [[Bernhard Schlink]], däitschen Auteur, Jurist a Riichter. * {{7. Juli}}: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * {{0}}7. Juli: [[Ian Wilmut]], britteschen Embryolog. * [[13. Juli]]: [[Ernő Rubik]], ungaresche Sculpteur, Architekt an Erfinder. *[[17. Juli]]: [[Jean-Claude Brisseau]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[21. Juli]]: [[John Atta-Mills]], ghanaesche Politiker. * 21. Juli: [[Tony Scott]], brittesche Filmregisseur. * [[23. Juli]]: [[Mandy Miller]], englesch Filmschauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Jan-Carl Raspe]], däitschen Terrorist, Member vun der RAF. * [[25. Juli]]: [[Michel Heintz]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * 25. Juli: [[Christian Fechner]], franséische Filmproduzent, Dréibuchauteur a Regisseur. * [[26. Juli]]: [[Salvatore Samperi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Juli]]: [[Jimmy Cliff]], jamaikanesche Reggaemuseker. * 30. Juli: [[Betty Mars]], franséisch Sängerin. * [[31. Juli]]: [[Geraldine Chaplin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Peter Weir]], australesche Regisseur. * {{0}}8. August: [[Derib]], Schwäizer Comiczeechner. * [[15. August]]: [[Sylvie Vartan]], franséisch Chanson- a Popsängerin a Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Da Grava]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. August]]: [[Volker Lechtenbrink]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 18. August: [[Helena Rojo]], mexikanesch Schauspillerin. * [[20. August]]: [[Rajiv Gandhi]], indesche Premierminister. * [[22. August]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operen- a Rocksänger. * [[30. August]]: [[Charles Reinertz]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * 30. August: [[René Schmitt (Foussballspiller)]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[31. August]]: [[Georges Schranz]], lëtzebuergesch Vëlossportler. * {{8. September}}: [[Sylvie Hülsemann]], lëtzebuergesch Waasserschileeferin a Sportlerin vum Joer. * [[11. September]]: [[Ernest Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. September]]: [[Barry White]], US-amerikanesche Soulsänger. [[Fichier:JacquelineBissetSept08.jpg|thumb|100px|Jacqueline Bisset]] * [[13. September]]: [[Jacqueline Bisset]], brittesch Schauspillerin. * 13. September: [[Mike Marshall]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. September]]: [[Reinhold Messner]], italieenesche Biergsteiger. * [[18. September]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * 18. September: [[Fons Kontz]], lëtzebuergesche Sänger, Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur vun Theaterstécker. * [[22. September]]: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]], däitsche Filmregisseur an Drébuchauteur. *[[24. September]]: [[Diana Körner]], däitsch Schauspillerin. * [[25. September]]: [[Michael Douglas]], US-amerikanesche Schauspiller a Produzent. * [[28. September]]: [[Miloš Zeman]], tschechesche Politiker, Staatspresident. * {{1. Oktober}}: [[Jean-Pierre Castaldi]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{5. Oktober}}: [[Michael Ande]], däitsche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Joana (Sängerin)|Joana]], däitsch Sängerin a Lidderméchesch. * [[12. Oktober]]: [[Ton Koopman]], hollänneschen Dirigent, Organist an Cembalist. * 12. Oktober: [[Johny Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. Oktober]]: [[Udo Kier]], däitsche Schauspiller. * [[15. Oktober]]: [[Georgette Bisdorff]], lëtzebuergesch Chronistin a Schrëftstellerin. [[Fichier:David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg|thumb|100px|David Trimble]] * 15. Oktober: [[Ram Chandra Poudel]], nepaleesesche Politiker. * 15. Oktober: [[David Trimble]], nordiresche Politiker, Friddensnobelpräisdréier (1998) * [[17. Oktober]]: [[Zénon Bernard (1944)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * 17. Oktober: [[Philippe Noesen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Theaterintendant a Regisseur. * [[19. Oktober]]: [[Clemens Klopfenstein]], Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * 19. Oktober: [[Peter Tosh]], jamaikanesche Sänger. * [[21. Oktober]]: [[Jean-Pierre Sauvage (Cheemiker)|Jean-Pierre Sauvage]], franséische Cheemiker. * [[28. Oktober]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * {{2. November}}: [[Patrice Chéreau]], franséische Regisseur. * {{3. November}}: [[John Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * {{0}}3. November: [[Eva Renzi]], däitsch Schauspillerin. * {{4. November}}: [[Leif Erland Andersson]], schweedeschen Astronom. * [[11. November]]: [[Norbert Quintus]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Auteur. * [[17. November]]: [[Danny DeVito]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. November]]: [[Claes-Ingvar Lagerkvist]], schweedeschen Astronom. * [[17. November]]: [[Rem Koolhaas]], hollänneschen Architekt. * [[21. November]]: [[Harold Ramis]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[23. November]]: [[Peter Lindbergh]], däitsche Fotograf a Filmmécher. * 23. November: [[James Toback]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Johny Kirsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Daniel Duval]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 28. November: [[Fernand Greisen]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Pierre Arditi]], franséische Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Botho Strauß]], däitsche Schrëftsteller. * {{3. Dezember}}: [[Jos Massard]], lëtzebuergesche Biolog, Wëssenschaftshistoriker a Politiker. * {{5. Dezember}}: [[Jeroen Krabbé]], hollännesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. Dezember]]: [[Brenda Lee]], US-amerikanesch Country-Sängerin. * 11. Dezember: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Dezember]]: [[Johny Fritz]], lëtzebuergesche Museker, Professer a Komponist. * [[21. Dezember]]: [[Ulli Lommel]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[23. Dezember]]: [[Raymond Clement]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[26. Dezember]]: [[Reinhold Bachler]], éisträichesche Schisprénger an Trainer am Schisprangen. * [[28. Dezember]]: [[Sandra Moore Faber]], US-amerikanesch Astronomin a Physikerin. == Gestuerwen == [[Fichier:Antanas Smetona 2.jpg|thumb|100px|Antanas Smetona]] * {{5. Januar}}: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Antanas Smetona]], éischte President vun der Republik Litauen. * [[11. Januar]]: [[Galeazzo Ciano]], italieeneschen Diplomat a Politiker. * [[14. Januar]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler. * 14. Januar: [[Hans Schiebelhuth]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Januar]]: [[Edvard Munch]], norwegescher Moler. * [[31. Januar]]: [[Jean Giraudoux]], franséischen Theater-Auteur * [[1. Februar]]: [[Pieter Cornelis Mondrian]], hollännesche Moler [[Fichier:Piet Mondrian 2.jpg|thumb|100px|Piet Mondrian]] * {{4. Februar}}: [[Yvette Guilbert]], franséisch Music-Hall-Sängerin. * [[10. Februar]]: [[Eugène Michel Antoniadi]], griicheschen Astronom. * [[17. Februar]]: [[Auguste Razen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[23. Februar]]: [[Leo Hendrik Baekeland]], belschen Erfinder. * [[25. Februar]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler. * 25. Februar: [[Lucien Bentz]], lëtzebuergesche Sportsprofesser a Resistenzler. * 25. Februar: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[25. Mäerz]]: [[Kurt Laves]], US-amerikaneschen Astronom. * [[27. Mäerz]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Robert Lynen]], franséische Schauspiller a Resistenzler. * {{1. Mee}}: [[Jizchak Katzenelson]], jiddeschen Auteur. * [[11. Mee]]: [[Michel Hack]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[17. Mee]]: [[Milena Jesenská]], tschechesch Schrëftstellerin, Iwwersetzerin a Journalistin. * [[18. Mee]]: [[Camille Sutor]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[19. Mee]]: [[Albert Ungeheuer]], lëtzebuergesche Resistenzler a [[Passeur]]. * 19. Mee: [[François Goldschmit]], lëtzebuergesche Resistenzler a Passeur. * [[24. Mee]]: [[Félix Asselborn]], belsche Resistenzler a Member vun der Armée secrète. * [[30. Mee]]: [[Bruno Granichstaedten]], éisträichesche Komponist. * [[7. Juni]]: [[Armand Collard]], belsche Resistenzler. * [[16. Juni]]: [[Anny Blau]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * 16. Juni: [[Marc Bloch]], franséischen Historiker. * [[17. Juni]]: [[Félix Peters]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[21. Juni]]: [[Guillaume Salomon]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Hobby-Zauberer. * [[18. Juli]]: [[Émile Benoit (Resistenzler)|Émile Benoit]], belsche Resistenzler. * [[19. Juli]]: [[Will Marion Cook]], US-amerikanesche Komponist. * [[21. Juli]]: [[Claus Schenk von Stauffenberg]], däitschen Offizéier. * [[26. Juli]]: [[Josy Noesen]], lëtzebuergeschen Auteur. * 26. Juli: [[Reza Schah Pahlavi]], Schah vu Persien. [[Fichier:Antoine de Saint-Exupéry.jpg|thumb|130px|Antoine de Saint-Exupéry]] * [[31. Juli]]: [[Antoine de Saint-Exupéry]], franséische Schrëftsteller a Pilot. * [[2. August]]: [[Felix Nussbaum]], Moler. * [[9. August]]: [[Thomas Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[10. August]]: [[Roger Barthel]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[18. August]]: [[Emile Boeres]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * 18. August: [[Ernst Thälmann]], däitsche Politiker. * [[19. August]]: [[Jean Bringer]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Aimé Ramond]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. August]]: [[Hubert Croharé]], franséischen Offizéier a Resistenzler. * [[26. August]]: [[Pierre Ponath]], lëtzebuergesche Resistenzler. * {{4. September}}: [[Pierre Luttgens]], belsche Resistenzler. *{{9. September}}: [[Hyman Josefson]], US-amerikaneschen Zaldot. * [[27. September]]: [[Sergei Michailowitsch Prokudin-Gorski]], russesche Fotograf. * [[14. Oktober]]: [[Erwin Rommel]], däitsche ''Generolfeldmarschall''. * [[23. Oktober]]: [[Charles Glover Barkla]], brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[24. Oktober]]: [[Louis Renault (Autosconstructeur)|Louis Renault]], franséischen Ingenieur an Autosconstructeur. * {{2. November}}: [[Jean Neven]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * {{0}}2. November: [[Pierre Laux]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der Operatioun Overlord. * {{7. November}}: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun fir d'Sowjetunioun a China an a Japan an der Zäit vum Zweete Weltkrich. * {{0}}7. November: [[Fernand Charpin]], franséische Schauspiller. * [[19. November]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[22. November]]: [[Arthur Stanley Eddington]], britteschen Astrophysiker. * [[10. Dezember]]: [[Paul Otlet]], belschen Informatiounsmanager, Grënner vun der moderner Dokumentatiounswëssenschaft. * [[13. Dezember]]: [[Wassily Kandinsky]], russesche Moler. [[Fichier:Glen miller.jpg|thumb|100px|Glenn Miller]] * [[15. Dezember]]: [[Glenn Miller]], US-amerikaneschen Jazz-Trombonnist, Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[20. Dezember]]: [[Abbas II. vun Egypten)|Abbas II.]], tierkesche Vizekinnek vun Egypten. * [[21. Dezember]]: [[Alphonse Nickels]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Anne-Marie Federspiel]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[30. Dezember]]: [[Romain Rolland]], franséische Schrëftsteller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} psexcwhsksy8jfu41wuvviaciu5o3ri 2711792 2711789 2026-10-13T17:49:20Z Johnny Chicago 17 /* Gebuer */ 2711792 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:Utah Beach Landing.jpg|400px|thumb|D'Landung vun den Alliierten an der Normandie (Utah Beach).]] == Evenementer == === Europa === ====Zweete Weltkrich==== * [[22. Januar]]: Déi Alliéiert landen an [[Italien|Italie]] südlech vu [[Roum]]. * [[28. Januar]]: D'[[Rout Arméi]] befreit [[Sankt Petersburg|Leningrad]], dat vun der Wehrmacht agekesselt gi war. * [[22. Februar]]: D'Amerikaner bombardéieren iertemlech [[Nijmegen]]; 800 Leit kommen ëm d'Liewen. * {{4. Mäerz}}: Ufank vun der Fréijoersoffensiv vun der Rouder Arméi; d'Wehrmacht zitt sech no an no aus der [[Ukrain]] zeréck. * [[19. Mäerz]]: [[Ungarn]] gëtt vun Däitschland besat ''(Unternehmen Margarethe)''. * {{4. Juni}}: Roum gëtt vun den Amerikaner befreit. * {{6. Juni}}: ''[[D-Day]]''; [[Operation Overlord]]: Debarquement vun den Alliéierten an der [[Normandie]]. * [[10. Juni]]: Eng Unitéit vun der [[Waffen-SS]] ermuert bal all Awunner vun [[Oradour-sur-Glane]]. * {{3. Juli}}: [[Minsk]] gëtt vun der Rouder Arméi zeréckeruewert, 100.000 däitsch Zaldote gi gefaange geholl. * [[23. Juli]]: D'[[KZ Majdanek]] ass dat éischt vun de Vernichtungslageren, dat befreit gëtt. * [[31. Juli]]: Panzerschluecht vun [[Avranches]]; d'Alliéiert duerchbriechen déi däitsch Westfront. * [[20. Juli]]: En [[Attentat]] op den [[Adolf Hitler|Hitler]] duerch de [[Claus Schenk von Stauffenberg|Stauffenberg]] geet schif. * [[12. August]]: D'[[Waffen-SS]] erschéisst 560 Leit (bal all Fraen a Kanner) vum Duerf [[Sant'Anna di Stazzema]]. * [[15. August]]: Amerikanesche a franséisch Verbänn landen tëscht [[Toulon]] a [[Cannes]] ([[Operation Dragoon]]). * [[25. August]]: [[Paräis]] ass befreit. * [[28. August]]: D'Wehrmacht kapituléiert zu [[Marseille]]. * [[29. August]] / [[30. August]]: [[Königsberg (Preisen)|Königsberg]], gëtt duerch brittesch Bommenugrëffer zerstéiert. * {{4. September}}: Brittesch Truppe besetzen [[Antwerpen]]. * [[11. September]]: No der Befreiung vu Lëtzebuerg (kuckt ënnen) réckelen amerikanesch Truppe vu [[Stolzebuerg]] aus fir d'éischt bis an Däitschland eran. * [[17. September]]: Ufank vun der Loftlandung ''[[Operatioun Market Garden]]'' * [[25. September]]: Den [[Adolf Hitler]] gëtt den Uerder, e „[[Volkssturm]]“ opzesetzen, woubäi Jugendlecher an al Männer agesat ginn. * {{1. Oktober}}: Beim [[Massaker vu Marzabotto]] ermuerde [[Wehrmacht]] an [[Schutzstaffel|SS]] iwwer 800 Zivilisten. * {{2. Oktober}}: D'[[Warschauer Revolt]] ass um Enn; d'[[Polnesch Heemechtsarméi]] kapituléiert; déi Däitsch zerstéiere [[Warschau]] bal ganz (vum 19. Oktober un). * [[10. Oktober]]: D'Rout Arméi réckelt viru bis un d'däitsch Grenz an [[Ostpreisen]]. * [[15. Oktober]]: Ungarn schléisst e Waffestëllstand mat den Alliéierten. * [[16. Oktober]]: De ''Reichsverweser'' an Ungarn, [[Miklós Horthy]] muss op den Drock vun den Däitschen hin ofdanken, Nofollger gëtt de [[Pfeilkreuzler]] [[Ferenc Szálasi]]. * [[20. Oktober]]: D'Rout Arméi hëlt [[Belgrad]] an. * {{8. November}}: D'Kanadier gewannen d'Schluecht ëm d'[[Schelde]]mëndung, déi den 2. Oktober ugefaangen hat. * [[22. November]]: [[Metz]] gëtt duerch d'Amerikaner befreit. * [[29. November]]: [[Albanien]] ass befreit. ===== Lëtzebuerg ===== [[File:Aerial view of the bombed marshalling yards at Bettembourg, Luxembourg, in 1944 (204918097).jpg|thumb|upright|Bombardement op d'Eisebunnsatelieren zu Beetebuerg]] [[File:Place d'Armes Luxembourg liberation.jpg|thumb|10. Sept. 1944 op der Plëss d'Arem]] [[Fichier:Liberation of Wiltz in Luxembourg.jpg|thumb|[[Ardennenoffensiv]]: [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]] gëtt de 25. Dezember vun den Amerikaner zeréckeruewert; zerschossent Spidol.]] * [[25. Februar]]: 23 Lëtzebuerger [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]] ginn am Bësch beim [[KZ Hinzert]] higeriicht. * [[23. Mäerz]]: D'Resistenzlerorganisatiounen LVL ([[Letzeburger Vollekslegio'n]]), LPL ([[Lëtzeburger Patriote Liga]]) an LRL ([[Lëtzebuerger Roude Léiw]]) schléisse sech an der ''Union des mouvements de résistance luxembourgeois'' ([[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen]]) zuesummen. * {{9. Mee}}: Amerikanesch Fligere bombardéieren um 9h53 d'[[Gare (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]]; et gëtt 59 Doudeger an 160 Blesséierter. *[[11. Mee]]: Amerikanesch Fligere bombardéieren d'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]]; 27 Leit kommen dobäi ëm d'Liewen. * [[14. Juli]]: De Joergang 1927 gëtt an de [[Reichsarbeitsdienst]] an an d'[[Wehrmacht]] [[zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]]. * [[31. August]]-[[1. September]]: Eng 10.000 [[Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg|Kollaborateure]] verloossen d'Land. * {{9. September}}: D'Zaldote vun der 3. US-Army kommen zu [[Péiteng]] iwwer d'Grenz. * [[10. September]]: D'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass befreit. De [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] an de [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] gi vum Vollek enthusiastesch gefeiert. * [[23. September]]: D'[[Exilregierung|Regierung]] kënnt aus dem Exil erëm. * [[23. November]]: Déi sougenannt ''[[Regierung vun der Befreiung]]'' hëlt hir Aarbecht op. * {{6. Dezember}}: D'[[Chamber]] kënnt eng éischt Kéier no der Besatzung nees zesummen. Well awer just 25 vun de 55 Deputéiert vu virum Krich do waren - déi aner ware gestuerwen, a Krichsgefaangeschaft, oder stoungen a Verdacht op Kollaboratioun - war se onfäeg, Decisiounen ze huelen, an d'Sëtzung gouf nees zougemaach. * [[16. Dezember]]: Ufank vun der [[Ardennenoffensiv]]; den Norde vum Land gëtt nees vun däitschen Truppe besat. * [[25. Dezember]]: D'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte]] gëtt gegrënnt. * [[26. Dezember]]: D'Wehrmacht sprengt op hirem Réckzuch déi [[Iechternacher Basilika]]. ====Soss==== * [[17. Juni]]: [[Island]] gëtt vun [[Dänemark]] onofhängeg. * {{1. August}}: De [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] gëtt Räichspresident a [[Finnland]]. * [[23. August]]: Bei engem [[Staatsstreech]] a [[Rumänien]] iwwerhëlt de Kinnek d'Muecht, schléisst e Waffestëllstandsofkommes mat den Alliéierten an erkläert Däitschland de Krich. * {{5. September}}: D'[[Sowjetunioun]] erkläert [[Bulgarien]] de Krich. * [[15. September]]: Bulgarie gëtt eng Volleksrepublik, mam [[Wassil Kolarow]] als provisoresche President. === Afrika === === Amerika === ==== USA ==== ==== Südamerika ==== === Asien === * {{3. Februar}}: D'US-Arméi eruewert mat de [[Marshallinselen]] eng éischt Kéier am Krich e virdru japaneschen Territoire. * [[26. Oktober]]: Amerikanesch an australesch Verbänn gewannen d'Loft- a Séischluecht am [[Philippinnen|philippinnesche]] [[Golf vu Leyte]]. === Ozeanien & Pazifik === === Arabesch Welt an Noen Osten === * {{1. Januar}}: [[Libanon]] a [[Syrien]] ginn onofhängeg. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === == Ekonomie == * 1. Juli bis 22. Juli: [[Konferenz vu Bretton Woods]]: 44 Staate gi sech doriwwer eens, eng [[Weltbank]] an den [[Internationale Wärungsfonds]] opzesetzen. == Wëssenschaft an Technik == == Gebuer == * [[Charles W. Juels]], US-amerikaneschen Amateurastronom. * [[Erich Langjahr]], Schwäizer Filmregisseur, Produzent a Kameramann. * {{1. Januar}}: [[Umar Hasan Ahmad al-Baschir]], Staatschef vu Sudan. * {{4. Januar}}: [[Judy Winter]], däitsch Schauspillerin. * {{9. Januar}}: [[Jimmy Page]], brittesche Museker, Gittarist. * [[10. Januar]]: [[Alain Fleischer]], franséische Filmregisseur, Fotograf a Schrëftsteller. * [[12. Januar]]: [[Joe Frazier]], US-amerikanesche Boxer. * [[16. Januar]]: [[Thomas Fritsch]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 16. Januar: [[Marilù Tolo]], italieenesch Schauspillerin.[[Fichier:Françoise Hardy05.JPG|thumb|100px|Françoise Hardy]] * [[17. Januar]]: [[Françoise Hardy]], franséisch Schlagersängerin, Texterin, Komponistin a Filmschauspillerin. * [[18. Januar]]: [[Alexander Van der Bellen]], éisträicheschen Ekonomist a Politiker; Bundespresident. * [[21. Januar]]: [[Roby Stahl]], Lëtzebuerger Politiker * [[22. Januar]]: [[Angela Winkler]], däitsch Schauspillerin. * 22. Januar: [[Andrea Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * 22. Januar: [[Antonio Frazzi]], italieenesche Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Rutger Hauer]], hollännesche Schauspiller. * [[24. Januar]]: [[Jean-Pierre Klein]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Januar]]: [[Alfred Gulden]], däitsche Schrëftsteller, Dramatiker, Lidder- a Filmmécher. * 25. Januar: [[Anita Pallenberg]], däitsch Schauspillerin a Moudendesignerin. * [[27. Januar]]: [[Mairead Corrigan]], Nordiresch Friddensaktivistin, Friddensnobelpräisdréiesch 1976. * [[28. Januar]]: [[John Tavener]], englesche Komponist. * {{6. Februar}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{8. Februar}}: [[Sebastião Salgado]], brasilianesche Fotograf. * {{9. Februar}}: [[Francis Girod]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur, a Filmproduzent. * [[12. Februar]]: [[Yves Afonso]], franséische Schauspiller. * [[13. Februar]]: [[Stockard Channing]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Februar]]: [[Carl Bernstein]], US-amerikanesche Journalist. * 14. Februar: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * 14. Februar: [[Egide Thein]], lëtzebuergeschen Offizéier an Diplomat. * [[15. Februar]]: [[Florence Giorgetti]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Februar]]: [[Jonathan Demme]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[23. Februar]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[24. Februar]]: [[Dominique Prado]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Februar]]: [[Sepp Maier]], däitsche Foussballspiller. * {{1. Mäerz}}: [[Roger Wohlfart]], lëtzebuergesche Moler a Karikaturist. * {{2. Mäerz}}: [[Uschi Glas]], däitsch Schauspillerin. * {{4. Mäerz}}: [[Bonnie Lynn Adelson]], US-amerikanesch Paukisitin. * {{0}}4. Mäerz: [[Ulrich Roski]], däitsche Lidder-Mécher. * {{0}}4. Mäerz: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * {{6. Mäerz}}: [[Kiri Te Kanawa]], neiséilännesch Sopransängerin. * {{0}}6. Mäerz: [[Jacques Renard (Filmregisseur)|Jacques Renard]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[13. Mäerz]]: [[Guy Bernardin]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 13. Mäerz: [[Chris Roberts (Sänger)|Chris Roberts]], däitsche Sänger. * [[14. Mäerz]]: [[Sigi Rothemund]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[16. Mäerz]]: [[Andrew S. Tanenbaum]], US-amerikaneschen Informatiker. * [[17. Mäerz]]: [[Jürgen Peters]], däitsche Gewerkschaftsfonctionnaire. * [[18. Mäerz]]: [[Ott Neuens]], lëtzebuergesche Moler. * [[20. Mäerz]]: [[Erwin Neher]], Wëssenschaftler an Nobelpräisdréier. * 20. Mäerz: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Mäerz]]: [[Marie-Christine Barrault]], franséisch Schauspillerin. * 21. Mäerz: [[Gila von Weitershausen]], däitsch Schauspillerin. * [[23. Mäerz]]: [[Ric Ocasek]], US-amerikanesche Museker. * [[24. Mäerz]]: [[Vojislav Koštunica]], serbesche Politiker, President vu Jugoslawien a Premierminister vu Serbien. * [[26. Mäerz]]: [[Diana Ross]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin. * {{2. Abrëll}}¨: [[Martine Brochard]], franséisch-italieenesch Schauspillerin. * {{3. Abrëll}}¨: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * {{5. Abrëll}}: [[Willeke van Ammelrooy]], hollännesch Schauspillerin. [[Fichier:Gerhard Schröder (cropped).jpg|thumb|100px|Gerhard Schröder]] * {{7. Abrëll}}: [[Gerhard Schröder]], däitsche Politiker, [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * {{8. Abrëll}}: [[Anders Refn]], dänesche Filmregisseur a Filmediteur. * [[11. Abrëll]]: [[John Milius]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 11. Abrëll: [[Nicoletta]] (Nicole Grisoni), franséisch Sängerin. * [[14. Abrëll]]: [[Henri Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Elmar Wepper]], däitsche Schauspiller a Synchronspriecher. * [[17. Abrëll]]: [[Paul Scheuer]], lëtzebuergesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmschauspiller. * [[19. Abrëll]]: [[James Heckman]], US-amerikaneschen Ekonomist, Nobelpräisdréier. * [[21. Abrëll]]: [[Alexandre Marius Dées de Sterio]], lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser. * [[22. Abrëll]]: [[Steve Fossett]], US-amerikaneschen Aventurier. * [[23. Abrëll]]: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur. * 23. Abrëll: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[25. Abrëll]]: [[Christine Ockrent]], belsch Journalistin. * [[28. Abrëll]]: [[Jean-Claude Van Cauwenberghe]], belsche Politiker. * 28. Abrëll: [[Günter Verheugen]], däitsche Politiker, EU-Kommissär. * 28. Abrëll: [[Jacques Wirion]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[29. Abrëll]]: [[Agnès Spaak]], franséisch Schauspillerin. *[[30. Abrëll]]: [[Rudi Assauer]], däitsche Foussballprofi a -manager. * {{1. Mee}}: [[André Braun]], lëtzebuergesche Bouschéisser an Olympionik. * {{0}}1. Mee: [[Costa Cordalis]], griichesche Sänger vun däitsche Schlager. [[Fichier:Monica Bleibtreu.4523.jpg|100px|thumb|Monica Bleibtreu]] * {{4. Mee}}: [[Monica Bleibtreu]], éisträichesch Schauspillerin. * {{0}}4. Mee: [[Dave]], franko-hollännesche Sänger. * {{5. Mee}}: [[Christian de Portzamparc]], franséischen Architekt. * [[10. Mee]]: [[Marie-France Pisier]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin. * [[12. Mee]]: [[Chris Patten]], brittesche Politiker, Gouverneur vun Hongkong an EU-Kommissär. [[Fichier:George Lucas cropped 2009.jpg|thumb|100px|George Lucas 2009]] * [[14. Mee]]: [[George Lucas]], US-amerikanesche Filmregisseur a -produzent. * 14. Mee: [[Josef Johanns]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[16. Mee]]: [[Billy Cobham]], panamaeschen Jazz-Batteur a -Komponist. * [[19. Mee]]: [[Peter Mayhew]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mee]]: [[Joe Cocker]], brittesche ''Rhythm and Blues''-Sänger. * [[21. Mee]]: [[Mary Robinson]], Presidentin vun Irland an UN-Héichcommissairin fir Mënscherechter. * [[22. Mee]]: [[Jean-Paul Ollivier]], franséische Vëlosfuerer a Sportjournalist. * [[24. Mee]]: [[Christine Delaroche]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 24. Mee: [[Dominique Lavanant]], franséisch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Alain Souchon]], franséische Sänger, Komponist a Schauspiller. * [[29. Mee]]: [[Helmut Berger]], éisträichesche Filmschauspiller. * [[28. Mee]]: [[Jean-Pierre Léaud]], franséische Schauspiller. * 28. Mee: [[Sondra Locke]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Juni}}: [[Marvin Hamlisch]], US-amerikanesche Komponist. * {{8. Juni}}: [[Babik Reinhardt]], Jazz-Gittarist. * {{9. Juni}}: [[Bernard Queysanne]], franséische Filmregisseur. * [[12. Juni]]: [[Christiane Rücker]], däitsch Schauspillerin. * [[13. Juni]]: [[Ban Ki-moon]], südkoreanesche Politiker, UN-Generalsekretär. * [[14. Juni]]: [[Dagmar Damek]], däitsch Filmregiseurin. * [[16. Juni]]: [[Aly Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Salvador Sánchez Cerén]], salvadorianesch Politiker. * [[19. Juni]]: [[Chico Buarque]], brasilianesche Sänger, Komponist a Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Helmut Dietl]], däitsche Filmregisseur. * [[24. Juni]]: [[Jeff Beck]], brittesche Museker. * 24. Juni: [[Ticky Holgado]] franséische Schauspiller. * 24. Juni: [[Julian Holloway]], brittesche Synchronspriecher a Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Michel Polnareff]], franséische Popmuseker. * {{0}}3. Juli: [[Eugène Rixen]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vu Goias a Brasilien. * {{5. Juli}}: [[Geneviève Grad]], franséisch Schauspillerin. [[Fichier:Bernhard Schlink.jpg|thumb|100px|Bernhard Schlink]] * {{6. Juli}}: [[Bernhard Schlink]], däitschen Auteur, Jurist a Riichter. * {{7. Juli}}: [[Toto Cutugno]], italieenesche Sänger. * {{0}}7. Juli: [[Ian Wilmut]], britteschen Embryolog. * [[13. Juli]]: [[Ernő Rubik]], ungaresche Sculpteur, Architekt an Erfinder. *[[17. Juli]]: [[Jean-Claude Brisseau]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. * [[21. Juli]]: [[John Atta-Mills]], ghanaesche Politiker. * 21. Juli: [[Tony Scott]], brittesche Filmregisseur. * [[23. Juli]]: [[Mandy Miller]], englesch Filmschauspillerin. * [[24. Juli]]: [[Jan-Carl Raspe]], däitschen Terrorist, Member vun der RAF. * [[25. Juli]]: [[Michel Heintz]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur. * 25. Juli: [[Christian Fechner]], franséische Filmproduzent, Dréibuchauteur a Regisseur. * [[26. Juli]]: [[Salvatore Samperi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[30. Juli]]: [[Jimmy Cliff]], jamaikanesche Reggaemuseker. * 30. Juli: [[Betty Mars]], franséisch Sängerin. * [[31. Juli]]: [[Geraldine Chaplin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{8. August}}: [[Peter Weir]], australesche Regisseur. * {{0}}8. August: [[Derib]], Schwäizer Comiczeechner. * [[15. August]]: [[Sylvie Vartan]], franséisch Chanson- a Popsängerin a Schauspillerin. * [[17. August]]: [[Robert Da Grava]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[18. August]]: [[Volker Lechtenbrink]], däitsche Schauspiller a Schlagersänger. * 18. August: [[Helena Rojo]], mexikanesch Schauspillerin. * [[20. August]]: [[Rajiv Gandhi]], indesche Premierminister. * [[22. August]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operen- a Rocksänger. * [[30. August]]: [[Charles Reinertz]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker. * 30. August: [[René Schmitt (Foussballspiller)]], lëtzebuergesche Foussballspiller * [[31. August]]: [[Georges Schranz]], lëtzebuergesch Vëlossportler. * {{8. September}}: [[Sylvie Hülsemann]], lëtzebuergesch Waasserschileeferin a Sportlerin vum Joer. * [[11. September]]: [[Ernest Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler. * [[12. September]]: [[Barry White]], US-amerikanesche Soulsänger. [[Fichier:JacquelineBissetSept08.jpg|thumb|100px|Jacqueline Bisset]] * [[13. September]]: [[Jacqueline Bisset]], brittesch Schauspillerin. * 13. September: [[Mike Marshall]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. September]]: [[Reinhold Messner]], italieenesche Biergsteiger. * [[18. September]]: [[Veronica Carlson]], englesch Schauspillerin. * 18. September: [[Fons Kontz]], lëtzebuergesche Sänger, Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur vun Theaterstécker. * [[22. September]]: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. *[[24. September]]: [[Diana Körner]], däitsch Schauspillerin. * [[25. September]]: [[Michael Douglas]], US-amerikanesche Schauspiller a Produzent. * [[28. September]]: [[Miloš Zeman]], tschechesche Politiker, Staatspresident. * {{1. Oktober}}: [[Jean-Pierre Castaldi]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{5. Oktober}}: [[Michael Ande]], däitsche Schauspiller. * [[11. Oktober]]: [[Joana (Sängerin)|Joana]], däitsch Sängerin a Lidderméchesch. * [[12. Oktober]]: [[Ton Koopman]], hollänneschen Dirigent, Organist an Cembalist. * 12. Oktober: [[Johny Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[14. Oktober]]: [[Udo Kier]], däitsche Schauspiller. * [[15. Oktober]]: [[Georgette Bisdorff]], lëtzebuergesch Chronistin a Schrëftstellerin. [[Fichier:David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg|thumb|100px|David Trimble]] * 15. Oktober: [[Ram Chandra Poudel]], nepaleesesche Politiker. * 15. Oktober: [[David Trimble]], nordiresche Politiker, Friddensnobelpräisdréier (1998) * [[17. Oktober]]: [[Zénon Bernard (1944)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker. * 17. Oktober: [[Philippe Noesen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Theaterintendant a Regisseur. * [[19. Oktober]]: [[Clemens Klopfenstein]], Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * 19. Oktober: [[Peter Tosh]], jamaikanesche Sänger. * [[21. Oktober]]: [[Jean-Pierre Sauvage (Cheemiker)|Jean-Pierre Sauvage]], franséische Cheemiker. * [[28. Oktober]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker. * {{2. November}}: [[Patrice Chéreau]], franséische Regisseur. * {{3. November}}: [[John Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * {{0}}3. November: [[Eva Renzi]], däitsch Schauspillerin. * {{4. November}}: [[Leif Erland Andersson]], schweedeschen Astronom. * [[11. November]]: [[Norbert Quintus]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Auteur. * [[17. November]]: [[Danny DeVito]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. November]]: [[Claes-Ingvar Lagerkvist]], schweedeschen Astronom. * [[17. November]]: [[Rem Koolhaas]], hollänneschen Architekt. * [[21. November]]: [[Harold Ramis]], US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[23. November]]: [[Peter Lindbergh]], däitsche Fotograf a Filmmécher. * 23. November: [[James Toback]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Johny Kirsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Daniel Duval]], franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 28. November: [[Fernand Greisen]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker. * {{1. Dezember}}: [[Pierre Arditi]], franséische Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Botho Strauß]], däitsche Schrëftsteller. * {{3. Dezember}}: [[Jos Massard]], lëtzebuergesche Biolog, Wëssenschaftshistoriker a Politiker. * {{5. Dezember}}: [[Jeroen Krabbé]], hollännesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. Dezember]]: [[Brenda Lee]], US-amerikanesch Country-Sängerin. * 11. Dezember: [[Teri Garr]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[14. Dezember]]: [[Johny Fritz]], lëtzebuergesche Museker, Professer a Komponist. * [[21. Dezember]]: [[Ulli Lommel]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent. * [[23. Dezember]]: [[Raymond Clement]], lëtzebuergesche Fotograf. * [[26. Dezember]]: [[Reinhold Bachler]], éisträichesche Schisprénger an Trainer am Schisprangen. * [[28. Dezember]]: [[Sandra Moore Faber]], US-amerikanesch Astronomin a Physikerin. == Gestuerwen == [[Fichier:Antanas Smetona 2.jpg|thumb|100px|Antanas Smetona]] * {{5. Januar}}: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{9. Januar}}: [[Antanas Smetona]], éischte President vun der Republik Litauen. * [[11. Januar]]: [[Galeazzo Ciano]], italieeneschen Diplomat a Politiker. * [[14. Januar]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler. * 14. Januar: [[Hans Schiebelhuth]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Januar]]: [[Edvard Munch]], norwegescher Moler. * [[31. Januar]]: [[Jean Giraudoux]], franséischen Theater-Auteur * [[1. Februar]]: [[Pieter Cornelis Mondrian]], hollännesche Moler [[Fichier:Piet Mondrian 2.jpg|thumb|100px|Piet Mondrian]] * {{4. Februar}}: [[Yvette Guilbert]], franséisch Music-Hall-Sängerin. * [[10. Februar]]: [[Eugène Michel Antoniadi]], griicheschen Astronom. * [[17. Februar]]: [[Auguste Razen]], lëtzebuergeschen Dokter a Politiker. * [[23. Februar]]: [[Leo Hendrik Baekeland]], belschen Erfinder. * [[25. Februar]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler. * 25. Februar: [[Lucien Bentz]], lëtzebuergesche Sportsprofesser a Resistenzler. * 25. Februar: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[25. Mäerz]]: [[Kurt Laves]], US-amerikaneschen Astronom. * [[27. Mäerz]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker. * {{1. Abrëll}}: [[Robert Lynen]], franséische Schauspiller a Resistenzler. * {{1. Mee}}: [[Jizchak Katzenelson]], jiddeschen Auteur. * [[11. Mee]]: [[Michel Hack]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler. * [[17. Mee]]: [[Milena Jesenská]], tschechesch Schrëftstellerin, Iwwersetzerin a Journalistin. * [[18. Mee]]: [[Camille Sutor]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[19. Mee]]: [[Albert Ungeheuer]], lëtzebuergesche Resistenzler a [[Passeur]]. * 19. Mee: [[François Goldschmit]], lëtzebuergesche Resistenzler a Passeur. * [[24. Mee]]: [[Félix Asselborn]], belsche Resistenzler a Member vun der Armée secrète. * [[30. Mee]]: [[Bruno Granichstaedten]], éisträichesche Komponist. * [[7. Juni]]: [[Armand Collard]], belsche Resistenzler. * [[16. Juni]]: [[Anny Blau]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * 16. Juni: [[Marc Bloch]], franséischen Historiker. * [[17. Juni]]: [[Félix Peters]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * [[21. Juni]]: [[Guillaume Salomon]], lëtzebuergesche Geschäftsmann an Hobby-Zauberer. * [[18. Juli]]: [[Émile Benoit (Resistenzler)|Émile Benoit]], belsche Resistenzler. * [[19. Juli]]: [[Will Marion Cook]], US-amerikanesche Komponist. * [[21. Juli]]: [[Claus Schenk von Stauffenberg]], däitschen Offizéier. * [[26. Juli]]: [[Josy Noesen]], lëtzebuergeschen Auteur. * 26. Juli: [[Reza Schah Pahlavi]], Schah vu Persien. [[Fichier:Antoine de Saint-Exupéry.jpg|thumb|130px|Antoine de Saint-Exupéry]] * [[31. Juli]]: [[Antoine de Saint-Exupéry]], franséische Schrëftsteller a Pilot. * [[2. August]]: [[Felix Nussbaum]], Moler. * [[9. August]]: [[Thomas Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[10. August]]: [[Roger Barthel]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[18. August]]: [[Emile Boeres]], lëtzebuergesche Museker a Komponist. * 18. August: [[Ernst Thälmann]], däitsche Politiker. * [[19. August]]: [[Jean Bringer]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Aimé Ramond]], franséische Resistenzler. * 19. August: [[Antoine Hansen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. August]]: [[Hubert Croharé]], franséischen Offizéier a Resistenzler. * [[26. August]]: [[Pierre Ponath]], lëtzebuergesche Resistenzler. * {{4. September}}: [[Pierre Luttgens]], belsche Resistenzler. *{{9. September}}: [[Hyman Josefson]], US-amerikaneschen Zaldot. * [[27. September]]: [[Sergei Michailowitsch Prokudin-Gorski]], russesche Fotograf. * [[14. Oktober]]: [[Erwin Rommel]], däitsche ''Generolfeldmarschall''. * [[23. Oktober]]: [[Charles Glover Barkla]], brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. * [[24. Oktober]]: [[Louis Renault (Autosconstructeur)|Louis Renault]], franséischen Ingenieur an Autosconstructeur. * {{2. November}}: [[Jean Neven]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]]. * {{0}}2. November: [[Pierre Laux]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der Operatioun Overlord. * {{7. November}}: [[Richard Sorge]], däitsche Journalist a Spioun fir d'Sowjetunioun a China an a Japan an der Zäit vum Zweete Weltkrich. * {{0}}7. November: [[Fernand Charpin]], franséische Schauspiller. * [[19. November]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler. * [[22. November]]: [[Arthur Stanley Eddington]], britteschen Astrophysiker. * [[10. Dezember]]: [[Paul Otlet]], belschen Informatiounsmanager, Grënner vun der moderner Dokumentatiounswëssenschaft. * [[13. Dezember]]: [[Wassily Kandinsky]], russesche Moler. [[Fichier:Glen miller.jpg|thumb|100px|Glenn Miller]] * [[15. Dezember]]: [[Glenn Miller]], US-amerikaneschen Jazz-Trombonnist, Bandleader, Komponist an Arrangeur. * [[20. Dezember]]: [[Abbas II. vun Egypten)|Abbas II.]], tierkesche Vizekinnek vun Egypten. * [[21. Dezember]]: [[Alphonse Nickels]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Anne-Marie Federspiel]], lëtzebuergesch Resistenzlerin. * [[30. Dezember]]: [[Romain Rolland]], franséische Schrëftsteller. == Um Spaweck == {{Commonscat}} ft4atf9jcszc96wg7srnbjk8fsel3wr 0 10656 2711770 2711714 2026-10-13T12:54:26Z Zinneke 34 Hei net relevant 2711770 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wärung}} De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en du mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass. == Ursprong == De Lëtzebuerger Frang ass net iwwer Nuecht entstanen, mä huet sech iwwer Joerzéngten entwéckelt. Vu sengen Urspréng als reng [[Buchgeld|Buchwärung]] mat engem feste [[Wiesselcours]] zum [[preiseschen Daler]], iwwer d'Klappe vu klenge Wiesselmënzen, bis hin zu senger spéiderer Bindung un déi [[däitsch Goldmark]]. Eréischt nom Enn vum [[Éischte Weltkrich]] huet de Lëtzebuerger Frang seng ganz eege Gestalt ugeholl, éier en eng enk Allianz mam [[belsche Frang]] agaangen ass, fir schlussendlech vum Euro ofgeléist ze ginn. === Festsetze vun de Wiesselcoursen an d'Auswierkunge vum Gresham-Gesetz zu Lëtzebuerg (1841–1842) === ==== Ausgangslag an de Rapport mam Gulden ==== Duerch den Arrêté vum Kinnek-Groussherzog vum 20. August 1841<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1841/08/20/n1/jo|Titel=Arrêté Royal Grand-ducal du 20 Août 1841 concernant la fixation de la valeur du franc en monnaie des Pays-Bas.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=20.08.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf den offizielle Wiesselcours am deemolege Lëtzebuerg op 0,4725 [[hollännesche Gulden|hollännesch Gulde]] fir ee Frang – sief et de [[Franséische Frang|franséischen]] oder de belsche Frang – festgeluecht. Well Lëtzebuerg, mat Ausnam vun der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsstad]], vun 1830 bis 1839 ënner belscher Administratioun stoung, an d'Belsch dëse Cours scho mam Gesetz vum 5. Juni 1832 agefouert hat<ref>{{Citation|URL=https://unionisme.be/pasinomie/1832/L18320605.pdf|Titel=Loi du 5 juin 1832 (loi monétaire)|Gekuckt=11.10.2026|Datum=05.06.1832|Editeur=unionisme.be|Sprooch=fr}}</ref>, war dësen Tarif [[De jure / de facto|de facto]] scho laang am Land etabléiert. Theoretesch sollt dëse Cours op dem reale [[Sëlwer|Sëlwergehalt]] vun de Mënze berouen. Den hollännesche Sëlwergulden huet aus 9,613 Gramm puerem Sëlwer bestanen, iwwerdeems de franséische Germinal-Frang 4,5 Gramm rengt Sëlwer enthalen huet. Doraus ergëtt sech en tatsächleche mathematesche Sëlwer-Rapport vu: 4,5 / 9,613 = 0,46812 Gulden. Well den offizielle Kurs am Dekreet mat 0,4725 awer méi héich ugesat war, gouf de Frang am Verglach zum Gulde gesetzlech iwwerbewäert. ====Bäitrëtt an den Zollveräin an de preiseschen Daler==== Mam Bäitrëtt vu Lëtzebuerg an den [[Däitschen Zollveräin]] am Abrëll 1842 huet och en offiziellen Ëmrechnungscours fir de preiseschen Daler misse festgeluecht ginn<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/conv/1842/09/21/n1/jo|Titel=Vertrag vom 8 Februar 1842 über den Anschluß des Großherzogtums Luxemburg an den Deutschen Zoll- und Handels-Verein.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=08.02.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=de}}</ref>. Duerch déi preisesch Garnisoun an der [[Bundesfestung]] waren dës Daler an der Festungsstad souwisou scho fest am alldeeglechen Ëmlaf verankert. Fir dëst ze reegelen, huet de Kinnek-Groussherzog den Arrêté vum 16. Mäerz 1842 erlooss<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1842/03/16/n2/jo|Titel=Arrêté Royal Grand-ducal du 16 Mars 1842 portant fixation de la valeur du franc en monnaie de Prusse.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=16.03.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> mat deem festgehale gouf, datt de franséischen an de belsche Frang bei den ëffentleche Keese fir d'Zollbezuelungen exakt de Wäert vun aacht [[preisesche Sëlwergroschen]] haten. Doraus huet sech en offizielle Cours vun 1 Daler = 3,75 Frang erginn. Och hei huet d'Mathematik net mat der Realitéit iwwereneegestëmmt: En Daler hat 16,7 Gramm rengt Sëlwer an de Frang 4,5 Gramm. De reelle Rapport louch deemno bei: 4,5 / 16,7 = 0,26946 Daler. Well de preiseschen Daler an 30 Sëlwergroschen an de Sëlwergrosche selwer an 12 Pfenneg gedeelt war, hätt de reelle Cours misse bei 8 Groschen an 1 Pfenneg leien. Mat engem offizielle Kurs vun exakt 8 Grosche gouf de Frang par Rapport zum Daler awer ënnerbewäert. ==== Gesetz vum Gresham ==== Dës Diskrepanzen tëscht dem offiziellen, gesetzleche Cours an dem reelle Sëlwerwäert hunn eng klassesch Form vum [[Gesetz vum Gresham|Gresham sengem Gesetz]] ausgeléist („Schlecht Geld verdrängt dat gutt Geld“). Dat huet zu enger Kettereaktioun gefouert: * Frang vs. Gulden: den iwwerbewäerten, „schlechten“ Frang huet den ënnerbewäerten, „gudden“ Gulden aus dem alldeeglechen Ëmlaf verdrängt. * Daler vs. Frang: den iwwerbewäerten, „schlechten“ Daler huet gläichzäiteg den ënnerbewäerten, „gudden“ Frang verdrängt. D'Resultat war paradox: den Daler gouf zur dominanter Wärung bei allen Transaktiounen. De Frang dogéint gouf wéinst senger gesetzlecher Ënnerbewäertung ëmmer méi rar an am private Besëtz vun de Leit als stabille Wäertspäicher gehamstert. Ob dëse Wiesselcours gewielt gouf, fir déi wirtschaftlech Verbindung tëscht Lëtzebuerg a [[Preisen|Preise]] mat dem gemeinsamen Daler dauerhaft ze stäerken, oder reng fir de Bierger een nach méi lästegt Ëmrechnen ze erspueren, bleift ongewëss. E Sëlwergroschen war schliisslech genau 12,5 [[Centime|Zantim]] – also zwee an en Hallwe Su wäert. Am preisesche Rheinland war de franséische Frang zanter 1821 mat 7 Groschen an 11 Pfenneg nach manner wäert. Do kann een dovun ausgoen, datt dëse Cours bewosst esou niddreg ugesat war, fir de franséische Mënzen – déi vun 1795 bis 1815 offiziell am Ëmlaf waren – lasszeginn.<ref>{{Citation|URL=https://staatsbibliothek.ewigerbund.org/viewer/image/gs_preussen_1821/200/#topDocAnchor|Titel=Gesetz-Sammlung für die Königlichen Preußischen Staaten|Gekuckt=29.09.2026|Datum=1821|Wierk=staatsbibliothek.ewigerbund.org|Sprooch=de}}</ref> Am Mee 1843 gouf beschloss, de preiseschen Daler an alle Staatskeese fir d'An- an d'Ausbezuelen zouzeloossen.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pnm50j2zw9/pages/1/articles/DIVL24|Titel=Avis relatif à l‘argent de Prusse|Gekuckt=29.09.2026|Datum=05.05.1843|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref> Vun 1844 u gouf dës Reegelung op déi aner Wärungen am Zollveräin ausgedeent, déi de selwechte Sëlwergehalt wéi den Daler haten.<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/1vn15hzm1d/pages/1/articles/DIVL30?search=20%2520janvier%25201844|Titel=Avis concernant la valeur du thaler|Gekuckt=29.09.2026|Datum=20.01.1844|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref> Nom Artikel 11 vum Zolltraité vun 1842 hätt Lëtzebuerg eigentlech de preiseschen Daler oder de [[süddäitsche Gulden]] als offiziellt Bezuelungsmëttel aféiere missen, wat awer net gemaach gouf. Bei der Verlängerung vum Traité am Joer 1847 gouf déi Obligatioun du gestrach. Mir haten also: * 1 Frang = 8 Sëlwergroschen (de Sëlwergrosche war trotz sengem Numm eng [[Billon]]mënz mat engem klenge Sëlwerundeel vu just 22&nbsp;%) * 1 Pies<ref>[https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=P01353''Pies''],Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities. Opgeruff den 19.09.2026.</ref> = ee sëlwert franséischt 10-Su-Stéck = 4 Sëlwergroschen * 1 décke Su = 10 Zantim = 10 Pfenneg * 1 Su = 5 Zantim = 5 Pfenneg ===Aféierung als Buchwärung (1849)=== Duerch d'Gesetz vum 20. Dezember 1848 gouf de Frang (ënnerdeelt an Zantim) mat Wierkung op den 1. Januar 1849 déi offiziell Rechnungseenheet vu Lëtzebuerg.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1848/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1848 décrétant un autre système monétaire à partir du 1er janvier 1849.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=20.12.1848|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> En huet den hollännesche Gulden am Verhältnis vun 1 op 2,1164 ersat. Vun do un huet de Staat all seng Finanzen a Frange geféiert, iwwerdeems d'Zollbestëmmungen onberéiert bloufen. Allerdéngs war de Frang am Ufank just eng reng Buchwärung ouni eegen national Mënzen oder Billjeeën; am Alldag huet d'Bevëlkerung weiderhi mat auslänneschem Geld bezuelt. Am [[Chamberblietchen|Chamberblietche]] vun 1848 gëtt an dësem Kontext vun der Aféierung vun engem neie „système monétaire“ geschwat. Fir dës Ëmstellung an der Praxis ze realiséieren, huet eng Onmass vu Gesetzer a Reglementer systematesch missten ugepasst ginn, well d'Montanten – wéi zum Beispill d'Tariffer vun den Amenden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1848/12/26/n5/jo|Titel=Loi du 26 décembre 1848, N° 22, réduisant en francs les droits de timbre, d’enregistrement, de greffe, d’hypothèques, ainsi que les amendes y relatives, fixés en florins.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=26.12.1848|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, wou fir ëmzerechnen just mat engem Facteur 2 multiplizéiert gouf – a Gulden ausgedréckt waren.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2024-11/SESSION_1848-O.pdf|Titel=Procès-verbaux des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session de 1848.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=1851|Wierk=chl.lu|Sprooch=fr}}</ref> Interessanterweis huet dëst Gesetz déi bestoend Mënzgesetzer vun 1816 an 1832 onberéiert gelooss. An der Theorie waren den hollännesche Gulden an de belsche Frang also weiderhin déi offiziell Wärungen, obwuel se am Alldag an an der Realitéit vum Ëmlaf bal guer net méi existéiert hunn. An der Praxis huet sech doraus e reegelrechten Dualismus entwéckelt: wann an engem Kontrakt de Begrëff „Frang“ ouni Weideres benotzt gouf, da war domat de fiktive Frang am Wäert vun 8 Grosche gemengt. Sollt d'Bezuelung awer a belschen oder franséische Frange geschéien, huet missten explizitt vum „Frang effektiv“ oder engem änleche Begrëff geschwat ginn. Dës juristesch an alldeeglech Realitéit huet den [[Affekot]] an [[Deputéierten|Deputéierte]] [[Léon Wurth]] wärend enger Sëtzung an der [[Chamber]] den 30. November 1870 treffend op de Punkt bruecht: {{Zitat|{{Fr}} D'après la jurisprudence qui s'est établie dans notre pays, et à l'appui de laquelle on peut invoquer différentes décisions judiciaires, il existe chez nous un franc fictif qui a la valeur de 8 silbergros, et qui diffère ainsi en valeur du franc effectif. <ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2024-12/SESSION_1870-1871-O.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session législative de 1870-1871.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=1871|Säiten=221|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} Datt dëse System vum fiktive Frang d'Land nach iwwer Jore markéiert huet, beweist och en Avis vun der [[Banque internationale à Luxembourg]] vum 21. Februar 1876. Och e puer Joerzéngten no der offizieller Ëmstellung huet d'Bank bemierkt: {{Zitat|{{Fr}} Jusqu‘ici le franc luxembourgeois n‘a été qu‘une monnaie fictive ayant la valeur de 8 silbergros. <ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/archive/33/23/80043235_pdf|Titel=Avis des autorités financières entendues.|Gekuckt=09.10.2026|Datum=21.02.1876|Säiten=115|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} ===Éischt Wiesselmënzen (1854)=== Ënnert dem Finanzminister [[Norbert Metz]] huet d'[[Chamber]] mam Gesetz vum 9. Januar 1852 d'Fabrikatioun vun eisen alleréischte lëtzebuergesche Mënze beschloss<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1852/01/09/n6/jo|Titel=Loi du 9 janvier 1852, ordonnant la fabrication de monnaies de cuivre pour le Grand-Duché.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=09.01.1852|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Dat neit Gesetz sollt deemools d'auslännesch [[Koffer|Koffermënzen]] als gesetzlecht Bezuelmëttel ofschafen. Well awer net genuch Wiesselgeld am Ëmlaf war, huet d'Regierung dës Bestëmmung mam Gesetz vum 17. Dezember 1853 kuerzfristeg missen zréckzéien<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1853/12/17/n3/jo|Titel=Loi du 17 décembre 1853 concernant la démonétisation des monnaies de cuivre étrangères.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=17.12.1853|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Mäerz 1854 war et dunn awer sou wäit: déi éischt Lëtzebuerger Mënze koumen an d'Zirkulatioun. Et waren dëst Stécker vun 2,5, 5 an 10 Zantim aus [[Koffer]] (eigentlech [[Bronze]]: 95 % Koffer mat 4 % [[Zënn]] an 1 % [[Zénk]]), déi op dem [[Avers (Numismatik)|Avers]] de lëtzebuergesche [[Wopen|Wope]] gewisen hunn. Heibäi huet et sech allerdéngs reng ëm [[Scheedemënzen]] gehandelt – also ëm Mënzen aus engem bëllegem Metall oder Metalllegéierung ([[Zénk]], [[Eisen]], Bronze, [[Koffernéckel]]) mat engem klenge [[Nennwäert]]. Op eegen Nationalmënzen ([[Kurantmënzen]]) aus wäertvollem Sëlwer oder [[Gold]] gouf bewosst verzicht, well dat fir de klenge Staat deemools vill ze deier gi wier. Fir d'Praxis gouf zousätzlech festgeluecht, datt de maximale Betrag, deen ee mat dëse Mënze bezuelen duerft, op fënnef Frang limitéiert war<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1852/11/30/n7/jo|Titel=Loi du 30 novembre 1852, N° 842, fixant le maximum de monnaie de cuivre à recevoir comme appoint. |Gekuckt=09.09.2026|Datum=30.11.1852|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start;"> <!-- Éischt Tabell: Prägungen --> {| class="wikitable sortable" style="text-align: right; margin: 0;" |+ Prägungen a Wäert an de Joren 1854–1908<ref name="Kolnberger">{{Citation|URL=https://orbilu.uni.lu/bitstream/10993/59997/1/BelVSWG_2023_3_336_369_Kolnberger.pdf|Titel=Geldpolitik ohne eigene Währung?|Auteur=Thomas Kolnberger|Gekuckt=09.09.2026|Datum=2023|Wierk=orbilu.uni.lu|Sprooch=fr}}</ref> ! style="text-align: left;" | Joer ! 2,5 Centime ! 5 Centime ! 10 Centime ! Wäert a Frangen |- | style="text-align: left;" | 1854 | style="background: #ffe366;" | 640.000 | style="background: #ffe366;" | 680.000 | style="background: #ffe366;" | 500.000 | 100.000 |- | style="text-align: left;" | 1855 | | style="background: #ffe366;" | 600.000 | style="background: #ffe366;" | 1.200.000 | 150.000 |- | style="text-align: left;" | 1860 | | style="background: #ffe366;" | 200.000 | style="background: #ffe366;" | 900.000 | 100.000 |- | style="text-align: left;" | 1865 | | | style="background: #ffe366;" | 1.000.000 | 100.000 |- | style="text-align: left;" | 1870 | style="background: #ffe366;" | 209.888 | style="background: #ffe366;" | 303.900 | style="background: #ffe366;" | 1.313.050 | 151.747 |- | style="text-align: left;" | 1901 | style="background: #ffe366;" | 800.000 | style="background: #50B873; color: black;" | 2.000.000 | style="background: #50B873; color: black;" | 4.000.000 | 520.000 |- | style="text-align: left;" | 1908 | style="background: #ffe366;" | 400.000 | style="background: #50B873; color: black;" | 1.500.000 | | 85.000 |} <!-- Zweet Tabell: Legend --> {| class="wikitable" style="text-align: left; margin: 0;" |+ '''Material''' |- | style="background: #ffe366; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Bronze |- | style="background: #50B873; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Koffernéckel |} </div> Finanziell gesinn huet sech dës Moossnam fir de Staat als en exzellent Geschäft erwisen. Elleng déi éischt Produktioun vu Mënzen am Nominalwäert vun 100.000 Frang huet d'Regierung just 53.313,54 Frang kascht, wat engem beträchtleche Mënzgewënn – dem sougenannte [[Seigniorage]] ([[Däitsch|de]].: ''Geldschöpfungsgewinn'') – vu 46,7 % entsprach huet. Trotz dësem Gewënn fir d'Staatskeess konnten d'Emissiounen den akuten Defizit u Wiesselmënzen net behiewen. Déi nei lëtzebuergesch Mënze sinn nämlech séier an d'Belsch an a Frankräich ofgefloss, well se do ouni Weideres 1:1 akzeptéiert goufen. Well den effektive belsche Frang mat 8,1 Groschen awer méi wäert war wéi de fiktive Lëtzebuerger Frang mat sengen 8 Groschen, ass duerch dësen Ënnerscheed ([[Agio]]) e reegelrechte „Drainage“ entstanen. Dat neit Geld gouf aus dem lëtzebuergeschen Ëmlaf erausgezunn, de Manktem u Klenggeld blouf bestoen. Tëscht 1893 an 1896 hu Frankräich an d'Belsch – als Membere vun der [[Laténgesch Mënzunioun|Laténgescher Mënzunioun]] (an där Lëtzebuerg ni Member war obschonns hir Mënzen a Schäiner am Land zirkuléiert sinn) – resolut Moossnamen ergraff, fir den Iwwerfloss un auslännesche Wiesselmënzen an hirem Ëmlaf lass ze ginn. Dës Entscheedung sollt och fir d'Groussherzogtum schwéier Konsequenzen hunn: ëm 1900 huet d'Belsch Lëtzebuerger Koffermënzen am Wäert vu ronn 500.000 Frang zeréckgeschéckt. Dëst war eng immens Zomm, wann ee bedenkt, datt Lëtzebuerg bis zu deem Zäitpunkt am Ganze just Mënze fir 601.747 Frang hat klape loossen. Well d'Land doropshi wuertwiertlech mat dëse klengen, ofgenotzten an oxidéierte Suen iwwerschwemmt gouf, huet d'Regierung séier reagéiert. Fir de Problem ze léisen, goufen déi al 5 an 10 Zantim-Stécker agezunn a mat neie Mënzen aus engem, dee Moment, moderne Koffernéckel-Alliage ersat. ===International Bank zu Lëtzebuerg (1856)=== Déi 1856 gegrënnte Banque internationale à Luxembourg (BIL)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1856/03/08/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 8 mars 1856 approuvant les statuts de la Banque Internationale de Luxembourg. |Gekuckt=09.09.2026|Datum=08.03.1856|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> krut d'Recht, eege Schäiner erauszeginn. Dëst Emissiounsrecht huet – genee wéi bei den anere [[Privatbank|Privatbanken]]<ref>{{Citation|URL=https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-CMS-0000000000002122|Titel=Deutsches Papiergeld 1800-1945 |Gekuckt=09.09.2026|Wierk=www.bavarikon.de|Sprooch=de}}</ref> am [[Däitsche Bond]] – verschidde Wärungen aus där Epoch ofgedeckt, dorënner de Frang, den hollännesche Gulden an de preiseschen Daler. D'Bank huet hir Aktivitéit den 31. Juli 1856 opgeholl; hir éischt Ausgab am Wäert vun 10 Daler gouf den 1. September 1856 ausgestallt. Dëst sollt awer déi eenzeg vun dëser Aart bleiwen, well Preisen zanter 1857 den Ëmlaf vun auslänneschem Pabeiergeld op hiren Territoire verbueden hat. Well d'Aktivitéit vun der BIL doduerch virleefeg staark ageschränkt war, huet se – mat Ausnam vum Joer 1900 – nëmmen nach Schäiner a Frangen erausginn. Obwuel d‘Billjeeë kee gesetzlecht Bezuelmëttel waren, goufen se zanter 1859 awer vun de Staatskeesen akzeptéiert. Well d'Emissioun vun dëse Geldschäiner awer ëmmer erëm mat Schwieregkeete verbonne war, huet de Verwaltungsrot schlussendlech decidéiert, d'Ausriichtung vum Institut ze änneren. Doropshin huet d'Bank sech zu engem Kreditinstitut weiderentwéckelt<ref>{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/bil.html|Titel=BIL|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=industrie.lu|Sprooch=fr}}</ref>. {| class="wikitable sortable" |+ Billjeeë vun der BIL an de Joren 1856–1900 ! Emissionsdatum ! Valeur ! Bemierkung |- | 1. September 1856 | 10 Thaler | |- | 30. September 1880 | 25 Francs | mat Stempel 25 Francs = 20 Mark |- | 15. September 1890 | 100 Francs | mat Stempel 100 Francs = 80 Mark |- | 1. Juli 1900 | 50 Mark | |- | 1. Juli 1900 | 20 Mark | |} === Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg === Wéi de Gesetzesprojet iwwer d'[[Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg|Banque nationale]] de 27. Februar 1872 an der Chamber presentéiert gouf, ass en op kräftege Widderstand gestouss. Besonnesch de [[Paul de Scherff]], deen de Rapporteur vun der zoustänneger Chamberkommissioun war, an de [[Charles Simons]] (de spéideren Direkter vun der BIL) hu sech kritesch gewisen. Den de Scherff huet keng reell Virdeeler fir d'Land gesinn: well den Entworf d'Bank als reng Emissiounsbank ouni d'Recht op eng direkt Kreditvergab definéiert huet, war hiren Notze fir d'Wirtschaft an d'Bierger staark begrenzt. Zousätzlech war de lëtzebuergeschen Inlandsmaart deemools vill ze kleng, fir nieft der etabléierter BIL eng zweet Emissiounsbank (de. ''Zettelbank'') ze verkraaften. Fir den normale Steierzueler huet de Projet keng materiell Virdeeler bruecht, mee éischter de Risiko vun enger Wärungsentwäertung am Fall vun enger Finanzkris. D'Kritiker hu bemängelt, datt de Staat d'Risiken iwwerhuele sollt, wärend déi meeschtens auslännesch Grënner a Spekulanten d'Gewënner an d'Emissiounsprimmen an d'Täsch stieche géifen<ref>{{Citation|URL=https://books.google.lu/books?id=OFdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|Titel=LA NOUVELLE BANQUE|Datum=1872|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=books.google.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Och aus dem Ausland koume schwéier Bedenken: déi preisesch Regierung huet en negativen Avis ofginn an am Virfeld kloer gemaach, datt d'Billjeeë vun dëser neier Bank weeder a Preisen nach am deemolegen [[Elsass-Loutrengen|Elsass-Loutrenge]] fir Paiementer akzeptéiert géife ginn. Trotz all dëser Kritik gouf d'Bank mam Gesetz vum 17. Mee 1873 offiziell gegrënnt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/05/16/n1/jo|Titel=Loi du 16 mai 1873, qui autorise la création d’une Banque Nationale à Luxembourg.|Datum=16.05.1873|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Kuerz drop, den 1. Juni 1873, huet se hir Dieren opgemaach, fir dann den 1. Juli 1873 hir éischt eege Billjeeën erauszeginn. Dës Billjee goufe vun de Staatskeese bis zu engem maximale Montant vun 150.000 Frang ugeholl. {| class="wikitable sortable" |+ Billjeeë vun der ''Banque nationale'' an de Joren 1873–1876 ! Emissionsdatum ! Volume ! Valeur ! Bemierkung |- | 1. Juli 1873 | 500.000 Daler | 20 Thaler | Austausch géint Billjeeën a Mark mat der Emissioun vum 25. Mäerz 1876 |- | 1. Juli 1873 | 2.000.000 Daler | 10 Thaler | idem |- | 1. Juli 1873 | 500.000 Daler | 5 Thaler | idem |- | 1. Juli 1873 | 3.500.000 Frang | 100 Francs | Austausch duerch d'Staatskeess no der Faillite de 26. September 1881 |- | 1. Juli 1873 | 1.500.000 Frang | 20 Francs | idem |- | 25. Mäerz 1876 | 1.600.000 Mark | 20 Mark | idem |- | 25. Mäerz 1876 | 2.000.000 Mark | 10 Mark | idem |- | 25. Mäerz 1876 | 400.000 Mark | 5 Mark | idem |} Ausser der BIL ware virun allem och d'Cheffe vun der Industrie, dorënner den [[Norbert Metz]], géint déi nei Bank, well se mat den Offere vun der BIL zefridde waren. Déi nei Bank huet ouni Erfolleg versicht, hir Billjeeën an Däitschland ofzesetzen. Och eng Interventioun vun der lëtzebuergescher Regierung bei der däitscher keeserlecher Regierung zugonschte vun der Bank huet näischt gehollef. Nodeem d'BIL de 15. Juli 1873 via Circulaire matgedeelt hat, datt hire Verwaltungsrot decidéiert hätt, keng Schäiner vun der ''Banque nationale'' méi z'akzeptéieren, huet d'Regierung am Géigenzuch decidéiert, keng BIL-Schäiner méi an de Staatskeesen unzehuelen. Dëse Schrëtt huet de Sträit tëscht deen zwéin Instituter just nach weider verschäerft. De 26. September 1881 huet d'Bank schlussendlech Faillite ugemellt.<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/x71mw5/pages/1|Titel=Luxemburger Wort: Eine finanzielle Katastrophe.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=27.09.1881|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref> Op Initiativ vun eenzelen Deputéierten – dorënner de [[Jean-Baptiste Fallize]], deen eng ganz kloer Responsabilitéit vum Staat gesinn huet – a fir d'Gemidder ze berouegen, huet d'Chamber no laangen Diskussiounen e Gesetz gestëmmt dat de komplette Remboursement vun all de Billjeeë virgesinn huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1881/10/08/n1/jo|Titel=Loi du 8 octobre 1881 concernant le remboursement des billets au porteur de la Banque Nationale.|Datum=08.10.1881|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, wat e Lach vun 2.150.000 Frang an d'Staatskeess gerappt huet. Haaptursaache fir den Niddergang waren d'Onerfuerenheet vun der Direktioun a vum Regierungskommissär, de Fakt, datt zwou Banken an esou engem klenge Land gläichzäiteg Billjeeën erausginn hunn, an net zulescht iwwerdriwwen an exzessiv Kreditter fir eng Rei Clienten<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2025-02/SESSION_1881-1882-O.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session extraordinaire du 4-5 Octobre 1881.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=04.10.1881|Säiten=24-67|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. ===Goldmark (1876)=== Am nei gegrënnten [[Däitscht Räich|Zweeten Däitsche Räich]] huet d'Gesetz vum 4. Dezember 1871 d'[[Reichsgoldmünze|''Räichsgoldmënz'']] agefouert; den Honnertsten Deel dovu war d'Mark, déi an 100 Pfenneg ënnerdeelt war<ref>{{Citation|URL=https://de.wikisource.org/wiki/Gesetz,_betreffend_die_Auspr%C3%A4gung_von_Reichsgoldm%C3%BCnzen|Titel=(Nr. 745.) Gesetz, betreffend die Ausprägung von Reichsgoldmünzen. Vom 4. Dezember 1871.|Gekuckt=11.10.2026|Datum=4. Dezember 1871|Editeur=de.wikisource.org|Sprooch=de}}</ref>. No engem weidere Mënzgesetz am Joer 1873 ass dës nei Reichswärung dunn den 1. Januar 1876 offiziell am ganze vereenten Däitschland a Kraaft getrueden an huet am Bundesstaat Preisen den Daler an engem feste Verhältnes 1 Daler = 3 Mark ersat. D'Dalermënzen selwer hunn hiren offizielle Cours nach bis 1907 behalen an d'1-Daler-Mënz gouf an där Zäit ganz einfach als 3-Mark-Mënz weider gebraucht. Mam lëtzebuergesche Gesetz vum 2. Dezember 1876 gouf festgehalen, datt eng Mark 1,25 Frang (oder 10 Sëlwergroschen) wäert ass, an datt déi staatlech Keese Sëlwermënzen nëmme méi bis zu engem Betrag vu 25 Frang pro Paiement akzeptéieren<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1876/12/02/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 2 décembre 1876 concernant l'admission des monnaies de l'Empire allemand dans les caisses publiques.|Datum=02.12.1876|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Doraus huet sech dës Ëmrechnung am lëtzebuergeschen Alldag erginn: * 1 Frang = 80 Pfenneg * 1 Stéckelchen<ref>[https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=S05727''Stéckelchen''],Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities. Opgeruff den 29.09.2026.</ref> = 12 ½ Su = 50 Pfenneg = ½ Mark * 1 décke Su = 8 Pfenneg * 1 Su = 4 Pfenneg * ½ Su = 2 Pfenneg Hei muss ee gutt oppassen: Et handelt sech elo ëm de Pfenneg als Ënnerdeelung vun der neier Mark (een Honnertstel), an net méi ëm den ale Pfenneg, deen d'Ënnerdeelung (een Zwielefte) vum Sëlwergrosche war. ===Situatioun am Ufank vum 20. Joerhonnert=== Als [[Kurant|Kurantmënzen]] hunn haaptsächlech däitsch Gold- a Sëlwermënzen zirkuléiert. D'Mënze vun der Laténgescher Mënzunioun waren dergéint nëmmen an engem ganz klenge Mooss am Ëmlaf, wärend hollännesch Gulden iwwerhaapt net méi ze fanne waren. Bei de sougenannte [[Scheidemünzen]] gouf et eng regional Mëschung: do goufe Lëtzebuerger, däitsch, franséisch an och belsch Mënze parallel benotzt. Bei de Geldschäiner hu virun allem d'Emissioune vun der BIL an déi vun den däitsche Banken dominéiert, wärend franséisch a belsch Billjeeën éischter eng Raritéit waren. D'Paiementer goufen a Frange fixéiert. Wann net explizitt d'Wuert „effectif“ derbäi stoung, gouf de Betrag mat de gesetzlechen Ëmrechnungscoursen an däitsch Mark a Pfenneg iwwerdroen a bezuelt. D'Leit haten eng Rei vu feste Wäerter am Kapp, wéi zum Beispill: * 1 Mark = 1,25 Frang * 2 Mark = 2,50 Frang * 4 Mark = 5,00 Frang * 8 Mark = 10,00 Frang * 12 Mark = 15,00 Frang Fir z.&nbsp;B. en Zuchticket vun 17,85 Frang ze bezuelen, gouf am Kapp follgend Rechnung gemaach: éischtens goufe 17,50 Frang mat 14 Mark ofgedeckt (15 Frang fir 12 Mark plus 2,50 Frang fir 2 Mark). Et hunn dunn nach 35 Zantim (oder 7 Su) gefeelt. Fir dëse Reschtbetrag ze begläichen, konnt ee flexibel verschidde Mënze kombinéieren: e Lëtzebuerger 10-Zantim-Stéck (2 Su), e franséischt an e belscht 5-Zantim-Stéck (jee 1 Su), en däitscht 10-Penneg-Stéck (2&nbsp;½ Su) an e Lëtzebuerger 2&nbsp;½-Zantim-Stéck (½&nbsp;Su) – wat exakt de Gesamtbetrag vu 7 Su erginn huet. Stoung awer d'Wuert „effectif“ derbäi, huet d'Bezuelung misse strikt a franséischen oder belsche Frange gemaach ginn. Dat war kee Problem, soulaang een dës Mënzen oder Schäiner zur Hand hat. War dat awer net de Fall, konnt een och mat däitsche Mënzen oder Schäiner bezuelen – allerdéngs huet een hei missen en Agio (en zousätzlechen Opschlag) drop bezuelen. Fir beispillsweis eng Schold vun 1.750 franséische Frang mat däitsche Mark ze begläichen, huet een 1,5 % dobäiziele missen. Streng geholl huet dësen Opschlag d'Differenz tëscht deenen zwou Wärungen um Dagescours op der Paräisser [[Bourse (Ekonomie)|Bourse]] reflektéiert. Well dëse Cours am Alldag awer bal ëmmer ëm 1,5 % gependelt huet, gouf aus Kamoudheet einfach fest mat dësem Taux gerechent. D'Rechnung huet dunn esou ausgesinn: 1.750 Frang hunn am Basiswiesselcours 1.400 Mark entsprach, plus déi 1,5 % Opschlag (21 Mark). Deemno sinn am Ganzen 1.421 Mark iwwer d'[[Théik]] gaangen.<ref>[[Albert Calmes]]: ''Das Geldsystem des Großherzogtums Luxemburg. Säiten 58-63'' Duncker & Humblot, Leipzig 1907, ISBN= 9-783428-162-178.</ref> Ee konkreet Beispill fir d'Bezuele vun engem Agio ass de Kaf vun den Immobilie vun der [[Brasserie de Luxembourg|Dikrecher Brauerei]] duerch de [[Louis Godchaux]]. Hien huet dës vum [[Liquidateur]] vun der Paräisser ''Société anonyme française de la Brasserie de Diekirch'' (mat Sëtz zu [[Paräis]] an der Rue de Hauteville, 54) iwwerholl. Laut dem Verkafsakt vum 29. Juli 1889, dee vum Ettelbrécker Notaire Salentiny opgeholl gouf, louch den Akafspräis bei 436.000 Frang (Haaptsaach an Niewekäschten) – woubäi 7.000 Frang Agio extra bezuelt goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/brasseriediekirch.html|Titel=Brasserie de Diekirch|Gekuckt=29.09.2026|Datum=29.07.1889|Wierk=industrie.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Fir dem Chaos an de Berechnunge mat de villen auslännesche Mënzen en Enn ze maachen, ass am Joer 1912 d'Iddi erëm opkomm, eng eege lëtzebuergesch Wärung ze schafen. D'Regierung huet virgeschloen, eegene Sëlwermënze mat engem Nominalwäert vun 1 an 2 Frang souwéi 50 Zantim ze klappen – an engem Gesamtvolume vu bis zu 10 Frang pro Awunner. Am Mee 1913 huet de [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] d'Regierung zousätzlech opgefuerdert, Virkéierungen ze treffen, falls e Krich tëscht de groussen Nopeschlänner géif ausbriechen an doduerch dat däitscht a franséischt Goldgeld rar géif ginn. Nëmmen e Joer méi spéit huet den Ausbroch vum Éischte Weltkrich d'Pläng vun enger eegener Wärung dunn awer op Äis geluecht<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/r2pxgn9h9t/pages/9/articles/DIVL359|Titel=Frappe de monnaies nationales d’argent.|Gekuckt=02.09.2026|Datum=05.06.1913|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref>. ===Éischte Weltkrich an 1919=== Wärend an Däitschland d'Reichsbank schonn den 31. Juli 1914 mam Ëmtausch vu Billjeeën a Scheedemënzen a Gold opgehalen hat, huet sech d'Situatioun zu Lëtzebuerg nëmmen e puer Deeg duerno zougespëtzt. Den 3. August 1914 huet Däitschland Lëtzebuerg besat. Nach de selwechten Dag gouf am Land e Gesetz gestëmmt, dat d'Geldschäiner vun der BIL als gesetzlech Wärung erkläert huet. Gläichzäiteg gouf d'Bank vun der Flicht entbonnen, dës Schäiner géint Gold- oder Sëlwermënzen ëmzetauschen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/08/03/n1/jo|Titel=Loi du 3 août 1914, ayant pour objet d'accorder des facilités sous le rapport de la circulation monétaire et du crédit civil et commercial.|Datum=03.08.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Aus Angscht hir Erspuernisser ze verléieren, huet d'Bevëlkerung hir Gold- a Selwermënzen zeréckgehalen. Well d'Leit och kee Vertrauen an d'Schäiner vun den däitsche Banken haten, sinn de Commerce an d'Industrie an eng déif Kris geroden – et huet einfach u Boergeld am Ëmlaf gefeelt. D'Emissioun vu Schäiner mat de Valeure vun 1, 2 a 5 Mark am Gesamtwäert vu 6.250.000 Frang vun der BIL ass net duergaangen, fir d'Lag ze berouegen. Dofir ass de Staat dozou iwwergaangen, zousätzlech [[Keeseschäin|Keeseschäiner]] (''Bons de caisse'') an Héicht vu 5.000.000 Frang ze drécken, déi och de Status vun engem gesetzleche Bezuelmëttel kruten<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/11/28/n2/jo|Titel=Loi du 28 novembre 1914, ayant pour objet d' autoriser 1°l'Etat à émettre des bons de caisse, 2°la Caisse d' épargne à consentir des prêts à court terme sur gage, et 3° de majorer l'émission des billets de la Banque Internationale.|Datum=28.11.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De 26. November 1914 huet de [[Mathias Mongenast]], Generaldirekter vun de Finanzen, an der Chamber erkläert: {{Zitat|{{Fr}} Le bon de caisse, c'est la banknote que l'État mettra en circulation et dont le montant est garanti par le crédit de l'État. Aussitôt que nos ressources seront revenues à une situation normale, nous pourrons peu à peu les retirer de la circulation; aux termes de l'art. 2 du projet de loi, ces billets ont cours forcé.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2025-12/session_1914-1915-o.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session ordinaire de 1914-1915.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=26.11.1914|Säiten=113|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} Nieft de Geldschäiner goufen och Scheedemënzen gepräägt – dës Kéier aus Zénk an Eisen, well de Koffer duerch de Krich knapp gi war. <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start;"> {| class="wikitable" style="text-align: right; margin: 0;" |+ Prägungen a Wäert an de Joren 1915-1916<ref name="Kolnberger" /> |- style="font-weight: bold; text-align: left;" ! Joer !! 5 Centime !! 10 Centime !! 25 Centime !! Wäert a Frangen |- | style="text-align: left;" | 1915 || style="background: #b4c7e7;" | 1.200.000 || style="background: #b4c7e7;" | 1.400.000 || || 200.000 |- | style="text-align: left;" | 1916 || || || style="background: #b4c7e7;" | 800.000 || 200.000 |- | style="text-align: left;" | 1918 || style="background: #ff3b00; color: white;" | 1.200.000 || style="background: #ff3b00; color: white;" | 1.603.000 || || 220.300 |- | style="text-align: left;" | 1919 || || || style="background: #ff3b00; color: white;" | 804.000 || 201.000 |} <!-- Zweet Tabell: Legend --> {| class="wikitable" style="text-align: left; margin: 0;" |+ '''Material''' |- | style="background: #b4c7e7; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Zénk |- | style="background: #ff3b00; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;" | Eisen |} </div> Well d'Bevëlkerung och nach déi kleng Mënze gehamstert huet, gouf d'Regierung duerch den Arrêté grand-ducal vum 3. Abrëll 1917 zu enger gezielter Géigemoossnam autoriséiert. Als Drockmëttel krut se d'Erlabnis, d'5-, 10- a 25-Zantimstécker, déi an de Joren 1915 an 1916 gepräägt gi waren, aus dem Verkéier ze zéien. Dës Mënzen hätte misse bei der ''Recette générale'' ëmgetosch ginn – an dat bis zu engem Maximum vun 10 Frang pro Persoun pro Dag. Aus Angscht, op hire Wiesselmënzen sëtzenzebleiwen, hu vill Leit hir gehamstert Reserven opginn, wouduerch séier erëm méi Mënzen an den alldeeglechen Ëmlaf komm sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1917/04/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 avril 1917, décrétant certaines mesures pour enrayer la thésaurisation de la monnaie de billon.|Datum=03.04.1917|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Wéi de Krich am November 1918 op en Enn gaangen ass, stoung Lëtzebuerg virun enger gewalteger Erausfuerderung: Am Land ass e risege Bierg un däitsche Suen zirkuléiert. Well d'Goldmark, déi jo net méi un d'Gold gekoppelt war, an Däitschland schonns 1918 d'Hallschent vun hirem Wäert verluer hat, huet d'Lëtzebuerger Regierung séier handele misse fir de wirtschaftlechen Zesummebroch z'evitéieren. Mat engem groussherzoglechen Arrêté vum 11. Dezember 1918 gouf den Import vun däitsche Sue verbueden an hiren Ëmlaf gestoppt. Fir d'Erspuertes vun de Bierger ze retten, huet de Staat ronn 200 Millioune Mark am Verhältnes vun 1 Mark géint 1,25 Frang zeréckkaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1918/12/11/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 11 décembre 1918, portant défense d'importation en même temps que mise hors cours et échange de la monnaie fiduciaire et de la monnaie d'argent allemandes.|Datum=11.12.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Well de Staat awer keng Frang-Geldschäiner hat, an him souwisou déi néideg Gold- oder Sëlwerreserven fir dës enorm Zomm gefeelt hätt, goufen erëm Keeseschäiner als eng temporär Noutléisung gedréckt. Parallel zu dëser monetärer Transformatioun huet Lëtzebuerg den 1. Januar 1919 och den däitschen Zollveräin offiziell verlooss. {| class="wikitable sortable" style="text-align: right;" |+ Emissioun vu Keeseschäiner vun 1914 bis 1919 |- style="font-weight: bold; text-align: left;" ! Legal Basis !! Volume !! Valeur !! Verfallsdatum |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 17. August 1915 || 2.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 125 Francs soit 100 Mark || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Gesetz vum 28. November 1914 || 3.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 17. August 1915 || 3.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 3.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Gesetz vum 28. November 1914 || 2.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 5 Francs soit 4 Mark || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 4.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 5 Francs soit 4 Mark || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 1.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 2 Francs soit 1 Mark 60 Pfennig || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 22. mars 1918 || 1.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 1 Francs soit 80 Pfennig || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 116.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 500 Francs || 01.01.1923 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 68.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 125 Francs || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 11. Dezember 1918 || 10.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 46.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 25 Francs || 15.08.1927 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 11. Dezember 1918 || 9.227.000 Frang || style="text-align: left;" | 10 Francs || 09.05.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 12.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 5 Francs || 01.01.1930 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 4.000.000 Frang || style="text-align: left;" | 2 Francs || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 2.500.000 Frang || style="text-align: left;" | 1 Franc || 15.07.1925 |- | style="text-align: left;" | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 800.000 Frang || style="text-align: left;" | 50 Centimes || 15.07.1925 |} <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/08/03/n1/jo|Titel=Loi du 3 août 1914, ayant pour objet d'accorder des facilités sous le rapport de la circulation monétaire et du crédit civil et commercial.|Datum=03.08.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1915/08/17/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 17 août 1915, autorisant le Gouvernement à émettre une seconde émission de bons de caisse.|Datum=17.08.1915|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/xfzg60pjg4/pages/2/articles/DIVL80]|Titel=Arrêté du 22 mars 1918, concernant une troisième émission de bons de caisse.|Datum=22.03.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=https://viewer.eluxemburgensia.lu/|Sprooch=fr}}</ref> <ref name="ARR19181211>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1918/12/11/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 11 décembre 1918, portant défense d'importation en même temps que mise hors cours et échange de la monnaie fiduciaire et de la monnaie d'argent allemandes.|Datum=11.12.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> <ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1919/01/04/n1/jo|Titel=Arrêté du 4 Janvier 1919, concernant une quatrième émission de Bons de caisse.|Datum=04.01.1919|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Am Arrêté vum 11. Dezember 1918 Artikel 4 liese mir fir d'alleréischt an engem offiziellen Dokument vum Lëtzebuerger Staat: {{Zitat|{{Fr}} Aux fins qui précèdent et par dérogation à l'art, 1er al. 3 de la loi du 28 novembre 1914 sur rémission des bons de caisse, le Gouvernement est autorisé à faire une quatrième émission de bons de caisse en '''francs luxembourgeois''', jusqu'à concurrence d'une somme égale à celle des monnaies qui seront présentées à l'échange. Les bons de caisse des quatre émissions sont, sous tous les rapports, assimilés entre eux; leur valeur nominale s'entend en '''francs luxembourgeois''' et ce nonobstant toutes inscriptions contraires<ref name="ARR19181211 />. }} Déi wichteg Datumer a der Genesis vum Lëtzebuerger Frang sinn: 1842 wéi de Rapport mam Daler festgesat gouf, 1849 wéi en als Buchwärung agefouert gouf a schlussendlech 1918 wéi e sech vun der Goldmark ofgenuebelt huet.  == Lëtzebuerger Frang an déi Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun == [[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10-Frangschäin 1924.]] === Ausgangspunkt === [[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] op en Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an den Ëmlaf bruecht. Se sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang. Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa se keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Ee sollt bestoen aus: * [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en) * Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. De Lëtzebuerger Frang hat domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint''. Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1929/12/19/n1/jo|Titel=Loi du 19 décembre 1929 ayant pour objet la stabilisation de la monnaie luxembourgeoise|Gekuckt=11.10.2026|Datum=19.12.1929|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt. === Situatioun no 1935 === Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt: * D'Belsch huet ëm 28&nbsp;% a * Lëtzebuerg huet ëm 10&nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn. No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen, an zwar: * 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an * 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''. Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom [[Zweete Weltkrich]], ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Se huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun. === 1945: zeréck an d'Normalitéit === Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark|Räichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht. === Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, wann d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]</ref> 1993 war dësen Zenario bal Realitéit ginn. Mam [[Europäesche Wiesselcoursmechanismus]] (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mä duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert. D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden. Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit. Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm. Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt. Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert. D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP<ref name="BBC" /> ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm. Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: an engem RTL-Reportage<ref>[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]</ref> vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, iwwerdeems de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet<ref>[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]</ref>. === Vum Frang zum Euro === Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]</ref> {| |[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]] |[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]] |}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro ''Cours legal'' kritt an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt. {{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}} Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner<ref>"Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.</ref>, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html "Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf."] rtl.lu, 31.12.2018.</ref> Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der [[Banque centrale du Luxembourg|Lëtzebuerger Zentralbank]] an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html "Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner."] rtl.lu, 28.02.2023.</ref> == Billjeeën a Mënzen == {{Kapitel Info feelt}} === Billjeeën === ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1915 |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]] |[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]] |24.02.1915 - 01.01.1930 |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |20 Frang |1929 |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]] |[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]] | 18.07.1930 - 29.01.1941 |} ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |5 Frang |1944 |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]] |[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1956 |- |10 Frang |1944 |[[File:Frang101945V.jpg|250px]] |[[File:Frang101945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 01.08.1953 |- |20 Frang |1944 |[[File:Frang201945V.jpg|250px]] |[[File:Frang201945H.jpg|250px]] |14.10.1944 - 31.12.1955 |- |50 Frang |1944 | | |14.10.1944 - 30.04.1964 |- |100 Frang |1944 |[[File:Frang1001944V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001944H.jpg|250px]] | 14.10.1944 - 31.12.1956 |} =====2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang{{Anker|10F1953}} |1953<br>1956<br>1959<br>1962<br>1964<br>1966 |[[File:Frang101954V.jpg|250px]] |[[File:Frang101954H.jpg|250px]] |23.02.1953 - 31.12.1973 |- |20 Frang{{Anker|20F1955}} |1955<br>1956<br>1960 |[[File:Frang201955V.jpg|250px]] |[[File:Frang201955H.jpg|250px]] |07.06.1955 - 31.12.1973 |- |50 Frang{{Anker|50F1961}} |1961 |[[File:Frang501961V.jpg|250px]] |[[File:Frang501961H.jpg|250px]] |06.02.1961 - 31.12.1976 |- |100 Frang{{Anker|100F1956}} |1956 |[[File:Frang1001956V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001956H.jpg|250px]] |13.06.1956 - 31.12.1967 |- |100 Frang{{Anker|100F1963}} |1963 |[[File:Frang1001963V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001963H.jpg|250px]] |18.09.1963 - 31.12.1976 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== ===== 1. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |10 Frang{{Anker|10F1967}} |1967<br>1970 |[[File:Frang101967V.jpg|250px]] |[[File:Frang101967H.jpg|250px]] |20.03.1967 - 31.12.1975 |- |20 Frang{{Anker|20F1966}} |1966<br>1972<br>1974 |[[File:Frang201966V.jpg|250px]] |[[File:Frang201966H.jpg|250px]] |07.03.1966 - 30.06.1982 |- |50 Frang |1972 |[[File:Frang501972V.jpg|250px]] |[[File:Frang501972H.jpg|250px]] |25.08.1972 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1970<br>1975{{Anker|100F1970}} |[[File:Frang1001970V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001970H.jpg|250px]] |15.07.1970 - 30.04.1983 |} ===== 2. Serie ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1980 |[[File:Frang1001980V.jpg|250px]] |[[File:Frang1001980H.jpg|250px]] |14.08.1980 - 01.06.1988 |- |100 Frang |1986<br>1993 |[[File:Frang100V.jpg|250px]] |[[File:Frang100H.jpg|250px]] |01.07.1986 - 28.02.2002 |- |1000 Frang |1985 |[[File:Frang1000V.jpg|250px]] |[[File:Frang1000H.jpg|250px]] |01.07.1985 - 28.02.2002 |- |5000 Frang |1993<br>1996 |[[File:Frang5000V.jpg|250px]] |[[File:Frang5000H.jpg|250px]] | 1993 - 28.02.2002 |} ===== Billjeeë vun der BIL ===== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Vir !Hannen !Gültegkeet |- |100 Frang |1968 |[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]] |01.05.1968 - 28.02.2002 |- |100 Frang |1981 |[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]] |[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]] |08.03.1981 – 28.02.2002 |} ===Mënzen === ==== Groussherzog Wëllem III 1849-1890==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder een Su |1854 |[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 01.03.1854 - 30.09.1901 |- |10 Centime oder een décke Su |1860 |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]] |[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]] |3,1 cm |1,5 mm | 1860 - 30.09.1901 |} ==== Groussherzog Adolphe 1890-1906==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1901 |[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,97 cm |1,2 mm |29.12.1900 - 01.05.1931 |} ==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |10 Centime oder een décke Su |1918 |[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2 cm |1,42 mm |15.06.1917 - |} ==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |5 Centime oder 1 Su |1924 |[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,78 cm |1,3 mm |11.07.1924 - 01.05.1931 |- |10 Centime oder een décke Su |1930 |[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,19 cm |1,3 mm |18.07.1930 - 01.04.1953 |- |25 Centime oder 5 Su |1946 |[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,8 cm |1,2 mm |20.03.1946 - 01.12.1954 |- |[[Feierstëppeler|1 Frang<br>Typ 1952]] |1952<br>1953<br>1955<br>1957<br>1960<br>1962<br>1964 |[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |13.11.1952 - 01.09.1991 |- |5 Frang |1949 |[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,55 cm |1,18 mm |21.12.1949 - 01.02.1963 |} ==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ==== {| class="wikitable" !Valeur !Joer !Avers !Revers !Duerchmiesser !Déckt !Gültegkeet |- |25 Centime oder 5 Su<br>Typ 1954 |1954<br>1957<br>1960<br>1963<br>1965<br>1967<br>1968<br>1970<br>1972 |[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |1,6 cm |1,1 mm |23.07.1954 - 28.02.2002 |- |1 Frang<br>Typ 1965 |1965<br>1966<br>1968<br>1970<br>1972<br>1973<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980<br>1981<br>1982<br>1983<br>1984 |[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |25.06.1965 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987 |[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,1 cm |1,5 mm |15.06.1986 - 01.09.1991 |- |1 Frang<br>Typ 1988 |1988<br>bis<br>1995 |[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |'''1,8 cm''' |1,65 mm |15.12.1988 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1971 |1971<br>1976<br>1979<br>1981 |[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |13.04.1971 - 01.05.1987 |- |5 Frang<br>Typ 1986 |1986<br>1987<br>1988 |[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |15.06.1986 - 28.02.2002 |- |5 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,4 cm |1,75 mm |1989 - 28.02.2002 |- |10 Frang |1971<br>1972<br>1974<br>1975<br>1976<br>1977<br>1978<br>1979<br>1980 |[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,7 cm |2,02 mm |12.06.1971 – 15.12.1986 |- |20 Frang<br>Typ 1980 |1980<br>1981<br>1982<br>1983 |[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |26.11.1979 - 28.02.2002 |- |20 Frang<br>Typ 1990 |1990<br>bis<br>1995 |[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |2,565 cm |2,5 mm |1990 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1987 |1987<br>1988<br>1989 |[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |15.09.1987 - 28.02.2002 |- |50 Frang<br>Typ 1989 |1989<br>bis<br>1995 |[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]] |[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]] |22,75 cm |2,3 mm |1989 - 28.02.2002 |} == Literatur == * Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937 * [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939 * Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933 * Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928 * Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937 * [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968 * Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981 * [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981 * Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004 * Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p. * [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten * René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991 == Kuckt och == * [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]] * [[Wärung]] * [[Belsche Frang]] * [[Euro]] * [[Lëtzebuergesch Euromënzen]] == Quellen == Quelle vum Artikel, wou net anescht uginn: * Kapitel ''Ursprong'': **[[Albert Calmes]]: ''Das Geldsystem des Großherzogtums Luxemburg'' Duncker & Humblot, Leipzig 1907, ISBN 9-783428-162-178 {{de}}, **[[Paul Margue]] & [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'' Editions Binsfeld, Luxembourg 1990, ISBN 2-87954-011-9 {{fr}}, **[[Raymond Weiller]]: ''125 ans de papier-monnaie luxembourgeois'' Banque Internationale à Luxembourg, Luxembourg 1981 * Ënnerkapitel ''Gesetz vum Gresham'': {{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2007/01/expo1/catalogue__Monnaies_grecques_____Monnaies_celtes_.pdf|Titel=Bonne monnaie, mauvaise monnaie|Gekuckt=29.09.2026|Auteur=René Link|Wierk=www.bcl.lu|Säiten=65-70|Sprooch=fr}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} *[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu] *[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022 {{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}} [[Kategorie:Fréier Wärungen]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]] cq5wp3mp23eqjpc26wi0i6843jm9p4r 0 22988 2711806 2654498 2026-10-13T23:07:48Z Robby 393 /* Gielercher */ + Légion d'honneur mat Quell a Kategorie 2711806 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Bild = Paul Wilwertz.jpg}} De '''Paul Wilwertz''', gebuer de [[7. Abrëll]] [[1905]] zu [[Wolz]], a gestuerwen den [[28. Dezember]] [[1979]] zu [[Ettelbréck]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/qg6qd3jkg/pages/10/articles/DIVL1512 Luxemburger Wort, 31.12.1979]</ref><ref>Luxemburger Lexikon Säit 469</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]] ([[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]). No senger Première am [[Stater Kolléisch|Kolléisch]] huet de Paul Wilwertz op den Universitéiten zu [[Nanzeg]], [[Montpellier]] an [[Toulouse]] [[Droit]] studéiert. Hien ass an de Staatsdéngscht agetrueden a gouf 1938 en enke Mataarbechter vum Aarbechtsminister [[Pierre Krier]]. Hie war Attaché, duerno Conseiller de Gouvernement. Vun 1945 bis 1951 war hien Direkter vum ''Office national du travail''. 1926 ass hien an d'Aarbechterpartei agetrueden, vun 1930 bis 1932 war hie President vun der [[ASSOSS]]. An der Aarbechterpartei (vun 1947 LSAP) war hie vun 1945 un am Direktiounscomité, vun 1948-1949 Vizepresident an 1951, dann nees 1955 bis 1959 President. Hie gouf de 14. Dezember 1945 Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] an ass dat bliwwe bis zu senger Demissioun den 29. Juni 1954<ref name=":0">[https://conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html Membres depuis 1857] op der Websäit vum Staatsrot, gekuckt de 24. Februar 2019</ref> fir du Generalkommissär fir Wirtschaft an der [[Regierung Bech-Bodson]] ze ginn. 1957 gouf hie Staatssekretär, an 1958, wéi de [[Michel Rasquin]] ''[[Lëtzebuergesch Membere vun der Europäescher Kommissioun|Kommissär]]'' bei der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] gouf, Minister fir Wirtschaft (och an der [[Regierung Frieden]] bis zu där hirem Récktrëtt 1959). Bei de [[Partiell Chamberwale vum 3. Juni 1951|partielle Chamberwalen]] 1951 ass hien an d'[[Chamber]] gewielt ginn, huet d'Mandat awer net ugeholl fir Member am Staatsrot ze bleiwen. Vun 1964 bis 1969 war de Paul Wilwertz [[Buergermeeschter]] vun der Stad Lëtzebuerg. 1968 gouf hien nach eng Kéier Deputéierten, a war 1969 - 1974 Vizepresident vun der Chamber. Vum 30. Dezember 1959 bis de 16. Dezember 1968 war hie nees Member vum Staatsrot<ref name=":0" />. Weiderhi war de Paul Wilwertz vun 1940 bis 1941 a vun 1945 bis 1967 President [[Fédération du sport cycliste luxembourgeois]] a Vizepresident vun der [[Union cycliste internationale]]. Vun 1960 bis 1970 war hie President vum [[Comité olympique et sportif luxembourgeois]]. Fir un hien z'erënneren ass 1981 um [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] eng Strooss no him genannt ginn: d'[[Rue Paul-Wilwertz]]<ref>[https://web.archive.org/web/20231008054230/https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/rech_print.php?ve_id=91949 Rue Paul Wilwertz] an den Archive vun der Stad Lëtzebuerg; gekuckt den 13. Abrëll 2020</ref>. == Gielercher == * {{OCCC| (Promotioun 1960)<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1960/02/24/n1/jo|Titel=Ordre de la Couronne de chêne Auszeechnungen 1960 Memorial A N° 17 vun 1960|Gekuckt=08.01.2013|Säiten=411|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20140421064709/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf|Archiv-Datum=21.04.2014}}</ref>}} * <ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s511fpts0x/pages/1/articles/DIVL67?search=Osch+l%C3%A9gion|Titel=Haute distinction|Gekuckt=2026-10-13|Datum=1977-07-11|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 6|Sprooch=fr}}</ref>{{LHC|(Promotioun 1977)}} == Bibliographie== * [[Jean-Marie Majerus (Historiker)|Jean-Marie Majerus]] 2003: ''Paul WILWERTZ 1905-1979''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 399-401. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9. * [[Ben Fayot]] 1980: ''Die öffentliche Laufbahn des Paul Wilwertz.'' Tageblatt, 2.1.1980, S. 2. *[[Henri Beck]], [https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_3-1980_0a-1.pdf Hommage à Paul Wilwertz], Ons Stad, 3/1980 == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg]]|virdrun= [[Émile Hamilius]]|duerno= [[Colette Flesch]]|Joren= [[1964]] - [[1969]]}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wilwertz Paul}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gebuer 1905]] [[Kategorie:Gestuerwen 1979]] [[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz mit Stern]] [[Kategorie:Commandeur de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] thabo0amubaxll0nzh36h5b75yatq23 2711807 2711806 2026-10-13T23:08:58Z Robby 393 Referenz - besser esou 2711807 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Bild = Paul Wilwertz.jpg}} De '''Paul Wilwertz''', gebuer de [[7. Abrëll]] [[1905]] zu [[Wolz]], a gestuerwen den [[28. Dezember]] [[1979]] zu [[Ettelbréck]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/qg6qd3jkg/pages/10/articles/DIVL1512 Luxemburger Wort, 31.12.1979]</ref><ref>Luxemburger Lexikon Säit 469</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]] ([[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]). No senger Première am [[Stater Kolléisch|Kolléisch]] huet de Paul Wilwertz op den Universitéiten zu [[Nanzeg]], [[Montpellier]] an [[Toulouse]] [[Droit]] studéiert. Hien ass an de Staatsdéngscht agetrueden a gouf 1938 en enke Mataarbechter vum Aarbechtsminister [[Pierre Krier]]. Hie war Attaché, duerno Conseiller de Gouvernement. Vun 1945 bis 1951 war hien Direkter vum ''Office national du travail''. 1926 ass hien an d'Aarbechterpartei agetrueden, vun 1930 bis 1932 war hie President vun der [[ASSOSS]]. An der Aarbechterpartei (vun 1947 LSAP) war hie vun 1945 un am Direktiounscomité, vun 1948-1949 Vizepresident an 1951, dann nees 1955 bis 1959 President. Hie gouf de 14. Dezember 1945 Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] an ass dat bliwwe bis zu senger Demissioun den 29. Juni 1954<ref name=":0">[https://conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html Membres depuis 1857] op der Websäit vum Staatsrot, gekuckt de 24. Februar 2019</ref> fir du Generalkommissär fir Wirtschaft an der [[Regierung Bech-Bodson]] ze ginn. 1957 gouf hie Staatssekretär, an 1958, wéi de [[Michel Rasquin]] ''[[Lëtzebuergesch Membere vun der Europäescher Kommissioun|Kommissär]]'' bei der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] gouf, Minister fir Wirtschaft (och an der [[Regierung Frieden]] bis zu där hirem Récktrëtt 1959). Bei de [[Partiell Chamberwale vum 3. Juni 1951|partielle Chamberwalen]] 1951 ass hien an d'[[Chamber]] gewielt ginn, huet d'Mandat awer net ugeholl fir Member am Staatsrot ze bleiwen. Vun 1964 bis 1969 war de Paul Wilwertz [[Buergermeeschter]] vun der Stad Lëtzebuerg. 1968 gouf hien nach eng Kéier Deputéierten, a war 1969 - 1974 Vizepresident vun der Chamber. Vum 30. Dezember 1959 bis de 16. Dezember 1968 war hie nees Member vum Staatsrot<ref name=":0" />. Weiderhi war de Paul Wilwertz vun 1940 bis 1941 a vun 1945 bis 1967 President [[Fédération du sport cycliste luxembourgeois]] a Vizepresident vun der [[Union cycliste internationale]]. Vun 1960 bis 1970 war hie President vum [[Comité olympique et sportif luxembourgeois]]. Fir un hien z'erënneren ass 1981 um [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] eng Strooss no him genannt ginn: d'[[Rue Paul-Wilwertz]]<ref>[https://web.archive.org/web/20231008054230/https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/rech_print.php?ve_id=91949 Rue Paul Wilwertz] an den Archive vun der Stad Lëtzebuerg; gekuckt den 13. Abrëll 2020</ref>. == Gielercher == * {{OCCC| (Promotioun 1960)<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1960/02/24/n1/jo|Titel=Ordre de la Couronne de chêne Auszeechnungen 1960 Memorial A N° 17 vun 1960|Gekuckt=08.01.2013|Säiten=411|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20140421064709/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf|Archiv-Datum=21.04.2014}}</ref>}} * {{LHC|(Promotioun 1977)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s511fpts0x/pages/1/articles/DIVL67?search=Osch+l%C3%A9gion|Titel=Haute distinction|Gekuckt=2026-10-13|Datum=1977-07-11|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 6|Sprooch=fr}}</ref>}} == Bibliographie== * [[Jean-Marie Majerus (Historiker)|Jean-Marie Majerus]] 2003: ''Paul WILWERTZ 1905-1979''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 399-401. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9. * [[Ben Fayot]] 1980: ''Die öffentliche Laufbahn des Paul Wilwertz.'' Tageblatt, 2.1.1980, S. 2. *[[Henri Beck]], [https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_3-1980_0a-1.pdf Hommage à Paul Wilwertz], Ons Stad, 3/1980 == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg]]|virdrun= [[Émile Hamilius]]|duerno= [[Colette Flesch]]|Joren= [[1964]] - [[1969]]}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wilwertz Paul}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gebuer 1905]] [[Kategorie:Gestuerwen 1979]] [[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz mit Stern]] [[Kategorie:Commandeur de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] klomdd1xzrodqee2sf1n3mh93frohni 2711810 2711807 2026-10-14T07:31:37Z Zinneke 34 2711810 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie |Bild = Paul Wilwertz.jpg}} De '''Paul Wilwertz''', gebuer de [[7. Abrëll]] [[1905]] zu [[Wolz]], a gestuerwen den [[28. Dezember]] [[1979]] zu [[Ettelbréck]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/qg6qd3jkg/pages/10/articles/DIVL1512 Luxemburger Wort, 31.12.1979]</ref><ref>Luxemburger Lexikon Säit 469</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]] ([[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]). No senger Première am [[Stater Kolléisch|Kolléisch]] huet de Paul Wilwertz op den Universitéiten zu [[Nanzeg]], [[Montpellier]] an [[Toulouse]] [[Droit]] studéiert. Hien ass an de Staatsdéngscht agetrueden a gouf 1938 en enke Mataarbechter vum Aarbechtsminister [[Pierre Krier]]. Hie war Attaché, duerno Conseiller de Gouvernement. Vun 1945 bis 1951 war hien Direkter vum ''Office national du travail''. 1926 ass hien an d'Aarbechterpartei agetrueden, vun 1930 bis 1932 war hie President vun der [[ASSOSS]]. An der Aarbechterpartei (vun 1947 LSAP) war hie vun 1945 un am Direktiounscomité, vun 1948-1949 Vizepresident an 1951, dann nees 1955 bis 1959 President. Hie gouf de 14. Dezember 1945 Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] an ass dat bliwwe bis zu senger Demissioun den 29. Juni 1954<ref name=":0">[https://conseil-etat.public.lu/fr/conseil-d-etat/historique/membresdepuis1857.html Membres depuis 1857] op der Websäit vum Staatsrot, gekuckt de 24. Februar 2019</ref> fir du Generalkommissär fir Wirtschaft an der [[Regierung Bech-Bodson]] ze ginn. Bei de [[Partiell Chamberwale vum 3. Juni 1951|partielle Chamberwalen]] 1951 war hien an d'[[Chamber]] gewielt ginn, huet d'Mandat awer net ugeholl fir Member am Staatsrot ze bleiwen. 1957 gouf hie Staatssekretär, an 1958, wéi de [[Michel Rasquin]] ''[[Lëtzebuergesch Membere vun der Europäescher Kommissioun|Kommissär]]'' bei der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] gouf, Minister fir Wirtschaft (och an der [[Regierung Frieden]] bis zu där hirem Récktrëtt 1959). Vun 1964 bis 1969 war de Paul Wilwertz [[Buergermeeschter]] vun der Stad Lëtzebuerg. 1968 gouf hien nach eng Kéier Deputéierten, a war 1969 - 1974 Vizepresident vun der Chamber. Vum 30. Dezember 1959 bis de 16. Dezember 1968 war hie nees Member vum Staatsrot<ref name=":0" />. Weiderhi war de Paul Wilwertz vun 1940 bis 1941 a vun 1945 bis 1967 President [[Fédération du sport cycliste luxembourgeois]] a Vizepresident vun der [[Union cycliste internationale]]. Vun 1960 bis 1970 war hie President vum [[Comité olympique et sportif luxembourgeois]]. Fir un hien z'erënneren ass 1981 um [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] eng Strooss no him genannt ginn: d'[[Rue Paul-Wilwertz]]<ref>[https://web.archive.org/web/20231008054230/https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/rech_print.php?ve_id=91949 Rue Paul Wilwertz] an den Archive vun der Stad Lëtzebuerg; gekuckt den 13. Abrëll 2020</ref>. == Gielercher == * {{OCCC| (Promotioun 1960)<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1960/02/24/n1/jo|Titel=Ordre de la Couronne de chêne Auszeechnungen 1960 Memorial A N° 17 vun 1960|Gekuckt=08.01.2013|Säiten=411|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20140421064709/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf|Archiv-Datum=21.04.2014}}</ref>}} * {{LHC|(Promotioun 1977)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s511fpts0x/pages/1/articles/DIVL67?search=Osch+l%C3%A9gion|Titel=Haute distinction|Gekuckt=2026-10-13|Datum=1977-07-11|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 6|Sprooch=fr}}</ref>}} == Bibliographie== * [[Jean-Marie Majerus (Historiker)|Jean-Marie Majerus]] 2003: ''Paul WILWERTZ 1905-1979''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 399-401. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9. * [[Ben Fayot]] 1980: ''Die öffentliche Laufbahn des Paul Wilwertz.'' Tageblatt, 2.1.1980, S. 2. *[[Henri Beck]], [https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_3-1980_0a-1.pdf Hommage à Paul Wilwertz], Ons Stad, 3/1980 == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg]]|virdrun= [[Émile Hamilius]]|duerno= [[Colette Flesch]]|Joren= [[1964]] - [[1969]]}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wilwertz Paul}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gebuer 1905]] [[Kategorie:Gestuerwen 1979]] [[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz mit Stern]] [[Kategorie:Commandeur de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 8oozf956grl5i1zxlu3axxy63qzcpry 0 23377 2711784 2681290 2026-10-13T16:14:08Z -Lemmy- 26775 2711784 wikitext text/x-wiki {{Infobox Foussballclub | Numm = Eintracht Frankfurt | Logo = | Offiziellen Numm = Eintracht Frankfurt | Spëtznumm = SGE, Die Adler | Grënnung = [[1899]] | Veräinsfaarwen = Schwaarz, Wäiss a Rout | Opgeléist = | Stadion = [[Waldstadion]],<br>[[Frankfurt am Main]] | Plazen = 60.100 | President = {{flagicon|DEU}} [[Mathias Beck]] | Trainer = {{flagicon|AUT}} [[Adi Hütter]] | Liga = [[Foussball-Bundesliga|Bundesliga]] | Saison = 2025/26 | Positioun = Bundesliga, 8. Plaz | pattern_la1 = _frankfurt2627h | pattern_b1 = _frankfurt2627h | pattern_ra1 = _frankfurt2627h | pattern_sh1 = _frankfurt2627h | pattern_so1 = _frankfurt2627hl | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _frankfurt2627a | pattern_b2 = _frankfurt2627a | pattern_ra2 = _frankfurt2627a | pattern_sh2 = _arg26A | pattern_so2 = _adidasblackl | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _frankfurt2627t | pattern_b3 = _frankfurt2627t | pattern_ra3 = _frankfurt2627t | pattern_sh3 = _frankfurt2627t | pattern_so3 = _frankfurt2627tl | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} D''''Eintracht Frankfurt''' ass en däitsche Sportveräi vu [[Frankfurt am Main]], deem säi Foussballclub an der [[Foussball-Bundesliga|éischter däitscher Foussballbundesliga]] spillt. Nieft der Foussballsektioun gëtt et bei ''Eintracht Frankfurt'' nach eng Turn-, Liichtathleetik-, Hockey-, Box-, Tennis-, Handball-, Rugby-, Dëschtennis-, Basketball-, Äisstackschéissen-, Curling-, Volleyball-, Eishockey-, Dart-, Triathlon-, Ultimate Frisbee-, Dëschfoussball- a Fansektioun. == Kader Saison 2025/26 == === Gol === 23 {{flagicon|DEU}} Michael Zetterer 33 {{flagicon|DEU}} Jens Grahl 39 {{flagicon|DEU}} Amil Šiljević 40 {{flagicon|BRA}} Kauã Santos <!-- {{0}}? {{flagicon|ALB}} Simon Simoni Kënnt den 1 Juli 2026 --> === Ofwier === {{0}}2 {{flagicon|DEU}} Elias Baum {{0}}3 {{flagicon|BEL}} Arthur Theate {{0}}4 {{flagicon|DEU}} Robin Koch {{0}}5 {{flagicon|SUI}} Aurèle Amenda 13 {{flagicon|DEN}} Rasmus Kristensen 21 {{flagicon|DEU}} Nathaniel Brown 22 {{flagicon|USA}} Timothy Chandler 26 {{flagicon|ESP}} Keita Kosugi 34 {{flagicon|DEU}} Nnamdi Collins 41 [[Fichier:Flag_of_Mali.svg|20px|Mali]] Fousseny Doumbia 44 {{flagicon|ECU}} Davis Bautista 49 {{flagicon|ESP}} Derek Boakye Osei <!-- {{0}}? {{flagicon|FRA}} Niels Nkounkou {{0}}? {{flagicon|CRO}} Hrvoje Smolčić Kënnt den 1 Juli 2026 --> === Mëttelfeld === {{0}}6 {{flagicon|DEN}} Oscar Højlund {{0}}7 {{flagicon|DEU}} Ansgar Knauff {{0}}8 {{flagicon|ALG}} Farès Chaïbi 15 {{flagicon|TUN}} Ellyes Skhiri 16 {{flagicon|SWE}} Hugo Larsson 18 {{flagicon|DEU}} Mahmoud Dahoud 19 {{flagicon|FRA}} Jean-Mattéo Bahoya 20 {{flagicon|JPN}} Ritsu Doan 23 {{flagicon|HUN}} Krisztián Lisztes 27 {{flagicon|DEU}} Mario Götze 31 {{flagicon|SWE}} Love Arrhov 37 {{flagicon|DEU}} Jeremiaha Maluze 38 {{flagicon|DEU}} Ebu Bekir Is 42 {{flagicon|TUR}} Can Uzun 45 {{flagicon|USA}} Marvin Dills <!-- {{0}}? {{flagicon|FRA}} Éric Junior Dina Ebimbe {{0}}? {{flagicon|HUN}} Noah Fenyő {{0}}? {{flagicon|HUN}} Krisztian Lisztes Kënnt den 1 Juli 2026 --> === Stuerm === {{0}}9 {{flagicon|DEU}} Jonathan Burkardt 11 {{flagicon|DEU}} Younes Ebnoutalib 25 {{flagicon|FRA}} Arnaud Kalimuendo 29 {{flagicon|MAR}} Ayoube Amaimouni 30 {{flagicon|BEL}} Michy Batshuayi 48 {{flagicon|ESP}} Junior Awusi 50 {{flagicon|DEU}} Alessandro Gaul Souza 53 {{flagicon|DEU}} Alexander Staff <!-- {{0}}? {{flagicon|DEU}} Noel Futkeu {{0}}? {{flagicon|DEU}} Jessic Ngankam {{0}}? {{flagicon|FRA}} Elye Wahi Kënnt den 1 Juli 2026 --> == Statistik == * Däitsche Meeschter (1): 1959 * DFB-Pokal-Gewënner (5): 1974, 1975, 1981, 1988, 2018 * DFB-Pokal-Finalist (4): 1964, 2006, 2017, 2023 * UEFA-Pokal-Gewënner (2): 1980, 2022 == Um Spaweck == {{Commonscat|Eintracht Frankfurt|Eintracht Frankfurt}} * [http://www.eintracht.de Eintracht Frankfurt - offiziell Homepage] {{Veräiner an der Däitscher Foussball-Bundesliga}} [[Kategorie:Däitsch Foussballclibb]] [[Kategorie:Frankfurt/Main]] suwuuzlehesl1bxz9n5ut8huiyh0t5x 0 29844 2711803 2683794 2026-10-13T22:53:13Z Robby 393 /* Gielercher */ + Légion d'honneur mat Quell a Kategorie 2711803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Alphonse Osch''', gebuer den [[29. Abrëll]] [[1909]] zu [[Méischtref]], a gestuerwen den [[18. Juni]] [[1997]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]]. Den Alphonse Osch, war am [[Zweete Weltkrich|Krich]] [[Resistenz (Politik)|Resistenz]]ler an huet de [[GPD]] (déi spéider [[Demokratesch Partei|DP]]) matgegrënnt. Hie war [[1945]] a vun [[1953]] bis [[1954]], no der Demissioun vum [[Ferdinand Frieden]] Deputéierten an der [[Chamber]]. Hie war Minister fir ëffentlech Gesondheet a Krichsschied: vun [[1947]] bis [[1948]] an der [[Regierung Dupong-Schaus]] a vun 1948 bis [[1951]] an der [[Regierung Dupong-Schaus-Bodson]]. Tëscht [[1952]] an [[1961]] an tëscht [[1971]] an [[1981]] war hien am [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]erot vun der Stad Lëtzebuerg. Den Alphonse Osch war vun 1953 bis 1975 Direkter vun der Assurancë-Gesellschaft [[La Bâloise]]. == Gielercher == * {{OMGLGC|(Promotioun 1991)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/6hq07gj7d0/pages/12/articles/DIVL1546?search=Osch|Titel=Resistenzorganisationen - Ordre de mérite|Gekuckt=2026-07-05|Datum=1991-06-21|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[.Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 12|Sprooch=de}}</ref>}} * {{OCCGO|(Promotioun 1981) <ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/fjxp2z/pages/2/articles/DTL146?search=Flesch|Titel=Personalien|Gekuckt=2026-01-22|Datum=1981-06-26|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:D'Lëtzebuerger Land]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>}} * {{OMANCC|(Promotioun 1951)<ref>[https://www.gouvernement.lu/1824014/BID_1951_7-8-9.pdf BULLETIN DE DOCUMENTATION - Nos 7/8/9 7e Année Luxembourg le 30 septembre 1951] Nouvelles de la Cour p 166</ref>}} * {{OONGC|(Promotioun 1951)<ref>[https://www.gouvernement.lu/1823996/BID_1951_6.pdf BULLETIN DE DOCUMENTATION - No 6 7e Année Luxembourg le 30 juin 1951] Distinctions honorifiques conférées à l'occasion de la visite officielle à Luxembourg de Sa Majesté la Reine et de Son Altesse Royale le Prince des Pays-Bas pp. 131ss.</ref>}} * {{LHO|(Promotioun 1966)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s511fpts0x/pages/1/articles/DIVL67?search=Osch+l%C3%A9gion|Titel=Feier in der französischen Botschaft|Gekuckt=2026-10-13|Datum=1966-05-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Lëtzebuerger Journal]]|Säiten=Säit 1|Sprooch=de}}</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Osch Alphonse}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Gebuer 1909]] [[Kategorie:Gestuerwen 1997]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée consultative]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Commandeur avec couronne de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Grand-Croix vum Ordre d'Orange-Nassau]] [[Kategorie:Grand'Croix de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] la4fbn1m1u1qjh2phutczirxqzyti7g 2711804 2711803 2026-10-13T22:54:28Z Robby 393 /* Gielercher */ méi blo 2711804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Alphonse Osch''', gebuer den [[29. Abrëll]] [[1909]] zu [[Méischtref]], a gestuerwen den [[18. Juni]] [[1997]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]]. Den Alphonse Osch, war am [[Zweete Weltkrich|Krich]] [[Resistenz (Politik)|Resistenz]]ler an huet de [[GPD]] (déi spéider [[Demokratesch Partei|DP]]) matgegrënnt. Hie war [[1945]] a vun [[1953]] bis [[1954]], no der Demissioun vum [[Ferdinand Frieden]] Deputéierten an der [[Chamber]]. Hie war Minister fir ëffentlech Gesondheet a Krichsschied: vun [[1947]] bis [[1948]] an der [[Regierung Dupong-Schaus]] a vun 1948 bis [[1951]] an der [[Regierung Dupong-Schaus-Bodson]]. Tëscht [[1952]] an [[1961]] an tëscht [[1971]] an [[1981]] war hien am [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]erot vun der Stad Lëtzebuerg. Den Alphonse Osch war vun 1953 bis 1975 Direkter vun der Assurancë-Gesellschaft [[La Bâloise]]. == Gielercher == * {{OMGLGC|(Promotioun 1991)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/6hq07gj7d0/pages/12/articles/DIVL1546?search=Osch|Titel=Resistenzorganisationen - Ordre de mérite|Gekuckt=2026-07-05|Datum=1991-06-21|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 12|Sprooch=de}}</ref>}} * {{OCCGO|(Promotioun 1981) <ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/fjxp2z/pages/2/articles/DTL146?search=Flesch|Titel=Personalien|Gekuckt=2026-01-22|Datum=1981-06-26|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:D'Lëtzebuerger Land]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>}} * {{OMANCC|(Promotioun 1951)<ref>[https://www.gouvernement.lu/1824014/BID_1951_7-8-9.pdf BULLETIN DE DOCUMENTATION - Nos 7/8/9 7e Année Luxembourg le 30 septembre 1951] Nouvelles de la Cour p 166</ref>}} * {{OONGC|(Promotioun 1951)<ref>[https://www.gouvernement.lu/1823996/BID_1951_6.pdf BULLETIN DE DOCUMENTATION - No 6 7e Année Luxembourg le 30 juin 1951] Distinctions honorifiques conférées à l'occasion de la visite officielle à Luxembourg de Sa Majesté la Reine et de Son Altesse Royale le Prince des Pays-Bas pp. 131ss.</ref>}} * {{LHO|(Promotioun 1966)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s511fpts0x/pages/1/articles/DIVL67?search=Osch+l%C3%A9gion|Titel=Feier in der französischen Botschaft|Gekuckt=2026-10-13|Datum=1966-05-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Lëtzebuerger Journal]]|Säiten=Säit 1|Sprooch=de}}</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Osch Alphonse}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Gebuer 1909]] [[Kategorie:Gestuerwen 1997]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée consultative]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Commandeur avec couronne de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Grand-Croix vum Ordre d'Orange-Nassau]] [[Kategorie:Grand'Croix de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] jemireq180tdwfao3oawow8h717a58c 10 44169 2711797 2711178 2026-10-13T19:47:11Z MMFE 16576 korr. D. Hastert 2711797 wikitext text/x-wiki <!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg|100px|right|Eva Marie Saint]] * {{6. Oktober}}: '''[[Eva Marie Saint]]''', US-amerikanesch Schauspillerin. * {{3. Oktober}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. {{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}] <noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude /> 4tvrf9tn06kmex4370to7zcavqddiyy 0 45363 2711813 2711736 2026-10-14T08:04:38Z Zinneke 34 /* 200 */ 2711813 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == === 200 === * … * … * … * … et an der Mëtt vum 19. Joerhonnert e ''fiktive'' [[Lëtzebuerger Frang#Aféierung_als_Buchwärung_(1849)|Lëtzebuerger Frang]] gouf? * … [[Hesper]] a [[Menster]] knapps 7 Joer laang Chef-lieuë vu [[Kanton Hesper|jee engem Kanton]] [[Kanton Menster|mam selwechten Numm]] waren? * … 1962 an 1966 de [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson Européenne]] an der [[Villa Louvigny]] organiséiert gouf? * … d'[[Amalia-Monument]] am [[Stater Park]], als Erënnerung un d'[[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], dat éischt Monument zu Lëtzebuerg war, dat fir eng Fra opgeriicht gouf? * … [[Uewerkuer]], der New Wave Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? <!-- 190 --> * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] uganks den 2020er Joeren [[Burgus vun Holztem|141 Goldmënzen aus der Réimerzäit]] fonnt goufen, mat de Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 a 408 regéiert hunn? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … beim [[Ostrakismos|Schierbelegeriicht]] am 5. Jh. v. Chr zu Athen doriwwer ofgestëmmt konnnt ginn, dass e Bierger d'Stad huet misse bannent zéng Deeg verloossen a sech zéng Joer net méi do huet dierfe weisen? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] 5hnm3dys4ru1nwi9axj17m58itk9d9o 0 78823 2711780 2694152 2026-10-13T15:46:01Z Kontributor 2K 59124 2711780 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Estrées-lès-Crécy | Wopen = Blason ville fr Estrées-lès-Crécy 80.svg | Bild = Estrées 2.JPG | Bildtext = D'Kierch Notre-Dame-de-l'Assomption | Regioun = {{Hauts-de-France}} | Departement = {{Somme}} | Arrondissement = [[Arrondissement Abbeville|Abbeville]] | Kanton = [[Canton de Rue|Rue]] | Insee = 80290 | Plz = 80150 | Buergermeeschter = | Koordinaten = {{coor dms|50|15|14|N|01|55|45|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 1.119 | Bevëlkerung = 391 | Bevëlkerungsdatum = [[2013]] }} '''Estrées-lès-Crécy''' ass eng franséisch Gemeng am [[Departement Somme]] an der Regioun [[Hauts-de-France]]. {{Kuckt och Somme}} [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Abbeville]] [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Abbeville]] gex56weulxg7zxflelerexxh5sb4ult 0 83071 2711817 2703286 2026-10-14T08:49:27Z Ziv 64235 ([[c:GR|GR]]) [[File:Sarcelleh 1.jpg]] → [[File:Sarcelle d'hiver (Anas Crecca).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise 2711817 wikitext text/x-wiki An dëser '''Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg''' sinn all [[Vullen]]aarten opgezielt déi bis elo zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gesi goufen, sief et datt s'am Land bréien (z.&nbsp;B. d'[[Märel (Vull)|Märel]]), op hire Wanderungen duerchzéien (z.&nbsp;B. d'[[Huergäns]]), hir Wanterquartéier am Land hunn (z.&nbsp;B. de [[Seideschwanz|Peschtvull]]) oder awer als Iergäscht wéinstens eemol gesi goufen (Beispill: [[Sëlwerméiw]]). D'Lëscht, an och d'Legend riets an der Tabell, baséieren op der Checklëscht déi 2016 an de ''Vögel Luxemburgs''<ref name="Checklëscht 2016">''Checkliste der Vögel Luxemburgs''. In: P. Lorgé & E. Melchior, 2016: Vögel Luxemburgs. S. 256-267.</ref> publizéiert gouf (Stand Mäerz 2016) an op Beobachtungen déi duerno publizéiert goufen (Stand September 2023). Vullen déi zu Lëtzebuerg bréien, si mat engem Stärchen (*) markéiert. Déi lëtzebuergesch Nimm vun den Aarte sinn aus de ''Vögel Luxemburgs'' (2015) iwwerholl, sou wéi s'och op der Lëscht ze fanne sinn, déi [[natur&ëmwelt]] Enn 2014 publizéiert huet.<ref>[https://web.archive.org/web/20150220190422/http://naturanemwelt.lu/natur-an-emwelt_ShowNews_News.1-2-408-0.html "Première liste officielle des noms d'oiseaux luxembourgeois."] op naturemwelt.lu.</ref> Eng aktualiséiert [[Rout Lëscht]] vun de Bruttvigel zu Lëtzebuerg gouf 2024 vun [[natur&ëmwelt]] publizéiert.<ref>[https://www.naturemweltasbl.lu/de/rote-liste-der-brutvoegel-luxemburgs-2024/ natur&ëmwelt asbl. Rote Liste der Brutvögel Luxemburgs 2024]</ref> <div style="width: 100%; float:right; border: 1px darkgray dotted; padding: 1em; font-family: monospace; font-size: 1.0em"> {| style="margin: 0 0 2em 0" |- | colspan="4" text align="center" | Bedeitung vun den Ofkierzungen |- | A || style="padding-left: 2em;"| d'Aart gouf wéinstens eemol zanter 1950 zu Lëtzebuerg an der fräier Natur gesinn || B ||style="padding-left: 2em;" |d'Aart gouf nëmme virun 1950 an der fräier Natur gesinn |- | C ||style="padding-left: 2em;"| verwëldert Hausdéier || J ||style="padding-left: 2em;" |Joresvull, lieft d'ganzt Joer zu Lëtzebuerg |- | Z || style="padding-left: 2em;"| d'Aart verléisst d'Bruttgebitt no der Brutt || W ||style="padding-left: 2em;"| Wantergaascht, d'Aart iwwerwantert zu Lëtzebuerg |} </div> {{Clr}} == Famill Anatidae, Intevullen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schwunn]] *, Schwan || ''Cygnus olor'' || [[:de:Höckerschwan|Höckerschwan]] || [[:fr:Cygne tuberculé|Cygne tuberculé]] || [[:en:Mute swan|Mute swan]] || A || J || [[Fichier:Mute swan Vrhnika.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarze Schwunn]] || ''Cygnus atratus'' || [[:de:Schwarzschwan|Schwarzschwan]] || [[:fr:Cygne noir|Cygne noir]] || [[:en:Black swan|Black swan]] || C || || [[Fichier:Black Swan at Martin Mere.JPG|center|70px]] |- |[[Wëlle Schwunn]], Wëlle Schwan ||''Cygnus cygnus'' || [[:de:Singschwan|Singschwan]] || [[:fr:Cygne chanteur|Cygne chanteur]] || [[:en:Whooper Swan|Whooper Swan]] || A || ZW || [[Fichier:Singschwan.jpg|center|70px]] |- | [[Zwergschwunn]], Zwergschwan ||''Cygnus bewickii'' || [[:de:Zwergschwan|Zwergschwan]] || [[:fr:Cygne de Bewick|Cygne de Bewick]] || [[:en:Bewick's Swan|Bewick's Swan]] || A || A || [[Fichier:Cygnus bewickii 01.jpg|center|70px]] |- | [[Réngelgäns]] || ''Branta bernicla'' || [[:de:Ringelgans|Ringelgans]] || [[:fr:Bernache cravant|Bernache cravant]] || [[:en:Brant Goose|Brant Goose]] || A || A || [[Fichier:Branta bernicla bernicla - Brent-Goose.jpg|center|70px]] |- | [[Kanadagäns]] * || ''Branta canadensis'' || [[:de:Kanadagans|Kanadagans]] || [[:fr:Bernache du Canada|Bernache du Canada]] || [[:en:Canada Goose|Canada Goose]] || C || ZW || [[Fichier:Canadagoose.jpg|center|70px]] |- | [[Nonnegäns]] ||''Branta leucopsis'' || [[:de:Weißwangengans|Weißwangengans]] || [[:fr:Bernache nonnette|Bernache nonnette]] || [[:en:Barnacle Goose|Barnacle Goose]] || A || A || [[Fichier:Bernache.jpg|center|70px]] |- |[[Mouergäns]] || ''Anser fabalis'' || [[:de:Saatgans|Saatgans]] || [[:fr:Oie des moissons|Oie des moissons]] || [[:en:Bean Goose|Bean Goose]] || A || ZW || [[Fichier:Bean.goose.600pix.jpg|center|70px]] |- | [[Kuerzschniewelgäns]] || ''Anser brachyrhynchus'' || [[:de:Kurzschnabelgans|Kurzschnabelgans]] || [[:fr:Oie à bec court|Oie à bec court]] || [[:en:Pink-footed Goose|Pink-footed Goose]] || A || A || [[Fichier:Anser brachyrhynchus.jpg|center|70px]] |- | [[Blessgäns]] || ''Anser albifrons'' || [[:de:Blässgans|Blässgans]] || [[:fr:Oie rieuse|Oie rieuse]] || [[:en:Greater white-fronted Goose|Greater white-fronted Goose]] || A || W || [[Fichier:White-fronted.goose.750pix.jpg|center|70px]] |- |[[Grogäns]] || ''Anser anser'' || [[:de:Graugans|Graugans]] || [[:fr:Oie cendrée|Oie cendrée]] || [[:en:Greylag Goose|Greylag Goose]] || A || ZW || [[Fichier:Greylag-Goose.jpg|center|70px]] |- |[[Nilgäns]] * || ''Alopochen aegyptiacus'' || [[:de:Nilgans|Nilgans]] || [[:fr:Ouette d'Égypte|Ouette d'Égypte]] || [[:en:Egyptian Goose|Egyptian Goose]] || C || J || [[Fichier:Alopochen-aegyptiacus.jpg|center|70px]] |- | [[Brandgäns]] || ''Tadorna tadorna'' || [[:de:Brandgans|Brandgans]] || [[:fr:Tadorne de Belon|Tadorne de Belon]] || [[:en:Common Shelduck|Common Shelduck]] || A || Z || [[Fichier:Common.shelduck.2.arp.750pix.jpg|center|70px]] |- | [[Schnadderint]] || ''Anas strepera'' || [[:de:Schnatterente|Schnatterente]] || [[:fr:Canard chipeau|Canard chipeau]] || [[:en:Gadwall|Gadwall]] || A || ZW || [[Fichier:Anas-strepera-001.jpg|center|70px]] |- | [[Päifint]] || ''Anas penelope'' || [[:de:Pfeifente|Pfeifente]] || [[:fr:Canard siffleur|Canard siffleur]] || [[:en:Eurasian Wigeon|Eurasian Wigeon]] || A || ZW || [[Fichier:Mareca penelope Oulu 20110515 02.jpg|center|70px]] |- | [[Wanterint]], Krickint || ''Anas crecca'' || [[:de:Krickente|Krickente]] || [[:fr:Sarcelle d'hiver|Sarcelle d'hiver]] || [[:en:Eurasian Teal|Eurasian Teal]] || A || ZW || [[Fichier:Sarcelle d'hiver (Anas Crecca).jpg|center|70px]] |- | [[Wëll Int]], Stackint * || ''Anas platyrhynchos'' || [[:de:Stockente|Stockente]] || [[:fr:Canard colvert|Canard colvert]] || [[:en:Mallard|Mallard]] || A || JZW || [[Fichier:Duisburg 10406IMG 0406.JPG|center|70px]] |- | [[Spiissint]] || ''Anas acuta'' || [[:de:Spiessente|Spiessente]] || [[:fr:Canard pinet|Canard pilet]] || [[:en:Northern Pintail|Northern Pintail]] || A || ZW || [[Fichier:Northern Pintails (Male & Female) I IMG 0911.jpg|center|70px]] |- | [[Summerint]], Knäckint || ''Anas querquedula'' || [[:de:Knäkente|Knäkente]] || [[:fr:Sarcelle d'été|Sarcelle d'été]] || [[:en:Garganey|Garganey]] || A || Z || [[Fichier:Garganey duck.jpg|center|70px]] |- | [[Läffelint]] || ''Anas clypeata'' || [[:de:Löffelente|Löffelente]] || [[:fr:Canard souchet|Canard souchet]] || [[:en:Northern Shoveler|Northern Shoveler]] || A || ZW || [[Fichier:Anas clypeata 2.jpg|center|70px]] |- | [[Krounenint]] *<ref>{{Citation |URL=https://www.naturemwelt.lu/premiere-nidification-de-la-nette-rousse-au-luxembourg/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=2021-07-28 |archivedate=2021-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728130835/https://www.naturemwelt.lu/premiere-nidification-de-la-nette-rousse-au-luxembourg/ }}</ref><ref>Figut, I., 2021. ''Unerwarteter Zuwachs. Die Kolbenente, die sonst kurzzeitig im Baggerweihergebiet weilt, brütet erstmals im Haff Réimech.'' Luxemburger Wort vum 29. Juli 2021, S. 26.</ref> || ''Netta rufina'' || [[:de:Kolbenente|Kolbenente]] || [[:fr:Nette rousse|Nette rousse]] || [[:en:Red crested Pochard|Red crested Pochard]] || A || ZW || [[Fichier:Red-crested-pochard.JPG|center|70px]] |- | [[Mouerint]] || ''Aythya nyroca'' || [[:de:Moorente|Moorente]] || [[:fr:Fuligule nyroca|Fuligule nyroca]] || [[:en:Ferruginous Duck|Ferruginous Duck]] || A || ZW || [[Fichier:Aythya nyroca 1.jpg|center|70px]] |- | [[Tafelint]] || ''Aythya ferina'' || [[:de:Tafelente|Tafelente]] || [[:fr:Fuligule milouin|Fuligule milouin]] || [[:en:Common Pochard|Common Pochard]] || A || ZW || [[Fichier:Duck WUXGA.jpg|center|70px]] |- | [[Räerint]] * || ''Aythya fuligula'' || [[:de:Reiherente|Reiherente]] || [[:fr:Fuligule morillon|Fuligule morillon]] || [[:en:Tufted Duck|Tufted Duck]] || A || JZW || [[Fichier:Tufted-Duck-male-female.jpg|center|70px]] |- | [[Biergint]] || ''Aythya marila'' || [[:de:Bergente|Bergente]] || [[:fr:Fuligule milouinan|Fuligule milouinan]] || [[:en:Greater Scaup|Greater Scaup]] || A || ZW || [[Fichier:Aythya marila3.jpg|center|70px]] |- | [[Eiderint]] || ''Somateria mollissima'' || [[:de:Eiderente|Eiderente]] || [[:fr:Eider à duvet|Eider à duvet]] || [[:en:Common Eider|Common Eider]] || A || G || [[Fichier:Somateria mollissima male female.jpg|center|70px]] |- | [[Äisint]] || ''Clangula hyemalis'' || [[:de:Eisente|Eisente]] || [[:fr:Harelde kakawi|Harelde kakawi]] || [[:en:Long-tailed Duck|Long-tailed Duck]] || A || G || [[Fichier:Long-tailed-duck.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarz Mierint]] || ''Melanitta nigra'' || [[:de:Trauerente|Trauerente]] || [[:fr:Macreuse noire|Macreuse noire]] || [[:en:Common Scoter|Common Scoter]] || A || G || [[Fichier:Melanitta nigra.jpg|center|70px]] |- | [[Brong Mierint]] || ''Melanitta fusca'' || [[:de:Samtente|Samtente]] || [[:fr:Macreuse brune|Macreuse brune]] || [[:en:Velvet Scoter|Velvet Scoter]] || A || G || [[Fichier:Wwscoter12.JPG|center|70px]] |- | [[Schellint]] || ''Bucephala clangula'' || [[:de:Schellente|Schellente]] || [[:fr:Garrot à œil d'or|Garrot à œil d'or]] || [[:en:Common Goldeneye|Common Goldeneye]] || A || ZW || [[Fichier:Bucephala clangula ja 01.jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Seeër]] || ''Mergellus albellus'' || [[:de:Zwergsäger|Zwergsäger]] || [[:fr:Harle piette|Harle piette]] || [[:en:Smew|Smew]] || A || ZW || [[Fichier:Smew.both.arp.600pix.jpg|center|70px]] |- | [[Grousse Seeër]] *<ref>Éischte Bruttnowäis zu Lëtzebuerg am Mee 2017 op der Sauer wou se d'Grenz mat Däitschland mécht. [https://web.archive.org/web/20170717013632/http://www.naturanemwelt.lu/natur-an-emwelt_ShowNews_News.1-2-653-0.html]</ref>|| ''Mergus merganser'' || [[:de:Gänsesäger|Gänsesäger]] || [[:fr:Grand Harle|Grand Harle]] || [[:en:Common Merganser|Common Merganser]] || A || ZW || [[Fichier:Gaensesaeger.jpg|center|70px]] |- | [[Mëttelseeër]] || ''Mergus serrator'' || [[:de:Mittelsäger|Mittelsäger]] || [[:fr:Harle huppé|Harle huppé]] || [[:en:Red-breasted Merganser|Red-breasted Merganser]] || A || G || [[Fichier:Mergus serrator -New Jersey -USA -winter-8.jpg|center|70px]] |} == Famill Phasianidae== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- |[[Wuechtel]] * ||''Coturnix coturnix'' || [[:de:Wachtel|Wachtel]] || [[:fr:Caille des blés|Caille des blés]] || [[:en:Common Quail|Common Quail]] || A || Z || [[Fichier:Weibliche Wachtel (Coturnix coturnix).jpg|center|70px]] |- |[[Fasan]] * ||''Phasianus colchicus'' || [[:de:Fasan|Fasan]] || [[:fr:Faisan de Colchide|Faisan de Colchide]] || [[:en:Common Pheasant|Common Pheasant]] || C || J || [[Fichier:Phasianus colchicus 2 tom (Lukasz Lukasik).jpg|center|70px]] |- |[[Feldhong]] * ||''Perdix perdix'' || [[:de:Rebhuhn|Rebhuhn]] || [[:fr:Perdrix grise|Perdrix grise]] || [[:en:Grey Partridge|Grey Partridge]] || A || J || [[Fichier:Perdix perdix (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Routhong]] ||''Alectoris rufa'' || [[:de:Rothuhn|Rothuhn]] || [[:fr:Perdrix rouge|Perdrix rouge]] || [[:en:Red-legged Partridge|Red-legged Partridge]] || B || A || [[Fichier:AlectorisRufa.jpg|center|70px]] |- |[[Bëschhong]] * ||''Tetrastes bonanisa'' || [[:de:Haselhuhn (Art)|Haselhuhn]] || [[:fr:Gélinotte des bois|Gélinotte des bois]] || [[:en:Hazel Grouse|Hazel Grouse]] || A || J || [[Fichier:Tetrastes bonasia.jpg|center|70px]] |- | [[Bierkhong]] ||''Tetrao tetrix'' || [[:de:Birkhuhn|Birkhuhn]] || [[:fr:Tétras lyre|Tétras lyre]] || [[:en:Black Grouse|Black Grouse]] || B || A || [[Fichier:Black Grouse.jpg|center|70px]] |} == Famill Podicipedidae, Lappendaucher == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- |[[Däichelchen]] * ||''Tachybaptus ruficollis'' || [[:de:Zwergtaucher|Zwergtaucher]] || [[:fr:Grèbe castagneux|Grèbe castagneux]] || [[:en:Little Grebe|Little Grebe]] || A || JZW || [[Fichier:Zwergtaucher 060319 3.jpg|center|70px]] |- |[[Hauwendaucher]] * ||''Podiceps cristatus'' || [[:de:Haubentaucher|Haubentaucher]] || [[:fr:Grèbe huppé|Grèbe huppé]] || [[:en:Great Crested Grebe|Great Crested Grebe]] || A || JZW || [[Fichier:Podiceps cristatus 5 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Routhalsdaucher]]||''Podiceps grisegena'' || [[:de:Rothalstaucher|Rothalstaucher]] || [[:fr:|Grèbe jougris]] || [[:en:Red-necked Grebe|Red-necked Grebe]] || A || G || [[Fichier:Podicepsgrisegena.jpg|center|70px]] |- | [[Ouerendaucher]] ||''Podiceps auritus'' || [[:de:Ohrentaucher|Ohrentaucher]] || [[:fr:Grèbe esclavon|Grèbe esclavon]] || [[:en:Horned Grebe|Horned Grebe]] || A || G || [[Fichier:Horned Grebe - Podiceps auritus.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarzhalsdaucher]] ||''Podiceps nigricollis'' || [[:de:Schwarzhalstaucher|Schwarzhalstaucher]] || [[:fr:Grèbe à cou noir|Grèbe à cou noir]] || [[:en:Black-necked Grebe|Black-necked Grebe]] || A || G || [[Fichier:Podiceps nigricollis (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |} == Famill Gaviidae, Séidaucher == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Äisdaucher]] ||''Gavia immer'' || [[:de:Eistaucher|Eistaucher]] || [[:fr:Plongeon huard|Plongeon huard]] || [[:en:Great Northern Loon|Great Northern Loon]] || A || A || [[Fichier:Common Loon.jpg|center|70px]] |- | [[Stärendaucher]] ||''Gavia stellata'' || [[:de:Sterntaucher|Sterntaucher]] || [[:fr:Plongeon catmarin|Plongeon catmarin]] || [[:en:Red-throated Loon|Red-throated Loon]] || A || G || [[Fichier:Gavia Stellata Ölfusá 20090606.jpg|center|70px]] |- | [[Arkteschen Daucher]] ||''Gavia arctica'' || [[:de:Prachttaucher|Prachttaucher]] || [[:fr:Plongeon arctique|Plongeon arctique]] || [[:en:Black-throated Loon|Black-throated Loon]] || A || G || [[Fichier:Gavia arctica1.jpg|center|70px]] |} == Famill Sulidae, Dëlpessen == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Mierdëlpes]] ||''Sula bassana'' || [[:de:Basstölpel|Basstölpel]] || [[:fr:Fou de Bassan|Fou de Bassan]] || [[:en:Northern Gannet|Northern Gannet]] || A || A || [[Fichier:Morus bassanus adu.jpg|center|70px]] |} == Famill Phalacrocoracidae, Kormoranen == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Kormoran]]||''Phalacrocorax carbo'' || [[:de:Kormoran|Kormoran]] || [[:fr:Grand cormoran|Grand cormoran]] || [[:en:Great Cormorant|Great Cormorant]] || A || ZWJ || [[Fichier:Kormoran 2008-03-21 032.jpg|center|70px]] |- | [[Pygmäe Kormoran]]<ref>2023 fir d'éischt am [[Haff Réimech]] gesinn. Erwan Nonet, 2023. ''À Remerschen, la construction d'un paysage''. [[d'Lëtzebuerger Land|Land]] vum 8. Septemnber 2023, S. 15. D'Aart gouf vum Patric Lorgé bestëmmt.</ref><ref>Anonyme, 2024. ''Monitorings, Avisen und Highlights aus der Vogelwelt.'' [[Regulus (Zäitschrëften)]] 1|2024, S. 10-12.</ref>||''Microcarbo pygmaeus'' || [[:de:Zwergscharbe|Zwergscharbe]] || [[:fr:Cormoran pygmée|Cormoran pygmée]] || [[:en:Pygmy cormorant|Pygmy cormorant]] || A || Z || [[Fichier:Phalacrocorax pygmeus 1 (Martin Mecnarowski).jpg|center|70px]] |} == Famill Threskiornithidae, Ibissen == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Läffeler]] ||''Platalea leucorodia'' || [[:de:Löffler|Löffler]] || [[:fr:Spatule blanche|Spatule blanche]] || [[:en: Eurasian spoonbill|Eurasian spoonbill]] || A || A || [[Fichier:Loeffler.jpg|center|70px]] |- | [[Brongen Ibis]] ||''Plegadis falcinellus'' || [[:de:Brauner Sichler|Brauner Sichler]] || [[:fr:Ibis falcinelle|Ibis falcinelle]] || [[:en:Glossy Ibis|Glossy Ibis]] || A || A || [[Fichier:Plegadis falcinellus Syracuse.jpg|center|70px]] |} == Famill Ardeidae, Räeren == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- |[[Grouss Dommel]], Mouerochs ||''Botaurus stellaris'' || [[:de:Rohrdommel|Rohrdommel]] || [[:fr:Butor étoilé|Butor étoilé]] || [[:en:Eurasian Bittern|Eurasian Bittern]] || A || ZW || [[Fichier:Botaurus stellaris (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- |[[Kleng Dommel]] * ||''Ixobrychus minutus'' || [[:de:Zwergdommel|Zwergdommel]] || [[:fr:Blongios nain|Blongios nain]] || [[:en:Little Bittern|Little Bittern]] || A || Z || [[Fichier:Ixobrychus minutus 3 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Nuetsräer]] ||''Nycticorax nycticorax'' || [[:de:Nachtreiher|Nachtreiher]] || [[:fr:Bihoreau gris|Bihoreau gris]] || [[:en:Black-crowned Night Heron|Black-crowned Night Heron]] || A || G || [[Fichier:Bihoreau Gris.jpg|center|70px]] |- | [[Ralleräer]] ||''Ardeola ralloides'' || [[:de:Rallenreiher|Rallenreiher]] || [[:fr:Crabier chevelu|Crabier chevelu]] || [[:en:Squacco Heron|Squacco Heron]] || A || A || [[Fichier:090504-squacco-heron-at-KAlloni-salt-pans.jpg|center|70px]] |- | [[Kouräer]] ||''Bubulcus ibis'' || [[:de:Kuhreiher|Kuhreiher]] || [[:fr:Héron garde-bœufs|Héron garde-bœufs]] || [[:en:Cattle Egret|Cattle Egret]] || A || A || [[Fichier:Red-flush Cattle Egret.jpg|center|70px]] |- |[[Sëlwerräer]], Grousse Wäisse Räer ||''Ardea alba'' || [[:de:Silberreiher|Silberreiher]] || [[:fr:Grande Aigrette|Grande Aigrette]] || [[:en:Great Egret|Great Egret]] || A || Z || [[Fichier:MC Silberreiher.jpg|center|70px]] |- | [[Groräer]] * || ''Ardea cinerea'' || [[:de:Graureiher|Graureiher]] || [[:fr:Héron cendré|Héron cendré]] || [[:en:Grey Heron|Grey Heron]] || A || JZW || [[Fichier:Grey Heron (Ardea cinerea) in AP W IMG 4038.jpg|center|70px]] |- | [[Purpurräer]] || ''Ardea purpurea'' || [[:de:Purpurreiher|Purpurreiher]] || [[:fr:Héron pourpré|Héron pourpré]] || [[:en:Purple Heron|Purple Heron]] || A || Z || [[Fichier:Ardea purpurea -Lake Baringo, Great Rift Valley, Kenya -adult and chicks-8.jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Wäisse Räer]], Seideräer || ''Egretta garzetta'' || [[:de:Seidenreiher|Seidenreiher]] || [[:fr:Aigrette garzette|Aigrette garzette]] || [[:en:Little Egret|Little Egret]] || A || Z || [[Fichier:Little Egret Reflection.jpg|center|70px]] |} == Famill Ciconiidae, Stuerken == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- |[[Schwaarze Stuerk]], Schwaarze Storch * ||''Ciconia nigra'' || [[:de:Schwarzstorch|Schwarzstorch]] || [[:fr:Cigogne noire|Cigogne noire]] || [[:en:Black Stork|Black Stork]] || A || Z || [[Fichier:Ciconia nigra -Kruger National Park-8.jpg|center|70px]] |- |[[Wäisse Stuerk]], Wäisse Storch ||''Ciconia ciconia'' || [[:de:Weißstorch|Weißstorch]] || [[:fr:Cigogne blanche|Cigogne blanche]] || [[:en:White Stork|White Stork]] || A || Z || [[Fichier:Ciconia ciconia (aka).jpg|center|70px]] |} == Famill Pandionidae, Fëschaadler == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- |[[Fëschaadler]] ||''Pandion haliaetus'' || [[:de:Fischadler|Fischadler]] || [[:fr:Balbuzard pêcheur|Balbuzard pêcheur]] || [[:en:Osprey|Osprey]] || A || Z || [[Fichier:OspreyNASA.jpg|center|70px]] |} == Famill Accipitridae == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schwaarze Geier]] ||''Aegypius monachus''<ref name="naturemwelt.lu">http://www.naturemwelt.lu/natur-an-emwelt_ShowNews_News.1-2-747-0.html</ref>|| [[:de:Mönchsgeier|Mönchsgeier]] || [[:fr:Vautour moine|Vautour moine]] || [[:en:Cinereous vulture|Cinereous vulture]] || A || Z || [[Fichier:Черный гриф.jpg|center|70px]] |- | [[Gänsegeier]] ||''Gyps fulvus''<ref name="naturemwelt.lu"/> || [[:de:Gänsegeier|Gänsegeier]] || [[:fr:Vautour fauve|Vautour fauve]] || [[:en:Griffon vulture|Griffon vulture]] || A || Z || [[Fichier:Gyps fulvus in flight - Spain.jpg|center|70px]] |- | [[Schmotzgeier]] ||''Neophron percnopterus'' || [[:de:Schmutzgeier|Schmutzgeier]] || [[:fr:Percnoptère|Percnoptère]] || [[:en:Egyptian Vulture|Egyptian Vulture]] || A || A || [[Fichier:Egyptian vulture.jpg|center|70px]] |- | [[Harespelsfrësser]] * ||''Pernis apivorus'' || [[:de:Wespenbussard|Wespenbussard]] || [[:fr:Bondrée apivore|Bondrée apivore]] || [[:en:Honey Buzzard|Honey Buzzard]] || A || Z || [[Fichier:Pernis apivorus by John Gould improved.jpg|center|70px]] |- | [[Schlaangenaadler]] ||''Circaetus gallicus'' || [[:de:Schlangenadler|Schlangenadler]] || [[:fr:Circaète Jean-le-Blanc|Circaète Jean-le-Blanc]] || [[:en:Short-toed Eagle|Short-toed Eagle]] || A || A || [[Fichier:Circaetus gallicus 01.JPG|center|70px]] |- | [[Keeseraadler]]<ref>Schmit, J.-P., 2022. ''Kaiseradler auf Kurzbesuch.'' Luxemburger Wort vum 30. Mäerz 2022, S. 20.</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/luxemburgs-kaiseradler-besucher-wurde-erschossen-629a342bde135b9236b5eca5|Titel=In Österreich, Luxemburgs Kaiseradler-Besucher wurde erschossen|Gekuckt=4. Juni 2022|archivedate=2022-06-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220604111704/https://www.wort.lu/de/lokales/luxemburgs-kaiseradler-besucher-wurde-erschossen-629a342bde135b9236b5eca5}}</ref>||''Aquila heliaca'' || [[:de:Östlicher Kaiseradler|Östlicher Kaiseradler]] || [[:fr:Aigle impérial|Aigle impérial]] || [[:en:Eastern imperial eagle|Eastern imperial eagle]] || A || || [[Fichier:Impeagle.JPG|center|70px]] |- | [[Schellaadler]] ||''Aquila clanga'' || [[:de:Schelladler|Schelladler]] || [[:fr:Aigle criard|Aigle criard]] || [[:en:Greater Spotted Eagle|Greater Spotted Eagle]] || A || A || [[Fichier:Orlik grubodzioby Aquila clanga.jpg|center|70px]] |- | [[Zwergaadler]] ||''Hieraaetus pennatus'' || [[:de:Zwergadler|Zwergadler]] || [[:fr:Aigle botté|Aigle botté]] || [[:en:Booted Eagle|Booted Eagle]] || A0 || A || [[Fichier:Booted Eagle NAUMANN.jpg|center|70px]] |- | [[Steppenhénkeldéif]], Steppewei ||''Circus macrourus'' || [[:de:Steppenweihe|Steppenweihe]] || [[:fr:Busard pâle|Busard pâle]] || [[:en:Pallid Harrier|Pallid Harrier]] || A || A || [[Fichier:Circus macrourus.jpg|center|70px]] |- | [[Wanter Hénkelendéif]], Wanterwei ||''Circus cyaneus'' || [[:de:Kornweihe|Kornweihe]] || [[:fr:Busard Saint-Martin|Busard Saint-Martin]] || [[:en:Hen Harrier|Hen Harrier]] || A || ZW || [[Fichier:Wow2 filtered.jpg|center|70px]] |- | [[Wisenhénkeldéif]], Wisewei ||''Circus pygargus'' || [[:de:Wiesenweihe|Wiesenweihe]] || [[:fr:Busard cendré|Busard cendré]] || [[:en:Montagu's Harrier|Montagu's Harrier]] || A || Z || [[Fichier:Circus pygargus (Naumann).jpg|center|70px]] |- | [[Brongen Hénkelendéif]], Brong Wei ||''Circus aeruginosus'' || [[:de:Rohrweihe|Rohrweihe]] || [[:fr:Busard des roseaux|Busard des roseaux]] || [[:en:Western Marsh Harrier|Western Marsh Harrier]] || A || Z || [[Fichier:Rohrweihe.jpg|center|70px]] |- | [[Huer]], Héngerdéif * ||''Accipiter gentilis'' || [[:de:Habicht|Habicht]] || [[:fr:Autour des palombes|Autour des palombes]] || [[:en:Northern Goshawk|Northern Goshawk]] || A || JZW || [[Fichier:Northern Goshawk ad M2.jpg|center|70px]] |- | [[Spréiwenhuer]] * ||''Accipiter nisus'' || [[:de:Sperber (Art)|Sperber]] || [[:fr:Épervier d'Europe|Épervier d'Europe]] || [[:en:Eurasian Sparrowhawk|Eurasian Sparrowhawk]] || A || JZW || [[Fichier:Accipiter nisus Meneer Zjeroen.jpg|center|70px]] |- | [[Roude Schéierschwanz]], Roude Milan * ||''Milvus milvus'' || [[:de:Rotmilan|Rotmilan]] || [[:fr:Milan royal|Milan royal]] || [[:en:Red Kite|Red Kite]] || A || Z || [[Fichier:Milvus milvus R(ThKraft).jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarze Schéierschwanz]], Schwaarze Milan * ||''Milvus migrans'' || [[:de:Schwarzmilan|Schwarzmilan]] || [[:fr:Milan noir|Milan noir]] || [[:en:Black Kite|Black Kite]] || A || Z || [[Fichier:Milvus migrans front(ThKraft).jpg|center|70px]] |- | [[Séiaadler]] ||''Haliaeetus albicilla'' || [[:de:Seeadler (Art)|Seeadler]] || [[:fr:Pygargue à queue blanche|Pygargue à queue blanche]] || [[:en:White-tailed Eagle|White-tailed Eagle]] || A || A || [[Fichier:White tailed eagle.jpg|center|70px]] |- | [[Nordesche Bussar]], Gestiwwelte Bussar ||''Buteo lagopus'' || [[:de:Raufußbussard|Raufußbussard]] || [[:fr:Buse pattue|Buse pattue]] || [[:en:Rough-legged Buzzard|Rough-legged Buzzard]] || A || A || [[Fichier:Buteo lagopus 29283.JPG|center|70px]] |- | [[Bussar]] * ||''Buteo buteo buteo'' || [[:de:Mäusebussard|Mäusebussard]] || [[:fr:Buse variable|Buse variable]] || [[:en:Common Buzzard|Common Buzzard]] || A || A || [[Fichier:Buteo buteo 5 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Steppebussar]] * ||''Buteo buteo vulpinus'' || [[:de:Falkenbussard|Falkenbussard]] || || || || || [[Fichier:Buteo buteo vulpinus (World of Birds, South Africa).jpg|center|70px]] |- | [[Wäisse Milan]] ||''[[Elanus caeruleus]]''<ref>Paler, N., 2016. ''Erstnachweis des Gleitaars ''Elanus caeruleus'' für Luxemburg.'' [[Regulus (Zäitschrëften)]] 31: 35.</ref> || [[:de:Gleitaar|Gleitaar]] || [[:fr:Élanion blanc|Élanion blanc]] || [[:en:Black-winged Kite|Black-winged kite]] || A || A || [[Fichier:Black-shouldered Kite (Elanus caeruleus) in Hyderabad W IMG 4418.jpg|center|70px]] |} == Famill Falconidae, Falleken == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Merlin (Vull)|Merlin]] ||''Falco columbarius'' || [[:de:Merlin (Vogel)|Merlin]] || [[:fr:Faucon émerillon|Faucon émerillon]] || [[:en:Merlin (bird)|Merlin]] || A || Z || [[Fichier:Falco columbarius Male.jpg|center|70px]] |- | [[Routpattfallek]] ||''Falco vespertinus'' || [[:de:Rotfußfalke|Rotfußfalke]] || [[:fr:Faucon kobez|Faucon kobez]] || [[:en:Red-footed Falcon|Red-footed Falcon]] || A || A || [[Fichier:Falco vespertinus NAUMANN.jpg|center|70px]] |- | [[Bamfallek]] * ||''Falco subbuteo'' || [[:de:Baumfalke|Baumfalke]] || [[:fr:Faucon hobereau|Faucon hobereau]] || [[:en:Eurasian Hobby|Eurasian Hobby]] || A || Z || [[Fichier:Ógea (Falco subbuteo).jpg|center|70px]] |- | [[Wanderfallek]], Spuervull * ||''Falco peregrinus'' || [[:de:Wanderfalke|Wanderfalke]] || [[:fr:Faucon pèlerin|Faucon pèlerin]] || [[:en:Peregrine Falcon|Peregrine Falcon]] || A || ZW || [[Fichier:Peregrine Falcon 12.jpg|center|70px]] |- | [[Kréchel]], Tuermfallek * ||''Falco tinnunculus'' || [[:de:Turmfalke|Turmfalke]] || [[:fr:Faucon crécerelle|Faucon crécerelle]] || [[:en:Common Kestrel|Common Kestrel]] || A || ZW || [[Fichier:Common kestrel falco tinnunculus.jpg|center|70px]] |} == Famill Gruidae, Krukerten == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Huergäns]], Krukert ||''Grus grus'' || [[:de:Kranich|Kranich]] || [[:fr:Grue cendrée|Grue cendrée]] || [[:en:Common Crane|Common Crane]] || A || Z || [[Fichier:Grus grus flocks.jpg|center|70px]] |- |} == Famill Otitidae, Trappen == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Grouss Trapp]] ||''Otis tarda'' || [[:de:Großtrappe|Großtrappe]] || [[:fr:Grande Outarde|Grande Outarde]] || [[:en:Great Bustard|Great Bustard]] || B || A || [[Fichier:Dabao.jpg|center|70px]] |- | [[Kleng Trapp]] ||''Tetrax tetrax'' || [[:de:Zwergtrappe|Zwergtrappe]] || [[:fr:Outarde canepetière|Outarde canepetière]] || [[:en:Little Bustard|Little Bustard]] || A0 || A || [[Fichier:Tetrax tetrax.jpg|center|70px]] |} == Famill Rallidae, Rallen == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Waasserrall]] * ||''Rallus aquaticus'' || [[:de:Wasserralle|Wasserralle]] || [[:fr:Râle d'eau|Râle d'eau]] || [[:en:Water Rail|Water Rail]] || A || JZW || [[Fichier:Rallus aquaticus 1 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Wuechtelkinnek]] * ||''Crex crex'' || [[:de:Wachtelkönig|Wachtelkönig]] || [[:fr:Râle des genêts|Râle des genêts]] || [[:en:Corn Crake|Corn Crake]] || A || Z || [[Fichier:Crex crex00.jpg|center|70px]] |- | [[Getëppelt Rall]], Parzeläinshéngchen ||''Porzana porzana'' || [[:de:Tüpfelsumpfhuhn|Tüpfelsumpfhuhn]] || [[:fr:Marouette ponctuée|Marouette ponctuée]] || [[:en:Spotted Crake|Spotted Crake]] || A || Z || [[Fichier:Porzana porzana 3 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Kleng Rall]] ||''Porzana parva'' || [[:de:Kleines Sumpfhuhn|Kleines Sumpfhuhn]] || [[:fr:Marouette poussin|Marouette poussin]] || [[:en:Little Crake|Little Crake]] || A || A || [[Fichier:Porzana parva Vlaskop cropped.jpg|center|70px]] |- | [[Waasserhéngchen]] * ||''Gallinula chloropus'' || [[:de:Teichralle|Teichralle, Teichhuhn]] || [[:fr:Gallinule poule-d'eau|Gallinule poule-d'eau]] || [[:en:Common Moorhen|Common Moorhen]] || A || JZW || [[Fichier:Common-Moorhen.jpg|center|70px]] |- | [[Blesshong]] * ||''Fulica atra'' || [[:de:Blässhuhn|Blässhuhn]] || [[:fr:Foulque macroule|Foulque macroule]] || [[:en:Eurasian Coot|Eurasian Coot]] || A || JZW || [[Fichier:Eurasian.coot.london.arp.jpg|center|70px]] |- | [[Zwergrall]] ||''Porzana pusilla''<ref>Éischte Nowäis zu Lëtzebuerg am Mee 2011 am [[Schëfflenger Brill]]. Cf. [[Luxemburger Wort]] vum 14. Mee 2011, S. 42: ''Erstmals Zwergsumpfhuhn in Luxemburg''.</ref> || [[:de:Zwergsumpfhuhn|Zwergsumpfhuhn]] || [[:fr:Marouette de Baillon|Marouette de Baillon]] || [[:en:Baillon's Crake|Baillon's Crake]] || || || [[Fichier:Baillon's crake.jpg|center|70px]] |} == Famill Burhinidae, Drilen == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Dril]] ||''Burhinus oedicnemus'' || [[:de:Triel (Art)|Triel]] || [[:fr:Oedicnème criard|Oedicnème criard]] || [[:en:Eurasian Stone-curlew|Eurasian Stone-curlew]] || A || A || [[Fichier:Kulon.jpg|center|70px]] |} ==Famill Haematopodidae, Mierkréien== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Mierkréi]] ||''Haematopus ostralegus'' || [[:de:Austernfischer|Austernfischer]] || [[:fr:Huîtrier pie|Huîtrier pie]] || [[:en:Eurasian Oystercatcher|Eurasian Oystercatcher]] || A || Z || [[Fichier:Haematopus ostralegus He.jpg|center|70px]] |} ==Famill Recurvirostridae, de: Säbelschnäblerverwandte== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Säwelschniewel]] ||''Recurvirostra avosetta'' || [[:de:Säbelschnäbler|Säbelschnäbler]] || [[:fr:Avocette élégante|Avocette élégante]] || [[:en:Pied Avocet|Pied Avocet]] || A || Z || [[Fichier:Recurvirostra avosetta - Zoo Frankfurt 4.jpg|center|70px]] |} ==Famill Charadriidae, de: Regenpfeiferverwandte== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Sëlwerwakeleefer]] ||''Pluvialis squatarola'' || [[:de:Kiebitzregenpfeifer|Kiebitzregenpfeifer]] || [[:fr:Pluvier argenté|Pluvier argenté]] || [[:en:Grey Plover|Grey Plover]] || A || Z || [[Fichier:Pluvialis squatarola1.jpg|center|70px]] |- | [[Goldwakeleefer]] || Pluvialis apricaria || [[:de:Goldregenpfeifer|Goldregenpfeifer]] || [[:fr:Pluvier doré|Pluvier doré]] || [[:en:Eurasian Golden Plover|Eurasian Golden Plover]] || A || Z || [[Fichier:Pluvierdore1.jpg|center|70px]] |- | [[Piwitsch]] * ||''Vanellus vanellus'' || [[:de:Kiebitz (Art)|Kiebitz]] || [[:fr:Vanneau huppé|Vanneau huppé]] || [[:en:Northern Lapwing|Northern Lapwing]] || A || JZW || [[Fichier:Northern Lapwing.jpg|center|70px]] |- | [[Steppepiwitsch]] ||''Vanellus gregarius'' || [[:de:Steppenkiebitz|Steppenkiebitz]] || [[:fr:Vanneau sociable|Vanneau sociable]] || [[:en:Sociable Lapwing|Sociable Lapwing]] || A || A || [[Fichier:Vanelus gregarius.jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Wakeleefer]] * ||''Charadrius dubius'' || [[:de:Flussregenpfeifer|Flussregenpfeifer]] || [[:fr:Pluvier petit-gravelot|Pluvier petit-gravelot]] || [[:en:Little Ringed Plover|Little Ringed Plover]] || A || Z || [[Fichier:Xilxîlok.jpg|center|70px]] |- | [[Grousse Wakeleefer]] ||''Charadrius hiaticula'' || [[:de:Sandregenpfeifer|Sandregenpfeifer]] || [[:fr:Pluvier grand-gravelot|Pluvier grand-gravelot]] || [[:en:Ringed Plover|Ringed Plover]] || A || Z || [[Fichier:Charadrius hiaticula He.jpg|center|70px]] |- | [[Mierwakeleefer]] ||''Charadrius alexandrinus'' || [[:de:Seeregenpfeifer|Seeregenpfeifer]] || [[:fr:Pluvier à collier interrompu|Pluvier à collier interrompu]] || [[:en:Kentish Plover|Kentish Plover]] || A || A || [[Fichier:Charadrius alexandrinus (Kentish Plover), Port d'Alcúdia, Mallorca.jpg|center|70px]] |- | [[Mornell]] ||''Charadrius morinellus'' || [[:de:Mornellregenpfeifer|Mornellregenpfeifer]] || [[:fr:Pluvier guignard|Pluvier guignard]] || [[:en:Eurasian Dotterel|Eurasian Dotterel]] || A || A || [[Fichier:Charadrius morinellus male.jpg|center|70px]] |} ==Famill Scolopacidae, de: Schnepfenverwandte== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Klenge Broochvull]] ||''Numenius phaeopus'' || [[:de:Regenbrachvogel|Regenbrachvogel]] || [[:fr:Courlis corlieu|Courlis corlieu]] || [[:en:Whimbrel|Whimbrel]] || A || Z || [[Fichier:Whimbrel07.jpg|center|70px]] |- | [[Grousse Broochvull]], Schneppekinnek ||''Numenius arquata'' || [[:de:Großer Brachvogel|Regenbrachvogel]] || [[:fr:Courlis cendré|Courlis cendré]] || [[:en:Eurasian Curlew|Eurasian Curlew]] || A || Z || [[Fichier:Numenius arquata amk.jpg|center|70px]] |- | [[Wiseschnepp]] ||''Limosa limosa'' || [[:de:Uferschnepfe|Uferschnepfe]] || [[:fr:Barge à queue noire|Barge à queue noire]] || [[:en:Black-tailed Godwit|Black-tailed Godwit]] || A || Z || [[Fichier:Black-tailed Godwit.jpg|center|70px]] |- | [[Pullschnepp]] ||''Limosa lapponica'' || [[:de:Pfuhlschnepfe|Pfuhlschnepfe]] || [[:fr:Barge rousse|Barge rousse]] || [[:en:Bar-tailed Godwit|Bar-tailed Godwit]] || A || G || [[Fichier:Limosa lapponica1.jpg|center|70px]] |- | [[Bëschschnepp]] * ||''Scolopax rusticola'' || [[:de:Waldschnepfe|Waldschnepfe]] || [[:fr:Bécasse des bois|Bécasse des bois]] || [[:en:Eurasian Woodcock|Eurasian Woodcock]] || A || JZW || [[Fichier:Woodcock earthworm.jpg|center|70px]] |- | [[Zwergschnepp]], Daf Bekassinn ||''Lymnocryptes minimus'' || [[:de:Zwergschnepfe|Zwergschnepfe]] || [[:fr:Bécassine sourde|Bécassine sourde]] || [[:en:Jack Snipe|Jack Snipe]] || A || ZW || [[Fichier:Scolopax rusticola.jpg|center|70px]] |- | [[Duebel Bekassinn]] ||''Gallinago media'' || [[:de:Doppelschnepfe|Doppelschnepfe]] || [[:fr:Bécassine double|Bécassine double]] || [[:en:Great Snipe|Great Snipe]] || B || A || [[Fichier:Gallinago media.jpg|center|70px]] |- | [[Bekassinn]] * ||''Gallinago gallinago'' || [[:de:Bekassine|Bekassine]] || [[:fr:Bécassine des marais|Bécassine des marais]] || [[:en:Common Snipe|Common Snipe]] || B || A || [[Fichier:Gallinago gallinago Viladecans 1.jpg|center|70px]] |- | [[Odinshéngchen]] ||''Phalaropus lobatus'' || [[:de:Odinshühnchen|Odinshühnchen]] || [[:fr:Phalarope à bec étroit|Phalarope à bec étroit]] || [[:en:Red-necked Phalarope|Red-necked Phalarope]] || A0 || A || [[Fichier:Phalaropus lobatus.jpg|center|70px]] |- | [[Thorshéngchen]] ||''Phalaropus fulicaria'' || [[:de:Thorshühnchen|Thorshühnchen]] || [[:fr:Phalarope à bec large|Phalarope à bec large]] || [[:en:Red Phalarope|Red Phalarope]] || A || A || [[Fichier:Phalaropus fulicarius 10.jpg|center|70px]] |- | [[Uferleefer]] ||''Actitis hypoleucos'' || [[:de:Flussuferläufer|Flussuferläufer]] || [[:fr:Chevalier guignette|Chevalier guignette]] || [[:en:Common Sandpiper|Common Sandpiper]] || A || Z || [[Fichier:Actitis hypoleucos 1 tb (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Donkele Waasserleefer]] ||''Tringa erythropus'' || [[:de:Dunkler Wasserläufer|Dunkler Wasserläufer]] || [[:fr:Chevalier arlequin|Chevalier arlequin]] || [[:en:Spotted Redshank|Spotted Redshank]] || A || Z || [[Fichier:Dunkler Wasserlaeufer1.JPG|center|70px]] |- | [[Routpatt]] || ''Tringa totanus'' || [[:de:Rotschenkel|Rotschenkel]] || [[:fr:Chevalier gambette|Chevalier gambette]] || [[:en:Common Redshank|Common Redshank]] || A || Z || [[Fichier:Common Redshank Tringa totanus.jpg|center|70px]] |- | [[Kleng Gréngpatt]] || ''Tringa stagnatilis'' || [[:de:Teichwasserläufer|Teichwasserläufer]] || [[:fr:Chevalier stagnatile|Chevalier stagnatile]] || [[:en:Marsh Sandpiper|Marsh Sandpiper]] || AO || A || [[Fichier:Tringa stagnatilis.jpg|center|70px]] |- | [[Gréngpatt]] * || ''Tringa nebularia'' || [[:de:Grünschenkel|Grünschenkel]] || [[:fr:Chevalier aboyeur|Chevalier aboyeur]] || [[:en:Greenshank|Greenshank]] || AO || A || [[Fichier:Tringa nebularia - Laem Phak Bia.jpg|center|70px]] |- | [[Bëschwaasserleefer]] || ''Tringa ochropus'' || [[:de:Waldwasserläufer|Waldwasserläufer]] || [[:fr:Chevalier cul-blanc|Chevalier cul-blanc]] || [[:en:Green Sandpiper|Green Sandpiper]] || A || Z || [[Fichier:Tringa ochropus 1 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Mouerwaasserleefer]] || ''Tringa glareola'' || [[:de:Bruchwasserläufer|Bruchwasserläufer]] || [[:fr:Chevalier sylvain|Chevalier sylvain]] || [[:en:Wood Sandpiper|Wood Sandpiper]] || A || Z || [[Fichier:Tringa glareola PA021139.jpg|center|70px]] |- | [[Kampfleefer]], Wandmécher || ''Philomachus pugna'' || [[:de:Kampfläufer|Kampfläufer]] || [[:fr:Combattant varié|Combattant varié]] || [[:en:Ruff|Ruff]] || A || Z || [[Fichier:Philomachus pugnax -Diergaarde Blijdorp-8c.jpg|center|70px]] |- | [[Steeleefer]] || ''Arenaria interpres'' || [[:de:Steinwälzer|Steinwälzer]] || [[:fr:Tournepierre à collier|Tournepierre à collier]] || [[:en:Ruddy Turnstone|Ruddy Turnstone]] || A0 || G || [[Fichier:Arenaria interpres3.jpg|center|70px]] |- | [[Knutt]] || ''Calidris canutus'' || [[:de:Knutt|Knutt]] || [[:fr:Bécasseau maubèche|Bécasseau maubèche]] || [[:en:Red Knot|Red Knot]] || A || Z || [[Fichier:Calidris-canutus.jpg|center|70px]] |- | [[Sanderleng]] || ''Calidris alba'' || [[:de:Sanderling|Sanderling]] || [[:fr:Bécasseau sanderling|Bécasseau sanderling]] || [[:en:Sanderling|Sanderling]] || A || A || [[Fichier:Calidris-alba-001.jpg|center|70px]] |- | [[Zwergsandleefer]] || ''Calidris minuta'' || [[:de:Zwergstrandläufer|Zwergstrandläufer]] || [[:fr:Bécasseau minute|Bécasseau minute]] || [[:en:Little Stint|Little Stint]] || A || Z || [[Fichier:Little Stint (Calidris minuta) (1).jpg|center|70px]] |- | [[Temmincksandleefer]] || ''Calidris temminckii'' || [[:de:Temminckstrandläufer|Temminckstrandläufer]] || [[:fr:Bécasseau de Temminck|Bécasseau de Temminck]] || [[:en:Temminck's Stint|Temminck's Stint]] || A || G || [[Fichier:Calidris temminckii 2 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Grobroschtsandleefer]] || ''Calidris melanotos'' || [[:de:Graubruststrandläufer|Graubruststrandläufer]] || [[:fr:Bécasseau à poitrine cendrée|Bécasseau à poitrine cendrée]] || [[:en:Pectoral Sandpiper|Pectoral Sandpiper]] || A || A || [[Fichier:Pectoral Sandpiper3.jpg|center|70px]] |- | [[Séchelsandleefer]] || ''Calidris ferruginea'' || [[:de:Sichelstrandläufer|Sichelstrandläufer]] || [[:fr:Bécasseau cocorli|Bécasseau cocorli]] || [[:en:Curlew Sandpiper|Curlew Sandpiper]] || A || Z || [[Fichier:Calidris ferruginea (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Alpesandleefer]] || ''Calidris alpina'' || [[:de:Alpenstrandläufer|Alpenstrandläufer]] || [[:fr:Bécasseau variable|Bécasseau variable]] || [[:en:Dunlin|Dunlin]] || A || Z || [[Fichier:Calidris-alpina-001 edit.jpg|center|70px]] |} ==Stercorariidae, de: Raubmöwen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Kleng Skua]] ||''Stercorarius longicaudus'' || [[:de:Falkenraubmöwe|Falkenraubmöwe]] || [[:fr:Labbe à longue queue|Labbe à longue queue]] || [[:en:Long-tailed Skua|Long-tailed Skua]] || A || A || [[Fichier:Long-tailed Skua (js) 26.jpg|center|70px]] |- | [[Sibiresch Skua]] ||''Stercorarius pomarinus'' || [[:de:Spatelraubmöwe|Spatelraubmöwe]] || [[:fr:Labbe pomarin|Labbe pomarin]] || [[:en:Pomarine Skua|Pomarine Skua]] || A || A || [[Fichier:Stercorarius pomarinusPCCA20070623-3985B.jpg|center|70px]] |- | [[Skua]] ||''Stercorarius skua'' || [[:de:Große Raubmöwe|Große Raubmöwe od. Skua]] || [[:fr:Grand Labbe|Grand Labbe]] || [[:en:Great Skua|Great Skua]] || B || A || [[Fichier:Great Skua 2.jpg|center|70px]] |} ==Laridae, Méiwen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schmuelwesméiw]] ||''Xema sabini'' || [[:de:Schwalbenmöwe|Schwalbenmöwe]] || [[:fr:Mouette de Sabine|Mouette de Sabine]] || [[:en:Sabine's Gull|Sabine's Gull]] || A || A || [[Fichier:Larus sabini.jpg|center|70px]] |- | [[Dräizéiweméiw]] ||''Rissa tridactyla'' || [[:de:Dreizehenmöwe|Dreizehenmöwe]] || [[:fr:Mouette tridactyle|Mouette tridactyle]] || [[:en:Black-legged Kittiwake|Black-legged Kittiwake]] || A || A || [[Fichier:Black-legged-Kittiwake.jpg|center|70px]] |- | [[Zwergméiw]] ||''Larus minutus'' || [[:de:Zwergmöwe|Zwergmöwe]] || [[:fr:Mouette pygmée|Mouette pygmée]] || [[:en:Little Gull|Little Gull]] || A || ZW || [[Fichier:Littlegull75.jpg|center|70px]] |- | [[Laachméiw]]||''Chroicocephalus ridibundus'' || [[:de:Lachmöwe|Lachmöwe]] || [[:fr:Mouette rieuse|Mouette rieuse]] || [[:en:Black-headed Gull|Black-headed Gull]] || A || ZW || [[Fichier:Chroicocephalus ridibundus (summer).jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarzkappméiw]] ||''Ichthyaetus melanocephalus'' || [[:de:Schwarzkopfmöwe|Schwarzkopfmöwe]] || [[:fr:Mouette mélanocéphale|Mouette mélanocéphale]] || [[:en:Mediterranean Gull|Mediterranean Gull]] || A || Z || [[Fichier:Larus melanocephalus aka Mediterranean Gull rare guest in Sweden2.jpg|center|70px]] |- | [[Stuermméiw]] [[Stuermméiw]] ||''Larus canus'' || [[:de:Sturmmöwe|Sturmmöwe]] || [[:fr:Goéland cendré|Goéland cendré]] || [[:en:Common Gull|Common Gull]] || A || ZW || [[Fichier:Sturmmöwe - Auenlandschaft Hohenrode HA 222 Landkreis Schaumburg.jpg|center|70px]] |- | [[Mantelméiw]] ||''Larus marinus'' || [[:de:Mantelmöwe|Mantelmöwe]] || [[:fr:Goéland marin|Goéland marin]] || [[:en:Great Black-backed Gull|Great Black-backed Gull]] || A || G || [[Fichier:Great Black-backed Gull Larus marinus.jpg|center|70px]] |- | [[Sëlwerméiw]] ||''Larus argentatus'' || [[:de:Silbermöwe|Silbermöwe]] || [[:fr:Goéland argenté|Goéland argenté]] || [[:en:European Herring Gull|European Herring Gull]] || A || G || [[Fichier:Larus argentatus 1.JPG|center|70px]] |- | [[Mëttelmierméiw]] ||''Larus michahellis'' || [[:de:Mittelmeermöwe|Mittelmeermöwe]] || [[:fr:Goéland leucophée|Goéland leucophée]] || [[:en:Yellow-legged Gull|Yellow-legged Gull]] || A || G || [[Fichier:Larus michahellis LC0046.jpg|center|70px]] |- | [[Steppeméiw]] ||''Larus cachinnans'' || [[:de:Steppenmöwe|Steppenmöwe]] || [[:fr:Goéland pontique|Goéland pontique]] || [[:en:Caspian Gull|Caspian Gull]] || A || G || [[Fichier:Larus cachinnans 3 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Kleng Mantelméiw]] ||''Larus fuscus'' || [[:de:Heringsmöwe|Heringsmöwe]] || [[:fr:Goéland brun|Goéland brun]] || [[:en:Lesser Black-backed Gull|Lesser Black-backed Gull]] || A || G || [[Fichier:Larus-fuscus-graellsii-He.jpg|center|70px]] |} ==Famill Sternidae, Séischmuewelen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Zwergséischmuewel]] ||''Sterna albifrons'' || [[:de:Zwergseeschwalbe|Zwergseeschwalbe]] || [[:fr:Sterne naine|Sterne naine]] || [[:en:Little Tern|Little Tern]] || A || A || [[Fichier:Koajisashi 0405062.jpg|center|70px]] |- | [[Laachséischmuewel]] ||''Gelochelidon nilotica'' || [[:de:Lachseeschwalbe|Lachseeschwalbe]] || [[:fr:Sterne hansel|Sterne hansel]] || [[:en:Gull-billed Tern|Gull-billed Tern]] || A || A || [[Fichier:Gull-billed Tern (Gelochelidon nilotica) Gilgit-Baltistan, Pakistan.jpg|center|70px]] |- | [[Kaspesch Séischmuewel]] ||''Hydroprogne caspia'' || [[:de:Raubseeschwalbe|Raubseeschwalbe]] || [[:fr:Sterne caspienne|Sterne caspienne]] || [[:en:Caspian Tern|Caspian Tern]] || A || A || [[Fichier:Sterna-caspia-010.jpg|center|70px]] |- | [[Wäissbaartséischmuewel]] ||''Chlidonias hybridus'' || [[:de:Weißbart-Seeschwalbe|Weißbart-Seeschwalbe]] || [[:fr:Guifette moustac|Guifette moustac]] || [[:en:Whiskered Tern|Whiskered Tern]] || A || A || [[Fichier:Whiskeredtern65.jpg|center|70px]] |- | [[Wäissflilleksséischmuewel]] ||''Chlidonias leucopterus'' || [[:de:Weißflügelseeschwalbe|Weißflügelseeschwalbe]] || [[:fr:Guifette leucoptère|Guifette leucoptère]] || [[:en:White-winged Tern|White-winged Tern]] || A || A || [[Fichier:Chlidonias leucopterus Mai Po.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarz Séischmuewel]] || ''Chlidonias niger'' || [[:de:Trauerseeschwalbe|Trauerseeschwalbe]] || [[:fr:Guifette noire|Guifette noire]] || [[:en:Black Tern|Black Tern]] || A || AZ || [[Fichier:Chlidonias niger.jpg|center|70px]] |- | [[Mierséischmuewel]] ||''Sterna sandvicensis'' || [[:de:Brandseeschwalbe|Brandseeschwalbe]] || [[:fr:Sterne caugek|Sterne caugek]] || [[:en:Sandwich Tern|Sandwich Tern]] || A0 || A || [[Fichier:2021-07-10 Thalasseus sandvicensis, St Marys Island, Northumberland 05.jpg|center|70px]] |- | [[Flossséischmuewel]] ||''Sterna hirundo'' || [[:de:Fluss-Seeschwalbe|Fluss-Seeschwalbe]] || [[:fr:Sterne pierregarin|Sterne pierregarin]] || [[:en:Arctic Tern|Arctic Tern]] || A || Z || [[Fichier:Arctic Tern.jpg|center|70px]] |- | [[Küssteséischmuewel]]<ref name="Regulus 2016">Gouf 2015 fir d'éischt zu Lëtzebuerg gesinn. [[Regulus (Zäitschrëften)|regulus zäitschrëft fir natur & ëmwelt]] Jahresbericht 2015, S. 13</ref> ||''Sterna paradisaea'' || [[:de:Küstensseeschwalbe|Küstenseeschwalbe]] || [[:fr:Sterne arctique|Sterne arctique]] || [[:en:Common Tern|Common Tern]] || A || Z || [[Fichier:Common tern with fish.jpg|center|70px]] |} ==Famill Columbidae, Dauwen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Hausdauf]] * || ''Columba livia'' forma ''domestica'' || [[:de:Stadttaube|Stadttaube]] || [[:fr:Pigeon biset|Pigeon biset]] || [[:en:Feral Pigeon|Feral Pigeon]] || C || J || [[Fichier:Wohlgenährte Stadttauben.jpg|center|70px]] |- | [[Kleng Bëschdauf]], Hueldauf * ||''Columba oenas'' || [[:de:Hohltaube|Hohltaube]] || [[:fr:Pigeon colombin|Pigeon colombin]] || [[:en:Stock Dove|Stock Dove]] || A || Z || [[Fichier:ColumbaOenas.jpg|center|70px]] |- | [[Grouss Bëschdauf]] * ||''Columba palumbus'' || [[:de:Ringeltaube|Ringeltaube]] || [[:fr:Pigeon ramier|Pigeon ramier]] || [[:en:Common Wood Pigeon|Common Wood Pigeon]] || A || JZW|| [[Fichier:Common Wood Pigeon.jpg|center|70px]] |- | [[Tierkendauf]] * ||''Streptopelia decaocto'' || [[:de:Türkentaube|Türkentaube]] || [[:fr:Tourterelle turque|Tourterelle turque]] || [[:en:Eurasian Collared Dove|Eurasian Collared Dove]] || A || J || [[Fichier:Collared Dove.jpg|center|70px]] |- | [[Duerteldauf]] * ||''Streptopelia turtur'' || [[:de:Turteltaube|Turteltaube]] || [[:fr:Tourterelle des bois|Tourterelle des bois]] || [[:en:European Turtle Dove|European Turtle Dove]] || A || Z || [[Fichier:Streptopelia turtur Grlica0036.jpg|center|70px]] |} ==Famill Cuculidae, Guckucken== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Guckuck]] * ||''Cuculus canorus'' || [[:de:Kuckuck|Kuckuck]] || [[:fr:Coucou gris|Coucou gris]] || [[:en:Common Cuckoo|Common Cuckoo]] || A || Z || [[Fichier:Kuckuck (Cuculus canorus) by Tim Peukert.jpg|center|70px]] |} ==Famill Tytonidae, Schleiereilen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Tuermeil]], Schleiereil * ||''Tyto alba'' || [[:de:Schleiereule|Schleiereule]] || [[:fr:Chouette effraie|Chouette effraie]] || [[:en:Barn Owl|Barn Owl]] || A || J || [[Fichier:Tyto alba close up.jpg|center|70px]] |} ==Famill Strigidae, Eilen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Klenge Kazekapp]] ||''Aegolius funereus'' || [[:de:Raufußkauz|Raufußkauz]] || [[:fr:Nyctale de Tengmalm|Nyctale de Tengmalm]] || [[:en:Tengmalm's Owl|Tengmalm's Owl]] || A || Z || [[Fichier:Aegolius-funereus-001.jpg|center|70px]] |- | [[Steekauz]], Steekäizchen * ||''Athene noctua'' || [[:de:Steinkauz|Steinkauz]] || [[:fr:Chouette chevêche|Chouette chevêche]] || [[:en:Little Owl|Little Owl]] || A || J || [[Fichier:Mochuelo Común ( Athene noctua )(1).jpg|center|70px]] |- | [[Gesträift Eil]] ||''Surnia ulula'' || [[:de:Sperbereule|Sperbereule]] || [[:fr:Chouette épervière|Chouette épervière]] || [[:en:Northern Hawk Owl|Northern Hawk Owl]] || A || A || [[Fichier:Surnia-ulula-002.jpg|center|70px]] |- | [[Zwerghuereil]]<ref>Den zweete Nowäis vun der Zwerghuereil zu Lëtzebuerg war am Mee 2017 zu Groussbus [https://web.archive.org/web/20170717013643/http://www.naturanemwelt.lu/natur-an-emwelt_ShowNews_News.1-2-652-0.html]</ref> ||''Otus scops'' || [[:de:Zwergohreule (Art)|Zwergohreule]] || [[:fr:Petit-duc scops|Petit-duc scops]] || [[:en:Eurasian Scops-owl|Eurasian Scops-owl]] || || A ||[[Fichier:Zwergohreulen.jpg|center|70px]] |- | [[Bëscheil]], Huereil * ||''Asio otus'' || [[:de:Waldohreule|Waldohreule]] || [[:fr:Hibou moyen-duc|Hibou moyen-duc]] || [[:en:Long-eared Owl|Long-eared Owl]] || A || J || [[Fichier:Long-eared Owl-Mindaugas Urbonas-1.jpg|center|70px]] |- | [[Broocheil]] ||''Asio flammeus'' || [[:de:Sumpfohreule|Sumpfohreule]] || [[:fr:Hibou des marais|Hibou des marais]] || [[:en:Short-eared Owl|Short-eared Owl]] || A || ZW || [[Fichier:Hibou des marais.jpg|center|70px]] |- | [[Uhu]] * ||''Bubo bubo'' || [[:de:Uhu|Uhu]] || [[:fr:Hibou grand-duc|Hibou grand-duc]] || [[:en:Eurasian Eagle-owl|Eurasian Eagle-owl]] || A || J || [[Fichier:Uhu-muc.jpg|center|70px]] |- | [[Schnéieil]] ||''Bubo scandiacus'' || [[:de:Schnee-Eule|de:Schnee-Eule]] || [[:fr:Harfang des neiges|Harfang des neiges]] || [[:en:Snowy Owl|Snowy Owl]] || B || A || [[Fichier:Sneugle.jpg|center|70px]] |- | [[Bëschkauz]] * ||''Strix aluco'' || [[:de:Waldkauz|Waldkauz]] || [[:fr:Chouette hulotte|Chouette hulotte]] || [[:en:Tawny Owl|Tawny Owl]] || A || J || [[Fichier:Tawny wiki.jpg|center|70px]] |} ==Famill Caprimulgidae, de: Nachtschwalben== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Fléimouk]] * || ''Caprimulgus europaeus'' || [[:de:Ziegenmelker (Art)|Ziegenmelker]] || [[:fr:Engoulevent d'Europe|Engoulevent d'Europe]] || [[:en:European Nightjar|European Nightjar]] || A || Z || [[Fichier:Caprimulgus europaeus.jpg|center|70px]] |} ==Famill Apodidae, Seegler== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] * || ''Apus apus'' || [[:de:Mauersegler|Mauersegler]] || [[:fr:Martinet noir|Martinet noir]] || [[:en:Common Swift|Common Swift]] || A || Z || [[Fichier:Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg|center|70px]] |} ==Famill Coraciidae, Racken== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Bloe Rackert]] || ''Coracias garrulus'' || [[:de:Blauracke|Blauracke]] || [[:fr:Rollier d'Europe|Rollier d'Europe]] || [[:en:European Roller|European Roller]] || A || A || [[Fichier:European roller.jpg|center|70px]] |} ==Famill Alcedinidae, Äisvullen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Äisvull]] * || ''Alcedo atthis'' || [[:de:|Eisvogel]] || [[:fr:Martin-pêcheur d'Europe|Martin-pêcheur d'Europe]] || [[:en:Common Kingfisher|Common Kingfisher]] || A || J || [[Fichier:Alcedo atthis 2 (Lukasz Lukasik).jpg|center|70px]] |} ==Famill Meropidae, de: Spinte== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- |[[Beiefrësser]] * ||''Merops apiaster'' || [[:de:Bienenfresser (Art)|Bienenfresser]] || [[:fr:Guêpier d'Europe|Guêpier d'Europe]] || [[:en:European Bee-eater|European Bee-eater]] || A || Z || [[Fichier:Bienenfresser (Merops apiaster) im Kaiserstuhl.jpg|center|70px]] |} ==Famill Upupidae, de: Wiedehopfe== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Mitock]] || ''Upupa epops'' || [[:de:Wiedehopf|Wiedehopf]] || [[:fr:Huppe fasciée|Huppe fasciée]] || [[:en:Hoopoe|Hoopoe]] || A || Z || [[Fichier:ABUBILLA (Upupa epops).jpg|center|70px]] |} ==Famill Picidae, Spiechten== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Dréihälschen]] * || ''Jynx torquilla'' || [[:de:Wendehals (Vogel)|Wendehals]] || [[:fr:Torcol fourmilier|Torcol fourmilier]] || [[:en:Eurasian Wryneck|Eurasian Wryneck]] || A || Z || [[Fichier:Jynx torquilla vlaskop cropped.jpg|center|70px]] |- | [[Groe Spiecht]] * || ''Picus canus'' || [[:de:Grauspecht|Grauspecht]] || [[:fr:Pic cendré|Pic cendré]] || [[:en:Grey-headed Woodpecker|Grey-headed Woodpecker]] || A || J || [[Fichier:Picus canus 2.jpg|center|70px]] |- | [[Grénge Spiecht]] * || ''Picus viridis'' || [[:de:Grünspecht|Grünspecht]] || [[:fr:Pic vert|Pic vert]] || [[:en:Green Woodpecker|Green Woodpecker]] || A || J || [[Fichier:03 vgrue-10-11.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarze Spiecht]] * || ''Dryocopus martius'' || [[:de:Schwarzspecht|Schwarzspecht]] || [[:fr:Pic noir|Pic noir]] || [[:en:Black Woodpecker|Black Woodpecker]] || A || J || [[Fichier:Schwarzspecht.jpg|center|70px]] |- | [[Bontspiecht]] * || ''Dendrocopos major'' || [[:de:Buntspecht|Buntspecht]] || [[:fr:Pic épeiche|Pic épeiche]] || [[:en:Great Spotted Woodpecker|Great Spotted Woodpecker]] || A || J || [[Fichier:DendrocoposMajor.jpg|center|70px]] |- | [[Mëttelspiecht]] * || ''Dendrocopos medius'' || [[:de:Mittelspecht|Mittelspecht]] || [[:fr:Pic mar|Pic mar]] || [[:en:Middle Spotted Woodpecker|Middle Spotted Woodpecker]] || A || J || [[Fichier:Dendrocopos medius (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Spiecht]] * || ''Dendrocopos minor'' || [[:de:Kleinspecht|Kleinspecht]] || [[:fr:Pic épeichette|Pic épeichette]] || [[:en:Lesser Spotted Woodpecker|Lesser Spotted Woodpecker]] || A || J || [[Fichier:PicoidesMinorBack.jpg|center|70px]] |} ==Famill Oriolidae, Piroulen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Piroul]], Goldmärel * || ''Oriolus oriolus'' || [[:de:Pirol (Art)|Pirol]] || [[:fr:Loriot d'Europe|Loriot d'Europe]] || [[:en:Golden Oriole|Golden Oriole]] || A || Z || [[Fichier:Oriole 2.jpg|center|70px]] |} ==Famill Laniidae, Neimäerderen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Rouden Neimäerder]] || ''Lanius senator'' || [[:de:Rotkopfwürger|Rotkopfwürger]] || [[:fr:Pie-grièche à tête rousse|Pie-grièche à tête rousse]] || [[:en:Woodchat Shrike|Woodchat Shrike]] || A || Z || [[Fichier:Lanius senator01 new.jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Groen Neimäerder]] || ''Lanius minor'' || [[:de:Schwarzstirnwürger|Schwarzstirnwürger]] || [[:fr:Pie-grièche à poitrine rose|Pie-grièche à poitrine rose]] || [[:en:Lesser Grey Shrike|Lesser Grey Shrike]] || A || A || [[Fichier:Lesser Grey Shrike by Daniel Bastaja.jpg|center|70px]] |- | [[Klengen Neimäerder]] * || ''Lanius collurio'' || [[:de:Neuntöter|Neuntöter]] || [[:fr:Pie-grièche écorcheur|Pie-grièche écorcheur]] || [[:en:Red-backed Shrike|Red-backed Shrike]] || A || Z || [[Fichier:Lanius collurio 5.jpg|center|70px]] |- | [[Grousse Groen Neimäerder]] * || ''Lanius excubitor'' || [[:de:Nördlicher Raubwürge|Nördlicher Raubwürger]] || [[:fr:Pie-grièche grise|Pie-grièche grise]] || [[:en:Great Grey Shrike|Great Grey Shrike]] || A || J || [[Fichier:Lanius excubitor 1 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |} ==Famill Corvidae, Kuebevigel== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Kréi]] * || ''Pica pica'' || [[:de:Elster|Elster]] || [[:fr:Pie bavarde|Pie bavarde]] || [[:en:European Magpie|European Magpie]] || A || J || [[Fichier:01-Magpie.jpg|center|70px]] |- | [[Markollef]] * || ''Garrulus glandarius'' || [[:de:Eichelhäher|Eichelhäher]] || [[:fr:Geai des chênes|Geai des chênes]] || [[:en:Eurasian Jay|Eurasian Jay]] || A || J || [[Fichier:Garrulus glandarius B Luc Viatour.jpg|center|70px]] |- | [[Nëssknacker]] || ''Nucifraga caryocatactes'' || [[:de:Tannenhäher|Tannenhäher]] || [[:fr:Cassenoix moucheté|Cassenoix moucheté]] || [[:en:Spotted Nutcracker|Spotted Nutcracker]] || A || ZW || [[Fichier:Poster Nucifraga caryocatactes.jpg|center|70px]] |- | [[Steekueb]] * || ''Corvus monedula'' || [[:de:Dohle (Vogel)|Dohle]] || [[:fr:Choucas des tours|Choucas des tours]] || [[:en:Jackdaw|Jackdaw]] || A || J || [[Fichier:Dohle (Corvus monedula) d1.jpg|center|70px]] |- | [[Hierschtkueb]] * || ''Corvus frugilegus'' || [[:de:Saatkrähe|Saatkrähe]] || [[:fr:Corbeau freux|Corbeau freux]] || [[:en:Rook (bird)|Rook (bird)]] || A || JZW || [[Fichier:Corvus frugilegus -Dartmoor, Devon, England-8.jpg|center|70px]] |- | [[Bëschkueb]] * || ''Corvus corone'' || [[:de:Rabenkrähe|Rabenkrähe]] || [[:fr:Corneille noire|Corneille noire]] || [[:en:Carrion Crow|Carrion Crow]] || A || J || [[Fichier:Krähe 65(loz).JPG|center|70px]] |- | [[Groe Kueb]] || ''Corvus cornix'' || [[:de:Nebelkrähe|Nebelkrähe]] || [[:fr:Corneille mantelée|Corneille mantelée]] || [[:en:Hooded Crow|Hooded Crow]] || A || G || [[Fichier:Corvus cornix -perching-8.jpg|center|70px]] |- | [[Ramm]] || ''Corvus corax'' || [[:de:Kolkrabe|Kolkrabe]] || [[:fr:Grand Corbeau|Grand corbeau]] || [[:en:Common Raven|Common Raven]] || A || Z || [[Fichier:Corvus corax ad berlin 090516.jpg|center|70px]] |} ==Famill Remizidae, Beidelmeesen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Beidelmees]] * || ''Remiz pendulinus'' || [[:de:Beutelmeise|Beutelmeise]] || [[:fr:Rémiz penduline|Rémiz penduline]] || [[:en:European Penduline Tit|European Penduline Tit]] || A || Z || [[Fichier:Remiz pendulinus (Marek Szczepanek) zoom.jpg|center|70px]] |} ==Famill Paridae, Meesen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Blomees]] * || ''Cyanistes caeruleus'' || [[:de:Blaumeise|Blaumeise]] || [[:fr:Mésange bleue|Méssange bleue]] || [[:en:Blue Tit|Blue Tit]] || A || J || [[Fichier:ParusCaeruleus.jpg|center|70px]] |- | [[Schielmees]] * || ''Parus major'' || [[:de:Kohlmeise|:Kohlmeise]] || [[:fr:Mésange charbonnière|Mésange charbonnière]] || [[:en:Great Tit|Great Titen]]: || A || J || [[Fichier:Great-Tit.jpg|center|70px]] |- | [[Hauwemees]] * || ''Lophophanes cristatus'' || [[:de:Haubenmeise|Haubenmeise]] || [[:fr:Mésange huppée|Mésange huppée]] || [[:en:Crested Tit|Crested Tit]] || A || J || [[Fichier:Lophophanes cristatus -Aviemore, Scotland-8 (2).jpg|center|70px]] |- | [[Dännemees]] * || ''Periparus ater'' || [[:de:Tannenmeise|Tannenmeise]] || [[:fr:Mésange noire|Mésange noire]] || [[:en:Coal Tit|Coal Tit]] || A || J || [[Fichier:Coal tit UK09.JPG|center|70px]] |- | [[Gro Mees]] * || ''Poecile palustris'' || [[:de:Sumpfmeise|Sumpfmeise]] || [[:fr:Mésange nonnette|Mésange nonnette]] || [[:en:Marsh Tit|Marsh Tit]] || A || J || [[Fichier:Parus palustris02.jpg|center|70px]] |- | [[Weidemees]] * || ''Poecile montana'' || [[:de:Weidenmeise|Weidenmeise]] || [[:fr:Mésange boréale|Mésange boréale]] || [[:en:Willow Tit|Willow Tit]] || A || J || [[Fichier:Willow Tit Kittila 20100310.jpg|center|70px]] |} ==Famill Alaudidae, Léiweckelcher== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Kalanderléierchen]] || ''Melanocorypha calandra'' || [[:de:Kalanderlerche|Kalanderlerche]] || [[:fr:Alouette calandre|Alouette calandre]] || [[:en:Calandra Lark|Calandra Lark]] || B || A || [[Fichier:Bereşe.jpg|center|70px]] |- | [[Hauweléierchen]] || ''Galerida cristata'' || [[:de:Haubenlerche|Haubenlerche]] || [[:fr:Cochevis huppé|Cochevis huppé]] || [[:en:Crested Lark|Crested Lark]] || A || Z || [[Fichier:Crested Lark (Galerida cristata) at Sultanpur I Picture 118.jpg|center|70px]] |- | [[Bëschléierchen]], Muedeléinchen * || ''Lullula arborea'' || [[:de:Heidelerche|Heidelerche]] || [[:fr:Alouette lulu|Alouette lulu]] || [[:en:Woodlark|Woodlark]] || A || Z || [[Fichier:Lullula arborea.jpg|center|70px]] |- | [[Léierchen]], Léiweckelchen * || ''Alauda arvensis'' || [[:de:Feldlerche|Feldlerche]] || [[:fr:Alouette des champs|Alouette des champs]] || [[:en:Skylark|Skylark]] || A || ZW || [[Fichier:Alauda arvensis 2.jpg|center|70px]] |- | [[Ouereléierchen]] || ''Eremophila alpestris'' || [[:de:Ohrenlerche|Ohrenlerche]] || [[:fr:Alouette hausse-col|Alouette hausse-col]] || [[:en:Shore Lark|Shore Lark]] || A || A || [[Fichier:Shore Lark.jpg|center|70px]] |} ==Famill Hirundinidae, [[Schmuebelen|Schmuelweren]]== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Grondschmuewel]], Sandschmuewel * || ''Riparia riparia'' || [[:de:Uferschwalbe|Uferschwalbe]] || [[:fr:Hirondelle de rivage|Hirondelle de rivage]] || [[:en:Sand Martin|Sand Martin]] || A || Z || [[Fichier:Digesvale.jpg|center|70px]] |- | [[Stallschmuewel]], Schaarschtechschmuewel * || ''Hirundo rustica'' || [[:de:Rauchschwalbe|Rauchschwalbe]] || [[:fr:Hirondelle de cheminée|Hirondelle rustique]] || [[:en:Barn Swallow|Barn Swallow]] || A || Z || [[Fichier:Landsvale.jpg|center|70px]] |- | [[Hausschmuewel]], Fënsterschmuewel * || ''Delichon urbicum'' || [[:de:Mehlschwalbe|Mehlschwalbe]] || [[:fr:Hirondelle de fenêtre|Hirondelle de fenêtre]] || [[:en:Common House Martin|Common House Martin]] || A || Z || [[Fichier:Delichon urbica NRM.jpg|center|70px]] |- | [[Roudelzeg Schmuewel]] || ''Cecropis daurica'' || [[:de:Rötelschwalbe|Rötelschwalbe]] || [[:fr:Hirondelle rousseline|Hirondelle rousseline]] || [[:en:Red-rumped Swallow|Red-rumped Swallow]] || A || A || [[Fichier:Golondrina dáurica occidental Cecropis rufula 1.jpg|center|70px]] |} ==Famill Panuridae, Drosselmeesen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Baartmees]] || ''Panurus biarmicus'' || [[:de:Bartmeise|Bartmeise]] || [[:fr:Panure à moustaches|Panure à moustaches]] || [[:en:Bearded Reedling|Bearded Reedling]] || A || Z || [[Fichier:Bartmeise(Cropped) by Wolfram Riech.jpg|center|70px]] |} ==Famill Aegithalidae, Schwanzmeesen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schwanzmees]] * || ''Aegithalos caudatus'' || [[:de:Schwanzmeise|Schwanzmeise]] || [[:fr:Mésange à longue queue|Mésange à longue queue]] || [[:en:Long-tailed Tit|Long-tailed Tit]] || A || J || [[Fichier:Aegithalos caudatus.jpg|center|70px]] |- |} ==Famill Phylloscopidae, de: Laubsänger== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Bliedervillchen]] * || ''Phylloscopus sibilatrix'' || [[:de:Waldlaubsänger|Waldlaubsänger]] || [[:fr:Pouillot siffleur|Pouillot siffleur]] || [[:en:Wood Warbler|Wood Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Flickr - Rainbirder - Wood Warbler (Phylloscopus sibilatrix).jpg|center|70px]] |- | [[Bonellbliedervillchecn]] || ''Phylloscopus bonelli'' || [[:de:Berglaubsänger|Berglaubsänger]] || [[:fr:Pouillot de Bonelli|Pouillot de Bonelli]] || [[:en:Western Bonelli's Warbler|Western Bonelli's Warbler]] || A || A || [[Fichier:Phylloscopus bonelli.jpg|center|70px]] |- | [[Donkele Bliedervillchen]] || ''Phylloscopus fuscatus'' || [[:de:Dunkellaubsänger|Dunkellaubsänger]] || [[:fr:Pouillot brun|Pouillot brun]] || [[:en:Dusky Warbler|Dusky Warbler]] || A || A || [[Fichier:Dusky Warbler.jpg|center|70px]] |- | [[Fitis]] * || ''Phylloscopus trochilus)'' || [[:de:Fitis|Fitis]] || [[:fr:Pouillot fitis|Pouillot fitis]] || [[:en:Willow Warbler|Willow Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Willow warbler UK09.JPG|center|70px]] |- | [[Zillzapp]] || ''Phylloscopus collybita'' || [[:de:Zilpzalp|Zilpzalp]] || [[:fr:Pouillot véloce|Pouillot véloce]] || [[:en:Chiffchaff|Chiffchaff]] || A || Z || [[Fichier:Phylloscopus collybita (taxobox).jpg|center|70px]] |- | [[Pallasbliedervillchen]] || ''Phylloscopus proregulus'' || [[:de:Goldhähnchen-Laubsängers|Goldhähnchen-Laubsängers]] || [[:fr:Pouillot de Pallas|Pouillot de Pallas]] || [[:en:Pallas's Warbler|Pallas's Warbler]] || A0 || A || [[Fichier:20070304贵阳-黄腰柳莺.jpg|center|70px]] |- | [[Sibiresche Bliedervillchen]] || ''Phylloscopus inornatus'' || [[:de:Gelbbrauen-Laubsänger|Gelbbrauen-Laubsänger]] || [[:fr:Pouillot à grands sourcils|Pouillot à grands sourcils]] || [[:en:Yellow-browed Warbler|Yellow-browed Warbler]] || A || A || [[Fichier:Phylloscopus inornatus Meet Again 368583749 crop.png|center|70px]] |} ==Famill Megaluridae, Grassänger== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schwirrel]] || ''Locustella naevia'' || [[:de:Feldschwirl|Feldschwirl]] || [[:fr:Locustelle tachetée|Locustelle tachetée]] || [[:en:Grasshopper Warbler|Grasshopper Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Grashoppsangare-070512.jpg|center|70px]] |- | [[Flossschwirrel]] || ''Locustella fluviatilis'' || [[:de:Schlagschwirl|Schlagschwirl]] || [[:fr:Locustelle fluviatile|Locustelle fluviatile]] || [[:en:River Warbler|River Warbler]] || A0 || A || [[Fichier:Flodsangare.jpg|center|70px]] |- | [[Lëtscheschwirrel]] || ''Locustella luscinioides'' || [[:de:Rohrschwirl|Rohrschwirl]] || [[:fr:Locustelle luscinioïde|Locustelle luscinioïde]] || [[:en:Savi's Warbler|Savi's Warbler]] || A || G || [[Fichier:Locustellaluscinioides.jpg|center|70px]] |} ==Famill Acrocephalidae, de: Rohrsängerverwandte== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Dachskäppchen]] || ''Acrocephalus paludicola'' || [[:de:Seggenrohrsänger|Seggenrohrsänger]] || [[:fr:Phragmite aquatique|Phragmite aquatique]] || [[:en:Aquatic Warbler|Aquatic Warbler]] || A || G || [[Fichier:Seggenrohrsaenger hand.jpg|center|70px]] |- | [[Gesträifte Jäizert]] * || ''Acrocephalus schoenobaenus'' || [[:de:Schilfrohrsänger|Schilfrohrsänger]] || [[:fr:Phragmite des joncs|Phragmite des joncs]] || [[:en:Sedge Warbler|Sedge Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Acrocephalus schoenobaenus 1 (Marek Szczepanek)-2.jpg|center|70px]] |- | [[Heckejäizert]] || ''Acrocephalus dumetorum'' || [[:de:Buschrohrsänger|Buschrohrsänger]] || [[:fr:Rousserolle des buissons|Rousserolle des buissons]] || [[:en:Blyth's Reed-warbler|Blyth's Reed-warbler]] || A || A || [[Fichier:Blyth's Reed Warbler I2 IMG 9417.jpg|center|70px]] |- | [[Suppejäizert]] * || ''Acrocephalus palustris'' || [[:de:Sumpfrohrsänger|Sumpfrohrsänger]] || [[:fr:Rousserolle verderolle|Rousserolle verderolle]] || [[:en:Marsh Warbler|Marsh Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Acrocephalus palustris (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Jäizert]] * || ''Acrocephalus scirpaceus'' || [[:de:Teichrohrsänger|Teichrohrsänger]] || [[:fr:Rousserolle effarvatte|Rousserolle effarvatte]] || [[:en:Eurasian Reed Warbler|Eurasian Reed Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Acrocephalus scirpaceus Vlaskop cropped.jpg|center|70px]] |- | [[Grousse Jäizert]] * || ''Acrocephalus arundinaceus'' || [[:de:Drosselrohrsänger|Drosselrohrsänger]] || [[:fr:Rousserolle turdoïde|Rousserolle turdoïde]] || [[:en:Great Reed Warbler|Great Reed Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Acrocephalus arundinaceus (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Giele Sproochmates]] * || ''Hippolais icterina'' || [[:de:Gelbspötter|Gelbspötter]] || [[:fr:Hypolaïs ictérine|Hypolaïs ictérine]] || [[:en:Icterine Warbler|Icterine Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Hippolais icterina2.jpg|center|70px]] |- | [[Orpheussproochmates]] * || ''Hippolais polyglotta'' || [[:de:Orpheusspötter|Orpheusspötter]] || [[:fr:Hypolaïs polyglotte|Hypolaïs polyglotte]] || [[:en:Melodious Warbler|Melodious Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Hippolais polyglotta.jpg|center|70px]] |} ==Famill Sylviidae, Grasmécken== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schwaarz Graatsch]] * || ''Sylvia atricapilla'' || [[:de:Mönchsgrasmücke|Mönchsgrasmücke]] || [[:fr:Fauvette à tête noire|Fauvette à tête noire]] || [[:en:Blackcap|Blackcap]] || A || Z || [[Fichier:Sylvia atricapilla male 2.jpg|center|70px]] |- | [[Gaardegraatsch]] * || ''Sylvia borin'' || [[:de:Gartengrasmücle|Gartengrasmücle]] || [[:fr:Fauvette des jardins|Fauvette des jardins]] || [[:en:Garden Warbler|Garden Warbler]] || A || Z || [[Fichier:Sylvia borin (Örebro County).jpg|center|70px]] |- | [[Gesträifte Graatsch]] || ''Sylvia nisoria'' || [[:de:Sperbergrasmücke|Sperbergrasmücke]] || [[:fr:Fauvette épervière|Fauvette épervière]] || [[:en:Barred Warbler|Barred Warbler]] || A || A || [[Fichier:Sylvia nisoria.jpg|center|70px]] |- | [[Orpheusgraatsch]] || ''Sylvia hortensis'' || [[:de:Orpheusgrasmücke|Orpheusgrasmücke]] || [[:fr:Fauvette orphée|Fauvette orphée]] || [[:en:Orphean Warbler|Orphean Warbler]] || B || A || [[Fichier:Sylvia nisoria hortensis naumann.jpg|center|70px]] |- | [[Babbelgraatsch]], Mëllerchen * || ''Sylvia curruca'' || [[:de:Klappergrasmücke|Klappergrasmücke]] || [[:fr:Fauvette babillarde|Fauvette babillarde]] || [[:en:Lesser Whitethroat|Lesser Whitethroat]] || A || Z || [[Fichier:Sylvia curruca 1 (Martin Mecnarowski).jpg|center|70px]] |- | [[Heckegraatsch]] * || ''Sylvia communis'' || [[:de:Dorngrasmücke|Dorngrasmücke]] || [[:fr:Fauvette grisette|Fauvette grisette]] || [[:en:Whitethroat|Whitethroat]] || A || Z || [[Fichier:Tallareta vulgar 01 (Sylvia communis).jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarzkappgraatsch]] || ''Sylvia melanocephala''<ref name="Regulus 2016"/> || [[:de:Samtkopf-Grasmücke|Samtkopf-Grasmücke]] || [[:fr:Fauvette mélanocéphale|Fauvette mélanocéphale]] || [[:en:Sardinian warbler|Sardinian warbler]] || A || Z || [[Fichier:Sardinian Warbler.jpg|center|70px]] |- | [[Seidesänger]] || ''Cettia cetti''<ref>C., 2012. ''Seidensänger erstmals in Luxemburg nachgewiesen.'' Luxemburger Wort vum 30. Mee 2012, S. 80.</ref> || [[:de:Seidensänger|Seidensänger]] || [[:fr:Bouscarle de Cetti|Bouscarle de Cetti]] || [[:en:Cetti's Warbler|Cetti's Warbler]] || A || Z || [[Fichier:37-090505-cettis-warbler-at-Kalloni-east-river.jpg|center|70px]] |} ==Famill Regulidae, de: Goldhähnchen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Dommendéck]] * || ''Regulus regulus'' || [[:de:Wintergoldhähnchen|Wintergoldhähnchen]] || [[:fr:Roitelet huppé|Roitelet huppé]] || [[:en:Goldcrest|Goldcrest]] || A || J || [[Fichier:Regulus regulus 60North cropped.jpg|center|70px]] |- | [[Feierkäppchen]] * || ''Regulus ignicapillus'' || [[:de:Sommergoldhähnchen|Sommergoldhähnchen]] || [[:fr:Roitelet à triple bandeau|Roitelet à triple bandeau]] || [[:en:Common Firecrest|Common Firecrest]] || A || Z || [[Fichier:Regulus ignicapillus 2.jpg|center|70px]] |} ==Famill Bombycillidae, de: Seidenschwänze== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Seideschwanz|Peschtvull]], Seideschwanz || ''Bombycilla garrulus'' || [[:de:Seidenschwanz (Art)|Seidenschwanz]] || [[:fr:Jaseur boréal|Jaseur boréal]] || [[:en:Bohemian Waxwing|Bohemian Waxwing]] || A || W || [[Fichier:Cedar Wax Wing.jpg|center|70px]] |} ==Famill Tichodromadidae, de: Mauerläufer== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Mauerleefer]] || ''Tichodroma muraria'' || [[:de:Mauerläufer|Mauerläufer]] || [[:fr:Tichodrome échelette|Tichodrome échelette]] || [[:en:Wallcreeper|Wallcreeper]] || A || A || [[Fichier:Tichodroma muraria NAUMANN.jpg|center|70px]] |} ==Famill Sittidae, de: Kleiber== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Kuesleefer]] * || ''Sitta europaea'' || [[:de:Kleiber (Art)|Kleiber]] || [[:fr:Sitelle torchepot|Sitelle porchepot]] || [[:en:Eurasian Nuthatch|Eurasian Nuthatch]] || A || J || [[Fichier:Sitta europaea wildlife 2 1.jpg|center|70px]] |} ==Famill Certhiidae, Bamleefer== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Bëschbamleefer]] * || ''Certhia familiaris'' || [[:de:Waldbaumläufer|Waldbaumläufer]] || [[:fr:Grimpereau des bois|Grimpereau des bois]] || [[:en:Eurasian Treecreeper|Eurasian Treecreeper]] || A || J || [[Fichier:Certhia familiaris 01.jpg|center|70px]] |- | [[Gaardebamleefer]] * || ''Certhia brachydactyla'' || [[:de:Gartenbaumläufer|Gartenbaumläufer]] || [[:fr:Grimpereau des jardins|Grimpereau des jardins]] || [[:en:Short-toed Treecreeper|Short-toed Treecreeper]] || A || J || [[Fichier:Boomkruiper1reversed.jpg|center|70px]] |} ==Famill Troglodytidae, Zonkebutzen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Maiskinnek]], Zonkebutz * || ''Troglodytes troglodytes'' || [[:de:Zaunkönig|Zaunkönig]] || [[:fr:Troglodyte mignon|Troglodyte mignon]] || [[:en:Winter Wren|Winter Wren]] || A || J || [[Fichier:Zaunkoenig-photo.jpg|center|70px]] |} ==Famill Sturnidae, Spréiwen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Spréif]] * || ''Sturnus vulgaris'' || [[:de:Star (Art)|Star]] || [[:fr:Étourneau|Étourneau]] || [[:en:European Starling|European Starling]] || A || J || [[Fichier:Common starling in london.jpg|center|70px]] |} ==Famill Cinclidae, Waassermärelen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Waassermärel]] * || ''Cinclus cinclus'' || [[:de:Wasseramsel (Art)|Wasseramsel]] || [[:fr:Cincle plongeur|Cincle plongeur]] || [[:en:White-throated Dipper|White-throated Dipper]] || A || J || [[Fichier:Cinclus cinclus R(ThKraft).jpg|center|70px]] |} ==Famill Turdidae, de: Drosseln== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Läischter]], Mëspeldréischel * || ''Turdus viscivorus'' || [[:de:Misteldrossel|Misteldrossel]] || [[:fr:Grive draine|Grive draine]] || [[:en:Mistle Thrush|Mistle Thrush]] || A || J || [[Fichier:Turdus viscivorus 1.jpg|center|70px]] |- | [[Réngmärel]] || ''Turdus torquatus'' || [[:de:Ringdrossel|Ringdrossel]] || [[:fr:Merle à plastron|Merle à plastron]] || [[:en:Ring Ouzel|Ring Ouzel]] || A || J || [[Fichier:Ring Ouzel.jpg|center|70px]] |- | [[Märel (Vull)|Märel]] * || ''Turdus merula'' || [[:de:Amsel|Amsel]] || [[:fr:Merle noir|Merle noir]] || [[:en:Common Blackbird|Common Blackbird]] || A || J || [[Fichier:Turdus merula -Manchester, England -male-8-3c.jpg|center|70px]] |- | [[Jackert]] * || ''Turdus pilaris'' || [[:de:Wacholderdrossel|Wacholderdrossel]] || [[:fr:Grive litorne|Grive litorne]] || [[:en:Grive litorne|Grive litorne]] || A || J || [[Fichier:Fieldfare aka Turdus pilaris.jpg|center|70px]] |- | [[Dréischel]] * || ''Turdus philomelos'' || [[:de:Singdrossel|Singdrossel]] || [[:fr:Grive musicienne|Grive musicienne]] || [[:en:Song Thrush|Song Thrush]] || A || JZ || [[Fichier:2018.03.20.-03-Mannheim-Vogelstang--Singdrossel.jpg|center|70px]] |- | [[Routdréischel]] || ''Turdus iliacus'' || [[:de:Rotdrossel|Rotdrossel]] || [[:fr:Grive mauvis|Grive mauvis]] || [[:en:Redwing|Redwing]] || A || ZW || [[Fichier:Redwing Turdus iliacus.jpg|center|70px]] |} ==Famill Muscicapidae, de: Fliegenschnäpper== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Groe Méckefänkert]] * || ''Muscicapa striata'' || [[:de:Grauschnäpper|Grauschnäpper]] || [[:fr:Gobemouche gris|Gobemouche gris]] || [[:en:Spotted Flycatcher|Spotted Flycatcher]] || A || Z || [[Fichier:SpottedFlycatcheronfence.jpg|center|70px]] |- | [[Klenge Méckefänckert]] || ''Ficedula parva'' || [[:de:Zwergschnäpper|Zwergschnäpper]] || [[:fr:Gobemouche nain|Gobemouche nain]] || [[:en:Red-breasted Flycatcher|Red-breasted Flycatcher]] || A0 || A || [[Fichier:Ficedula parva.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarze Méckefänkert]] * || ''Ficedula hypoleuca'' || [[:de:Trauerschnäpper|Trauerschnäpper]] || [[:fr:Gobemouche noir|Gobemouche noir]] || [[:en:European Pied Flycatcher|European Pied Flycatcher]] || A || Z || [[Fichier:Ficedula hypoleuca female.jpg|center|70px]] |- | [[Kollisméckefänckert]] || ''Ficedula albicollis'' || [[:de:Halsbandschnäpper|Halsbandschnäpper]] || [[:fr:Gobemouche à collier|Gobemouche à collier]] || [[:en:Collared Flycatcher|Collared Flycatcher]] || B || A || [[Fichier:Halsbandschnaepper.jpg|center|70px]] |- | [[Rout Steemärel]] || ''Monticola saxatilis'' || [[:de:Steinrötel|Steinrötel]] || [[:fr:Monticole merle-de-roche|Monticole merle-de-roche]] || [[:en:Rufous-tailed Rock-thrush|Rufous-tailed Rock-thrush]] || B || A || [[Fichier:Monticola saxatilis NAUMANN.jpg|center|70px]] |- | [[Brongbrëschtchen]] * || ''Saxicola rubetra'' || [[:de:Braunkehlchen|Braunkehlchen]] || [[:fr:Tarier des prés|Tarier des prés]] || [[:en:Whinchat|Whinchat]] || A || Z || [[Fichier:Saxicola rubetra 3 tom (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarzbrëschtchen]], Jodeck * || ''Saxicola rubicola'' || [[:de:Schwarzkehlchen|Schwarzkehlchen]] || [[:fr:Tarier pâtre|Tarier pâtre]] || [[:en:European Stonechat|European Stonechat]] || A || Z || [[Fichier:Saxicola rubicola.jpg|center|70px]] |- | [[Routbrëschtchen]] * || ''Erithacus rubecula'' || [[:de:Rotkehlchen|Rotkehlchen]] || [[:fr:Rouge-gorge familier|Rouge-gorge familier]] || [[:en:European Robin|European Robin]] || A || JZW || [[Fichier:ErithacusRubecula.jpg|center|70px]] |- | [[Nuechtegailchen]] * || ''Luscinia megarhynchos'' || [[:de:Nachtigall|Nachtigall]] || [[:fr:Rossignol philomèle|Rossignol philomèle]] || [[:en:Nightingale|Nightingale]] || A || Z || [[Fichier:Rossinyol 03 (Luscinia megarhynchos).jpg|center|70px]] |- | [[Sprosser]] || ''Luscinia luscinia'' || [[:de:Sprosser|Sprosser]] || [[:fr:Rossignol progné|Rossignol progné]] || [[:en:Thrush nightingale|Thrush nightingale]] || A || Z || [[Fichier:Nightingale of ancient Uglich.JPG|center|70px]] |- | [[Blobrëschtchen]] || ''Luscinia svecica'' || [[:de:Blaukehlchen|Blaukehlchen]] || [[:fr:Gorgebleue à miroir|Gorgebleue à miroir]] || [[:en:Bluethroat|Bluethroat]] || A || Z || [[Fichier:Luscinia svecica tom (Marek Szczepanek) small.jpg|center|70px]] |- | [[Gaarderoutschwanz]] * || ''Phoenicurus phoenicurus'' || [[:de:Gartenrotschwanz|Gartenrotschwanz]] || [[:fr:Rougequeue à front blanc|Rougequeue à front blanc]] || [[:en:Common Redstart|Common Redstart]] || A || Z || [[Fichier:Phoenicurus phoenicurus male(ThKraft).jpg|center|70px]] |- | [[Hausroutschwanz]] * || ''Phoenicurus ochruros'' || [[:de:Hausrotschwanz|Hausrotschwanz]] || [[:fr:Rougequeue noir|Rougequeue noir]] || [[:en:Black Redstart|Black Redstart]] || A || Z || [[Fichier:PhoenicurusOchrurosGuntherHasler01.jpg|center|70px]] |- | [[Broochschësser]] || ''Oenanthe oenanthe'' || [[:de:Steinschmätzer|Steinschmätzer]] || [[:fr:Traquet motteux|Traquet motteux]] || [[:en:Northern Wheatear|Northern Wheatear]] || A || Z || [[Fichier:Northern wheatear male09.JPG|center|70px]] |} ==Famill Prunellidae, de: Braunellen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Alpenheckeschlëffer]], Alpenheckestéisser || ''Prunella collaris'' || [[:de:Alpenbraunelle|Alpenbraunelle]] || [[:fr:Accenteur alpin|Accenteur alpin]] || [[:en:Alpine Accentor|Alpine Accentor]] || A0 || A || [[Fichier:Prunella collaris.jpg|center|70px]] |- | [[Heckeschlëffer]], Heckestéisser * || ''Prunella modularis'' || [[:de:Heckenbraunelle|Heckenbraunelle]] || [[:fr:Accenteur mouchet|Accenteur mouchet]] || [[:en:Dunnock|Dunnock]] || A || JZW || [[Fichier:Dunnock crop2.jpg|center|70px]] |- | [[Biergheckeschlëffer]], Biergheckestéisser || ''Prunella montanella'' || [[:de:Bergbraunelle|Bergbraunelle]] || [[:fr:Accenteur montanelle|Accenteur montanelle]] || [[:en:Siberian Accentor|en:Siberian Accentor]] || A || A || [[Fichier:Prunella modularis montanella.jpg|center|70px]] |} ==Famill Passeridae, Spatzevullen== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Hausspatz]] * || ''Passer domesticus'' || [[:de:Haussperling|Haussperling]] || [[:fr:Moineau domestique|Moineau domestique]] || [[:en:House Sparrow|House Sparrow]] || A || J || [[Fichier:House Sparrow mar08.jpg|center|70px]] |- | [[Feldspatz]] * || ''Passer montanus'' || [[:de:Feldsperling|Feldsperling]] || [[:fr:Moineau friquet|Moineau friquet]] || [[:en:Eurasian Tree Sparrow|Eurasian Tree Sparrow]] || A || J || [[Fichier:Tree Sparrow Japan Flip.jpg|center|70px]] |- | [[Schnéifénk]]|| ''Montifringilla nivalis'' || [[:de:Schneesperling|Schneesperling]] || [[:fr:Niverolle alpine|Niverolle alpine]] || [[:en:White-winged Snowfinch|White-winged Snowfinch]] || B || A || [[Fichier:Snowfinch.jpg|center|70px]] |} ==Famill Motacillidae, Panewippercher== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Grousse Piipsert]] || ''Anthus richardi'' || [[:de:Spornpieper|Spornpieper]] || [[:fr:Pipit de Richard|Pipit de Richard]] || [[:en:Richard's Pipit|Richard's Pipit]] || A0 || A || [[Fichier:Anthus richardi.jpg|center|70px]] |- | [[Broochpiipsert]] || ''Anthus campestris'' || [[:de:Brachpieper|Brachpieper]] || [[:fr:Pipit rousseline|Pipit rousseline]] || [[:en:Tawny Pipit|Tawny Pipit]] || A || Z || [[Fichier:AnthusCampestris cropped.jpg|center|70px]] |- | [[Bampiipsert]] * || ''Anthus trivialis'' || [[:de:Baumpieper|Baumpieper]] || [[:fr:Pipit des arbres|Pipit des arbres]] || [[:en:Tree Pipit|Tree Pipit]] || A || Z || [[Fichier:Anthus triviallis (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Wisepiipsert]] * || ''Anthus pratensis'' || [[:de:Wiesenpieper|Wiesenpieper]] || [[:fr:Pipit farlouse|Pipit farlouse]] || [[:en:Meadow Pipit|Meadow Pipit]] || A || Z || [[Fichier:Meadow-Pipit.jpg|center|70px]] |- | [[Roude Piipsert]] || ''Anthus cervinus'' || [[:de:Rotkehlpieper|Rotkehlpieper]] || [[:fr:Pipit à gorge rousse|Pipit à gorge rousse]] || [[:en:Red-throated Pipit|Red-throated Pipit]] || A || A || [[Fichier:Anthus cervinus2.jpg|center|70px]] |- | [[Waasserpiipsert]] || ''Anthus spinoletta'' || [[:de:Bergpieper|Bergpieper]] || [[:fr:Pipit spioncelle|Pipit spioncelle]] || [[:en:Water Pipit|Water Pipit]] || A || W || [[Fichier:Anthus spinoletta.jpg|center|70px]] |- | [[Wisepanewippchen]] * || ''Motacilla flava'' || [[:de:Wiesenschafstelze|Wiesenschafstelze]] || [[:fr:Bergeronnette printanière|Bergeronnette printanière]] || [[:en:Yellow Wagtail|Yellow Wagtail]] || A || Z || [[Fichier:Yellow wagtail.jpg|center|70px]] |- | [[Englesche Panewippchen]] || ''Motacilla flavissima'' || [[:de:Gelbkopfschafstelze|Gelbkopfschafstelze]] || [[:fr:Bergeronnette flavéole|Bergeronnette flavéole]] || || A || A || |- | [[Balkanpanewippchen]] || ''Motacilla feldegg'' || [[:de:Maskenschafstelze|Maskenschafstelze]] || [[:fr:Bergeronnette printanière|Bergeronnette des Balkans]] || [[:en:Black-headed Yellow Wagtail|Black-headed Yellow Wagtail]] || A || A || [[Fichier:Bergeronnette1 Sylvain Haye.jpg|center|70px]] |- | [[Nordesche Panewippchen]] || ''Motacilla thunbergi'' || [[:de:Schafstelze|Thunberg-Schafstelze]] || [[:fr:Bergeronnette printanière|Bergeronnette nordique]] || [[:en:Yellow Wagtail|Grey-headed Wagtail.]] || A || Z || [[Fichier:Yellow wagtail (Motacilla flava) at Kolkata I IMG 6091.jpg|center|70px]] |- | [[Wanterpanewippchen]] * || ''Motacilla cinerea'' || [[:de:Gebirgsstelze|Gebirgsstelze]] || [[:fr:Bergeronnette des ruisseaux|Bergeronnette des ruisseaux]] || [[:en:Grey Wagtail|Grey Wagtail]] || A || J || [[Fichier:GreyWagtail Kent.jpg|center|70px]] |- | [[Panewippchen]] * || ''Motacilla alba'' || [[:de:Bachstelze|Bachstelze]] || [[:fr:Bergeronnette grise|Bergeronnette grise]] || [[:en:White Wagtail|White Wagtail]] || A || Z || [[Fichier:White-Wagtail.jpg|center|70px]] |- | [[Schwaarze Panewippchen]] || ''Motacilla yarrellii'' || [[:de:Trauerbachstelze|Trauerbachstelze]] || [[:fr:Bergeronnette de Yarrell|Bergeronnette de Yarrell]] || || || || [[Fichier:White-Wagtail.jpg|center|70px]] |- | [[Zitrounepanewippchen]]<ref>Checklëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg op der Websäit vun natur"ëmwelt; nach keng Referenz um Pabeier, Stand August 2017</ref> || ''Motacilla citreola'' || [[:de:Zitronenstelze|Zitronenstelze]] || [[:fr:Bergeronnette citrinell|Bergeronnette citrine]] || || || || [[Fichier:Citrine Wagtail (Motacilla citreola)- Breeding Male of calcarata race at Bharatpur I IMG 5752.jpg|center|70px]] |} ==Famill Fringillidae, de: Finken == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Poufank]] * || ''Fringilla coelebs'' || [[:de:Buchfink|Buchfink]] || [[:fr:Pinson des arbres|Pinson des arbres]] || [[:en:Chaffinch|Chaffinch]] || A || Z || [[Fichier:Fringilla coelebs 1.jpg|center|70px]] |- | [[Nordesche Poufank]], Éisleker Poufank || ''Fringilla montifringilla'' || [[:de:Bergfink|Bergfink]] || [[:fr:Pinson du Nord|Pinson du Nord]] || [[:en:Brambling|Brambling]] || A || ZW || [[Fichier:Fringilla montifringilla 2 (Marek Szczepanek).jpg|center|70px]] |- | [[Kiischteknäppchen]] * || ''Coccothraustes coccothraustes'' || [[:de:Kernbeißer (Art)|Kernbeißer]] || [[:fr:Gros-bec casse-noyaux|Gros-bec casse-noyaux]] || [[:en:Hawfinch|Hawfinch]] || A || JZW || [[Fichier:Coccothraustes coccothraustes.jpg|center|70px]] |- | [[Pillo]] * || ''Pyrrhula pyrrhula'' || [[:de:Gimpel (Art)|Gimpel]] || [[:fr:Bouvreuil pivoine|Bouvreuil pivoine]] || [[:en:Eurasian Bullfinch|Eurasian Bullfinch]] || A || JZW || [[Fichier:Pyrrhula pyrrhula -Germany -perching in a garden tree -pair-8a.jpg|center|70px]] |- | [[Roude Pillo]] || ''Carpodacus erythrinus'' || [[:de:Karmingimpel (Art)|Karmingimpel]] || [[:fr:Roselin cramoisi|Roselin cramoisi]] || [[:en:Common Rosefinch|Common Rosefinch]] || A || A || [[Fichier:Carpodacus erythrinus NAUMANN.jpg|center|70px]] |- | [[Kräizschniewel]] || ''Loxia curvirostra'' || [[:de:Fichtenkreuzschnabel|Fichtenkreuzschnabel]] || [[:fr:Bec-croisé des sapins|Bec-croisé des sapins]] || [[:en:Common Crossbill|Common Crossbill]] || A || JZW || [[Fichier:Red Crossbill (Female).jpg|center|70px]] |- | [[Girrelitz]] * || ''Serinus serinus'' || [[:de:Girlitz (Art)|Girlitz]] || [[:fr:Serin cini|Serin cini]] || [[:en:European Serin|European Serin]] || A || J || [[Fichier:Girlitz.jpg|center|70px]] |- | [[Grénge Fénk]] * || ''Carduelis chloris'' || [[:de:Grünling (Vogel)|Grünling, Grünfink]] || [[:fr:Verdier d'Europe|Verdier d'Europe]] || [[:en:European Greenfinch|European Greenfinch]] || A || J || [[Fichier:Greenfinch.jpg|center|70px]] |- | [[Dëschtelpéckchen]] * || ''Carduelis carduelis'' || [[:de:Stieglitz|Stieglitz]] || [[:fr:Chardonneret élégant|Chardonneret élégant]] || [[:en:European Goldfinch|European Goldfinch]] || A || Z || [[Fichier:Gold Finch.jpg|center|70px]] |- | [[Gréngen Zeisel]] || ''Carduelis spinus'' || [[:de:Erlenzeisig|Erlenzeisig]] || [[:fr:Tarin des aulnes|Tarin des aulnes]] || [[:en:Eurasian Siskin|Eurasian Siskin]] || A || JZW || [[Fichier:Carduelis spinus male.jpg|center|70px]] |- | [[Fluessfénk]] || ''Carduelis cannabina'' || [[:de:Bluthänfling|Bluthänfling]] || [[:fr:Linotte mélodieuse|Linotte mélodieuse]] || [[:en:Linnet|Linnet]] || A || JZW || [[Fichier:Makolągwa.jpg|center|70px]] |- | [[Rouden Zeisel]] || ''Acanthis flammea'' || [[:de:Birkenzeisig|Birkenzeisig]] || [[:fr:Sizerin flammé|Sizerin flammé]] || [[:en:Common Redpoll|Common Redpoll]] || A || W || [[Fichier:Carduelis flammea CT6.jpg|center|70px]] |} ==Famill Emberizidae, de: Ammern == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Schnéimësch]] || ''Plectrophenax nivalis'' || [[:de:Schneeammer|Schneeammer]] || [[:fr:Bruant des neiges|Bruant des neiges]] || [[:en:Snow Bunting|Snow Bunting]] || A0 || J || [[Fichier:Plectrophenax nivalis1.jpg|center|70px]] |- | [[Gro Mësch]] || ''Emberiza calandra'' || [[:de:Grauammer|Grauammer]] || [[:fr:Bruant proyer|Bruant proyer]] || [[:en:Corn Bunting|Corn Bunting]] || A || J || [[Fichier:Miliaria calandra.jpg|center|70px]] |- | [[Gielemännchen (Vull)|Gielemännchen]], Giel Mësch * || ''Emberiza citrinella'' || [[:de:Goldammer|Goldammer]] || [[:fr:Bruant jaune|Bruant jaune]] || [[:en:Yellowhammer|Yellowhammer]] || A || JZW || [[Fichier:Emberiza citrinella -New Zealand -North Island-8.jpg|center|70px]] |- | [[Zonkmësch]] || ''Emberiza cirlus'' || [[:de:Zaunammer|Zaunammer]] || [[:fr:Bruant zizi|Bruant zizi]] || [[:en:Cirl Bunting|Cirl Bunting]] || A || G || [[Fichier:Cirl bunting cropped.jpg|center|70px]] |- | [[Zippmësch]] || ''Emberiza cia'' || [[:de:Zippammer|Zippammer]] || [[:fr:Bruant fou|Bruant fou]] || [[:en:Rock Bunting|Rock Bunting]] || A || G || [[Fichier:Emberiza cia Martien Brand.jpg|center|70px]] |- | [[Ortelan]] || ''Emberiza hortulana'' || [[:de:Ortolan|Ortolan]] || [[:fr:Bruant ortolan|Bruant ortolan]] || [[:en:Ortolan Bunting|Ortolan Bunting]] || A || G || [[Fichier:Ortolan.jpg|center|70px]] |- | [[Weidemësch]] * || ''Emberiza schoeniclus'' || [[:de:Rohrammer|Rohrammer]] || [[:fr:Bruant des roseaux|Bruant des roseaux]] || [[:en:Reed Bunting|Reed Bunting]] || A || Z || [[Fichier:Emberiza schoeniclus M.jpg|center|70px]] |- | || ''Emberiza pusilla''<ref>Éischtnowäis vun der Aart am Abrëll 2017 an der [[Schlammwiss]]. [[Regulus|Regulus (Zäitschrëften)]] online, Juli 2017 [https://web.archive.org/web/20170717013646/http://www.naturanemwelt.lu/natur-an-emwelt_ShowNews_News.1-2-651-0.html]</ref> || [[:de:Zwergammer|Zwergammer]] || [[:fr:Bruant nain|Bruant nain]] || [[:en:Little bunting|Little bunting]] || A || Z || [[Fichier:Emberiza pusilla (cropped).jpg|center|70px]] |} ==Famill Cisticolidae, de: Halmsängerartige== {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | Nach net verginn || ''Cisticola juncidis''<ref>Anonyme, 2024. ''Monitorings, Avisen und Highlights aus der Vogelwelt.'' [[Regulus]] 1|2024 S. 10-12</ref> || [[:de:Zistensänger|Zistensänger]] || [[:fr:Cisticole des joncs|Cisticole des joncs]] || [[:en:Zitting cisticola|Zitting cisticola]] || A || || [[Fichier:Zitting Cisticola - Cisticola juncidis.JPG|center|70px]] |} ==Famill Pelecanidae, [[Peelikanen]] == {| class="wikitable" BORDER="1" CELLSPACING="0" style="width: 100%" |- ! Lëtzebuergeschen Numm ! Wëssenschaftlechen Numm ! Däitschen Numm ! Franséischen Numm ! Engleschen Numm ! Kat. ! Status ! Bild |- | [[Afrikanesche Peelikan]]<ref>Agefouert Aart, een Nowäis am September 2000 bei Rouspert. ''Vögel Luxemburgs'' 2016 S. 243.</ref> || ''Pelecanus rufescens'' || [[:de:Rötelpelikan|Rötelpelikan]] || [[:fr:Pélican gris|Pélican gris]] || [[:en:Pink-backed pelican|Pink-backed pelican]] || || || [[Fichier:Pink backed pelican side view.jpg|center|70px]] |} ==Literatur== * Klees, Henri, 1981. Luxemburger Tiernamen. ''Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde'' Nr. XIV. 131 S., Pierre Linden, Lëtzebuerg. [<small>Dem Henri Rinnen vun 1969 säi "Luxemburger Vogelnamen" ass hei integréiert ginn.</small>] * Lorgé P. & E. Melchior, 2016. Vögel Luxemburgs. Erausgi vun natur&ëmwelt asbl, 10. Oplo. Imprimerie Hengen, Lëtzebuerg, 275 S. ISBN 978-2-919920-01-3 * Lorgé P. & E. Melchior, 2015. Vögel Luxemburgs. Erausgi vun natur&ëmwelt asbl. Imprimerie Hengen, Lëtzebuerg, 273 S. ISBN 978-2-919920-01-3 * Lorgé P. & E. Melchior, 2010. Vögel Luxemburgs. Erausgi vun der Lëtzebuerger Natur-a Vulleschutzliga. Saint-Paul, Lëtzebuerg, 264 S. ISBN 978-2-919920-01-3 * Rinnen, Henri, 1969. Luxemburger Vogelnamen. ''Bulletin linguistique et ethnologique'', 15. * Weis, Jean, 2014. Liste der Luxemburger Vogelnamen. ''Regulus Wissenschaftliche Berichte'' 29 (2014): 69-79. [http://www.luxnatur.lu/publi/wb29001080.pdf] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.luxnatur.lu/div/checklist2014.htm "Checklist Luxembourg"] op naturemwelt.lu (Dez. 2014). Nimm op de, la, en, lb. * [https://web.archive.org/web/20160125125726/http://www.naturanemwelt.lu/forcedownload.php?iddownload=9801298040261&type=_pdf_ Lëscht dem däitschen Numm no] op naturemwelt.lu (Nov. 2014). Iwwersetzung op la a lb. *[https://www.kleinezeitung.at/lebensart/tiere/6148094/BirdLife_Oesterreichs-beruehmteste-KaiseradlerDame-wurde-erschossen Artikel an der ''Kleine Zeitung'' iwwer de Kaiseradler deen zu Lëtzebuerg op Besuch war an an Éisträich erschoss gouf] {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Lescht vun de Vullen zu Letzebuerg}} [[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Fauna zu Lëtzebuerg| Vullen]] [[Kategorie:Lëschten (Biologie)|Vullen zu Letzebuerg]] [[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Vullen zu Letzebuerg]] lvcpk5tn2baqs2r52o8wudhh3qvni8e 0 89360 2711820 2575545 2026-10-14T09:41:44Z Sultan Edijingo 1468 Portrait haut am Wort 2711820 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''André Zwally''', gebuer den [[18. Oktober]] [[1955]], ass e lëtzebuergesche Lokalpolitiker ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])<ref>{{Citation|URL=http://www.elections.esch.lu/ParCandidat.aspx?bureauid=-1&listeid=2 |Titel=D'Resultater vun den CSV-Kandidate bei de Gemengewalen 2011 op der Websäit vun der gemeng Esch |Gekuckt=07.01.2012 |Archiv-Datum=07.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160307025342/http://www.elections.esch.lu/ParCandidat.aspx?bureauid=-1&listeid=2 }}</ref>, [[Gewerkschaft]]ler ([[LCGB]])<ref>[http://www.cepl.lu/ceplweb/CS/CS_fr.pdf Den André Zwally gouf 2008 als Suppléant fir den LCGB an d'Chambre de salariés gewielt kuckt d'Säit 11 op dësm Link]</ref> an e fréiere Foussballspiller.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.andre.zwally.104283.fr.html Den André Zwally op der Websäit vun European Football]</ref> Tëscht dem 3. Dezember 1977 am 27. Februar 1980 huet den André Zwally 7-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=23588 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum André Zwally op der Websäit vun European Football]</ref> Bei de Wale vun 2011 gouf hien zu Esch an de Gemengerot gewielt a war 1. Schäffen bis hien den 10. September 2026 zeréck getrueden ass<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/die-schoeffen-knaff-sehovic-und-zwally-sind-zurueckgetreten/161252999.html|Titel=Esch/Alzette, Die Schöffen Knaff, Sehovic und Zwally sind zurückgetreten|Gekuckt=14.10.2026|Auteur=Mike stebens|Datum=10.09.2026|Editeur=wort.lu}}</ref>. == Um Spaweck == * Luc Ewen, [https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/andre-zwally-erklaert-warum-supermarktbaenke-seinen-namen-tragen/162102334.html André Zwally erklärt, warum Supermarktbänke seinen Namen tragen. Wie der Stack-Escher zur Politik kam und wie die Jeunesse zu einem eigenen Museum kommen könnte.], wort.lu, Luxemburger Wort, 14.10.2026, S. 12-13 {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Zwally Andre}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]] aeloyx5lu6iom7nntc5klf04v8cqaqf 2711821 2711820 2026-10-14T09:42:47Z Sultan Edijingo 1468 2711821 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''André (Änder) Zwally''', gebuer den [[18. Oktober]] [[1955]], ass e lëtzebuergesche Lokalpolitiker ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])<ref>{{Citation|URL=http://www.elections.esch.lu/ParCandidat.aspx?bureauid=-1&listeid=2 |Titel=D'Resultater vun den CSV-Kandidate bei de Gemengewalen 2011 op der Websäit vun der gemeng Esch |Gekuckt=07.01.2012 |Archiv-Datum=07.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160307025342/http://www.elections.esch.lu/ParCandidat.aspx?bureauid=-1&listeid=2 }}</ref>, [[Gewerkschaft]]ler ([[LCGB]])<ref>[http://www.cepl.lu/ceplweb/CS/CS_fr.pdf Den André Zwally gouf 2008 als Suppléant fir den LCGB an d'Chambre de salariés gewielt kuckt d'Säit 11 op dësm Link]</ref> an e fréiere Foussballspiller.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.andre.zwally.104283.fr.html Den André Zwally op der Websäit vun European Football]</ref> Tëscht dem 3. Dezember 1977 am 27. Februar 1980 huet den André Zwally 7-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=23588 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum André Zwally op der Websäit vun European Football]</ref> Bei de Wale vun 2011 gouf hien zu Esch an de Gemengerot gewielt a war 1. Schäffen bis hien den 10. September 2026 zeréck getrueden ass<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/die-schoeffen-knaff-sehovic-und-zwally-sind-zurueckgetreten/161252999.html|Titel=Esch/Alzette, Die Schöffen Knaff, Sehovic und Zwally sind zurückgetreten|Gekuckt=14.10.2026|Auteur=Mike stebens|Datum=10.09.2026|Editeur=wort.lu}}</ref>. == Um Spaweck == * Luc Ewen, [https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/andre-zwally-erklaert-warum-supermarktbaenke-seinen-namen-tragen/162102334.html André Zwally erklärt, warum Supermarktbänke seinen Namen tragen. Wie der Stack-Escher zur Politik kam und wie die Jeunesse zu einem eigenen Museum kommen könnte.], wort.lu, Luxemburger Wort, 14.10.2026, S. 12-13 {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Zwally Andre}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]] 5cw9ncfny2ophdha9ipj1r7qw6a208m 2711822 2711821 2026-10-14T09:43:31Z Sultan Edijingo 1468 /* Um Spaweck */ 2711822 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''André (Änder) Zwally''', gebuer den [[18. Oktober]] [[1955]], ass e lëtzebuergesche Lokalpolitiker ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])<ref>{{Citation|URL=http://www.elections.esch.lu/ParCandidat.aspx?bureauid=-1&listeid=2 |Titel=D'Resultater vun den CSV-Kandidate bei de Gemengewalen 2011 op der Websäit vun der gemeng Esch |Gekuckt=07.01.2012 |Archiv-Datum=07.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160307025342/http://www.elections.esch.lu/ParCandidat.aspx?bureauid=-1&listeid=2 }}</ref>, [[Gewerkschaft]]ler ([[LCGB]])<ref>[http://www.cepl.lu/ceplweb/CS/CS_fr.pdf Den André Zwally gouf 2008 als Suppléant fir den LCGB an d'Chambre de salariés gewielt kuckt d'Säit 11 op dësm Link]</ref> an e fréiere Foussballspiller.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.andre.zwally.104283.fr.html Den André Zwally op der Websäit vun European Football]</ref> Tëscht dem 3. Dezember 1977 am 27. Februar 1980 huet den André Zwally 7-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=23588 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum André Zwally op der Websäit vun European Football]</ref> Bei de Wale vun 2011 gouf hien zu Esch an de Gemengerot gewielt a war 1. Schäffen bis hien den 10. September 2026 zeréck getrueden ass<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/die-schoeffen-knaff-sehovic-und-zwally-sind-zurueckgetreten/161252999.html|Titel=Esch/Alzette, Die Schöffen Knaff, Sehovic und Zwally sind zurückgetreten|Gekuckt=14.10.2026|Auteur=Mike stebens|Datum=10.09.2026|Editeur=wort.lu}}</ref>. == Um Spaweck == * Luc Ewen, [https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/andre-zwally-erklaert-warum-supermarktbaenke-seinen-namen-tragen/162102334.html André Zwally erklärt, warum Supermarktbänke seinen Namen tragen. Wie der Stack-Escher zur Politik kam und wie die Jeunesse zu einem eigenen Museum kommen könnte.], wort.lu [€], Luxemburger Wort, 14.10.2026, S. 12-13 {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Zwally Andre}} [[Kategorie:Gebuer 1955]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]] tdbqn4m7h5umbm3ik11kcvtem9fu00l 0 89379 2711814 2467371 2026-10-14T08:30:33Z GilPe 14980 Gestuerwen 2711814 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Jean-Paul Defrang''', gebuer den [[22. Juni]] [[1956]], a gestuerwen am Oktober [[2026]]<ref>Annoncen am Luxemburger Wort vum 14.10.2026, S. 40</ref>, war e lëtzebuergesche Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/jean-paul-defrang/ De Jean-Paul Defrang op der Websäit Weltfussball.de]</ref> Tëscht dem 17. Abrëll 1983 am 11. Mäerz 1984 huet de Jean-Paul Defrang sechsmol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=4490 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Jean-Paul Defrang op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Defrang Jean-Paul}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballtraineren]] fzhxyls2wg7x6nbfstbiuc4nrqksgbl 2711823 2711814 2026-10-14T11:40:33Z Robby 393 + nach eng Quell 2711823 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Jean-Paul Defrang''', gebuer den [[22. Juni]] [[1956]], a gestuerwen am Oktober [[2026]]<ref>Annoncen am Luxemburger Wort vum 14.10.2026, S. 40</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/ehemaliger-flf-torhueter-jean-paul-defrang-ist-tot/150267153.html|Titel=Ehemaliger FLF-Torhüter Jean-Paul Defrang ist tot|Gekuckt=2026-10-14|Datum=2026-10-12|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de-LU}}</ref>, war e lëtzebuergesche Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/jean-paul-defrang/ De Jean-Paul Defrang op der Websäit Weltfussball.de]</ref> Tëscht dem 17. Abrëll 1983 am 11. Mäerz 1984 huet de Jean-Paul Defrang sechsmol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=4490 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Jean-Paul Defrang op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Defrang Jean-Paul}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballtraineren]] gh8ukfmh19agdn2scgidzc2vo9ud80d 2711824 2711823 2026-10-14T11:43:12Z Robby 393 Referenz - besser esou 2711824 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Jean-Paul Defrang''', gebuer den [[22. Juni]] [[1956]], a gestuerwen am Oktober [[2026]]<ref>Annoncen am Luxemburger Wort vum 14.10.2026, S. 40</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/ehemaliger-flf-torhueter-jean-paul-defrang-ist-tot/150267153.html|Titel=Ehemaliger FLF-Torhüter Jean-Paul Defrang ist tot|Gekuckt=2026-10-14|Datum=2026-10-12|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>, war e lëtzebuergesche Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/jean-paul-defrang/ De Jean-Paul Defrang op der Websäit Weltfussball.de]</ref> Tëscht dem 17. Abrëll 1983 am 11. Mäerz 1984 huet de Jean-Paul Defrang sechsmol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=4490 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Jean-Paul Defrang op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Defrang Jean-Paul}} [[Kategorie:Gebuer 1956]] [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballtraineren]] n4n7pxu8invo9jghxkfze67e676easm 0 91971 2711808 2666790 2026-10-14T05:49:41Z Tom El Guitar Hero 69785 Eng Kategorie "Lidder" bäigesat an kleng Ajouten. 2711808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp |Numm = Chapter Two |Bild = |Bildbeschreiwung = |Genre = Rock |Land = {{LUX}} |Grënnung = 1. September 1983 |Trennung = |Websäit = |Aktuell Memberen = |Fréier Memberen = |Memberen = }} '''Chapter Two''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Rockgrupp, déi den 1. September 1983 vum Georges Zepp an [[Tom Bellion]] aus Membere vun de Gruppen, ''Pipeline'' a ''Barrister'' gegrënnt gouf. Vun Ufank un huet d'Band exklusiv eege Stécker gespillt. Am Ufank stounge 7 Leit op der Bün. == Geschicht == *Nodeems e puer Membere vun der Band opgehalen hunn, huet d'Grupp 1985 aus follgende Leit bestanen: Georges Zepp, Mike Zepp, Tom Bellion, Jang Bracci a Guy Kess. *1985: D'Grupp huet vill live gespillt an och beim [[Concert fir Afrika]] matgemaach. *1986: De Guy Kess huet d'Grupp nees verlooss. Si hunn nach en Abschidsconcert ginn, an hunn duerno eng Paus fir ongeféier ee Joer gemaach. *1987: D'[[Marion Welter]] kënnt als Lead-Sängerin bei d'Grupp derbäi. *1988: Am Juni hunn de Jang Bracci an de Mike Zepp opgehalen. Si goufe mam Claude Geimer a Marc Reichling ersat. Am selwechte Joer hu se déi éischt Maxi-Single opgeholl a e bëssche méi spéit en CD-Sampler. *1989: Wéinst Solo-Projete vun eenzele Memberen hu se eng zweet Paus ageluecht. *1990 - 1992: Den Tom Bellion, Georges Zepp a Mike Zepp grënne mam Roby Schauls d'Band "Silicon Carne" *1992: D'Grupp Chapter Two ass reaktivéiert ginn a se hu sech preparéiert fir eng nei CD opzehuelen. Enn 1992 hu se awer wéinst dem Krichsausbroch a [[Somalia]] fir d'éischt nach e karikative Projet, d'[[Hope Project]]-Band duerchgezunn. *1993: Am September koum hir CD ''Wild Strawberries'' mat 14 Lidder an dräi Sproochen eraus. *1998: D'Band huet nees vu sech héiere gelooss an huet iwwert de Summer gläich ee puer Concerten zu Lëtzebuerg gespillt.<ref name=":0">1998-2026 : Informatiounen aus éischter Hand</ref> *1999: Ee memorabelen Optrëtt gouf et den 1. Januar 1999 am [[Sang & Klang Pafendall|Sang a Klang]] am Pafendall. * Dono gouf et méi roueg ëm Chapter Two, mee d'Band gouf ni opgeléist. * 2004 - 2005: Den Tom Bellion an de Georges Zepp grënnen d'Band "Joe Cee" ronderëm d'Sängering Josée Wohl. *2024: Zënter dem Fréijoer ass d'Band nees reegelméisseg um Dill, mat follgender Besetzung: Marion Welter (Gesang), Lillie Schmit (Gesang), Nathalie Peters (Gesang), Jean Bracci (Drums), Mike Zepp (Bass), Georges Zepp (Keyboards) an Tom Bellion (Guitars). Nei Stécker gi geschriwwen a Concerten ageprouft. *2025: Een éischte (ausverkafe) Concert war den 30. Abrëll zu [[Welleschten]] am Leeësall, ee weideren am Oktober zu [[Schengen]] op der Hunnefeier.<ref name=":0" /> *2026: Weider Concerten goufe gepillt. Den 16. Mee 2026 zu Kielen um Springfield Festival an de 26. Juni zu Hesper am Park am Kader vum Kultursummer (Made in Luxembourg). Eng Rei nei Stécker, aus de Fiedere vum Georges Zepp an Tom Bellion, sinn am gaange geschriwwen ze ginn a Verhandlunge fir ee puer Concerten am Kader vun der Second Sunrise Tour 2027 stinn un.<ref name=":0" /> == Discographie == * 1988: Chapter Two (Vinyl Maxi-Single) * 1988: CD-Sampler * 1993: Children Of Somalia (Hope Project Band) * 1993: Wild Strawberries (Chapter Two) * 1994: Greenpeace-CD: No time to waste (Lidd 6: Blind man) * 1994: [[Rock um Knuedler]] Vol.4 (Lidder 3 a 4) * 2005: O-tunes (Joe Cee) == Lidder (Nëmmen eege Kompositioune) == ==== '''Chapter Two (1983 - 1989)''' ==== * You Are My Sunshine * Alright Tonight * Turn Your Radio On * Time * Wie mache die dat bloß? * The Sad Café * Let's Have a Walk * Liebe aus der Dose * Blind Man * Eng Stonn an der Sonn * Take It Or Leave It * Blown To Bits * Stalingrad * Wild Strawberries * Man Of My Dreams * Jellaba '''Silicon Carne (1990-1992)''' * Schlooflidd * A Liver For Sale * Changing Places * After The Fire '''Hope Project Band (1993)''' * Children Of Somalia '''Chapter Two (1994-1999)''' * Maryland * Oakland * Devil In Disguise '''Joe Cee (2004-2005)''' * Carry On * For Every Bird There Is A Tree * Chessmen * No Substitute For you * Sunkissed * Wäer nach esou gäer dobäi '''Various''' * Never Be The Same Again * Hot City * One Minute One Life * Interlude * Ce n'est pas parce qu'ils '''Chapter Two (2024-...)''' * Jam Jam * Dao Dom Zhao * Blueso Primitivo * Scared For My Planet * Cherry Blossom Tree * Six Seven == Literatur == * [[Luke Haas|Haas, Luke]]: Lëtzebuerger Rocklexikon, 1988, Éditions Phi, ISBN 3-88865-064-X * Haas, Luke: Lëtzebuerger Rocklexikon II (1987-1994), 1995, Éditions Revue, ISBN 2-919999-03-6 == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]] gkb6zu06bjx512zcsvs8i2v7blzyq8f 2711818 2711808 2026-10-14T08:52:24Z GilPe 14980 Korr; Update (net enzyklopeedesches eraus) 2711818 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp |Numm = Chapter Two |Bild = |Bildbeschreiwung = |Genre = Rock |Land = {{LUX}} |Grënnung = 1. September 1983 |Trennung = |Websäit = |Aktuell Memberen = |Fréier Memberen = |Memberen = }} '''Chapter Two''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Rockgrupp, déi den 1. September 1983 vum Georges Zepp an [[Tom Bellion]] aus Membere vun de Gruppen, ''Pipeline'' a ''Barrister'' gegrënnt gouf. Vun Ufank un huet d'Band exklusiv eege Stécker gespillt. Am Ufank stounge 7 Leit op der Bün. == Geschicht == *Nodeems e puer Membere vun der Band opgehalen hunn, huet d'Grupp 1985 aus follgende Leit bestanen: Georges Zepp, Mike Zepp, Tom Bellion, Jang Bracci a Guy Kess. *1985: D'Grupp huet vill live gespillt an och beim [[Concert fir Afrika]] matgemaach. *1986: De Guy Kess huet d'Grupp nees verlooss. Si hunn nach en Abschidsconcert ginn, an hunn duerno eng Paus fir ongeféier ee Joer gemaach. *1987: D'[[Marion Welter]] kënnt als Lead-Sängerin bei d'Grupp derbäi. *1988: Am Juni hunn de Jang Bracci an de Mike Zepp opgehalen. Si goufe mam Claude Geimer a Marc Reichling ersat. Am selwechte Joer hu se déi éischt Maxi-Single opgeholl a e bëssche méi spéit en CD-Sampler. *1989: Wéinst Solo-Projete vun eenzele Memberen hu se eng zweet Paus ageluecht. *1990 - 1992: Den Tom Bellion, Georges Zepp a Mike Zepp grënne mam Roby Schauls d'Band "[[Silicon Carne]]" *1992: D'Grupp Chapter Two ass reaktivéiert ginn a se hu sech preparéiert fir eng nei CD opzehuelen. Enn 1992 hu se awer wéinst dem Krichsausbroch a [[Somalia]] fir d'éischt nach e karikative Projet, d'[[Hope Project]]-Band duerchgezunn. *1993: Am September koum hir CD ''Wild Strawberries'' mat 14 Lidder an dräi Sproochen eraus. *1998: D'Band huet nees vu sech héiere gelooss an huet iwwert de Summer gläich ee puer Concerten zu Lëtzebuerg gespillt.<ref name=":0">1998-2026 : Informatiounen aus éischter Hand</ref> *1999: Optrëtt den 1. Januar 1999 am [[Sang & Klang Pafendall|Sang a Klang]] am Pafendall. * Dono gouf et méi roueg ëm Chapter Two, mee d'Band gouf ni opgeléist. * 2004 - 2005: Den Tom Bellion an de Georges Zepp grënnen d'Band "[[Joe Cee]]" ronderëm d'Sängerin Josée Wohl. *2024: Zënter dem Fréijoer ass d'Band nees reegelméisseg um Dill, mat follgender Besetzung: Marion Welter (Gesang), Lillie Schmit (Gesang), Nathalie Peters (Gesang), Jean Bracci (Drums), Mike Zepp (Bass), Georges Zepp (Keyboards) an Tom Bellion (Guitars). Nei Stécker gi geschriwwen a Concerten ageprouft. *2025: Een éischte Concert war den 30. Abrëll zu [[Welleschten]] am Leeësall, e weideren am Oktober zu [[Schengen]] op der Hunnefeier.<ref name=":0" /> *2026: Weider Concerten goufe gespillt: de 16. Mee 2026 zu Kielen um [[Springfield Festival]] an de 26. Juni zu Hesper am Park am Kader vum Kultursummer (Made in Luxembourg). Eng Rei nei Stécker, aus de Fiedere vum Georges Zepp an Tom Bellion, sinn am gaange geschriwwen ze ginn a Verhandlunge fir ee puer Concerten am Kader vun der Second Sunrise Tour 2027 lafen.<ref name=":0" /> == Discographie == * 1988: Chapter Two (Vinyl Maxi-Single) * 1988: CD-Sampler * 1993: Children Of Somalia (Hope Project Band) * 1993: Wild Strawberries (Chapter Two) * 1994: Greenpeace-CD: No time to waste (Lidd 6: Blind man) * 1994: [[Rock um Knuedler]] Vol.4 (Lidder 3 a 4) * 2005: O-tunes (Joe Cee) == Lidder (Nëmmen eege Kompositioune) == {{Div col|cols=3}} === Chapter Two (1983 - 1989) === * You Are My Sunshine * Alright Tonight * Turn Your Radio On * Time * Wie mache die dat bloß? * The Sad Café * Let's Have a Walk * Liebe aus der Dose * Blind Man * Eng Stonn an der Sonn * Take It Or Leave It * Blown To Bits * Stalingrad * Wild Strawberries * Man Of My Dreams * Jellaba === Silicon Carne (1990-1992) === * Schlooflidd * A Liver For Sale * Changing Places * After The Fire === Hope Project Band (1993) === * Children Of Somalia === Chapter Two (1994-1999) === * Maryland * Oakland * Devil In Disguise === Joe Cee (2004-2005) === * Carry On * For Every Bird There Is A Tree * Chessmen * No Substitute For you * Sunkissed * Wäer nach esou gäer dobäi === Various === * Never Be The Same Again * Hot City * One Minute One Life * Interlude * Ce n'est pas parce qu'ils === Chapter Two (2024-...) === * Jam Jam * Dao Dom Zhao * Blueso Primitivo * Scared For My Planet * Cherry Blossom Tree * Six Seven {{Div col end}} == Literatur == * [[Luke Haas|Haas, Luke]]: Lëtzebuerger Rocklexikon, 1988, Éditions Phi, ISBN 3-88865-064-X * Haas, Luke: Lëtzebuerger Rocklexikon II (1987-1994), 1995, Éditions Revue, ISBN 2-919999-03-6 == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]] lxp4s3nxe9mfxcybbhmtdav64qmp3gq 0 122879 2711779 2695530 2026-10-13T15:36:44Z ~2026-54800-10 73630 /* Historesch Entwécklung */ 2711779 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Fontainebleau | Bild = Fontainebleau - Château - Etang aux Carpes.jpg | Bildtext = Schlass vu Fontainebleau (2012) | Wopen = Blason ville fr Fontainebleau (Seine-et-Marne).svg | Regioun = {{Île-de-France}} | Departement = {{Seine-et-Marne}} | Arrondissement = [[Arrondissement Fontainebleau|Fontainebleau]] | Kanton = [[Canton de Fontainebleau|Fontainebleau]] | Insee = 77186 | Plz = 77300 | Interkomm = | Koordinaten = {{coor dms|48|24|35|N|02|42|09|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch Gemeng = 17 205 | Bevëlkerung Gemeng = 14.908 | Bevëlkerungsdatum G= 2012 }} '''Fontainebleau''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Stad an der [[Île-de-France]], am Südweste vum [[Departement Seine-et-Marne]] an am Norde vum [[Gâtinais français]]. Et ass de Sëtz vun der [[Ënnerprefektur]] vum [[Arrondissement Fontainebleau]]. ==Geographie== D'Gemeng läit op enger Héicht vun tëscht 42 an 150 Meter am breeden Dall vun der [[Seine]], un déi s'awer nëmmen op enger Streck vu ronn engem Kilometer am Nordoste stéisst. Et ass déi gréisst Gemeng an der Île-de-France an ass bal komplet vun engem Bësch bedeckt dee sech och nach iwwer d'Nopeschgemengen ewechzitt an eng total Fläch vu 25.000 [[Hektar]] huet. {{Méi Info 1|Bësch vu Fontainebleau}} ==Hydrographie== Um Gebitt vun der Gemeng vu Fontainebleau, a besonnesch am Bësch selwer, gëtt et en ettlech [[Supp (Fiichtgebitt)|Suppen]]en, vun deenen déi gréisst, d'[[Mare aux Évées]], d'Quell vun der eenzeg nennenswäerter Baach, dem ''Ru de la Mare aux Évées'', ass. ==Geologie== Fontainebleau an d'Ëmgéigend läit op enger bis zu 50 Meter décker Sandschicht, ënner där eng grouss Waassernapp ass, där hir Quellen an den Nopeschgemengen erauskommen. Iwwer dem Sand si plazeweis Fielsbänken an deenen an der Zäit Steekaulen exploitéiert goufen, déi ënner anerem d'Steng fir d'houfeisefërmeg Éierentrap vum Schlass vu Fontainebleau geliwwert hunn, souwéi ronn 4 Millioune [[Pavé]]steng fir d'Paräisser Stroossen. ==Verkéier== [[Fichier:LL 89 - FONTAINEBLEAU - La Grande Rue.JPG|thumb|Den Tram an der ''Grande Rue'' (haut: ''Rue Grande'') am Ufank vun 20.Jh.]] D'Gemeng ass iwwer d'[[Gare Fontainebleau - Avon]], déi se sech zanter 1855 op der [[Eisebunnsstreck Paräis-Marseille]] mat der Nopeschgemeng [[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]] deelt, ugeschloss. Et gëtt awer och nach zwou Halten am Bësch vu Fontainebleau, an zwar déi vu [[Halte vu Fontainebleau-Forêt|Fontainebleau-Forêt]] an déi vun [[Gare vun Thomery|Thomery]], woubäi dës lescht Uertschaft eng Gemeng fir sech ass. Un de Stroosseverkéier ass s'iwwer e puer Departementstroossen ugeschloss, wouvun déi wichtegst d'D606 an d'D607 sinn. Ganz am Weste vun der Gemeng Fontainebleau féiert d'[[Autobunn A6 (Frankräich)|Autobunn A6]] déi och en Deel vun der [[Europastrooss E15|E15]] ass vu Paräis iwwer [[Auxerre]], [[Beaune]], [[Lyon]] asw. bis an de Midi (''[[Autoroute du Soleil]]''). Vun 1896 bis 1953 ass zu Fontainebleau en Tram gefuer. {{Méi Info 1|Tram vu Fontainebeau}} ==Bauwierker== [[Fichier:Aqueduc.Vanne-001.JPG|thumb|Aqueducbréck am [[Bësch vu Fontainebleau]] iwwer der départementale D152 {{coor dms1|48|23|15.75|N|02|40|06.29|O}}]] * D'[[Schlass vu Fontainebleau]] * D'[[Kierch Saint-Louis vu Fontainebleau|Kierch Saint-Louis]] * D'[[Prieuré Notre-Dame de Franchard|Kapell vu Franchard]] * Den [[Hippodrom vu Fontainebleau]], och ''Hippodrome de la Solle'' genannt, am Norde vun der Uertschaft. <!-- ausgeklamert: ass weder en Hippodrom nach en anert dichtegt Bauwierk. Ausser hëlze Gradinen an enger Mini Tribün ass bautechnesch näischt do ze gesinn * De Reitstadion ''Le Grand Parquet'', am Südweste vu Fontainebleau, deen hei an do (an der Literatur oder a Verwaltungsdokumenter)^[Referenz?] och als Hippodrom bezeechent gëtt, obwuel et sech net just ëm eng klassesch Rennbunn handelt, mä ëm een Ensembel vun Anlage, wou déi verschiddenst Aarte vu Reitsport praktizéiert kënne ginn. --> * Den [[Aqueduc de la Vanne]] an den [[Aqueduc du Loing]] am südlechen Deel vum Bësch vu Fontainebleau mat iwwer 5.000 m Brécken a 6&nbsp;km Tunnellen, an den [[Aqueduc de la Voulzie]] op enger Längt vun 1,5&nbsp;km vun deem iwwer dem Buedem awer näischt ze gesinn ass an deem säi Waasser vum ''Rocher brûlé'' un, wou eng Pompelstatioun ass, vum Aqueduc de la Vanne mat weidergeholl gëtt. * De bekannten Aussiichtstuerm ''[[Tour Denecourt]]'', [[1851]] op enger Héicht vun 136 Meter am Nordoste vu Fontainebleau gebaut an [[1853]] vum Keeser [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]] ageweit. 1878 huet en Äerdbiewen deen Tuerm zerstéiert, mä e gouf eppes méi spéit nees opgeriicht. == Toponymie == Den Numm Fontainebleau ass relativ al. E gëtt fir d'éischt an engem Dokument vum [[Louis VII. vu Frankräich|Louis VII.]] vun [[1137]] als ''fontem Blaihaut'' ernimmt. An der Charta vum [[Louis IX. vu Frankräich|Louis IX.]] iwwer d'Grënnung vum ''[[Monastère des Maturins]]'' gëtt den Numm ''Fonteblaudi'' ernimmt an am Testament vum selwechte Kinnek ass den Numm ''Fons Blaudi'' ze fannen. De [[Jean de Joinville]] gebraucht an der ''Histoire de Saint-Louis'' den Numm Fontainebliaut<ref name="fr.calameo.com">[http://fr.calameo.com/read/00358077372717b1a55a6?authid=uXcVfBRXQXFh Fontainebleau, la revue d'histoire de la ville & de sa région]</ref> Am grousse Ganze gouf et mat all de Varianten, Iertemer, Schreiffeeler an Noléissegkeete bis ëm 1794 iwwer honnert verschidden Nimm. Vu spéitstens dem [[5. Dezember]] [[1794]] un, fënnt een an offiziellen Texter wéi am [[Le Moniteur universel|Moniteur]] den Numm ''Fontainebleau''. An der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] huet d'Gemeng ''Fontaine-la-Montagne'' oder ''Fontaine-le-Vallon'' geheescht.<ref>[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=14166 Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui]</ref>. ===Etymologie=== Wann et den Etymologen an Historiker nogeet, gëtt et op d'mannst eng hallef Dose méiglech Erklärunge vun deenen der nëmmen e puer hei opgezielt ginn. :D'Erklärung "Fontaine Belle-eau" ass eng spéit a poetesch "Deitung" aus der Renaissance. Och déi, no där ee Juegdhond vum Kinnek, genannt 'Bleau', am Bësch eng frësch Quell entdeckt hätt, ass nëmmen eng Legend. :Eng méi seriéis Erklärung huet hir Wuerzelen an der Zäit, an där d'[[Frankeräich|Franke]] sech am [[Paräisser Baseng]] breetgemaach hunn. Am [[12. Joerhonnert]] hätt ee gewëssene Bli(h)aud (germ: ''Blitwald'') am grousse Bëschmassiv, dee ''Forêt de Bière'' genannt gouf, ee Landbesëtz mat enger gudder Quell gehat. Déi Quell, déi no hirem Besëtzer genannt gouf (''Fons Bliaudi''), an haut am [[Englesche Gaart]] vun der Schlassanlag ass, erkläert den Numm ''Fontainebleau''. <!-- De fréieren Numm vum Bësch huet näischt mat der Toponymie vun der Uertschaft ze dinn, deen Deel soll an engem Artikel iwwer de Bësch ernimmt ginn.''Forêt de Bière'' huet näischt mat Béier ze dinn, mä mam spéitlaténgesche Wuert ''biera'', dat e sandegt flaacht Land bezeechent. De Buedem vun der ganzer Géigend vu Fontainebleau besteet tatsächlech aus grozegem Sand. Et gëtt awer och Linguisten, déi vum Wuert ''bieria'' ausginn, dat eppes mat wëllen Déieren ze dinn huet (Testut, Anne; ''Lettres de la forêt de Fontainebleau, Abécédaire photographique'', Les éditions ''textuel'')(Alleau, René; Guide de Fontainebleau mystérieux <br>An historesche Beschreiwunge vum Schlass a vum Bësch gëtt keng Referenz dorop gemaach.) D'''Forêt de Bière'' war jo ganz fréi ee Juegdgebitt.--> D'Awunner vu Fontainebleau nenne sech ''Bellifontains'', ginn awer och mol als ''Fontainebleaudiens'' bezeechent<ref name="fr.calameo.com"/>. Déi sportlech Leit, déi aus der ganzer Paräisser Géigend am Bësch vu Fontainebleau, wou et grouss a komplizéiert Fielsformatioune gëtt, d'Biergklammen trainéiere kommen, gi ''les Bleausards'' genannt. == Historesch Entwécklung == Fontainebleau ass no an no entstanen, well déi franséisch Kinneke mat Virléift do, an der grousser "Forêt de Bière" (haut: "Forêt de Fontainebleau"), op d'Juegd gaange sinn. [[1137]] gëtt d'Schlass (e klengt Juegdschlass) ënner dem Kinnek [[Louis VII.]] fir d'éischt ernimmt. D'Gebitt louch am Parbezierk vun [[Avon]], eng Uertschaft, déi haut direkt u Fontainebleau stéisst. D'Uertschaft ass besonnesch bekannt wéinst dem [[Schlass Fontainebleau|Schlass]], dat stänneg aus- an ëmgebaut gouf, an zwar bis an d'19. Joerhonnert ([[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]]). Well dat Schlass fir all geschichtlech Period eppes opzeweisen huet, ass et sécher eent vun den interessantste Schlässer a Frankräich, ee reegelrecht Billerbuch vun der franséischer Geschicht. All Kinnek oder Keeser huet do seng Spuer hannerlooss, an den [[Napoleon Bonaparte]] huet d'Anlag als "la vraie demeure des rois, la maison des siècles" bezeechent. Wéinstens ee Kinnek, de [[Philippe IV. vu Frankräich|Philippe IV.]], genannt "le Bel", ass zu Fontainebleau gebuer a gestuerwen. D'Schlass war ëmmer eng vun de beléiftste Residenze vun der franséischer Monarchie. An der Zäit vum Kinnek [[François I. vu Frankräich|François Ier]] gouf d'Schlass komplett am [[Renaissance]]-Stil zu engem reegelrechte Palais ëmgebaut (vgl.: d'"Galerie François Ier", z.&nbsp;B.), wat ë.&nbsp;a. d'[[École de Fontainebleau]] an der Molerei ervirbruecht huet. Bedeitend Kënschtler an Architekten hunn deemools zu Fontainebleau gewierkt: de [[Rosso Fiorentino|Rosso]], de [[Bernard Palissy]], de [[Francesco Primaticcio|Primaticcio]], asw. D'Aktivitéiten am Schlass a ronderëm erklären, firwat relativ séier eng Uertschaft do, matzen am Bësch, entstanen ass. D'[[Kierch Saint-Louis vu Fontainebleau|Parkierch vu Fontainebleau]] ass net zoufälleg dem hellege Louis geweit. Fontainebleau, mam wëll-romantesche Bësch a mat der grousser Schlassanlag, awer och mat den Nopeschgemengen a Kënschtlerkolonië [[Barbizon]], [[Bourron-Marlotte]] a [[Milly-la-Forêt]], ass zanter dem [[19. Joerhonnert]] eng beléift Destinatioun fir d'Paräisser Bourgeoisie, déi sech de Weekend oder am Congé do erhuele kënnt. Awer och aner Leit, aus aller Welt, si mol op Fontainebleau komm, besonnesch Moler, Schrëftsteller a Museker. Dofir huet d'Uertschaft eng Partie sozio-kulturell Ariichtungen opweises, déi een net onbedéngt a sou enger éischter klenger Stad erwaart: en Theater, de "Conservatoire américain", e [[China|Chineesesche]] Konschtmusée (an engem Deel vum Schlass), een Auktiounshaus, eng Antenn vun den [[Archives nationales (Frankräich)|Archives nationales]], eng berüümt Reitschoul, de ''Centre sportif d'équitation militaire'' (CSEM), een Hippodrom an e Reitstadion sou wéi en ettlech privat Reitschoulen, Strukture fir Alpinissem ze praktizéieren (160 verschidde Parcoursen, mat alle Schwieregkeetsgraden!), asw. Eng Parti Paräisser zéie sech am Pensiounsalter op Fontainebleau zeréck. Si fannen do ee räicht soziokulturellt Liewen a sinn nëmmen eng gutt hallef Stonn mam Zuch oder mam Auto vu Paräis ewech. D'Offizéischschoul ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr|École spéciale militaire]]'', déi [[1803]] vum Éischte Konsul [[Napoleon Bonaparte]] gegrënnt gouf, koum d'éischt op Fontainebleau, an e wéineg spéider op [[Saint-Cyr-l'École|Saint-Cyr]], ier se an de [[1970|70er]] Joren an de ''Camp vu Coëtquidan'' zu [[Guer]] geplënnert ass. D'''[[École d'application de l'artillerie et du génie]]'', déi [[1794]] zu [[Metz]] duerch d'Zesummeleeë vun der aler kinneklecher Artillerieschoul vu Metz a vun der aler kinneklecher Génieschoul vu [[Mézières]] gegrënnt gi war, gouf kuerz no der Nidderlag vun [[1870]] an dem Verloscht vun [[Elsass-Loutrengen]] (deemno och vun der Festungsstad Metz) fir eng laang Zäit op Fontainebleau verluecht. De ''[[Bataillon de Joinville]]'', eng militäresch Elitesportseenheet, war vun [[1967]] bis zu senger Opléisung am Joer [[2002]] zu Fontainebleau doheem. Nom [[Zweete Weltkrich]] goufen zivil a militäresch Ariichtungen, déi am Zesummenhang mam [[Pakt vu Bréissel]], respektiv mam [[Nordatlantikpakt]] a mat der [[NATO]], geschaf gi waren, zu Fontainebleau installéiert. Fir d'Kanner vun de ville friemen Offizéier an Ënneroffizéier gouf dunn och eng ''École internationale'' gegrënnt, déi bis [[1967]] bestanen huet ([[1966]] hat de President [[Charles de Gaulle]] Frankräich aus de Kommandoinstanze vun der NATO erausgeholl, an d'NATO-Ariichtunge sinn all aus Frankräich Richtung [[Belsch]] an [[Holland]] fortgezunn). De bekannten [[Institut européen d'administration des affaires|INSEAD]], eng Business-Schoul vu Weltrang, ass zu Fontainebleau doheem. Haut gëtt et zu Fontainebleau nach d'''École des sous-officiers de la Gendarmerie nationale''. Zanter Enn [[1998]] ass de Bëschmassiv vu Fontainebleau (= 17 073 Ha fir de Staatsbësch eleng) als ''Réserve de biosphère'' vun der [[UNESCO]] klasséiert. == Grouss politesch an diplomatesch Evenementer == * 1540 - [[Edikt vu Fontainebleau (1540)|Edikt vu Fontainebleau]]: Proskriptioun géint d'[[Protestanten]] * 1541 - [[Traité vu Fontainebleau (1541)|Traité vu Fontainebleau]]: Allianzvertrag vu Frankräich mam [[Christian III. vun Dänemark|Christian III.]], Kinnek vun Dänemark. * 1554 - [[Edikt vu Fontainebleau (1554)|Edikt vu Fontainebleau]]: En Edikt mat deem den [[Henri II. vu Frankräich|Henri II.]] d'[[Parlament vun der Bretagne]] etabléiert huet. * 1600 - ''Conférence de Fontainebleau'': eng politesch wichteg Debatt tëscht dem [[Jacques Davy du Perron]], Bëschof vun [[Évreux]] a bekéierte [[Jean Calvin|Kalvinist]], an dem [[Hugenotten|Protestant]] [[Philippe Duplessis-Mornay]], an der Zäit vun de sougenannte Reliounskricher. * 1611 - [[Traité vu Fontainebleau (1611)|Traité vu Fontainebleau]]: en defensiven Allianzvertrag - fir zéng Joer - tëscht Frankräich a Spuenien. * 1631 - [[Traité vu Fontainebleau (1631)|Traité vu Fontainebleau]]: Vertrag tëscht Frankräich an dem [[Maximilian I. vu Bayern]], Chef vun der Kathoulescher Liga am Räich am Kontext vum [[Drëssegjärege Krich]]. * 1685 - [[Edikt vu Fontainebleau (1685)|Edikt vu Fontainebleau]]: Edikt mat deem de Louis XIV. den [[Edikt vun Nantes]] zu Gonschte vun den [[Hugenotten]] (1598) komplett widerruff huet. * 1762 - ''Traité de Fontainebleau'': Vertrag an deem Frankräich de Weste vun der [[Louisiane]] u Spuenien oftrëtt. * 1785 - [[Traité vu Fontainebleau (1685)|Traité vu Fontainebleau]]: Vertrag tëscht dem Keeser [[Joseph II. (HRR)|Joseph II.]], Herrscher iwwer d'[[Éisträichesch Nidderlanden]], an der [[Republik vun de Siwe Vereenegte Provënzen|Republik vun de Vereenegte Provënzen]]. Dobäi gouf festgehalen, datt d'[[Schelde]] an domat den Zougank zum Hafe vun [[Antwerpen]] géif weider blockéiert bleiwen. * 1807 - [[Traité vu Fontainebleau (1807)|Traité vu Fontainebleau]]: franséisch-spuenesche Vertrag fir d'Invasioun vu [[Portugal]] z'organiséieren. * 1814 - [[Traité vu Fontainebleau (1814)|Traité vu Fontainebleau]]: enthält ënner anerem dem Napoléon I. seng éischt Ofdankung ier e sech op d'Insel [[Elba]] zeréckzitt. * 1946 - [[Konferenz vu Fontainebleau]]: eng Konferenz, am Summer, tëscht der franséischer Regierung an dem [[Vietminh]], fir eng politesch Léisung an [[Franséisch Indochina|Indochina]] ze fannen. Et gouf awer keen Erfolleg. * 1984 (25. a 26. Juni) - [[Europäesche Conseil|Sommet vun den europäesche Staats- a Regierungspresidenten]]: déi europäesch Budgetskris kritt en Enn gesat, an d'Brite kréien e ''Rabatt'' zougesot. Deemools waren nach nëmmen 10 Länner an der Europäescher Gemeinschaft an de Sommet stoung ënner der Presidentschaft vum [[François Mitterrand]], deen op den nach relativ neie [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] [[Helmut Kohl]] ziele konnt. Derbäi war och de [[Gaston Thorn]], als President vun der Europäescher Kommissioun. == Bekannt Perséinlechkeeten, déi mat Fontainebleau verbonne sinn == === Kinneken a Kinniginnen, Keeser a Keeserinnen, Presidenten a soss Staatsmänner oder Politiker === * [[Philippe IV. vu Frankräich]], genannt ''Philippe le Bel'', Kinnek vun ([[1268]] bis [[1314]]) * [[Thomas Beckett]] * [[François I. vu Frankräich|François Ier]], deem säi Wopen zimmlech iwwerall am Schlass an am Stadwopen erëmzefannen ass * [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], Keeser vum Hl. réimesche Räich däitscher Natioun * [[François II. vu Frankräich]], Kinnek vu [[1559]] bis [[1560]] * [[Henri III. vu Frankräich]], Kinnek vu [[1574]] bis [[1589]] * [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]], no deem ee Bannenhaff vum Schlass benannt ass * [[Louis XIII. vu Frankräich]], genannt ''Louis le Juste'', Kinnek vu [[1610]] bis [[1643]] * Armand Jean du Plessis, duc de [[Richelieu]] * [[Christina vu Schweden|Christina]], fréier Kinnigin vu Schweden [si huet hiren ''Écuyer'' (= ''Schildknappe'') a Liebhaber [[Gian Rinaldo Monaldeschi|Monaldeschi]] [[1657]] do ëmbrénge gelooss] * [[Péiter de Groussen]], Tsar vu Russland * [[Louis XIV.]], deen zu Fontainebleau [[1685]] den ''Édit de Nantes'', dee säi Grousspapp Henri IV. zu Gonschte vun de [[Hugenotten|Protestanten]] ënnerschriwwen hat, komplett widerruff huet * [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]] an d'[[Madame de Pompadour]] * [[Louis XVI.]] an d'Kinnigin [[Marie-Antoinette]] * [[Napoleon Bonaparte]] ([[1769]]–[[1821]]), franséische Keeser vun [[1804]] bis [[1814]] (huet de 6. Abrëll [[1814]] seng (éischt) Ofdankung zu Fontainebleau ënnerschriwwen) * [[Pius VII.]], Poopst (gouf eng Zäit do vum Napoleon Bonaparte festgesat) * [[Joséphine de Beauharnais]], éischt Fra vum Napoléon I. * [[Marie-Louise vun Éisträich]], zweet Fra vum Napoléon I. * [[Napoleon III. vu Frankräich]], ([[1808]]–[[1873]]), franséische Keeser vun [[1852]] bis [[1870]] * [[Eugénie de Montijo]], Fra vum Napoléon III. * [[Georges Clemenceau]] * [[Leo Trotzki]] (1933-1935 zu Barbizon am Exil) * [[Katherine Mansfield]], neiseelännesch Schrëftstellerin (ass zu [[Avon]] gestuerwen) * [[Hirohito]], Keeser vu [[Japan]] * [[Winston Churchill]], brittesche Staatsmann * [[Sihanouk]], Kinnek vum [[Kambodja]] * [[Hồ Chí Minh]], vietnameesesche Revolutionär an zukünftege President (am Kader vun der ''Conférence de Fontainebleau'' iwwer [[Franséisch Indochina|Indochina]] === Moler, Architekten an aner Kënschtler === {{Div col|cols=2}} * [[André Le Nôtre|Le Nôtre]] (Gaardebauarchitekt vum Louis XIV) * [[Théodore Géricault]] * [[Salvador Dali]] * [[Edouard Manet]] * [[Paul Cézanne]] * [[Théodore Rousseau]] * [[Rosa Bonheur]] * [[Alfred Sisley]] * [[Auguste Renoir]] * [[Honoré Daumier]] * [[Jean-Baptiste Camille Corot]] * [[Gustave Courbet]] * [[Jean François Millet]] (1814-1875), ee vun de bekanntste Moler vun der ''[[École de Barbizon]]'' * [[Pierre Gobert]] ([[1622]]–[[1744]]), franséische Moler * [[Simon Mathurin Lantara]] ([[1729]]–[[1778]]), franséische Moler, zu Fontainebleau gebuer * [[Alexandre-Gabriel Decamps]] ([[1803]]-[[1860]]), franséische Moler, zu Fontainebleau gestuerwen * [[Pierre Levassor]] ([[1808]]–[[1870]]), [[Schauspiller]], zu Fontainebleau gebuer * [[Max Liebermann]], ([[1847]]-[[1935]]), däitsche Moler a Grafiker * [[Paul Tavernier]] ([[1852]]–[[1943]]), franséische Moler * [[Guido Oppenheim]] ([[1862]]-[[1942]]), lëtzebuergesche Moler * [[Yves Alix (artiste)|Yves Alix]] ([[1890]]–[[1969]]), Moler a Graveur, zu Fontainebleau gebuer * [[Mécislas Golberg]], Intellektuellen an Anarchist, zu Fontainebleau gestuerwen * [[Pierre Levassor]] ([[1808]]–[[1870]]), [[Schauspiller]], zu Fontainebleau gebuer * [[Lewis Trondheim]], Zeenarist a BD-Zeechner * [[Alfred Georges Regner]] ([[1902]]–[[1987]]), Moler a Graveur * [[Thierry Hellouin de Ménibus]], Moler, zu Fontainebleau gebuer {{Div col end}} De [[Bernard Molitor]], ee Konschtschräiner aus der Zäit vum Louis XVI, deen zu [[Betzder]], am [[Herzogtum Lëtzebuerg]], gebuer war a laang zu Paräis gewierkt huet, ass zu Fontainebleau begruewe ginn. === Schrëftsteller === {{Div col|cols=4}} * [[Agrippa d'Aubigné]] * [[Jean-Jacques Rousseau]] * [[Honoré de Balzac]] * [[Alexandre Dumas]] * [[Alfred de Musset]] * [[George Sand]], gebuer Aurore Dupin * [[Charles Baudelaire]] * [[Stéphane Mallarmé]] (ass net wäit vu Fontainebleau, zu Valvins, begruewen) * [[Guy de Maupassant]] * [[Robert Louis Stevenson]] ([[1850]]-[[1894]]), [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Schrëftsteller aus [[Schottland]] * [[Émile Zola]] * [[Marcel Proust]] * [[Guillaume Apollinaire]] * [[Paul Valéry]] * [[Paul Claudel]] * [[Katherine Mansfield]] (Schrëftstellerin aus [[Neiséiland]]; si ass zu Avon begruewe ginn) * [[Jean Cocteau]] (hie läit zu Milly-la-Forêt an der ''Chapelle aux Simples'' begruewen) {{Div col end}} === Museker === * [[Claude Debussy]] * [[Camille Saint-Saëns]] * [[Maurice Ravel]] * [[Django Reinhardt]] == Literatur == * Jean-François Hebert & Thierry Sarmant, ''Fontainebleau - Mille ans d'histoire de France''; Paräis (Tallandier), 2013; 447 Säiten. ISBN 979-10-210-0099-5 * Maurice Toesca, ''Les grandes heures de Fontainebleau''; Paräis (Sfelt), 1950 [2 spéider Oploe (Albin Michel) 1957 an 1965]; 253 Säiten. * Yves Carlier, ''Fontainebleau en dates et en chiffres''; Paräis (Gisserot), 2005. * Michel Hermeline & Geneviève Rey (Text) an Anne Testut (Photoen), ''Lettres de la forêt: Fontainebleau, abécédaire photographique''; Paräis (Éditions Textuel & Office national des Forêts), 1998; 223 Säiten (ill). ISBN 2-909317-67-6 * Alexis Durand, ''Chronologie des fastes de Fontainebleau (1137-1850)''; Fontainebleau (Maurice Bourges), 1901. * (Abbé) Pierre Guilbert, ''Description historique des chasteau, bourg et forest de Fontainebleau''; 2 Bänn; Paräis (André Cailleau), 1731. * Eugène Thoison, ''Les séjours des rois de France dans le Gâtinais (481-1789)''; Paräis (Picard), 1888. * René Alleau, ''Guide de Fontainebleau mystérieux''; Éditions (Claude) Tchou & éd. Princesse; 1977; 285 Säiten. * Maurice Deroy, ''Étude sur le régime de la forêt de Fontainebleau au moyen âge et jusqu'à la Révolution''; Montereau (Impr. Claverie), 1937; 252 Säiten. * Fabrice Milochau, ''Fontainebleau forêt fantastique...''; La Renaissance du Livre (coll. 'L'Esprit des lieux'), 2000; 142 S. (ill.). ISBN 2-8046-0352-0 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen am Departement Seine-et-Marne]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] ajs1t0yxed1kuoyp8v32anrpj7molh9 2711781 2711779 2026-10-13T16:05:38Z GilPe 14980 Ännerung [[Special:Diff/2711779|2711779]] vum [[Special:Contributions/~2026-54800-10|~2026-54800-10]] ([[User talk:~2026-54800-10|Diskussioun]]) réckgängeg gemaach. Geläscht ouni Referenz 2711781 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Fontainebleau | Bild = Fontainebleau - Château - Etang aux Carpes.jpg | Bildtext = Schlass vu Fontainebleau (2012) | Wopen = Blason ville fr Fontainebleau (Seine-et-Marne).svg | Regioun = {{Île-de-France}} | Departement = {{Seine-et-Marne}} | Arrondissement = [[Arrondissement Fontainebleau|Fontainebleau]] | Kanton = [[Canton de Fontainebleau|Fontainebleau]] | Insee = 77186 | Plz = 77300 | Interkomm = | Koordinaten = {{coor dms|48|24|35|N|02|42|09|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch Gemeng = 17 205 | Bevëlkerung Gemeng = 14.908 | Bevëlkerungsdatum G= 2012 }} '''Fontainebleau''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Stad an der [[Île-de-France]], am Südweste vum [[Departement Seine-et-Marne]] an am Norde vum [[Gâtinais français]]. Et ass de Sëtz vun der [[Ënnerprefektur]] vum [[Arrondissement Fontainebleau]]. ==Geographie== D'Gemeng läit op enger Héicht vun tëscht 42 an 150 Meter am breeden Dall vun der [[Seine]], un déi s'awer nëmmen op enger Streck vu ronn engem Kilometer am Nordoste stéisst. Et ass déi gréisst Gemeng an der Île-de-France an ass bal komplet vun engem Bësch bedeckt dee sech och nach iwwer d'Nopeschgemengen ewechzitt an eng total Fläch vu 25.000 [[Hektar]] huet. {{Méi Info 1|Bësch vu Fontainebleau}} ==Hydrographie== Um Gebitt vun der Gemeng vu Fontainebleau, a besonnesch am Bësch selwer, gëtt et en ettlech [[Supp (Fiichtgebitt)|Suppen]]en, vun deenen déi gréisst, d'[[Mare aux Évées]], d'Quell vun der eenzeg nennenswäerter Baach, dem ''Ru de la Mare aux Évées'', ass. ==Geologie== Fontainebleau an d'Ëmgéigend läit op enger bis zu 50 Meter décker Sandschicht, ënner där eng grouss Waassernapp ass, där hir Quellen an den Nopeschgemengen erauskommen. Iwwer dem Sand si plazeweis Fielsbänken an deenen an der Zäit Steekaulen exploitéiert goufen, déi ënner anerem d'Steng fir d'houfeisefërmeg Éierentrap vum Schlass vu Fontainebleau geliwwert hunn, souwéi ronn 4 Millioune [[Pavé]]steng fir d'Paräisser Stroossen. ==Verkéier== [[Fichier:LL 89 - FONTAINEBLEAU - La Grande Rue.JPG|thumb|Den Tram an der ''Grande Rue'' (haut: ''Rue Grande'') am Ufank vun 20.Jh.]] D'Gemeng ass iwwer d'[[Gare Fontainebleau - Avon]], déi se sech zanter 1855 op der [[Eisebunnsstreck Paräis-Marseille]] mat der Nopeschgemeng [[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]] deelt, ugeschloss. Et gëtt awer och nach zwou Halten am Bësch vu Fontainebleau, an zwar déi vu [[Halte vu Fontainebleau-Forêt|Fontainebleau-Forêt]] an déi vun [[Gare vun Thomery|Thomery]], woubäi dës lescht Uertschaft eng Gemeng fir sech ass. Un de Stroosseverkéier ass s'iwwer e puer Departementstroossen ugeschloss, wouvun déi wichtegst d'D606 an d'D607 sinn. Ganz am Weste vun der Gemeng Fontainebleau féiert d'[[Autobunn A6 (Frankräich)|Autobunn A6]] déi och en Deel vun der [[Europastrooss E15|E15]] ass vu Paräis iwwer [[Auxerre]], [[Beaune]], [[Lyon]] asw. bis an de Midi (''[[Autoroute du Soleil]]''). Vun 1896 bis 1953 ass zu Fontainebleau en Tram gefuer. {{Méi Info 1|Tram vu Fontainebeau}} ==Bauwierker== [[Fichier:Aqueduc.Vanne-001.JPG|thumb|Aqueducbréck am [[Bësch vu Fontainebleau]] iwwer der départementale D152 {{coor dms1|48|23|15.75|N|02|40|06.29|O}}]] * D'[[Schlass vu Fontainebleau]] * D'[[Kierch Saint-Louis vu Fontainebleau|Kierch Saint-Louis]] * D'[[Prieuré Notre-Dame de Franchard|Kapell vu Franchard]] * Den [[Hippodrom vu Fontainebleau]], och ''Hippodrome de la Solle'' genannt, am Norde vun der Uertschaft. <!-- ausgeklamert: ass weder en Hippodrom nach en anert dichtegt Bauwierk. Ausser hëlze Gradinen an enger Mini Tribün ass bautechnesch näischt do ze gesinn * De Reitstadion ''Le Grand Parquet'', am Südweste vu Fontainebleau, deen hei an do (an der Literatur oder a Verwaltungsdokumenter)^[Referenz?] och als Hippodrom bezeechent gëtt, obwuel et sech net just ëm eng klassesch Rennbunn handelt, mä ëm een Ensembel vun Anlage, wou déi verschiddenst Aarte vu Reitsport praktizéiert kënne ginn. --> * Den [[Aqueduc de la Vanne]] an den [[Aqueduc du Loing]] am südlechen Deel vum Bësch vu Fontainebleau mat iwwer 5.000 m Brécken a 6&nbsp;km Tunnellen, an den [[Aqueduc de la Voulzie]] op enger Längt vun 1,5&nbsp;km vun deem iwwer dem Buedem awer näischt ze gesinn ass an deem säi Waasser vum ''Rocher brûlé'' un, wou eng Pompelstatioun ass, vum Aqueduc de la Vanne mat weidergeholl gëtt. * De bekannten Aussiichtstuerm ''[[Tour Denecourt]]'', [[1851]] op enger Héicht vun 136 Meter am Nordoste vu Fontainebleau gebaut an [[1853]] vum Keeser [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]] ageweit. 1878 huet en Äerdbiewen deen Tuerm zerstéiert, mä e gouf eppes méi spéit nees opgeriicht. == Toponymie == Den Numm Fontainebleau ass relativ al. E gëtt fir d'éischt an engem Dokument vum [[Louis VII. vu Frankräich|Louis VII.]] vun [[1137]] als ''fontem Blaihaut'' ernimmt. An der Charta vum [[Louis IX. vu Frankräich|Louis IX.]] iwwer d'Grënnung vum ''[[Monastère des Maturins]]'' gëtt den Numm ''Fonteblaudi'' ernimmt an am Testament vum selwechte Kinnek ass den Numm ''Fons Blaudi'' ze fannen. De [[Jean de Joinville]] gebraucht an der ''Histoire de Saint-Louis'' den Numm Fontainebliaut<ref name="fr.calameo.com">[http://fr.calameo.com/read/00358077372717b1a55a6?authid=uXcVfBRXQXFh Fontainebleau, la revue d'histoire de la ville & de sa région]</ref> Am grousse Ganze gouf et mat all de Varianten, Iertemer, Schreiffeeler an Noléissegkeete bis ëm 1794 iwwer honnert verschidden Nimm. Vu spéitstens dem [[5. Dezember]] [[1794]] un, fënnt een an offiziellen Texter wéi am [[Le Moniteur universel|Moniteur]] den Numm ''Fontainebleau''. An der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] huet d'Gemeng ''Fontaine-la-Montagne'' oder ''Fontaine-le-Vallon'' geheescht.<ref>[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=14166 Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui]</ref>. ===Etymologie=== Wann et den Etymologen an Historiker nogeet, gëtt et op d'mannst eng hallef Dose méiglech Erklärunge vun deenen der nëmmen e puer hei opgezielt ginn. :D'Erklärung "Fontaine Belle-eau" ass eng spéit a poetesch "Deitung" aus der Renaissance. Och déi, no där ee Juegdhond vum Kinnek, genannt 'Bleau', am Bësch eng frësch Quell entdeckt hätt, ass nëmmen eng Legend. :Eng méi seriéis Erklärung huet hir Wuerzelen an der Zäit, an där d'[[Frankeräich|Franke]] sech am [[Paräisser Baseng]] breetgemaach hunn. Am [[12. Joerhonnert]] hätt ee gewëssene Bli(h)aud (germ: ''Blitwald'') am grousse Bëschmassiv, dee ''Forêt de Bière'' genannt gouf, ee Landbesëtz mat enger gudder Quell gehat. Déi Quell, déi no hirem Besëtzer genannt gouf (''Fons Bliaudi''), an haut am [[Englesche Gaart]] vun der Schlassanlag ass, erkläert den Numm ''Fontainebleau''. <!-- De fréieren Numm vum Bësch huet näischt mat der Toponymie vun der Uertschaft ze dinn, deen Deel soll an engem Artikel iwwer de Bësch ernimmt ginn.''Forêt de Bière'' huet näischt mat Béier ze dinn, mä mam spéitlaténgesche Wuert ''biera'', dat e sandegt flaacht Land bezeechent. De Buedem vun der ganzer Géigend vu Fontainebleau besteet tatsächlech aus grozegem Sand. Et gëtt awer och Linguisten, déi vum Wuert ''bieria'' ausginn, dat eppes mat wëllen Déieren ze dinn huet (Testut, Anne; ''Lettres de la forêt de Fontainebleau, Abécédaire photographique'', Les éditions ''textuel'')(Alleau, René; Guide de Fontainebleau mystérieux <br>An historesche Beschreiwunge vum Schlass a vum Bësch gëtt keng Referenz dorop gemaach.) D'''Forêt de Bière'' war jo ganz fréi ee Juegdgebitt.--> D'Awunner vu Fontainebleau nenne sech ''Bellifontains'', ginn awer och mol als ''Fontainebleaudiens'' bezeechent<ref name="fr.calameo.com"/>. Déi sportlech Leit, déi aus der ganzer Paräisser Géigend am Bësch vu Fontainebleau, wou et grouss a komplizéiert Fielsformatioune gëtt, d'Biergklammen trainéiere kommen, gi ''les Bleausards'' genannt. == Historesch Entwécklung == Fontainebleau ass no an no entstanen, well déi franséisch Kinneke mat Virléift do, an der grousser "Forêt de Bière" (haut: "Forêt de Fontainebleau"), op d'Juegd gaange sinn. [[1137]] gëtt d'Schlass (e klengt Juegdschlass) ënner dem Kinnek [[Louis VII.]] fir d'éischt ernimmt. D'Gebitt louch am Parbezierk vun [[Avon]], eng Uertschaft, déi haut direkt u Fontainebleau stéisst. D'Uertschaft ass besonnesch bekannt wéinst dem [[Schlass Fontainebleau|Schlass]], dat stänneg aus- an ëmgebaut gouf, an zwar bis an d'19. Joerhonnert ([[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]]). Well dat Schlass fir all geschichtlech Period eppes opzeweisen huet, ass et sécher eent vun den interessantste Schlässer a Frankräich, ee reegelrecht Billerbuch vun der franséischer Geschicht. All Kinnek oder Keeser huet do seng Spuer hannerlooss, an den [[Napoleon Bonaparte]] huet d'Anlag als "la vraie demeure des rois, la maison des siècles" bezeechent. Wéinstens zwéi Kinneken, de [[Philippe IV. vu Frankräich|Philippe IV.]], genannt "le Bel", an de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]], sinn zu Fontainebleau gebuer a gestuerwen. D'Schlass war ëmmer eng vun de beléiftste Residenze vun der franséischer Monarchie. An der Zäit vum Kinnek [[François I. vu Frankräich|François Ier]] gouf d'Schlass komplett am [[Renaissance]]-Stil zu engem reegelrechte Palais ëmgebaut (vgl.: d'"Galerie François Ier", z.&nbsp;B.), wat ë.&nbsp;a. d'[[École de Fontainebleau]] an der Molerei ervirbruecht huet. Bedeitend Kënschtler an Architekten hunn deemools zu Fontainebleau gewierkt: de [[Rosso Fiorentino|Rosso]], de [[Bernard Palissy]], de [[Francesco Primaticcio|Primaticcio]], asw. D'Aktivitéiten am Schlass a ronderëm erklären, firwat relativ séier eng Uertschaft do, matzen am Bësch, entstanen ass. D'[[Kierch Saint-Louis vu Fontainebleau|Parkierch vu Fontainebleau]] ass net zoufälleg dem hellege Louis geweit. Fontainebleau, mam wëll-romantesche Bësch a mat der grousser Schlassanlag, awer och mat den Nopeschgemengen a Kënschtlerkolonië [[Barbizon]], [[Bourron-Marlotte]] a [[Milly-la-Forêt]], ass zanter dem [[19. Joerhonnert]] eng beléift Destinatioun fir d'Paräisser Bourgeoisie, déi sech de Weekend oder am Congé do erhuele kënnt. Awer och aner Leit, aus aller Welt, si mol op Fontainebleau komm, besonnesch Moler, Schrëftsteller a Museker. Dofir huet d'Uertschaft eng Partie sozio-kulturell Ariichtungen opweises, déi een net onbedéngt a sou enger éischter klenger Stad erwaart: en Theater, de "Conservatoire américain", e [[China|Chineesesche]] Konschtmusée (an engem Deel vum Schlass), een Auktiounshaus, eng Antenn vun den [[Archives nationales (Frankräich)|Archives nationales]], eng berüümt Reitschoul, de ''Centre sportif d'équitation militaire'' (CSEM), een Hippodrom an e Reitstadion sou wéi en ettlech privat Reitschoulen, Strukture fir Alpinissem ze praktizéieren (160 verschidde Parcoursen, mat alle Schwieregkeetsgraden!), asw. Eng Parti Paräisser zéie sech am Pensiounsalter op Fontainebleau zeréck. Si fannen do ee räicht soziokulturellt Liewen a sinn nëmmen eng gutt hallef Stonn mam Zuch oder mam Auto vu Paräis ewech. D'Offizéischschoul ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr|École spéciale militaire]]'', déi [[1803]] vum Éischte Konsul [[Napoleon Bonaparte]] gegrënnt gouf, koum d'éischt op Fontainebleau, an e wéineg spéider op [[Saint-Cyr-l'École|Saint-Cyr]], ier se an de [[1970|70er]] Joren an de ''Camp vu Coëtquidan'' zu [[Guer]] geplënnert ass. D'''[[École d'application de l'artillerie et du génie]]'', déi [[1794]] zu [[Metz]] duerch d'Zesummeleeë vun der aler kinneklecher Artillerieschoul vu Metz a vun der aler kinneklecher Génieschoul vu [[Mézières]] gegrënnt gi war, gouf kuerz no der Nidderlag vun [[1870]] an dem Verloscht vun [[Elsass-Loutrengen]] (deemno och vun der Festungsstad Metz) fir eng laang Zäit op Fontainebleau verluecht. De ''[[Bataillon de Joinville]]'', eng militäresch Elitesportseenheet, war vun [[1967]] bis zu senger Opléisung am Joer [[2002]] zu Fontainebleau doheem. Nom [[Zweete Weltkrich]] goufen zivil a militäresch Ariichtungen, déi am Zesummenhang mam [[Pakt vu Bréissel]], respektiv mam [[Nordatlantikpakt]] a mat der [[NATO]], geschaf gi waren, zu Fontainebleau installéiert. Fir d'Kanner vun de ville friemen Offizéier an Ënneroffizéier gouf dunn och eng ''École internationale'' gegrënnt, déi bis [[1967]] bestanen huet ([[1966]] hat de President [[Charles de Gaulle]] Frankräich aus de Kommandoinstanze vun der NATO erausgeholl, an d'NATO-Ariichtunge sinn all aus Frankräich Richtung [[Belsch]] an [[Holland]] fortgezunn). De bekannten [[Institut européen d'administration des affaires|INSEAD]], eng Business-Schoul vu Weltrang, ass zu Fontainebleau doheem. Haut gëtt et zu Fontainebleau nach d'''École des sous-officiers de la Gendarmerie nationale''. Zanter Enn [[1998]] ass de Bëschmassiv vu Fontainebleau (= 17 073 Ha fir de Staatsbësch eleng) als ''Réserve de biosphère'' vun der [[UNESCO]] klasséiert. == Grouss politesch an diplomatesch Evenementer == * 1540 - [[Edikt vu Fontainebleau (1540)|Edikt vu Fontainebleau]]: Proskriptioun géint d'[[Protestanten]] * 1541 - [[Traité vu Fontainebleau (1541)|Traité vu Fontainebleau]]: Allianzvertrag vu Frankräich mam [[Christian III. vun Dänemark|Christian III.]], Kinnek vun Dänemark. * 1554 - [[Edikt vu Fontainebleau (1554)|Edikt vu Fontainebleau]]: En Edikt mat deem den [[Henri II. vu Frankräich|Henri II.]] d'[[Parlament vun der Bretagne]] etabléiert huet. * 1600 - ''Conférence de Fontainebleau'': eng politesch wichteg Debatt tëscht dem [[Jacques Davy du Perron]], Bëschof vun [[Évreux]] a bekéierte [[Jean Calvin|Kalvinist]], an dem [[Hugenotten|Protestant]] [[Philippe Duplessis-Mornay]], an der Zäit vun de sougenannte Reliounskricher. * 1611 - [[Traité vu Fontainebleau (1611)|Traité vu Fontainebleau]]: en defensiven Allianzvertrag - fir zéng Joer - tëscht Frankräich a Spuenien. * 1631 - [[Traité vu Fontainebleau (1631)|Traité vu Fontainebleau]]: Vertrag tëscht Frankräich an dem [[Maximilian I. vu Bayern]], Chef vun der Kathoulescher Liga am Räich am Kontext vum [[Drëssegjärege Krich]]. * 1685 - [[Edikt vu Fontainebleau (1685)|Edikt vu Fontainebleau]]: Edikt mat deem de Louis XIV. den [[Edikt vun Nantes]] zu Gonschte vun den [[Hugenotten]] (1598) komplett widerruff huet. * 1762 - ''Traité de Fontainebleau'': Vertrag an deem Frankräich de Weste vun der [[Louisiane]] u Spuenien oftrëtt. * 1785 - [[Traité vu Fontainebleau (1685)|Traité vu Fontainebleau]]: Vertrag tëscht dem Keeser [[Joseph II. (HRR)|Joseph II.]], Herrscher iwwer d'[[Éisträichesch Nidderlanden]], an der [[Republik vun de Siwe Vereenegte Provënzen|Republik vun de Vereenegte Provënzen]]. Dobäi gouf festgehalen, datt d'[[Schelde]] an domat den Zougank zum Hafe vun [[Antwerpen]] géif weider blockéiert bleiwen. * 1807 - [[Traité vu Fontainebleau (1807)|Traité vu Fontainebleau]]: franséisch-spuenesche Vertrag fir d'Invasioun vu [[Portugal]] z'organiséieren. * 1814 - [[Traité vu Fontainebleau (1814)|Traité vu Fontainebleau]]: enthält ënner anerem dem Napoléon I. seng éischt Ofdankung ier e sech op d'Insel [[Elba]] zeréckzitt. * 1946 - [[Konferenz vu Fontainebleau]]: eng Konferenz, am Summer, tëscht der franséischer Regierung an dem [[Vietminh]], fir eng politesch Léisung an [[Franséisch Indochina|Indochina]] ze fannen. Et gouf awer keen Erfolleg. * 1984 (25. a 26. Juni) - [[Europäesche Conseil|Sommet vun den europäesche Staats- a Regierungspresidenten]]: déi europäesch Budgetskris kritt en Enn gesat, an d'Brite kréien e ''Rabatt'' zougesot. Deemools waren nach nëmmen 10 Länner an der Europäescher Gemeinschaft an de Sommet stoung ënner der Presidentschaft vum [[François Mitterrand]], deen op den nach relativ neie [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] [[Helmut Kohl]] ziele konnt. Derbäi war och de [[Gaston Thorn]], als President vun der Europäescher Kommissioun. == Bekannt Perséinlechkeeten, déi mat Fontainebleau verbonne sinn == === Kinneken a Kinniginnen, Keeser a Keeserinnen, Presidenten a soss Staatsmänner oder Politiker === * [[Philippe IV. vu Frankräich]], genannt ''Philippe le Bel'', Kinnek vun ([[1268]] bis [[1314]]) * [[Thomas Beckett]] * [[François I. vu Frankräich|François Ier]], deem säi Wopen zimmlech iwwerall am Schlass an am Stadwopen erëmzefannen ass * [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], Keeser vum Hl. réimesche Räich däitscher Natioun * [[François II. vu Frankräich]], Kinnek vu [[1559]] bis [[1560]] * [[Henri III. vu Frankräich]], Kinnek vu [[1574]] bis [[1589]] * [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]], no deem ee Bannenhaff vum Schlass benannt ass * [[Louis XIII. vu Frankräich]], genannt ''Louis le Juste'', Kinnek vu [[1610]] bis [[1643]] * Armand Jean du Plessis, duc de [[Richelieu]] * [[Christina vu Schweden|Christina]], fréier Kinnigin vu Schweden [si huet hiren ''Écuyer'' (= ''Schildknappe'') a Liebhaber [[Gian Rinaldo Monaldeschi|Monaldeschi]] [[1657]] do ëmbrénge gelooss] * [[Péiter de Groussen]], Tsar vu Russland * [[Louis XIV.]], deen zu Fontainebleau [[1685]] den ''Édit de Nantes'', dee säi Grousspapp Henri IV. zu Gonschte vun de [[Hugenotten|Protestanten]] ënnerschriwwen hat, komplett widerruff huet * [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]] an d'[[Madame de Pompadour]] * [[Louis XVI.]] an d'Kinnigin [[Marie-Antoinette]] * [[Napoleon Bonaparte]] ([[1769]]–[[1821]]), franséische Keeser vun [[1804]] bis [[1814]] (huet de 6. Abrëll [[1814]] seng (éischt) Ofdankung zu Fontainebleau ënnerschriwwen) * [[Pius VII.]], Poopst (gouf eng Zäit do vum Napoleon Bonaparte festgesat) * [[Joséphine de Beauharnais]], éischt Fra vum Napoléon I. * [[Marie-Louise vun Éisträich]], zweet Fra vum Napoléon I. * [[Napoleon III. vu Frankräich]], ([[1808]]–[[1873]]), franséische Keeser vun [[1852]] bis [[1870]] * [[Eugénie de Montijo]], Fra vum Napoléon III. * [[Georges Clemenceau]] * [[Leo Trotzki]] (1933-1935 zu Barbizon am Exil) * [[Katherine Mansfield]], neiseelännesch Schrëftstellerin (ass zu [[Avon]] gestuerwen) * [[Hirohito]], Keeser vu [[Japan]] * [[Winston Churchill]], brittesche Staatsmann * [[Sihanouk]], Kinnek vum [[Kambodja]] * [[Hồ Chí Minh]], vietnameesesche Revolutionär an zukünftege President (am Kader vun der ''Conférence de Fontainebleau'' iwwer [[Franséisch Indochina|Indochina]] === Moler, Architekten an aner Kënschtler === {{Div col|cols=2}} * [[André Le Nôtre|Le Nôtre]] (Gaardebauarchitekt vum Louis XIV) * [[Théodore Géricault]] * [[Salvador Dali]] * [[Edouard Manet]] * [[Paul Cézanne]] * [[Théodore Rousseau]] * [[Rosa Bonheur]] * [[Alfred Sisley]] * [[Auguste Renoir]] * [[Honoré Daumier]] * [[Jean-Baptiste Camille Corot]] * [[Gustave Courbet]] * [[Jean François Millet]] (1814-1875), ee vun de bekanntste Moler vun der ''[[École de Barbizon]]'' * [[Pierre Gobert]] ([[1622]]–[[1744]]), franséische Moler * [[Simon Mathurin Lantara]] ([[1729]]–[[1778]]), franséische Moler, zu Fontainebleau gebuer * [[Alexandre-Gabriel Decamps]] ([[1803]]-[[1860]]), franséische Moler, zu Fontainebleau gestuerwen * [[Pierre Levassor]] ([[1808]]–[[1870]]), [[Schauspiller]], zu Fontainebleau gebuer * [[Max Liebermann]], ([[1847]]-[[1935]]), däitsche Moler a Grafiker * [[Paul Tavernier]] ([[1852]]–[[1943]]), franséische Moler * [[Guido Oppenheim]] ([[1862]]-[[1942]]), lëtzebuergesche Moler * [[Yves Alix (artiste)|Yves Alix]] ([[1890]]–[[1969]]), Moler a Graveur, zu Fontainebleau gebuer * [[Mécislas Golberg]], Intellektuellen an Anarchist, zu Fontainebleau gestuerwen * [[Pierre Levassor]] ([[1808]]–[[1870]]), [[Schauspiller]], zu Fontainebleau gebuer * [[Lewis Trondheim]], Zeenarist a BD-Zeechner * [[Alfred Georges Regner]] ([[1902]]–[[1987]]), Moler a Graveur * [[Thierry Hellouin de Ménibus]], Moler, zu Fontainebleau gebuer {{Div col end}} De [[Bernard Molitor]], ee Konschtschräiner aus der Zäit vum Louis XVI, deen zu [[Betzder]], am [[Herzogtum Lëtzebuerg]], gebuer war a laang zu Paräis gewierkt huet, ass zu Fontainebleau begruewe ginn. === Schrëftsteller === {{Div col|cols=4}} * [[Agrippa d'Aubigné]] * [[Jean-Jacques Rousseau]] * [[Honoré de Balzac]] * [[Alexandre Dumas]] * [[Alfred de Musset]] * [[George Sand]], gebuer Aurore Dupin * [[Charles Baudelaire]] * [[Stéphane Mallarmé]] (ass net wäit vu Fontainebleau, zu Valvins, begruewen) * [[Guy de Maupassant]] * [[Robert Louis Stevenson]] ([[1850]]-[[1894]]), [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Schrëftsteller aus [[Schottland]] * [[Émile Zola]] * [[Marcel Proust]] * [[Guillaume Apollinaire]] * [[Paul Valéry]] * [[Paul Claudel]] * [[Katherine Mansfield]] (Schrëftstellerin aus [[Neiséiland]]; si ass zu Avon begruewe ginn) * [[Jean Cocteau]] (hie läit zu Milly-la-Forêt an der ''Chapelle aux Simples'' begruewen) {{Div col end}} === Museker === * [[Claude Debussy]] * [[Camille Saint-Saëns]] * [[Maurice Ravel]] * [[Django Reinhardt]] == Literatur == * Jean-François Hebert & Thierry Sarmant, ''Fontainebleau - Mille ans d'histoire de France''; Paräis (Tallandier), 2013; 447 Säiten. ISBN 979-10-210-0099-5 * Maurice Toesca, ''Les grandes heures de Fontainebleau''; Paräis (Sfelt), 1950 [2 spéider Oploe (Albin Michel) 1957 an 1965]; 253 Säiten. * Yves Carlier, ''Fontainebleau en dates et en chiffres''; Paräis (Gisserot), 2005. * Michel Hermeline & Geneviève Rey (Text) an Anne Testut (Photoen), ''Lettres de la forêt: Fontainebleau, abécédaire photographique''; Paräis (Éditions Textuel & Office national des Forêts), 1998; 223 Säiten (ill). ISBN 2-909317-67-6 * Alexis Durand, ''Chronologie des fastes de Fontainebleau (1137-1850)''; Fontainebleau (Maurice Bourges), 1901. * (Abbé) Pierre Guilbert, ''Description historique des chasteau, bourg et forest de Fontainebleau''; 2 Bänn; Paräis (André Cailleau), 1731. * Eugène Thoison, ''Les séjours des rois de France dans le Gâtinais (481-1789)''; Paräis (Picard), 1888. * René Alleau, ''Guide de Fontainebleau mystérieux''; Éditions (Claude) Tchou & éd. Princesse; 1977; 285 Säiten. * Maurice Deroy, ''Étude sur le régime de la forêt de Fontainebleau au moyen âge et jusqu'à la Révolution''; Montereau (Impr. Claverie), 1937; 252 Säiten. * Fabrice Milochau, ''Fontainebleau forêt fantastique...''; La Renaissance du Livre (coll. 'L'Esprit des lieux'), 2000; 142 S. (ill.). ISBN 2-8046-0352-0 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen am Departement Seine-et-Marne]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] 1q7597xh6pky8cu49k301b8l9xy8ne1 2711782 2711781 2026-10-13T16:12:04Z GilPe 14980 /* Historesch Entwécklung */ Prezisioun (Quell: wikidata) 2711782 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Fontainebleau | Bild = Fontainebleau - Château - Etang aux Carpes.jpg | Bildtext = Schlass vu Fontainebleau (2012) | Wopen = Blason ville fr Fontainebleau (Seine-et-Marne).svg | Regioun = {{Île-de-France}} | Departement = {{Seine-et-Marne}} | Arrondissement = [[Arrondissement Fontainebleau|Fontainebleau]] | Kanton = [[Canton de Fontainebleau|Fontainebleau]] | Insee = 77186 | Plz = 77300 | Interkomm = | Koordinaten = {{coor dms|48|24|35|N|02|42|09|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch Gemeng = 17 205 | Bevëlkerung Gemeng = 14.908 | Bevëlkerungsdatum G= 2012 }} '''Fontainebleau''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Stad an der [[Île-de-France]], am Südweste vum [[Departement Seine-et-Marne]] an am Norde vum [[Gâtinais français]]. Et ass de Sëtz vun der [[Ënnerprefektur]] vum [[Arrondissement Fontainebleau]]. ==Geographie== D'Gemeng läit op enger Héicht vun tëscht 42 an 150 Meter am breeden Dall vun der [[Seine]], un déi s'awer nëmmen op enger Streck vu ronn engem Kilometer am Nordoste stéisst. Et ass déi gréisst Gemeng an der Île-de-France an ass bal komplet vun engem Bësch bedeckt dee sech och nach iwwer d'Nopeschgemengen ewechzitt an eng total Fläch vu 25.000 [[Hektar]] huet. {{Méi Info 1|Bësch vu Fontainebleau}} ==Hydrographie== Um Gebitt vun der Gemeng vu Fontainebleau, a besonnesch am Bësch selwer, gëtt et en ettlech [[Supp (Fiichtgebitt)|Suppen]]en, vun deenen déi gréisst, d'[[Mare aux Évées]], d'Quell vun der eenzeg nennenswäerter Baach, dem ''Ru de la Mare aux Évées'', ass. ==Geologie== Fontainebleau an d'Ëmgéigend läit op enger bis zu 50 Meter décker Sandschicht, ënner där eng grouss Waassernapp ass, där hir Quellen an den Nopeschgemengen erauskommen. Iwwer dem Sand si plazeweis Fielsbänken an deenen an der Zäit Steekaulen exploitéiert goufen, déi ënner anerem d'Steng fir d'houfeisefërmeg Éierentrap vum Schlass vu Fontainebleau geliwwert hunn, souwéi ronn 4 Millioune [[Pavé]]steng fir d'Paräisser Stroossen. ==Verkéier== [[Fichier:LL 89 - FONTAINEBLEAU - La Grande Rue.JPG|thumb|Den Tram an der ''Grande Rue'' (haut: ''Rue Grande'') am Ufank vun 20.Jh.]] D'Gemeng ass iwwer d'[[Gare Fontainebleau - Avon]], déi se sech zanter 1855 op der [[Eisebunnsstreck Paräis-Marseille]] mat der Nopeschgemeng [[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]] deelt, ugeschloss. Et gëtt awer och nach zwou Halten am Bësch vu Fontainebleau, an zwar déi vu [[Halte vu Fontainebleau-Forêt|Fontainebleau-Forêt]] an déi vun [[Gare vun Thomery|Thomery]], woubäi dës lescht Uertschaft eng Gemeng fir sech ass. Un de Stroosseverkéier ass s'iwwer e puer Departementstroossen ugeschloss, wouvun déi wichtegst d'D606 an d'D607 sinn. Ganz am Weste vun der Gemeng Fontainebleau féiert d'[[Autobunn A6 (Frankräich)|Autobunn A6]] déi och en Deel vun der [[Europastrooss E15|E15]] ass vu Paräis iwwer [[Auxerre]], [[Beaune]], [[Lyon]] asw. bis an de Midi (''[[Autoroute du Soleil]]''). Vun 1896 bis 1953 ass zu Fontainebleau en Tram gefuer. {{Méi Info 1|Tram vu Fontainebeau}} ==Bauwierker== [[Fichier:Aqueduc.Vanne-001.JPG|thumb|Aqueducbréck am [[Bësch vu Fontainebleau]] iwwer der départementale D152 {{coor dms1|48|23|15.75|N|02|40|06.29|O}}]] * D'[[Schlass vu Fontainebleau]] * D'[[Kierch Saint-Louis vu Fontainebleau|Kierch Saint-Louis]] * D'[[Prieuré Notre-Dame de Franchard|Kapell vu Franchard]] * Den [[Hippodrom vu Fontainebleau]], och ''Hippodrome de la Solle'' genannt, am Norde vun der Uertschaft. <!-- ausgeklamert: ass weder en Hippodrom nach en anert dichtegt Bauwierk. Ausser hëlze Gradinen an enger Mini Tribün ass bautechnesch näischt do ze gesinn * De Reitstadion ''Le Grand Parquet'', am Südweste vu Fontainebleau, deen hei an do (an der Literatur oder a Verwaltungsdokumenter)^[Referenz?] och als Hippodrom bezeechent gëtt, obwuel et sech net just ëm eng klassesch Rennbunn handelt, mä ëm een Ensembel vun Anlage, wou déi verschiddenst Aarte vu Reitsport praktizéiert kënne ginn. --> * Den [[Aqueduc de la Vanne]] an den [[Aqueduc du Loing]] am südlechen Deel vum Bësch vu Fontainebleau mat iwwer 5.000 m Brécken a 6&nbsp;km Tunnellen, an den [[Aqueduc de la Voulzie]] op enger Längt vun 1,5&nbsp;km vun deem iwwer dem Buedem awer näischt ze gesinn ass an deem säi Waasser vum ''Rocher brûlé'' un, wou eng Pompelstatioun ass, vum Aqueduc de la Vanne mat weidergeholl gëtt. * De bekannten Aussiichtstuerm ''[[Tour Denecourt]]'', [[1851]] op enger Héicht vun 136 Meter am Nordoste vu Fontainebleau gebaut an [[1853]] vum Keeser [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]] ageweit. 1878 huet en Äerdbiewen deen Tuerm zerstéiert, mä e gouf eppes méi spéit nees opgeriicht. == Toponymie == Den Numm Fontainebleau ass relativ al. E gëtt fir d'éischt an engem Dokument vum [[Louis VII. vu Frankräich|Louis VII.]] vun [[1137]] als ''fontem Blaihaut'' ernimmt. An der Charta vum [[Louis IX. vu Frankräich|Louis IX.]] iwwer d'Grënnung vum ''[[Monastère des Maturins]]'' gëtt den Numm ''Fonteblaudi'' ernimmt an am Testament vum selwechte Kinnek ass den Numm ''Fons Blaudi'' ze fannen. De [[Jean de Joinville]] gebraucht an der ''Histoire de Saint-Louis'' den Numm Fontainebliaut<ref name="fr.calameo.com">[http://fr.calameo.com/read/00358077372717b1a55a6?authid=uXcVfBRXQXFh Fontainebleau, la revue d'histoire de la ville & de sa région]</ref> Am grousse Ganze gouf et mat all de Varianten, Iertemer, Schreiffeeler an Noléissegkeete bis ëm 1794 iwwer honnert verschidden Nimm. Vu spéitstens dem [[5. Dezember]] [[1794]] un, fënnt een an offiziellen Texter wéi am [[Le Moniteur universel|Moniteur]] den Numm ''Fontainebleau''. An der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] huet d'Gemeng ''Fontaine-la-Montagne'' oder ''Fontaine-le-Vallon'' geheescht.<ref>[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=14166 Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui]</ref>. ===Etymologie=== Wann et den Etymologen an Historiker nogeet, gëtt et op d'mannst eng hallef Dose méiglech Erklärunge vun deenen der nëmmen e puer hei opgezielt ginn. :D'Erklärung "Fontaine Belle-eau" ass eng spéit a poetesch "Deitung" aus der Renaissance. Och déi, no där ee Juegdhond vum Kinnek, genannt 'Bleau', am Bësch eng frësch Quell entdeckt hätt, ass nëmmen eng Legend. :Eng méi seriéis Erklärung huet hir Wuerzelen an der Zäit, an där d'[[Frankeräich|Franke]] sech am [[Paräisser Baseng]] breetgemaach hunn. Am [[12. Joerhonnert]] hätt ee gewëssene Bli(h)aud (germ: ''Blitwald'') am grousse Bëschmassiv, dee ''Forêt de Bière'' genannt gouf, ee Landbesëtz mat enger gudder Quell gehat. Déi Quell, déi no hirem Besëtzer genannt gouf (''Fons Bliaudi''), an haut am [[Englesche Gaart]] vun der Schlassanlag ass, erkläert den Numm ''Fontainebleau''. <!-- De fréieren Numm vum Bësch huet näischt mat der Toponymie vun der Uertschaft ze dinn, deen Deel soll an engem Artikel iwwer de Bësch ernimmt ginn.''Forêt de Bière'' huet näischt mat Béier ze dinn, mä mam spéitlaténgesche Wuert ''biera'', dat e sandegt flaacht Land bezeechent. De Buedem vun der ganzer Géigend vu Fontainebleau besteet tatsächlech aus grozegem Sand. Et gëtt awer och Linguisten, déi vum Wuert ''bieria'' ausginn, dat eppes mat wëllen Déieren ze dinn huet (Testut, Anne; ''Lettres de la forêt de Fontainebleau, Abécédaire photographique'', Les éditions ''textuel'')(Alleau, René; Guide de Fontainebleau mystérieux <br>An historesche Beschreiwunge vum Schlass a vum Bësch gëtt keng Referenz dorop gemaach.) D'''Forêt de Bière'' war jo ganz fréi ee Juegdgebitt.--> D'Awunner vu Fontainebleau nenne sech ''Bellifontains'', ginn awer och mol als ''Fontainebleaudiens'' bezeechent<ref name="fr.calameo.com"/>. Déi sportlech Leit, déi aus der ganzer Paräisser Géigend am Bësch vu Fontainebleau, wou et grouss a komplizéiert Fielsformatioune gëtt, d'Biergklammen trainéiere kommen, gi ''les Bleausards'' genannt. == Historesch Entwécklung == Fontainebleau ass no an no entstanen, well déi franséisch Kinneke mat Virléift do, an der grousser "Forêt de Bière" (haut: "Forêt de Fontainebleau"), op d'Juegd gaange sinn. [[1137]] gëtt d'Schlass (e klengt Juegdschlass) ënner dem Kinnek [[Louis VII.]] fir d'éischt ernimmt. D'Gebitt louch am Parbezierk vun [[Avon]], eng Uertschaft, déi haut direkt u Fontainebleau stéisst. D'Uertschaft ass besonnesch bekannt wéinst dem [[Schlass Fontainebleau|Schlass]], dat stänneg aus- an ëmgebaut gouf, an zwar bis an d'19. Joerhonnert ([[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]]). Well dat Schlass fir all geschichtlech Period eppes opzeweisen huet, ass et sécher eent vun den interessantste Schlässer a Frankräich, ee reegelrecht Billerbuch vun der franséischer Geschicht. All Kinnek oder Keeser huet do seng Spuer hannerlooss, an den [[Napoleon Bonaparte]] huet d'Anlag als "la vraie demeure des rois, la maison des siècles" bezeechent. Wéinstens zwéi Kinneken, de [[Philippe IV. vu Frankräich|Philippe IV.]], genannt "le Bel", an de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]], sinn zu Fontainebleau gebuer, an de Philippe IV. ass och do gestuerwen. D'Schlass war ëmmer eng vun de beléiftste Residenze vun der franséischer Monarchie. An der Zäit vum Kinnek [[François I. vu Frankräich|François Ier]] gouf d'Schlass komplett am [[Renaissance]]-Stil zu engem reegelrechte Palais ëmgebaut (vgl.: d'"Galerie François Ier", z.&nbsp;B.), wat ë.&nbsp;a. d'[[École de Fontainebleau]] an der Molerei ervirbruecht huet. Bedeitend Kënschtler an Architekten hunn deemools zu Fontainebleau gewierkt: de [[Rosso Fiorentino|Rosso]], de [[Bernard Palissy]], de [[Francesco Primaticcio|Primaticcio]], asw. D'Aktivitéiten am Schlass a ronderëm erklären, firwat relativ séier eng Uertschaft do, matzen am Bësch, entstanen ass. D'[[Kierch Saint-Louis vu Fontainebleau|Parkierch vu Fontainebleau]] ass net zoufälleg dem hellege Louis geweit. Fontainebleau, mam wëll-romantesche Bësch a mat der grousser Schlassanlag, awer och mat den Nopeschgemengen a Kënschtlerkolonië [[Barbizon]], [[Bourron-Marlotte]] a [[Milly-la-Forêt]], ass zanter dem [[19. Joerhonnert]] eng beléift Destinatioun fir d'Paräisser Bourgeoisie, déi sech de Weekend oder am Congé do erhuele kënnt. Awer och aner Leit, aus aller Welt, si mol op Fontainebleau komm, besonnesch Moler, Schrëftsteller a Museker. Dofir huet d'Uertschaft eng Partie sozio-kulturell Ariichtungen opweises, déi een net onbedéngt a sou enger éischter klenger Stad erwaart: en Theater, de "Conservatoire américain", e [[China|Chineesesche]] Konschtmusée (an engem Deel vum Schlass), een Auktiounshaus, eng Antenn vun den [[Archives nationales (Frankräich)|Archives nationales]], eng berüümt Reitschoul, de ''Centre sportif d'équitation militaire'' (CSEM), een Hippodrom an e Reitstadion sou wéi en ettlech privat Reitschoulen, Strukture fir Alpinissem ze praktizéieren (160 verschidde Parcoursen, mat alle Schwieregkeetsgraden!), asw. Eng Parti Paräisser zéie sech am Pensiounsalter op Fontainebleau zeréck. Si fannen do ee räicht soziokulturellt Liewen a sinn nëmmen eng gutt hallef Stonn mam Zuch oder mam Auto vu Paräis ewech. D'Offizéischschoul ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr|École spéciale militaire]]'', déi [[1803]] vum Éischte Konsul [[Napoleon Bonaparte]] gegrënnt gouf, koum d'éischt op Fontainebleau, an e wéineg spéider op [[Saint-Cyr-l'École|Saint-Cyr]], ier se an de [[1970|70er]] Joren an de ''Camp vu Coëtquidan'' zu [[Guer]] geplënnert ass. D'''[[École d'application de l'artillerie et du génie]]'', déi [[1794]] zu [[Metz]] duerch d'Zesummeleeë vun der aler kinneklecher Artillerieschoul vu Metz a vun der aler kinneklecher Génieschoul vu [[Mézières]] gegrënnt gi war, gouf kuerz no der Nidderlag vun [[1870]] an dem Verloscht vun [[Elsass-Loutrengen]] (deemno och vun der Festungsstad Metz) fir eng laang Zäit op Fontainebleau verluecht. De ''[[Bataillon de Joinville]]'', eng militäresch Elitesportseenheet, war vun [[1967]] bis zu senger Opléisung am Joer [[2002]] zu Fontainebleau doheem. Nom [[Zweete Weltkrich]] goufen zivil a militäresch Ariichtungen, déi am Zesummenhang mam [[Pakt vu Bréissel]], respektiv mam [[Nordatlantikpakt]] a mat der [[NATO]], geschaf gi waren, zu Fontainebleau installéiert. Fir d'Kanner vun de ville friemen Offizéier an Ënneroffizéier gouf dunn och eng ''École internationale'' gegrënnt, déi bis [[1967]] bestanen huet ([[1966]] hat de President [[Charles de Gaulle]] Frankräich aus de Kommandoinstanze vun der NATO erausgeholl, an d'NATO-Ariichtunge sinn all aus Frankräich Richtung [[Belsch]] an [[Holland]] fortgezunn). De bekannten [[Institut européen d'administration des affaires|INSEAD]], eng Business-Schoul vu Weltrang, ass zu Fontainebleau doheem. Haut gëtt et zu Fontainebleau nach d'''École des sous-officiers de la Gendarmerie nationale''. Zanter Enn [[1998]] ass de Bëschmassiv vu Fontainebleau (= 17 073 Ha fir de Staatsbësch eleng) als ''Réserve de biosphère'' vun der [[UNESCO]] klasséiert. == Grouss politesch an diplomatesch Evenementer == * 1540 - [[Edikt vu Fontainebleau (1540)|Edikt vu Fontainebleau]]: Proskriptioun géint d'[[Protestanten]] * 1541 - [[Traité vu Fontainebleau (1541)|Traité vu Fontainebleau]]: Allianzvertrag vu Frankräich mam [[Christian III. vun Dänemark|Christian III.]], Kinnek vun Dänemark. * 1554 - [[Edikt vu Fontainebleau (1554)|Edikt vu Fontainebleau]]: En Edikt mat deem den [[Henri II. vu Frankräich|Henri II.]] d'[[Parlament vun der Bretagne]] etabléiert huet. * 1600 - ''Conférence de Fontainebleau'': eng politesch wichteg Debatt tëscht dem [[Jacques Davy du Perron]], Bëschof vun [[Évreux]] a bekéierte [[Jean Calvin|Kalvinist]], an dem [[Hugenotten|Protestant]] [[Philippe Duplessis-Mornay]], an der Zäit vun de sougenannte Reliounskricher. * 1611 - [[Traité vu Fontainebleau (1611)|Traité vu Fontainebleau]]: en defensiven Allianzvertrag - fir zéng Joer - tëscht Frankräich a Spuenien. * 1631 - [[Traité vu Fontainebleau (1631)|Traité vu Fontainebleau]]: Vertrag tëscht Frankräich an dem [[Maximilian I. vu Bayern]], Chef vun der Kathoulescher Liga am Räich am Kontext vum [[Drëssegjärege Krich]]. * 1685 - [[Edikt vu Fontainebleau (1685)|Edikt vu Fontainebleau]]: Edikt mat deem de Louis XIV. den [[Edikt vun Nantes]] zu Gonschte vun den [[Hugenotten]] (1598) komplett widerruff huet. * 1762 - ''Traité de Fontainebleau'': Vertrag an deem Frankräich de Weste vun der [[Louisiane]] u Spuenien oftrëtt. * 1785 - [[Traité vu Fontainebleau (1685)|Traité vu Fontainebleau]]: Vertrag tëscht dem Keeser [[Joseph II. (HRR)|Joseph II.]], Herrscher iwwer d'[[Éisträichesch Nidderlanden]], an der [[Republik vun de Siwe Vereenegte Provënzen|Republik vun de Vereenegte Provënzen]]. Dobäi gouf festgehalen, datt d'[[Schelde]] an domat den Zougank zum Hafe vun [[Antwerpen]] géif weider blockéiert bleiwen. * 1807 - [[Traité vu Fontainebleau (1807)|Traité vu Fontainebleau]]: franséisch-spuenesche Vertrag fir d'Invasioun vu [[Portugal]] z'organiséieren. * 1814 - [[Traité vu Fontainebleau (1814)|Traité vu Fontainebleau]]: enthält ënner anerem dem Napoléon I. seng éischt Ofdankung ier e sech op d'Insel [[Elba]] zeréckzitt. * 1946 - [[Konferenz vu Fontainebleau]]: eng Konferenz, am Summer, tëscht der franséischer Regierung an dem [[Vietminh]], fir eng politesch Léisung an [[Franséisch Indochina|Indochina]] ze fannen. Et gouf awer keen Erfolleg. * 1984 (25. a 26. Juni) - [[Europäesche Conseil|Sommet vun den europäesche Staats- a Regierungspresidenten]]: déi europäesch Budgetskris kritt en Enn gesat, an d'Brite kréien e ''Rabatt'' zougesot. Deemools waren nach nëmmen 10 Länner an der Europäescher Gemeinschaft an de Sommet stoung ënner der Presidentschaft vum [[François Mitterrand]], deen op den nach relativ neie [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] [[Helmut Kohl]] ziele konnt. Derbäi war och de [[Gaston Thorn]], als President vun der Europäescher Kommissioun. == Bekannt Perséinlechkeeten, déi mat Fontainebleau verbonne sinn == === Kinneken a Kinniginnen, Keeser a Keeserinnen, Presidenten a soss Staatsmänner oder Politiker === * [[Philippe IV. vu Frankräich]], genannt ''Philippe le Bel'', Kinnek vun ([[1268]] bis [[1314]]) * [[Thomas Beckett]] * [[François I. vu Frankräich|François Ier]], deem säi Wopen zimmlech iwwerall am Schlass an am Stadwopen erëmzefannen ass * [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], Keeser vum Hl. réimesche Räich däitscher Natioun * [[François II. vu Frankräich]], Kinnek vu [[1559]] bis [[1560]] * [[Henri III. vu Frankräich]], Kinnek vu [[1574]] bis [[1589]] * [[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV.]], no deem ee Bannenhaff vum Schlass benannt ass * [[Louis XIII. vu Frankräich]], genannt ''Louis le Juste'', Kinnek vu [[1610]] bis [[1643]] * Armand Jean du Plessis, duc de [[Richelieu]] * [[Christina vu Schweden|Christina]], fréier Kinnigin vu Schweden [si huet hiren ''Écuyer'' (= ''Schildknappe'') a Liebhaber [[Gian Rinaldo Monaldeschi|Monaldeschi]] [[1657]] do ëmbrénge gelooss] * [[Péiter de Groussen]], Tsar vu Russland * [[Louis XIV.]], deen zu Fontainebleau [[1685]] den ''Édit de Nantes'', dee säi Grousspapp Henri IV. zu Gonschte vun de [[Hugenotten|Protestanten]] ënnerschriwwen hat, komplett widerruff huet * [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]] an d'[[Madame de Pompadour]] * [[Louis XVI.]] an d'Kinnigin [[Marie-Antoinette]] * [[Napoleon Bonaparte]] ([[1769]]–[[1821]]), franséische Keeser vun [[1804]] bis [[1814]] (huet de 6. Abrëll [[1814]] seng (éischt) Ofdankung zu Fontainebleau ënnerschriwwen) * [[Pius VII.]], Poopst (gouf eng Zäit do vum Napoleon Bonaparte festgesat) * [[Joséphine de Beauharnais]], éischt Fra vum Napoléon I. * [[Marie-Louise vun Éisträich]], zweet Fra vum Napoléon I. * [[Napoleon III. vu Frankräich]], ([[1808]]–[[1873]]), franséische Keeser vun [[1852]] bis [[1870]] * [[Eugénie de Montijo]], Fra vum Napoléon III. * [[Georges Clemenceau]] * [[Leo Trotzki]] (1933-1935 zu Barbizon am Exil) * [[Katherine Mansfield]], neiseelännesch Schrëftstellerin (ass zu [[Avon]] gestuerwen) * [[Hirohito]], Keeser vu [[Japan]] * [[Winston Churchill]], brittesche Staatsmann * [[Sihanouk]], Kinnek vum [[Kambodja]] * [[Hồ Chí Minh]], vietnameesesche Revolutionär an zukünftege President (am Kader vun der ''Conférence de Fontainebleau'' iwwer [[Franséisch Indochina|Indochina]] === Moler, Architekten an aner Kënschtler === {{Div col|cols=2}} * [[André Le Nôtre|Le Nôtre]] (Gaardebauarchitekt vum Louis XIV) * [[Théodore Géricault]] * [[Salvador Dali]] * [[Edouard Manet]] * [[Paul Cézanne]] * [[Théodore Rousseau]] * [[Rosa Bonheur]] * [[Alfred Sisley]] * [[Auguste Renoir]] * [[Honoré Daumier]] * [[Jean-Baptiste Camille Corot]] * [[Gustave Courbet]] * [[Jean François Millet]] (1814-1875), ee vun de bekanntste Moler vun der ''[[École de Barbizon]]'' * [[Pierre Gobert]] ([[1622]]–[[1744]]), franséische Moler * [[Simon Mathurin Lantara]] ([[1729]]–[[1778]]), franséische Moler, zu Fontainebleau gebuer * [[Alexandre-Gabriel Decamps]] ([[1803]]-[[1860]]), franséische Moler, zu Fontainebleau gestuerwen * [[Pierre Levassor]] ([[1808]]–[[1870]]), [[Schauspiller]], zu Fontainebleau gebuer * [[Max Liebermann]], ([[1847]]-[[1935]]), däitsche Moler a Grafiker * [[Paul Tavernier]] ([[1852]]–[[1943]]), franséische Moler * [[Guido Oppenheim]] ([[1862]]-[[1942]]), lëtzebuergesche Moler * [[Yves Alix (artiste)|Yves Alix]] ([[1890]]–[[1969]]), Moler a Graveur, zu Fontainebleau gebuer * [[Mécislas Golberg]], Intellektuellen an Anarchist, zu Fontainebleau gestuerwen * [[Pierre Levassor]] ([[1808]]–[[1870]]), [[Schauspiller]], zu Fontainebleau gebuer * [[Lewis Trondheim]], Zeenarist a BD-Zeechner * [[Alfred Georges Regner]] ([[1902]]–[[1987]]), Moler a Graveur * [[Thierry Hellouin de Ménibus]], Moler, zu Fontainebleau gebuer {{Div col end}} De [[Bernard Molitor]], ee Konschtschräiner aus der Zäit vum Louis XVI, deen zu [[Betzder]], am [[Herzogtum Lëtzebuerg]], gebuer war a laang zu Paräis gewierkt huet, ass zu Fontainebleau begruewe ginn. === Schrëftsteller === {{Div col|cols=4}} * [[Agrippa d'Aubigné]] * [[Jean-Jacques Rousseau]] * [[Honoré de Balzac]] * [[Alexandre Dumas]] * [[Alfred de Musset]] * [[George Sand]], gebuer Aurore Dupin * [[Charles Baudelaire]] * [[Stéphane Mallarmé]] (ass net wäit vu Fontainebleau, zu Valvins, begruewen) * [[Guy de Maupassant]] * [[Robert Louis Stevenson]] ([[1850]]-[[1894]]), [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] Schrëftsteller aus [[Schottland]] * [[Émile Zola]] * [[Marcel Proust]] * [[Guillaume Apollinaire]] * [[Paul Valéry]] * [[Paul Claudel]] * [[Katherine Mansfield]] (Schrëftstellerin aus [[Neiséiland]]; si ass zu Avon begruewe ginn) * [[Jean Cocteau]] (hie läit zu Milly-la-Forêt an der ''Chapelle aux Simples'' begruewen) {{Div col end}} === Museker === * [[Claude Debussy]] * [[Camille Saint-Saëns]] * [[Maurice Ravel]] * [[Django Reinhardt]] == Literatur == * Jean-François Hebert & Thierry Sarmant, ''Fontainebleau - Mille ans d'histoire de France''; Paräis (Tallandier), 2013; 447 Säiten. ISBN 979-10-210-0099-5 * Maurice Toesca, ''Les grandes heures de Fontainebleau''; Paräis (Sfelt), 1950 [2 spéider Oploe (Albin Michel) 1957 an 1965]; 253 Säiten. * Yves Carlier, ''Fontainebleau en dates et en chiffres''; Paräis (Gisserot), 2005. * Michel Hermeline & Geneviève Rey (Text) an Anne Testut (Photoen), ''Lettres de la forêt: Fontainebleau, abécédaire photographique''; Paräis (Éditions Textuel & Office national des Forêts), 1998; 223 Säiten (ill). ISBN 2-909317-67-6 * Alexis Durand, ''Chronologie des fastes de Fontainebleau (1137-1850)''; Fontainebleau (Maurice Bourges), 1901. * (Abbé) Pierre Guilbert, ''Description historique des chasteau, bourg et forest de Fontainebleau''; 2 Bänn; Paräis (André Cailleau), 1731. * Eugène Thoison, ''Les séjours des rois de France dans le Gâtinais (481-1789)''; Paräis (Picard), 1888. * René Alleau, ''Guide de Fontainebleau mystérieux''; Éditions (Claude) Tchou & éd. Princesse; 1977; 285 Säiten. * Maurice Deroy, ''Étude sur le régime de la forêt de Fontainebleau au moyen âge et jusqu'à la Révolution''; Montereau (Impr. Claverie), 1937; 252 Säiten. * Fabrice Milochau, ''Fontainebleau forêt fantastique...''; La Renaissance du Livre (coll. 'L'Esprit des lieux'), 2000; 142 S. (ill.). ISBN 2-8046-0352-0 == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen am Departement Seine-et-Marne]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] 2g5d77vudu1nbsvyssxu0pxadozb631 0 124649 2711793 2704480 2026-10-13T17:50:11Z Johnny Chicago 17 /* Gestuerwen */ 2711793 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} [[Fichier:SARS-CoV-2 (CDC-23312).png|thumb|De [[SARS-CoV-2]] verursaacht eng [[Pandemie]] mat weltwäit schwéiere Repercussiounen op Gesondheet, Gesellschaft an Ekonomie.]] D'Joer '''2020''' huet op engem [[Mëttwoch]] ungefaangen. Et war e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * [[11. Mäerz]]: D'[[Weltgesondheetsorganisatioun]] deklaréiert d'Epidemie vum [[COVID-19]] zu enger [[COVID-19-Pandemie|Pandemie.]] === Europa === * {{1. Januar}}: [[Kroatien]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{5. Januar}}: De [[Zoran Milanovic]] gewënnt d'Presidentewalen a Kroatien. * {{7. Januar}}: Als Folleg vun de Parlamentswale vum 29. September 2019 gëtt de [[Sebastian Kurz]] op en Neits Kanzler vun der Republik Éisträich. * {{7. Januar}}: De [[Pedro Sánchez]] gëtt op en Neits Ministerpresident a Spuenien, un der Spëtzt vun enger Koalitioun vu PSOE a Podemos. * [[13. Januar]]: De [[Robert Abela]] gëtt neie Premierminister a [[Malta]]. * [[31. Januar]]: D'[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Vereenegt Kinnekräich trëtt aus der Europäescher Unioun aus]]. Wéi am Austrëttsaccord virgesinn, gëtt et eng Iwwergangsperiod bis Enn 2020, an där de legale Kader, wéi e bis ewell mat der EU gegollt huet, virun a Kraaft bleift, a wärend där en neien Handels- a Kooperatiounsaccord mat der EU ausgehandelt gëtt. * {{3. Mäerz}}: Nom Récktrëtt vum [[Marjan Šarec]] gëtt de [[Janez Janša]] neie Ministerpresident vu Slowenien. * {{4. Mäerz}}: Den [[Denys Schmyhal]] gëtt neie Ministerpresident vun der [[Ukrain]]. * [[13. Mäerz]]: D'[[Katerina Sakellaropoulou]] gëtt als nei Staatspresidentin vu [[Griicheland]] vereedegt. * [[21. Mäerz]]: No de Parlamentswalen an der [[Slowakei]] gëtt den [[Igor Matovič]] neie Premierminister. * [[27. Mäerz]]: [[Nordmazedonien]] gëtt Member vun der [[NATO]]. * [[27. Juni]]: De [[Micheál Martin]] gëtt vum [[Irland|iresche]] Parlament zum neie Premierminister gewielt. * 27. Juni: De [[Guðni Th. Jóhannesson]] gëtt zum President vun [[Island]] erëmgewielt. * {{1. Juli}}: [[Däitschland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * {{3. Juli}}: De [[Jean Castex]] gëtt neie Premierminister a [[Frankräich]]. * [[12. Juli]]: Den aktuelle President [[Andrzej Duda]] gëtt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a [[Polen]] erëmgewielt. * {{9. August}}: Der [[Wäissrussland|wäissrussesche]] President [[Aljaksandr Lukaschenka]] gëtt bei de Presidentschaftswale mat offiziell 80&nbsp;% erëmgewielt. D'Oppositioun kontestéiert déi Zuelen; et kënnt wochelaang zu Protestdemonstratioune vun Honnertdausende vu Leit. * {{1. Oktober}}: Den [[Alexander De Croo]] gëtt neie Regierungschef an der [[Belsch]], gedroe vun enger Koalitioun vu 7 Parteien ("Vivaldi" genannt). * [[30. Oktober]]: Bei engem [[Äerdbiewen|Äerdbiewe]] viru [[Samos]], an der [[Ägeis]], kommen iwwer 70 Leit ëm d'Liewen, déi meescht zu a ronderëm [[Izmir]]. * [[31. Oktober]]: De [[Willy-Brandt-Fluchhafe Berlin-Brandenburg]] (BER) geet 9 Joer méi spéit a 4 Milliarden Euro méi deier wéi geplangt, a Betrib. * [[15. November]]: D'[[Maia Sandu]] gewënnt d'Presidenschaftswalen a [[Moldawien]]; si gëtt de [[24. Dezember]] vereedegt. * [[11. Dezember]]: D'[[Ingrida Šimonytė]] gëtt nei Premierministesch a [[Litauen]], un der Spëtzt vun enger Dräiparteiekoalitioun. * [[23. Dezember]]: De [[Florin Cîțu]] gëtt neie Premierminister a [[Rumänien]]. * [[24. Dezember]]: D'EU an d'Vereenegt Kinnekräich eenege sech op en neit Handels- a Kooperatiounsofkommes, dat hir Bezéiunge vum 1. Januar 2021 u reegele soll. ==== Lëtzebuerg ==== * [[29. Februar]]: Den [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|ëffentlechen Transport gëtt am ganze Land gratis]] fir d'Passagéier (ausser 1. Klass an international Zich). * 29. Februar: Déi éischt Persoun am Land gëtt positiv op de [[SARS-CoV-2]] Virus getest. * [[16. Mäerz]]: Fir der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|COVID-19-Pandemie]] entgéint ze wierken, bleiwen op Uerder vun der Regierung Schoulen, Crèchen, Restauranten, Caféen, Concerts- an Theatersäll, Kinoen, Sportplazen an all Geschäfter, ausser Liewensmëttel-, Zeitungs- a Brëllebutteker an Apdikten, zou. D'Leit solle sech sou wäit et geet vun aneren ewechhalen. Dës Restriktioune gi vu Mee u phaseweis nees opgehuewen, fir dann awer vun Enn November un nees unzezéien, well d'Zuel vun den Neiinfektioune vu September un nees an d'Luucht gaange ass. * [[18. Mäerz]]: D'Regierung rifft den [[État de crise]] aus (Art. 32 (4) vun der deemoleger [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]]), deen den 21. Mäerz vun der Chamber mat engem Gesetz op dräi Méint verlängert gëtt. * [[13. Dezember]]: D'Verlängerung vun der [[Stater Tram|Tramslinn T1]] vun der [[Stäreplaz (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] gëtt a Betrib geholl. * [[28. Dezember]]: Ufank vun der [[Impfung|Impfcampagne]] géint de [[SARS-CoV-2]]-Virus. <gallery> Fichier:Mobilité gratuite au Luxembourg.jpg|Gratis ëffentlechen Transoprt. File:Junglinster, panneau Covid-19 (102).jpg|[[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg]]: ''Drive-through''-Testsite. File:Luxembourg, place de la Gare 11-2020 (101).jpg|Verlängerung vum Stater Tram bis op d'Gare. </gallery> === Afrika === * [[22. Februar]]: De [[Faure Gnassingbé]] gëtt als President vun [[Togo]] erëmgewielt. * [[23. Juni]]: De [[Lazarus Chakwera]] gewënnt d'Presidentschaftswalen am [[Malawi]]. * [[25. September]]: No engem Putsch gëtt de [[Bah Ndaw]] Interimspresident am [[Mali]]. * [[18. Oktober]]: Den [[Alpha Condé]] gëtt bei de Presidentschaftswalen a [[Guinea]] erëmgewielt. * [[28. Oktober]]: Den [[John Magufuli]] gëtt als President vun [[Tansania]] erëmgewielt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== * {{3. November}}: Den [[Joe Biden]] gewënnt d'Presidentschaftswalen an den USA géint den aktuelle President [[Donald Trump]]. ==== Südamerika ==== * {{8. November}}: De [[Luis Arce]] gëtt als neie President vu [[Bolivien]] vereedegt. * [[10. November]]: De [[Manuel Merino]] gëtt vum Parlament zum neie President vum [[Peru]] gewielt; no Protester gëtt hien de 17. November vum [[Francisco Sagasti]] ofgeléist. === Asien === * [[11. Januar]]: D'[[Tsai Ing-wen]] gëtt bei de Presidentewalen an [[Taiwan]] erëmgewielt. * [[22. Juni]]: Den [[Taneti Maamau]] gëtt zum President vu [[Kiribati]] erëmgewielt. * [[15. September]]: De [[Yoshihide Suga]] gëtt neie Premierminister a [[Japan]]. * [[27. September]] - [[10. November]]: Bei engem Krich a [[Biergkarabach]] tëscht [[Armenien]] an [[Azerbaidschan]] kommen eng 8.000 Leit ëm d'Liewen an eng 30.000 Armeenier gi verdriwwen. ==== Arabesch Welt an Noen Osten==== * [[11. Januar]]: Den [[Haitham ibn Tariq]], gëtt, non Doud vum [[Qabus ibn Said]], neie Sultan vum [[Oman]]. * [[4. August]]: Bei der Explosioun vun 2750 Tonnen [[Ammoniumnitrat]] am Hafe vu [[Beirut]] kommen iwwer 130 Mënschen ëm d'Liewen an iwwer 5.000 ginn der blesséiert. * [[29. September]]: Den [[Nawaf al-Ahmad al-Jabir al-Sabah]] gëtt nom Doud vu sengem Hallefbrudder [[Sabah al-Ahmad al-Jabir al-Sabah]] Emir vum [[Kuwait]]. * [[11. Oktober]]: Den [[Emomali Rahmon]] gëtt op en Neits zum President vun [[Tadjikistan]] gewielt. ===Australien an Ozeanien=== * [[17. Oktober]]: An [[Neiséiland]] gewënnt der Premierministesch [[Jacinda Ardern]] hir Labour Party d'Legislativwale mat absolutter Majoritéit. == Konscht a Kultur == * [[Galway]] a [[Rijeka]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied]]. === Molerei === === Literatur === * De [[Pierre Joris]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]] fir säi Gesamtwierk. * De [[Francis Kirps]] kritt de [[Servais-Präis]] 2020 fir säi Wierk ''Die Mutationen. 7 Geschichten & 1 Gedicht.'' * D'[[Ulrike Bail]] gewënnt den éischte Präis am [[Concours littéraire national 2020|nationale Literaturconcours]] fir ''statt einer ankunft''. === Musek === === Kino === == Ekonomie == * [[20. Abrëll]]: Wéinst der niddereger Nofro, bedéngt duerch d'[[COVID-19-Pandemie]], gëtt fir d'éischt Kéier iwwerhaapt de Präis vum [[Barrel]] [[Äerdueleg|Pëtrol]] negativ gehandelt: fir kuerz Zäit gouf e fir -38 USD verkaaft. == Wëssenschaft an Technik == ===Raumfaart=== * [[30. Juli]]: De [[Mars (Planéit)|Mars]]-[[Rover (Raumfaart)|Rover]] ''[[Perseverance]]'' vun der [[NASA]] start mat enger [[Atlas-V]]-Rakéit vu [[Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]]; e soll am Februar 2021 am [[Jezero Krater]] um Mars landen. ===Coronavirus=== * [[21. Dezember]]: Nodeems d'[[Europäesch Agence fir Medikamenter]] (EMA) gréng Luucht ginn huet, erlaabt d'[[Europäesch Kommissioun]], ënner Konditiounen, den EU-wäite Gebrauch vum éischte [[Vaccin]] géint de [[COVID-19]]-Virus, dee vu BioNTech-Pfizer. De Vacccin gouf zesumme kaaft a gëtt, proportional zu der Bevëlkerungszuel, un all Memberlänner (plus déi vum [[Europäesche Wirtschaftsraum]]) verdeelt. Vum [[27. Dezember]] u ginn an de Memberlänner [[Impfung]]e gemaach. D'Logistik an d'Prioritiséierung no Vulnerabilitéit gëtt op nationalem Plang organiséiert. [[2021]] gi weider Impfstoffer zougelooss, an d'Zuel vun de Geimpfte bannent der Bevëlkerung wiisst. ===Wëssenschaftspräisser=== ====Nobelpräis==== * [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Physiologie oder Medezin]]: [[Harvey J. Alter]], [[Michael Houghton]] an [[Charles M. Rice]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2020'']. In: nobelprize.org, 5. Oktober 2020.</ref> * [[Nobelpräis fir Physik|Physik]]: [[Roger Penrose]], [[Reinhard Genzel]] an [[Andrea Ghez]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Physics 2020'']. In: nobelprize.org, 6. Oktober 2020.</ref> * [[Nobelpräis fir Chimie|Chimie]]: [[Emmanuelle Charpentier]] an [[Jennifer A. Doudna|Jennifer Doudna]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Chemistry 2020'']. In: nobelprize.org, 7. Oktober 2020.</ref> * [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur]]: [[Louise Glück]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2020/summary/ ''The Nobel Prize in Literature 2020'']. In: nobelprize.org, 8. Oktober 2020.</ref> * [[Friddensnobelpräis|Fridden]]: [[Welternährungsprogramm der Vereinten Nationen]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2020/summary/ ''The Nobel Peace Prize 2020'']. In: nobelprize.org, 9. Oktober 2020.</ref> * [[Präis vun der Schweedescher Räichsbank fir Ekonomie|Ekonomie]]: [[Paul Milgrom|Paul R. Milgrom]] a [[Robert B. Wilson]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2020/summary/ The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2020]</ref> ==== Turing Award ==== * [[Alfred V. Aho]] und [[Jeffrey Ullman]] fir fundamental Algorithmen an [[Theoretesch Informatik|Theorien]], déi Basis bilde fir d'Implementiere vu Programméiersproochen, a fir d'Synthees dovun an och vun anere Resultater an hire Bicher mat deene Generatiounen vun Informatiker ausgebilt goufen. == Sport == Wéinst der COVID-19 Pandemie si vill sportlech Evenementer, Championnater oder Turnéiere verréckelt ginn oder ganz ausgefall. * [[29. August]] bis [[20. September]]: [[Tour de France 2020]]. ===Foussball=== * {{5. September}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt am Olympiastadion zu [[Baku]] an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 2:1 géint Azerbaidjan.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16961|Titel=Azerbaijan vs Luxembourg, 5 September 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am [[Stade Josy-Barthel]] an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]] an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 0:1 géint Montenegro.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16998|Titel=Luxembourg vs Montenegro, 8 September 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> *{{7. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalequipe verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Frëndschaftsmatch 1:2 géin Liechtenstein.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16905|Titel=Luxembourg vs Liechtenstein, 7 October 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[10. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Stade Josy-Barthel an der Stad an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 2:0 géint Zypern.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17015|Titel=Luxembourg vs Cyprus, 10 October 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[13. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Gradski Stadion zu [[Podgorica]] an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 1:2 géint Montenegro.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17041|Titel=Montenegro vs Luxembourg, 13 October 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Frëndschaftsmatch 0:3 géint Éisträich.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=16817|Titel=Luxembourg vs Austria, 11 November 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[14. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am GSP Stadion zu Nikosia an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 1:2 géint Zypern.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17056|Titel=Cyprus vs Luxembourg, 14 November 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp an déi aserbaidjanesch spillen am Stade Josy-Barthel an der Stad an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 0:0 gläich.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=17081|Titel=Luxembourg vs Azerbaijan, 17 November 2020|Gekuckt=08.09.2021|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == * [[10. Mee]]: [[Charles vu Lëtzebuerg (2020)|Prënz Charel]], Jong vum Ierfgroussherzog Guillaume vu Lëtzebuerg. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Journée de la commémoration nationale 2016, Eugène Berger-101.jpg | Text1 = Eugène Berger | Bild2 = Kirk Douglas (2011).jpg | Text2 = Kirk Douglas | Bild3 = Jean-Pierre Junius.JPG | Text3 = Jean-Pierre Junius | Bild4= Aankomst op Schiphol van secretaris-generaal VN, Perez de Cuellar , Perez de Cue, Bestanddeelnr 932-2443.jpg | Text4= Javier Pérez de Cuéllar | Bild5= Tonie Marshall 2012.jpg | Text5= Tonie Marshall | Bild6=Albert Uderzo 2012.jpg | Text6=Albert Uderzo | Bild7=Little Richard in 2007 (cropped) (2).jpg | Text7=Little Richard | Bild8=Michel Piccoli Cannes.jpg | Text8=Michel Piccoli | Bild9=Jay Schiltz, «Aschengänger»-102.jpg | Text9=Jay Schiltz }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Ennio Morricone 2013 (cropped2).jpg | Text1 = Ennio Mordicone | Bild2 = Olivia de Havilland Publicity Photo 1938.jpg | Text2 = Olivia de Havilland | Bild3 = Chadwick Boseman (28017825484) (cropped 2).jpg | Text3 = Chadwick Boseman | Bild4= Annie Cordy Cannes.jpg | Text4= Annie Cordy | Bild5= Diana Rigg 1973 Cropped.jpg | Text5= Diana Rigg | Bild6=Juliette Greco voor het programma Domino in de Cinebone Studio in Duivendrecht, Bestanddeelnr 914-9574 (cropped).jpg | Text6=Juliette Greco | Bild7=SeanConneryJune08.jpg | Text7=Sean Connery | Bild8=Argentina celebrando copa (cropped).jpg | Text8=Diego Maradona | Bild9=Valéry Giscard d'Estaing (1975).jpg | Text9=Valéry Giscard d'Estaing | Bild10 = Pamela Tiffin 1965.JPG | Text10 = Pamela Tiffin }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1=John le Carré cropped.jpg | Text1=John Le Carré | Bild2 = Claude Brasseur Deauville 2011 2.jpg | Text2 = Claude Brasseur }} * {{2. Januar}}: [[Mésy Faber]], lëtzebuergesch Operettesängerin a Schauspillerin. * [[10. Januar]]: [[Wolfgang Dauner]], däitschen Jazzmuseker. * 10. Januar: [[Qabus ibn Said]], Sultan vum Oman. * [[16. Januar]]: [[René Hoffmann (1926)|René Hoffmann]], lëtzebuergesche Politiker. * [[21. Januar]]: [[Eugène Berger]], lëtzebuergesche Politiker an Alpinist. * 21. Januar: [[Terry Jones]], englesche Komiker, Regisseur an Auteur. * [[25. Januar]]: [[Monique van Vooren]], belsch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[26. Januar]]: [[Jos Bernard]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[31. Januar]]: [[Mary Higgins Clark]], amerikanesch Schrëftstellerin. * {{4. Februar}}: [[Daniel arap Moi]], kenianesche Politiker. * {{5. Februar}}: [[Stanley Cohen]], amerikanesche Biochemiker. * {{0}}5. Februar: [[Kirk Douglas]], amerikanesche Schauspiller. * {{7. Februar}}: [[Ann E. Todd]], amerikanesch Schauspillerin. * {{8. Februar}}: [[Armande Navarre]], franséisch Schauspillerin * [[10. Februar]]: [[Claire Bretécher]], franséisch Comicsauteurin an -zeechnerin. * [[17. Februar]]: [[Sonja Ziemann]], däitsch Schauspillerin. * [[18. Februar]]: [[Gust Graas]], lëtzebuergesche Moler a Manager. * [[21. Februar]]: [[Jean-Pierre Junius]], lëtzebuergesche Moler. * [[25. Februar]]: [[Husni Mubarak]], egypteschen Offizéier a Politiker. * [[29. Februar]]: [[Avraham Barkai]],däitsch-israeeleschen Historiker an Ekonomist. * {{4. Mäerz}}: [[Javier Pérez de Cuéllar]], peruaneschen Diplomat a Politiker, UN-Generalsekretär. * {{6. Mäerz}}: [[Remo Raffaelli]], lëtzebuergesche Moler. * {{0}}6. Mäerz: [[McCoy Tyner]], US-amerikaneschen Jazzpianist. * {{8. Mäerz}}: [[Max von Sydow]], schweedesch-franséische Schauspiller. * [[12. Mäerz]]: [[Tonie Marshall]], franséisch Filmregisseurin, Dréibuchautorin a Schauspillerin. * [[15. Mäerz]]: [[Suzy Delair]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * [[16. Mäerz]]: [[Stuart Whitman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Kenny Rogers]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller. * [[24. Mäerz]]: [[Manu Dibango]], kamerunesche Museker. * 24. Mäerz: [[Stuart Gordon]], US-amerikanesche Regisseur. * 24. Mäerz: [[Albert Uderzo]], franséische Comiczeechner. * [[28. Mäerz]]: [[Ger Maas]], lëtzebuergesch Molerin. * 28. Mäerz: [[Barbara Rütting]], däitsch Schauspillerin, Autorin a Politikerin. * [[29. Mäerz]]: [[Krzysztof Penderecki]], polnesche Komponist. * [[30. Mäerz]]: [[Bill Withers]], US-amerikanesche Komponist a Sänger. * {{3. Abrëll}}: [[Henri Dillenburg]], lëtzebuergesche Moler. * {{4. Abrëll}}: [[Hans Meyer]], südafrikanesche Schauspiller. * {{5. Abrëll}}: [[Margaret Burbidge]], brittesch Astrophysikerin. * {{8. Abrëll}}: [[Madeleine Fischer]], Schwäizer Filmschauspillerin. * [[12. Abrëll]]: [[Stirling Moss]], brittesche Formel-1-Pilot. * 12. Abrëll: [[Maurice Barrier]], franséische Schauspiller. * 12. Abrëll: [[Joseph Strotz]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[14. Abrëll]]: [[Théo Adam]], lëtzebuergesche Moler. * [[15. Abrëll]]: [[Brian Dennehy]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Abrëll: [[Bruce Myers]], englesche Schauspiller. * [[16. Abrëll]]: [[Christophe (Sänger)|Christophe]], franséische Museker a Sänger. * [[17. Abrëll]]: [[Sergio Fantoni]], italieenesche Schauspiller. * [[22. Abrëll]]: [[Shirley Knight]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[23. Abrëll]]: [[Norbert Blüm]], däitsche Politiker * [[29. Abrëll]]: [[Maj Sjöwall]], schweedesch Schrëftstellerin * {{8. Mee}}: [[Roy Horn]], Zauberkënschtler an Dompteur. * {{9. Mee}}: [[Little Richard]], US-amerikanesche Rock 'n' Roll-Sänger. * [[12. Mee]]: [[Adrien Meisch]], lëtzebuergeschen Diplomat. * 12. Mee: [[Michel Piccoli]], franséische Schauspiller. * 12. Mee: [[Manfred Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[17. Mee]]: [[Marco Thewes]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[19. Mee]]: [[Norman G. Thomas]], US-amerikaneschen Astronom. * [[20. Mee]]: [[Jay Schiltz]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Kabarettist. * [[26. Mee]]: [[Irm Hermann]], däitsch Schauspillerin. * [[27. Mee]]: [[Jules Wilhelm (Politiker)|Jules Wilhelm]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[28. Mee]]: [[Guy Bedos]], franséische Schauspiller. * [[31. Mee]]: [[Christo]], bulgaresch-amerikanesche Kënschtler. *31. Mee: [[Jean-Pierre Kraemer]], lëtzebuergeschen Enseignant a Schrëftsteller. * {{2. Juni}}: [[Werner Böhm]], däitsche Sänger a Museker. * {{4. Juni}}: [[Jean Link]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Fechter. * {{8. Juni}}: [[Marion Hänsel]], belsch Filmregisseurin. * {{0}}8. Juni: [[Pierre Nkurunziza]], Politiker aus dem Burundi. * [[18. Juni]]: [[Claus Biederstaedt]], däitsche Schauspiller. * 18. Juni: [[Vera Lynn]], brittesch Sängerin. * [[19. Juni]]: [[Ian Holm]], brittesche Schauspiller. * 19. Juni: [[Carlos Ruiz Zafón]], spuenesche Schrëftsteller. * [[22. Juni]]: [[Joel Schumacher]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[26. Juni]]: [[Fred Hammer]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik. * [[29. Juni]]: [[Carl Reiner]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[30. Juni]]: [[Prosper Kayser]], lëtzebuergeschen Anästhesist, Genealog an Auteur. * {{2. Juli}}: [[Tilo Prückner]], däitsche Schauspiller. * {{3. Juli}}: [[Earl Cameron]], brittesche Schauspiller. * {{6. Juli}}: [[Ennio Morricone]], italieenesche Komponist an Dirigent. * [[17. Juli]]: [[Zizi Jeanmaire]], franséisch Balletsdänzerin, Schauspillerin a Chansonsängerin. * [[23. Juli]]: [[Luigi De Marchi]], italieenesche Filmregisseur. * [[24. Juli]]: [[Benjamin Mkapa]], tansanesche Politiker. * [[25. Juli]]: [[Olivia de Havilland]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * 25. Juli: [[Peter Green]], brittesche Gittarist a Sänger. * 25. Juli: [[John Saxon]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[31. Juli]]: [[Alan Parker]], brittesche Filmregisseur. * {{3. August}}: [[John Hume]], nordiresche Politiker a Friddensnobelpräislaureat. * {{0}}3. August: [[Isabelle Weingarten]], franséisch Schauspillerin a Fotografin. * {{5. August}}: [[Gust Altzinger]], lëtzebuergesche Cheemiker. * [[14. August]]: [[Linda Manz]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[18. August]]: [[Ben Cross]], englesche Schauspiller. * [[19. August]]: [[Andrea Neumann]], däitsch Molerin. * [[28. August]]: [[Chadwick Boseman]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[31. August]]: [[Pranab Mukherjee]], indesche Politiker. * {{2. September}}: [[Adrianus Simonis]], hollännesche Kardinol. * {{3. September}}: [[Birol Ünel]], däitsche Schauspiller. * {{4. September}}:[[Annie Cordy]], belsch Sängerin a Schauspillerin. * {{5. September}}: [[Malka Ribowska]], franséisch Schauspillerin. * {{0}}5. September: [[Jiří Menzel]], tschechesche Filmregisseur a Schauspiller. * {{7. September}}: [[André Reichling]], lëtzebuergesche Komponist an Dirigent. * {{9. September}}: [[Shere Hite]], US-amerikanesch-däitsch Sexualwëssenschaftlerin. * [[10. September]]: [[Diana Rigg]], brittesch Schauspillerin. * 10. September: [[Marco Vicario]], italieenesche Schauspiller a Filmregisseur. * [[11. September]]: [[Roger Carel]], franséische Schauspiller. * [[15. September]]: [[Moussa Traoré]], malesche Generol a President. * [[18. September]]: [[Ruth Bader Ginsburg]], US-amerikanesch Juristin * [[21. September]]: [[Nicolas Kohl]], lëtzebuergeschen Amateur-Archeolog. * 21. September: [[Michael Lonsdale]], brittesch-franséische Schauspiller. * [[22. September]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller. * [[23. September]]: [[François Diederich]], lëtzebuergesche Cheemiker. * 23. September: [[Juliette Gréco]], franséisch Sängerin a Schauspillerin. * [[30. September]]: [[Quino]], argentinesch-spuenesche Comicsauteur an -zeechner. * {{4. Oktober}}: [[Kenzō Takada]], japanesche Moudendesigner. * {{5. Oktober}}: [[Steve Kaspar]], lëtzebuergesche Kënschtler. * {{6. Oktober}}: [[Herbert Feuerstein]], däitsche Journalist a Kabarettist. * {{0}}6. Oktober: [[Johnny Nash]], US-amerikanesche Pop- a Reggaemuseker. * {{0}}6. Oktober: [[Eddie Van Halen]], hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist. * [[12. Oktober]]: [[Conchata Ferrell]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[13. Oktober]]: [[Jean Cardot]], franséische Sculpteur. * [[14. Oktober]]: [[Rhonda Fleming]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. Oktober]]: [[Spencer Davis]], brittesche Rockmuseker. * [[21. Oktober]]: [[Marge Champion]], US-amerikanesch Schauspillerin an Dänzerin. * [[23. Oktober]]: [[Alphonse Pelles]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher. * [[25. Oktober]]: [[Henri Roemer]], lëtzebuergesche Foussballspiller a -fonctionnaire. * [[27. Oktober]]: [[Jean-Jacques Grand-Jouan]], franséische Filmregisseur a Schauspiller. * [[31. Oktober]]: [[Sean Connery]], schottesche Schauspiller. * {{2. November}}: [[Gigi Proietti]], italieenesche Schauspiller. * {{3. November}}: [[Claude Giraud]], franséische Schauspiller a Synchronspriecher. * {{4. November}}: [[Camille Studer]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * {{7. November}}: [[John Fraser]], schottesche Schauspiller. * [[10. November]]: [[Amadou Toumani Touré]], Politiker a Staatschef aus dem Mali. * [[12. November]]: [[Nelly Kaplan]], franséisch Schrëftstellerin, Dréibuchauteurin a Filmregisseurin. * 12. November: [[Gernot Roll]], däitsche Kameramann a Filmregisseur. * [[18. November]]: [[Michel Robin]], franséische Schauspiller. * [[22. November]]: [[Geert Müller-Gerbes]], däitsche Journalist an Tëleesmoderator. * [[23. November]]: [[Karl Dall]], däitschen Entertainer. * 23. November: [[Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi]], mauretanesche Politiker. * [[25. November]]: [[Diego Maradona]], argentinesche Foussballspiller an -trainer. * [[26. November]]: [[Tevita Momoedonu]], fidschianesche Politiker. * [[28. November]]: [[David Prowse]], brittesche Schauspiller. * {{2. Dezember}}: [[Valéry Giscard d'Estaing]], franséische Politiker. * {{0}}2. Dezember: [[Pamela Tiffin]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{0}}2. Dezember: [[Franco Giraldi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{4. Dezember}}: [[François Leterrier]], franséische Filmregisseur. * {{6. Dezember}}: [[Colette Richard]], franséisch Schauspillerin. * {{7. Dezember}}: [[Chuck Yeager]], US-amerikanesche Militär a Pilot. * [[10. Dezember]]: [[Paolo Rossi]], italieenesche Foussballspiller. * [[11. Dezember]]: [[Gotthilf Fischer]], däitsche Chouerleeder. * [[12. Dezember]]: [[John le Carré]], brittesche Schrëftsteller. * [[15. Dezember]]: [[Caroline Cellier]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Dezember]]: [[Claude Brasseur]], franséische Schauspiller. * [[26. Dezember]]: [[Peter Schmidhuber]], däitsche Politiker. * [[29. Dezember]]: [[Pierre Cardin]], franséische Moudendesigner. * [[31. Dezember]]: [[Robert Hossein]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 4bfvly31rp4wogb7gv3lnuzhotlqixf 0 137072 2711809 2711608 2026-10-14T07:27:04Z Zinneke 34 /* Gestuerwen */ dann och do 2711809 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt, am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25, 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s) * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am Stade de Luxembourg, an engem Frëndschaftsmatch, 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt, zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch, 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{3. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Estland]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Oktober}} Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am Stade de Luxembourg an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27, 0:2 géint Bulgarien.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19754|Titel=Luxembourg vs Bulgaria international football match report|Gekuckt=2026-10-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady | Bild6=Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg | Text6=Eva Marie Saint }} == Gestuerwen == * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{2. Mee}}: [[Huguette Heldenstein]], lëtzebuergesch Sculptrice. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{0}}3. Oktober: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} sr2d1726inlamvuy25cfn1kvcm2bnfb 2711815 2711809 2026-10-14T08:34:35Z GilPe 14980 /* Gestuerwen */ Jean-Paul Defrang 2711815 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == * {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus. === Europa === [[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Zypern]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]. * {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an. * {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]]. * [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] komme 46 Leit ëm d'Liewen, 292 gi verletzt. * [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]]. * {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt. * [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt. * {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien|Bulgarie]] vereedegt, nodeems seng Partei, [[Progressiivt Bulgarien]], den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat. * {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen eng 2/3-Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat. * [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]]. * {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt. * [[12. Juni]]: De gemeinsamen Europäeschen Asylsystem (GEAS) vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ass a Kraaft getrueden. * {{1. Juli}}: [[Irland]] iwwerhëlt turnusgeméiss bis Enn des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun. * [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]]. * [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]]. * [[19. August]]: Den [[András Baka]] gëtt, no der Ofsetzung vum [[Tamás Sulyok]] am Juli duerch dat ungarescht Parlament, neie President vun Ungarn. * [[28. August]]: Nom Doud vu sengem Papp [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]] gëtt den [[Haakon VIII. vun Norwegen|Haakon VIII.]] Kinnek vun Norwegen. * [[29. August]]: An [[Island]] huet sech d'Bevëlkerung an engem [[Referendum]] mat 52,8 % géint d'Nees-Ophuele vu Bäitrëttsverhandlunge mat der [[Europäesch Unioun|EU]] ausgeschwat. * {{2. September}}: D'[[Ülle Madise]] gëtt vum Parlament zur neier Presidentin vun [[Estland]] gewielt. Si gëtt den 12. Oktober vereedegt. * [[27. September]]: Den [[Aleksandar Vučić]] trëtt als [[Serbien|serbesche]] President zeréck, d'[[Ana Brnabić]] gëtt Interimspresidentin. * {{4. Oktober}}: Dem [[Andris Kulbergs]] seng Partei [[Apvienotais saraksts|Vereenegt Lëscht]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Lettland]]. ==== Lëtzebuerg ==== * 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an den Ëmlaf. === Afrika === * {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] of. * [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt. * [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt. * [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gouf de [[24. Mee]] vereedegt. === Amerika === ==== Nordamerika ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht. * [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] neie Staatspresident vum [[Peru]]. * [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vum [[Chile]] vereedegt. * [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen iwwer 6.500 Leit, iwwer 200.000 gi blesséiert, an Zingdausende ginn an de Wochen a Méint dono nach ëmmer vermësst. * [[28. Juli]]: D'[[Keiko Fujimori]], déi de 7. Juni am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Peru]] gewonnen huet, gëtt vereedegt. * {{7. August}}: Den [[Abelardo de la Espriella]] gëtt als neie President vu [[Kolumbien]] vereedegt. === Asien === * {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zweedrëttel Majoritéit gewonnen. * [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl. * {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt. * {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert. * [[20. August]]: De [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] gëtt zum Presidnet vu [[Bangladesch]] gewielt. ==== Arabesch Welt an Noen Osten ==== * {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]]. * [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung. * [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht. * [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]]. * [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt. * [[20. August]]: D'''Syrian Democratic Forces'' ginn opgeléist an an d'[[syresch Arméi]] agegliddert. * [[30. September]]: No 23 Joer zéie sech d'Vereenegte Staaten aus dem [[Irak]] zeréck. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''. * De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]]. === Musek === === Kino === * ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]]. * ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''. == Ekonomie == == Wëssenschaft an Technik == [[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]] * [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd. * [[12. August]]: Partiell, deels komplett [[Sonnendäischtert]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]]. * [[30. August]]: Den [[Nancy Grace Roman Space Telescope|Nancy-Grace-Roman-Weltraumteleskop]] gëtt an den Orbit geschéckt. == Sport == * [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]]. * [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt op [[Malta]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25 2:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]] an de [[Mathias Olesen]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19028|Titel=Malta vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt, am [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stade de Luxembourg]] an engem Match vum Play-Off vun der UEFA Nations League 2024/25, 3:0 géint [[Malta]]. De [[Vincent Thill]], den [[Danel Sinani|Daniel Sinani]] an den Tomas Moreira (Malta) hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19030|Titel=Luxembourg vs Malta international football match report|Gekuckt=2026-09-27|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s) * {{3. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am Stade de Luxembourg, an engem Frëndschaftsmatch, 0:1 géint [[Italien]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19458|Titel=Luxembourg vs Italy international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt, zu [[Tirana]] engem Frëndschaftsmatch, 1:0 géint [[Albanien]]. Den [[Danel Sinani|Daniel Siani]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19444|Titel=Albania vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]]. * [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]]. * [[26. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Plovdiv]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 2:1 géint [[Bulgarien]]. De [[Leandro Barreiro Martins]] an de [[Vincent Thill]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19751|Titel=Bulgaria vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-09-26|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{3. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tallinn]] an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27 0:1 géint [[Estland]].<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19753|Titel=Estonia vs Luxembourg international football match report|Gekuckt=2026-10-08|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> * {{6. Oktober}} Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am Stade de Luxembourg an engem Match vun der UEFA Nations League 2026/27, 0:2 géint Bulgarien.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_match.php?id=19754|Titel=Luxembourg vs Bulgaria international football match report|Gekuckt=2026-10-09|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref> == Gebuer == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg | Text1 = Robert Goebbels | Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg | Text2 = Colette Flesch | Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg | Text3 = Lucien Weiler | Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg | Text4= Rita Süssmuth | Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg | Text5= Robert Duvall | Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنه‌ای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg | Text6= Ali Khamenei | Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg | Text7= Chuck Norris | Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg | Text8= Mario Adorf | Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Text9= Nathalie Baye | Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg | Text10 = Marjane Satrapi }}{{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Francois Englert (3x4 cropped).jpg | Text1 = Francois Englert | Bild2 = Young-Dolly-Parton.jpg | Text2 = Dolly Parton | Bild3 = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | Text3 = Harald V. | Bild4= Pe'l Schlechter 10-2022 (101).jpg | Text4 = Péil Schlechter | Bild5=MarinaVlady-1955-Harcourt.png | Text5= Marina Vlady | Bild6=Eva Marie Saint Promo Portrait, c. 1951.jpg | Text6=Eva Marie Saint }} == Gestuerwen == * [[Oktober]]: [[Jean-Paul Defrang]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur. * [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin. * [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner. * [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin. * [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur. * [[23. Januar]]: [[Carlo Cecchi]], italieenesche Schaupiller. * [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller. * [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler. * [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin. * {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker. * {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin. * {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller. * < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter. * [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller. * 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller. * 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker. * [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller. * 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller. * [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler. * 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger. * [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller. * [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet. * [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer. * [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller. * {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller. * {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger. * [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog. * [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller. * [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler. * [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker. * {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur. * {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller. * [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin. * [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur. * {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * {{2. Mee}}: [[Huguette Heldenstein]], lëtzebuergesch Sculptrice. * {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin. * [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger. * [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent. * 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin. * [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin. * [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin. * [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist. * [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker. * [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur. * {{3. Juni}}: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin. * {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom. * [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler. * [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist. * [[18. Juni]]: [[François Englert]], belsche Physiker. * [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler. * [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin. * ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog. * {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin. * {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin. * [[11. Juli]]: [[Marco Barnig]], lëtzebuergeschen Ingenieur. * [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar. * [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Gunther von Hagens]], däitschen Anatom. * {{0}}[[1. August]]: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. August}}: [[Venant Arend]], lëtzebuergesche Sänger. * [[12. August]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin. * [[13. August]]: [[Mark Rydell]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[14. August]]: [[Yayoi Kusama]], japanesch Kënschtlerin. * [[19. August]]: [[Nicolas Strotz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[22. August]]: [[Siim Kallas]], estnesche Politiker. * [[23. August]]: [[Klaus-Michael Kühne]], däitsche Geschäftsmann. * [[24. August]]: [[Philippe Bouvard]], franséische Journalist a Radios- an Teleesanimateur. * [[25. August]]: [[Tim Curry]], brittesche Schauspiller. * 25. August: [[Dolly Parton]], US-amerikanesch Countrysängerin. * [[28. August]]: [[Harald V. vun Norwegen|Harald V.]], Kinnek vun Norwegen. * [[31. August]]: [[Édouard Balladur]] franséische Politiker. * {{1. September}}: [[Jean-Paul Rappeneau]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{2. September}}: [[Péil Schlechter]], lëtzebuergesche Graphiker, Comiczeechner an Auteur. * {{3. September}}: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[11. September]]: [[Emma Bonino]], italieenesch Politikerin. * [[12. September]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog. * [[14. September]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Rockmusekerin a Sängerin. * [[15. September]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller. * [[18. September]]: [[Richard Harrison]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. September]]: [[Marina Vlady]], franséisch Schauspillerin. * [[27. September]]: [[Bernard Verley]], franséische Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Albert Rueprecht]], éisträichesche Schauspiller. * {{0}}3. Oktober: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker. * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} tkpalv4kn8ogp3cpeiygo73mhea6esj 0 148215 2711785 2698609 2026-10-13T16:31:49Z Kontributor 2K 59124 2711785 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoFR}} {{Infobox Uertschaft Frankräich | Numm = Beaumont | Wopen = Blason ville fr Beaumont (Gers).svg | Bild = Beaumont Gers - Pont de l'Artigue -1.JPG | Bildtext = De [[Pont d'Artigue]] | Regioun = {{Occitanie}} | Departement = {{Gers}} | Arrondissement = [[Arrondissement Condom|Condom]] | Kanton = [[Canton d'Armagnac-Ténarèze|Armagnac-Ténarèze]] | Plz = 32100 | Insee = 32037 | Koordinaten = {{coor dms|43|56|50|N|00|17|10|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = 756 | Bevëlkerung = 140 | Bevëlkerungsdatum = [[2016]] | Bild ënnen = | Bildtext ënnen= }} '''Beaumont''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Uertschaft a Gemeng am [[Departement Gers]], an der Regioun [[Occitanie]]. ==Nopeschgemengen== {{Nopeschgemengen |ville = Beaumont | nord = [[Larroque-sur-l'Osse]] | nord-est = | est = [[Larressingle]] | sud-est = | sud = [[Mouchan]] | sud-ouest = [[Lauraët]] | ouest = [[Montréal (Gers)|Montréal]] | nord-ouest = }} {{Via_Podiensis |Virdrun = [[Larressingle]] |Duerno = [[Montréal (Gers)|Montréal]] |Etapp = [[Condom (Gers)|Condom]] |Etapp2= [[Eauze]] }} ==Kuckeswäertes== *De [[Pont d'Artigue]] iwwer d'[[Osse (Baach)|Osse]], en historesche Passage vun de [[Jakobswee]]ër. *D'Schlass vu Beaumont == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Kuckt och Gers}} [[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Condom]] [[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Condom]] [[Kategorie:Uertschaften op der Via Podiensis]] h255w7rqubb2mv35wnk64hrj72any36 10 150170 2711778 2614328 2026-10-13T15:35:46Z GilPe 14980 och fir fréier Kantonen 2711778 wikitext text/x-wiki {{Dokumentatiounssäit}} [[File:Desc-i gray.svg|20px]] '''Hiweis''': Dës Infofox ass fir all [[Lëtzebuerger Kantonen]] geduecht, net nëmme fir de [[Kanton Lëtzebuerg]]; se kann awer och fir déi fréier Kantonen am [[Departement Forêts]] gebraucht ginn. <includeonly>[[Kategorie:Infoboxen:Administrativ Andeelunge vu Länner|Kanton Letzebuerg]]</includeonly> gc3slqjgouqscz0fojwjw12h2uziblr 0 156652 2711800 2711764 2026-10-13T22:32:22Z Zinneke 34 gr. 2711800 wikitext text/x-wiki {{Infobox Minister | Funktioun1 = 6. President vun Estland | Amtszäit1 = 11. Oktober 2021 – 12. Oktober 2026 | Virgänger = [[Kersti Kaljulaid]] | Nofollger = [[Ülle Madise]] }} Den '''Alar Karis''', gebuer de [[26. Mäerz]] [[1958]] zu [[Tartu]], an der deemoleger [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|Estnescher SSR]], ass en [[Estland|estnesche]] Biolog a [[Politiker]] (ouni Partei). Hie war vum 11. Oktober 2021 bis den 12. Oktober 2026 de 6. Staatspresident vun der Republik Estland. Virdru war hie Professer fir [[Entwécklungsbiologie]] op der [[Universitéit Tartu]], vun 2007 bis 2012 där hire Rekter, vun 2013 bis 2018 President vum estnesche Rechnungshaff ''(Riigikontrolör)'' a vun 2018 bis 2021 Direkter vum [[Estneschen Nationalmusée]]. An den 1990er Joren huet hien als Wëssenschaftler op der [[Universitéit Hamburg]] (1991), um [[National Institute for Medical Research]] bei [[London]] (1992/93) an op der [[Erasmus-Universitéit Rotterdam]] (1993 bis 1998) geschafft. Säi Schwéierpunkt louch vun do un an der [[Molekulargenetik]]. Den 11. Oktober 2021 gouf hien als President vereedegt. Seng Nofollgerin gouf d'[[Ülle Madise]], déi den 12. Oktober 2026 vereedegt gouf. == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[https://www.etis.ee/CV/Alar_Karis/est?tabId=CV_ENG Säin CV] op etis.ee {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Karis Alar}} [[Kategorie:Estnesch Biologen]] [[Kategorie:Gebuer 1958]] [[Kategorie:Presidente vun Estland]] 3btxt0w09fje7a54rp7q715xim3k1f9 0 169040 2711776 2680242 2026-10-13T15:26:47Z Deiwel79 64340 /* */ 2711776 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Biergerpartei Lëtzebuerg|eng fréier Partei mat engem änlechen Numm|Lëtzebuerger Bierger Partei}} {{Infobox Partei | Numm = Biergerpartei Lëtzebuerg | Logo = LOgo Biergerpartei.jpg | Faarfcode = #FFD200 | Logobeschreiwung = | Nationalpresident = Steve Schmitz | Vizepresident = Ronald Mordiconi | Generalsekretärin = | Generalkeessjee = Sergio Marcelino | Gegrënnt = 15. Abrëll 2024 | Ideologie = Sozial Gerechtegkeet, Ekonomesch Verantwortung, National Identitéit<br>[[Euroskeptizismus]] | Parteizentral = 28 op der Thomm<br>L-9912 Ëlwen | Websäit = [https://www.biergerpartei.com/ https://www.biergerpartei.com/] | Land = {{LUX}} | Jugendorganisatioun = Jonk Biergerpartei | Politesch Positioun = [[Mëtt (Politik)|Mëtt]] bis [[Mëtt-riets]] | Faarf = Giel | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|#FFD200}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|#FFD200}} }} D''''Biergerpartei Lëtzebuerg'''<ref>{{Citation|URL=https://firmeneintrag.creditreform.de/9912/9370634750/BIERGERPARTEI_L_TZEBUERG_ASBL|Titel=Firmenauskunft für Biergerpartei Lëtzebuerg Asbl|Gekuckt=07.01.2025|Auteur=creditreform|Editeur=https://firmeneintrag.creditreform.de|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/4FDvgs|Titel=F14437|Gekuckt=07.01.2025|Wierk=Biergerpartei Lëtzebuerg|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref> ('''BL''') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[politesch Partei]], déi gegrënnt gouf, fir sech fir eng gerecht a sozial Zukunft, eng Moderniséierung vum Transport, an eng effizient Gesondheetspolitik anzesetzen.<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/24-hour-express-vendredi-17-ma|Titel=Aktualitéit|Gekuckt=17.05.2024|Auteur=paperjam.lu}}</ref> D'Partei ass op enger biergerlecher a [[Patriotismus|patriotescher]] Basis opgebaut an engagéiert sech dofir, datt d'Interesse vun den Awunner vu Lëtzebuerg an engem demokratesche Kader vertruede ginn. == Geschicht == D'Partei gouf de 15. Abrëll 2024 vum [[Steve Schmitz]], engem fréiere Member vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] a vun der [[Liberté - Fräiheet!|Liberté - Fräiheet]] gegrënnt, dee President vun der Biergerpartei ass. Matgrënner waren den Camille Wagener (mëttlerweil ausgetrueden) an de Marcel Bernardy (Generalkeesjee). D'Partei mat der Initiativ gegrënnt, fir eng nei, nohalteg politesch Stëmm an der nationaler Politik opzebauen. Si huet bis 2026 bei kenge Wale kandidéiert. == Struktur an Organisatioun == D'Partei besteet aus engem zentralen Nationalkomitee, enger Jugendorganisatioun (''Jonk Biergerpartei''), an engagéierte Memberen aus alle Beräicher vum Land wéi z.&nbsp;B. den Nord- an de Südkommitee. Anerer, am Osten an Zentrum, sinn nach am Opbau. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.biergerpartei.com/ Internetoptrëtt vun der Biergerpartei] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Biergerpartei Letzebuerg}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] mg2kehd0gmmyumymia1ybjbfu8lb39n 0 170911 2711805 2638944 2026-10-13T22:56:11Z ~2026-52903-27 73639 /* */ https://www.nytimes.com/2026/10/13/world/europe/pope-leo-lung-surgery.html 2711805 wikitext text/x-wiki {{SkizzChrëscht}} {{Infobox Biographie}} De '''Leo XIV.''', biergerlech '''Robert Francis Prevost''' [[Augustineruerden|OSA]], gebuer de [[14. September]] [[1955]] zu [[Chicago]], [[Illinois]], ass zanter dem [[8. Mee]] [[2025]] [[Poopst]]. Viru senger Poopstwal war den Uerdensgeeschtlechen vun 2001 bis 2013 Generalprior vum [[Augustineruerden]], a vun 2015 bis 2023 Bëschof vum Bistum Chiclayo am Nordwesten vu [[Peru]]. Als lescht war hie [[Kuriebëschof|Kuriekardinol]]. Am Januar 2023 gouf hie vu sengem Virgänger [[Franciscus (Poopst)|Poopst Franciscus]] zum Prefekt vum [[Dikasterium]] fir d'Bëscheef ernannt. Zanter 2015 huet hien nieft der [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanescher]] och déi peruanesch [[Nationalitéit|Staatsbiergerschaft]]. De Vatikan huet am Oktober 2026 ugekënnegt, datt de Poopst Leo XIV. u Lungenkriibs am fréie Stadium gelidden huet, nodeems eng Operatioun duerchgefouert gouf, fir Knötchen aus dem ënneschte Lappen ze entfernen. == Kuckt och == * [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Leo XIV|Leo XIV.}} {| align="center" cellpadding="10" border="0" style="border: 1px solid #999; white-space: nowrap" |- ! width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| Virgänger ! width="40%" align="center" bgcolor="#FFCC33"| [[Fichier:Emblem Holy See.svg|30px]] ! width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| Nofollger |- | width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| [[Franciscus (Poopst)|Franciscus]] | width="40%" align="center" bgcolor="#FFCC33"| [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]] | width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| - |} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Leo 14.}} [[Kategorie:Peepst]] [[Kategorie:Gebuer 1955]] f4wrks1i1pxx95hbpbhynesgjee57m4 2711816 2711805 2026-10-14T08:42:06Z GilPe 14980 ëmformuléiert 2711816 wikitext text/x-wiki {{SkizzChrëscht}} {{Infobox Biographie}} De '''Leo XIV.''', biergerlech '''Robert Francis Prevost''' [[Augustineruerden|OSA]], gebuer de [[14. September]] [[1955]] zu [[Chicago]], [[Illinois]], ass zanter dem [[8. Mee]] [[2025]] [[Poopst]]. Viru senger Poopstwal war den Uerdensgeeschtlechen vun 2001 bis 2013 Generalprior vum [[Augustineruerden]], a vun 2015 bis 2023 Bëschof vum Bistum Chiclayo am Nordweste vu [[Peru]]. Als lescht war hie [[Kuriebëschof|Kuriekardinol]]. Am Januar 2023 gouf hie vu sengem Virgänger [[Franciscus (Poopst)|Poopst Franciscus]] zum Prefekt vum [[Dikasterium]] fir d'Bëscheef ernannt. Zanter 2015 huet hien nieft der [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanescher]] och déi peruanesch [[Nationalitéit|Staatsbiergerschaft]]. Nodeems de Poopst Leo XIV. am Oktober 2026 operéiert gouf fir e Knuet op senger [[Long]] erauszehuelen, huet de Vatikan den 13. Oktober matgedeelt, datt [[Longekriibs]] am fréie Stadium festgestallt gouf. == Kuckt och == * [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Leo XIV|Leo XIV.}} {| align="center" cellpadding="10" border="0" style="border: 1px solid #999; white-space: nowrap" |- ! width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| Virgänger ! width="40%" align="center" bgcolor="#FFCC33"| [[Fichier:Emblem Holy See.svg|30px]] ! width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| Nofollger |- | width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| [[Franciscus (Poopst)|Franciscus]] | width="40%" align="center" bgcolor="#FFCC33"| [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]] | width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| - |} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Leo 14.}} [[Kategorie:Peepst]] [[Kategorie:Gebuer 1955]] ryjgf1k1w1y3k83tdjim852hsjacigh 4 172601 2711801 2708241 2026-10-13T22:46:40Z MediaWiki message delivery 23144 Neien Abschnitt /* The Signpost: 13 October 2026 */ 2711801 wikitext text/x-wiki {| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;" | Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vu '''''The Signpost'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Säit [[:en:Wikipedia:Wikipedia_Signpost|The Signpost]] op der Wikipedia op Englesch. Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]]. Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:The Signpost/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – [[Wikipedia:The Signpost/Archiv/2026]] - …-->. |} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] == ''The Signpost'': 15 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:19, 15. Jan. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 29 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 29. Jan. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17. Feb. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:15, 10. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21. Abr. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22. Mee 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21. Jun. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 13 July 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 13. Jul. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 2 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]] * WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:18, 2. Aug. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 24 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:25, 24. Aug. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30889666 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 16 September 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:11, 16. Sep. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31028446 benotzt huet--> == ''The Signpost'': 13 October 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]] * WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 & the importance of in-person community]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI "rogue" agent activities found on Wikimedia projects]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:46, 13. Okt. 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31092234 benotzt huet--> lq3iurhxw5m08to1c5ugn2bcslsbjpi 0 177375 2711771 2026-10-13T14:09:21Z GilPe 14980 neie Redirect 2711771 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Kanton Béibreg]] rb72wm5djge2dt7kehzm54ywqz4jb8v 0 177376 2711772 2026-10-13T14:40:59Z GilPe 14980 Nei Säit am Opbau 2711772 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}} De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Bettenfeld'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Bettenfeld]]. == Geschicht == De {{PAGENAME}} war den 11. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref>. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|11. Bettenfeld, qui comprend Bettenfeld, Densborn, Sinsfeld, Kayl, Gransdorf, Lauffelt et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. Ob de {{PAGENAME}} bei dëser Reorganisatioun opgeléist gouf ass nach net confirméiert, well den Originaltext vum Arrêté, deen déi nei Kantonsgrenzen am Detail festgeluecht huet, bis elo nach net komplett iwwerpréift konnt ginn. <!-- D'Primärquell vum ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) iwwer d'territorial Andeelung am ''Département des forêts'' feelt --> Am Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800), mat deem d'Kantonen op véier ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissementer]]'' vum Departement Forêts verdeelt goufen, gëtt Bettenfeld net méi als eegestännege Kanton genannt<ref name=":1800division2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton muss deemno tëscht dem 31. August 1795 an dem 17. Februar 1800 opgeléist oder an en anere Kanton integréiert gi sinn. Bei der neier Kantonsandeelung vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf kee {{PAGENAME}} méi ageriicht.<ref name=":1802justices2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> <!--== Um Spaweck == {{Commonscat}}--> {{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Bettenfeld]] ol2vrh0bx6mkinfoqapi2tryu0k32mx 2711773 2711772 2026-10-13T14:45:13Z GilPe 14980 2711773 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg |Opgeléist = 22. Oktober 1796<br><small>(net confirméiert)</small> }} De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Bettenfeld'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Bettenfeld]]. == Geschicht == De {{PAGENAME}} war den 11. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref>. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|11. Bettenfeld, qui comprend Bettenfeld, Densborn, Sinsfeld, Kayl, Gransdorf, Lauffelt et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. Ob de {{PAGENAME}} bei dëser Reorganisatioun opgeléist gouf ass nach net confirméiert, well den Originaltext vum Arrêté, deen déi nei Kantonsgrenzen am Detail festgeluecht huet, bis elo nach net komplett iwwerpréift konnt ginn. <!-- D'Primärquell vum ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) iwwer d'territorial Andeelung am ''Département des forêts'' feelt --> Am Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800), mat deem d'Kantonen op véier ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissementer]]'' vum Departement Forêts verdeelt goufen, gëtt Bettenfeld net méi als eegestännege Kanton genannt<ref name=":1800division2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton muss deemno tëscht dem 31. August 1795 an dem 17. Februar 1800 opgeléist oder an en anere Kanton integréiert gi sinn. Bei der neier Kantonsandeelung vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf kee {{PAGENAME}} méi ageriicht.<ref name=":1802justices2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> <!--== Um Spaweck == {{Commonscat}}--> {{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Bettenfeld]] b03opjm7rkh3pmku5gs0eqokldtxcv0 2711774 2711773 2026-10-13T14:56:05Z GilPe 14980 Nei Säit; enCours ewech 2711774 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg |Opgeléist = 22. Oktober 1796<br><small>(net confirméiert)</small> }} De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Bettenfeld'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Bettenfeld]]. == Geschicht == De {{PAGENAME}} war den 11. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref>. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|11. Bettenfeld, qui comprend Bettenfeld, Densborn, Sinsfeld, Kayl, Gransdorf, Lauffelt et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. Ob de {{PAGENAME}} bei dëser Reorganisatioun opgeléist gouf, ass nach net confirméiert, well den Originaltext vum Arrêté, deen déi nei Kantonsgrenzen am Detail festgeluecht huet, bis elo nach net komplett iwwerpréift konnt ginn. <!-- D'Primärquell vum ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) iwwer d'territorial Andeelung am ''Département des forêts'' feelt --> Am Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800), mat deem d'Kantonen op véier ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissementer]]'' vum Departement Forêts verdeelt goufen, gëtt Bettenfeld net méi als eegestännege Kanton genannt<ref name=":1800division2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton muss deemno tëscht dem 31. August 1795 an dem 17. Februar 1800 opgeléist oder an en anere Kanton integréiert gi sinn. Bei der neier Kantonsandeelung vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf kee {{PAGENAME}} méi ageriicht.<ref name=":1802justices2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> D'Uertschaft Bettenfeld huet méi spéit zum [[Kanton Dudeldorf]] gehéiert<ref>{{Cite book|URL=https://www.wgff-shop.de/media/2c/72/4b/1720716218/Bd-318-Bettenfeld-Meerfeld-Extrakt.pdf|Titel=Einwohnerbuch Bettenfeld – Meerfeld 1796 - 1905|Joer=2016|Säiten=S. 5|Gekuckt=13.10.2026|Sprooch=de|Auteur=Ferdi Fögen|Editeur=Westdeutsche Gesellschaft für Familienkunde e.V.|Plaz=Köln}}</ref>. Wéi de fréieren Territoire vum Kanton Bettenfeld am Detail verdeelt gouf, ass nach net gekläert. <!--== Um Spaweck == {{Commonscat}}--> {{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Bettenfeld]] ic3vv29ghv1jsvb2os7k0tb510zuz5r 0 177377 2711775 2026-10-13T15:18:06Z GilPe 14980 Nei Säit am Opbau 2711775 wikitext text/x-wiki {{EnCours|[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:17, 13. Okt. 2026 (UTC)}} {{Infobox Kanton Lëtzebuerg <!--|Opgeléist = 22. Oktober 1796<br><small>(net confirméiert)</small>--> }} De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Bettenfeld'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Lichtenborn]]. == Geschicht == De {{PAGENAME}} war den 12. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref>. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|12. Lichtenborn, qui comprend Lichtenborn, Artzfeld, Waxweiller, Bronsfeld, Groscampen, Harspelt, Sevenich, Kheillerst, Rypeldange, Dahnen, Daleyden, Olmscheid et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. Ob de {{PAGENAME}} bei dëser Reorganisatioun opgeléist gouf, ass nach net confirméiert, well den Originaltext vum Arrêté, deen déi nei Kantonsgrenzen am Detail festgeluecht huet, bis elo nach net komplett iwwerpréift konnt ginn. <!-- D'Primärquell vum ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) iwwer d'territorial Andeelung am ''Département des forêts'' feelt --> Am Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800), mat deem d'Kantonen op véier ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissementer]]'' vum Departement Forêts verdeelt goufen, gëtt Lichtenborn net méi als eegestännege Kanton genannt<ref name=":1800division2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref>. De Kanton muss deemno tëscht dem 31. August 1795 an dem 17. Februar 1800 opgeléist oder an en anere Kanton integréiert gi sinn. Bei der neier Kantonsandeelung vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf kee {{PAGENAME}} méi ageriicht.<ref name=":1802justices2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> <!--== Um Spaweck == {{Commonscat}}-->{{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Bettenfeld]] 7h8y5e206mwrt49onmme2gaz1bhean3 2711777 2711775 2026-10-13T15:28:18Z GilPe 14980 Nei Säit; enCours ewech 2711777 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kanton Lëtzebuerg |Opgeléist = 22. Oktober 1796<br><small>(net confirméiert)</small> }} De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Lichtenborn'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Lichtenborn]]. == Geschicht == De {{PAGENAME}} war den 12. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen<ref name=":google">{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&dq=Auby%20Cugnon&hl=fr&pg=PA7#v=onepage&q&f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}</ref>. Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''): {{Zitat|12. Lichtenborn, qui comprend Lichtenborn, Artzfeld, Waxweiller, Bronsfeld, Groscampen, Harspelt, Sevenich, Kheillerst, Rypeldange, Dahnen, Daleyden, Olmscheid et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}} Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert<ref name="Tandel">{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}</ref>. Ob de {{PAGENAME}} bei dëser Reorganisatioun opgeléist gouf, ass nach net confirméiert, well den Originaltext vum Arrêté, deen déi nei Kantonsgrenzen am Detail festgeluecht huet, bis elo nach net komplett iwwerpréift konnt ginn. <!-- D'Primärquell vum ''Arrêté du 1^er brumaire an V'' (22. Oktober 1796) iwwer d'territorial Andeelung am ''Département des forêts'' feelt --> Am Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800), mat deem d'Kantonen op véier ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissementer]]'' vum Departement Forêts verdeelt goufen, gëtt Lichtenborn net méi als eegestännege Kanton genannt. De Kanton muss deemno tëscht dem 31. August 1795 an dem 17. Februar 1800 opgeléist oder an en anere Kanton integréiert gi sinn. D'Uertschaft [[Arzfeld]], déi 1795 zum Kanton Lichtenborn gehéiert hat, war spéitstens 1800 den Haaptuert vun engem [[Kanton Arzfeld|eegestännege Kanton]] am [[Arrondissement Béibreg]].<ref name=":1800division2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> Bei der neier Kantonsandeelung vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf kee {{PAGENAME}} méi ageriicht.<ref name=":1802justices2">{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}</ref> <!--== Um Spaweck == {{Commonscat}}--> {{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Lichtenborn]] n1l8ffqx69ufaj0k3b9fhvd511uasxb 3 177378 2711783 2026-10-13T16:13:15Z GilPe 14980 Moien; Test 2711783 wikitext text/x-wiki {{Moien TK}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:13, 13. Okt. 2026 (UTC) ---- {{Test}} Donnéeë läschen ouni Grond an ouni Referenz unzeginn (wéi am Artikel [[Fontainebleau]]) kann als [[Wikipedia:Vandalismus|Vandalismus]] ugesi ginn! | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:13, 13. Okt. 2026 (UTC) 9r3kpaqsyq56gg91eopxl2vsqo0pt1q 0 177379 2711786 2026-10-13T17:02:34Z Zinneke 34 Säit ugeluecht mat: '{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem neie Sëtz um Kierchbierg, deen zanter 2023 gebaut gëtt|de fréiere Sëtz vun der [[Arbed]] an der Neier Avenue|Arbedsgebai}} '''K22''' ass den Numm vun engem neie Gebai, dat zanter 2023 an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]], um [[Kierchbierg]], an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John-F.-Kennedy]], am Gaang ass, gebaut ze ginn {{small|(Stand: Okt. 2026)}}. An engem Deel vum Gebai wäert dann de Stolkonzern ArcelorMi…' 2711786 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem neie Sëtz um Kierchbierg, deen zanter 2023 gebaut gëtt|de fréiere Sëtz vun der [[Arbed]] an der Neier Avenue|Arbedsgebai}} '''K22''' ass den Numm vun engem neie Gebai, dat zanter 2023 an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]], um [[Kierchbierg]], an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John-F.-Kennedy]], am Gaang ass, gebaut ze ginn {{small|(Stand: Okt. 2026)}}. An engem Deel vum Gebai wäert dann de Stolkonzern [[ArcelorMittal]] säi Sëtz hunn, dee bis dohi provisoresch am Garer Quartier ass. Ursprénglech war d'Gebai fir 2021 geplangt, ma d'Bauaarbechten sinn eréischt 2023 lassgaangen<ref name=jcw>Jean-Claude Weishaar: [https://www.wort.lu/wirtschaft/erweiterung-der-skyline-des-kirchberg/1386317.html "Staat und ArcelorMittal erweitern Skyline von Kirchberg."] wort.lu, 16.03.2023.</ref> a solle bis 2027 fäerdeg sinn.<ref name=lego>Emery P. Dalesio: [https://www.wort.lu/wirtschaft/arcelormittals-lego-turm-ein-hauptsitz-zum-mitnehmen/162986314.html "ArcelorMittals 'Lego-Turm', ein Hauptsitz zum Mitnehmen."] wort.lu, 13.10.2026.</ref> == Beschreiwung == Et handelt sech ëm e Gebai vun 21 Stäck mat enger 14.000 Tonne schwéierer stole Struktur<ref name=paper>Marc Fassone: [https://en.paperjam.lu/article/k22-14-000-tonnes-of-image-steel "ArcelorMittal's new headquarter K22: 14,000 tonnes of image steel."] paperjam.lu, 26.09.2025.</ref> an enger gliese Fassad, dat vum Architektebüro vum [[Michel Wilmotte]], JM Willmotte Associés, entworf gouf. De Stol kënnt vun der [[Déifferdenger Schmelz]]. Et ass 79 Meter héich an huet d'Form vun engem fënnefeckege [[Prisma (Geometrie)|Prisma]]. Bannenan ass e groussen zentralen Atrium mat engem Gaart iwwer eng Fläch vun 1.800 Quadratmeter. Am Entréesberäich si Sprangbier a Weiere geplangt. Och en Auditorium fir 200 Leit ass virgesinn.<ref name=jcw/> Am ganzen huet et 89.000 Quadratmeter Fläch.<ref name=lego/> D'Struktur vum Gebai kann theoreetsch auserneegeschrauft an nees anzwousch anescht verwäert ginn. De Stol kann och weidergebraucht ginn, ouni dass en ageschmolt misst ginn.<ref name=lego/> == Geschicht == No der Fusioun vun der [[Mittal Steel Company]] mat der [[Arcelor]] zu ArcelorMittal, 2006, ass de Sëtz vun der neier Firma zu Lëtzebuerg, och wa weiderhin eng Rëtsch Managementposten zu [[London]] sinn. D'Firma huet geschwë wësse geloss, dass si keen Intresi drun hat, d'[[Arbedsgebai]], den historesche Sëtz vun der Arbed an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]], ze iwwerhuelen. Si ass ann e Gebai op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] um Boulevard d'Avranches, ''Bâtiment Pétrusse'' genannt<ref>[https://luxembourg.arcelormittal.com/fr/arcelormittal-au-luxembourg/siege-social Siège social]. luxembourg.arcelormittal.com; nogekuckt: 13.10.2026.</ref>, geplënnert, an d'Arbedsgebai gouf 2014 vun der [[Spuerkeess]] fir knapps 90 Milliounen Euro ofkaf. Zanter den 2010er Joere besti Pläng, en nei Sëtz um Kierchbierg, nieft dem [[Alcide-De-Gasperi-Gebai]] ("dem" Héichaus um Kierchbierg), ze bauen. Geplangt war ufanks, dass et bis 2021 fäerdeg sollt sinn. 2017 gouf domat ugefaangen, 125.000 Meter Kibb Buedem a Fiels auszebaggeren.<ref name=paper/> Nodeems d'Pläng e puer Joer geschleeft hunn, gouf dann awer bekannt, d'Gebai wier ewell ze grouss fir ganz vun ArcelorMittal beluegt ze ginn: 300 bis 500 ArcelorMittal-Mataarbechter sollen do eraplënneren, et wier awer Plaz fir bis zu ronn 2.000 Aarbechtsposten<ref name=lego/>. Well keen anere Co-Locataire fonnt gouf, ass de Lëtzebuerger Staat agesprongen, an huet am Februar 2022 ugekënnegt, fir 273,5 Millionen Euro 50 Prozent vun de Baukäschten z'iwwerhuelen, an op 9 Stäck vum Gebai staatlech Verwaltungen (rieds goung vun der Bauteverwaltung) ënnerzebréngen. Et gouf dann och Kriticken, dat wier en ze héije Präis gewiescht.<ref name=jcw/> 2025 housch et vu Säite vun ArcelorMittal, d'Baukäschte géife sech op 356 Milliounen Euro belafen.<ref name=lego/> De 26. Juni 2023 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] geluecht.<ref nam=paper/> == Um Spaweck == [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] [[Kategorie:ArcelorMittal]] [[Kategorie:Bauwierker 2027]] {{Referenzen}} amp0a70vuv3xfoi2lc09v7fwning2vz 2711787 2711786 2026-10-13T17:03:18Z Zinneke 34 2711787 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem neie Sëtz um Kierchbierg, deen zanter 2023 gebaut gëtt|de fréiere Sëtz vun der [[Arbed]] an der Neier Avenue|Arbedsgebai}} '''K22''' ass den Numm vun engem neie Gebai, dat zanter 2023 an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]], um [[Kierchbierg]], an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John-F.-Kennedy]], am Gaang ass, gebaut ze ginn {{small|(Stand: Okt. 2026)}}. An engem Deel vum Gebai wäert dann de Stolkonzern [[ArcelorMittal]] säi Sëtz hunn, dee bis dohi provisoresch am Garer Quartier ass. Ursprénglech war d'Gebai fir 2021 geplangt, ma d'Bauaarbechten sinn eréischt 2023 lassgaangen<ref name=jcw>Jean-Claude Weishaar: [https://www.wort.lu/wirtschaft/erweiterung-der-skyline-des-kirchberg/1386317.html "Staat und ArcelorMittal erweitern Skyline von Kirchberg."] wort.lu, 16.03.2023.</ref> a solle bis 2027 fäerdeg sinn.<ref name=lego>Emery P. Dalesio: [https://www.wort.lu/wirtschaft/arcelormittals-lego-turm-ein-hauptsitz-zum-mitnehmen/162986314.html "ArcelorMittals 'Lego-Turm', ein Hauptsitz zum Mitnehmen."] wort.lu, 13.10.2026.</ref> == Beschreiwung == Et handelt sech ëm e Gebai vun 21 Stäck mat enger 14.000 Tonne schwéierer stole Struktur<ref name=paper>Marc Fassone: [https://en.paperjam.lu/article/k22-14-000-tonnes-of-image-steel "ArcelorMittal's new headquarter K22: 14,000 tonnes of image steel."] paperjam.lu, 26.09.2025.</ref> an enger gliese Fassad, dat vum Architektebüro vum [[Michel Wilmotte]], JM Willmotte Associés, entworf gouf. De Stol kënnt vun der [[Déifferdenger Schmelz]]. Et ass 79 Meter héich an huet d'Form vun engem fënnefeckege [[Prisma (Geometrie)|Prisma]]. Bannenan ass e groussen zentralen Atrium mat engem Gaart iwwer eng Fläch vun 1.800 Quadratmeter. Am Entréesberäich si Sprangbier a Weiere geplangt. Och en Auditorium fir 200 Leit ass virgesinn.<ref name=jcw/> Am ganzen huet et 89.000 Quadratmeter Fläch.<ref name=lego/> D'Struktur vum Gebai kann theoreetsch auserneegeschrauft an nees anzwousch anescht verwäert ginn. De Stol kann och weidergebraucht ginn, ouni dass en ageschmolt misst ginn.<ref name=lego/> == Geschicht == No der Fusioun vun der [[Mittal Steel Company]] mat der [[Arcelor]] zu ArcelorMittal, 2006, ass de Sëtz vun der neier Firma zu Lëtzebuerg, och wa weiderhin eng Rëtsch Managementposten zu [[London]] sinn. D'Firma huet geschwë wësse geloss, dass si keen Intresi drun hat, d'[[Arbedsgebai]], den historesche Sëtz vun der Arbed an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]], ze iwwerhuelen. Si ass ann e Gebai op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] um Boulevard d'Avranches, ''Bâtiment Pétrusse'' genannt<ref>[https://luxembourg.arcelormittal.com/fr/arcelormittal-au-luxembourg/siege-social Siège social]. luxembourg.arcelormittal.com; nogekuckt: 13.10.2026.</ref>, geplënnert, an d'Arbedsgebai gouf 2014 vun der [[Spuerkeess]] fir knapps 90 Milliounen Euro ofkaf. Zanter den 2010er Joere besti Pläng, en nei Sëtz um Kierchbierg, nieft dem [[Alcide-De-Gasperi-Gebai]] ("dem" Héichaus um Kierchbierg), ze bauen. Geplangt war ufanks, dass et bis 2021 fäerdeg sollt sinn. 2017 gouf domat ugefaangen, 125.000 Meter Kibb Buedem a Fiels auszebaggeren.<ref name=paper/> Nodeems d'Pläng e puer Joer geschleeft hunn, gouf dann awer bekannt, d'Gebai wier ewell ze grouss fir ganz vun ArcelorMittal beluegt ze ginn: 300 bis 500 ArcelorMittal-Mataarbechter sollen do eraplënneren, et wier awer Plaz fir bis zu ronn 2.000 Aarbechtsposten<ref name=lego/>. Well keen anere Co-Locataire fonnt gouf, ass de Lëtzebuerger Staat agesprongen, an huet am Februar 2022 ugekënnegt, fir 273,5 Millionen Euro 50 Prozent vun de Baukäschten z'iwwerhuelen, an op 9 Stäck vum Gebai staatlech Verwaltungen (rieds goung vun der Bauteverwaltung) ënnerzebréngen. Et gouf dann och Kriticken, dat wier en ze héije Präis gewiescht.<ref name=jcw/> 2025 housch et vu Säite vun ArcelorMittal, d'Baukäschte géife sech op 356 Milliounen Euro belafen.<ref name=lego/> De 26. Juni 2023 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] geluecht.<ref name=paper/> == Um Spaweck == [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] [[Kategorie:ArcelorMittal]] [[Kategorie:Bauwierker 2027]] {{Referenzen}} 8y4nmiwynkj431wvw3bc6oa5l2tqoue 2711799 2711787 2026-10-13T21:17:47Z Zinneke 34 2711799 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem neie Sëtz vun ArcelotMittal um Kierchbierg, deen zanter 2023 gebaut gëtt|de fréiere Sëtz vun der [[Arbed]] an der Neier Avenue|Arbedsgebai}} '''K22''' ass den Numm vun engem neie Gebai, dat zanter 2023 an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]], um [[Kierchbierg]], an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John-F.-Kennedy]], am Gaang ass, gebaut ze ginn {{small|(Stand: Okt. 2026)}}. An engem Deel vum Gebai wäert dann de Stolkonzern [[ArcelorMittal]] säi Sëtz hunn, dee bis dohi provisoresch am Garer Quartier ass. Ursprénglech war d'Gebai fir 2021 geplangt, ma d'Bauaarbechten sinn eréischt 2023 lassgaangen<ref name=jcw>Jean-Claude Weishaar: [https://www.wort.lu/wirtschaft/erweiterung-der-skyline-des-kirchberg/1386317.html "Staat und ArcelorMittal erweitern Skyline von Kirchberg."] wort.lu, 16.03.2023.</ref> a solle bis 2027 fäerdeg sinn.<ref name=lego>Emery P. Dalesio: [https://www.wort.lu/wirtschaft/arcelormittals-lego-turm-ein-hauptsitz-zum-mitnehmen/162986314.html "ArcelorMittals 'Lego-Turm', ein Hauptsitz zum Mitnehmen."] wort.lu, 13.10.2026.</ref> == Beschreiwung == Et handelt sech ëm e Gebai vun 21 Stäck mat enger 14.000 Tonne schwéierer stole Struktur<ref name=paper>Marc Fassone: [https://en.paperjam.lu/article/k22-14-000-tonnes-of-image-steel "ArcelorMittal's new headquarter K22: 14,000 tonnes of image steel."] paperjam.lu, 26.09.2025.</ref> an enger gliese Fassad, dat vum Architektebüro vum [[Michel Wilmotte]], JM Willmotte Associés, entworf gouf. De Stol kënnt vun der [[Déifferdenger Schmelz]]. Et ass 79 Meter héich an huet d'Form vun engem fënnefeckege [[Prisma (Geometrie)|Prisma]]. Bannenan ass e groussen zentralen Atrium mat engem Gaart iwwer eng Fläch vun 1.800 Quadratmeter. Am Entréesberäich si Sprangbier a Weiere geplangt. Och en Auditorium fir 200 Leit ass virgesinn.<ref name=jcw/> Am ganzen huet et 89.000 Quadratmeter Fläch.<ref name=lego/> D'Struktur vum Gebai kann theoreetsch auserneegeschrauft an nees anzwousch anescht verwäert ginn. De Stol kann och weidergebraucht ginn, ouni dass en ageschmolt misst ginn.<ref name=lego/> == Geschicht == No der Fusioun vun der [[Mittal Steel Company]] mat der [[Arcelor]] zu ArcelorMittal, 2006, ass de Sëtz vun der neier Firma zu Lëtzebuerg, och wa weiderhin eng Rëtsch Managementposten zu [[London]] sinn. D'Firma huet geschwë wësse geloss, dass si keen Intresi drun hat, d'[[Arbedsgebai]], den historesche Sëtz vun der Arbed an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]], ze iwwerhuelen. Si ass ann e Gebai op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] um Boulevard d'Avranches, ''Bâtiment Pétrusse'' genannt<ref>[https://luxembourg.arcelormittal.com/fr/arcelormittal-au-luxembourg/siege-social Siège social]. luxembourg.arcelormittal.com; nogekuckt: 13.10.2026.</ref>, geplënnert, an d'Arbedsgebai gouf 2014 vun der [[Spuerkeess]] fir knapps 90 Milliounen Euro ofkaf. Zanter den 2010er Joere besti Pläng, en nei Sëtz um Kierchbierg, nieft dem [[Alcide-De-Gasperi-Gebai]] ("dem" Héichaus um Kierchbierg), ze bauen. Geplangt war ufanks, dass et bis 2021 fäerdeg sollt sinn. 2017 gouf domat ugefaangen, 125.000 Meter Kibb Buedem a Fiels auszebaggeren.<ref name=paper/> Nodeems d'Pläng e puer Joer geschleeft hunn, gouf dann awer bekannt, d'Gebai wier ewell ze grouss fir ganz vun ArcelorMittal beluegt ze ginn: 300 bis 500 ArcelorMittal-Mataarbechter sollen do eraplënneren, et wier awer Plaz fir bis zu ronn 2.000 Aarbechtsposten<ref name=lego/>. Well keen anere Co-Locataire fonnt gouf, ass de Lëtzebuerger Staat agesprongen, an huet am Februar 2022 ugekënnegt, fir 273,5 Millionen Euro 50 Prozent vun de Baukäschten z'iwwerhuelen, an op 9 Stäck vum Gebai staatlech Verwaltungen (rieds goung vun der Bauteverwaltung) ënnerzebréngen. Et gouf dann och Kriticken, dat wier en ze héije Präis gewiescht.<ref name=jcw/> 2025 housch et vu Säite vun ArcelorMittal, d'Baukäschte géife sech op 356 Milliounen Euro belafen.<ref name=lego/> De 26. Juni 2023 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] geluecht.<ref name=paper/> == Um Spaweck == [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] [[Kategorie:ArcelorMittal]] [[Kategorie:Bauwierker 2027]] {{Referenzen}} t09iyr9w0fj8tvvglxj8xkz2nveod56 2711811 2711799 2026-10-14T07:32:49Z Zinneke 34 2711811 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem neie Sëtz vun ArcelotMittal um Kierchbierg, deen zanter 2023 gebaut gëtt|de fréiere Sëtz vun der [[Arbed]] an der Neier Avenue|Arbedsgebai}} {{Infobox Gebai}} '''K22''' ass den Numm vun engem neie Gebai, dat zanter 2023 an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]], um [[Kierchbierg]], an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John-F.-Kennedy]], am Gaang ass, gebaut ze ginn {{small|(Stand: Okt. 2026)}}. An engem Deel vum Gebai wäert dann de Stolkonzern [[ArcelorMittal]] säi Sëtz hunn, dee bis dohi provisoresch am Garer Quartier ass. Ursprénglech war d'Gebai fir 2021 geplangt, ma d'Bauaarbechten sinn eréischt 2023 lassgaangen<ref name=jcw>Jean-Claude Weishaar: [https://www.wort.lu/wirtschaft/erweiterung-der-skyline-des-kirchberg/1386317.html "Staat und ArcelorMittal erweitern Skyline von Kirchberg."] wort.lu, 16.03.2023.</ref> a solle bis 2027 fäerdeg sinn.<ref name=lego>Emery P. Dalesio: [https://www.wort.lu/wirtschaft/arcelormittals-lego-turm-ein-hauptsitz-zum-mitnehmen/162986314.html "ArcelorMittals 'Lego-Turm', ein Hauptsitz zum Mitnehmen."] wort.lu, 13.10.2026.</ref> == Beschreiwung == Et handelt sech ëm e Gebai vun 21 Stäck mat enger 14.000 Tonne schwéierer stole Struktur<ref name=paper>Marc Fassone: [https://en.paperjam.lu/article/k22-14-000-tonnes-of-image-steel "ArcelorMittal's new headquarter K22: 14,000 tonnes of image steel."] paperjam.lu, 26.09.2025.</ref> an enger gliese Fassad, dat vum Architektebüro vum [[Michel Wilmotte]], JM Willmotte Associés, entworf gouf. De Stol kënnt vun der [[Déifferdenger Schmelz]]. Et ass 79 Meter héich an huet d'Form vun engem fënnefeckege [[Prisma (Geometrie)|Prisma]]. Bannenan ass e groussen zentralen Atrium mat engem Gaart iwwer eng Fläch vun 1.800 Quadratmeter. Am Entréesberäich si Sprangbier a Weiere geplangt. Och en Auditorium fir 200 Leit ass virgesinn.<ref name=jcw/> Am ganzen huet et 89.000 Quadratmeter Fläch.<ref name=lego/> D'Struktur vum Gebai kann theoreetsch auserneegeschrauft an nees anzwousch anescht verwäert ginn. De Stol kann och weidergebraucht ginn, ouni dass en ageschmolt misst ginn.<ref name=lego/> == Geschicht == No der Fusioun vun der [[Mittal Steel Company]] mat der [[Arcelor]] zu ArcelorMittal, 2006, ass de Sëtz vun der neier Firma zu Lëtzebuerg, och wa weiderhin eng Rëtsch Managementposten zu [[London]] sinn. D'Firma huet geschwë wësse geloss, dass si keen Intresi drun hat, d'[[Arbedsgebai]], den historesche Sëtz vun der Arbed an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]], ze iwwerhuelen. Si ass ann e Gebai op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] um Boulevard d'Avranches, ''Bâtiment Pétrusse'' genannt<ref>[https://luxembourg.arcelormittal.com/fr/arcelormittal-au-luxembourg/siege-social Siège social]. luxembourg.arcelormittal.com; nogekuckt: 13.10.2026.</ref>, geplënnert, an d'Arbedsgebai gouf 2014 vun der [[Spuerkeess]] fir knapps 90 Milliounen Euro ofkaf. Zanter den 2010er Joere besti Pläng, en nei Sëtz um Kierchbierg, nieft dem [[Alcide-De-Gasperi-Gebai]] ("dem" Héichaus um Kierchbierg), ze bauen. Geplangt war ufanks, dass et bis 2021 fäerdeg sollt sinn. 2017 gouf domat ugefaangen, 125.000 Meter Kibb Buedem a Fiels auszebaggeren.<ref name=paper/> Nodeems d'Pläng e puer Joer geschleeft hunn, gouf dann awer bekannt, d'Gebai wier ewell ze grouss fir ganz vun ArcelorMittal beluegt ze ginn: 300 bis 500 ArcelorMittal-Mataarbechter sollen do eraplënneren, et wier awer Plaz fir bis zu ronn 2.000 Aarbechtsposten<ref name=lego/>. Well keen anere Co-Locataire fonnt gouf, ass de Lëtzebuerger Staat agesprongen, an huet am Februar 2022 ugekënnegt, fir 273,5 Millionen Euro 50 Prozent vun de Baukäschten z'iwwerhuelen, an op 9 Stäck vum Gebai staatlech Verwaltungen (rieds goung vun der Bauteverwaltung) ënnerzebréngen. Et gouf dann och Kriticken, dat wier en ze héije Präis gewiescht.<ref name=jcw/> 2025 housch et vu Säite vun ArcelorMittal, d'Baukäschte géife sech op 356 Milliounen Euro belafen.<ref name=lego/> De 26. Juni 2023 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] geluecht.<ref name=paper/> == Um Spaweck == [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] [[Kategorie:ArcelorMittal]] [[Kategorie:Bauwierker 2027]] {{Referenzen}} go3wngpvou0x5gsxli3zxggb1brzsja 2711812 2711811 2026-10-14T07:33:17Z Zinneke 34 2711812 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem neie Sëtz vun ArcelorMittal um Kierchbierg, deen zanter 2023 gebaut gëtt|de fréiere Sëtz vun der [[Arbed]] an der Neier Avenue|Arbedsgebai}} {{Infobox Gebai}} '''K22''' ass den Numm vun engem neie Gebai, dat zanter 2023 an der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]], um [[Kierchbierg]], an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John-F.-Kennedy]], am Gaang ass, gebaut ze ginn {{small|(Stand: Okt. 2026)}}. An engem Deel vum Gebai wäert dann de Stolkonzern [[ArcelorMittal]] säi Sëtz hunn, dee bis dohi provisoresch am Garer Quartier ass. Ursprénglech war d'Gebai fir 2021 geplangt, ma d'Bauaarbechten sinn eréischt 2023 lassgaangen<ref name=jcw>Jean-Claude Weishaar: [https://www.wort.lu/wirtschaft/erweiterung-der-skyline-des-kirchberg/1386317.html "Staat und ArcelorMittal erweitern Skyline von Kirchberg."] wort.lu, 16.03.2023.</ref> a solle bis 2027 fäerdeg sinn.<ref name=lego>Emery P. Dalesio: [https://www.wort.lu/wirtschaft/arcelormittals-lego-turm-ein-hauptsitz-zum-mitnehmen/162986314.html "ArcelorMittals 'Lego-Turm', ein Hauptsitz zum Mitnehmen."] wort.lu, 13.10.2026.</ref> == Beschreiwung == Et handelt sech ëm e Gebai vun 21 Stäck mat enger 14.000 Tonne schwéierer stole Struktur<ref name=paper>Marc Fassone: [https://en.paperjam.lu/article/k22-14-000-tonnes-of-image-steel "ArcelorMittal's new headquarter K22: 14,000 tonnes of image steel."] paperjam.lu, 26.09.2025.</ref> an enger gliese Fassad, dat vum Architektebüro vum [[Michel Wilmotte]], JM Willmotte Associés, entworf gouf. De Stol kënnt vun der [[Déifferdenger Schmelz]]. Et ass 79 Meter héich an huet d'Form vun engem fënnefeckege [[Prisma (Geometrie)|Prisma]]. Bannenan ass e groussen zentralen Atrium mat engem Gaart iwwer eng Fläch vun 1.800 Quadratmeter. Am Entréesberäich si Sprangbier a Weiere geplangt. Och en Auditorium fir 200 Leit ass virgesinn.<ref name=jcw/> Am ganzen huet et 89.000 Quadratmeter Fläch.<ref name=lego/> D'Struktur vum Gebai kann theoreetsch auserneegeschrauft an nees anzwousch anescht verwäert ginn. De Stol kann och weidergebraucht ginn, ouni dass en ageschmolt misst ginn.<ref name=lego/> == Geschicht == No der Fusioun vun der [[Mittal Steel Company]] mat der [[Arcelor]] zu ArcelorMittal, 2006, ass de Sëtz vun der neier Firma zu Lëtzebuerg, och wa weiderhin eng Rëtsch Managementposten zu [[London]] sinn. D'Firma huet geschwë wësse geloss, dass si keen Intresi drun hat, d'[[Arbedsgebai]], den historesche Sëtz vun der Arbed an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]], ze iwwerhuelen. Si ass ann e Gebai op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] um Boulevard d'Avranches, ''Bâtiment Pétrusse'' genannt<ref>[https://luxembourg.arcelormittal.com/fr/arcelormittal-au-luxembourg/siege-social Siège social]. luxembourg.arcelormittal.com; nogekuckt: 13.10.2026.</ref>, geplënnert, an d'Arbedsgebai gouf 2014 vun der [[Spuerkeess]] fir knapps 90 Milliounen Euro ofkaf. Zanter den 2010er Joere besti Pläng, en nei Sëtz um Kierchbierg, nieft dem [[Alcide-De-Gasperi-Gebai]] ("dem" Héichaus um Kierchbierg), ze bauen. Geplangt war ufanks, dass et bis 2021 fäerdeg sollt sinn. 2017 gouf domat ugefaangen, 125.000 Meter Kibb Buedem a Fiels auszebaggeren.<ref name=paper/> Nodeems d'Pläng e puer Joer geschleeft hunn, gouf dann awer bekannt, d'Gebai wier ewell ze grouss fir ganz vun ArcelorMittal beluegt ze ginn: 300 bis 500 ArcelorMittal-Mataarbechter sollen do eraplënneren, et wier awer Plaz fir bis zu ronn 2.000 Aarbechtsposten<ref name=lego/>. Well keen anere Co-Locataire fonnt gouf, ass de Lëtzebuerger Staat agesprongen, an huet am Februar 2022 ugekënnegt, fir 273,5 Millionen Euro 50 Prozent vun de Baukäschten z'iwwerhuelen, an op 9 Stäck vum Gebai staatlech Verwaltungen (rieds goung vun der Bauteverwaltung) ënnerzebréngen. Et gouf dann och Kriticken, dat wier en ze héije Präis gewiescht.<ref name=jcw/> 2025 housch et vu Säite vun ArcelorMittal, d'Baukäschte géife sech op 356 Milliounen Euro belafen.<ref name=lego/> De 26. Juni 2023 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] geluecht.<ref name=paper/> == Um Spaweck == [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] [[Kategorie:ArcelorMittal]] [[Kategorie:Bauwierker 2027]] {{Referenzen}} qi1ymtkoo5moen7ta9ui2aw2bb5zdwa 0 177380 2711788 2026-10-13T17:44:05Z Johnny Chicago 17 nei 2711788 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Manfred Stelzer''', gebuer den [[22. September]] [[1944]] zu [[Augsburg-Göggingen|Göggingen]], a gestuerwen den [[12. Mee]] [[2020]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]] , [[Cinematograph|Kameramann]] an [[Dréibuchauteur]] == Filmographie== === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1974: ''Allein machen sie dich ein'' - Regie zesumme mam [[Rainer März]] a mat der [[Suzanne Beyeler]] - Haaptacteuren: [[Rio Reiser]], [[Georg von Rauch]] * 1975: ''Wir haben nie gespürt, was Freiheit ist'' - Regie zesumme mam [[Johannes Flütsch]] - (Dokumentarfilm) * 1975: ''Kalldorf gegen Mannesmann'' - Regie zesumme mam Rainer März a mat der Suzanne Beyeler - (Dokumentarfilm) * 1977: ''Eintracht Borbeck - Alltag einer Fußballmannschaft'' - Regie zesumme mam Rainer März a mat der Suzanne Beyeler - (Dokumentarfilm) * 1978: ''Monarch'' - Regie zesumme mam [[Johannes Flütsch]] - Haaptacteuren: [[Diethard Wendtland]], [[Ilse Bahrs]] * 1981: ''Die Perle der Karibik'' - Haaptacteuren: [[Alfred Edel]], [[Gertrud Hoffmann]] * 1983: ''Schwarzfahrer'' - Regie zesumme mam [[Gert C. Möbius]] - Haaptacteuren: [[Rolf Zacher]], [[George Meyer-Goll]], [[Iris Berben]] * 1985: ''Geschichten aus zwölf und einem Jahr'' - Haaptacteuren: [[Marianne Enzensberger]], Rolf Zacher * 1988: ''Himmelsheim'' - Haaptacteuren: [[Dieter Augustin]], [[Elke Sommer]], [[Hanns Zischler]] * 1991: ''Superstau'' - Haaptacteuren: [[Ottfried Fischer]], [[Ralf Richter]], [[Monika Baumgartner]] * 2002: ''Ein Engel und Paul'' - Haaptacteuren: [[Eva Haßmann]], [[Pierre Besson]], [[Ingo Naujoks]] ==== Televisioun ==== * 1984: ''Die Chinesen kommen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jörg Hube]], [[Hans Brenner]], Monika Baumgartner * 1984: ''Thron und Taxis'' - (TV-Film) - (Dokumentarfilm) * 1991: ''Die lila Weihnachtsgeschichte'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Davia Krogmann]], [[Gerd Baltus]] * 1993: ''Grüß Gott, Genosse'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jürgen Schmidt]], [[Renate Krößner]], [[Irm Hermann]] * 1994-1995: ''Der König von Bärenbach'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1994-2002: ''Polizeiruf 110'' - (TV-Serie) - (10 Episoden) * 1995-2001: ''Balko'' - (TV-Serie) - (22 Episoden) * 1996-1998: ''Wolffs Revier'' - (TV-Serie) - (8 Episoden) * 2000: ''Trennungsfieber'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Günther Maria Halmer]] * 2001: ''Vor meiner Zeit'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Ingo Naujoks, [[Nadeshda Brennicke]], [[Jan-Gregor Kremp]] * 2001: ''Gnadenlose Bräute'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Stefanie Stappenbeck]], [[Barbara Philipp]], Irm Hermann * 2002: ''Bis dass dein Tod uns scheidet'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Senta Berger, Günther Maria Halmer, [[Roswitha Schreiner]] * 2002: ''Das Paradies ist eine Falle'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Florian Lukas]], Ingo Naujoks * 2002: ''Stahlnetz'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2002: ''Pommery und Putenbrust'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Mareike Carrière]], Eva Haßmann, [[Katharina Thalbach]] * 2003-2012: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (7 Episoden) * 2006: ''Brennendes Herz'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Alexander Scheer]], [[Christoph Franken]], [[Tilo Prückner]] * 2007: ''Die Sterneköchin'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Inga Busch]], Pierre Besson, [[Rosemarie Fendel]] * 2008: ''Meine fremde Tochter'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Götz George]], Alexander Scheer, [[Michael Hanemann]] * 2008: ''Schokolade für den Chef'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Götz George, [[Karl Kranzkowski]], Irm Hermann * 2008: ''Der Heckenschütze'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Fabian Busch]], Karl Kranzkowski, Stefanie Stappenbeck * 2009: ''Ein Schnitzel für drei'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Ludger Pistor]], [[Caroline Peters]] * 2010: ''Frösche petzen nicht'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Pierre Besson, [[Katja Flint]], [[Zoe Moore]] * 2010: ''Die Auflehnung'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jan Fedder]], [[André Hennicke]] * 2012: ''Der Heiratsschwindler und seine Frau'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Detlev Buck]], [[Gisela Schneeberger]] * 2013: ''Schneewittchen muss sterben'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Tim Bergmann]], [[Felicitas Woll]], [[Ulrike Kriener]] * 2013: ''Ein Schnitzel für alle'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Armin Rohde, Ludger Pistor * 2014: ''Wir tun es für Geld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Florian Lukas]], [[Diana Amft]], Ludger Pistor == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Stelzer Manfred}} [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Däitsch Kameramänner]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2020]] q8ayp26sl41wot6l2o82i0zkziqe8c0 2711798 2711788 2026-10-13T20:01:44Z Mobby 12 60927 2711798 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Manfred Stelzer''', gebuer den [[22. September]] [[1944]] zu [[Augsburg-Göggingen|Göggingen]], a gestuerwen den [[12. Mee]] [[2020]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]], [[Cinematograph|Kameramann]] an [[Dréibuchauteur]]. == Filmographie == === als Regisseur === ==== Kino ==== * 1974: ''Allein machen sie dich ein'' - Regie zesumme mam [[Rainer März]] a mat der [[Suzanne Beyeler]] - Haaptacteuren: [[Rio Reiser]], [[Georg von Rauch]] * 1975: ''Wir haben nie gespürt, was Freiheit ist'' - Regie zesumme mam [[Johannes Flütsch]] - (Dokumentarfilm) * 1975: ''Kalldorf gegen Mannesmann'' - Regie zesumme mam Rainer März a mat der Suzanne Beyeler - (Dokumentarfilm) * 1977: ''Eintracht Borbeck - Alltag einer Fußballmannschaft'' - Regie zesumme mam Rainer März a mat der Suzanne Beyeler - (Dokumentarfilm) * 1978: ''Monarch'' - Regie zesumme mam [[Johannes Flütsch]] - Haaptacteuren: [[Diethard Wendtland]], [[Ilse Bahrs]] * 1981: ''Die Perle der Karibik'' - Haaptacteuren: [[Alfred Edel]], [[Gertrud Hoffmann]] * 1983: ''Schwarzfahrer'' - Regie zesumme mam [[Gert C. Möbius]] - Haaptacteuren: [[Rolf Zacher]], [[George Meyer-Goll]], [[Iris Berben]] * 1985: ''Geschichten aus zwölf und einem Jahr'' - Haaptacteuren: [[Marianne Enzensberger]], Rolf Zacher * 1988: ''Himmelsheim'' - Haaptacteuren: [[Dieter Augustin]], [[Elke Sommer]], [[Hanns Zischler]] * 1991: ''Superstau'' - Haaptacteuren: [[Ottfried Fischer]], [[Ralf Richter]], [[Monika Baumgartner]] * 2002: ''Ein Engel und Paul'' - Haaptacteuren: [[Eva Haßmann]], [[Pierre Besson]], [[Ingo Naujoks]] ==== Televisioun ==== * 1984: ''Die Chinesen kommen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jörg Hube]], [[Hans Brenner]], Monika Baumgartner * 1984: ''Thron und Taxis'' - (TV-Film) - (Dokumentarfilm) * 1991: ''Die lila Weihnachtsgeschichte'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Davia Krogmann]], [[Gerd Baltus]] * 1993: ''Grüß Gott, Genosse'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jürgen Schmidt]], [[Renate Krößner]], [[Irm Hermann]] * 1994-1995: ''Der König von Bärenbach'' - (TV-Serie) - (4 Episoden) * 1994-2002: ''Polizeiruf 110'' - (TV-Serie) - (10 Episoden) * 1995-2001: ''Balko'' - (TV-Serie) - (22 Episoden) * 1996-1998: ''Wolffs Revier'' - (TV-Serie) - (8 Episoden) * 2000: ''Trennungsfieber'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Günther Maria Halmer]] * 2001: ''Vor meiner Zeit'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Ingo Naujoks, [[Nadeshda Brennicke]], [[Jan-Gregor Kremp]] * 2001: ''Gnadenlose Bräute'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Stefanie Stappenbeck]], [[Barbara Philipp]], Irm Hermann * 2002: ''Bis dass dein Tod uns scheidet'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Senta Berger, Günther Maria Halmer, [[Roswitha Schreiner]] * 2002: ''Das Paradies ist eine Falle'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Florian Lukas]], Ingo Naujoks * 2002: ''Stahlnetz'' - (TV-Serie) - (1 Episod) * 2002: ''Pommery und Putenbrust'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Mareike Carrière]], Eva Haßmann, [[Katharina Thalbach]] * 2003-2012: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (7 Episoden) * 2006: ''Brennendes Herz'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Alexander Scheer]], [[Christoph Franken]], [[Tilo Prückner]] * 2007: ''Die Sterneköchin'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Inga Busch]], Pierre Besson, [[Rosemarie Fendel]] * 2008: ''Meine fremde Tochter'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Götz George]], Alexander Scheer, [[Michael Hanemann]] * 2008: ''Schokolade für den Chef'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Götz George, [[Karl Kranzkowski]], Irm Hermann * 2008: ''Der Heckenschütze'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Fabian Busch]], Karl Kranzkowski, Stefanie Stappenbeck * 2009: ''Ein Schnitzel für drei'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Ludger Pistor]], [[Caroline Peters]] * 2010: ''Frösche petzen nicht'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Pierre Besson, [[Katja Flint]], [[Zoe Moore]] * 2010: ''Die Auflehnung'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jan Fedder]], [[André Hennicke]] * 2012: ''Der Heiratsschwindler und seine Frau'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Detlev Buck]], [[Gisela Schneeberger]] * 2013: ''Schneewittchen muss sterben'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Tim Bergmann]], [[Felicitas Woll]], [[Ulrike Kriener]] * 2013: ''Ein Schnitzel für alle'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Armin Rohde, Ludger Pistor * 2014: ''Wir tun es für Geld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Florian Lukas]], [[Diana Amft]], Ludger Pistor == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Stelzer Manfred}} [[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]] [[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]] [[Kategorie:Däitsch Kameramänner]] [[Kategorie:Gebuer 1944]] [[Kategorie:Gestuerwen 2020]] ghthfzyvh54mahemhnecd9haoap1fk4 0 177381 2711819 2026-10-14T09:10:25Z Erc-digshell 70711 Nei Säit 2711819 wikitext text/x-wiki D''''Danske Bank International SA''' (kuerz '''DBI''') war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 6. August 1976 als honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der Den Danske Bank vu [[Kopenhagen]] gegrënnt, enger vun de gréissten [[Dänemark|dänesche]] Banken.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w635170b17/pages/2/articles/DIVL149 Den Danske Bank. Siège social: Luxembourg, 18, Avenue Marie-Thérèse]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°178 (27.08.1976), S. 2. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt de 06.10.2026. </ref> D'DBI war déi éischt Duechtergesellschaft vun der Bank am Ausland. Am Ufank war si haaptsächlech um Euromarché aktiv.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/csxdqd75gr/pages/5/articles/DIVL568 Luxemburgs Finanzplatz zieht neue Euro-Banken an]. Tageblatt, nº 210 (11.09.1976), S. 5. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt de 06.10.2026.</ref> Méi spéit louch de Schwéierpunkt vun der Bank am internationale Private Banking a Wealth Management. D'Gesellschaft war ursprénglech ënner dem Numm Den Danske Bank International SA registréiert a gouf 2000 a Danske Bank International SA ëmbenannt. Hiren éischte Sëtz hat d'DBI op N°18 an der [[Avenue Marie-Thérèse]] an der Stad.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/hk8239mx3/pages/13/articles/DIVL1092 Démarrage des activités de la Den Danske Bank International S.A.] Luxemburger Wort, 129. Jg., n° 272 (25.11.1976), S. 13. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt de 07.10.2026.</ref> 1990 ass d'Bank an d'[[Rue du Fossé (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Fossé]] op N°2 geplënnert, 2008 an d'Rue Edward Steichen op N°13. 2021 huet déi dänesch Mammebank ugekënnegt, d'lëtzebuergesch Aktivitéite vun der DBI un d'[[Union Bancaire Privée (Europe) SA]] ze verkafen, déi zu engem Schwäizer Privatbankegrupp gehéiert.<ref>[https://danskebank.com/news-and-insights/news-archive/press-releases/2021/pr01072021 Danske Bank A/S sells its international private banking activities in Luxembourg] (01.07.2021). Gekuckt de 14.10.2026.</ref> Mat dësem Verkaf wollt d'Danske Bank hir Organisatioun vereinfachen an sech méi staark op hir Kärmäert an den nordesche Länner konzentréieren. Den 21. September 2023 gouf d'Danske Bank International SA aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B14101. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]] oum4zuzzjx0cr10byy9ltds40ukko0f