25. Mäerz

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>lbwiki</dbname>
    <base>https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spezial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskussioun</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Benotzer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Benotzer Diskussioun</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia Diskussioun</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichier</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fichier Diskussioun</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki Diskussioun</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Schabloun</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Schabloun Diskussioun</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hëllef</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hëllef Diskussioun</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorie Diskussioun</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul Diskussioun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>25. Mäerz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1632</id>
    <revision>
      <id>2711879</id>
      <parentid>2663573</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2711879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7797" sha1="kuy5kpje0lt58yqs42v8gdlo89hji81" xml:space="preserve">{{Mountkalenner}}
De '''25. [[Mäerz]]''' ass de 84. Dag vum Joer (85. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].

== Evenementer ==
* [[1924]]: D'[[Griicheland|griichescht]] Parlament rifft d'Republik aus.
* [[1957]]: D'[[Réimesch Traitéen|Réimesch Traitéë]] ginn ënnerschriwwen.
* [[2001]]: D'[[Schengener Ofkommes]] gëtt ausgebreet op [[Dänemark]], [[Finnland]] a [[Schweden]] an och d'Net-[[EU]]-Staaten [[Island]] an [[Norwegen]].

==Sport==
* [[1956]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:2 géint Frankräich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=160 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich de 25. Mäerz 1956 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[1992]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 2:3 géint Tierkei. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jean-Paul Girres]] an [[Thomas Wolf]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=9654 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Tierkei de 25. Mäerz 1992 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[2011]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2012]], 0:2 géint Frankräich.&lt;ref&gt;[http://www.eu-football.info/_match.php?id=4151 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-FRankräich de 25. Mäerz 2011 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[2016]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:3 géint Bosnien-Herzegovina, dobäi huet de Lëtzebuerger [[Maxime Chanot]] ee Selbstgol geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=1953 Lännermatch Lëtzebuerg-Bosnien-Herzegovina] op eu-football.info&lt;/ref&gt;
* [[2017]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lëtzebuerg an der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2018]] 1:3 géint Frankräich, den [[Aurélien Joachim]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=2115 D'Detailer vum Match Lëtzebuerg-Frankräich vum 25. Mäerz 2017] op eu-football.info&lt;/ref&gt;
*[[2019]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Josy-Barthel-Stadion an der Qualifikatioun an engem Qualifikatiounsmatch fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1:2 géint d'Ukrain. Den [[David Turpel|Dave Turpel]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss, an an der 93. Spillminutt war de [[Gerson Rodrigues]] den &quot;Auteur&quot; vum Selbstgol.&lt;ref&gt;https://eu-football.info/_match.php?id=15981&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
&lt;gallery&gt;
Fichier:Bartók Béla 1927.jpg|Béla Bartók
Fichier:Norman Borlaug (2004).jpg|Norman Borlaug
Fichier:Arethafranklin.jpg|Aretha Franklin
Fichier:Elton John 2023.jpg|Elton John
&lt;/gallery&gt;

* [[1347]]: [[Catherine vu Siena]], chrëschtlech Helleg a Mystikerin.
* [[1787]]: [[André Pondrom]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[1858]]: [[Albert Rodange]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[1866]]: [[Jean-Pierre Koppes]], lëtzebuergesche Glaskënschtler.
* [[1868]]: [[Eugène Kurth]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1870]]: [[Arnold Schwassmann]], däitschen Astronom.
* [[1881]]: [[Béla Bartók]], ungaresche Komponist.
* [[1897]]: [[Jean Epstein]], Filmregisseur.
* [[1908]]: [[David Lean]], brittesche Filmregisseur.
* 1908: [[Helmut Käutner]], däitsche Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[1914]]: [[Norman Ernest Borlaug]], US-amerikaneschen Agrarwëssenschaftler a Friddensnobelpräisdréier.
* [[1918]]: [[Victor Vicas]], russesch-franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[1921]]: [[Simone Signoret]], franséisch Filmschauspillerin.
* [[1927]]: [[Herbert Fux]], éisträichesche Schauspiller a Politiker.
* 1927: [[Monique van Vooren]], belsch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1928]]: [[Jim Lovell]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[1929]]: [[Roger Behm]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1932]]: [[Anouk Ferjac]], franséisch Schauspillerin.
* [[1933]]: [[Josy Simon]], lëtzebuergesche Politiker a Sportler.
* 1933: [[Fernand Schons]], lëtzebuergesche Wënzer a Moler.
* [[1934]]: [[Norbert von Kunitzki]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Manager.
* 1934: [[Jeannot Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1942]]: [[Aretha Franklin]], US-amerikanesch Sängerin.
* [[1947]]: [[Elton John]], brittesche Museker.
* [[1953]]: [[Karl Kranzkowski]], däitsche Schauspiller.
* [[1961]]: [[Pitt Brandenburger]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* 1961: [[John Stockwell]], US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[1965]]: [[Fred Berend]], lëtzebuergesche Schachspiller.
* [[1966]]: [[Tatjana Patitz]], däitsche Model a Filmschauspillerin.
* [[1967]]: [[Nathalie Reuter (Molerin)|Nathalie Reuter]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[1972]]: [[Monique Adams]], lëtzebuergesch Staatsbeamtin a Member vum Staatsrot.
* [[1979]]: [[Christian Neuman]], lëtzebuergesche Filmregisseur.
* [[1980]]: [[Bassirou Diomaye Faye]], senegaleesesche Politiker.
* [[1987]]: [[Rob Jetten]], hollännesche Politiker.
* [[1994]]: [[Jenny Warling]], lëtzebuergesch Karateka.
* [[1995]]: [[Gil Sietzen]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[2003]]: [[Ralph Daleiden]], lëtzebuergesche Schwammsportler.

== Gestuerwen ==
* [[1801]]: [[Novalis]], däitschen Dichter a Philosoph.
* [[1803]]: [[Johann Evangelist Helfenzrieder]], däitsche Theolog, Mathematiker an Astronom.
* [[1826]]: [[François-Joseph Maisonnet]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1871]]: [[Nicolas Rothermel]], lëtzebuergeschen Apdikter.
* [[1868]]: [[Charles Bassing]], lëtzebuergesche Magistrat a Politiker.
* [[1914]]: [[Frédéric Mistral]], franséischen Dichter a Linguist.
* [[1918]]: [[Claude Debussy]], franséische Komponist.
* [[1944]]: [[Kurt Laves]], däitsch-US-amerikaneschen Astronom.
* [[1947]]: [[Louise Bertrang]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin.
* [[1950]]: [[Jean-Pierre Theisen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[1952]]: [[Léon Kauffman]], Lëtzebuerger Politiker.
* [[1960]]: [[Agnès Donckel]], lëtzebuergesch Philologin, Politikerin a Fraerechtlerin.
* [[1962]]: [[Auguste Piccard]], Schwäizer Physiker.
* 1962: [[Joseph Hurt]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Historiker.
* [[1965]]: [[Ladislao Vajda]], ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1973]]: [[Edward Steichen]], US-amerikanesche Fotograf a Curateur, gebuer zu Lëtzebuerg.
* [[1975]]: [[Faisal]], saudi-arabesche Kinnek.
* 1975: [[Victor Wassenich]], lëtzebuergeschen Ornitholog an Zwangsrekrutéierten.
* [[1977]]: [[Nunnally Johnson]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur, Produzent a Regisseur.
* [[1978]]: [[Jack Hulbert]], brittesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* 1978: [[Paul Hammer]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* [[1980]]: [[Roland Barthes]], franséische Literaturkritiker, Schrëftsteller a Philosoph.
* [[1983]]: [[Jey Kugeler]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* 1983: [[Jean-Baptiste Schilling]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[1999]]: [[Alphonse Grimler]], lëtzebuergeschen Handballspiller, Gewerkschaftler a Politiker.
* [[2006]]: [[Richard Fleischer]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 2006: [[Tom Toelle]], däitsche Filmregisseur.
* [[2012]]: [[Raymond Bley]], lëtzebuergesche Vëlossportler
* [[2015]]: [[Ivo Garrani]], italieenesche Schauspiller.
* [[2016]]: [[Imre Pozsgay]], ungaresche Politiker.
* [[2021]]: [[Bertrand Tavernier]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2022]]: [[Taylor Hawkins]], US-amerikanesche Museker.
* [[2024]]: [[Fritz Wepper]], däitsche Schauspiller.

== Feierdeeg ==

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|25 March|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Dag am Mäerz| 25]]</text>
      <sha1>kuy5kpje0lt58yqs42v8gdlo89hji81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chamber</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2365</id>
    <revision>
      <id>2711834</id>
      <parentid>2681481</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Déi Gréng */ Update</comment>
      <origin>2711834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29379" sha1="0j3ye9y0a1m3sdw3q85p53oo5n0mgo7" xml:space="preserve">{{Infobox Partei
 | Numm = Chamber
 | Logo = 2023 Logo of the Chamber of Deputies of Luxembourg.svg
 | Faarfcode = #74353d
 | President = [[Claude Wiseler]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])
 | Vizepresidenten = [[Michel Wolter]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])&lt;br&gt;[[André Bauler]] ([[DP]])&lt;br&gt;[[Mars Di Bartolomeo]] ([[LSAP]])
 | Generalsekretär = Laurent Scheeck
 | Gegrënnt = 1848
 | Websäit = https://www.chd.lu/
 | Sëtz1_Titel = Regierung
 | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|35|60|#74353d}}
* [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] (21)
* [[Demokratesch Partei|DP]] (14)
 | Sëtz2_Titel = Oppositioun
 | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|25|60|#74353d}}
* [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] (12)
* [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] (5)
* [[Déi Gréng]] (4)
* [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piratepartei]] (2)
* [[Déi Lénk]] (2)
}}
[[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|thumb|260px|D'[[Chambersgebai]] um Krautmaart]]
'''Chamber''' ass déi lëtzebuergesch Bezeechnung fir d'''Chambre des députés'', dat [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescht]] [[Parlament]]. D'[[Chambersgebai|Gebai vun der Chamber]] steet um [[Krautmaart]], nieft dem [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzogleche]] [[Groussherzogleche Palais|Palais]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].

Zanter Dezember 2020 sinn d'Archive vun der Chamber iwwer de Site vum [[Lëtzebuerger Nationalarchiven|Nationalarchiv]] online zougänglech an dat fir d'Zäit vun 1848 bis 1940.&lt;ref&gt;{{fr}} [https://anlux.public.lu/fr/actualites/2020/mise-en-ligne-chd.html Mise en ligne du fonds de la Chambre des députés (1848-1940)]&lt;/ref&gt; {{small|(Stand: Jan. 2021)}}

== Geschicht ==
[[Fichier:Luxembourg,_Chambre_des_D%C3%A9put%C3%A9s_%28int%C3%A9rieur%29_%2809%29.jpg|thumb|D'Tribün mam Riednerpult; hannendrun de Sëtz vum President; lénks a riets: Reie vun den Deputéierten.]]
=== Gebai um Krautmaart ===
De [[Grondsteen|Grondstee]] fir d'Chambersgebai (deemools ''Hôtel des États'') um Krautmaart gouf de [[27. Juli]] [[1858]] geluecht. Architekt war den [[Antoine Hartmann]].

{{Méi Info 1|Chambersgebai}}

== Konstitutionell Roll ==
D'Roll vun der Chamber ass et, als Deel vun der [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)|legislativer Prozedur]], Gesetzespropositioune maachen ze kënnen, dës Propositiounen (an och d'Gesetzesprojete vun der Regierung) ze diskutéieren, a se dann unzehuelen oder ze refuséieren.

== Funktiounsweis ==
[[Fichier:EPP%20Summit,%2024%20March%202022,%20Brussels%20(51958685640)%20(cropped).jpg|thumb|upright|De [[Claude Wiseler]], Chamberpresident zanter 2023.]]
D'Funktiounsweis vun der Chamber gëtt bestëmmt duerch Dispositiounen, wéi s'an der [[Lëtzebuerger Constitutioun]] an am [[Walgesetz]] festgeluecht sinn, an duerch hir eege Geschäftsuerdnung (''Règlement intérieur'').

=== Legislatur a Sessioun ===
D''''Legislatur''' ass den Zäitraum, fir deen d'Deputéiert gewielt ginn. Se dauert prinzipiell fënnef Joer, ausser et gëtt virgezunne Walen.

D'Sessioun ass eng Ënnerdeelung vun der Legislatur. Déi Period vum Joer, bannent där d'Chamber ouni besonnesch Grënn an ouni speziell Convocatioun zesummekënnt, nennt een „'''Uerdentlech Sessioun'''“ (''session ordinaire''). Se fänkt den zweeten Dënschden am Oktober un an dauert gemenkerhand bis kuerz virun der nächster Sessioun. Normalerweis huet all Legislatur 5 Uerdentlech Sessiounen. All Sessioun gëtt duerch de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]] (perséinlech, oder a Vertriedung duerch de Premierminister&lt;ref&gt;als Beispill: [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2018/10/01/a920/jo Arrêté grand-ducal du 1er octobre 2018 concernant la délégation de pouvoirs aux fins de clore la session ordinaire 2017-2018 et d'ouvrir la session ordinaire 2018-2019 de la Chambre des Députés] op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019&lt;/ref&gt;) op- an zougemaach.

Am Géigesaz dozou muss eng „'''Ausseruerdentlech Sessioun'''“ (''session extraordinaire'') vum Grand-Duc fir e besonnesche Grond aberuff ginn&lt;ref&gt;als Beispill: [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2013/11/04/n1/jo Arrêté grand-ducal du 4 novembre 2013 portant convocation de la Chambre des Députés en session extraordinaire] op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019&lt;/ref&gt;.

=== De Chamberpresident ===
Dem [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] seng Roll ass et, d'Chamber no baussen hin ze representéieren, an an de Sëtzungen, fir Uerdnung an d'Anhale vum Reglement ze suergen, d'Riednerzäiten z'erdeelen, an d'Resultat vun Ofstëmmungen an d'Decisioune vun der Chamber ze verkënnegen. Hie kann duerch Vizepresidenten ersat ginn, oder, wa kee vun hinnen disponibel ass, duerch den eelsten Deputéierten (&quot;Doyen&quot;).

===De Chamberbüro===
Um Ufank vun enger Legislatur wielt d'Chamber de Chambersbüro. E besteet aus dem Chamberspresident, den 3 Vizepresidenten an héchstens 7 Memberen aus de verschiddene Fraktiounen. De Büro ass souzesoe responsabel fir d'Administratioun vun der Chamber. En organiséiert déi finanziell an organisatoresch Froen, déi d'Deputéiert betreffen, d'Personal, dat an der Chamber schafft, asw.

==== Chamberverwaltung ====
Dem Chamberbüro ënnersteet d'Chamberverwaltung (''Administration parlementaire'') där hir Aufgab et ass, d'Chamber bei de legislativen a politeschen Aufgaben z'ënnerstëtzen.

{{Méi Info 1|Chamberverwaltung}}

===Konferenz vun de Presidenten===
Si setzt sech aus dem President vun der Chamber an de Presidente vun deene verschiddene politesche Fraktiounen zesummen. Hir wichtegst Roll ass et, den Ordre du jour vun de Sëtzunge festzeleeën, den Oflaf vun de Sëtzungen ze proposéieren an hiren Avis iwwer déijéineg Projete vu Règlement grand-ducalen ofzeginn, bei deenen dat vum Gesetz hir virgesinn ass.

===D'parlamentaresch Kommissiounen===
D'parlamentaresch Kommissioune sinn do fir parlamentaresch Aarbechte méi rationell ausféieren ze kënnen. Si bereeden d'Chamberssëtzunge vir, andeems an hinnen d'Gesetzesprojeten a -propositiounen, an och d'Amendementer an d'Motiounen diskutéiert ginn. D'Parteie sinn, sou wäit wéi méiglech, proportionell zu hirer Sëtzzuel, an deene verschiddene Kommissioune representéiert. Et gëtt permanent Kommissiounen, Enquêtë-Kommissiounen, reglementärer a spezieller, déi all vun der Chamber selwer bestëmmt kënne ginn.

Permanent Kommissioune sinn déi zu deene Sujeten, zu deenen et reegelméisseg Gesetzesprojeten oder -propositioune gëtt. Déi reglementär sinn déi, déi duerch d'Reglement virgesi sinn. Spezialkommissioune kënnen zäitweileg fir verschidden (dacks sozial sensibele) Sujete gegrënnt ginn, wéi Eethik, Immigratioun, Drogen, asw. Enquêtëkommissiounen déngen dozou, méi Liicht a bestëmmt (Regierungs)affären ze bréngen.

== Zesummesetzung ==
{{Update}}
D'Chamber setzt sech aus 60 Deputéiert zesummen, déi a 4 [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] déi no de Reegele vum [[allgemengt Walrecht|allgemenge Walrecht]] mat proportioneller Representatioun fir eng Dauer vu 5 Joer gewielt ginn.&lt;ref&gt;[http://www.wipo.int/wipolex/fr/text.jsp?file_id=194538 D'Chamber an der Konstitioun]&lt;/ref&gt;. Nom [[Lëtzebuerger Walgesetz|Walgesetz]] vun 2003 sinn d'Chamberwalen all 5 Joer, den éischte Sonndeg am Juni, ausser wann dee Sonnden op [[Päischten|Päischte]] fält, oder an deem Mount och nach [[Europawalen|Europawale]] sinn. 2013 ass Legislatioun liicht ugepasst ginn, et ass elo keng Ried méi vu Päischten, mä den Zäitraum ass ongeféier de selwechte bliwwen.

=== Berechnung vun der Sëtzverdeelung ===
D'Sëtz an der Chamber ginn nom Prinzip vum &quot;klengsten elektorale Quotient&quot; verdeelt. All Partei kritt an all Walbezierk eng Zuel vu Sëtz déi proportionell zur Zuel vun de Wielerstëmmen ass, déi hir Lëscht am Ganze verbucht huet. D'Kandidaten déi déi meescht Stëmmen op der Lëscht haten, kommen an d'Chamber a bei Stëmmegläichheet gëtt ausgeloust.

Well déi limitéiert Zuel vun den Deputéiertesëtz an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] (aktuell 7,9, 21 an 23) net exakt proportionell zu den expriméierte Stëmme ka sinn, gëtt d'Sëtzverdeelung follgendermoosse festgehalen: fir ee konkreete Walbezierk gëtt en &quot;nombre électoral&quot; berechent andeems een all d'Stëmme vun alle Lëschten duerch d'Zuel vun de Sëtz am Walbezierk plus 1 deelt. Da gëtt fir all Lëscht gekuckt wéi dacks den &quot;nombre électoral&quot; an den Total vun de Stëmmen an der Lëscht passt, dat heescht all d'Stëmme vun der Lëscht gedeelt duerch den &quot;nombre électoral&quot; an dann no ënnen ofgerënnt ergëtt d'Zuel vun de Sëtz déi déi eng Partei scho mol sécher kritt.

Wann domat nach net all d'Sëtz an deem Walbezierk verdeelt sinn, da gëtt en neie Quotient pro Lëscht gerechent. An zwar ginn all d'Stëmme pro Lëscht duerch déi Zuel vu Sëtz déi d'Lëscht schonn huet, plus 1, gedeelt. D'Lëscht mam héchste Quotient kritt e weidere Sëtz. Wann dann d'Sëtz nach net all verdeelt sinn, da gëtt déi Prozedur widerholl.

=== Aktuell Period ===
Déi aktuell Chamber&lt;sup&gt;(Stand: 09.06.2026)&lt;/sup&gt; setzt sech zesummen aus: 21 Deputéiert vun der CSV, 14 vun der DP, 12 vun der LSAP, 5 vun der ADR, 4 vun Déi Gréng, 2 vun de Piraten an 2 vun Déi Lénk&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/deputies|Titel=Liste des Députés {{!}} Chambre des députés du grand-duché de Luxembourg|Gekuckt=19.09.2024|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Presidente vun all Fraktioun si &lt;span style=&quot;background-color:#FF9;&quot;&gt;giel&lt;/span&gt; hannerluecht.
{{Div col|cols=3}}
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;
==== [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Diane_Adehm.jpg|80px]]
|[[Diane Adehm]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Nancy_Arendt_(CSV),_2023-10.jpg|80px]]
|[[Nancy Arendt]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|80px]]
|[[Maurice Bauer]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Jeff_Boonen_2024.jpeg|80px]]
|[[Jeff Boonen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Alex_Donnersbach_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Emile_Eicher,_Concert_de_bienfaisance_MemoShoah_2014.jpg|80px]]
|[[Emile Eicher]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Félix_Eischen,_faute_de_mieux.jpg|80px]]
|[[Félix Eischen]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Paul_Galles.jpg|80px]]
|[[Paul Galles]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Luxembourgish_Deputies_at_EC_Mar_2024_CROP_Françoise_Kemp.jpg|80px]]
|[[Françoise Kemp]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Marc_Lies_09-2022.jpg|80px]]
|[[Marc Lies]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|80px]]
|[[Ricardo Marques]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|80px]]
|[[Georges Mischo]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Octavie_Modert,_Inauguration_plaque_commémorative,_«Villa_Pauly»-101.jpg|80px]]
|[[Octavie Modert]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Nathalie_Morgenthaler_2024.jpeg|80px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|80px]]
|[[Laurent Mosar]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Jean-Paul_Schaaf_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|Norden
|-
| 
|[[Charles Weiler]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Stéphanie_Weydert_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Claude_Wiseler_2024-01_(101)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Claude Wiseler]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Michel_Wolter_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Michel Wolter]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Laurent_Zeimet_-_Bettembourg_01.jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Laurent Zeimet]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Demokratesch Partei|DP]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Barbara_Agostino_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Barbara Agostino]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Guy_Arendt,_Concert_en_mémoire_des_victimes_de_la_Shoah-102.jpg|80px]]
|[[Guy Arendt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:André_Bauler_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[André Bauler]]
|Norden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Gilles_Baum_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Gilles Baum]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Osten
|-
|[[Fichier:Simone_Beissel_09-2022.jpg|80px]]
|[[Simone Beissel]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Corinne_Cahen_(DP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Corinne Cahen]]
|Zentrum
|-
| 
|[[Luc Emering]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Patrick_Goldschmidt_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Gusty_Graas_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Gusty Graas]]
|Süden
|-
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|80px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|80px]]
|[[Carole Hartmann]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Mandy_Minella_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Mandy Minella]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Lydie_Polfer_2022_(cropped).jpg|80px]]
|[[Lydie Polfer]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Gérard_Schockmel_(DP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Dan_Biancalana_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Dan Biancalana]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Portrait_Taina_Bofferding_(cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Taina Bofferding]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|80px]]
|[[Liz Braz]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|80px]]
|[[Francine Closener]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Yves_Cruchten_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Yves Cruchten]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|80px]]
|[[Claire Delcourt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Mars_Di_Bartolomeo_2014-07.JPG|80px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Georges_Engel_(LSAP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Georges Engel]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Franz_Fayot_(LSAP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Franz Fayot]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Claude_Haagen,_Ausstellung_«Luxemburger_in_der_Polizei_des_NS-Staates»-101.jpg|80px]]
|[[Claude Haagen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Ben_Polidori_2024.jpeg|80px]]
|[[Ben Polidori]]
|Norden
|-
|
|[[Ben Streff]]
|Osten
|}

==== [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Dan_Hardy_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Dan Hardy]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Fred_Keup_(Chambre_des_députés,_Luxembourg).png|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fred Keup]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|80px]]
|[[Michel Lemaire]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Alexandra_Schoos_2024.jpeg|80px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Tom_Weidig_(ADR)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Tom Weidig]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;
{{Div col end}}

{{Div col|cols=3}}
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Déi Gréng]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Djuna_Bernard_(déi_gréng)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Djuna Bernard]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|80px]]
|[[Meris Šehović]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Sam Tanson]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Zentrum
|-
|[[Fichier:Josée Lorsché (déi gréng) 2023-10 cropped.jpg|80px]]
|[[Josée Lorsché]]
|Süden
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Sven_Clement_(Piraten)_09-2023.jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Sven Clement]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Zentrum
|-
|[[Fichier:Marc_Goergen,_Députéierten_vun_der_Piratepartei_Lëtzebuerg.jpg|80px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Süden
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;
==== [[Déi Lénk]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Marc Baum 2025 (cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Marc Baum]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:David_Wagner_(déi_Lénk)_09-2023_(cropped).jpg|80px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;
{{Div col end}}

* Kuckt och: [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]]


=== Period 2018-2023 ===
Un der Wal 2018 hunn insgesamt 10 Parteien deelgeholl. Dovunner goufe 7 Parteien an d'Parlament gewielt: CSV (21), DP (12), LSAP (10), Déi Gréng (9), ADR (4), Déi Lénk (2), Piraten (2). D'Piraten sinn fir d'éischt Kéier an hirer Geschicht an d'Chamber gewielt ginn. D'KPL, déi Konservativ an d'Beweegung Demokratie krute kee Sëtz.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ADR

* [[Fernand Kartheiser]]
* [[Fred Keup]]
* [[Jeff Engelen]]
* [[Roy Reding]]

CSV

* [[Martine Hansen]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Claude Wiseler]]
* [[Serge Wilmes]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Viviane Reding]]
* [[Paul Galles]]
* [[Diane Adehm]]
* [[Marc Lies]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Michel Wolter]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Georges Mischo]]
* [[Jean-Marie Halsdorf]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Françoise Hetto]]
* [[Octavie Modert]]
* [[Léon Gloden]]

Déi Gréng

* [[Josée Lorsché]]
* [[Carlo Back]]
* [[Charles Margue]]
* [[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]]
* [[Semiray Ahmedova]]
* [[Stéphanie Empain]]
* [[François Benoy]]
* [[Chantal Gary]]
* [[Djuna Bernard]]

!Déi Lénk

* [[Marc Baum]]
* [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]

DP

* [[Gilles Baum]]
* [[Lydie Polfer]]
* [[Simone Beissel]]
* [[Guy Arendt]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Gusty Graas]]
* [[Frank Colabianchi]]
* [[André Bauler]]
* [[Pierre-Marc Knaff]]
* [[Claude Lamberty]]
* [[Max Hahn]]
* [[Carole Hartmann]]

LSAP

* [[Georges Engel]]
* [[Mars Di Bartolomeo]]
* [[Cécile Hemmen]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Simone Asselborn-Bintz]]
* [[Francine Closener]]
* [[Yves Cruchten]]
* [[Dan Biancalana]]
* [[Tess Burton]]

Piraten

* [[Sven Clement]]
* [[Marc Goergen (Politiker)|Marc Goergen]]
|}

=== Period 2013-2018 ===
{{Update}}
No der virgezunner [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Wal vum 20. Oktober 2013]], bei där 9 Parteien ugetruede waren, sinn der schliisslech 6 am Parlament: ADR (3), CSV (23), déi lénk (2), DP (13), LSAP (13), Déi Gréng (6). Gewielt goufen:

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|
==== ADR ====
* [[Gast Gibéryen]]
* [[Fernand Kartheiser]]
* [[Roy Reding]]

==== CSV ====
* [[Diane Adehm]]
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Léon Gloden]]
* [[Jean-Marie Halsdorf]]
* [[Martine Hansen]]
* [[Françoise Hetto-Gaasch]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Marc Lies]]
* [[Martine Mergen]] (am Okt. 2014 nogeréckelt fir de [[Luc Frieden]])
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Octavie Modert]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Marco Schank]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Serge Wilmes]]
* [[Claude Wiseler]] (zanter Okt. 2014 Fraktiounspresident)
* [[Michel Wolter]]
* [[Laurent Zeimet]] (de 4.11.2014 nogeréckelt fir de [[Jean-Claude Juncker]])

gewielt, ma am Sept. 2014 zeréckgetrueden:
* ([[Luc Frieden]], goung an d'Privatwirtschaft) 
* ([[Jean-Claude Juncker]], gouf President vun der Europäescher Kommissioun)

====Déi Lénk====
* [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] (am Abrëll 2015 fir de [[Justin Turpel]] nogeréckelt)
* [[Marc Baum]] (den 20. Abrëll 2016 fir de [[Serge Urbany]] nogeréckelt)

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== DP ====
* [[André Bauler]] (Bis Mäerz 2014 Staatssekretär, dann erëm Deputéierten)
* [[Eugène Berger]] (Fraktiounspresident)
* [[Gilles Baum]] (réckelt fir d'[[Maggy Nagel]] no)
* [[Simone Beissel]]
* [[Frank Colabianchi]] (den 1. Februar 2018 fir d'[[Anne Brasseur]] nogeréckelt).
* [[Lex Delles]]
* [[Joëlle Elvinger]] (réckelt fir d'[[Corinne Cahen]] no)
* [[Gusty Graas]]
* [[Max Hahn]] (réckelt fir de [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]] no)
* [[Alexandre Krieps]]
* [[Claude Lamberty]] (Enn Dezember 2015 fir de [[Guy Arendt]] nogeréckelt, wéi dee Staatssekretär gouf. De Guy Arendt war sengersäits fir den [[Xavier Bettel]] nogeréckelt, dee Premierminister gouf).
* [[Edy Mertens]] (réckelt fir den [[André Bauler]] no)
* [[Lydie Polfer]]

==== Déi Gréng ====
* [[Sam Tanson]] (den 1. Abrëll 2018 fir de [[Claude Adam]] nogeréckelt, dee sengersäits fir de [[François Bausch]] nogeréckelt war)
* [[Roberto Traversini]] (réckelt fir de [[Félix Braz]] no)
* [[Gérard Anzia]] (réckelt fir d'[[Christianne Wickler]] no, déi hirersâits fir de [[Camille Gira]] nogeréckelt war)
* [[Henri Kox]]
* [[Josée Lorsché]]
* [[Viviane Loschetter]] (Fraktiounspresidentin)

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Fränk Arndt]] (réckelt fir de [[Romain Schneider]] no)
* [[Simone Asselborn-Bintz]] (den 1. Abrëll 2018 fir de [[Roger Negri]] nogeréckelt; dëse war no de Wale fir de [[Jean Asselborn]] nogeréckelt. 
* [[Alex Bodry]] (Fraktiounspresident)
* [[Taina Bofferding]] (réckelt fir d'[[Lydia Mutsch]] no)
* [[Tess Burton]] (réckelt fir den [[Nicolas Schmit]] no)
* [[Yves Cruchten]]
* [[Claudia Dall'Agnol]] (réckelt fir den [[Dan Kersch]] no)
* [[Mars di Bartolomeo]]
* [[Georges Engel]] 
* [[Franz Fayot]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Cécile Hemmen]] (réckelt fir den [[Etienne Schneider]] no)
|}

===Period 2009-2013===
D'uerdentlech Sëtzung 2009/2010 huet sech sech aus deenen Deputéiert zesummegesat, déi bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]] direkt gewielt goufen, respektiv nogeréckelt sinn als Ersatz fir déi, déi gewielt goufen, awer en Amt als Minister ugeholl hunn.

Zanterhier koum et zu e puer Verännerungen, fir Deputéiert z'ersetzen, déi op hiert Amt verzicht hunn, resp. gestuerwe sinn.

Den 19. Juli 2013 huet de Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] ugekënnegt, nodeem et den 11. Juli am Kader vun der Debatt ëm d'Konklusioune vun der [[SREL]]-Enquêtëkommissioun kloer gi war, datt d'[[Regierung Juncker-Asselborn II]] keng Majoritéit méi hanner sech hat, datt en d'Chamber de 7. Oktober 2013 opléise géif an et den [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|20. Oktober zu Neiwale]] kéim.&lt;ref&gt;[http://news.rtl.lu/bommeleeer/news//454006.html 7. Oktober: Chamber opgeléist! 20. Oktober: Nei gewielt!] RTL.lu - 19.07.2013, 18:11 | Fir d'lescht aktualiséiert: 19.07.2013, 18:36.&lt;/ref&gt;

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|

==== ADR ====
* [[Gast Gibéryen]]
* [[Fernand Kartheiser]]

==== CSV ====
* [[Diane Adehm]] (zanter Mäerz 2011)
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Fernand Boden]]
* [[Lucien Clement]]
* [[Christine Doerner]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Marie-Josée Frank]]
* [[Léon Gloden]]
* [[Norbert Haupert]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Marc Lies]]
* [[Pierre Mellina]] (zanter dem 14. Mee 2013)
* [[Martine Stein-Mergen|Martine Mergen]]
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Tessy Scholtes]] (zanter dem 3. Mee 2011)
* [[Robert Weber]]
* [[Lucien Weiler]]
* [[Raymond Weydert]]
* [[Serge Wilmes]] (zanter dem 11. Oktober 2011)
* [[Michel Wolter]]

====onofhängeg====
* [[Jean Colombera]] (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)
* [[Jacques-Yves Henckes]] (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== DP ====
* [[André Bauler]]
* [[Eugène Berger]]
* [[Xavier Bettel]]
* [[Anne Brasseur]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Alexandre Krieps]] (vum 9. Oktober 2012 un)
* [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
* [[Lydie Polfer]]
* [[Carlo Wagner]]

==== Déi Gréng ====
* [[Claude Adam]]
* [[François Bausch]]
* [[Félix Braz]]
* [[Camille Gira]]
* [[Henri Kox]]
* [[Josée Lorsché]] (zanter dem 6. Juli 2011)
* [[Viviane Loschetter]]

==== Déi Lénk ====
* [[Serge Urbany]] (zanter dem 16. November 2011)

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Alex Bodry]]
* [[Claudia Dall'Agnol]]
* [[Fernand Diederich]]
* [[Georges Engel]] (zanter dem 1. Februar 2012)
* [[Ben Fayot]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]]
* [[Lucien Lux]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Roger Negri]]
* [[Ben Scheuer]]
* [[Roland Schreiner]] (zanter dem 22. November 2012).
|}
[[Fichier:Composition de la chambre des députés au Luxembourg.jpg|right|350px]]
Net méi dobäi:
* [[Jean-Louis Schiltz]], CSV (September 2009 bis Februar 2011)
* [[Mill Majerus]], CSV (vum 8. Juli 2009 bis den 1. Abrëll 2011 †)
* [[Jean Huss]], déi Gréng (September 2009 bis Juli 2011)
* [[Lucien Thiel]], CSV (vum 8. Juli 2009 bis de 25. August 2011 †)
* [[André Hoffmann (Politiker)|André Hoffmann]], Déi Lénk, (vum 8. Juli 2009 bis de 15. November 2011)
* [[Lydie Err]], LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis den 31. Januar 2012)
* [[Paul Helminger]], DP, (vum 8. Juli 2009 bis den 9. Oktober 2012)
* [[Vera Spautz]], LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis de 14. November 2012)
* [[Marc Spautz]], CSV, (bis den 30. Abrëll 2013, wou e Minister gouf)

===Period 2004-2009===
D'Chamberdeputéiert, déi bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Wale vum 13. Juni 2004]] an d'Chamber gewielt goufen, sinn 2577-mol a Kommissiounssëtzungen zesummekomm, an 260-mol an ëffentleche Sëtzungen. Et si 496 Projet-de-loië gestëmmt ginn, 38 Proposition-de-loien an 10 Verfassungsännerungen (vu 16 Projeten). 77 Debatte goufe gefouert, et gouf 56 Heure-d'actualitéen an 3335 parlamentaresch Ufroen un d'Regierung.&lt;ref&gt;''Discours de fin de législature de M. le président''. Séance ordinairee 2008-2009; Séance publique n° 53 vum 13. Mee 2009; am: Chambre des Députés Luxembourg: Compte-rendu des séances publiques no 17, session ordinaire 2008-2009, S. 666.&lt;/ref&gt;
====Uerdentlech Sëtzung 2008/2009====
D'uerdentlech Sëtzung 2008-2009 huet sech zesummegesat aus 4 Deputéiert vun der [[ADR]], 24 vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]], 7 vun [[Déi Gréng]], 10 vun der [[Demokratesch Partei|DP]], 14 vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], an 1 ouni Partei (Stand: Juni 2009):

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|

==== ADR ====
* [[Gaston Gibéryen]]
* [[Jacques-Yves Henckes]]
* [[Jean-Pierre Koepp]]
* [[Robert Mehlen]]

==== CSV ====
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Lucien Clement]]
* [[Christine Doerner]]
* [[Marie-Josée Frank]]
* [[Fabienne Gaul]]
* [[Marcel Glesener]]
* [[Norbert Haupert]]
* [[Françoise Hetto-Gaasch]]
* [[Aly Kaes]]
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Marcel Sauber]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Marco Schank]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Martine Stein-Mergen]]
* [[Fred Sunnen]]
* [[Lucien Thiel]]
* [[Lucien Weiler]]
* [[Raymond Weydert]]
* [[Michel Wolter]]

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== Déi Gréng ====
* [[Claude Adam]]
* [[François Bausch]]
* [[Félix Braz]]
* [[Camille Gira]]
* [[Jean Huss]]
* [[Henri Kox]]
* [[Viviane Loschetter]]

==== DP ====
* [[Xavier Bettel]]
* [[Eugène Berger]]
* [[Anne Brasseur]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Colette Flesch]]
* [[Charles Goerens]]
* [[Paul Helminger]]
* [[Alexandre Krieps]]
* [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
* [[Carlo Wagner]]

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Alex Bodry]]
* [[John Castegnaro]]
* [[Claudia Dall'Agnol]]
* [[Fernand Diederich]]
* [[Lydie Err]]
* [[Ben Fayot]]
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Roger Negri]]
* [[Jos Scheuer]]
* [[Roland Schreiner]]
* [[Romain Schneider]]
* [[Vera Spautz]]

==== Ouni Partei ====
* [[Aly Jaerling]]
|}

== Presidente vun der Chamber ==
{{Méi Info 1|Chamberpresidenten}}

== Literatur zum Theema ==
* Nicolas Als, Robert L. Philippart: ''La Chambre des Députés, Histoire et Lieux de Travail'', Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg, 1994, ISBN 2-87954-021-6
* Alex Bodry: &quot;Le Parlement dans le système politique du Luxembourg: Le régime parlementaire du Luxembourg - mythe ou réalité?&quot; Am: ''Tageblatt'' Nr.240 vum 13. Oktober 2008, S. 15-18 an Nr. 241 vum 14. Oktober 2008.
* Claude Frieseisen, Marie-Paule Jungblut, Michel Pauly (ënner der Leedung vun), '' &quot;...la volonté de la Chambre qui est la volonté du pays.&quot; (Eugène Schaus, 22/11/1966) - Un florilège de débats parlementaires luxembourgeois (1848-2008)''; Lëtzebuerg (Chambre des Députés), 2019; 456 S.; ISBN 978-2-87978-215-7

== Kuckt och ==
* [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)]]
* [[Chamber TV]]
* [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante vun 1848]]
* [[Assemblée consultative vun 1945 (Lëtzebuerg)|Assemblée consultative vun 1945]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Chambre des députés|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.chd.lu Offiziell Internetsäit vun der Chamber]
* [https://query.an.etat.lu/Query/archivplansuche.aspx?ID=750461 D'Archive vun der Chamber 1848-1940]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Parlamenter]]</text>
      <sha1>0j3ye9y0a1m3sdw3q85p53oo5n0mgo7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711835</id>
      <parentid>2711834</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Déi Lénk */ Update</comment>
      <origin>2711835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29337" sha1="4lkh27gt29o0b58fq46rxwoptgmfezf" xml:space="preserve">{{Infobox Partei
 | Numm = Chamber
 | Logo = 2023 Logo of the Chamber of Deputies of Luxembourg.svg
 | Faarfcode = #74353d
 | President = [[Claude Wiseler]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])
 | Vizepresidenten = [[Michel Wolter]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])&lt;br&gt;[[André Bauler]] ([[DP]])&lt;br&gt;[[Mars Di Bartolomeo]] ([[LSAP]])
 | Generalsekretär = Laurent Scheeck
 | Gegrënnt = 1848
 | Websäit = https://www.chd.lu/
 | Sëtz1_Titel = Regierung
 | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|35|60|#74353d}}
* [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] (21)
* [[Demokratesch Partei|DP]] (14)
 | Sëtz2_Titel = Oppositioun
 | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|25|60|#74353d}}
* [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] (12)
* [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] (5)
* [[Déi Gréng]] (4)
* [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piratepartei]] (2)
* [[Déi Lénk]] (2)
}}
[[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|thumb|260px|D'[[Chambersgebai]] um Krautmaart]]
'''Chamber''' ass déi lëtzebuergesch Bezeechnung fir d'''Chambre des députés'', dat [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescht]] [[Parlament]]. D'[[Chambersgebai|Gebai vun der Chamber]] steet um [[Krautmaart]], nieft dem [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzogleche]] [[Groussherzogleche Palais|Palais]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].

Zanter Dezember 2020 sinn d'Archive vun der Chamber iwwer de Site vum [[Lëtzebuerger Nationalarchiven|Nationalarchiv]] online zougänglech an dat fir d'Zäit vun 1848 bis 1940.&lt;ref&gt;{{fr}} [https://anlux.public.lu/fr/actualites/2020/mise-en-ligne-chd.html Mise en ligne du fonds de la Chambre des députés (1848-1940)]&lt;/ref&gt; {{small|(Stand: Jan. 2021)}}

== Geschicht ==
[[Fichier:Luxembourg,_Chambre_des_D%C3%A9put%C3%A9s_%28int%C3%A9rieur%29_%2809%29.jpg|thumb|D'Tribün mam Riednerpult; hannendrun de Sëtz vum President; lénks a riets: Reie vun den Deputéierten.]]
=== Gebai um Krautmaart ===
De [[Grondsteen|Grondstee]] fir d'Chambersgebai (deemools ''Hôtel des États'') um Krautmaart gouf de [[27. Juli]] [[1858]] geluecht. Architekt war den [[Antoine Hartmann]].

{{Méi Info 1|Chambersgebai}}

== Konstitutionell Roll ==
D'Roll vun der Chamber ass et, als Deel vun der [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)|legislativer Prozedur]], Gesetzespropositioune maachen ze kënnen, dës Propositiounen (an och d'Gesetzesprojete vun der Regierung) ze diskutéieren, a se dann unzehuelen oder ze refuséieren.

== Funktiounsweis ==
[[Fichier:EPP%20Summit,%2024%20March%202022,%20Brussels%20(51958685640)%20(cropped).jpg|thumb|upright|De [[Claude Wiseler]], Chamberpresident zanter 2023.]]
D'Funktiounsweis vun der Chamber gëtt bestëmmt duerch Dispositiounen, wéi s'an der [[Lëtzebuerger Constitutioun]] an am [[Walgesetz]] festgeluecht sinn, an duerch hir eege Geschäftsuerdnung (''Règlement intérieur'').

=== Legislatur a Sessioun ===
D''''Legislatur''' ass den Zäitraum, fir deen d'Deputéiert gewielt ginn. Se dauert prinzipiell fënnef Joer, ausser et gëtt virgezunne Walen.

D'Sessioun ass eng Ënnerdeelung vun der Legislatur. Déi Period vum Joer, bannent där d'Chamber ouni besonnesch Grënn an ouni speziell Convocatioun zesummekënnt, nennt een „'''Uerdentlech Sessioun'''“ (''session ordinaire''). Se fänkt den zweeten Dënschden am Oktober un an dauert gemenkerhand bis kuerz virun der nächster Sessioun. Normalerweis huet all Legislatur 5 Uerdentlech Sessiounen. All Sessioun gëtt duerch de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]] (perséinlech, oder a Vertriedung duerch de Premierminister&lt;ref&gt;als Beispill: [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2018/10/01/a920/jo Arrêté grand-ducal du 1er octobre 2018 concernant la délégation de pouvoirs aux fins de clore la session ordinaire 2017-2018 et d'ouvrir la session ordinaire 2018-2019 de la Chambre des Députés] op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019&lt;/ref&gt;) op- an zougemaach.

Am Géigesaz dozou muss eng „'''Ausseruerdentlech Sessioun'''“ (''session extraordinaire'') vum Grand-Duc fir e besonnesche Grond aberuff ginn&lt;ref&gt;als Beispill: [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2013/11/04/n1/jo Arrêté grand-ducal du 4 novembre 2013 portant convocation de la Chambre des Députés en session extraordinaire] op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019&lt;/ref&gt;.

=== De Chamberpresident ===
Dem [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] seng Roll ass et, d'Chamber no baussen hin ze representéieren, an an de Sëtzungen, fir Uerdnung an d'Anhale vum Reglement ze suergen, d'Riednerzäiten z'erdeelen, an d'Resultat vun Ofstëmmungen an d'Decisioune vun der Chamber ze verkënnegen. Hie kann duerch Vizepresidenten ersat ginn, oder, wa kee vun hinnen disponibel ass, duerch den eelsten Deputéierten (&quot;Doyen&quot;).

===De Chamberbüro===
Um Ufank vun enger Legislatur wielt d'Chamber de Chambersbüro. E besteet aus dem Chamberspresident, den 3 Vizepresidenten an héchstens 7 Memberen aus de verschiddene Fraktiounen. De Büro ass souzesoe responsabel fir d'Administratioun vun der Chamber. En organiséiert déi finanziell an organisatoresch Froen, déi d'Deputéiert betreffen, d'Personal, dat an der Chamber schafft, asw.

==== Chamberverwaltung ====
Dem Chamberbüro ënnersteet d'Chamberverwaltung (''Administration parlementaire'') där hir Aufgab et ass, d'Chamber bei de legislativen a politeschen Aufgaben z'ënnerstëtzen.

{{Méi Info 1|Chamberverwaltung}}

===Konferenz vun de Presidenten===
Si setzt sech aus dem President vun der Chamber an de Presidente vun deene verschiddene politesche Fraktiounen zesummen. Hir wichtegst Roll ass et, den Ordre du jour vun de Sëtzunge festzeleeën, den Oflaf vun de Sëtzungen ze proposéieren an hiren Avis iwwer déijéineg Projete vu Règlement grand-ducalen ofzeginn, bei deenen dat vum Gesetz hir virgesinn ass.

===D'parlamentaresch Kommissiounen===
D'parlamentaresch Kommissioune sinn do fir parlamentaresch Aarbechte méi rationell ausféieren ze kënnen. Si bereeden d'Chamberssëtzunge vir, andeems an hinnen d'Gesetzesprojeten a -propositiounen, an och d'Amendementer an d'Motiounen diskutéiert ginn. D'Parteie sinn, sou wäit wéi méiglech, proportionell zu hirer Sëtzzuel, an deene verschiddene Kommissioune representéiert. Et gëtt permanent Kommissiounen, Enquêtë-Kommissiounen, reglementärer a spezieller, déi all vun der Chamber selwer bestëmmt kënne ginn.

Permanent Kommissioune sinn déi zu deene Sujeten, zu deenen et reegelméisseg Gesetzesprojeten oder -propositioune gëtt. Déi reglementär sinn déi, déi duerch d'Reglement virgesi sinn. Spezialkommissioune kënnen zäitweileg fir verschidden (dacks sozial sensibele) Sujete gegrënnt ginn, wéi Eethik, Immigratioun, Drogen, asw. Enquêtëkommissiounen déngen dozou, méi Liicht a bestëmmt (Regierungs)affären ze bréngen.

== Zesummesetzung ==
{{Update}}
D'Chamber setzt sech aus 60 Deputéiert zesummen, déi a 4 [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] déi no de Reegele vum [[allgemengt Walrecht|allgemenge Walrecht]] mat proportioneller Representatioun fir eng Dauer vu 5 Joer gewielt ginn.&lt;ref&gt;[http://www.wipo.int/wipolex/fr/text.jsp?file_id=194538 D'Chamber an der Konstitioun]&lt;/ref&gt;. Nom [[Lëtzebuerger Walgesetz|Walgesetz]] vun 2003 sinn d'Chamberwalen all 5 Joer, den éischte Sonndeg am Juni, ausser wann dee Sonnden op [[Päischten|Päischte]] fält, oder an deem Mount och nach [[Europawalen|Europawale]] sinn. 2013 ass Legislatioun liicht ugepasst ginn, et ass elo keng Ried méi vu Päischten, mä den Zäitraum ass ongeféier de selwechte bliwwen.

=== Berechnung vun der Sëtzverdeelung ===
D'Sëtz an der Chamber ginn nom Prinzip vum &quot;klengsten elektorale Quotient&quot; verdeelt. All Partei kritt an all Walbezierk eng Zuel vu Sëtz déi proportionell zur Zuel vun de Wielerstëmmen ass, déi hir Lëscht am Ganze verbucht huet. D'Kandidaten déi déi meescht Stëmmen op der Lëscht haten, kommen an d'Chamber a bei Stëmmegläichheet gëtt ausgeloust.

Well déi limitéiert Zuel vun den Deputéiertesëtz an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] (aktuell 7,9, 21 an 23) net exakt proportionell zu den expriméierte Stëmme ka sinn, gëtt d'Sëtzverdeelung follgendermoosse festgehalen: fir ee konkreete Walbezierk gëtt en &quot;nombre électoral&quot; berechent andeems een all d'Stëmme vun alle Lëschten duerch d'Zuel vun de Sëtz am Walbezierk plus 1 deelt. Da gëtt fir all Lëscht gekuckt wéi dacks den &quot;nombre électoral&quot; an den Total vun de Stëmmen an der Lëscht passt, dat heescht all d'Stëmme vun der Lëscht gedeelt duerch den &quot;nombre électoral&quot; an dann no ënnen ofgerënnt ergëtt d'Zuel vun de Sëtz déi déi eng Partei scho mol sécher kritt.

Wann domat nach net all d'Sëtz an deem Walbezierk verdeelt sinn, da gëtt en neie Quotient pro Lëscht gerechent. An zwar ginn all d'Stëmme pro Lëscht duerch déi Zuel vu Sëtz déi d'Lëscht schonn huet, plus 1, gedeelt. D'Lëscht mam héchste Quotient kritt e weidere Sëtz. Wann dann d'Sëtz nach net all verdeelt sinn, da gëtt déi Prozedur widerholl.

=== Aktuell Period ===
Déi aktuell Chamber&lt;sup&gt;(Stand: 09.06.2026)&lt;/sup&gt; setzt sech zesummen aus: 21 Deputéiert vun der CSV, 14 vun der DP, 12 vun der LSAP, 5 vun der ADR, 4 vun Déi Gréng, 2 vun de Piraten an 2 vun Déi Lénk&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/deputies|Titel=Liste des Députés {{!}} Chambre des députés du grand-duché de Luxembourg|Gekuckt=19.09.2024|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Presidente vun all Fraktioun si &lt;span style=&quot;background-color:#FF9;&quot;&gt;giel&lt;/span&gt; hannerluecht.
{{Div col|cols=3}}
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;
==== [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Diane_Adehm.jpg|80px]]
|[[Diane Adehm]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Nancy_Arendt_(CSV),_2023-10.jpg|80px]]
|[[Nancy Arendt]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|80px]]
|[[Maurice Bauer]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Jeff_Boonen_2024.jpeg|80px]]
|[[Jeff Boonen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Alex_Donnersbach_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Emile_Eicher,_Concert_de_bienfaisance_MemoShoah_2014.jpg|80px]]
|[[Emile Eicher]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Félix_Eischen,_faute_de_mieux.jpg|80px]]
|[[Félix Eischen]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Paul_Galles.jpg|80px]]
|[[Paul Galles]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Luxembourgish_Deputies_at_EC_Mar_2024_CROP_Françoise_Kemp.jpg|80px]]
|[[Françoise Kemp]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Marc_Lies_09-2022.jpg|80px]]
|[[Marc Lies]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|80px]]
|[[Ricardo Marques]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|80px]]
|[[Georges Mischo]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Octavie_Modert,_Inauguration_plaque_commémorative,_«Villa_Pauly»-101.jpg|80px]]
|[[Octavie Modert]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Nathalie_Morgenthaler_2024.jpeg|80px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|80px]]
|[[Laurent Mosar]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Jean-Paul_Schaaf_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|Norden
|-
| 
|[[Charles Weiler]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Stéphanie_Weydert_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Claude_Wiseler_2024-01_(101)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Claude Wiseler]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Michel_Wolter_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Michel Wolter]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Laurent_Zeimet_-_Bettembourg_01.jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Laurent Zeimet]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Demokratesch Partei|DP]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Barbara_Agostino_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Barbara Agostino]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Guy_Arendt,_Concert_en_mémoire_des_victimes_de_la_Shoah-102.jpg|80px]]
|[[Guy Arendt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:André_Bauler_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[André Bauler]]
|Norden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Gilles_Baum_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Gilles Baum]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Osten
|-
|[[Fichier:Simone_Beissel_09-2022.jpg|80px]]
|[[Simone Beissel]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Corinne_Cahen_(DP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Corinne Cahen]]
|Zentrum
|-
| 
|[[Luc Emering]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Patrick_Goldschmidt_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Gusty_Graas_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Gusty Graas]]
|Süden
|-
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|80px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|80px]]
|[[Carole Hartmann]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Mandy_Minella_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Mandy Minella]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Lydie_Polfer_2022_(cropped).jpg|80px]]
|[[Lydie Polfer]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Gérard_Schockmel_(DP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Dan_Biancalana_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Dan Biancalana]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Portrait_Taina_Bofferding_(cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Taina Bofferding]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|80px]]
|[[Liz Braz]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|80px]]
|[[Francine Closener]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Yves_Cruchten_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Yves Cruchten]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|80px]]
|[[Claire Delcourt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Mars_Di_Bartolomeo_2014-07.JPG|80px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Georges_Engel_(LSAP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Georges Engel]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Franz_Fayot_(LSAP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Franz Fayot]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Claude_Haagen,_Ausstellung_«Luxemburger_in_der_Polizei_des_NS-Staates»-101.jpg|80px]]
|[[Claude Haagen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Ben_Polidori_2024.jpeg|80px]]
|[[Ben Polidori]]
|Norden
|-
|
|[[Ben Streff]]
|Osten
|}

==== [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Dan_Hardy_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Dan Hardy]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Fred_Keup_(Chambre_des_députés,_Luxembourg).png|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fred Keup]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|80px]]
|[[Michel Lemaire]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Alexandra_Schoos_2024.jpeg|80px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Tom_Weidig_(ADR)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Tom Weidig]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;
{{Div col end}}

{{Div col|cols=3}}
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Déi Gréng]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Djuna_Bernard_(déi_gréng)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Djuna Bernard]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|80px]]
|[[Meris Šehović]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Sam Tanson]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Zentrum
|-
|[[Fichier:Josée Lorsché (déi gréng) 2023-10 cropped.jpg|80px]]
|[[Josée Lorsché]]
|Süden
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Sven_Clement_(Piraten)_09-2023.jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Sven Clement]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Zentrum
|-
|[[Fichier:Marc_Goergen,_Députéierten_vun_der_Piratepartei_Lëtzebuerg.jpg|80px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Süden
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;
==== [[Déi Lénk]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Gary Diderich (déi Lénk) 2023-10 (cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Gary Diderich]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|&lt;!--[[|80px]]--&gt;
|[[Ana Correia da Veiga]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;
{{Div col end}}

* Kuckt och: [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]]

=== Period 2018-2023 ===
Un der Wal 2018 hunn insgesamt 10 Parteien deelgeholl. Dovunner goufe 7 Parteien an d'Parlament gewielt: CSV (21), DP (12), LSAP (10), Déi Gréng (9), ADR (4), Déi Lénk (2), Piraten (2). D'Piraten sinn fir d'éischt Kéier an hirer Geschicht an d'Chamber gewielt ginn. D'KPL, déi Konservativ an d'Beweegung Demokratie krute kee Sëtz.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ADR

* [[Fernand Kartheiser]]
* [[Fred Keup]]
* [[Jeff Engelen]]
* [[Roy Reding]]

CSV

* [[Martine Hansen]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Claude Wiseler]]
* [[Serge Wilmes]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Viviane Reding]]
* [[Paul Galles]]
* [[Diane Adehm]]
* [[Marc Lies]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Michel Wolter]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Georges Mischo]]
* [[Jean-Marie Halsdorf]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Françoise Hetto]]
* [[Octavie Modert]]
* [[Léon Gloden]]

Déi Gréng

* [[Josée Lorsché]]
* [[Carlo Back]]
* [[Charles Margue]]
* [[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]]
* [[Semiray Ahmedova]]
* [[Stéphanie Empain]]
* [[François Benoy]]
* [[Chantal Gary]]
* [[Djuna Bernard]]

!Déi Lénk

* [[Marc Baum]]
* [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]

DP

* [[Gilles Baum]]
* [[Lydie Polfer]]
* [[Simone Beissel]]
* [[Guy Arendt]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Gusty Graas]]
* [[Frank Colabianchi]]
* [[André Bauler]]
* [[Pierre-Marc Knaff]]
* [[Claude Lamberty]]
* [[Max Hahn]]
* [[Carole Hartmann]]

LSAP

* [[Georges Engel]]
* [[Mars Di Bartolomeo]]
* [[Cécile Hemmen]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Simone Asselborn-Bintz]]
* [[Francine Closener]]
* [[Yves Cruchten]]
* [[Dan Biancalana]]
* [[Tess Burton]]

Piraten

* [[Sven Clement]]
* [[Marc Goergen (Politiker)|Marc Goergen]]
|}

=== Period 2013-2018 ===
{{Update}}
No der virgezunner [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Wal vum 20. Oktober 2013]], bei där 9 Parteien ugetruede waren, sinn der schliisslech 6 am Parlament: ADR (3), CSV (23), déi lénk (2), DP (13), LSAP (13), Déi Gréng (6). Gewielt goufen:

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|
==== ADR ====
* [[Gast Gibéryen]]
* [[Fernand Kartheiser]]
* [[Roy Reding]]

==== CSV ====
* [[Diane Adehm]]
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Léon Gloden]]
* [[Jean-Marie Halsdorf]]
* [[Martine Hansen]]
* [[Françoise Hetto-Gaasch]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Marc Lies]]
* [[Martine Mergen]] (am Okt. 2014 nogeréckelt fir de [[Luc Frieden]])
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Octavie Modert]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Marco Schank]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Serge Wilmes]]
* [[Claude Wiseler]] (zanter Okt. 2014 Fraktiounspresident)
* [[Michel Wolter]]
* [[Laurent Zeimet]] (de 4.11.2014 nogeréckelt fir de [[Jean-Claude Juncker]])

gewielt, ma am Sept. 2014 zeréckgetrueden:
* ([[Luc Frieden]], goung an d'Privatwirtschaft) 
* ([[Jean-Claude Juncker]], gouf President vun der Europäescher Kommissioun)

====Déi Lénk====
* [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] (am Abrëll 2015 fir de [[Justin Turpel]] nogeréckelt)
* [[Marc Baum]] (den 20. Abrëll 2016 fir de [[Serge Urbany]] nogeréckelt)

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== DP ====
* [[André Bauler]] (Bis Mäerz 2014 Staatssekretär, dann erëm Deputéierten)
* [[Eugène Berger]] (Fraktiounspresident)
* [[Gilles Baum]] (réckelt fir d'[[Maggy Nagel]] no)
* [[Simone Beissel]]
* [[Frank Colabianchi]] (den 1. Februar 2018 fir d'[[Anne Brasseur]] nogeréckelt).
* [[Lex Delles]]
* [[Joëlle Elvinger]] (réckelt fir d'[[Corinne Cahen]] no)
* [[Gusty Graas]]
* [[Max Hahn]] (réckelt fir de [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]] no)
* [[Alexandre Krieps]]
* [[Claude Lamberty]] (Enn Dezember 2015 fir de [[Guy Arendt]] nogeréckelt, wéi dee Staatssekretär gouf. De Guy Arendt war sengersäits fir den [[Xavier Bettel]] nogeréckelt, dee Premierminister gouf).
* [[Edy Mertens]] (réckelt fir den [[André Bauler]] no)
* [[Lydie Polfer]]

==== Déi Gréng ====
* [[Sam Tanson]] (den 1. Abrëll 2018 fir de [[Claude Adam]] nogeréckelt, dee sengersäits fir de [[François Bausch]] nogeréckelt war)
* [[Roberto Traversini]] (réckelt fir de [[Félix Braz]] no)
* [[Gérard Anzia]] (réckelt fir d'[[Christianne Wickler]] no, déi hirersâits fir de [[Camille Gira]] nogeréckelt war)
* [[Henri Kox]]
* [[Josée Lorsché]]
* [[Viviane Loschetter]] (Fraktiounspresidentin)

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Fränk Arndt]] (réckelt fir de [[Romain Schneider]] no)
* [[Simone Asselborn-Bintz]] (den 1. Abrëll 2018 fir de [[Roger Negri]] nogeréckelt; dëse war no de Wale fir de [[Jean Asselborn]] nogeréckelt. 
* [[Alex Bodry]] (Fraktiounspresident)
* [[Taina Bofferding]] (réckelt fir d'[[Lydia Mutsch]] no)
* [[Tess Burton]] (réckelt fir den [[Nicolas Schmit]] no)
* [[Yves Cruchten]]
* [[Claudia Dall'Agnol]] (réckelt fir den [[Dan Kersch]] no)
* [[Mars di Bartolomeo]]
* [[Georges Engel]] 
* [[Franz Fayot]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Cécile Hemmen]] (réckelt fir den [[Etienne Schneider]] no)
|}

===Period 2009-2013===
D'uerdentlech Sëtzung 2009/2010 huet sech sech aus deenen Deputéiert zesummegesat, déi bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]] direkt gewielt goufen, respektiv nogeréckelt sinn als Ersatz fir déi, déi gewielt goufen, awer en Amt als Minister ugeholl hunn.

Zanterhier koum et zu e puer Verännerungen, fir Deputéiert z'ersetzen, déi op hiert Amt verzicht hunn, resp. gestuerwe sinn.

Den 19. Juli 2013 huet de Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] ugekënnegt, nodeem et den 11. Juli am Kader vun der Debatt ëm d'Konklusioune vun der [[SREL]]-Enquêtëkommissioun kloer gi war, datt d'[[Regierung Juncker-Asselborn II]] keng Majoritéit méi hanner sech hat, datt en d'Chamber de 7. Oktober 2013 opléise géif an et den [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|20. Oktober zu Neiwale]] kéim.&lt;ref&gt;[http://news.rtl.lu/bommeleeer/news//454006.html 7. Oktober: Chamber opgeléist! 20. Oktober: Nei gewielt!] RTL.lu - 19.07.2013, 18:11 | Fir d'lescht aktualiséiert: 19.07.2013, 18:36.&lt;/ref&gt;

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|

==== ADR ====
* [[Gast Gibéryen]]
* [[Fernand Kartheiser]]

==== CSV ====
* [[Diane Adehm]] (zanter Mäerz 2011)
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Fernand Boden]]
* [[Lucien Clement]]
* [[Christine Doerner]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Marie-Josée Frank]]
* [[Léon Gloden]]
* [[Norbert Haupert]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Marc Lies]]
* [[Pierre Mellina]] (zanter dem 14. Mee 2013)
* [[Martine Stein-Mergen|Martine Mergen]]
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Tessy Scholtes]] (zanter dem 3. Mee 2011)
* [[Robert Weber]]
* [[Lucien Weiler]]
* [[Raymond Weydert]]
* [[Serge Wilmes]] (zanter dem 11. Oktober 2011)
* [[Michel Wolter]]

====onofhängeg====
* [[Jean Colombera]] (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)
* [[Jacques-Yves Henckes]] (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== DP ====
* [[André Bauler]]
* [[Eugène Berger]]
* [[Xavier Bettel]]
* [[Anne Brasseur]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Alexandre Krieps]] (vum 9. Oktober 2012 un)
* [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
* [[Lydie Polfer]]
* [[Carlo Wagner]]

==== Déi Gréng ====
* [[Claude Adam]]
* [[François Bausch]]
* [[Félix Braz]]
* [[Camille Gira]]
* [[Henri Kox]]
* [[Josée Lorsché]] (zanter dem 6. Juli 2011)
* [[Viviane Loschetter]]

==== Déi Lénk ====
* [[Serge Urbany]] (zanter dem 16. November 2011)

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Alex Bodry]]
* [[Claudia Dall'Agnol]]
* [[Fernand Diederich]]
* [[Georges Engel]] (zanter dem 1. Februar 2012)
* [[Ben Fayot]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]]
* [[Lucien Lux]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Roger Negri]]
* [[Ben Scheuer]]
* [[Roland Schreiner]] (zanter dem 22. November 2012).
|}
[[Fichier:Composition de la chambre des députés au Luxembourg.jpg|right|350px]]
Net méi dobäi:
* [[Jean-Louis Schiltz]], CSV (September 2009 bis Februar 2011)
* [[Mill Majerus]], CSV (vum 8. Juli 2009 bis den 1. Abrëll 2011 †)
* [[Jean Huss]], déi Gréng (September 2009 bis Juli 2011)
* [[Lucien Thiel]], CSV (vum 8. Juli 2009 bis de 25. August 2011 †)
* [[André Hoffmann (Politiker)|André Hoffmann]], Déi Lénk, (vum 8. Juli 2009 bis de 15. November 2011)
* [[Lydie Err]], LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis den 31. Januar 2012)
* [[Paul Helminger]], DP, (vum 8. Juli 2009 bis den 9. Oktober 2012)
* [[Vera Spautz]], LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis de 14. November 2012)
* [[Marc Spautz]], CSV, (bis den 30. Abrëll 2013, wou e Minister gouf)

===Period 2004-2009===
D'Chamberdeputéiert, déi bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Wale vum 13. Juni 2004]] an d'Chamber gewielt goufen, sinn 2577-mol a Kommissiounssëtzungen zesummekomm, an 260-mol an ëffentleche Sëtzungen. Et si 496 Projet-de-loië gestëmmt ginn, 38 Proposition-de-loien an 10 Verfassungsännerungen (vu 16 Projeten). 77 Debatte goufe gefouert, et gouf 56 Heure-d'actualitéen an 3335 parlamentaresch Ufroen un d'Regierung.&lt;ref&gt;''Discours de fin de législature de M. le président''. Séance ordinairee 2008-2009; Séance publique n° 53 vum 13. Mee 2009; am: Chambre des Députés Luxembourg: Compte-rendu des séances publiques no 17, session ordinaire 2008-2009, S. 666.&lt;/ref&gt;
====Uerdentlech Sëtzung 2008/2009====
D'uerdentlech Sëtzung 2008-2009 huet sech zesummegesat aus 4 Deputéiert vun der [[ADR]], 24 vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]], 7 vun [[Déi Gréng]], 10 vun der [[Demokratesch Partei|DP]], 14 vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], an 1 ouni Partei (Stand: Juni 2009):

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|

==== ADR ====
* [[Gaston Gibéryen]]
* [[Jacques-Yves Henckes]]
* [[Jean-Pierre Koepp]]
* [[Robert Mehlen]]

==== CSV ====
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Lucien Clement]]
* [[Christine Doerner]]
* [[Marie-Josée Frank]]
* [[Fabienne Gaul]]
* [[Marcel Glesener]]
* [[Norbert Haupert]]
* [[Françoise Hetto-Gaasch]]
* [[Aly Kaes]]
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Marcel Sauber]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Marco Schank]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Martine Stein-Mergen]]
* [[Fred Sunnen]]
* [[Lucien Thiel]]
* [[Lucien Weiler]]
* [[Raymond Weydert]]
* [[Michel Wolter]]

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== Déi Gréng ====
* [[Claude Adam]]
* [[François Bausch]]
* [[Félix Braz]]
* [[Camille Gira]]
* [[Jean Huss]]
* [[Henri Kox]]
* [[Viviane Loschetter]]

==== DP ====
* [[Xavier Bettel]]
* [[Eugène Berger]]
* [[Anne Brasseur]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Colette Flesch]]
* [[Charles Goerens]]
* [[Paul Helminger]]
* [[Alexandre Krieps]]
* [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
* [[Carlo Wagner]]

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Alex Bodry]]
* [[John Castegnaro]]
* [[Claudia Dall'Agnol]]
* [[Fernand Diederich]]
* [[Lydie Err]]
* [[Ben Fayot]]
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Roger Negri]]
* [[Jos Scheuer]]
* [[Roland Schreiner]]
* [[Romain Schneider]]
* [[Vera Spautz]]

==== Ouni Partei ====
* [[Aly Jaerling]]
|}

== Presidente vun der Chamber ==
{{Méi Info 1|Chamberpresidenten}}

== Literatur zum Theema ==
* Nicolas Als, Robert L. Philippart: ''La Chambre des Députés, Histoire et Lieux de Travail'', Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg, 1994, ISBN 2-87954-021-6
* Alex Bodry: &quot;Le Parlement dans le système politique du Luxembourg: Le régime parlementaire du Luxembourg - mythe ou réalité?&quot; Am: ''Tageblatt'' Nr.240 vum 13. Oktober 2008, S. 15-18 an Nr. 241 vum 14. Oktober 2008.
* Claude Frieseisen, Marie-Paule Jungblut, Michel Pauly (ënner der Leedung vun), '' &quot;...la volonté de la Chambre qui est la volonté du pays.&quot; (Eugène Schaus, 22/11/1966) - Un florilège de débats parlementaires luxembourgeois (1848-2008)''; Lëtzebuerg (Chambre des Députés), 2019; 456 S.; ISBN 978-2-87978-215-7

== Kuckt och ==
* [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)]]
* [[Chamber TV]]
* [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante vun 1848]]
* [[Assemblée consultative vun 1945 (Lëtzebuerg)|Assemblée consultative vun 1945]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Chambre des députés|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.chd.lu Offiziell Internetsäit vun der Chamber]
* [https://query.an.etat.lu/Query/archivplansuche.aspx?ID=750461 D'Archive vun der Chamber 1848-1940]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Parlamenter]]</text>
      <sha1>4lkh27gt29o0b58fq46rxwoptgmfezf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711836</id>
      <parentid>2711835</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Aktuell Period */</comment>
      <origin>2711836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29337" sha1="tegy2t9simc4kwenekqt4pz3voo8z7f" xml:space="preserve">{{Infobox Partei
 | Numm = Chamber
 | Logo = 2023 Logo of the Chamber of Deputies of Luxembourg.svg
 | Faarfcode = #74353d
 | President = [[Claude Wiseler]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])
 | Vizepresidenten = [[Michel Wolter]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]])&lt;br&gt;[[André Bauler]] ([[DP]])&lt;br&gt;[[Mars Di Bartolomeo]] ([[LSAP]])
 | Generalsekretär = Laurent Scheeck
 | Gegrënnt = 1848
 | Websäit = https://www.chd.lu/
 | Sëtz1_Titel = Regierung
 | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|35|60|#74353d}}
* [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] (21)
* [[Demokratesch Partei|DP]] (14)
 | Sëtz2_Titel = Oppositioun
 | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|25|60|#74353d}}
* [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] (12)
* [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] (5)
* [[Déi Gréng]] (4)
* [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piratepartei]] (2)
* [[Déi Lénk]] (2)
}}
[[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|thumb|260px|D'[[Chambersgebai]] um Krautmaart]]
'''Chamber''' ass déi lëtzebuergesch Bezeechnung fir d'''Chambre des députés'', dat [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescht]] [[Parlament]]. D'[[Chambersgebai|Gebai vun der Chamber]] steet um [[Krautmaart]], nieft dem [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzogleche]] [[Groussherzogleche Palais|Palais]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].

Zanter Dezember 2020 sinn d'Archive vun der Chamber iwwer de Site vum [[Lëtzebuerger Nationalarchiven|Nationalarchiv]] online zougänglech an dat fir d'Zäit vun 1848 bis 1940.&lt;ref&gt;{{fr}} [https://anlux.public.lu/fr/actualites/2020/mise-en-ligne-chd.html Mise en ligne du fonds de la Chambre des députés (1848-1940)]&lt;/ref&gt; {{small|(Stand: Jan. 2021)}}

== Geschicht ==
[[Fichier:Luxembourg,_Chambre_des_D%C3%A9put%C3%A9s_%28int%C3%A9rieur%29_%2809%29.jpg|thumb|D'Tribün mam Riednerpult; hannendrun de Sëtz vum President; lénks a riets: Reie vun den Deputéierten.]]
=== Gebai um Krautmaart ===
De [[Grondsteen|Grondstee]] fir d'Chambersgebai (deemools ''Hôtel des États'') um Krautmaart gouf de [[27. Juli]] [[1858]] geluecht. Architekt war den [[Antoine Hartmann]].

{{Méi Info 1|Chambersgebai}}

== Konstitutionell Roll ==
D'Roll vun der Chamber ass et, als Deel vun der [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)|legislativer Prozedur]], Gesetzespropositioune maachen ze kënnen, dës Propositiounen (an och d'Gesetzesprojete vun der Regierung) ze diskutéieren, a se dann unzehuelen oder ze refuséieren.

== Funktiounsweis ==
[[Fichier:EPP%20Summit,%2024%20March%202022,%20Brussels%20(51958685640)%20(cropped).jpg|thumb|upright|De [[Claude Wiseler]], Chamberpresident zanter 2023.]]
D'Funktiounsweis vun der Chamber gëtt bestëmmt duerch Dispositiounen, wéi s'an der [[Lëtzebuerger Constitutioun]] an am [[Walgesetz]] festgeluecht sinn, an duerch hir eege Geschäftsuerdnung (''Règlement intérieur'').

=== Legislatur a Sessioun ===
D''''Legislatur''' ass den Zäitraum, fir deen d'Deputéiert gewielt ginn. Se dauert prinzipiell fënnef Joer, ausser et gëtt virgezunne Walen.

D'Sessioun ass eng Ënnerdeelung vun der Legislatur. Déi Period vum Joer, bannent där d'Chamber ouni besonnesch Grënn an ouni speziell Convocatioun zesummekënnt, nennt een „'''Uerdentlech Sessioun'''“ (''session ordinaire''). Se fänkt den zweeten Dënschden am Oktober un an dauert gemenkerhand bis kuerz virun der nächster Sessioun. Normalerweis huet all Legislatur 5 Uerdentlech Sessiounen. All Sessioun gëtt duerch de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]] (perséinlech, oder a Vertriedung duerch de Premierminister&lt;ref&gt;als Beispill: [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2018/10/01/a920/jo Arrêté grand-ducal du 1er octobre 2018 concernant la délégation de pouvoirs aux fins de clore la session ordinaire 2017-2018 et d'ouvrir la session ordinaire 2018-2019 de la Chambre des Députés] op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019&lt;/ref&gt;) op- an zougemaach.

Am Géigesaz dozou muss eng „'''Ausseruerdentlech Sessioun'''“ (''session extraordinaire'') vum Grand-Duc fir e besonnesche Grond aberuff ginn&lt;ref&gt;als Beispill: [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2013/11/04/n1/jo Arrêté grand-ducal du 4 novembre 2013 portant convocation de la Chambre des Députés en session extraordinaire] op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019&lt;/ref&gt;.

=== De Chamberpresident ===
Dem [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] seng Roll ass et, d'Chamber no baussen hin ze representéieren, an an de Sëtzungen, fir Uerdnung an d'Anhale vum Reglement ze suergen, d'Riednerzäiten z'erdeelen, an d'Resultat vun Ofstëmmungen an d'Decisioune vun der Chamber ze verkënnegen. Hie kann duerch Vizepresidenten ersat ginn, oder, wa kee vun hinnen disponibel ass, duerch den eelsten Deputéierten (&quot;Doyen&quot;).

===De Chamberbüro===
Um Ufank vun enger Legislatur wielt d'Chamber de Chambersbüro. E besteet aus dem Chamberspresident, den 3 Vizepresidenten an héchstens 7 Memberen aus de verschiddene Fraktiounen. De Büro ass souzesoe responsabel fir d'Administratioun vun der Chamber. En organiséiert déi finanziell an organisatoresch Froen, déi d'Deputéiert betreffen, d'Personal, dat an der Chamber schafft, asw.

==== Chamberverwaltung ====
Dem Chamberbüro ënnersteet d'Chamberverwaltung (''Administration parlementaire'') där hir Aufgab et ass, d'Chamber bei de legislativen a politeschen Aufgaben z'ënnerstëtzen.

{{Méi Info 1|Chamberverwaltung}}

===Konferenz vun de Presidenten===
Si setzt sech aus dem President vun der Chamber an de Presidente vun deene verschiddene politesche Fraktiounen zesummen. Hir wichtegst Roll ass et, den Ordre du jour vun de Sëtzunge festzeleeën, den Oflaf vun de Sëtzungen ze proposéieren an hiren Avis iwwer déijéineg Projete vu Règlement grand-ducalen ofzeginn, bei deenen dat vum Gesetz hir virgesinn ass.

===D'parlamentaresch Kommissiounen===
D'parlamentaresch Kommissioune sinn do fir parlamentaresch Aarbechte méi rationell ausféieren ze kënnen. Si bereeden d'Chamberssëtzunge vir, andeems an hinnen d'Gesetzesprojeten a -propositiounen, an och d'Amendementer an d'Motiounen diskutéiert ginn. D'Parteie sinn, sou wäit wéi méiglech, proportionell zu hirer Sëtzzuel, an deene verschiddene Kommissioune representéiert. Et gëtt permanent Kommissiounen, Enquêtë-Kommissiounen, reglementärer a spezieller, déi all vun der Chamber selwer bestëmmt kënne ginn.

Permanent Kommissioune sinn déi zu deene Sujeten, zu deenen et reegelméisseg Gesetzesprojeten oder -propositioune gëtt. Déi reglementär sinn déi, déi duerch d'Reglement virgesi sinn. Spezialkommissioune kënnen zäitweileg fir verschidden (dacks sozial sensibele) Sujete gegrënnt ginn, wéi Eethik, Immigratioun, Drogen, asw. Enquêtëkommissiounen déngen dozou, méi Liicht a bestëmmt (Regierungs)affären ze bréngen.

== Zesummesetzung ==
{{Update}}
D'Chamber setzt sech aus 60 Deputéiert zesummen, déi a 4 [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] déi no de Reegele vum [[allgemengt Walrecht|allgemenge Walrecht]] mat proportioneller Representatioun fir eng Dauer vu 5 Joer gewielt ginn.&lt;ref&gt;[http://www.wipo.int/wipolex/fr/text.jsp?file_id=194538 D'Chamber an der Konstitioun]&lt;/ref&gt;. Nom [[Lëtzebuerger Walgesetz|Walgesetz]] vun 2003 sinn d'Chamberwalen all 5 Joer, den éischte Sonndeg am Juni, ausser wann dee Sonnden op [[Päischten|Päischte]] fält, oder an deem Mount och nach [[Europawalen|Europawale]] sinn. 2013 ass Legislatioun liicht ugepasst ginn, et ass elo keng Ried méi vu Päischten, mä den Zäitraum ass ongeféier de selwechte bliwwen.

=== Berechnung vun der Sëtzverdeelung ===
D'Sëtz an der Chamber ginn nom Prinzip vum &quot;klengsten elektorale Quotient&quot; verdeelt. All Partei kritt an all Walbezierk eng Zuel vu Sëtz déi proportionell zur Zuel vun de Wielerstëmmen ass, déi hir Lëscht am Ganze verbucht huet. D'Kandidaten déi déi meescht Stëmmen op der Lëscht haten, kommen an d'Chamber a bei Stëmmegläichheet gëtt ausgeloust.

Well déi limitéiert Zuel vun den Deputéiertesëtz an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] (aktuell 7,9, 21 an 23) net exakt proportionell zu den expriméierte Stëmme ka sinn, gëtt d'Sëtzverdeelung follgendermoosse festgehalen: fir ee konkreete Walbezierk gëtt en &quot;nombre électoral&quot; berechent andeems een all d'Stëmme vun alle Lëschten duerch d'Zuel vun de Sëtz am Walbezierk plus 1 deelt. Da gëtt fir all Lëscht gekuckt wéi dacks den &quot;nombre électoral&quot; an den Total vun de Stëmmen an der Lëscht passt, dat heescht all d'Stëmme vun der Lëscht gedeelt duerch den &quot;nombre électoral&quot; an dann no ënnen ofgerënnt ergëtt d'Zuel vun de Sëtz déi déi eng Partei scho mol sécher kritt.

Wann domat nach net all d'Sëtz an deem Walbezierk verdeelt sinn, da gëtt en neie Quotient pro Lëscht gerechent. An zwar ginn all d'Stëmme pro Lëscht duerch déi Zuel vu Sëtz déi d'Lëscht schonn huet, plus 1, gedeelt. D'Lëscht mam héchste Quotient kritt e weidere Sëtz. Wann dann d'Sëtz nach net all verdeelt sinn, da gëtt déi Prozedur widerholl.

=== Aktuell Period ===
Déi aktuell Chamber&lt;sup&gt;(Stand: 14.10.2026)&lt;/sup&gt; setzt sech zesummen aus: 21 Deputéiert vun der CSV, 14 vun der DP, 12 vun der LSAP, 5 vun der ADR, 4 vun Déi Gréng, 2 vun de Piraten an 2 vun Déi Lénk&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/deputies|Titel=Liste des Députés {{!}} Chambre des députés du grand-duché de Luxembourg|Gekuckt=19.09.2024|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Presidente vun all Fraktioun si &lt;span style=&quot;background-color:#FF9;&quot;&gt;giel&lt;/span&gt; hannerluecht.
{{Div col|cols=3}}
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;
==== [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Diane_Adehm.jpg|80px]]
|[[Diane Adehm]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Nancy_Arendt_(CSV),_2023-10.jpg|80px]]
|[[Nancy Arendt]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|80px]]
|[[Maurice Bauer]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Jeff_Boonen_2024.jpeg|80px]]
|[[Jeff Boonen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Alex_Donnersbach_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Emile_Eicher,_Concert_de_bienfaisance_MemoShoah_2014.jpg|80px]]
|[[Emile Eicher]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Félix_Eischen,_faute_de_mieux.jpg|80px]]
|[[Félix Eischen]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Paul_Galles.jpg|80px]]
|[[Paul Galles]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Luxembourgish_Deputies_at_EC_Mar_2024_CROP_Françoise_Kemp.jpg|80px]]
|[[Françoise Kemp]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Marc_Lies_09-2022.jpg|80px]]
|[[Marc Lies]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|80px]]
|[[Ricardo Marques]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|80px]]
|[[Georges Mischo]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Octavie_Modert,_Inauguration_plaque_commémorative,_«Villa_Pauly»-101.jpg|80px]]
|[[Octavie Modert]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Nathalie_Morgenthaler_2024.jpeg|80px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|80px]]
|[[Laurent Mosar]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Jean-Paul_Schaaf_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|Norden
|-
| 
|[[Charles Weiler]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Stéphanie_Weydert_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Claude_Wiseler_2024-01_(101)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Claude Wiseler]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Michel_Wolter_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Michel Wolter]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Laurent_Zeimet_-_Bettembourg_01.jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Laurent Zeimet]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Demokratesch Partei|DP]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Barbara_Agostino_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Barbara Agostino]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Guy_Arendt,_Concert_en_mémoire_des_victimes_de_la_Shoah-102.jpg|80px]]
|[[Guy Arendt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:André_Bauler_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[André Bauler]]
|Norden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Gilles_Baum_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Gilles Baum]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Osten
|-
|[[Fichier:Simone_Beissel_09-2022.jpg|80px]]
|[[Simone Beissel]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Corinne_Cahen_(DP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Corinne Cahen]]
|Zentrum
|-
| 
|[[Luc Emering]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Patrick_Goldschmidt_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Gusty_Graas_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Gusty Graas]]
|Süden
|-
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|80px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|80px]]
|[[Carole Hartmann]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Mandy_Minella_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Mandy Minella]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Lydie_Polfer_2022_(cropped).jpg|80px]]
|[[Lydie Polfer]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Gérard_Schockmel_(DP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Dan_Biancalana_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Dan Biancalana]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Portrait_Taina_Bofferding_(cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Taina Bofferding]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|80px]]
|[[Liz Braz]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|80px]]
|[[Francine Closener]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Yves_Cruchten_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Yves Cruchten]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|80px]]
|[[Claire Delcourt]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Mars_Di_Bartolomeo_2014-07.JPG|80px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Georges_Engel_(LSAP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Georges Engel]]
|Süden
|-
|[[Fichier:Franz_Fayot_(LSAP)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Franz Fayot]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Claude_Haagen,_Ausstellung_«Luxemburger_in_der_Polizei_des_NS-Staates»-101.jpg|80px]]
|[[Claude Haagen]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Ben_Polidori_2024.jpeg|80px]]
|[[Ben Polidori]]
|Norden
|-
|
|[[Ben Streff]]
|Osten
|}

==== [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Dan_Hardy_(chd.lu)_(cropped).jpg|80px]]
|[[Dan Hardy]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Fred_Keup_(Chambre_des_députés,_Luxembourg).png|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fred Keup]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|80px]]
|[[Michel Lemaire]]
|Norden
|-
|[[Fichier:Alexandra_Schoos_2024.jpeg|80px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|Osten
|-
|[[Fichier:Tom_Weidig_(ADR)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Tom Weidig]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;
{{Div col end}}

{{Div col|cols=3}}
&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Déi Gréng]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|[[Fichier:Djuna_Bernard_(déi_gréng)_09-2023.jpg|80px]]
|[[Djuna Bernard]]
|Zentrum
|-
|[[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|80px]]
|[[Meris Šehović]]
|Süden
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Sam Tanson]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Zentrum
|-
|[[Fichier:Josée Lorsché (déi gréng) 2023-10 cropped.jpg|80px]]
|[[Josée Lorsché]]
|Süden
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;

==== [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Sven_Clement_(Piraten)_09-2023.jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Sven Clement]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Zentrum
|-
|[[Fichier:Marc_Goergen,_Députéierten_vun_der_Piratepartei_Lëtzebuerg.jpg|80px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Süden
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;page-break-inside:avoid&quot;&gt;
==== [[Déi Lénk]] ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Foto
! width=&quot;20px&quot; |Numm
! width=&quot;20px&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
|-
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Fichier:Gary Diderich (déi Lénk) 2023-10 (cropped).jpg|80px]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|[[Gary Diderich]]
|bgcolor=&quot;#FF9&quot;|Süden
|-
|&lt;!--[[|80px]]--&gt;
|[[Ana Correia da Veiga]]
|Zentrum
|}
&lt;/div&gt;
{{Div col end}}

* Kuckt och: [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]]

=== Period 2018-2023 ===
Un der Wal 2018 hunn insgesamt 10 Parteien deelgeholl. Dovunner goufe 7 Parteien an d'Parlament gewielt: CSV (21), DP (12), LSAP (10), Déi Gréng (9), ADR (4), Déi Lénk (2), Piraten (2). D'Piraten sinn fir d'éischt Kéier an hirer Geschicht an d'Chamber gewielt ginn. D'KPL, déi Konservativ an d'Beweegung Demokratie krute kee Sëtz.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ADR

* [[Fernand Kartheiser]]
* [[Fred Keup]]
* [[Jeff Engelen]]
* [[Roy Reding]]

CSV

* [[Martine Hansen]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Claude Wiseler]]
* [[Serge Wilmes]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Viviane Reding]]
* [[Paul Galles]]
* [[Diane Adehm]]
* [[Marc Lies]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Michel Wolter]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Georges Mischo]]
* [[Jean-Marie Halsdorf]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Françoise Hetto]]
* [[Octavie Modert]]
* [[Léon Gloden]]

Déi Gréng

* [[Josée Lorsché]]
* [[Carlo Back]]
* [[Charles Margue]]
* [[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]]
* [[Semiray Ahmedova]]
* [[Stéphanie Empain]]
* [[François Benoy]]
* [[Chantal Gary]]
* [[Djuna Bernard]]

!Déi Lénk

* [[Marc Baum]]
* [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]

DP

* [[Gilles Baum]]
* [[Lydie Polfer]]
* [[Simone Beissel]]
* [[Guy Arendt]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Gusty Graas]]
* [[Frank Colabianchi]]
* [[André Bauler]]
* [[Pierre-Marc Knaff]]
* [[Claude Lamberty]]
* [[Max Hahn]]
* [[Carole Hartmann]]

LSAP

* [[Georges Engel]]
* [[Mars Di Bartolomeo]]
* [[Cécile Hemmen]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Simone Asselborn-Bintz]]
* [[Francine Closener]]
* [[Yves Cruchten]]
* [[Dan Biancalana]]
* [[Tess Burton]]

Piraten

* [[Sven Clement]]
* [[Marc Goergen (Politiker)|Marc Goergen]]
|}

=== Period 2013-2018 ===
{{Update}}
No der virgezunner [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Wal vum 20. Oktober 2013]], bei där 9 Parteien ugetruede waren, sinn der schliisslech 6 am Parlament: ADR (3), CSV (23), déi lénk (2), DP (13), LSAP (13), Déi Gréng (6). Gewielt goufen:

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|
==== ADR ====
* [[Gast Gibéryen]]
* [[Fernand Kartheiser]]
* [[Roy Reding]]

==== CSV ====
* [[Diane Adehm]]
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Léon Gloden]]
* [[Jean-Marie Halsdorf]]
* [[Martine Hansen]]
* [[Françoise Hetto-Gaasch]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Marc Lies]]
* [[Martine Mergen]] (am Okt. 2014 nogeréckelt fir de [[Luc Frieden]])
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Octavie Modert]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Marco Schank]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Serge Wilmes]]
* [[Claude Wiseler]] (zanter Okt. 2014 Fraktiounspresident)
* [[Michel Wolter]]
* [[Laurent Zeimet]] (de 4.11.2014 nogeréckelt fir de [[Jean-Claude Juncker]])

gewielt, ma am Sept. 2014 zeréckgetrueden:
* ([[Luc Frieden]], goung an d'Privatwirtschaft) 
* ([[Jean-Claude Juncker]], gouf President vun der Europäescher Kommissioun)

====Déi Lénk====
* [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] (am Abrëll 2015 fir de [[Justin Turpel]] nogeréckelt)
* [[Marc Baum]] (den 20. Abrëll 2016 fir de [[Serge Urbany]] nogeréckelt)

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== DP ====
* [[André Bauler]] (Bis Mäerz 2014 Staatssekretär, dann erëm Deputéierten)
* [[Eugène Berger]] (Fraktiounspresident)
* [[Gilles Baum]] (réckelt fir d'[[Maggy Nagel]] no)
* [[Simone Beissel]]
* [[Frank Colabianchi]] (den 1. Februar 2018 fir d'[[Anne Brasseur]] nogeréckelt).
* [[Lex Delles]]
* [[Joëlle Elvinger]] (réckelt fir d'[[Corinne Cahen]] no)
* [[Gusty Graas]]
* [[Max Hahn]] (réckelt fir de [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]] no)
* [[Alexandre Krieps]]
* [[Claude Lamberty]] (Enn Dezember 2015 fir de [[Guy Arendt]] nogeréckelt, wéi dee Staatssekretär gouf. De Guy Arendt war sengersäits fir den [[Xavier Bettel]] nogeréckelt, dee Premierminister gouf).
* [[Edy Mertens]] (réckelt fir den [[André Bauler]] no)
* [[Lydie Polfer]]

==== Déi Gréng ====
* [[Sam Tanson]] (den 1. Abrëll 2018 fir de [[Claude Adam]] nogeréckelt, dee sengersäits fir de [[François Bausch]] nogeréckelt war)
* [[Roberto Traversini]] (réckelt fir de [[Félix Braz]] no)
* [[Gérard Anzia]] (réckelt fir d'[[Christianne Wickler]] no, déi hirersâits fir de [[Camille Gira]] nogeréckelt war)
* [[Henri Kox]]
* [[Josée Lorsché]]
* [[Viviane Loschetter]] (Fraktiounspresidentin)

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Fränk Arndt]] (réckelt fir de [[Romain Schneider]] no)
* [[Simone Asselborn-Bintz]] (den 1. Abrëll 2018 fir de [[Roger Negri]] nogeréckelt; dëse war no de Wale fir de [[Jean Asselborn]] nogeréckelt. 
* [[Alex Bodry]] (Fraktiounspresident)
* [[Taina Bofferding]] (réckelt fir d'[[Lydia Mutsch]] no)
* [[Tess Burton]] (réckelt fir den [[Nicolas Schmit]] no)
* [[Yves Cruchten]]
* [[Claudia Dall'Agnol]] (réckelt fir den [[Dan Kersch]] no)
* [[Mars di Bartolomeo]]
* [[Georges Engel]] 
* [[Franz Fayot]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Cécile Hemmen]] (réckelt fir den [[Etienne Schneider]] no)
|}

===Period 2009-2013===
D'uerdentlech Sëtzung 2009/2010 huet sech sech aus deenen Deputéiert zesummegesat, déi bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]] direkt gewielt goufen, respektiv nogeréckelt sinn als Ersatz fir déi, déi gewielt goufen, awer en Amt als Minister ugeholl hunn.

Zanterhier koum et zu e puer Verännerungen, fir Deputéiert z'ersetzen, déi op hiert Amt verzicht hunn, resp. gestuerwe sinn.

Den 19. Juli 2013 huet de Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] ugekënnegt, nodeem et den 11. Juli am Kader vun der Debatt ëm d'Konklusioune vun der [[SREL]]-Enquêtëkommissioun kloer gi war, datt d'[[Regierung Juncker-Asselborn II]] keng Majoritéit méi hanner sech hat, datt en d'Chamber de 7. Oktober 2013 opléise géif an et den [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|20. Oktober zu Neiwale]] kéim.&lt;ref&gt;[http://news.rtl.lu/bommeleeer/news//454006.html 7. Oktober: Chamber opgeléist! 20. Oktober: Nei gewielt!] RTL.lu - 19.07.2013, 18:11 | Fir d'lescht aktualiséiert: 19.07.2013, 18:36.&lt;/ref&gt;

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|

==== ADR ====
* [[Gast Gibéryen]]
* [[Fernand Kartheiser]]

==== CSV ====
* [[Diane Adehm]] (zanter Mäerz 2011)
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Fernand Boden]]
* [[Lucien Clement]]
* [[Christine Doerner]]
* [[Emile Eicher]]
* [[Félix Eischen]]
* [[Marie-Josée Frank]]
* [[Léon Gloden]]
* [[Norbert Haupert]]
* [[Ali Kaes]]
* [[Marc Lies]]
* [[Pierre Mellina]] (zanter dem 14. Mee 2013)
* [[Martine Stein-Mergen|Martine Mergen]]
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Tessy Scholtes]] (zanter dem 3. Mee 2011)
* [[Robert Weber]]
* [[Lucien Weiler]]
* [[Raymond Weydert]]
* [[Serge Wilmes]] (zanter dem 11. Oktober 2011)
* [[Michel Wolter]]

====onofhängeg====
* [[Jean Colombera]] (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)
* [[Jacques-Yves Henckes]] (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== DP ====
* [[André Bauler]]
* [[Eugène Berger]]
* [[Xavier Bettel]]
* [[Anne Brasseur]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Alexandre Krieps]] (vum 9. Oktober 2012 un)
* [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
* [[Lydie Polfer]]
* [[Carlo Wagner]]

==== Déi Gréng ====
* [[Claude Adam]]
* [[François Bausch]]
* [[Félix Braz]]
* [[Camille Gira]]
* [[Henri Kox]]
* [[Josée Lorsché]] (zanter dem 6. Juli 2011)
* [[Viviane Loschetter]]

==== Déi Lénk ====
* [[Serge Urbany]] (zanter dem 16. November 2011)

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Alex Bodry]]
* [[Claudia Dall'Agnol]]
* [[Fernand Diederich]]
* [[Georges Engel]] (zanter dem 1. Februar 2012)
* [[Ben Fayot]]
* [[Claude Haagen]]
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]]
* [[Lucien Lux]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Roger Negri]]
* [[Ben Scheuer]]
* [[Roland Schreiner]] (zanter dem 22. November 2012).
|}
[[Fichier:Composition de la chambre des députés au Luxembourg.jpg|right|350px]]
Net méi dobäi:
* [[Jean-Louis Schiltz]], CSV (September 2009 bis Februar 2011)
* [[Mill Majerus]], CSV (vum 8. Juli 2009 bis den 1. Abrëll 2011 †)
* [[Jean Huss]], déi Gréng (September 2009 bis Juli 2011)
* [[Lucien Thiel]], CSV (vum 8. Juli 2009 bis de 25. August 2011 †)
* [[André Hoffmann (Politiker)|André Hoffmann]], Déi Lénk, (vum 8. Juli 2009 bis de 15. November 2011)
* [[Lydie Err]], LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis den 31. Januar 2012)
* [[Paul Helminger]], DP, (vum 8. Juli 2009 bis den 9. Oktober 2012)
* [[Vera Spautz]], LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis de 14. November 2012)
* [[Marc Spautz]], CSV, (bis den 30. Abrëll 2013, wou e Minister gouf)

===Period 2004-2009===
D'Chamberdeputéiert, déi bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Wale vum 13. Juni 2004]] an d'Chamber gewielt goufen, sinn 2577-mol a Kommissiounssëtzungen zesummekomm, an 260-mol an ëffentleche Sëtzungen. Et si 496 Projet-de-loië gestëmmt ginn, 38 Proposition-de-loien an 10 Verfassungsännerungen (vu 16 Projeten). 77 Debatte goufe gefouert, et gouf 56 Heure-d'actualitéen an 3335 parlamentaresch Ufroen un d'Regierung.&lt;ref&gt;''Discours de fin de législature de M. le président''. Séance ordinairee 2008-2009; Séance publique n° 53 vum 13. Mee 2009; am: Chambre des Députés Luxembourg: Compte-rendu des séances publiques no 17, session ordinaire 2008-2009, S. 666.&lt;/ref&gt;
====Uerdentlech Sëtzung 2008/2009====
D'uerdentlech Sëtzung 2008-2009 huet sech zesummegesat aus 4 Deputéiert vun der [[ADR]], 24 vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]], 7 vun [[Déi Gréng]], 10 vun der [[Demokratesch Partei|DP]], 14 vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], an 1 ouni Partei (Stand: Juni 2009):

{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
|valign=top width=50%|

==== ADR ====
* [[Gaston Gibéryen]]
* [[Jacques-Yves Henckes]]
* [[Jean-Pierre Koepp]]
* [[Robert Mehlen]]

==== CSV ====
* [[Sylvie Andrich-Duval]]
* [[Nancy Arendt]]
* [[Lucien Clement]]
* [[Christine Doerner]]
* [[Marie-Josée Frank]]
* [[Fabienne Gaul]]
* [[Marcel Glesener]]
* [[Norbert Haupert]]
* [[Françoise Hetto-Gaasch]]
* [[Aly Kaes]]
* [[Paul-Henri Meyers]]
* [[Laurent Mosar]]
* [[Marcel Oberweis]]
* [[Gilles Roth]]
* [[Marcel Sauber]]
* [[Jean-Paul Schaaf]]
* [[Marco Schank]]
* [[Marc Spautz]]
* [[Martine Stein-Mergen]]
* [[Fred Sunnen]]
* [[Lucien Thiel]]
* [[Lucien Weiler]]
* [[Raymond Weydert]]
* [[Michel Wolter]]

|valign=top|
|valign=top width=50%|

==== Déi Gréng ====
* [[Claude Adam]]
* [[François Bausch]]
* [[Félix Braz]]
* [[Camille Gira]]
* [[Jean Huss]]
* [[Henri Kox]]
* [[Viviane Loschetter]]

==== DP ====
* [[Xavier Bettel]]
* [[Eugène Berger]]
* [[Anne Brasseur]]
* [[Fernand Etgen]]
* [[Colette Flesch]]
* [[Charles Goerens]]
* [[Paul Helminger]]
* [[Alexandre Krieps]]
* [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
* [[Carlo Wagner]]

==== LSAP ====
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]]
* [[Alex Bodry]]
* [[John Castegnaro]]
* [[Claudia Dall'Agnol]]
* [[Fernand Diederich]]
* [[Lydie Err]]
* [[Ben Fayot]]
* [[Jean-Pierre Klein (1944)|Jean-Pierre Klein]]
* [[Lydia Mutsch]]
* [[Roger Negri]]
* [[Jos Scheuer]]
* [[Roland Schreiner]]
* [[Romain Schneider]]
* [[Vera Spautz]]

==== Ouni Partei ====
* [[Aly Jaerling]]
|}

== Presidente vun der Chamber ==
{{Méi Info 1|Chamberpresidenten}}

== Literatur zum Theema ==
* Nicolas Als, Robert L. Philippart: ''La Chambre des Députés, Histoire et Lieux de Travail'', Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg, 1994, ISBN 2-87954-021-6
* Alex Bodry: &quot;Le Parlement dans le système politique du Luxembourg: Le régime parlementaire du Luxembourg - mythe ou réalité?&quot; Am: ''Tageblatt'' Nr.240 vum 13. Oktober 2008, S. 15-18 an Nr. 241 vum 14. Oktober 2008.
* Claude Frieseisen, Marie-Paule Jungblut, Michel Pauly (ënner der Leedung vun), '' &quot;...la volonté de la Chambre qui est la volonté du pays.&quot; (Eugène Schaus, 22/11/1966) - Un florilège de débats parlementaires luxembourgeois (1848-2008)''; Lëtzebuerg (Chambre des Députés), 2019; 456 S.; ISBN 978-2-87978-215-7

== Kuckt och ==
* [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)]]
* [[Chamber TV]]
* [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante vun 1848]]
* [[Assemblée consultative vun 1945 (Lëtzebuerg)|Assemblée consultative vun 1945]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Chambre des députés|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.chd.lu Offiziell Internetsäit vun der Chamber]
* [https://query.an.etat.lu/Query/archivplansuche.aspx?ID=750461 D'Archive vun der Chamber 1848-1940]

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Parlamenter]]</text>
      <sha1>tegy2t9simc4kwenekqt4pz3voo8z7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1953</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3039</id>
    <revision>
      <id>2711878</id>
      <parentid>2708645</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebuer */</comment>
      <origin>2711878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15298" sha1="4v3dmjht6esjo6krrh9l81ixigd516v" xml:space="preserve">{{Artikel Joer}}

== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[14. Januar]]: De Ministerpresident [[Josip Broz Tito]] gëtt Staatspresident vu [[Jugoslawien]].
* {{1. Februar}}: Bei enger Stuermflut kommen an [[Holland]] 1.853 an a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] 307 Mënschen ëm d'Liewen.
* {{2. Juni}}: D'[[Elizabeth II.]] gëtt an der Westminster Abbey gekréint.
* [[17. Juni]]: Volleksopstand an der [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]].
* {{1. Juli}}: Lëtzebuerger (a Bierger vun anere Memberlänner vum [[Europarot]]) brauche kee [[Visa (Dokument)|Visa]] méi, fir an Däitschland ze reesen.
* [[12. August]]: D'[[Sowjetunioun]] léisst hir éischt [[Waasserstoffbomm]] explodéieren.
* {{6. September}}: Bei de ''Bundestags''walen an Däitschland ginn d'Uniounsparteie stäerkste Fraktioun, de [[Konrad Adenauer]] bleift Kanzler.

==== Lëtzebuerg ====
* {{9. Abrëll}}: Den [[Ierfgroussherzog]] [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bestit sech mat der Prinzessin [[Joséphine-Charlotte]] vun der [[Belsch]].
* [[18. Mee]]: En neie Fligel vun der [[Villa Louvigny]], dem Sëtz vu [[RTL Group|Radio Lëtzebuerg]], gëtt ageweit.
* [[28. Juni]]: Déi nei [[Synagog Stad Lëtzebuerg|Stater Synagog]] gëtt ageweit.
* [[20. September]]: Déi nees opgebaut [[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] gëtt konsekréiert.
* Oktober: Déi éischt [[Europäesch Schoul]] gëtt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] gegrënnt.
* [[29. Dezember]]: D'[[Regierung Bech-Bodson]] gëtt vereedegt.

=== Afrika ===

=== Amerika ===

==== USA ====
* [[20. Januar]]: Den [[Dwight D. Eisenhower]] fänkt säi Mandat als 34. US President un.

==== Südamerika ====
* [[14. Juni]]: A [[Kolumbien]] gëtt de President [[Laureano Gómez Castro]] vun enger [[Militärjunta]] gestierzt.

=== Asien ===
* {{1. Januar}}: D'Republik [[Malediven]] gëtt ausgeruff.
* [[27. Juli]]: Enn vum [[Koreakrich]].
* [[21. August]]: D'Maledive ginn nees e Sultanat.
* {{6. September}}: De [[Mohammad Daud]] („Roude Prënz“) gëtt Premierminister an [[Afghanistan]].

=== Ozeanien &amp; Pazifik ===

=== Arabesch Welt ===

== Konscht a Kultur ==

=== Molerei ===

=== Literatur ===

=== Musek ===

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[25. Abrëll]]: De [[Francis Crick]] an den [[James Watson]] publizéieren hir Entdeckung vun der [[Duebelhelix]]struktur vun der [[Desoxyribonukleinsäure|DNA]] an der Zäitschrëft ''[[Nature]]''

== Sport ==
* De [[Progrès Nidderkuer]] gewënnt Championnat, d'[[FA Red Boys Déifferdeng|Red Boys Déifferdeng]] d'Coupe de Luxembourg.
* [[22. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu [[Biel]] géint Schwäiz 2:2. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[François Muller]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=145 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 22. Mäerz 1953 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* {{6. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Valencia]] 0:2 géint Spuenien.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=146 D'Detailer vum Foussballlännermatch Spuenien-Lëtzebuerg de 6. Mee 1953 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[20. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1954]] 1:6 géint Frankräich. De Goler fir d'Lëtzebuerger huet den [[Antoine Kohn]] geschoss.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14402 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 20. September 1953 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[28. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Dublin]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1954 0:4 géint Irland.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14424 D'Detailer vum Foussballlännermatch Irland-Lëtzebuerg den 28. Oktober 1953 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;
* [[17. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Paräis]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1954 0:8 géint Frankräich.&lt;ref&gt;[http://eu-football.info/_match.php?id=14446 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 28. Oktober 1953 op der Websäit vun European Football]&lt;/ref&gt;

== Gebuer ==
* {{1. Januar}}: [[Zoran Janković]], sloweenesche Politiker.
* {{2. Januar}}: [[Maryse Krier]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{3. Januar}}: [[Mohammed Waheed Hassan]], maledivesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Pat Benatar]], US-amerikanesch Rock-Sängerin.
* [[20. Januar]]: [[Marita Breuer]], däitsch Schauspillerin.
* [[22. Januar]]: [[Jim Jarmusch]], US-amerikanesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[26. Januar]]: [[Anders Fogh Rasmussen]], dänesche Politiker.
* 26. Januar: [[Gilles Hoffmann]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[28. Januar]]: [[Anicée Alvina]], franséisch-iranesch Schauspillerin.
* [[30. Januar]]: [[Laurentino Cortizo]], panamaesche Politiker.
* [[31. Januar]]: [[Danièle Fonck]], lëtzebuergesch Journalistin.
* 31. Januar: [[Carmen Welter-Jander]], lëtzebuergesch Sopranistin a Gesankspedagogin.
* {{1. Februar}}: [[Roland Schauls]], lëtzebuergesche Moler.
* [[18. Februar]]: [[Charles Muller]], lëtzebuergesche Fechter, Metteur en scène a Schauspiller.
* 18. Februar: [[François Dufour]], franséische Baueregewerkschaftler a Produzent vu Biosprodukten.
* [[19. Februar]]: [[Massimo Troisi]], italieenesche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[23. Februar]]: [[Buffalo C. Wayne]], lëtzebuergesche Countrysänger a -komponist.
* [[25. Februar]]: [[José María Aznar]], spuenesche Politiker, Ministerpresident.
* 25. Februar: [[Martin Kippenberger]], däitsche moler, sculpteur a bildkënschtler.
* [[26. Februar]]: [[Paul Schmit]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot.
* [[27. Februar]]: [[Yolande Moreau]], belsch Schauspillerin a Filmregisseurin
* [[28. Februar]]: [[Paul Krugman]], US-amerikaneschen Ekonomist.
* {{2. Mäerz}}: [[Russell Feingold]], US-amerikanesche Politiker.
* [[11. Mäerz]]: [[Carole André]], franséisch Schauspillerin.
* [[13. Mäerz]]: [[François Valentiny]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[16. Mäerz]]: [[Richard M. Stallman]], US-amerikaneschen Informatiker a Grënner vun der [[Free Software Foundation]].
* 16. Mäerz: [[Isabelle Huppert]], franséisch Filmschauspillerin.
* [[23. Mäerz]]: [[Kik Schneider]], lëtzebuergesche Politiker a Member vum Staatsrot.
* [[25. Mäerz]]: [[Karl Kranzkowski]], däitsche Schauspiller.
* [[10. Abrëll]]: [[Heiner Lauterbach]], däitsche Schauspiller.
* [[11. Abrëll]]: [[Guy Verhofstadt]], belsche Politiker a Premierminister.
* [[17. Abrëll]]: [[Marylène Mischo]], lëtzebuergesch Graveuse an Zeechnerin.
* [[18. Abrëll]]: [[Marc Theis]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[22. Abrëll]]: [[Évelyne Bouix]], franséisch Schauspillerin.
* [[27. Abrëll]]: [[Simone Beissel]], lëtzebuergesch Politikerin.
* 27. Abrëll: [[Arielle Dombasle]], franséisch Schauspillerin, Sängerin a Filmregisseurin.
* [[29. Abrëll]]: [[Guy Greivelding]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* {{5. Mee}}: [[Phillip Borsos]], kanadesche Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* {{6. Mee}}: [[Tony Blair]], brittesche Politiker a Premierminister.
* [[13. Mee]]: [[Pierre Turci]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. Mee]]: [[Roger Molitor (Comptabel)|Roger Molitor]], lëtzebuergesche Steierexpert a Member vum Staatsrot.
* [[15. Mee]]: [[Mike Oldfield]], Multi-Instrumentalist a Komponist.
* [[16. Mee]]: [[Pierce Brosnan]], iresche Schauspiller.
* [[17. Mee]]: [[Gérard Krawczyk]], franséische Filmregisseur.
* [[31. Mee]]: [[Michael Wittenborn]], däitsche Schauspiller.
* {{3. Juni}}: [[Loalwa Braz]], brasilianesch Sängerin.
* {{5. Juni}}: [[Roland Karpen]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{7. Juni}}: [[Johnny Clegg]], südafrikanesche Sänger.
* {{0}}7. Juni: [[Libuše Šafránková]], tschechesch Schauspillerin.
* [[13. Juni]]: [[Albert Wildgen]], lëtzebuergesche Jurist.
* [[20. Juni]]: [[Ulrich Mühe]], däitsche Schauspiller.
* [[21. Juni]]: [[Benazir Bhutto]], pakistanesch Politikerin.
* [[22. Juni]]: [[Cyndi Lauper]], US-amerikanesch Sängerin a Songschreiwerin.
* 22. Juni: [[René Weis]], lëtzebuergesche Literaturwëssenschaftler an Auteur.
* {{1. Juli}}: [[Lawrence Gonzi]], malteesesche Politiker.
* {{0}}1. Juli: [[Nico Helminger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* {{0}}1. Juli: [[Jadranka Kosor]], kroatesch Politikerin.
* {{2. Juli}}: [[Alain Berbérian]], franséische Filmregisseur.
* {{3. Juli}}: [[Carlo Wagner]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}3. Juli: [[Romain Bausch]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Manager.
* [[11. Juli]]: [[Bramwell Tovey]], engleschen Dirigent a Komponist.
* [[13. Juli]]: [[Johnny Clegg]], brittesche Gittarist, Sänger, Dänzer a Komponist.
* [[15. Juli]]: [[Jean-Bertrand Aristide]], Staatspresident vun Haiti.
* [[22. Juli]]: [[Ann Vinck]], belsch-lëtzebuergesch Molerin.
* [[23. Juli]]: [[Claude Barzotti]], belsche Sänger.
* [[30. Juli]]: [[Nico Ries]], Kommandant vun der lëtzebuergescher Arméi.
* [[13. August]]: [[Kristalina Georgieva]], bulgaresch Ekonomistin.
* [[14. August]]: [[James Horner]], US-amerikanesche Komponist.
* [[17. August]]: [[Herta Müller]], rumänesch-däitsch Schrëftstellerin a Laureatin vum Literaturnobelpräis.
* [[19. August]]: [[Nanni Moretti]], italieenesche Regisseur, Produzent a Schauspiller.
* {{1. September}}: [[Paul Bretz]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{0}}1. September: [[Ahmad Schah Massoud]], Mujaheddin-Kämpfer am Afghanistan.
* {{3. September}}: [[Jean-Pierre Jeunet]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur.
* {{4. September}}: [[Mariette Schmit]], lëtzebuergesch Fechterin.
* {{5. September}}: [[Jennifer Geerlings-Simons]], surinamesch Politikerin.
* [[11. September]]: [[Christine Dejoux]], franséisch Schauspillerin.
* [[21. September]]: [[Reinhard Marx]], däitsche Geeschtlechen.
* [[22. September]]: [[Ségolène Royal]], franséisch Politikerin.
* [[24. September]]: [[Carlo Hommel]], lëtzebuergeschen Organist.
* {{2. Oktober}}: [[Ernest Bai Koroma]], Politiker aus Sierra Leone.
*{{0}}2. Oktober: [[Sting]], brittesche Museker.
* {{4. Oktober}}: [[Tchéky Karyo]], tierkesch-franséische Schauspiller.
* {{6. Oktober}}: [[Maria Steinmann]], däitsch Bannenarchitektin a Miwwelkënschtlerin.
* [[15. Oktober]]: [[Paul Mousel]], lëtzebuergeschen Affekot.
* 15. Oktober: [[David Shallon|David Shallion]], israeeleschen Dirigent a Komponist.
* [[20. Oktober]]: [[Isak Ermay]], spuenesche Geschäftsmann.
* [[21. Oktober]]: [[Peter Mandelson]], brittesche Politiker.
* 21. Oktober: [[Eleonora Giorgi]]. italieenesch Schauspillerin.
* [[24. Oktober]]: [[Christoph Daum]], däitsche Foussballspiller an -trainer.
* {{9. November}}: [[Romain Michaux]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. November]]: [[Dominique de Villepin]], franséische Premierminister.
* [[16. November]]: [[Jean Kerger]], lëtzebuergesche Professer a Sproochwëssenschaftler.
* [[18. November]]: [[Alan Moore]], britteschen Auteur.
* [[21. November]]: [[René Weller]], däitsche Boxer.
* [[25. November]]: [[Guy Marson]], lëtzebuergesche Mykolog.
* [[23. November]]: [[Bernard Foccroulle]], belschen Organist a Komponist.
* {{1. Dezember}}: [[Antoine de Caunes]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Radiosspeaker an Televisiounsmoderater.
* {{2. Dezember}}: [[Paul Bertemes]], lëtzebuergesche Journalist, Galerist a Curateur.
* {{4. Dezember}}: [[Jean-Marie Pfaff]], belsche Foussballspiller.
* {{5. Dezember}}: [[Jean Back]], lëtzebuergesche Fotograf an Auteur.
* {{0}}5. Dezember: [[Romain Lenertz]], lëtzebuergesche Karikaturist an Zeechner.
* {{6. Dezember}}: [[Tom Hulce]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{0}}6. Dezember: [[Anne Schmitt]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{8. Dezember}}: [[Tom Barrett]], US-amerikaneschen Diplomat a Politiker.
* {{0}}8. Dezember: [[Kim Basinger]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{9. Dezember}}: [[John Malkovich]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[10. Dezember]]: [[Nicolas Schmit]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[13. Dezember]]: [[André Jung]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* [[26. Dezember]]: [[Leonel Fernández]], Politiker aus der Dominikanescher Republik.
* [[28. Dezember]]: [[Richard Clayderman]], franséische Pianist.
* [[William Malone]], US-amerikanesche Filmregisseur.

== Gestuerwen ==
*{{6. Januar}}: [[Louis Dejean]], franséische Sculpteur.
* [[26. Januar]]: [[Albert Clemang]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.
* [[24. Februar]]: [[Gerd von Rundstedt]], däitsche Generolfeldmarschall am 2. Weltkrich.
* [[28. Februar]]: [[Emile Barthel]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{5. Mäerz}}: [[Sergei Sergejewitsch Prokofjew]], russesche Komponist.
* {{0}}5. Mäerz: [[Josef Stalin]], sowjeteschen Diktator.
* {{0}}5. Mäerz: [[Guillaume Koener]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[14. Mäerz]]: [[Klement Gottwald]], tschechesche Politiker.
* [[30. Mäerz]]: [[Louis Charles Crespin]], belsche Moler.
* {{5. Abrëll}}: [[Félix Glatz]], lëtzebuergesche Moler.
* [[10. Abrëll]]: [[Carol II. vu Rumänien|Carol II.]], Kinnek vu Rumänien.
* [[16. Mee]]: [[Django Reinhardt]], franséischen Jazz-Gittarist.
* [[30. Mee]]: [[Jean-Pierre Pierrard]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{9. Juni}}: [[Sepp Thill]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[16. Juni]]: [[Mathias Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[17. Juni]]: [[Jean-Pierre Zanen]], lëtzebuergeschen Agronom an Auteur.
* [[20. Juni]]: [[André Abbal]], franséische Sculpteur an Zeechner.
* [[31. Juli]]: [[Nikolai Dmitrijewitsch Selinski]], russesche Cheemiker.
* [[13. August]]: [[Paul Kemp (Schauspiller)|Paul Kemp]], däitsche Schauspiller.
* [[23. August]]: [[Henri Reiners]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. September]]: [[Edouard Luja]], lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden.
* [[18. September]]: [[Charles de Tornaco (Autospilot)|Charles de Tornaco]], belschen Autospilot.
* [[28. September]]: [[Edwin Hubble]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[29. September]]: [[Hubert Clément]], lëtzebuergesche Politiker an Zeitungsdirekter.
* [[10. Oktober]]: [[Jean Wilwert (1876)|Jean Wilwert]], lëtzebuergesche Wënzer.
* [[13. Oktober]]: [[Sergei Iwanowitsch Beljawski]], russeschen Astronom.
* [[17. Oktober]]: [[Emil-Edwin Reinert]], franséische Filmregisseur.
* [[22. Oktober]]: [[Helen Buchholtz]], lëtzebuergesch Komponistin.
* {{9. November}}: [[Dylan Thomas]], [[Wales|waliseschen]] Dichter.
* {{0}}9. November: [[Abd al-Aziz ibn Saud]], Grënner vum Kinnekräich [[Saudi-Arabien]].
* [[10. November]]: [[Joseph Thorn (Politiker)|Joseph Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[27. November]]: [[Eugene O'Neill]], US-amerikaneschen Theaterschrëftsteller.
* {{1. Dezember}}: [[Aloyse Hentgen]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{4. Dezember}}: [[André Lefaur]], franséische Schauspiller.
* [[17. Dezember]]: [[Nicolas Petit]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[23. Dezember]]: [[Pierre Dupong]], lëtzebuergesche Politiker.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}</text>
      <sha1>4v3dmjht6esjo6krrh9l81ixigd516v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4031</id>
    <revision>
      <id>2711884</id>
      <parentid>2689001</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2711884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5159" sha1="9iabw9cp8yv8dkc8o3xn5yhhz04e0wb" xml:space="preserve">{{Infobox Film nei
|Plakat = Cover Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera.jpg
|Produktiounsland = {{LUX}}
|Produktiounsjoer = 
|Première = Dezember 1999
|Dauer = 48 min
|Originalsprooch = [[Lëtzebuergesch]]
|Regie = [[Tom Alesch]]
|Dréibuch = 
|Fotografie = Zoltan Tobolik
|Faarftechnik = 
|Format = 
|Musek = [[Jeannot Sanavia]]
|Dekoren = 
|Schnëtt = 
|Produzent = [[Anne Schroeder]]
|Produktiounsgesellschaft = Cinéquasi
|Haaptacteuren = [[Ger Schlechter]]: Erzieler
}}

'''''Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera''''' ass e lëtzebuergeschen [[Documentaire]] vum [[Tom Alesch]] aus dem Joer [[1999]].

== Ëm wat geet et am Film? ==
Dësen Dokumentarfilm, deen d'Liewen an d'Karriär vum Lëtzebuerger Cineast [[Philippe Schneider]] erzielt, ass mat ville Filmextraiten ënnerluecht. En handelt ënner anerem iwwer säi éischte groussen Documentaire ''[[Pour la liberté]]'' aus dem Joer 1948. a wéi de Schneider sech zu Lëtzebuerg als Cineast etabléiert huet, an engem Land an deem et esou gutt ewéi keng Filmindustrie gouf. Hien huet säin eegene Filmstudio etabléiert, an deem och seng Famill geschafft huet, a vill touristesch Filmer iwwer d'Groussherzogtum gedréint, e puer Industriefilmer a ganz vill Reklammen.

De Schneider hat zwar d'Sympathie vun der Press a vun den Autrotiéiten, mee säi eenzege [[Spillfilm]], ''[[L'amour, oui! mais...]]'' aus dem Joer 1970, war e Mësserfolleg. Och d'Produktioun vun deem Film gëtt thematiséiert.

Géint Enn vu sengem Liewen hat de Schneider mat neier Konkurrenz aus jonken, méi kritesche Cineasten ze kämpfen, a mam Opkomme vum lëtzebuergescher Fernsee.

Interviewt ginn am Documentaire ënner anerem d'Marie-Jeanne Kartheiser, André Claude, André Retter, Marianne Faber-Schneider, Patrick Feuerstein, an de Jean-Marie Meyer.

== Filmproduktioun ==

D'Majoritéit vun dem filmesche Material kënnt aus den Archiver vum [[Centre national de l'audiovisuel]] (CNA).&lt;ref name=rapmincul99&gt;[https://data.public.lu/fr/datasets/rapports-dactivite-du-ministere-de-la-culture/#_ ''Rapport d'activité du Ministère de la Culture de l'Enseignement supérieur et de la recherche 1999''], Mäerz 2000, Säit 196&lt;/ref&gt;

D'Produktiounsgesellschaft Ciné Quasi krut 1997 eng &quot;Aide au développement&quot; vum [[Lëtzebuerger Filmfong]] an Héicht vu 600.000 [[Lëtzebuerger Frang]] accordéiert.&lt;ref name=rapmincul97&gt;[https://data.public.lu/fr/datasets/rapports-dactivite-du-ministere-de-la-culture/#_ ''Rapport d'activité du Ministère de la culture 1997''], Mäerz 1998, Säit 148&lt;/ref&gt; 1998 ass dunn och nach a Subside vun 3,5 Millioune Frang fir d'Produktioun vum Documentaire dobäikomm.&lt;ref name=rapmincul98&gt;[https://data.public.lu/fr/datasets/rapports-dactivite-du-ministere-de-la-culture/#_ ''Rapport d'activité du Ministère de la culture 1998''], Mäerz 1999, Säit 203&lt;/ref&gt;

De Film huet seng Première am Dezember 1999 an der [[Stater Cinemathéik]] gefeiert.&lt;ref name=rapmincul99/&gt;

''Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera'' war ee vu siwe Filmer déi am Abrëll 2001 wärend der zweeter Editioun vun der &quot;Semaine du documentaire luxembourgeois&quot; gewise gouf, déi den [[CNA]] a [[Samsa Film]] organiséiert hunn.&lt;ref name=rapmincul01&gt;[https://data.public.lu/fr/datasets/rapports-dactivite-du-ministere-de-la-culture/#_ ''Rapport d'activité du Ministère de la Culture 2001''], Säit 196&lt;/ref&gt;

== Kritik ==
[[Josée Hansen]], [[d'Lëtzebuerger Land]]:&lt;ref&gt;land.lu: [https://web.archive.org/web/20211226232924/https://www.luxemburgensia.lu/page/article/597/1597/DEU/index.html ''Il est un petit pays qui n'a partout que des amis''] vum [[Josée Hansen]] (9. Mäerz 2000)&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;''Tom Alesch [...] raconte l'histoire de Philippe Schneider par un film, monté comme un joli conte de fée. [...] Ses deux filles, Marianne et Nicole, alors recrutées comme actrices, sont les principaux témoins de Tom Alesch. Qui, pour avoir un contre-poids, a demandé au journaliste Jean-Marie Meyer d'intervenir - pour prouver que Meyer est le démystificateur, Tom Alesch le filme dans les casemates, c'est un peu gros. Parce que l'ancien rédacteur en chef du Land n'y va pas avec le dos de la cuillère, mais accuse franchement Schneider d'avoir été un opportuniste sans scrupules, le résultat étant des films qui mélangent « du patriotisme à trois sous et du kitsch éclatant ». Quelques scènes auparavant, l'ancien voisin de Schneider, Albert Dumont, aura rappelé que le cinéaste avait fait fortune durant la guerre en vendant des fripes aux Allemands, ce qui ne le rend pas vraiment plus sympathique.''&lt;/blockquote&gt;

== Triviales ==
De Philippe Schneider huet d'Aart a Weis wéi d'Ausland Lëtzebuerg gesinn huet duerch seng Touristen- an Industriefilmer grondleeënd matbestëmmt.

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20211226232008/http://eshop.cna.public.lu/m/Articles/Details/39;Philippe%20Schneider?rayon=CASSETTES%20VHS&amp;famille=DOCUMENTAIRE Um CNA iwwer de Film]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1999]]
[[Kategorie:Filmer vum Tom Alesch]]</text>
      <sha1>9iabw9cp8yv8dkc8o3xn5yhhz04e0wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Clierf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6292</id>
    <revision>
      <id>2711851</id>
      <parentid>2711416</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9784" sha1="c2k7wb0fjjtwhz5lr2wy6ya7k2tdczu" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} ass [[fläch]]eméisseg de gréisste Kanton a läit am Norde vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Clierf
 | nord       = (''{{BEL}}'')
 | nord-est   = 
 | est        =  (''{{DEU}}'')
 | sud-est    = [[Kanton Veianen|Veianen]]
 | sud        = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | sud-ouest  =   [[Kanton Wolz|Wolz]]
 | ouest      =  
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi fënnef [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Clierf'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0501
|{{Clierf}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q836075|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q836075|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P2046|P585}}}}
|-
|LU0502
|{{Wëntger}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985404|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985404|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P2046|P585}}}}
|-
|LU0503
|{{Parc Housen}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q743393|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q743393|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P2046|P585}}}}
|-
|LU0504
|{{Ëlwen}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q24454|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q24454|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P2046|P585}}}}
|-
|LU0505
|{{Wäiswampech}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q377847|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q377847|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 35. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|35. Clervaux, qui comprend Clervaux, Selschette, Hoschette, Weicherdingen, Drauffelt, Sibenaler, Bokholtz, Hosingen, Eussebach, Munshausen, Niedhausen, Rodershausen, Dorscheyd, Marnach, Reuler, Urtpelt, Roder, Fischbach, Hupperdange, Heinerscheyd, Lieler, Breidveld, Sassel, Weiller, Asselborn, Reimmeling, Boxhorn, Stokem, Esselborn, Doningen, Lullange et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Clierf bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt a war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. Zu him hunn deemools d'[[Gemeng Aasselbuer|Gemengen Aasselbuer]], Ëlwen (deemools [[Gemeng Kierchen|Kierchen]]), [[Gemeng Béiwen|Béiwen]], [[Gemeng Clierf|Clierf]], [[Doosber]], [[Gemeng Helzen|Helzen]], [[Gemeng Hengescht|Hengescht]], [[Gemeng Munzen|Munzen]], [[Gemeng Wäicherdang|Wäicherdang]] a [[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]] gehéiert.&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet och de Kanton Clierf betraff. D'Gebidder ëstlech vun der [[Our (Sauer)|Our]] koumen un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dobäi goufen och eenzel Uertschaften an hir Gemengenzougehéieregkeet nei gereegelt.

1823 gouf d'Gemeng Wäicherdang opgeléist. [[Wäicherdang]], [[Eeselbuer]] a [[Mecher (Clierf)|Mecher]] koumen an d'Gemeng Clierf, iwwerdeems [[Draufelt]] der Gemeng Munzen zougedeelt gouf.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.clervaux.lu/fr/commune/informations-generales/les-villages|Titel=Les villages - Weicherdange|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=|Editeur=www.clervaux.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

1831 hat de Kanton Clierf 7.426 Awunner an aacht Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Clierf ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den eelef Gemengen Aasselbuer, Ëlwen, Béiwen, Clierf, Konstem, Helzen, Hengescht, Housen, Munzen, Pëtschent a Wäiswampech. De Kanton krut déi dräi [[Gemeng Konstem|Gemenge Konstem]], [[Gemeng Housen|Housen]] a [[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] aus dem opgeléiste Kanton Veianen derbäi.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Dikrech zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 ass de [[Kanton Veianen]] (deen den 12. Oktober 1841 opgeléist gi war) nees ageriicht ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=08.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Gemeng Pëtschent gouf dobäi vum Kanton Clierf ofgetrennt an dem nees ageriichte Kanton Veianen zougedeelt. Konstem an Housen blouwen am Kanton Clierf.

Den 1. Januar 1977 hunn d'Gemengen Aasselbuer, Béiwen, Helzen an Uewerwampech zur neier Gemeng [[Wëntger]] fusionéiert. Well Uewerwampech virdrun zum Kanton Wolz gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert.

Den 1. Januar 2012 hunn d'Gemengen Hengescht a Munzen mat der Gemeng [[Clierf]] fusionéiert. Gläichzäiteg hunn d'Gemenge Konstem, Housen an Houschent zur neier [[Gemeng Parc Housen]] fusionéiert. Well Houschent virdrun zum Kanton Dikrech gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert.

De Kanton Clierf huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Dikrech]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2012 besteet en aus fënnef Gemengen.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.sicler.lu/ SICLER - Syndicat Intercommunal pour la Promotion du Canton de Clervaux]
* [http://www.dck.lu/ Websäit vun &quot;De Cliärrwer Kanton, Veräin fir d'kulturellt Liäwwen a.s.b.l.&quot;]

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Clierf| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]]</text>
      <sha1>c2k7wb0fjjtwhz5lr2wy6ya7k2tdczu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711863</id>
      <parentid>2711851</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9791" sha1="qwyjvficz9atpp3ygws81whceqfkr1v" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} ass [[fläch]]eméisseg de gréisste Kanton a läit am Norde vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Clierf
 | nord       = (''{{BEL}}'')
 | nord-est   = 
 | est        =  (''{{DEU}}'')
 | sud-est    = [[Kanton Veianen|Veianen]]
 | sud        = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | sud-ouest  =   [[Kanton Wolz|Wolz]]
 | ouest      =  
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi fënnef [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Clierf'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0501
|{{Clierf}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q836075|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q836075|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836075|P2046|P585}}}}
|-
|LU0502
|{{Wëntger}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985404|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985404|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985404|P2046|P585}}}}
|-
|LU0503
|{{Parc Housen}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q743393|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q743393|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q743393|P2046|P585}}}}
|-
|LU0504
|{{Ëlwen}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q24454|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q24454|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q24454|P2046|P585}}}}
|-
|LU0505
|{{Wäiswampech}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q377847|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q377847|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q377847|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 35. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|35. Clervaux, qui comprend Clervaux, Selschette, Hoschette, Weicherdingen, Drauffelt, Sibenaler, Bokholtz, Hosingen, Eussebach, Munshausen, Niedhausen, Rodershausen, Dorscheyd, Marnach, Reuler, Urtpelt, Roder, Fischbach, Hupperdange, Heinerscheyd, Lieler, Breidveld, Sassel, Weiller, Asselborn, Reimmeling, Boxhorn, Stokem, Esselborn, Doningen, Lullange et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Clierf bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt a war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. Zu him hunn deemools d'[[Gemeng Aasselbuer|Gemengen Aasselbuer]], Ëlwen (deemools [[Gemeng Kierchen|Kierchen]]), [[Gemeng Béiwen|Béiwen]], [[Gemeng Clierf|Clierf]], [[Doosber]], [[Gemeng Helzen|Helzen]], [[Gemeng Hengescht|Hengescht]], [[Gemeng Munzen|Munzen]], [[Gemeng Wäicherdang|Wäicherdang]] a [[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]] gehéiert.&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet och de Kanton Clierf betraff. D'Gebidder ëstlech vun der [[Our (Sauer)|Our]] koumen un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dobäi goufen och eenzel Uertschaften an hir Gemengenzougehéieregkeet nei gereegelt.

1823 gouf d'Gemeng Wäicherdang opgeléist. [[Wäicherdang]], [[Eeselbuer]] a [[Mecher (Clierf)|Mecher]] koumen an d'Gemeng Clierf, iwwerdeems [[Draufelt]] der Gemeng Munzen zougedeelt gouf.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.clervaux.lu/fr/commune/informations-generales/les-villages|Titel=Les villages - Weicherdange|Gekuckt=08.10.2026|Wierk=|Editeur=www.clervaux.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

1831 hat de Kanton Clierf 7.426 Awunner an aacht Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Clierf ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den eelef Gemengen Aasselbuer, Ëlwen, Béiwen, Clierf, Konstem, Helzen, Hengescht, Housen, Munzen, Pëtschent a Wäiswampech. De Kanton krut déi dräi [[Gemeng Konstem|Gemenge Konstem]], [[Gemeng Housen|Housen]] a [[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] aus dem opgeléiste Kanton Veianen derbäi.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Dikrech zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 ass de [[Kanton Veianen]] (deen den 12. Oktober 1841 opgeléist gi war) nees ageriicht ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=LOI du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix, à Vianden|Gekuckt=08.10.2026|Datum=04.04.1851|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Gemeng Pëtschent gouf dobäi vum Kanton Clierf ofgetrennt an dem nees ageriichte Kanton Veianen zougedeelt. Konstem an Housen blouwen am Kanton Clierf.

Den 1. Januar 1977 hunn d'Gemengen Aasselbuer, Béiwen, Helzen an Uewerwampech zur neier Gemeng [[Wëntger]] fusionéiert. Well Uewerwampech virdrun zum Kanton Wolz gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert.

Den 1. Januar 2012 hunn d'Gemengen Hengescht a Munzen mat der Gemeng [[Clierf]] fusionéiert. Gläichzäiteg hunn d'Gemenge Konstem, Housen an Houschent zur neier [[Gemeng Parc Housen]] fusionéiert. Well Houschent virdrun zum Kanton Dikrech gehéiert hat, gouf de Kanton Clierf ëm den Territoire vun där fréierer Gemeng vergréissert.

De Kanton Clierf huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum [[Distrikt Dikrech]] gehéiert. Zanter der Gemengefusioun vun 2012 besteet en aus fënnef Gemengen.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.sicler.lu/ SICLER - Syndicat Intercommunal pour la Promotion du Canton de Clervaux]
* [http://www.dck.lu/ Websäit vun &quot;De Cliärrwer Kanton, Veräin fir d'kulturellt Liäwwen a.s.b.l.&quot;]

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Clierf| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Clierf]]</text>
      <sha1>qwyjvficz9atpp3ygws81whceqfkr1v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Dikrech</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6294</id>
    <revision>
      <id>2711852</id>
      <parentid>2711380</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:12:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10604" sha1="mqubv21xaplwixru3bmiken6ycnhbel" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Norde vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Dikrech
 | nord       = [[Kanton Clierf|Clierf]]
 | nord-est   = [[Kanton Veianen|Veianen]]
 | est        = (''{{DEU}}'')
 | sud-est    = [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
 | sud        = [[Kanton Miersch|Miersch]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =[[Kanton Réiden|Réiden]]  
 | nord-ouest = [[Kanton Wolz|Wolz]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi 10 Gemengen am Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Dikrech'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0601
|{{Bettenduerf}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q832382|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q832382|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q832382|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q832382|P2046|P585}}}}
|-
|LU0602
|{{Buerschent}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q641381|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q641381|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q641381|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q641381|P2046|P585}}}}
|-
|LU0603
|{{Dikrech}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q16050|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q16050|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q16050|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q16050|P2046|P585}}}}
|-
|LU0604
|{{Ierpeldeng}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986403|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986403|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986403|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986403|P2046|P585}}}}
|-
|LU0605
|{{Ettelbréck}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q659351|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q659351|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q659351|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q659351|P2046|P585}}}}
|-
|LU0606
|{{Feelen}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1143707|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1143707|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1143707|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1143707|P2046|P585}}}}
|-
|LU0607
|{{Mäerzeg}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q685611|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q685611|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q685611|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q685611|P2046|P585}}}}
|-
|LU0608
|{{Reisduerf}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985196|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985196|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985196|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985196|P2046|P585}}}}
|-
|LU0609
|{{Schieren}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q371757|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q371757|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q371757|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q371757|P2046|P585}}}}
|-
|LU0610
|{{Ärenzdall}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1313580|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1313580|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1313580|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1313580|P2046|P585}}}}
|}
== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 17. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|17. Diekirch, qui comprend Diekirch, Modernach, Haller, Beffort, Eppeldorff, Reistorff, Erentstorf, Siegen, Folkendingen, Moestroff, Gilsdorf, Engelsdorff, Ettelbruk, Ober et Nider-Feulen Nider-Warken, Birden, Erpelding, Welscheid, Bettendorf, Hesdorf, Longsdorf, Tandel, Bastendorf, Michelau, Graentzingen, Nider et Ober-Schyren, Nider et Ober-Mertzig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondissement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Dikrech bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt; e war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]].&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet d'Gebitt vum Kanton Dikrech net direkt betraff, well et bannent de Grenze vum Groussherzogtum Lëtzebuerg louch.

1831 hat de Kanton Dikrech 13.105 Awunner an néng Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot; /&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Dikrech ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den zwielef Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]], [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]], [[Gemeng Buerschent|Buerschent]], [[Gemeng Dikrech|Dikrech]], [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]], [[Gemeng Feelen|Feelen]], [[Gemeng Furen|Furen]]&lt;ref&gt;D'Gemeng Furen war an der publizéierter Tabell iertemlecherweis net opgefouert ginn a gouf duerch eng Rektifikatioun vum 18. November 1841 nogedroen: {{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, [[Gemeng Houschent|Houschent]], [[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]], [[Gemeng Miedernach|Miedernach]], [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] a [[Gemeng Veianen|Veianen]].&lt;ref name=&quot;:1841 justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; Bei där Reorganisatioun gouf de fréiere [[Kanton Veianen]] opgeléist. D'Stad Veianen an d'Gemeng Furen goufen dem Kanton Dikrech zougedeelt, iwwerdeems aner Gemenge vum fréiere Kanton Veianen an de [[Kanton Clierf]] koumen.

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem [[Distrikt Dikrech]] zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf de Kanton Veianen nees ageriicht. D'Stad Veianen an d'Gemeng Furen, déi zanter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, goufen dem neie Kanton Veianen zougedeelt. Dobäi koum och nach d'[[Gemeng Pëtschent]] aus dem [[Kanton Clierf]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=07.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

De Kanton Dikrech huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Dikrech gehéiert.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}

{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Dikrech}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Dikrech| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]]</text>
      <sha1>mqubv21xaplwixru3bmiken6ycnhbel</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711860</id>
      <parentid>2711852</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10612" sha1="b8mfk498ol8pf9huo3vytirss3fzthi" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Norde vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Dikrech
 | nord       = [[Kanton Clierf|Clierf]]
 | nord-est   = [[Kanton Veianen|Veianen]]
 | est        = (''{{DEU}}'')
 | sud-est    = [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
 | sud        = [[Kanton Miersch|Miersch]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =[[Kanton Réiden|Réiden]]  
 | nord-ouest = [[Kanton Wolz|Wolz]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi 10 Gemengen am Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Dikrech'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0601
|{{Bettenduerf}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q832382|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q832382|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q832382|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q832382|P2046|P585}}}}
|-
|LU0602
|{{Buerschent}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q641381|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q641381|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q641381|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q641381|P2046|P585}}}}
|-
|LU0603
|{{Dikrech}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q16050|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q16050|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q16050|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q16050|P2046|P585}}}}
|-
|LU0604
|{{Ierpeldeng}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986403|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986403|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986403|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986403|P2046|P585}}}}
|-
|LU0605
|{{Ettelbréck}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q659351|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q659351|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q659351|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q659351|P2046|P585}}}}
|-
|LU0606
|{{Feelen}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1143707|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1143707|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1143707|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1143707|P2046|P585}}}}
|-
|LU0607
|{{Mäerzeg}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q685611|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q685611|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q685611|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q685611|P2046|P585}}}}
|-
|LU0608
|{{Reisduerf}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985196|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985196|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985196|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985196|P2046|P585}}}}
|-
|LU0609
|{{Schieren}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q371757|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q371757|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q371757|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q371757|P2046|P585}}}}
|-
|LU0610
|{{Ärenzdall}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1313580|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1313580|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1313580|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1313580|P2046|P585}}}}
|}
== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 17. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|17. Diekirch, qui comprend Diekirch, Modernach, Haller, Beffort, Eppeldorff, Reistorff, Erentstorf, Siegen, Folkendingen, Moestroff, Gilsdorf, Engelsdorff, Ettelbruk, Ober et Nider-Feulen Nider-Warken, Birden, Erpelding, Welscheid, Bettendorf, Hesdorf, Longsdorf, Tandel, Bastendorf, Michelau, Graentzingen, Nider et Ober-Schyren, Nider et Ober-Mertzig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondissement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Dikrech bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt; e war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]].&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet d'Gebitt vum Kanton Dikrech net direkt betraff, well et bannent de Grenze vum Groussherzogtum Lëtzebuerg louch.

1831 hat de Kanton Dikrech 13.105 Awunner an néng Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot; /&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Dikrech ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den zwielef Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]], [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]], [[Gemeng Buerschent|Buerschent]], [[Gemeng Dikrech|Dikrech]], [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]], [[Gemeng Feelen|Feelen]], [[Gemeng Furen|Furen]]&lt;ref&gt;D'Gemeng Furen war an der publizéierter Tabell iertemlecherweis net opgefouert ginn a gouf duerch eng Rektifikatioun vum 18. November 1841 nogedroen: {{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, [[Gemeng Houschent|Houschent]], [[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]], [[Gemeng Miedernach|Miedernach]], [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] a [[Gemeng Veianen|Veianen]].&lt;ref name=&quot;:1841 justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; Bei där Reorganisatioun gouf de fréiere [[Kanton Veianen]] opgeléist. D'Stad Veianen an d'Gemeng Furen goufen dem Kanton Dikrech zougedeelt, iwwerdeems aner Gemenge vum fréiere Kanton Veianen an de [[Kanton Clierf]] koumen.

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem [[Distrikt Dikrech]] zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf de Kanton Veianen nees ageriicht. D'Stad Veianen an d'Gemeng Furen, déi zanter 1841 zum Kanton Dikrech gehéiert haten, goufen dem neie Kanton Veianen zougedeelt. Dobäi koum och nach d'[[Gemeng Pëtschent]] aus dem [[Kanton Clierf]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=07.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

De Kanton Dikrech huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Dikrech gehéiert.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}

{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Dikrech}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Dikrech| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Dikrech]]</text>
      <sha1>b8mfk498ol8pf9huo3vytirss3fzthi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Iechternach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6295</id>
    <revision>
      <id>2711854</id>
      <parentid>2711377</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9054" sha1="nzezd5rszznpfjx6y1dddzvzcnf937w" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Oste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville    = Iechternach
 | nord    = (''{{DEU}}'')
 | nord-est  = 
 | est    = (''{{DEU}}'')
 | sud-est  = 
 | sud    = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
 | sud-ouest = 
 | ouest   = [[Kanton Miersch|Miersch]]
 | nord-ouest = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi siwe [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Iechternach
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU1001
|{{Beefort}} 
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q18693153|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q18693153|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q18693153|P2046|P585}}}}
|-
|LU1002
|{{Bech}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q813593|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q813593|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813593|P2046|P585}}}}
|-
|LU1003
|{{Bäerdref}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q818891|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q818891|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q818891|P2046|P585}}}}
|-
|LU1004
|{{Konsdref}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q660217|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q660217|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q660217|P2046|P585}}}}
|-
|LU1005
|{{Iechternach}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q204317|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q204317|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q204317|P2046|P585}}}}
|-
|LU1006
|{{Rouspert-Mompech}} 
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q31734921|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q31734921|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q31734921|P2046|P585}}}}
|-
|LU1008
|{{Waldbëlleg}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q1017412|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q1017412|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017412|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de siwente vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béid Säite vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien, dorënner [[Bollenduerf]], [[Ralingen]] a [[Wanschdref]].&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|7. Echternach, qui comprend Echternach, Hemstall, Bech, Rippinchen, Calbet, Breitweiller, Hirschbourg, Beydweiller, Consdorff, Berdorf, Ossweiller, Girft, Rosport, Monmpach, Gywenich, Born, Metzdorf, Werschdonf, Herbern, Edingen, Bollendorf, Ralingen, Wintersdorf, Fusenich, Grevenich, Mesenich, Lursberg, Christnach, WWaltbillig et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum drëtten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Béibreg]] war.&lt;ref name=&quot;:1802division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt, e blouf awer ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Béibreg]]. D'Andeelung vun 1802 huet och Gemengen op der rietser Säit vun der Sauer ëmfaasst.&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. D'Sauer gouf domat an dësem Beräich zur Staatsgrenz, an d'Gebitt vum Kanton Iechternach gouf entspriechend ugepasst.

1831 hat de Kanton Iechternach 11.635 Awunner an aacht Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 169|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Iechternach ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den aacht Gemenge [[Beefort]], [[Bech]], [[Bäerdref]], [[Konsdref]], [[Iechternach]], [[Mompech]], [[Rouspert]] a [[Waldbëlleg]].&lt;ref name=&quot;:1841 justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Gréiwemaacher|Kantone Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Den 1. Januar 2018 sinn d'[[Gemeng Mompech|Gemenge Mompech]] a [[Gemeng Rouspert|Rouspert]] zu der neier Gemeng [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] fusionéiert. Zanterhier besteet de Kanton Iechternach aus siwe Gemengen.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Literatur ==
* Mayer, Christina: ''Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach'', Band 1, Ministère de la Culture, [[Service des sites et monuments nationaux]], 2010, ISBN 978-2-495-15120-7

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}

{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Iechternach}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Iechternach| ]]
[[Kantonen am Departement Forêts|Iechternach]]</text>
      <sha1>nzezd5rszznpfjx6y1dddzvzcnf937w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Gréiwemaacher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6304</id>
    <revision>
      <id>2711853</id>
      <parentid>2711376</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9395" sha1="gnexbmsrapx0jgunc60d1ucus1scwyj" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Gréiwemaacher
 | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
 | nord-est = 
 | est =  (''{{DEU}}'')
 | sud-est= 
 | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]]
 | sud-ouest =  [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | ouest =  
 | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi aacht Gemengen am Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Gréiwemaacher
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU1101
|{{Betzder}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q850734|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q850734|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}}
|-
|LU1102
|{{Biwer}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q376454|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q376454|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}}
|-
|LU1103
|{{Fluessweiler}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017425|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}}
|-
|LU1104
|{{Gréiwemaacher}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q215826|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q215826|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}}
|-
|LU1105
|{{Jonglënster}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017404|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}}
|-
|LU1106
|{{Manternach}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985479|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985479|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}}
|-
|LU1107
|{{Mäertert}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985387|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985387|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}}
|-
|LU1108
|{{Wuermer}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985399|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985399|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng.

1831 hat de Kanton 5.6008 Awunner a véier Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
* {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]]</text>
      <sha1>gnexbmsrapx0jgunc60d1ucus1scwyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711861</id>
      <parentid>2711853</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:21:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9446" sha1="ofkmw4w3cpywpjauzmlkciqkvtjjfpl" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Gréiwemaacher
 | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
 | nord-est = 
 | est =  (''{{DEU}}'')
 | sud-est= 
 | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]]
 | sud-ouest =  [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | ouest =  
 | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi aacht Gemengen am Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Gréiwemaacher
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU1101
|{{Betzder}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q850734|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q850734|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}}
|-
|LU1102
|{{Biwer}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q376454|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q376454|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}}
|-
|LU1103
|{{Fluessweiler}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017425|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}}
|-
|LU1104
|{{Gréiwemaacher}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q215826|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q215826|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}}
|-
|LU1105
|{{Jonglënster}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017404|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}}
|-
|LU1106
|{{Manternach}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985479|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985479|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}}
|-
|LU1107
|{{Mäertert}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985387|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985387|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}}
|-
|LU1108
|{{Wuermer}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985399|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985399|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng.

1831 hat de Kanton 5.6008 Awunner a véier Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
* {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]]
[[Kantonen am Departement Forêts|Gréiwemaacher]]</text>
      <sha1>ofkmw4w3cpywpjauzmlkciqkvtjjfpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711864</id>
      <parentid>2711861</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9410" sha1="jswgm67fefyjhn8id04dlqc49pfigs2" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAMEBASE}} läit am Oste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Gréiwemaacher
 | nord = [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
 | nord-est = 
 | est =  (''{{DEU}}'')
 | sud-est= 
 | sud= [[Kanton Réimech|Réimech]]
 | sud-ouest =  [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | ouest =  
 | nord-ouest = [[Kanton Miersch|Miersch]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi aacht Gemengen am Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Gréiwemaacher
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU1101
|{{Betzder}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q850734|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q850734|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q850734|P2046|P585}}}}
|-
|LU1102
|{{Biwer}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q376454|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q376454|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q376454|P2046|P585}}}}
|-
|LU1103
|{{Fluessweiler}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017425|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017425|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017425|P2046|P585}}}}
|-
|LU1104
|{{Gréiwemaacher}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q215826|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q215826|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q215826|P2046|P585}}}}
|-
|LU1105
|{{Jonglënster}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017404|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017404|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017404|P2046|P585}}}}
|-
|LU1106
|{{Manternach}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985479|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985479|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985479|P2046|P585}}}}
|-
|LU1107
|{{Mäertert}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985387|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985387|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985387|P2046|P585}}}}
|-
|LU1108
|{{Wuermer}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985399|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985399|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985399|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De Kanton Gréiwemaacher geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de sechste vun de 37 Kantonen. Säi Gebitt huet sech op béide Säite vun der [[Musel]] a vun der [[Sauer]] erstreckt an huet och Uertschaften ëmfaasst, déi haut an [[Däitschland]] leien.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):{{Zitat|6. Grevenmacheren, qui comprend Grevenmacheren, Ombsdorff, Nittel, Wellen, Fellerich, Temmels, Wasserhesch, Igel, Langsur ou Lafer, Berbourg, Bruch, Budeler, Manternach, Lellig, Wasserbillig, Mertert, Munscheker, Biwer, Hagelsdorf, Weker, Bedzdorf, Machtumb, Berg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum 28 ''pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten [[Arrondissement (Frankräich)|''Arrondissement communal'']] vum [[Departement Forêts]] gehéiert, deem säin [[Chef-lieu|Haaptuert]] [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an et hunn deemools ënner anerem d'Gebidder vu [[Berbuerg]], [[Biwer]], [[Gréiwemaacher]], [[Manternach]], [[Mäertert]] a [[Waasserbëlleg]] zu Kanton gehéiert, awer och Uertschaften op der rietser Säit vun der Musel an der Sauer, dorënner [[Igel (Däitschland)|Igel]], [[Laser (Däitschland)|Laser]], [[Nëttel]] an [[Temmels]].&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Duerch d'Neiuerdnung vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] um [[Wiener Kongress]] 1815 koumen d'Gebidder ëstlech vun der Musel a Sauer un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Dës Flëss goufen domat zur Grenz tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg a Preisen an doduerch gouf och de Kanton Gréiwemaacher territorial méi kleng.

1831 hat de Kanton 5.6008 Awunner a véier Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Gréiwemaacher nees eng Kéier nei ofgegrenzt. Gläichzäiteg gouf de fréiere [[Kanton Betzder]] opgeléist. De Kanton Gréiwemaacher bestoung elo aus den néng Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Biwer|Biwer]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Manternach|Manternach]], [[Gemeng Mäertert|Mäertert]], [[Gemeng Rued-Sir|Rued-Sir]] a [[Gemeng Wuermer|Wuermer]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem neien [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt, zu deem och d'[[Kanton Iechternach|Kantonen Iechternach]] a [[Kanton Réimech|Réimech]] gehéiert hunn. Dës Distriktsandeelung blouf bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 bestoen.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
* {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Gréiwemaacher]]</text>
      <sha1>jswgm67fefyjhn8id04dlqc49pfigs2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Lëtzebuerg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6335</id>
    <revision>
      <id>2711850</id>
      <parentid>2711421</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9830" sha1="bmagk27dwvnqxk8j3tp9u3aqrq3nylu" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Süde vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Lëtzebuerg
 | nord       = [[Kanton Miersch|Miersch]]
 | nord-est   = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
 | est        = 
 | sud-est    = [[Kanton Réimech|Réimech]]
 | sud        = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =  [[Kanton Capellen|Capellen]]
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi 11 Gemengen aus dem Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Lëtzebuerg
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0301
|{{Bartreng}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q809603|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q809603|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P2046|P585}}}}
|-
|LU0302
|{{Conter}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q596040|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q596040|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P2046|P585}}}}
|-
|LU0303
|{{Hesper}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q921321|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q921321|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P2046|P585}}}}
|-
|LU0304
|{{Lëtzebuerg}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1842|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q1842|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P2046|P585}}}}
|-
|LU0305
|{{Nidderaanwen}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985402|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985402|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P2046|P585}}}}
|-
|LU0306
|{{Sandweiler}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985476|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985476|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P2046|P585}}}}
|-
|LU0307
|{{Schëtter}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q956489|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q956489|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P2046|P585}}}}
|-
|LU0308
|{{Steesel}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985149|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985149|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P2046|P585}}}}
|-
|LU0309
|{{Stroossen}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986400|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986400|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P2046|P585}}}}
|-
|LU0310
|{{Walfer}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q917508|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q917508|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P2046|P585}}}}
|-
|LU0311
|{{Weiler zum Tuer}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985390|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985390|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P2046|P585}}}}
|}
== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton Lëtzebuerg war deemools den éischte vun de 37 Kantonen; just d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] als [[Chef-lieu]] huet zum Kanton gehéiert.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 gouf d'Kantonsandeelung vum Departement Forêts geännert.

Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de Kanton Lëtzebuerg zum zweeten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf d'Andeelung nei organiséiert. Am [[Arrondissement Lëtzebuerg]] goufen ënner anerem déi zwee [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Kantone Lëtzebuerg-Nord]] ([[Gemeng Bartreng|Bartreng]], [[Gemeng Koplescht|Koplescht]], [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], [[Gemeng Mamer|Mamer]], [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]], [[Gemeng Steesel|Steesel]], [[Stroossen]]) a [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] ([[Gemeng AIzeng|AIzeng]], [[Gemeng Conter|Conter]], [[Gemeng Eech|Eech]], [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]], [[Gemeng Kielen|Kielen]], Lëtzebuerg, [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]) festgeluecht&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Dës Andeelung ass och am [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] a bei der [[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] erhale bliwwen, wou nach tëschent Lëtzebuerg-Stad a Lëtzebuerg-Land ënnerscheet gëtt.

No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 blouf d'Gebitt ëm d'Stad Lëtzebuerg beim Groussherzogtum Lëtzebuerg. Och no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum am Joer 1839 ass Lëtzebuerg den Haaptuert vum verbleiwende Groussherzogtum bliwwen.

1831 hat de Kanton Lëtzebuerg 27.891 Awunner an zéng Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Lëtzebuerg als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg festgeluecht.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

De Kanton Lëtzebuerg huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Lëtzebuerg gehéiert.

==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts]]</text>
      <sha1>bmagk27dwvnqxk8j3tp9u3aqrq3nylu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711862</id>
      <parentid>2711850</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9842" sha1="mxpejyl96f634v2wjy8te1gdrnbp48z" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Süde vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Lëtzebuerg
 | nord       = [[Kanton Miersch|Miersch]]
 | nord-est   = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
 | est        = 
 | sud-est    = [[Kanton Réimech|Réimech]]
 | sud        = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =  [[Kanton Capellen|Capellen]]
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi 11 Gemengen aus dem Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Lëtzebuerg
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0301
|{{Bartreng}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q809603|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q809603|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q809603|P2046|P585}}}}
|-
|LU0302
|{{Conter}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q596040|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q596040|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q596040|P2046|P585}}}}
|-
|LU0303
|{{Hesper}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q921321|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q921321|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q921321|P2046|P585}}}}
|-
|LU0304
|{{Lëtzebuerg}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1842|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; | {{wikidata|property|Q1842|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1842|P2046|P585}}}}
|-
|LU0305
|{{Nidderaanwen}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985402|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985402|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985402|P2046|P585}}}}
|-
|LU0306
|{{Sandweiler}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985476|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985476|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985476|P2046|P585}}}}
|-
|LU0307
|{{Schëtter}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q956489|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q956489|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q956489|P2046|P585}}}}
|-
|LU0308
|{{Steesel}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985149|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985149|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985149|P2046|P585}}}}
|-
|LU0309
|{{Stroossen}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986400|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986400|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986400|P2046|P585}}}}
|-
|LU0310
|{{Walfer}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q917508|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q917508|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q917508|P2046|P585}}}}
|-
|LU0311
|{{Weiler zum Tuer}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985390|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985390|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985390|P2046|P585}}}}
|}
== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. De Kanton Lëtzebuerg war deemools den éischte vun de 37 Kantonen; just d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] als [[Chef-lieu]] huet zum Kanton gehéiert.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 gouf d'Kantonsandeelung vum Departement Forêts geännert.

Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de Kanton Lëtzebuerg zum zweeten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf d'Andeelung nei organiséiert. Am [[Arrondissement Lëtzebuerg]] goufen ënner anerem déi zwee [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Kantone Lëtzebuerg-Nord]] ([[Gemeng Bartreng|Bartreng]], [[Gemeng Koplescht|Koplescht]], [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], [[Gemeng Mamer|Mamer]], [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]], [[Gemeng Steesel|Steesel]], [[Stroossen]]) a [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]] ([[Gemeng AIzeng|AIzeng]], [[Gemeng Conter|Conter]], [[Gemeng Eech|Eech]], [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Hollerech|Hollerech]], [[Gemeng Kielen|Kielen]], Lëtzebuerg, [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]) festgeluecht&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Dës Andeelung ass och am [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] a bei der [[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] erhale bliwwen, wou nach tëschent Lëtzebuerg-Stad a Lëtzebuerg-Land ënnerscheet gëtt.

No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 blouf d'Gebitt ëm d'Stad Lëtzebuerg beim Groussherzogtum Lëtzebuerg. Och no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum am Joer 1839 ass Lëtzebuerg den Haaptuert vum verbleiwende Groussherzogtum bliwwen.

1831 hat de Kanton Lëtzebuerg 27.891 Awunner an zéng Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Lëtzebuerg als ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg festgeluecht.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

De Kanton Lëtzebuerg huet bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Lëtzebuerg gehéiert.

==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>mxpejyl96f634v2wjy8te1gdrnbp48z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Miersch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6336</id>
    <revision>
      <id>2711855</id>
      <parentid>2711379</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10669" sha1="4ifrrcrau3r2ik0rdt4z7gmxsjc7irv" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Zentrum vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville             = Miersch
 | nord           = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | nord-est     = [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
 | est             = 
 | sud-est      = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
 | sud            = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
 | sud-ouest  =  [[Kanton Capellen|Capellen]]
 | ouest         =  [[Kanton Réiden|Réiden]]
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi 10 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Miersch'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0401
|{{Colmer-Bierg}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q676957|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q676957|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q676957|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q676957|P2046|P585}}}}
|-
|LU0402
|{{Biissen}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q866692|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q866692|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q866692|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q866692|P2046|P585}}}}
|-
|LU0403
|{{Helperknapp}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q25583657|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q25583657|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q25583657|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q25583657|P2046|P585}}}}
|-
|LU0404
|{{Fëschbech}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1016233|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1016233|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1016233|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1016233|P2046|P585}}}}
|-
|LU0405
|{{Hiefenech}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q742927|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q742927|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q742927|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q742927|P2046|P585}}}}
|-
|LU0406
|{{Fiels}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985397|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985397|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985397|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985397|P2046|P585}}}}
|-
|LU0407
|{{Lëntgen}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985395|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985395|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985395|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985395|P2046|P585}}}}
|-
|LU0408
|{{Luerenzweiler}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q256978|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q256978|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q256978|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q256978|P2046|P585}}}}
|-
|LU0409
|{{Miersch}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q284855|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q284855|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q284855|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q284855|P2046|P585}}}}
|-
|LU0410
|{{Noumer}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985393|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985393|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985393|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985393|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 16. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|16. Mersch, qui comprend Mersch, Meestroff, Reuland, Fischbach, Schoos, Angelsberg, Rollingen, Rekingen, Beringen, Pittingen, Biessen, Bergh, Schrondweiler, Nommeren, Feltz, Cruchten, Ober Glattbach, Erentzen, Heffingen, Meisenbourg et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Miersch bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] war.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 142|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt; e war dunn ee vun den néng Kantone vum [[Arrondissement Lëtzebuerg]].&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 hat, am Géigesaz zu de Kantonen op der [[Musel]] an der [[Sauer]], keng direkt Auswierkungen op de Kanton Miersch, well säi Gebitt ganz bannent de Grenze vum Groussherzogtum Lëtzebuerg louch.

1831 hat de Kanton Miersch 11.819 Awunner an eelef Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot; details=&quot;S. 168&quot; /&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Miersch ee vun de sechs Kantone vum Geriichtsbezierk Lëtzebuerg. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge [[Gemeng Colmer-Bierg|Bierg]], [[Gemeng Biissen|Biissen]], [[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen un der Atert]], [[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]], [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]], [[Gemeng Fiels|Fiels]], [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]], [[Gemeng Miersch|Miersch]], [[Gemeng Noumer|Noumer]], [[Gemeng Tënten|Tënten]] a [[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]].&lt;ref name=&quot;:1841 justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;D'Gemeng Lëntgen war an der publizéierter Tabell iertemlecherweis net opgefouert ginn a gouf duerch eng Rektifikatioun vum 18. November 1841 nogedroen: {{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rect/1841/11/19/n1/jo|Titel=RECTIFICATIF de l'Ordonnance royale grand-ducale du 12 octobre 1841 concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=18.11.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Lëtzebuerg zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Vum 30. Mee 1857 bis de 4. Mee 1867 huet de Kanton Miersch zesumme mam [[Kanton Réiden]] den eegestännegen [[Distrikt Miersch]] gebilt.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=07.10.2026|Datum=03.06.1857|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=07.10.2026|Datum=15.06.1867|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; No der Opléisung vun dësem Distrikt koum de Kanton Miersch nees bei den [[Distrikt Lëtzebuerg]], zu deem e bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 gehéiert huet.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
* [[Geographeschen Zentrum vu Lëtzebuerg]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Miersch}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Miersch}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Miersch| ]]
[[Kantonen am Departement Forêts|Miersch]]</text>
      <sha1>4ifrrcrau3r2ik0rdt4z7gmxsjc7irv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Réiden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6337</id>
    <revision>
      <id>2711856</id>
      <parentid>2711633</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geschicht */ Duebeles eraus</comment>
      <origin>2711856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11721" sha1="701vwtq36m8xb638wwph4kddp0ijok2" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Weste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Réiden
 | nord       = [[Kanton Wolz|Wolz]]
 | nord-est   = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | est        = 
 | sud-est    = [[Kanton Miersch|Miersch]]
 | sud        = [[Kanton Capellen]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =  (''{{BEL}}'')
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi néng Gemengen am Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Réiden'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0701
|{{Biekerech}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q813727|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813727|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q813727|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q813727|P2046|P585}}}}
|-
|LU0702
|{{Préizerdaul}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1134542|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1134542|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1134542|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1134542|P2046|P585}}}}
|-
|LU0703
|{{Ell}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q145727|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q145727|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q145727|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q145727|P2046|P585}}}}
|-
|LU0704
|{{Rammerech}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986396|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986396|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986396|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986396|P2046|P585}}}}
|-
|LU0705
|{{Groussbus-Wal}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q687100|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q687100|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q687100|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q687100|P2046|P585}}}}
|-
|LU0706
|{{Réiden op der Atert}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017421|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017421|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017421|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017421|P2046|P585}}}}
|-
|LU0707
|{{Sëll}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985333|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985333|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985333|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985333|P2046|P585}}}}
|-
|LU0708
|{{Useldeng}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985473|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985473|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985473|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985473|P2046|P585}}}}
|-
|LU0709
|{{Viichten}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q116453518|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116453518|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q116453518|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116453518|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op de fréiere [[Kanton Osper]] zeréck, deen den 22. Oktober 1796 bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1796|Reorganisatioun vun de Kantonen]] am [[Departement Forêts]] geschaf gouf. Bei der éischter Kantonsandeelung vum 31. August 1795 gouf et weeder e Kanton Osper nach Réiden&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. De Kanton Osper ass spéitstens 1800 dokumentéiert; d'Gebitt vum spéidere Kanton huet deemools haaptsächlech zu de [[Kanton Useldeng|Kantonen Useldeng]] a [[Kanton Rammerech|Rammerech]] gehéiert.&lt;!--D'Internetsäit vun der [https://www.redange.lu/fr/vie-communale/histoire-de-redange Gemeng Réiden] seet: « Le nouveau canton d'Ospern résulta de la nouvelle subdivision de 1796 ». Eng Primärquell (den Arrêté vum 1er brumaire an V, 22. Oktober 1796, cf [https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20 Tandel]) hunn ech bis elo nach net fonnt.--&gt;

Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de Kanton Osper zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton Osper nei ofgegrenzt; e war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. Zu him hunn deemools d'Gemengen [[Gemeng Ueschdref|Ueschdref]], [[Gemeng Biekerech|Biekerech]], [[Gemeng Préizerdaul|Biebereg]], [[Gemeng Bëschdref|Bëschdref]], [[Gemeng Kaalmes|Kaalmes]], [[Gemeng Kolpech|Kolpech]], [[Gemeng Dellen|Dellen]], [[Gemeng Ell|Ell]], [[Gemeng Ielwen|Ielwen]], [[Gemeng Iewerleng|Iewerleng]], [[Gemeng Folscht|Folscht]], [[Gemeng Groussbus|Groussbus]], [[Gemeng Holz|Holz]], [[Gemeng Osper|Osper]], [[Gemeng Rammerech|Rammerech]], [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden]], [[Gemeng Randschelt|Randschelt]], [[Gemeng Sëll|Sëll]], [[Gemeng Useldeng|Useldeng]], [[Gemeng Viichten|Viichten]] a [[Gemeng Wal|Wal]] gehéiert.&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet d'Grenze vum Kanton net direkt verännert. Och no der Oftrennung vum westlechen Deel vum Groussherzogtum am Joer 1839 ass säin Territoire beim Groussherzogtum Lëtzebuerg bliwwen.

1831 hat de Kanton Osper 9.842 Awunner an zéng Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf [[Réiden op der Atert]] amplaz vun Osper zum Haaptuert vum Kanton bestëmmt. De Kanton Réiden war ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem [[Distrikt Dikrech]] zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Duerch eng kinneklech-groussherzoglech Ordonnance vum 30. Mee 1857 gouf de [[Distrikt Miersch]] geschaf, deen aus de [[Kanton Miersch|Kantone Miersch]] a Réiden bestoung&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=11.10.2026|Datum=30.05.1857|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. De Kanton Réiden gouf domat vum Distrikt Dikrech ofgetrennt. Wéi den Distrikt Miersch knapp zéng Joer duerno, de 4. Mee 1867, nees opgeléist gouf, koum de Kanton Réiden zeréck an den Distrikt Dikrech&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867, portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=11.10.2026|Datum=04.05.1867|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Den 1. Januar 1979 hunn déi véier Gemengen Ueschdref, Bungeref, Folscht a Pärel zur neier [[Gemeng Rammerech]] fusionéiert&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1978/07/27/n6/jo|Titel=Loi du 27 juillet 1978 portant fusion des communes de Arsdorf, Bigonville, Folschette et Perlé.|Gekuckt=11.10.2026|Datum=27.07.1978|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Zuel vun de Gemengen am Kanton ass doduerch vun 13 op 10 erofgaangen.

Den 1. September 2023 hunn dunn nach d'[[Gemeng Groussbus|Gemenge Groussbus]] a [[Gemeng Wal|Wal]] zur neier Gemeng [[Groussbus-Wal]] fusionéiert&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/03/03/a115/jo|Titel=Loi du 3 mars 2023 portant fusion des communes de Grosbous et de Wahl|Gekuckt=11.10.2026|Datum=03.03.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Zanterhier besteet de Kanton Réiden aus néng Gemengen.

De Kanton Réiden huet, mat der Ënnerbriechung vun 1857 bis 1867, bis zum Ofschafe vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Dikrech gehéiert.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Literatur ==
* &quot;Kanton Réiden&quot;. [[nos cahiers]] 2011 3/4. Numéro spécial, 320 S. Dréckerei Saint-Paul.
* Nehrenhausen, Jeannot, Syndicat intercommunal &quot;De Réidener Kanton&quot;, 1991. 150 Joer Kanton Réiden : 1841-1991.

== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réiden}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Réiden| ]]</text>
      <sha1>701vwtq36m8xb638wwph4kddp0ijok2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Réimech</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6338</id>
    <revision>
      <id>2711857</id>
      <parentid>2711375</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:18:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8775" sha1="82jlbutr77h6um8ep8di2e77xlb96fk" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAMEBASE}} läit am Südoste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville = Réimech
 | nord = [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
 | nord-est = 
 | est =  (''{{DEU}}'')
 | sud-est= 
 | sud=  (''{{FRA-f}} [[Loutrengen]]'')
 | sud-ouest =  
 | ouest = [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] 
 | nord-ouest = [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kanton Réimech
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU1201
|{{Bous-Waldbriedemes}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986412|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986412|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986412|P2046|P585}}}}
|-
|LU1202
|{{Duelem}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017410|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017410|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017410|P2046|P585}}}}
|-
|LU1203
|{{Lenneng}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q798747|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q798747|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q798747|P2046|P585}}}}
|-
|LU1204
|{{Munneref}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q734284|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q734284|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q734284|P2046|P585}}}}
|-
|LU1205
|{{Réimech}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q183841|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q183841|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q183841|P2046|P585}}}}
|-
|LU1206
|{{Schengen}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1017400|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1017400|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1017400|P2046|P585}}}}
|-
|LU1207
|{{Stadbriedemes}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q116460013|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q116460013|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q116460013|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De Kanton Réimech geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de véierte vun de 37 Kantonen. Zu sengem Gebitt hunn och Uertschafte wéi [[Besch]], [[Borg (Saarland)|Borg]] an [[Nennig|Nenneg]] gehéiert, déi haut an [[Däitschland]] leien.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; 

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):

{{Zitat|4. Remich, qui comprend Remich, Schengen, Vocheren, Borig, Schwetsingen, Besch, Nenig, Weller-la-Croix, Bous, Stadbredimus, Neunkirchen, Erpeldange, klein-Macheren, Vies, Bech, Wellenstein, Monsdorff, Ellingen, Elvingen, Wintringen, Remischen, Hemering, Burmerange et leurs dépendances.| Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum zweeten ''arrondissement communal'' vum Departement Forêts gehéiert.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt. E bestoung aus den 13 Gemenge Besch, Borg, [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Manderen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], Nenneg, [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]] a [[Gemeng Welleschten|Welleschten]].&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 gouf de Kanton Réimech un déi nei Grenze vum Groussherzogtum ugepasst. Verschidden Uertschaften a Gemengen, déi an der franséischer Zäit zum Kanton gehéiert haten, louchen duerno baussent dem Lëtzebuerger Staatsgebitt.1831 huet de Kanton Réimech aus zéng Gemenge bestanen an hat 12.579 Awunner.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Réimech ee vun de sechs Kantone vum [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Lëtzebuerg]]. De Kanton bestoung aus den eelef Gemenge [[Gemeng Bous|Bous]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Lenneng|Lenneng]], [[Gemeng Munneref|Munneref]], [[Gemeng Schengen|Rëmerschen]], [[Réimech]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]], [[Gemeng Welleschten|Welleschten]] a [[Gemeng Weiler zum Tuerm|Weiler zum Tuerm]]. 1843 gouf en dem [[Distrikt Gréiwemaacher]] zougedeelt.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

1846 gouf d'Gemeng Weiler zum Tuerm vum Kanton Réimech an de Kanton Lëtzebuerg transferéiert. Zanterhier ass d'Kantonsgebitt onverännert bliwwen. D'Zuel vun de Gemengen huet sech awer duerch Gemengefusioune reduzéiert: 2012 hu Biermereng a Welleschten mat [[Gemeng Schengen|Schengen]] fusionéiert, an 2023 Bous a Waldbriedemes zu [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]].

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
* {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Réimech| ]]
[[Kantonen am Departement Forêts|Réimech]]</text>
      <sha1>82jlbutr77h6um8ep8di2e77xlb96fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Veianen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6339</id>
    <revision>
      <id>2711858</id>
      <parentid>2711414</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9070" sha1="g2l0lypfp7ue16pxdyuvazhpueopkx0" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} ass [[fläch]]eméisseg de klengste Kanton a läit am Nordoste vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Veianen
 | nord       = [[Kanton Clierf|Clierf]]
 | nord-est   = 
 | est        = (''{{DEU}}'')
 | sud-est    = 
 | sud        = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =  [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi dräi [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Veianen'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0901
|{{Tandel}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1365356|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1365356|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1365356|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1365356|P2046|P585}}}}
|-
|LU0902
|{{Pëtschent}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q513740|P1082}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q513740|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q513740|P2046}}
|align=&quot;right&quot; | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q513740|P2046|P585}}}}
|-
|LU0903
|{{Veianen}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q836082|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836082|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q836082|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  | {{Datum  konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q836082|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet ursprénglech op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools den 18. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|17. Vianden, qui comprend Vianden, Lipperscheid, Brandenbourg, Foubren, Bettel, Nidersgegen, Schlindenmanderscheid, Nachtmanderscheid, Gralingen, Walsdorf, Hoscheid, Merschied, Weiler, Pitscheid, Bivels, Stolzembourg, Walthausen, Eisenbach et leurs dépendances.|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Veianen bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt a war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. De Kanton huet deemools och Gemengen ëstlech vun der [[Our (Sauer)|Our]] ëmfaasst, dorënner [[Geichlingen]], [[Körperich]], [[Kruchten]], [[Nusbaum]], [[Ruet op der Our]] a [[Wallenduerf]].&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

No der territorialer Neiuerdnung vun 1814 an 1815 koumen d'Gebidder [[Osten|ëstlech]] vun der [[Our (Sauer)|Our]] un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. D'Gebitt vum Kanton Veianen gouf doduerch méi kleng. An de Joren 1826 an 1827 gouf d'Gemengestruktur am Kanton Veianen geännert. Duerch e kinneklechen Arrêté vum 26. Mee 1826 goufen d'Gebidder vun der fréierer [[Gemeng Laaschent]] mat der [[Gemeng Stolzebuerg]] zesummegeluecht. Déi nei Gemeng krut den Numm ''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]''.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://putscheid.lu/la-commune-se-presente/|Titel=La commune se présente|Gekuckt=07.10.2026|Auteur=Commune de Putscheid|Editeur=putscheid.lu|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20261007163321/https://putscheid.lu/la-commune-se-presente/|Archiv-Datum=07.10.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|URL=https://www.stolzembourg.lu/files/70421.pdf|Säiten=S. 6|Sprooch=de|Titel=De Stolzebuerger Panewippchen – Entstehung der Gemeinde Pütscheid|Gekuckt=07.10.2026|Mount=Dezember|Joer=2001|Editeur=Syndicat d'initiative Stolzebuerg}}&lt;/ref&gt; Mam Arrêté vum 25. Oktober 1827 gouf d'Uertschaft [[Laaschent]] vun der Gemeng Pëtschent ofgetrennt an an déi nei geschafe [[Gemeng Baastenduerf]] integréiert, déi zum Kanton Dikrech gehéiert huet.

1831 hat de Kanton Veianen 5.338 Awunner a sechs Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 gouf de Kanton Veianen opgeléist. Seng sechs Gemenge goufen op d'Kantonen Dikrech a Clierf verdeelt: [[Gemeng Furen|Furen]], [[Gemeng Houschent|Houschent]] a [[Gemeng Veianen|Veianen]] koumen an de [[Kanton Dikrech]], iwwerdeems [[Gemeng Konstem|Konstem]], [[Gemeng Housen|Housen]] a [[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]] dem [[Kanton Clierf]] zougedeelt goufen.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 4. Abrëll 1851 gouf de Kanton Veianen nees retabléiert. E gouf als zwielefte Kanton vum Groussherzogtum a sechste Kanton vum Geriichtsbezierk Dikrech geschaf. De Kanton bestoung aus der Stad Veianen an der Gemeng Furen, déi vum Kanton Dikrech ofgetrennt goufen, an der Gemeng Pëtschent, déi virdrun zum Kanton Clierf gehéiert hat. Veianen gouf säin Haaptuert a krut nees e [[Friddensgeriicht]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=07.10.2026|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

De Kanton huet duerno zum [[Distrikt Dikrech]] gehéiert, bis d'Distrikter den 3. Oktober 2015 ofgeschaaft goufen.

Mam Gesetz vum 21. Dezember 2004 gouf d'Fusioun vun de [[Gemeng Baastenduerf|Gemenge Baastenduerf]], aus dem Kanton Dikrech, a Furen, aus dem Kanton Veianen, beschloss. D'Fusioun ass den 1. Januar 2006 a Kraaft getrueden. Déi nei [[Gemeng Tandel]] gouf dem Kanton Veianen zougedeelt, wouduerch sech säin Territoire ëm d'Gebitt vun der fréierer Gemeng Baastenduerf vergréissert huet.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/12/21/n11/jo|Titel=Loi du 21 décembre 2004 portant fusion des communes de Bastendorf et de Fouhren|Gekuckt=07.10.2026|Datum=31.12.2004|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; Zanterhier besteet de Kanton aus den dräi Gemengen Tandel, Pëtschent a Veianen.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.luxroots.com/docs/luxrootsVianden2020F.pdf La vie mouvementée du canton de Vianden] op luxroots.com, gekuckt de 24. August 2020

{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Veianen}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Veianen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Veianen| ]]
[[Kantonen am Departement Forêts|Veianen]]</text>
      <sha1>g2l0lypfp7ue16pxdyuvazhpueopkx0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Wolz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6340</id>
    <revision>
      <id>2711859</id>
      <parentid>2711374</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9091" sha1="tlx3pids57lijg64u6zqq8h4i2sdo55" xml:space="preserve">{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Kanton Wolz zu Lëtzebuerg|aner Bedeitungen|Wolz (Homonymie)}}
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]].

== Geographie ==
De {{PAGENAME}} läit am Nordweste  vum Land.

=== Nopeschkantonen ===
{{Nopeschgemengen
 |ville       = Wolz
 | nord       = [[Kanton Clierf|Clierf]]
 | nord-est   = 
 | est        = 
 | sud-est    = [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
 | sud        = [[Kanton Réiden|Réiden]]
 | sud-ouest  =  
 | ouest      =  (''{{BEL}}'')
 | nord-ouest = 
}}

=== Gemengen am Kanton ===
Déi siwe [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Kanton Wolz'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Awunner
!Awunner-Datum
!Fläch
!Fläch-Datum
|-
|LU0801
|{{Bauschelt}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q811880|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q811880|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q811880|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q811880|P2046|P585}}}}
|-
|LU0802
|{{Esch-Sauer}} 
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q986392|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986392|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q986392|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q986392|P2046|P585}}}}
|-
|LU0804
|{{Géisdref}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985392|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985392|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985392|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985392|P2046|P585}}}}
|-
|LU0805
|{{Kiischpelt}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1143742|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1143742|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1143742|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1143742|P2046|P585}}}}
|-
|LU0806
|{{Stauséigemeng}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q1133688|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1133688|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q1133688|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q1133688|P2046|P585}}}}
|-
|LU0807
|{{Wolz}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q741589|P1082}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q741589|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q741589|P2046}}
|align=&quot;right&quot; |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q741589|P2046|P585}}}}
|-
|LU0808
|{{Wanseler}} 
|align=&quot;right&quot; |  {{wikidata|property|Q985385|P1082}}
|align=&quot;right&quot;  |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985385|P1082|P585}}}}
|align=&quot;right&quot;  | {{wikidata|property|Q985385|P2046}}
|align=&quot;right&quot;  |  {{Datum konvertéieren|Input-Format=Y-n-j|Output-Format=d.m.Y|Datum={{wikidata|qualifier|raw|Q985385|P2046|P585}}}}
|}

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} geet op déi [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischt Kantonsandeelung]] vum [[Departement Forêts]] vum 31. August 1795 zeréck. E war deemools de 34. vun de 37 Kantonen.&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|34. Wiltz, qui comprend Wiltz, Niderwiltz, Kautenbach, Weizeler, Reihlingen, Mersch-holtz, Alscheid, Constumb, Holtzthumb, Weidingen, Erpelding, Lellingen, Nertringen, Wilwerwitz, Pinsch, Enschringen, Gelborn ou Emsweiller, Grimelschade, Dernbach et leurs dépendances|Arrêté (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}

Bei der Reorganisatioun vum 22. Oktober 1796 ass de Kanton Wolz bestoe bliwwen. Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet en zum véierten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Dikrech]] war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf de Kanton nei ofgegrenzt an e war ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Dikrech]]. Zu him hunn deemools d'[[Gemeng Alschent|Gemengen Alschent]], [[Gemeng Bruechtebaach|Bruechtebaach]], [[Gemeng Donkels|Donkels]], [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]], [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]], [[Gemeng Géisdref|Géisdref]], [[Gemeng Heischent|Heischent]], [[Gemeng Kauneref|Kauneref]], [[Gemeng Meecher|Meecher]], [[Gemeng Néngsen|Néngsen]], [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]], [[Gemeng Wolz|Wolz]], [[Gemeng Wëlwerwolz|Wëlwerwolz]] a [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] gehéiert.&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

D'territorial Neiuerdnung vun 1814 an 1815 huet d'Grenze vum Kanton Wolz net direkt verännert, well säin Territoire bannent de Grenze vum Groussherzogtum Lëtzebuerg blouf.

1831 hat de Kanton Wolz 10.480 Awunner an eelef Gemengen.&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 168|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei der neier Geriichtsandeelung vum 12. Oktober 1841 war Wolz ee vun de fënnef Kantone vum Geriichtsbezierk Dikrech. De Kanton bestoung aus den eelef Gemengen Alschent, [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]], Esch-Sauer, Eschweiler, Géisdref, [[Gemeng Harel|Harel]], Heischent, Meecher, Néngsen, Uewerwampech a Wolz.&lt;ref name=&quot;:1841justices&quot;&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1841/10/12/n2/jo|Titel=ORDONNANCE ROYALE GRAND-DUCALE du 12 octobre 1841, n° 19, concernant la fixation de la circonscription des justices de paix et le ressort des tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=05.10.2026|Datum=12.10.1841|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Gesetz vum 24. Februar 1843 gouf de Kanton dem Distrikt Dikrech zougedeelt.&lt;ref name=&quot;:1843organisation&quot;&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo#art_110|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l’organisation communale et des districts|Gekuckt=01.10.2026|Datum=24.02.18743|Editeur=legilux.public.lu|Säiten=Art. 110|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

De Kanton Wolz huet bis zur Ofschafung vun den Distrikter den 3. Oktober 2015 zum Distrikt Dikrech gehéiert. 

=== Gemengefusiounen am Kanton no 1975 ===

* 1. Januar 1979: d'Gemengen Harel a Meecher fusionéieren zur neier [[Stauséigemeng]].
* 1. Januar 2006: d'Gemenge Kautebaach a Wëlwerwolz fusionéieren zur neier [[Gemeng Kiischpelt]].
* 1. Januar 2012: Fusioun vun de Gemengen Heischent an Néngsen an d'Gemeng Esch-Sauer.
* 1. Januar 2015: d'Gemengen Eschweiler a Wolz fusionéieren zur neier Gemeng Wolz.

Zanter 2015 besteet de Kanton aus siwe Gemengen.

=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
 |ageklappt=op
}}&lt;br&gt;{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}

== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}

{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Wolz}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Kanton Wolz| ]]
[[Kantonen am Departement Forêts|Wolz]]</text>
      <sha1>tlx3pids57lijg64u6zqq8h4i2sdo55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lëtzebuerger Frang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10656</id>
    <revision>
      <id>2711845</id>
      <parentid>2711770</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* International Bank zu Lëtzebuerg (1856) */  2 .Saz  ewech, deen hannereneen mat &quot;Well...&quot; ugefaang huet.</comment>
      <origin>2711845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63085" sha1="6kdnlp2nb756xll96zezdpdvs0edxt7" xml:space="preserve">{{Infobox Wärung}}
De '''Lëtzebuerger Frang''' (ofgekierzt: '''LUF''') war tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944) déi offiziell [[Wärung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en du mam [[Euro]] ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass.

== Ursprong ==
De Lëtzebuerger Frang ass net iwwer Nuecht entstanen, mä huet sech iwwer Joerzéngten entwéckelt. Vu sengen Urspréng als reng [[Buchgeld|Buchwärung]] mat engem feste [[Wiesselcours]] zum [[preiseschen Daler]], iwwer d'Klappe vu klenge Wiesselmënzen, bis hin zu senger spéiderer Bindung un déi [[däitsch Goldmark]]. Eréischt nom Enn vum [[Éischte Weltkrich]] huet de Lëtzebuerger Frang seng ganz eege Gestalt ugeholl, éier en eng enk Allianz mam [[belsche Frang]] agaangen ass, fir schlussendlech vum Euro ofgeléist ze ginn.

=== Festsetze vun de Wiesselcoursen an d'Auswierkunge vum Gresham-Gesetz zu Lëtzebuerg (1841–1842) ===
==== Ausgangslag an de Rapport mam Gulden ====
Duerch den Arrêté vum Kinnek-Groussherzog vum 20. August 1841&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1841/08/20/n1/jo|Titel=Arrêté Royal Grand-ducal du 20 Août 1841 concernant la fixation de la valeur du franc en monnaie des Pays-Bas.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=20.08.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; gouf den offizielle Wiesselcours am deemolege Lëtzebuerg op 0,4725 [[hollännesche Gulden|hollännesch Gulde]] fir ee Frang – sief et de [[Franséische Frang|franséischen]] oder de belsche Frang – festgeluecht. Well Lëtzebuerg, mat Ausnam vun der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsstad]], vun 1830 bis 1839 ënner belscher Administratioun stoung, an d'Belsch dëse Cours scho mam Gesetz vum 5. Juni 1832 agefouert hat&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://unionisme.be/pasinomie/1832/L18320605.pdf|Titel=Loi du 5 juin 1832 (loi monétaire)|Gekuckt=11.10.2026|Datum=05.06.1832|Editeur=unionisme.be|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, war dësen Tarif [[De jure / de facto|de facto]] scho laang am Land etabléiert.

Theoretesch sollt dëse Cours op dem reale [[Sëlwer|Sëlwergehalt]] vun de Mënze berouen. Den hollännesche Sëlwergulden huet aus 9,613 Gramm puerem Sëlwer bestanen, iwwerdeems de franséische Germinal-Frang 4,5 Gramm rengt Sëlwer enthalen huet. Doraus ergëtt sech en tatsächleche mathematesche Sëlwer-Rapport vu: 4,5 / 9,613 = 0,46812 Gulden. Well den offizielle Kurs am Dekreet mat 0,4725 awer méi héich ugesat war, gouf de Frang am Verglach zum Gulde gesetzlech iwwerbewäert.

====Bäitrëtt an den Zollveräin an de preiseschen Daler====
Mam Bäitrëtt vu Lëtzebuerg an den [[Däitschen Zollveräin]] am Abrëll 1842 huet och en offiziellen Ëmrechnungscours fir de preiseschen Daler misse festgeluecht ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/conv/1842/09/21/n1/jo|Titel=Vertrag vom 8 Februar 1842 über den Anschluß des Großherzogtums Luxemburg an den Deutschen Zoll- und Handels-Verein.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=08.02.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;. Duerch déi preisesch Garnisoun an der [[Bundesfestung]] waren dës Daler an der Festungsstad souwisou scho fest am alldeeglechen Ëmlaf verankert.

Fir dëst ze reegelen, huet de Kinnek-Groussherzog den Arrêté vum 16. Mäerz 1842 erlooss&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1842/03/16/n2/jo|Titel=Arrêté Royal Grand-ducal du 16 Mars 1842 portant fixation de la valeur du franc en monnaie de Prusse.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=16.03.1842|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; mat deem festgehale gouf, datt de franséischen an de belsche Frang bei den ëffentleche Keese fir d'Zollbezuelungen exakt de Wäert vun aacht [[preisesche Sëlwergroschen]] haten. Doraus huet sech en offizielle Cours vun 1 Daler = 3,75 Frang erginn.

Och hei huet d'Mathematik net mat der Realitéit iwwereneegestëmmt: En Daler hat 16,7 Gramm rengt Sëlwer an de Frang 4,5 Gramm. De reelle Rapport louch deemno bei: 4,5 / 16,7 = 0,26946 Daler. Well de preiseschen Daler an 30 Sëlwergroschen an de Sëlwergrosche selwer an 12 Pfenneg gedeelt war, hätt de reelle Cours misse bei 8 Groschen an 1 Pfenneg leien. Mat engem offizielle Kurs vun exakt 8 Grosche gouf de Frang par Rapport zum Daler awer ënnerbewäert.

==== Gesetz vum Gresham ====
Dës Diskrepanzen tëscht dem offiziellen, gesetzleche Cours an dem reelle Sëlwerwäert hunn eng klassesch Form vum [[Gesetz vum Gresham|Gresham sengem Gesetz]] ausgeléist („Schlecht Geld verdrängt dat gutt Geld“). Dat huet zu enger Kettereaktioun gefouert:
* Frang vs. Gulden: den iwwerbewäerten, „schlechten“ Frang huet den ënnerbewäerten, „gudden“ Gulden aus dem alldeeglechen Ëmlaf verdrängt.
* Daler vs. Frang: den iwwerbewäerten, „schlechten“ Daler huet gläichzäiteg den ënnerbewäerten, „gudden“ Frang verdrängt.
D'Resultat war paradox: den Daler gouf zur dominanter Wärung bei allen Transaktiounen. De Frang dogéint gouf wéinst senger gesetzlecher Ënnerbewäertung ëmmer méi rar an am private Besëtz vun de Leit als stabille Wäertspäicher gehamstert.

Ob dëse Wiesselcours gewielt gouf, fir déi wirtschaftlech Verbindung tëscht Lëtzebuerg a [[Preisen|Preise]] mat dem gemeinsamen Daler dauerhaft ze stäerken, oder reng fir de Bierger een nach méi lästegt Ëmrechnen ze erspueren, bleift ongewëss. E Sëlwergroschen war schliisslech genau 12,5 [[Centime|Zantim]] – also zwee an en Hallwe Su wäert.

Am preisesche Rheinland war de franséische Frang zanter 1821 mat 7 Groschen an 11 Pfenneg nach manner wäert. Do kann een dovun ausgoen, datt dëse Cours bewosst esou niddreg ugesat war, fir de franséische Mënzen – déi vun 1795 bis 1815 offiziell am Ëmlaf waren – lasszeginn.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://staatsbibliothek.ewigerbund.org/viewer/image/gs_preussen_1821/200/#topDocAnchor|Titel=Gesetz-Sammlung für die Königlichen Preußischen Staaten|Gekuckt=29.09.2026|Datum=1821|Wierk=staatsbibliothek.ewigerbund.org|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;

Am Mee 1843 gouf beschloss, de preiseschen Daler an alle Staatskeese fir d'An- an d'Ausbezuelen zouzeloossen.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pnm50j2zw9/pages/1/articles/DIVL24|Titel=Avis relatif à l‘argent de Prusse|Gekuckt=29.09.2026|Datum=05.05.1843|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; Vun 1844 u gouf dës Reegelung op déi aner Wärungen am Zollveräin ausgedeent, déi de selwechte Sëlwergehalt wéi den Daler haten.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/1vn15hzm1d/pages/1/articles/DIVL30?search=20%2520janvier%25201844|Titel=Avis concernant la valeur du thaler|Gekuckt=29.09.2026|Datum=20.01.1844|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Nom Artikel 11 vum Zolltraité vun 1842 hätt Lëtzebuerg eigentlech de preiseschen Daler oder de [[süddäitsche Gulden]] als offiziellt Bezuelungsmëttel aféiere missen, wat awer net gemaach gouf. Bei der Verlängerung vum Traité am Joer 1847 gouf déi Obligatioun du gestrach.

Mir haten also:
* 1 Frang = 8 Sëlwergroschen (de Sëlwergrosche war trotz sengem Numm eng [[Billon]]mënz mat engem klenge Sëlwerundeel vu just 22&amp;nbsp;%)
* 1 Pies&lt;ref&gt;[https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&amp;lemid=P01353''Pies''],Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities. Opgeruff den 19.09.2026.&lt;/ref&gt; = ee sëlwert franséischt 10-Su-Stéck = 4 Sëlwergroschen
* 1 décke Su = 10 Zantim = 10 Pfenneg
* 1 Su = 5 Zantim = 5 Pfenneg
===Aféierung als Buchwärung (1849)===
Duerch d'Gesetz vum 20. Dezember 1848 gouf de Frang (ënnerdeelt an Zantim) mat Wierkung op den 1. Januar 1849 déi offiziell Rechnungseenheet vu Lëtzebuerg.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1848/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1848 décrétant un autre système monétaire à partir du 1er janvier 1849.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=20.12.1848|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; En huet den hollännesche Gulden am Verhältnis vun 1 op 2,1164 ersat. Vun do un huet de Staat all seng Finanzen a Frange geféiert, iwwerdeems d'Zollbestëmmungen onberéiert bloufen. Allerdéngs war de Frang am Ufank just eng reng Buchwärung ouni eegen national Mënzen oder Billjeeën; am Alldag huet d'Bevëlkerung weiderhi mat auslänneschem Geld bezuelt.

Am [[Chamberblietchen|Chamberblietche]] vun 1848 gëtt an dësem Kontext vun der Aféierung vun engem neie „système monétaire“ geschwat. Fir dës Ëmstellung an der Praxis ze realiséieren, huet eng Onmass vu Gesetzer a Reglementer systematesch missten ugepasst ginn, well d'Montanten – wéi zum Beispill d'Tariffer vun den Amenden&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1848/12/26/n5/jo|Titel=Loi du 26 décembre 1848, N° 22, réduisant en francs les droits de timbre, d’enregistrement, de greffe, d’hypothèques, ainsi que les amendes y relatives, fixés en florins.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=26.12.1848|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, wou fir ëmzerechnen just mat engem Facteur 2 multiplizéiert gouf – a Gulden ausgedréckt waren.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2024-11/SESSION_1848-O.pdf|Titel=Procès-verbaux des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session de 1848.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=1851|Wierk=chl.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Interessanterweis huet dëst Gesetz déi bestoend Mënzgesetzer vun 1816 an 1832 onberéiert gelooss. An der Theorie waren den hollännesche Gulden an de belsche Frang also weiderhin déi offiziell Wärungen, obwuel se am Alldag an an der Realitéit vum Ëmlaf bal guer net méi existéiert hunn. 

An der Praxis huet sech doraus e reegelrechten Dualismus entwéckelt: wann an engem Kontrakt de Begrëff „Frang“ ouni Weideres benotzt gouf, da war domat de fiktive Frang am Wäert vun 8 Grosche gemengt. Sollt d'Bezuelung awer a belschen oder franséische Frange geschéien, huet missten explizitt vum „Frang effektiv“ oder engem änleche Begrëff geschwat ginn.

Dës juristesch an alldeeglech Realitéit huet den [[Affekot]] an [[Deputéierten|Deputéierte]] [[Léon Wurth]] wärend enger Sëtzung an der [[Chamber]] den 30. November 1870 treffend op de Punkt bruecht:
{{Zitat|{{Fr}}
D'après la jurisprudence qui s'est établie dans notre pays, et à l'appui de laquelle on peut invoquer différentes décisions judiciaires, il existe chez nous un franc fictif qui a la valeur de 8 silbergros, et qui diffère ainsi en valeur du franc effectif.
&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2024-12/SESSION_1870-1871-O.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session législative de 1870-1871.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=1871|Säiten=221|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

Datt dëse System vum fiktive Frang d'Land nach iwwer Jore markéiert huet, beweist och en Avis vun der [[Banque internationale à Luxembourg]] vum 21. Februar 1876. Och e puer Joerzéngten no der offizieller Ëmstellung huet d'Bank bemierkt:
{{Zitat|{{Fr}}
Jusqu‘ici le franc luxembourgeois n‘a été qu‘une monnaie fictive ayant la valeur de 8 silbergros.
&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/archive/33/23/80043235_pdf|Titel=Avis des autorités financières entendues.|Gekuckt=09.10.2026|Datum=21.02.1876|Säiten=115|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}
===Éischt Wiesselmënzen (1854)===
Ënnert dem Finanzminister [[Norbert Metz]] huet d'[[Chamber]] mam Gesetz vum 9. Januar 1852 d'Fabrikatioun vun eisen alleréischte lëtzebuergesche Mënze beschloss&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1852/01/09/n6/jo|Titel=Loi du 9 janvier 1852, ordonnant la fabrication de monnaies de cuivre pour le Grand-Duché.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=09.01.1852|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Dat neit Gesetz sollt deemools d'auslännesch [[Koffer|Koffermënzen]] als gesetzlecht Bezuelmëttel ofschafen. Well awer net genuch Wiesselgeld am Ëmlaf war, huet d'Regierung dës Bestëmmung mam Gesetz vum 17. Dezember 1853 kuerzfristeg missen zréckzéien&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1853/12/17/n3/jo|Titel=Loi du 17 décembre 1853 concernant la démonétisation des monnaies de cuivre étrangères.|Gekuckt=09.09.2026|Datum=17.12.1853|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Am Mäerz 1854 war et dunn awer sou wäit: déi éischt Lëtzebuerger Mënze koumen an d'Zirkulatioun. Et waren dëst Stécker vun 2,5, 5 an 10 Zantim aus [[Koffer]] (eigentlech [[Bronze]]: 95 % Koffer mat 4 % [[Zënn]] an 1 % [[Zénk]]), déi op dem [[Avers (Numismatik)|Avers]] de lëtzebuergesche [[Wopen|Wope]] gewisen hunn. Heibäi huet et sech allerdéngs reng ëm [[Scheedemënzen]] gehandelt – also ëm Mënzen aus engem bëllegem Metall oder Metalllegéierung ([[Zénk]], [[Eisen]], Bronze, [[Koffernéckel]]) mat engem klenge [[Nennwäert]]. Op eegen Nationalmënzen ([[Kurantmënzen]]) aus wäertvollem Sëlwer oder [[Gold]] gouf bewosst verzicht, well dat fir de klenge Staat deemools vill ze deier gi wier. Fir d'Praxis gouf zousätzlech festgeluecht, datt de maximale Betrag, deen ee mat dëse Mënze bezuelen duerft, op fënnef Frang limitéiert war&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1852/11/30/n7/jo|Titel=Loi du 30 novembre 1852, N° 842, fixant le maximum de monnaie de cuivre à recevoir comme appoint.
|Gekuckt=09.09.2026|Datum=30.11.1852|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start;&quot;&gt;

&lt;!-- Éischt Tabell: Prägungen --&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: right; margin: 0;&quot;
|+ Prägungen a Wäert an de Joren 1854–1908&lt;ref name=&quot;Kolnberger&quot;&gt;{{Citation|URL=https://orbilu.uni.lu/bitstream/10993/59997/1/BelVSWG_2023_3_336_369_Kolnberger.pdf|Titel=Geldpolitik ohne eigene Währung?|Auteur=Thomas Kolnberger|Gekuckt=09.09.2026|Datum=2023|Wierk=orbilu.uni.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Joer
! 2,5 Centime
! 5 Centime
! 10 Centime
! Wäert a Frangen
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1854
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 640.000
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 680.000
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 500.000
| 100.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1855
|
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 600.000
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 1.200.000
| 150.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1860
|
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 200.000
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 900.000
| 100.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1865
|
|
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 1.000.000
| 100.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1870
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 209.888
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 303.900
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 1.313.050
| 151.747
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1901
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 800.000
| style=&quot;background: #50B873; color: black;&quot; | 2.000.000
| style=&quot;background: #50B873; color: black;&quot; | 4.000.000
| 520.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1908
| style=&quot;background: #ffe366;&quot; | 400.000
| style=&quot;background: #50B873; color: black;&quot; | 1.500.000
|
| 85.000
|}

&lt;!-- Zweet Tabell: Legend --&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; margin: 0;&quot;
|+ '''Material'''
|-
| style=&quot;background: #ffe366; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;&quot; | Bronze
|-
| style=&quot;background: #50B873; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;&quot; | Koffernéckel
|}

&lt;/div&gt;


Finanziell gesinn huet sech dës Moossnam fir de Staat als en exzellent Geschäft erwisen. Elleng déi éischt Produktioun vu Mënzen am Nominalwäert vun 100.000 Frang huet d'Regierung just 53.313,54 Frang kascht, wat engem beträchtleche Mënzgewënn – dem sougenannte [[Seigniorage]] ([[Däitsch|de]].: ''Geldschöpfungsgewinn'') – vu 46,7 % entsprach huet.

Trotz dësem Gewënn fir d'Staatskeess konnten d'Emissiounen den akuten Defizit u Wiesselmënzen net behiewen. Déi nei lëtzebuergesch Mënze sinn nämlech séier an d'Belsch an a Frankräich ofgefloss, well se do ouni Weideres 1:1 akzeptéiert goufen. Well den effektive belsche Frang mat 8,1 Groschen awer méi wäert war wéi de fiktive Lëtzebuerger Frang mat sengen 8 Groschen, ass duerch dësen Ënnerscheed ([[Agio]]) e reegelrechte „Drainage“ entstanen. Dat neit Geld gouf aus dem lëtzebuergeschen Ëmlaf erausgezunn, de Manktem u Klenggeld blouf bestoen.

Tëscht 1893 an 1896 hu Frankräich an d'Belsch – als Membere vun der [[Laténgesch Mënzunioun|Laténgescher Mënzunioun]] (an där Lëtzebuerg ni Member war obschonns hir Mënzen a Schäiner am Land zirkuléiert sinn) – resolut Moossnamen ergraff, fir den Iwwerfloss un auslännesche Wiesselmënzen an hirem Ëmlaf lass ze ginn. Dës Entscheedung sollt och fir d'Groussherzogtum schwéier Konsequenzen hunn: ëm 1900 huet d'Belsch Lëtzebuerger Koffermënzen am Wäert vu ronn 500.000 Frang zeréckgeschéckt. Dëst war eng immens Zomm, wann ee bedenkt, datt Lëtzebuerg bis zu deem Zäitpunkt am Ganze just Mënze fir 601.747 Frang hat klape loossen. Well d'Land doropshi wuertwiertlech mat dëse klengen, ofgenotzten an oxidéierte Suen iwwerschwemmt gouf, huet d'Regierung séier reagéiert. Fir de Problem ze léisen, goufen déi al 5 an 10 Zantim-Stécker agezunn a mat neie Mënzen aus engem, dee Moment, moderne Koffernéckel-Alliage ersat.
===International Bank zu Lëtzebuerg (1856)===
Déi 1856 gegrënnte [[Banque internationale à Luxembourg]] (BIL)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1856/03/08/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 8 mars 1856 approuvant les statuts de la Banque Internationale de Luxembourg.
|Gekuckt=09.09.2026|Datum=08.03.1856|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt; krut d'Recht, eege Schäiner erauszeginn. Dëst Emissiounsrecht huet – genee wéi bei den anere [[Privatbank|Privatbanken]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-CMS-0000000000002122|Titel=Deutsches Papiergeld 1800-1945
|Gekuckt=09.09.2026|Wierk=www.bavarikon.de|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; am [[Däitsche Bond]] – verschidde Wärungen aus där Epoch ofgedeckt, dorënner de Frang, den hollännesche Gulden an de preiseschen Daler. D'Bank huet hir Aktivitéit den 31. Juli 1856 opgeholl; hir éischt Ausgab am Wäert vun 10 Daler gouf den 1. September 1856 ausgestallt. Dëst sollt awer déi eenzeg vun dëser Aart bleiwen, well Preisen zanter 1857 den Ëmlaf vun auslänneschem Pabeiergeld op hiren Territoire verbueden hat. Well d'Aktivitéit vun der BIL doduerch virleefeg staark ageschränkt war, huet se – mat Ausnam vum Joer 1900 – nëmmen nach Schäiner a Frangen erausginn. Obwuel d‘Billjeeë kee gesetzlecht Bezuelmëttel waren, goufen se zanter 1859 awer vun de Staatskeesen akzeptéiert.

D'Emissioun vun dëse Geldschäiner blouf awer ëmmer erëm mat Schwieregkeete verbonnen. Dofir huet de Verwaltungsrot schlussendlech decidéiert, d'Ausriichtung vum Institut ze änneren, sou dass d'Bank sech zu engem Kreditinstitut weiderentwéckelt huet&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/bil.html|Titel=BIL|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=industrie.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Billjeeë vun der BIL an de Joren 1856–1900
! Emissionsdatum
! Valeur
! Bemierkung
|-
| 1. September 1856
| 10 Thaler
| 
|-
| 30. September 1880
| 25 Francs
| mat Stempel 25 Francs = 20 Mark
|-
| 15. September 1890
| 100 Francs
| mat Stempel 100 Francs = 80 Mark
|-
| 1. Juli 1900
| 50 Mark
| 
|-
| 1. Juli 1900
| 20 Mark
| 
|}

=== Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg ===
Wéi de Gesetzesprojet iwwer d'[[Banque nationale du Grand-Duché de Luxembourg|Banque nationale]] de 27. Februar 1872 an der Chamber presentéiert gouf, ass en op kräftege Widderstand gestouss. Besonnesch de [[Paul de Scherff]], deen de Rapporteur vun der zoustänneger Chamberkommissioun war, an de [[Charles Simons]] (de spéideren Direkter vun der BIL) hu sech kritesch gewisen.

Den de Scherff huet keng reell Virdeeler fir d'Land gesinn: well den Entworf d'Bank als reng Emissiounsbank ouni d'Recht op eng direkt Kreditvergab definéiert huet, war hiren Notze fir d'Wirtschaft an d'Bierger staark begrenzt. Zousätzlech war de lëtzebuergeschen Inlandsmaart deemools vill ze kleng, fir nieft der etabléierter BIL eng zweet Emissiounsbank (de. ''Zettelbank'') ze verkraaften. Fir den normale Steierzueler huet de Projet keng materiell Virdeeler bruecht, mee éischter de Risiko vun enger Wärungsentwäertung am Fall vun enger Finanzkris. D'Kritiker hu bemängelt, datt de Staat d'Risiken iwwerhuele sollt, wärend déi meeschtens auslännesch Grënner a Spekulanten d'Gewënner an d'Emissiounsprimmen an d'Täsch stieche géifen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://books.google.lu/books?id=OFdSAAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=LA NOUVELLE BANQUE|Datum=1872|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=books.google.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Och aus dem Ausland koume schwéier Bedenken: déi preisesch Regierung huet en negativen Avis ofginn an am Virfeld kloer gemaach, datt d'Billjeeë vun dëser neier Bank weeder a Preisen nach am deemolegen [[Elsass-Loutrengen|Elsass-Loutrenge]] fir Paiementer akzeptéiert géife ginn.

Trotz all dëser Kritik gouf d'Bank mam Gesetz vum 17. Mee 1873 offiziell gegrënnt&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/05/16/n1/jo|Titel=Loi du 16 mai 1873, qui autorise la création d’une Banque Nationale à Luxembourg.|Datum=16.05.1873|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Kuerz drop, den 1. Juni 1873, huet se hir Dieren opgemaach, fir dann den 1. Juli 1873 hir éischt eege Billjeeën erauszeginn. Dës Billjee goufe vun de Staatskeese bis zu engem maximale Montant vun 150.000 Frang ugeholl.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Billjeeë vun der ''Banque nationale'' an de Joren 1873–1876
! Emissionsdatum
! Volume
! Valeur
! Bemierkung
|-
| 1. Juli 1873
| 500.000 Daler
| 20 Thaler
| Austausch géint Billjeeën a Mark mat der Emissioun vum 25. Mäerz 1876
|-
| 1. Juli 1873
| 2.000.000 Daler
| 10 Thaler
| idem
|-
| 1. Juli 1873
| 500.000 Daler
| 5 Thaler
| idem
|-
| 1. Juli 1873
| 3.500.000 Frang
| 100 Francs
| Austausch duerch d'Staatskeess no der Faillite de 26. September 1881
|-
| 1. Juli 1873
| 1.500.000 Frang
| 20 Francs
| idem
|-
| 25. Mäerz 1876
| 1.600.000 Mark
| 20 Mark
| idem
|-
| 25. Mäerz 1876
| 2.000.000 Mark
| 10 Mark
| idem
|-
| 25. Mäerz 1876
| 400.000 Mark
| 5 Mark
| idem
|}
Ausser der BIL ware virun allem och d'Cheffe vun der Industrie, dorënner den [[Norbert Metz]], géint déi nei Bank, well se mat den Offere vun der BIL zefridde waren. Déi nei Bank huet ouni Erfolleg versicht, hir Billjeeën an Däitschland ofzesetzen. Och eng Interventioun vun der lëtzebuergescher Regierung bei der däitscher keeserlecher Regierung zugonschte vun der Bank huet näischt gehollef.

Nodeem d'BIL de 15. Juli 1873 via Circulaire matgedeelt hat, datt hire Verwaltungsrot decidéiert hätt, keng Schäiner vun der ''Banque nationale'' méi z'akzeptéieren, huet d'Regierung am Géigenzuch decidéiert, keng BIL-Schäiner méi an de Staatskeesen unzehuelen. Dëse Schrëtt huet de Sträit tëscht deen zwéin Instituter just nach weider verschäerft.

De 26. September 1881 huet d'Bank schlussendlech Faillite ugemellt.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/x71mw5/pages/1|Titel=Luxemburger Wort: Eine finanzielle Katastrophe.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=27.09.1881|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt; Op Initiativ vun eenzelen Deputéierten – dorënner de [[Jean-Baptiste Fallize]], deen eng ganz kloer Responsabilitéit vum Staat gesinn huet – a fir d'Gemidder ze berouegen, huet d'Chamber no laangen Diskussiounen e Gesetz gestëmmt dat de komplette Remboursement vun all de Billjeeë virgesinn huet&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1881/10/08/n1/jo|Titel=Loi du 8 octobre 1881 concernant le remboursement des billets au porteur de la Banque Nationale.|Datum=08.10.1881|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, wat e Lach vun 2.150.000 Frang an d'Staatskeess gerappt huet. 

Haaptursaache fir den Niddergang waren d'Onerfuerenheet vun der Direktioun a vum Regierungskommissär, de Fakt, datt zwou Banken an esou engem klenge Land gläichzäiteg Billjeeën erausginn hunn, an net zulescht iwwerdriwwen an exzessiv Kreditter fir eng Rei Clienten&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2025-02/SESSION_1881-1882-O.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session extraordinaire du 4-5 Octobre 1881.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=04.10.1881|Säiten=24-67|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.
===Goldmark (1876)===
Am nei gegrënnten [[Däitscht Räich|Zweeten Däitsche Räich]] huet d'Gesetz vum 4. Dezember 1871 d'[[Reichsgoldmünze|''Räichsgoldmënz'']] agefouert; den Honnertsten Deel dovu war d'Mark, déi an 100 Pfenneg ënnerdeelt war&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://de.wikisource.org/wiki/Gesetz,_betreffend_die_Auspr%C3%A4gung_von_Reichsgoldm%C3%BCnzen|Titel=(Nr. 745.) Gesetz, betreffend die Ausprägung von Reichsgoldmünzen. Vom 4. Dezember 1871.|Gekuckt=11.10.2026|Datum=4. Dezember 1871|Editeur=de.wikisource.org|Sprooch=de}}&lt;/ref&gt;. No engem weidere Mënzgesetz am Joer 1873 ass dës nei Reichswärung dunn den 1. Januar 1876 offiziell am ganze vereenten Däitschland a Kraaft getrueden an huet am Bundesstaat Preisen den Daler an engem feste Verhältnes 1 Daler = 3 Mark ersat. D'Dalermënzen selwer hunn hiren offizielle Cours nach bis 1907 behalen an d'1-Daler-Mënz gouf an där Zäit ganz einfach als 3-Mark-Mënz weider gebraucht.

Mam lëtzebuergesche Gesetz vum 2. Dezember 1876 gouf festgehalen, datt eng Mark 1,25 Frang (oder 10 Sëlwergroschen) wäert ass, an datt déi staatlech Keese Sëlwermënzen nëmme méi bis zu engem Betrag vu 25 Frang pro Paiement akzeptéieren&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1876/12/02/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 2 décembre 1876 concernant l'admission des monnaies de l'Empire allemand dans les caisses publiques.|Datum=02.12.1876|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.
Doraus huet sech dës Ëmrechnung am lëtzebuergeschen Alldag erginn:
* 1 Frang = 80 Pfenneg
* 1 Stéckelchen&lt;ref&gt;[https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&amp;lemid=S05727''Stéckelchen''],Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities. Opgeruff den 29.09.2026.&lt;/ref&gt; = 12 ½ Su = 50 Pfenneg = ½ Mark
* 1 décke Su = 8 Pfenneg
* 1 Su = 4 Pfenneg
* ½ Su = 2 Pfenneg

Hei muss ee gutt oppassen: Et handelt sech elo ëm de Pfenneg als Ënnerdeelung vun der neier Mark (een Honnertstel), an net méi ëm den ale Pfenneg, deen d'Ënnerdeelung (een Zwielefte) vum Sëlwergrosche war.

===Situatioun am Ufank vum 20. Joerhonnert===
Als [[Kurant|Kurantmënzen]] hunn haaptsächlech däitsch Gold- a Sëlwermënzen zirkuléiert. D'Mënze vun der Laténgescher Mënzunioun waren dergéint nëmmen an engem ganz klenge Mooss am Ëmlaf, wärend hollännesch Gulden iwwerhaapt net méi ze fanne waren. Bei de sougenannte [[Scheidemünzen]] gouf et eng regional Mëschung: do goufe Lëtzebuerger, däitsch, franséisch an och belsch Mënze parallel benotzt. Bei de Geldschäiner hu virun allem d'Emissioune vun der BIL an déi vun den däitsche Banken dominéiert, wärend franséisch a belsch Billjeeën éischter eng Raritéit waren.

D'Paiementer goufen a Frange fixéiert. Wann net explizitt d'Wuert „effectif“ derbäi stoung, gouf de Betrag mat de gesetzlechen Ëmrechnungscoursen an däitsch Mark a Pfenneg iwwerdroen a bezuelt. D'Leit haten eng Rei vu feste Wäerter am Kapp, wéi zum Beispill:
* 1 Mark = 1,25 Frang
* 2 Mark = 2,50 Frang
* 4 Mark = 5,00 Frang
* 8 Mark = 10,00 Frang
* 12 Mark = 15,00 Frang

Fir z.&amp;nbsp;B. en Zuchticket vun 17,85 Frang ze bezuelen, gouf am Kapp follgend Rechnung gemaach: éischtens goufe 17,50 Frang mat 14 Mark ofgedeckt (15 Frang fir 12 Mark plus 2,50 Frang fir 2 Mark). Et hunn dunn nach 35 Zantim (oder 7 Su) gefeelt. Fir dëse Reschtbetrag ze begläichen, konnt ee flexibel verschidde Mënze kombinéieren: e Lëtzebuerger 10-Zantim-Stéck (2 Su), e franséischt an e belscht 5-Zantim-Stéck (jee 1 Su), en däitscht 10-Penneg-Stéck (2&amp;nbsp;½ Su) an e Lëtzebuerger 2&amp;nbsp;½-Zantim-Stéck (½&amp;nbsp;Su) – wat exakt de Gesamtbetrag vu 7 Su erginn huet.

Stoung awer d'Wuert „effectif“ derbäi, huet d'Bezuelung misse strikt a franséischen oder belsche Frange gemaach ginn. Dat war kee Problem, soulaang een dës Mënzen oder Schäiner zur Hand hat. War dat awer net de Fall, konnt een och mat däitsche Mënzen oder Schäiner bezuelen – allerdéngs huet een hei missen en Agio (en zousätzlechen Opschlag) drop bezuelen.

Fir beispillsweis eng Schold vun 1.750 franséische Frang mat däitsche Mark ze begläichen, huet een 1,5 % dobäiziele missen. Streng geholl huet dësen Opschlag d'Differenz tëscht deenen zwou Wärungen um Dagescours op der Paräisser [[Bourse (Ekonomie)|Bourse]] reflektéiert. Well dëse Cours am Alldag awer bal ëmmer ëm 1,5 % gependelt huet, gouf aus Kamoudheet einfach fest mat dësem Taux gerechent.

D'Rechnung huet dunn esou ausgesinn: 1.750 Frang hunn am Basiswiesselcours 1.400 Mark entsprach, plus déi 1,5 % Opschlag (21 Mark). Deemno sinn am Ganzen 1.421 Mark iwwer d'[[Théik]] gaangen.&lt;ref&gt;[[Albert Calmes]]: ''Das Geldsystem des Großherzogtums Luxemburg. Säiten 58-63'' Duncker &amp; Humblot, Leipzig 1907, ISBN= 9-783428-162-178.&lt;/ref&gt;

Ee konkreet Beispill fir d'Bezuele vun engem Agio ass de Kaf vun den Immobilie vun der [[Brasserie de Luxembourg|Dikrecher Brauerei]] duerch de [[Louis Godchaux]]. Hien huet dës vum [[Liquidateur]] vun der Paräisser ''Société anonyme française de la Brasserie de Diekirch'' (mat Sëtz zu [[Paräis]] an der Rue de Hauteville, 54) iwwerholl. Laut dem Verkafsakt vum 29. Juli 1889, dee vum Ettelbrécker Notaire Salentiny opgeholl gouf, louch den Akafspräis bei 436.000 Frang (Haaptsaach an Niewekäschten) – woubäi 7.000 Frang Agio extra bezuelt goufen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/brasseriediekirch.html|Titel=Brasserie de Diekirch|Gekuckt=29.09.2026|Datum=29.07.1889|Wierk=industrie.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Fir dem Chaos an de Berechnunge mat de villen auslännesche Mënzen en Enn ze maachen, ass am Joer 1912 d'Iddi erëm opkomm, eng eege lëtzebuergesch Wärung ze schafen. D'Regierung huet virgeschloen, eegene Sëlwermënze mat engem Nominalwäert vun 1 an 2 Frang souwéi 50 Zantim ze klappen – an engem Gesamtvolume vu bis zu 10 Frang pro Awunner. Am Mee 1913 huet de [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] d'Regierung zousätzlech opgefuerdert, Virkéierungen ze treffen, falls e Krich tëscht de groussen Nopeschlänner géif ausbriechen an doduerch dat däitscht a franséischt Goldgeld rar géif ginn. Nëmmen e Joer méi spéit huet den Ausbroch vum Éischte Weltkrich d'Pläng vun enger eegener Wärung dunn awer op Äis geluecht&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/r2pxgn9h9t/pages/9/articles/DIVL359|Titel=Frappe de monnaies nationales d’argent.|Gekuckt=02.09.2026|Datum=05.06.1913|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

===Éischte Weltkrich an 1919=== 
Wärend an Däitschland d'Reichsbank schonn den 31. Juli 1914 mam Ëmtausch vu Billjeeën a Scheedemënzen a Gold opgehalen hat, huet sech d'Situatioun zu Lëtzebuerg nëmmen e puer Deeg duerno zougespëtzt. Den 3. August 1914 huet Däitschland Lëtzebuerg besat. Nach de selwechten Dag gouf am Land e Gesetz gestëmmt, dat d'Geldschäiner vun der BIL als gesetzlech Wärung erkläert huet. Gläichzäiteg gouf d'Bank vun der Flicht entbonnen, dës Schäiner géint Gold- oder Sëlwermënzen ëmzetauschen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/08/03/n1/jo|Titel=Loi du 3 août 1914, ayant pour objet d'accorder des facilités sous le rapport de la circulation monétaire et du crédit civil et commercial.|Datum=03.08.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Aus Angscht hir Erspuernisser ze verléieren, huet d'Bevëlkerung hir Gold- a Selwermënzen zeréckgehalen. Well d'Leit och kee Vertrauen an d'Schäiner vun den däitsche Banken haten, sinn de Commerce an d'Industrie an eng déif Kris geroden – et huet einfach u Boergeld am Ëmlaf gefeelt. D'Emissioun vu Schäiner mat de Valeure vun 1, 2 a 5 Mark am Gesamtwäert vu 6.250.000 Frang vun der BIL ass net duergaangen, fir d'Lag ze berouegen. Dofir ass de Staat dozou iwwergaangen, zousätzlech [[Keeseschäin|Keeseschäiner]] (''Bons de caisse'') an Héicht vu 5.000.000 Frang ze drécken, déi och de Status vun engem gesetzleche Bezuelmëttel kruten&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/11/28/n2/jo|Titel=Loi du 28 novembre 1914, ayant pour objet d' autoriser 1°l'Etat à émettre des bons de caisse, 2°la Caisse d' épargne à consentir des prêts à court terme sur gage, et 3° de majorer l'émission des billets de la Banque Internationale.|Datum=28.11.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. De 26. November 1914 huet de [[Mathias Mongenast]], Generaldirekter vun de Finanzen, an der Chamber erkläert:
{{Zitat|{{Fr}}
Le bon de caisse, c'est la banknote que l'État mettra en circulation et dont le montant est garanti par le crédit de l'État. Aussitôt que nos ressources seront revenues à une situation normale, nous pourrons peu à peu les retirer de la circulation; aux termes de l'art. 2 du projet de loi, ces billets ont cours forcé.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/2025-12/session_1914-1915-o.pdf|Titel=Compte-rendu des séances de la chambre des députés du Grand-duché de Luxembourg Session ordinaire de 1914-1915.|Gekuckt=09.08.2026|Datum=26.11.1914|Säiten=113|Wierk=chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

Nieft de Geldschäiner goufen och Scheedemënzen gepräägt – dës Kéier aus Zénk an Eisen, well de Koffer duerch de Krich knapp gi war.
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start;&quot;&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: right; margin: 0;&quot;
|+ Prägungen a Wäert an de Joren 1915-1916&lt;ref name=&quot;Kolnberger&quot; /&gt;
|- style=&quot;font-weight: bold; text-align: left;&quot;
! Joer !! 5 Centime !! 10 Centime !! 25 Centime !! Wäert a Frangen
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1915 || style=&quot;background: #b4c7e7;&quot; | 1.200.000 || style=&quot;background: #b4c7e7;&quot; | 1.400.000 || || 200.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1916 || || || style=&quot;background: #b4c7e7;&quot; | 800.000 || 200.000
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1918 || style=&quot;background: #ff3b00; color: white;&quot; | 1.200.000 || style=&quot;background: #ff3b00; color: white;&quot; | 1.603.000 || || 220.300
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | 1919 || || || style=&quot;background: #ff3b00; color: white;&quot; | 804.000 || 201.000
|}

&lt;!-- Zweet Tabell: Legend --&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; margin: 0;&quot;
|+ '''Material'''
|-
| style=&quot;background: #b4c7e7; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;&quot; | Zénk
|-
| style=&quot;background: #ff3b00; width: 120px; text-align: center; font-weight: bold;&quot; | Eisen
|}
&lt;/div&gt;
Well d'Bevëlkerung och nach déi kleng Mënze gehamstert huet, gouf d'Regierung duerch den Arrêté grand-ducal vum 3. Abrëll 1917 zu enger gezielter Géigemoossnam autoriséiert. Als Drockmëttel krut se d'Erlabnis, d'5-, 10- a 25-Zantimstécker, déi an de Joren 1915 an 1916 gepräägt gi waren, aus dem Verkéier ze zéien. Dës Mënzen hätte misse bei der ''Recette générale'' ëmgetosch ginn – an dat bis zu engem Maximum vun 10 Frang pro Persoun pro Dag. Aus Angscht, op hire Wiesselmënzen sëtzenzebleiwen, hu vill Leit hir gehamstert Reserven opginn, wouduerch séier erëm méi Mënzen an den alldeeglechen Ëmlaf komm sinn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1917/04/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 avril 1917, décrétant certaines mesures pour enrayer la thésaurisation de la monnaie de billon.|Datum=03.04.1917|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wéi de Krich am November 1918 op en Enn gaangen ass, stoung Lëtzebuerg virun enger gewalteger Erausfuerderung: Am Land ass e risege Bierg un däitsche Suen zirkuléiert. Well d'Goldmark, déi jo net méi un d'Gold gekoppelt war, an Däitschland schonns 1918 d'Hallschent vun hirem Wäert verluer hat, huet d'Lëtzebuerger Regierung séier handele misse fir de wirtschaftlechen Zesummebroch z'evitéieren.
Mat engem groussherzoglechen Arrêté vum 11. Dezember 1918 gouf den Import vun däitsche Sue verbueden an hiren Ëmlaf gestoppt. Fir d'Erspuertes vun de Bierger ze retten, huet de Staat ronn 200 Millioune Mark am Verhältnes vun 1 Mark géint 1,25 Frang zeréckkaaft&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1918/12/11/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 11 décembre 1918, portant défense d'importation en même temps que mise hors cours et échange de la monnaie fiduciaire et de la monnaie d'argent allemandes.|Datum=11.12.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Well de Staat awer keng Frang-Geldschäiner hat, an him souwisou déi néideg Gold- oder Sëlwerreserven fir dës enorm Zomm gefeelt hätt, goufen erëm Keeseschäiner als eng temporär Noutléisung gedréckt. Parallel zu dëser monetärer Transformatioun huet Lëtzebuerg den 1. Januar 1919 och den däitschen Zollveräin offiziell verlooss.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;
|+ Emissioun vu Keeseschäiner vun 1914 bis 1919
|- style=&quot;font-weight: bold; text-align: left;&quot;
! Legal Basis !! Volume !! Valeur !! Verfallsdatum
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 17. August 1915 || 2.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 125 Francs soit 100 Mark || 01.01.1930
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Gesetz vum 28. November 1914 || 3.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 17. August 1915 || 3.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 22. mars 1918 || 3.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 25 Francs soit 20 Mark || 15.08.1927
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Gesetz vum 28. November 1914 || 2.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 5 Francs soit 4 Mark || 01.01.1930
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 22. mars 1918 || 4.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 5 Francs soit 4 Mark || 01.01.1930
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 22. mars 1918 || 1.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 2 Francs soit 1 Mark 60 Pfennig || 15.07.1925
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 22. mars 1918 || 1.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 1 Francs soit 80 Pfennig || 15.07.1925
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 116.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 500 Francs || 01.01.1923
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 68.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 125 Francs || 15.08.1927
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 11. Dezember 1918 || 10.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 25 Francs || 15.08.1927
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 46.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 25 Francs || 15.08.1927
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 11. Dezember 1918 || 9.227.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 10 Francs || 09.05.1925
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 12.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 5 Francs || 01.01.1930
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 4.000.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 2 Francs || 15.07.1925
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 2.500.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 1 Franc || 15.07.1925
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Arrêté vum 4. Januar 1919 || 800.000 Frang || style=&quot;text-align: left;&quot; | 50 Centimes || 15.07.1925
|}
&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1914/08/03/n1/jo|Titel=Loi du 3 août 1914, ayant pour objet d'accorder des facilités sous le rapport de la circulation monétaire et du crédit civil et commercial.|Datum=03.08.1914|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1915/08/17/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 17 août 1915, autorisant le Gouvernement à émettre une seconde émission de bons de caisse.|Datum=17.08.1915|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/xfzg60pjg4/pages/2/articles/DIVL80]|Titel=Arrêté du 22 mars 1918, concernant une troisième émission de bons de caisse.|Datum=22.03.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=https://viewer.eluxemburgensia.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ARR19181211&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1918/12/11/n1/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 11 décembre 1918, portant défense d'importation en même temps que mise hors cours et échange de la monnaie fiduciaire et de la monnaie d'argent allemandes.|Datum=11.12.1918|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1919/01/04/n1/jo|Titel=Arrêté du 4 Janvier 1919, concernant une quatrième émission de Bons de caisse.|Datum=04.01.1919|Gekuckt=29.09.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Am Arrêté vum 11. Dezember 1918 Artikel 4 liese mir fir d'alleréischt an engem offiziellen Dokument vum Lëtzebuerger Staat:
{{Zitat|{{Fr}} Aux fins qui précèdent et par dérogation à l'art, 1er al. 3 de la loi du 28 novembre 1914 sur rémission des bons de caisse, le Gouvernement est autorisé à faire une quatrième émission de bons de caisse en '''francs luxembourgeois''', jusqu'à concurrence d'une somme égale à celle des monnaies qui seront présentées à l'échange.
Les bons de caisse des quatre émissions sont, sous tous les rapports, assimilés entre eux; leur valeur nominale s'entend en '''francs luxembourgeois''' et ce nonobstant toutes inscriptions contraires&lt;ref name=&quot;ARR19181211 /&gt;.
}}

Déi wichteg Datumer a der Genesis vum Lëtzebuerger Frang sinn: 1842 wéi de Rapport mam Daler festgesat gouf, 1849 wéi en als Buchwärung agefouert gouf a schlussendlech 1918 wéi e sech vun der Goldmark ofgenuebelt huet. 

== Lëtzebuerger Frang an déi Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun ==
[[File:10LuxFr 1924 LuxNatMus 20220518.jpg|thumb|10-Frangschäin 1924.]]
=== Ausgangspunkt ===
[[1918]] ass den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] op en Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am [[Éischte Weltkrich]] geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an den Ëmlaf bruecht. Se sollten et erlaben, d'[[Reichsmark|Mark]] aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang.

Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi [[1922]] d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]], verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa se keng Ausso iwwer d'Prinzippie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Ee sollt bestoen aus:
* [[Belsche Frang]]en ([[Geldschäin|Billjeeën]] a [[Mënz]]en)
* Lëtzebuerger Frangen (Billjeeën a Mënzen); den Emissiounsvolume vu Lëtzebuerger Schäiner war deemools nach op 25 Millioune Frang begrenzt. De Lëtzebuerger Frang hat domat d'Roll vun engem sougenannten ''Zousazgeld'' oder ''Monnaie d'appoint''.

Fir de Lëtzebuerger Frang ass 1929 den Ufank vun enger neier Etapp. Duerch dat sougenannt ''Stabilisatiounsgesetz'' vum [[19. Dezember]] [[1929]] gouf de Wäert vum ''Lëtzebuerger Frang'' offiziell op 0,0418422 Gramm [[Gold]] festgeluecht&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1929/12/19/n1/jo|Titel=Loi du 19 décembre 1929 ayant pour objet la stabilisation de la monnaie luxembourgeoise|Gekuckt=11.10.2026|Datum=19.12.1929|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Et war zwar déi selwecht Definitioun wéi déi vum Belsche Frang, mä d'Existenz vun engem eegene Lëtzebuerger Frang war domat virleefeg bestätegt.

=== Situatioun no 1935 ===
Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass [[1935]] agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang [[Ofwäertung|ofzewäerten]] (''ze devaluéieren''). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt:
* D'Belsch huet ëm 28&amp;nbsp;% a
* Lëtzebuerg huet ëm 10&amp;nbsp;% ofgewäert. Eng separat Ofwäertungsoperatioun war duerch d'Gesetz vun [[1929]] méiglech ginn.

No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen, an zwar:
* 1 ''Lëtzebuerger Frang = 1,25 Belsche Frang'' an
* 1 ''Belsche Frang = 0,80 Lëtzebuerger Frang''.

Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom [[Zweete Weltkrich]], ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Se huet dora bestanen, datt et sech zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu [[Bréissel]] placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun.

=== 1945: zeréck an d'Normalitéit ===
Am [[Zweete Weltkrich]] huet d'Wärung aus der [[Reichsmark|Räichsmark]] bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem [[Héichuewen|Héichuewe]] verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht.

=== Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen === 
Wéi d'Belsch 1982 ouni Ofsprooch mat Lëtzebuerg de belsch-lëtzebuergesche Frang ofgewäert huet, huet d'[[Regierung (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesch Regierung]] am gréisste Geheimnis eege Schäiner drécke gelooss. Si sollten als Noutplang déngen, wann d'Belsch de Frang nach eng Kéier géif devaluéieren an d'Wärungsunioun a Gefor bréngen. Lëtzebuerg hätt sech dann aus der Unioun zeréckgezunn an en eegestännege lëtzebuergesche Frang agefouert.&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1677037.stm Artikel op der BBC vum 26. November 2001]&lt;/ref&gt;

1993 war dësen Zenario bal Realitéit ginn.

Mam [[Europäesche Wiesselcoursmechanismus]] (ERM) sollten d'europäesch Wärungen am Virfeld vun der geplangter Wärungsunioun no dem [[Traité vu Maastricht]] vun 1992 stabil unenee gekoppelt ginn. Mä duerch massiv Spekulatiounen op den internationale Finanzmäert ass de System am September 1992 a schwéier Turbulenze geroden. Dat [[Pond Sterling|brittescht Pond]] huet den ERM misse verloossen, aner méi kleng Wärunge goufen devaluéiert.

D'Kris huet sech 1993 verschäerft, an och de [[Franséische Frang|franséische Frang]] ass ënner staarken Drock geroden.

Am August 1993 gouf de [[Jean-Claude Juncker]] informéiert, datt [[Däitschland]] an [[Holland]] géifen iwwerleeën, den ERM ze verloossen. Dat hätt praktesch d'Enn vum System bedeit.

Lëtzebuerg huet doropshin domat gedreet, d'Wärungsunioun mat der Belsch opzeléisen a sech Däitschland an Holland unzeschléissen. An deem Fall wieren déi geheim gedréckte lëtzebuergesch Schäiner an Ëmlaf komm.

Schlussendlech konnt den ERM awer gerett ginn, nodeems d'Memberstaaten de Spillraum tëscht de Wärunge vun 2,5 op 15 Prozent erweidert haten. Déi geheim Schäiner sinn dofir ni benotzt ginn a bloufen an hire Këschte verstoppt.

Kuerz virun der Aféierung vum Euro goufen d'Schäiner am September 2001 schliisslech vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] zerstéiert.

D'Ëffentlechkeet hat bis dohinner näischt dovu gewosst. Eréischt 2001 huet de Jean-Claude Juncker d'Geschicht géintiwwer der AFP&lt;ref name=&quot;BBC&quot; /&gt; ëffentlech gemaach. 2019 ass d'Affär op engem Forum vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] nach eng Kéier op d'Tapéit komm.

Interessant ass dobäi, datt d'Zuelen net ëmmer déi selwecht waren: an engem RTL-Reportage&lt;ref&gt;[https://infos.rtl.lu/news/luxembourg/comment-le-luxembourg-a-secretement-fabrique-50-milliards-de-francs-dans-les-annees-90-1365860 Reportage vum 21 Juni 2019 mat engem Link op e Téléreportage vun 2001]&lt;/ref&gt; vum 2001 war vun 3 Milliarde Frang rieds, iwwerdeems de Jean-Claude Juncker 2019 vu 50 Milliarde geschwat huet&lt;ref&gt;[https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_19_3320 Ried vum Jean-Claude Juncker 19. Juni 2019 zu Sintra]&lt;/ref&gt;.

=== Vum Frang zum Euro ===
Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 EUR = 40,3399 LUF festgeluecht, an den [[Euro]] gouf als Buchwärung agefouert. Am Mäerz 1999 huet d'Regierung un all Stéit en Euro-Rechner am Scheckkarteformat verdeele gelooss fir d'Leit drun ze winnen ëmzedenken.&lt;ref&gt;[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/19c87c/pages/11/articles/DTL849 Reklamm am Lëtzebuerger Land vum 19. Mäerz 1999]&lt;/ref&gt;
{|
|[[File:Euro-RechnerV.jpg|thumb|Euro-Rechner vir]]
|[[File:Euro-RechnerH.jpg|thumb|Euro-Rechner hannen]]
|}Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro ''Cours legal'' kritt an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt.

{{Méi Info 2|Euro|Europäesch Zentralbank}}

Am Summer 2025 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt Enn 2024 nach eng 863.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu knapps 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, 786.473, waren 100-Frang-Schäiner&lt;ref&gt;&quot;Meng Al Frangen. ''d'Lëtzeuerger Land'' 08.08.2025, S.6.&lt;/ref&gt;, déi warscheinlech als Souvenir versuergt géife ginn.&lt;ref&gt;[http://www.rtl.lu/letzebuerg/archiv/1286484.html &quot;Lëtzebuerger Schäiner am Wäert vu 5 Milliounen Euro am Ëmlaf.&quot;] rtl.lu, 31.12.2018.&lt;/ref&gt; Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der [[Banque centrale du Luxembourg|Lëtzebuerger Zentralbank]] an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen allerdéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2035634.html &quot;Et zirkuléieren ëmmer nach Honnertdausende Lëtzebuerger-Frang-Schäiner.&quot;] rtl.lu, 28.02.2023.&lt;/ref&gt;

== Billjeeën a Mënzen ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Billjeeën ===
==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|5 Frang
|1915
|[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 01.jpg|250px]]
|[[File:5 Francs - Grand Duchy of Luxembourg (1914) Bisco5 02.jpg|250px]]
|24.02.1915 - 01.01.1930
|}

==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|20 Frang
|1929
|[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - reverse.png|250px]]
|[[File:Pierre Blanc - 20 Franken - Grand-Duché de Luxembourg (1929) - obverse.png|250px]]
| 18.07.1930 - 29.01.1941

|}
===== 1. Serie =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|5 Frang
|1944
|[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Vir.jpg|250px]]
|[[File:Grand Duché of Luxembourg - Cinq Franc Banknote Hannen.jpg|250px]]
|14.10.1944 - 31.12.1956 
|-
|10 Frang
|1944
|[[File:Frang101945V.jpg|250px]]
|[[File:Frang101945H.jpg|250px]]
|14.10.1944 - 01.08.1953 
|-
|20 Frang
|1944
|[[File:Frang201945V.jpg|250px]]
|[[File:Frang201945H.jpg|250px]]
|14.10.1944 - 31.12.1955
|-
|50 Frang
|1944
|
|
|14.10.1944 - 30.04.1964 
|-
|100 Frang
|1944
|[[File:Frang1001944V.jpg|250px]]
|[[File:Frang1001944H.jpg|250px]]
| 14.10.1944 - 31.12.1956
|}

=====2. Serie =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|10 Frang{{Anker|10F1953}}
|1953&lt;br&gt;1956&lt;br&gt;1959&lt;br&gt;1962&lt;br&gt;1964&lt;br&gt;1966
|[[File:Frang101954V.jpg|250px]]
|[[File:Frang101954H.jpg|250px]]
|23.02.1953 - 31.12.1973
|-
|20 Frang{{Anker|20F1955}}
|1955&lt;br&gt;1956&lt;br&gt;1960
|[[File:Frang201955V.jpg|250px]]
|[[File:Frang201955H.jpg|250px]]
|07.06.1955 - 31.12.1973
|-
|50 Frang{{Anker|50F1961}}
|1961
|[[File:Frang501961V.jpg|250px]]
|[[File:Frang501961H.jpg|250px]]
|06.02.1961 - 31.12.1976
|-
|100 Frang{{Anker|100F1956}}
|1956
|[[File:Frang1001956V.jpg|250px]]
|[[File:Frang1001956H.jpg|250px]]
|13.06.1956 - 31.12.1967
|-
|100 Frang{{Anker|100F1963}}
|1963
|[[File:Frang1001963V.jpg|250px]]
|[[File:Frang1001963H.jpg|250px]]
|18.09.1963 - 31.12.1976
|}

==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ====
===== 1. Serie =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|10 Frang{{Anker|10F1967}}
|1967&lt;br&gt;1970
|[[File:Frang101967V.jpg|250px]]
|[[File:Frang101967H.jpg|250px]]
|20.03.1967 - 31.12.1975
|-
|20 Frang{{Anker|20F1966}}
|1966&lt;br&gt;1972&lt;br&gt;1974
|[[File:Frang201966V.jpg|250px]]
|[[File:Frang201966H.jpg|250px]]
|07.03.1966 - 30.06.1982
|-
|50 Frang
|1972
|[[File:Frang501972V.jpg|250px]]
|[[File:Frang501972H.jpg|250px]]
|25.08.1972 - 01.06.1988
|-
|100 Frang
|1970&lt;br&gt;1975{{Anker|100F1970}}
|[[File:Frang1001970V.jpg|250px]]
|[[File:Frang1001970H.jpg|250px]]
|15.07.1970 - 30.04.1983
|}

===== 2. Serie =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|100 Frang
|1980
|[[File:Frang1001980V.jpg|250px]]
|[[File:Frang1001980H.jpg|250px]]
|14.08.1980 - 01.06.1988
|-
|100 Frang
|1986&lt;br&gt;1993
|[[File:Frang100V.jpg|250px]]
|[[File:Frang100H.jpg|250px]]
|01.07.1986 - 28.02.2002
|-
|1000 Frang
|1985
|[[File:Frang1000V.jpg|250px]]
|[[File:Frang1000H.jpg|250px]]
|01.07.1985 - 28.02.2002
|-
|5000 Frang
|1993&lt;br&gt;1996
|[[File:Frang5000V.jpg|250px]]
|[[File:Frang5000H.jpg|250px]]
| 1993 - 28.02.2002
|}

===== Billjeeë vun der BIL =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Vir
!Hannen
!Gültegkeet
|-
|100 Frang
|1968
|[[File:Frang100Bil1968V.jpg|250px]]
|[[File:Frang100Bil1968H.jpg|250px]]
|01.05.1968 - 28.02.2002
|-
|100 Frang
|1981
|[[File:Frang100Bil1981V.jpg|250px]]
|[[File:Frang100Bil1981H.jpg|250px]]
|08.03.1981 – 28.02.2002
|}

===Mënzen ===
==== Groussherzog  Wëllem III 1849-1890====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Avers
!Revers
!Duerchmiesser
!Déckt
!Gültegkeet
|-
|5 Centime oder een Su
|1854
|[[File:C51854V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C51854H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|3,1 cm
|1,5 mm
| 01.03.1854 - 30.09.1901
|-
|10 Centime oder een décke Su
|1860
|[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Rv.JPG|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:Luxemburg 10 Centimes 1860 Av.JPG|zentriert|rahmenlos]]
|3,1 cm
|1,5 mm
| 1860 - 30.09.1901
|}

==== Groussherzog Adolphe 1890-1906====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Avers
!Revers
!Duerchmiesser
!Déckt
!Gültegkeet
|-
|10 Centime oder een décke Su
|1901
|[[File:C101901V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C101901H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|1,97 cm
|1,2 mm
|29.12.1900 - 01.05.1931
|}

==== Groussherzogin Marie-Adélaïde 1912-1919====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Avers
!Revers
!Duerchmiesser
!Déckt
!Gültegkeet
|-
|10 Centime oder een décke Su
|1918
|[[File:C101918V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C101918H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2 cm
|1,42 mm
|15.06.1917 -
|}

==== Groussherzogin Charlotte 1919-1940, 1944-1964====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Avers
!Revers
!Duerchmiesser
!Déckt
!Gültegkeet
|-
|5 Centime oder 1 Su
|1924
|[[File:C51924V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C51924H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|1,78 cm
|1,3 mm
|11.07.1924 - 01.05.1931
|-
|10 Centime oder een décke Su
|1930
|[[File:C101930V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C101930H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,19 cm
|1,3 mm
|18.07.1930 - 01.04.1953
|-
|25 Centime oder 5 Su
|1946
|[[File:C251946V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C251946H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|1,8 cm
|1,2 mm
|20.03.1946 - 01.12.1954
|-
|[[Feierstëppeler|1 Frang&lt;br&gt;Typ 1952]]
|1952&lt;br&gt;1953&lt;br&gt;1955&lt;br&gt;1957&lt;br&gt;1960&lt;br&gt;1962&lt;br&gt;1964
|[[File:F11962V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F11962H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,1 cm
|1,5 mm 
|13.11.1952 - 01.09.1991
|-
|5 Frang
|1949
|[[File:F51949V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F51949H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,55 cm
|1,18 mm
|21.12.1949 - 01.02.1963
|}

==== Groussherzog Jean 1964-2000/2002 ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Valeur
!Joer
!Avers
!Revers
!Duerchmiesser
!Déckt
!Gültegkeet
|-
|25 Centime oder 5 Su&lt;br&gt;Typ 1954
|1954&lt;br&gt;1957&lt;br&gt;1960&lt;br&gt;1963&lt;br&gt;1965&lt;br&gt;1967&lt;br&gt;1968&lt;br&gt;1970&lt;br&gt;1972
|[[File:C251970V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:C251970H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|1,6 cm
|1,1 mm
|23.07.1954 - 28.02.2002
|-
|1 Frang&lt;br&gt;Typ 1965
|1965&lt;br&gt;1966&lt;br&gt;1968&lt;br&gt;1970&lt;br&gt;1972&lt;br&gt;1973&lt;br&gt;1976&lt;br&gt;1977&lt;br&gt;1978&lt;br&gt;1979&lt;br&gt;1980&lt;br&gt;1981&lt;br&gt;1982&lt;br&gt;1983&lt;br&gt;1984
|[[File:F11972V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F11972H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,1 cm
|1,5 mm 
|25.06.1965 - 01.09.1991
|-
|1 Frang&lt;br&gt;Typ 1986
|1986&lt;br&gt;1987
|[[File:F11986V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F11986H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,1 cm
|1,5 mm 
|15.06.1986 - 01.09.1991
|-
|1 Frang&lt;br&gt;Typ 1988
|1988&lt;br&gt;bis&lt;br&gt;1995
|[[File:F11990V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F11990H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|'''1,8 cm'''
|1,65 mm
|15.12.1988 - 28.02.2002
|-
|5 Frang&lt;br&gt;Typ 1971
|1971&lt;br&gt;1976&lt;br&gt;1979&lt;br&gt;1981
|[[File:F51981V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F51981H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,4 cm
|1,75 mm
|13.04.1971 - 01.05.1987
|-
|5 Frang&lt;br&gt;Typ 1986
|1986&lt;br&gt;1987&lt;br&gt;1988
|[[File:F51987V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,4 cm
|1,75 mm
|15.06.1986 - 28.02.2002
|-
|5 Frang&lt;br&gt;Typ 1989
|1989&lt;br&gt;bis&lt;br&gt;1995
|[[File:F51990V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F51987H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,4 cm
|1,75 mm
|1989 - 28.02.2002
|-
|10 Frang
|1971&lt;br&gt;1972&lt;br&gt;1974&lt;br&gt;1975&lt;br&gt;1976&lt;br&gt;1977&lt;br&gt;1978&lt;br&gt;1979&lt;br&gt;1980
|[[File:F101974V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F101974H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,7 cm
|2,02 mm
|12.06.1971 – 15.12.1986
|-
|20 Frang&lt;br&gt;Typ 1980
|1980&lt;br&gt;1981&lt;br&gt;1982&lt;br&gt;1983
|[[File:F201980V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F201980H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,565 cm
|2,5 mm
|26.11.1979 - 28.02.2002
|-
|20 Frang&lt;br&gt;Typ 1990
|1990&lt;br&gt;bis&lt;br&gt;1995
|[[File:F201990V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F201990H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|2,565 cm
|2,5 mm
|1990 - 28.02.2002
|-
|50 Frang&lt;br&gt;Typ 1987
|1987&lt;br&gt;1988&lt;br&gt;1989
|[[File:F501988V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F501988H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|22,75 cm
|2,3 mm
|15.09.1987 - 28.02.2002
|-
|50 Frang&lt;br&gt;Typ 1989
|1989&lt;br&gt;bis&lt;br&gt;1995
|[[File:F501990V.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|[[File:F501990H.jpg|zentriert|rahmenlos]]
|22,75 cm
|2,3 mm
|1989 - 28.02.2002
|}

== Literatur ==
* Georges de Leener: ''Le franc luxembourgeois'', Bulletin de la Banque Nationale de Belgique du 25 avril 1937
* [[Albert Calmes]]: ''Aperçu de l'histoire économique 1839-1939'', Le Luxembourg, Livre du Centenaire, Luxembourg, 1939
* Luc Hommel: ''Une expérience d'union économque'', Louvain,1933
* Daniel Rousseau: ''L'unité monétaire luxembourgeoise'', Luxembourg, 1928
* Jean Masclet: Contribution à l'étude du franc luxembourgeois - Stabilisation d'une monnaie à circulation restreinte, Luxembourg, 1937
* [[Ernest Mühlen]]: ''Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg'', Université Internationale de Sciences Comparées, Luxembourg, 1968
* Jutta Jaans-Hoche: ''Banque Nationale du Grand-Duché de Luxembourg 1873-1881 – Eine Episode der Luxemburgischen Währungsgeschichte'', Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg, 1981
* [[Christian Calmes]]: ''Au Fil de l'Histoire –Une Banque raconte son histoire - Histoire de la Banque Internationale 1856-1981'', Imprimerie Saint-Paul, 1981
* Véronique Lecomte-Collin et Bruno Collin: ''Histoire de la monnaie'', Éditions Trésor du Patrimoine, 2004
* Roger Croisé, René Link: ''La législation monétaire au Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à nos jours'',Edition: Lux-Numis, Luxembourg,1988,639 p.
* [[Paul Margue]], [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'', Publié sous l'égide de l'Institut Monétaire luxembourgeois, Esch/Alzette, 1990, 192 Säiten
* René Link: ''Les signes monétaires luxembourgeois'', Publié par l'Institut monétaire luxembourgeois, 1991

== Kuckt och ==
* [[Mënzen a Wärungen um Territoire vum haitege Lëtzebuerg]]
* [[Wärung]]
* [[Belsche Frang]]
* [[Euro]]
* [[Lëtzebuergesch Euromënzen]]

== Quellen ==
Quelle vum Artikel, wou net anescht uginn:
* Kapitel ''Ursprong'': 
**[[Albert Calmes]]: ''Das Geldsystem des Großherzogtums Luxemburg'' Duncker &amp; Humblot, Leipzig 1907, ISBN 9-783428-162-178 {{de}}, 
**[[Paul Margue]] &amp; [[Marie-Paule Jungblut]]: ''Le Luxembourg et sa monnaie'' Editions Binsfeld, Luxembourg 1990, ISBN 2-87954-011-9 {{fr}},
**[[Raymond Weiller]]: ''125 ans de papier-monnaie luxembourgeois'' Banque Internationale à Luxembourg, Luxembourg 1981
* Ënnerkapitel ''Gesetz vum Gresham'': {{Citation|URL=https://www.bcl.lu/fr/media_actualites/communiques/2007/01/expo1/catalogue__Monnaies_grecques_____Monnaies_celtes_.pdf|Titel=Bonne monnaie, mauvaise monnaie|Gekuckt=29.09.2026|Auteur=René Link|Wierk=www.bcl.lu|Säiten=65-70|Sprooch=fr}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
*[https://web.archive.org/web/20080916165847/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/suen_281201.html Artikel vum Romain Hilgert op land.lu]
*[[Raoul Roos]], [https://www.rtl.lu/news/europa/a/1845572.html 20 Joer Euro - 20 Joer kee Lëtzebuerger Frang méi] op rtl.lu den 11. Januar 2022

{{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Letzebuerger Frang}}
[[Kategorie:Fréier Wärungen]]
[[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]]</text>
      <sha1>6kdnlp2nb756xll96zezdpdvs0edxt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schabloun:Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10662</id>
    <revision>
      <id>2711866</id>
      <parentid>2710857</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>update</comment>
      <origin>2711866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2671" sha1="di01e2fpun0ct0guwa86lfosfld06z9" xml:space="preserve">&lt;!-- D e e n   N e i s t e  v i r,  wgl.
Kopéiert déi, déi ënnen &quot;erausrutschen&quot;, an d'Archiv! 
Leschten Update 14.10.2026. --&gt;
[[Danske Bank International]] • [[K22]] • [[Kanton Menster]] • [[Kanton Réid]] • [[Kanton Hesper]] • [[Liv Wenzel]] • [[Pierre Jaans]] • [[Banque de l'Union Européenne (Luxembourg)]] • 
[[Child (Film 2026)]] • ''[[D'Lëtzebuerger am Tour de France]]'' • [[Risebibel vu Sankt-Maximin]] • [[Risebibel vun Iechternach]] • [[Jean-Nicolas Schaus]] • [[Pascal Ballinger]] • [[Claude Robinet]] • [[Julien Arpetti]] • [[Creos Lëtzebuerg]] • [[Napoleonshutt bei Duelem]] • [[Central Europe Pipeline System]] • [[Svenska Handelsbanken]] • [[Tanklager vum Fluchhafe Lëtzebuerg]] • [[Guy Marson]] • [[Jules Bleser]] • [[Commission royale grand-ducale d'instruction]] • ''[[Luxemburger Schulbote]]'' • [[Tour de Luxembourg 2026]] • [[Charles Even (1783)]] • [[Black Wolves MC]] • [[Déngschtgrade vun der Police grand-ducale]] • [[Jean-Pierre Gratia]] • [[Op der Spatz]] • [[Bréck vu Biwels]] • [[Nationalstrooss 36]] • [[Nationalstrooss 36A]] • [[Foussgängerbréck Méischdref-Metzdorf]] • [[AVL-Linn 37]] • [[Theinshaff (Miedernach)]] • [[Malou Thill]] • [[Schnellstrooss B40 (Lëtzebuerg)]] • [[Grenz tëscht Frankräich a Lëtzebuerg]] • [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)]] • [[Wope vun der Stad Lëtzebuerg]] • [[Grenz tëscht Däitschland a Lëtzebuerg]] • [[Rue Glesener]] • [[Big Music Band 2001 OGBL]] • [[Mouschbierg]] • [[Manertchen]] • [[Wuelesser Déckt]] • [[Tomm (Baastenduerf)]] • [[Tomm (Furen)]] • [[Siwemuergen]] • [[Sirdallschlass]] • [[Sirdall (Biwer)]] • [[Kuelebierg (Schraasseg)]] • [[Schmuelen]] • [[Schmëttewier (Déiljen)]] • [[Schéiferei (Schëndels)]] • [[Scheedheck]] • [[Schäferrieder]] • [[Poschend]] • [[Pafebruch]] • [[Ana Correia da Veiga]] • [[Ousterbuer (Nojem)]] • [[Nidderwämper Halt]] • [[Payconiq]] • [[Munnerëffer Strooss (Peppeng)]] • [[Mënsbecher Schlass]] • [[Méchelsbierg]] • [[Marxeknupp]] • [[Kadastergemeng (Lëtzebuerg)]] • [[Les Rochers (Manternach)]] • [[Legay]] • [[BfG Luxemburg]] • [[Banque Continentale du Luxembourg]] • [[Leemkaul]] • [[Leedebaach]] • [[Kohn (Miedernach)]] • [[ Kléngelbuer]] • [[Kléck (Dikrech)]] • [[Kiemerchen]] • [[Kéngert]] • [[Kempchen]] • [[Kéimicht]] • [[Kalchesbréck]] •                           ...

{{small|[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026|'''Archiv''']]}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]] [[fr:Projet:Luxembourg/Articles récents]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>di01e2fpun0ct0guwa86lfosfld06z9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Weidingen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12838</id>
    <revision>
      <id>2711847</id>
      <parentid>1670836</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Upassungen</comment>
      <origin>2711847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="211" sha1="racfd4jviu09xulyf3c6h49rw3y5ski" xml:space="preserve">{{Homonymie}}

'''Weidingen''' ass:

*Den däitschen a franséischen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft [[Wegdichen]]
*[[Weidingen (Äifel)|Weidingen]], eng Uertschaft an der Verbandsgemeng Béibreg-Prüm</text>
      <sha1>racfd4jviu09xulyf3c6h49rw3y5ski</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lëtzebuergesch Dictionnairen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27536</id>
    <revision>
      <id>2711880</id>
      <parentid>2675394</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dewilda</username>
        <id>51264</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lëscht vun Dictionnairen */ nach ee pt-lb lb-pt vun 2002</comment>
      <origin>2711880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11834" sha1="37vp6j7l89e81368g6y24krzmix7rwg" xml:space="preserve">[[Fichier:Gangler Lexicon inner cover.jpg|thumb|Deen éischte lëtzebuergeschen Dictionnaire]]

Déi éischt '''Lëtzebuerger Dictionnairë''' ware Sammlunge vu [[Lëtzebuergesch]]e Wierder, déi op [[Däitsch]] (oder [[Franséisch]]) iwwersat an erkläert goufen.

== Den Ufank: Lexicon der Luxemburger Umgangssprache ==
Deen éischten [[Dictionnaire]] vum Lëtzebuergesche war de ''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]'' vun [[1847]] deen de [[Jean-François Gangler]] zesummegestallt hat.

{{Méi Info 1|Lexicon der Luxemburger Umgangssprache}}

== Dictionnaireskommissiounen ==
Den [[19. Februar]] [[1897]] huet d'[[Chamber]] e Gesetz gestëmmt, datt eng Dictionnaireskommissioun an d'Liewe geruff huet ''behufs Sammlung und Aufzeichnung unseres nationalen Sprachschatzes.'' D'Aarbechte vun dëser Kommissioun, déi ufanks aus 7, duerno aus 10 Membere bestanen huet, hu sech [[1906]] am ''[[Wörterbuch der luxemburgischen Mundart]]'' konkretiséiert. Dësen huet a sengem Virwuert ugekënnegt, e méi groussen, vollstännegen, sollt nokommen (wat awer net de Fall war).

{{Méi Info 1|Wörterbuch der luxemburgischen Mundart}}

[[1935]] gouf eng nei Dictionnaireskommissioun ernannt, déi am Kader vun der [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Sproochesektioun]] vum [[Institut grand-ducal]] geschafft huet. [[1948]], no der Ënnerbriechung duerch d'[[Zweete Weltkrich|Krichsjoren]], gouf se nei ernannt an huet hir Aarbecht nees opgeholl. [[1950]] konnt si den éischte Fascicule vum bis ewell gréissten Dictionnaire vum Lëtzebuergeschen, dem ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' virleeën. Dëse koum tëscht [[1950]] an [[1975]] a véier Bänn, mat engem Ergänzungsband [[1977]], eraus. E gouf [[1995]] als Nodrock an 2 Bänn ënner dem Numm ''Lëtzebuerger Dixionär'' nei opgeluecht, gouf awer [[1997]] aus dem Verkaf gezunn, nodeem ë.&amp;nbsp;a. déi onkritesch Sammlung vun [[Antisemitismus|antisemittesche]] Spréchelcher ënner dem [[Lemma (Lexikographie)|Lemma]] ''Judd'' staark kritiséiert gi war. En däerf awer nach ''fir wëssenschaftlech Zwecker'' bestallt ginn.

{{Méi Info 1|Luxemburger Wörterbuch}}

== Conseil permanent de la langue luxembourgeoise ==
Nodeem eng nei Dictionnaireskommissioun, déi uganks den 1990er Joren op d'Bee gesat gi war, am Sträit ausernee gaange war, ier se iwwerhaapt hätt kënnen ufänke mat schaffen, gouf [[1998]] de ''[[Conseil permanent de la langue luxembourgeoise]]'' gegrënnt, deen ë.&amp;nbsp;a. och domat chargéiert gouf, un engem neien Dictionnaire ze schaffen. D'Basis sollt e ''Lëtzebuerger Handwierderbuch'' sinn, dat da spéider verdéift soll ginn.

Fir d'éischt war rieds gaangen, et sollt parallel un zwee verschiddene Wierker geschafft ginn; eent an engem Band, eng Zort &quot;Volleksdictionnaire&quot;, an e &quot;wëssenschaftlechen&quot; ouni Récksiicht op de Verkafspräis an de Volume. Déi Iddi schéngt awer opgi gewiescht ze sinn; well vun 2007 u gouf de véier-, duerno fënnefsproochegen, ''[[Lëtzebuerger Online Dictionnaire]]'' no an no, der alphabetescher Reiefolleg vun de lëtzebuergesche Lemmaen no, [[Internet|online]] publizéiert.

{{Méi Info 1|Lëtzebuerger Online Dictionnaire}}

== Dictionnairen, déi vun anere Sproochen an d'Lëtzebuergescht iwwersetzen ==
An den [[1970]]er Jore sinn déi éischt Dictionnairen ''an'' d'Lëtzebuergescht, vum Däitschen, du vum Franséischen, op de Maart komm. Méi spéit koumen, meescht zweesproocheg, [[Portugisesch]]-, [[Englesch]]-, [[Hollännesch]]-, [[Italieenesch]]-, [[Ungaresch]], [[Rumänesch]]-, [[Russesch]]-, [[Arabesch]]-, [[Farsi]]- an [[Tigrigna]]-Lëtzebuergesch Dictionnairen dobäi. E puer si vun etabléierte Verlagshaiser erausginn, déi meescht awer op Eegeninitiativ vun hiren Auteuren, zum Deel am Eegeverlag.

Si sinn an der Lëscht hei ënnendrënner opgezielt.

== Lëscht vun Dictionnairen ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Auteur
!Joer
!Sproochen
!Dictionnaire
!Weider Info
|-
|Gangler, Jean François
|1847
|lb-de/fr
|[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache|Lexicon der Luxemburger Umgangssprache, wie sie in und um Luxemburg gesprochen wird, mit hochdeutscher und französischer Übersetzung und Erklärung]]
|Lëtzebuerg. [https://web.archive.org/web/20101215000108/http://engelmann.uni.lu/infolux/de/llu]
|-
|Arendt, Jean-Venceslas-Charles, Laurent Menager &amp; Nicolas Steffen-Pierret
|1906
|lb-de
|[[Wörterbuch der luxemburgischen Mundart]]
|Lëtzebuerg. [https://web.archive.org/web/20101215000118/http://engelmann.uni.lu/infolux/de/wlm]
|-
|Wörterbuchkommission
|1950-1977
|lb-de (fr, la)
|[[Luxemburger Wörterbuch]], 22 Fasciculen oder 5 Bänn
|Lëtzebuerg. Nodrock 1995. [https://web.archive.org/web/20101215000113/http://engelmann.uni.lu/infolux/de/lwb]
|-
|Rinnen, Henri &amp; Will Reuland
|1973
|de-lb
|[[Kleines Deutsch-Luxemburgisches Wörterbuch]]
|Lëtzebuerg
|-
|Rinnen, Henri &amp; Will Reuland
|1980
|fr-lb
|[[Petit dictionnaire français-luxembourgeois]]
|Luxembourg
|-
|Christophory, Jul (éd.)
|1980
|pt-lb&lt;br&gt;lb-pt
|Portugiesesch-Lëtzebuergeschen Dictionnaire portugais-luxembourgeois / Dicionário português-luxemburgês
|Lëtzebuerg, Lycée Michel-Rodange, Neioplo 2003
|-
|Rinnen, Henri
|1988
|fr-lb
|Dictionnaire français-luxembourgeois
|Lëtzebuerg
|-
|Zimmer, Jacqui
|1993
|lb-fr-de-en-es-pt-it
|6000 Wierder op Lëtzebuergesch
|Och op CD
|-
|Christophory, Jul (éd.)
|1996
|en-lb
|English-Luxembourgish dictionnary
|Esch-Uelzecht
|-
|Van Dijk, Theo
|1998
|lb-nl
|Dictionnaire Lëtzebuergesch-Hollännesch
|CLAE, Lëtzebuerg
|-
|Kroemmer, M.-Th.
|2000
|lb
|Mosaik-Steng: Wierderbuch mat lëtzebuergeschen Ausdréck, fir e Schrack an eis Sprooch ze maachen
|Eis Sprooch, Extraserie Nr. 21, Lëtzebuerg. 95 S.
|-
|Pantea-Keintzel, Cornelia
|2001
|lb-hu&lt;br&gt;hu-lb
|Wierderbuch Lëtzebuergesch-Ungaresch / Magyar-Luxemburgi Szótár
|Lëtzebuerg
|-
|Pantea-Keintzel, Cornelia
|2002
|lb-ro&lt;br&gt;ro-lb
|Wierderbuch Lëtzebuergesch-Rumänesch
|Bukarest
|-
|Travail collectif dirigé par Jul Christophory
|2002
|pt-lb&lt;br&gt;lb-pt
|Portugiesesch-Lëtzebuergeschen Dictionnaire portugais-luxembourgeois / Dicionário português-luxemburgês
|Ministère de l'Éducation Nationale, de la Formation Professionnelle et des Sports Luxembourg
|-
|Caldognetto, Maria-Luisa &amp; Jos Boggiani
|2003
|lb-it
|Lëtzebuergesch-italieeneschen Dictionnaire
|CLAE, Lëtzebuerg
|-
|Dermann-Loutsch, Liette
|2003
|de-lb
|[[Deutsch-luxemburgisches Wörterbuch]]
|Éditions St.-Paul, Lëtzebuerg
|-
|Lulling, Jérôme &amp; François Schanen
|2004
|lb-fr
|Luxdico.com - Dictionnaire bilingue Lëtzebuergesch &amp;gt; Franséisch
|Éditions Schortgen, Esch-Uelzecht. [2. Oplo 2005; 3. Oplo 2009; 2010 als App fir iPhone an iPod]
|-
|Dermann-Loutsch, Liette
|2006
|fr-lb
|[[Dictionnaire français-luxembourgeois]]
|Éditions St.-Paul, Lëtzebuerg
|-
|Dupont, Jackie &amp; Geisen, Patty
|2008
|lb-fr-de-en-pt
|Basic Lëtzebuergesch: Basiswuertschatz: 1500 Wierder fir den Alldag thematesch opgebaut
|Bertrange, Rapidpress.	62 S.
|-
|Welschbillig, Myriam, François Schanen &amp; Jérôme Lulling
|2008
|lb-de / de-lb
|Luxdico Deutsch: Luxemburgisch &amp;lt; &amp;gt; Deutsches Wörterbuch
|Éd. Schortgen, Luxemburg. [https://web.archive.org/web/20090209114109/http://editions-schortgen.lu/DE/Catalogue/Detail.asp?Id=109]
|-
|Chechulina, Irina
|2009
|lb-ru&lt;br&gt;ru-lb
|Dictionnaire Lëtzebuergesch - Russesch / Russesch - Lëtzebuergesch
|Lëtzebuerg, ISBN 978-2-87996-599-4
|-
|Schanen, François; Lulling, Jérôme
|2012
|lb-en / en-lb
|Luxdico: Lëtzebuergesch&gt;Englesch, English&gt;Luxembourgish
|Lëtzebuerg:Éditions Schortgen, ISBN 978-2-87953-147-2
|-
|Hbari, Ghassen; Koenig, Siggy; Steinmetzer, Jeanne
|2016
|ar-fr-lb / fr-ar-lb
|MA’AN ENSEMBLE ZESUMMEN: Dictionnaire élémentaire&lt;br&gt; Franséisch, Arabesch, Lëtzebuergesch /&lt;br&gt; Arabesch, Franséisch, Lëtzebuergesch
|Lëtzebuerg: ISBN 978-99959-1-066-2 [https://web.archive.org/web/20170107193638/http://www.men.public.lu/catalogue-publications/adultes/manuels-luxembourgeois/dictionnaire-fr-arabe-lux/dictionnaire.pdf dictionnaire-fr-arabe-lux]
|-
|Gharai, Shahmira; Koenig, Siggy; Steinmetzer, Jeanne
|2017
|farsi/dari-fr-lb / fr-farsi/dari-lb
|BÂ’HAM ENSEMBLE ZESUMMEN: Dictionnaire élémentaire&lt;br&gt; Franséisch, Farsi/Dari, Lëtzebuergesch /&lt;br&gt; Farsi/Dari, Franséisch, Lëtzebuergesch
|Lëtzebuerg: ISBN 978-99959-1-076-1 [https://web.archive.org/web/20170701193605/http://www.men.public.lu/catalogue-publications/adultes/manuels-luxembourgeois/dictionnaire-farsi/farsi.pdf Le Dictionnaire élémentaire français - farsi/dari - luxembourgeois]
|-
|ASTI asbl
|2019
|fr-tigrigna-lb
|ሓቢርና ENSEMBLE ZESUMMEN : Dictionnaire élémentaire&lt;br&gt;Français - Tigrigna - Luxembourgeois
|Lëtzebuerg: Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse / ASTI, 2019. ISBN : 978-99959-1-245-1. [https://web.archive.org/web/20190713060354/http://www.men.public.lu/catalogue-publications/adultes/manuels-luxembourgeois/dictionnaire-tigrigna/web.pdf Online]
|}

==Literatur==
* Diderich, T.: ''Wo 'Kéiseker' und 'Ijhel' sich gute Nacht sagen müssen. Ein Beitrag zur inhaltlichen Diskussion über das neu zu gestaltende Wörterbuch des Lëtzebuergeschen'', In: [[d'Lëtzebuerger Land]] 13 (2 IV 93) 10-11.
* Reisdoerfer, J., '''Een neie lëtzebuergeschen Dixionär', Prolegomena zu einem Wörterbuch der luxemburgischen Sprache'', In: ''Die Warte'' 47. Jhg. Nr. 4/686 &amp; 5/687.
* Kühn, P., ''Lexikographie des Luxemburgischen. Plädoyer für eine kultursensitive Wörterbuchschreibung.'' In: Aufbrüche und Vermittlungen. Beiträge zur Luxemburger und europäischen Literatur- und Kulturgeschichte. Hrsg. v. Claude D. Conter u. Nicole Sahl. Bielefeld: Aisthesis 2010, 243-266.

== Kuckt och ==
* [[Geschicht vun der Sproochwëssenschaft zu Lëtzebuerg]]
* [[Neologismen am Lëtzebuergeschen]]
* [[Lëtzebuergesch]]

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20080913175513/http://www.dico.lu/ dico.lu - Franséisch/Lëtzebuergesch Dictionnaire op Wiki-Prinzip]
* [http://www.lod.lu Lëtzebuerger Online Dictionnaire]
* [http://www.luxdico.com Luxdico.com]
* [http://www.lexilogos.com/luxembourgeois_langue_dictionnaires.htm Lexilogos, dictionnaires luxembourgeois]
* Lëtzebuergesch Dictionnairen als Online-Datebank beim Portal LexicoLux vun der Universitéit Lëtzebuerg:
** [https://infolux.uni.lu/worterbucher/ D'''Wörterbuch der Luxemburger Umgangssprache'' vum J-F Gangler vun 1847]
** [https://infolux.uni.lu/worterbucher/ D'''Wörterbuch der luxemburgischen Mundart'' vun 1906]
** [https://infolux.uni.lu/worterbucher/ D'Luxemburger Wörterbuch]
* [https://web.archive.org/web/20130124015611/http://www.mega.public.lu/publications/recherche/professions/index.php Chancëgläichheetsministère, Dictionnaire Beruffer, Titelen a Funktiounen weiblech-männlech, lëtzebuergesch, däitsch a franséisch]
* [https://web.archive.org/web/20070312223449/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/pantea_100801.html &quot;Bettseecheschzalot heescht 'gyermeklàncfü'&quot; - Artikel vum R. Hilgert op land.lu]
* [https://web.archive.org/web/20070311065141/http://www.restena.lu/cul/FsSchanen/index.htm &quot;Metalexikographische Notizen zum Luxemburgischen&quot; vum J. Reisdoerfer]
* [https://web.archive.org/web/20070818114700/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/derrmann_300104.HTML &quot;35 000 Lemmata&quot; vu Lulling a Schanen 30.01.2004]
* Kühn, P., Lexikographie des Luxemburgischen. Plädoyer für eine kultursensitive Wörterbuchschreibung. In: Aufbrüche und Vermittlungen. Beiträge zur Luxemburger und europäischen Literatur- und Kulturgeschichte. Hrsg. v. Claude D. Conter u. Nicole Sahl. Bielefeld: Aisthesis Verlag 2010, 243-266.
{{WikipediaLU}}

{{DEFAULTSORT:Letzebuergesch Dictionnairen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sprooch]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dictionnairen| ]]</text>
      <sha1>37vp6j7l89e81368g6y24krzmix7rwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711893</id>
      <parentid>2711880</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T11:57:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robby</username>
        <id>393</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>méi blo eng ganz Rei wiki-Linken dragesat</comment>
      <origin>2711893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12009" sha1="lv4jaoe7t5tssw17lhcdr5bsjczr7rg" xml:space="preserve">[[Fichier:Gangler Lexicon inner cover.jpg|thumb|Deen éischte lëtzebuergeschen Dictionnaire]]

Déi éischt '''Lëtzebuerger Dictionnairë''' ware Sammlunge vu [[Lëtzebuergesch]]e Wierder, déi op [[Däitsch]] (oder [[Franséisch]]) iwwersat an erkläert goufen.

== Den Ufank: Lexicon der Luxemburger Umgangssprache ==
Deen éischten [[Dictionnaire]] vum Lëtzebuergesche war de ''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]'' vun [[1847]] deen de [[Jean-François Gangler]] zesummegestallt hat.

{{Méi Info 1|Lexicon der Luxemburger Umgangssprache}}

== Dictionnaireskommissiounen ==
Den [[19. Februar]] [[1897]] huet d'[[Chamber]] e Gesetz gestëmmt, datt eng Dictionnaireskommissioun an d'Liewe geruff huet ''behufs Sammlung und Aufzeichnung unseres nationalen Sprachschatzes.'' D'Aarbechte vun dëser Kommissioun, déi ufanks aus 7, duerno aus 10 Membere bestanen huet, hu sech [[1906]] am ''[[Wörterbuch der luxemburgischen Mundart]]'' konkretiséiert. Dësen huet a sengem Virwuert ugekënnegt, e méi groussen, vollstännegen, sollt nokommen (wat awer net de Fall war).

{{Méi Info 1|Wörterbuch der luxemburgischen Mundart}}

[[1935]] gouf eng nei Dictionnaireskommissioun ernannt, déi am Kader vun der [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Sproochesektioun]] vum [[Institut grand-ducal]] geschafft huet. [[1948]], no der Ënnerbriechung duerch d'[[Zweete Weltkrich|Krichsjoren]], gouf se nei ernannt an huet hir Aarbecht nees opgeholl. [[1950]] konnt si den éischte Fascicule vum bis ewell gréissten Dictionnaire vum Lëtzebuergeschen, dem ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' virleeën. Dëse koum tëscht [[1950]] an [[1975]] a véier Bänn, mat engem Ergänzungsband [[1977]], eraus. E gouf [[1995]] als Nodrock an 2 Bänn ënner dem Numm ''Lëtzebuerger Dixionär'' nei opgeluecht, gouf awer [[1997]] aus dem Verkaf gezunn, nodeem ë.&amp;nbsp;a. déi onkritesch Sammlung vun [[Antisemitismus|antisemittesche]] Spréchelcher ënner dem [[Lemma (Lexikographie)|Lemma]] ''Judd'' staark kritiséiert gi war. En däerf awer nach ''fir wëssenschaftlech Zwecker'' bestallt ginn.

{{Méi Info 1|Luxemburger Wörterbuch}}

== Conseil permanent de la langue luxembourgeoise ==
Nodeem eng nei Dictionnaireskommissioun, déi uganks den 1990er Joren op d'Bee gesat gi war, am Sträit ausernee gaange war, ier se iwwerhaapt hätt kënnen ufänke mat schaffen, gouf [[1998]] de ''[[Conseil permanent de la langue luxembourgeoise]]'' gegrënnt, deen ë.&amp;nbsp;a. och domat chargéiert gouf, un engem neien Dictionnaire ze schaffen. D'Basis sollt e ''Lëtzebuerger Handwierderbuch'' sinn, dat da spéider verdéift soll ginn.

Fir d'éischt war rieds gaangen, et sollt parallel un zwee verschiddene Wierker geschafft ginn; eent an engem Band, eng Zort &quot;Volleksdictionnaire&quot;, an e &quot;wëssenschaftlechen&quot; ouni Récksiicht op de Verkafspräis an de Volume. Déi Iddi schéngt awer opgi gewiescht ze sinn; well vun 2007 u gouf de véier-, duerno fënnefsproochegen, ''[[Lëtzebuerger Online Dictionnaire]]'' no an no, der alphabetescher Reiefolleg vun de lëtzebuergesche Lemmaen no, [[Internet|online]] publizéiert.

{{Méi Info 1|Lëtzebuerger Online Dictionnaire}}

== Dictionnairen, déi vun anere Sproochen an d'Lëtzebuergescht iwwersetzen ==
An den [[1970]]er Jore sinn déi éischt Dictionnairen ''an'' d'Lëtzebuergescht, vum Däitschen, du vum Franséischen, op de Maart komm. Méi spéit koumen, meescht zweesproocheg, [[Portugisesch]]-, [[Englesch]]-, [[Hollännesch]]-, [[Italieenesch]]-, [[Ungaresch]], [[Rumänesch]]-, [[Russesch]]-, [[Arabesch]]-, [[Farsi]]- an [[Tigrigna]]-Lëtzebuergesch Dictionnairen dobäi. E puer si vun etabléierte Verlagshaiser erausginn, déi meescht awer op Eegeninitiativ vun hiren Auteuren, zum Deel am Eegeverlag.

Si sinn an der Lëscht hei ënnendrënner opgezielt.

== Lëscht vun Dictionnairen ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Auteur
!Joer
!Sproochen
!Dictionnaire
!Weider Info
|-
|[[Jean-François Gangler|Gangler, Jean François]]
|1847
|lb-de/fr
|[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache|Lexicon der Luxemburger Umgangssprache, wie sie in und um Luxemburg gesprochen wird, mit hochdeutscher und französischer Übersetzung und Erklärung]]
|Lëtzebuerg. [https://web.archive.org/web/20101215000108/http://engelmann.uni.lu/infolux/de/llu]
|-
|Arendt, Jean-Venceslas-Charles, [[Laurent Menager]] &amp; [[Nicolas Steffen-Pierret]]
|1906
|lb-de
|[[Wörterbuch der luxemburgischen Mundart]]
|Lëtzebuerg. [https://web.archive.org/web/20101215000118/http://engelmann.uni.lu/infolux/de/wlm]
|-
|Wörterbuchkommission
|1950-1977
|lb-de (fr, la)
|[[Luxemburger Wörterbuch]], 22 Fasciculen oder 5 Bänn
|Lëtzebuerg. Nodrock 1995. [https://web.archive.org/web/20101215000113/http://engelmann.uni.lu/infolux/de/lwb]
|-
|[[Henri Rinnen (Sproochfuerscher)|Rinnen, Henri]] &amp; [[Will Reuland]]
|1973
|de-lb
|[[Kleines Deutsch-Luxemburgisches Wörterbuch]]
|Lëtzebuerg
|-
|Rinnen, Henri &amp; Will Reuland
|1980
|fr-lb
|[[Petit dictionnaire français-luxembourgeois]]
|Luxembourg
|-
|[[Jul Christophory|Christophory, Jul]] (éd.)
|1980
|pt-lb&lt;br&gt;lb-pt
|Portugiesesch-Lëtzebuergeschen Dictionnaire portugais-luxembourgeois / Dicionário português-luxemburgês
|Lëtzebuerg, Lycée Michel-Rodange, Neioplo 2003
|-
|Rinnen, Henri
|1988
|fr-lb
|Dictionnaire français-luxembourgeois
|Lëtzebuerg
|-
|Zimmer, Jacqui
|1993
|lb-fr-de-en-es-pt-it
|6000 Wierder op Lëtzebuergesch
|Och op CD
|-
|Christophory, Jul (éd.)
|1996
|en-lb
|English-Luxembourgish dictionnary
|Esch-Uelzecht
|-
|Van Dijk, Theo
|1998
|lb-nl
|Dictionnaire Lëtzebuergesch-Hollännesch
|CLAE, Lëtzebuerg
|-
|Kroemmer, M.-Th.
|2000
|lb
|Mosaik-Steng: Wierderbuch mat lëtzebuergeschen Ausdréck, fir e Schrack an eis Sprooch ze maachen
|Eis Sprooch, Extraserie Nr. 21, Lëtzebuerg. 95 S.
|-
|Pantea-Keintzel, Cornelia
|2001
|lb-hu&lt;br&gt;hu-lb
|Wierderbuch Lëtzebuergesch-Ungaresch / Magyar-Luxemburgi Szótár
|Lëtzebuerg
|-
|Pantea-Keintzel, Cornelia
|2002
|lb-ro&lt;br&gt;ro-lb
|Wierderbuch Lëtzebuergesch-Rumänesch
|Bukarest
|-
|Travail collectif dirigé par Jul Christophory
|2002
|pt-lb&lt;br&gt;lb-pt
|Portugiesesch-Lëtzebuergeschen Dictionnaire portugais-luxembourgeois / Dicionário português-luxemburgês
|Ministère de l'Éducation Nationale, de la Formation Professionnelle et des Sports Luxembourg
|-
|Caldognetto, Maria-Luisa &amp; Jos Boggiani
|2003
|lb-it
|Lëtzebuergesch-italieeneschen Dictionnaire
|CLAE, Lëtzebuerg
|-
|Dermann-Loutsch, Liette
|2003
|de-lb
|[[Deutsch-luxemburgisches Wörterbuch]]
|Éditions St.-Paul, Lëtzebuerg
|-
|[[Jérôme Lulling|Lulling, Jérôme]] &amp; [[François Schanen]]
|2004
|lb-fr
|Luxdico.com - Dictionnaire bilingue Lëtzebuergesch &amp;gt; Franséisch
|Éditions Schortgen, Esch-Uelzecht. [2. Oplo 2005; 3. Oplo 2009; 2010 als App fir iPhone an iPod]
|-
|Dermann-Loutsch, Liette
|2006
|fr-lb
|[[Dictionnaire français-luxembourgeois]]
|Éditions St.-Paul, Lëtzebuerg
|-
|Dupont, Jackie &amp; Geisen, Patty
|2008
|lb-fr-de-en-pt
|Basic Lëtzebuergesch: Basiswuertschatz: 1500 Wierder fir den Alldag thematesch opgebaut
|Bertrange, Rapidpress.	62 S.
|-
|Welschbillig, Myriam, François Schanen &amp; Jérôme Lulling
|2008
|lb-de / de-lb
|Luxdico Deutsch: Luxemburgisch &amp;lt; &amp;gt; Deutsches Wörterbuch
|Éd. Schortgen, Luxemburg. [https://web.archive.org/web/20090209114109/http://editions-schortgen.lu/DE/Catalogue/Detail.asp?Id=109]
|-
|Chechulina, Irina
|2009
|lb-ru&lt;br&gt;ru-lb
|Dictionnaire Lëtzebuergesch - Russesch / Russesch - Lëtzebuergesch
|Lëtzebuerg, ISBN 978-2-87996-599-4
|-
|Schanen, François; Lulling, Jérôme
|2012
|lb-en / en-lb
|Luxdico: Lëtzebuergesch&gt;Englesch, English&gt;Luxembourgish
|Lëtzebuerg:Éditions Schortgen, ISBN 978-2-87953-147-2
|-
|Hbari, Ghassen; Koenig, Siggy; Steinmetzer, Jeanne
|2016
|ar-fr-lb / fr-ar-lb
|MA’AN ENSEMBLE ZESUMMEN: Dictionnaire élémentaire&lt;br&gt; Franséisch, Arabesch, Lëtzebuergesch /&lt;br&gt; Arabesch, Franséisch, Lëtzebuergesch
|Lëtzebuerg: ISBN 978-99959-1-066-2 [https://web.archive.org/web/20170107193638/http://www.men.public.lu/catalogue-publications/adultes/manuels-luxembourgeois/dictionnaire-fr-arabe-lux/dictionnaire.pdf dictionnaire-fr-arabe-lux]
|-
|Gharai, Shahmira; Koenig, Siggy; Steinmetzer, Jeanne
|2017
|farsi/dari-fr-lb / fr-farsi/dari-lb
|BÂ’HAM ENSEMBLE ZESUMMEN: Dictionnaire élémentaire&lt;br&gt; Franséisch, Farsi/Dari, Lëtzebuergesch /&lt;br&gt; Farsi/Dari, Franséisch, Lëtzebuergesch
|Lëtzebuerg: ISBN 978-99959-1-076-1 [https://web.archive.org/web/20170701193605/http://www.men.public.lu/catalogue-publications/adultes/manuels-luxembourgeois/dictionnaire-farsi/farsi.pdf Le Dictionnaire élémentaire français - farsi/dari - luxembourgeois]
|-
|[[Association de soutien aux travailleurs immigrés|ASTI asbl]]
|2019
|fr-tigrigna-lb
|ሓቢርና ENSEMBLE ZESUMMEN : Dictionnaire élémentaire&lt;br&gt;Français - Tigrigna - Luxembourgeois
|Lëtzebuerg: Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse / ASTI, 2019. ISBN : 978-99959-1-245-1. [https://web.archive.org/web/20190713060354/http://www.men.public.lu/catalogue-publications/adultes/manuels-luxembourgeois/dictionnaire-tigrigna/web.pdf Online]
|}

==Literatur==
* Diderich, T.: ''Wo 'Kéiseker' und 'Ijhel' sich gute Nacht sagen müssen. Ein Beitrag zur inhaltlichen Diskussion über das neu zu gestaltende Wörterbuch des Lëtzebuergeschen'', In: [[d'Lëtzebuerger Land]] 13 (2 IV 93) 10-11.
* Reisdoerfer, J., '''Een neie lëtzebuergeschen Dixionär', Prolegomena zu einem Wörterbuch der luxemburgischen Sprache'', In: ''Die Warte'' 47. Jhg. Nr. 4/686 &amp; 5/687.
* Kühn, P., ''Lexikographie des Luxemburgischen. Plädoyer für eine kultursensitive Wörterbuchschreibung.'' In: Aufbrüche und Vermittlungen. Beiträge zur Luxemburger und europäischen Literatur- und Kulturgeschichte. Hrsg. v. Claude D. Conter u. Nicole Sahl. Bielefeld: Aisthesis 2010, 243-266.

== Kuckt och ==
* [[Geschicht vun der Sproochwëssenschaft zu Lëtzebuerg]]
* [[Neologismen am Lëtzebuergeschen]]
* [[Lëtzebuergesch]]

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20080913175513/http://www.dico.lu/ dico.lu - Franséisch/Lëtzebuergesch Dictionnaire op Wiki-Prinzip]
* [http://www.lod.lu Lëtzebuerger Online Dictionnaire]
* [http://www.luxdico.com Luxdico.com]
* [http://www.lexilogos.com/luxembourgeois_langue_dictionnaires.htm Lexilogos, dictionnaires luxembourgeois]
* Lëtzebuergesch Dictionnairen als Online-Datebank beim Portal LexicoLux vun der Universitéit Lëtzebuerg:
** [https://infolux.uni.lu/worterbucher/ D'''Wörterbuch der Luxemburger Umgangssprache'' vum J-F Gangler vun 1847]
** [https://infolux.uni.lu/worterbucher/ D'''Wörterbuch der luxemburgischen Mundart'' vun 1906]
** [https://infolux.uni.lu/worterbucher/ D'Luxemburger Wörterbuch]
* [https://web.archive.org/web/20130124015611/http://www.mega.public.lu/publications/recherche/professions/index.php Chancëgläichheetsministère, Dictionnaire Beruffer, Titelen a Funktiounen weiblech-männlech, lëtzebuergesch, däitsch a franséisch]
* [https://web.archive.org/web/20070312223449/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/pantea_100801.html &quot;Bettseecheschzalot heescht 'gyermeklàncfü'&quot; - Artikel vum R. Hilgert op land.lu]
* [https://web.archive.org/web/20070311065141/http://www.restena.lu/cul/FsSchanen/index.htm &quot;Metalexikographische Notizen zum Luxemburgischen&quot; vum J. Reisdoerfer]
* [https://web.archive.org/web/20070818114700/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/derrmann_300104.HTML &quot;35 000 Lemmata&quot; vu Lulling a Schanen 30.01.2004]
* Kühn, P., Lexikographie des Luxemburgischen. Plädoyer für eine kultursensitive Wörterbuchschreibung. In: Aufbrüche und Vermittlungen. Beiträge zur Luxemburger und europäischen Literatur- und Kulturgeschichte. Hrsg. v. Claude D. Conter u. Nicole Sahl. Bielefeld: Aisthesis Verlag 2010, 243-266.
{{WikipediaLU}}

{{DEFAULTSORT:Letzebuergesch Dictionnairen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sprooch]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dictionnairen| ]]</text>
      <sha1>lv4jaoe7t5tssw17lhcdr5bsjczr7rg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Royal Astronomical Society</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31925</id>
    <revision>
      <id>2711885</id>
      <parentid>2711750</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2711885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4541" sha1="khrffgbkezureknuwk39hw6va0xlfwg" xml:space="preserve">[[Fichier:Burlington House-Courtyard.jpg|thumb|330px|De Sëtz vun der RAS zanter [[1874]] – [[Burlington House]] zu London, am Joer 2004.]]
D''''Royal Astronomical Society''' (RAS) huet als ''Astronomical Society of [[London]]'' am Joer [[1820]] ugefaangen. Fir d'[[Astronomie|astronomesch]] Fuerschung z'ënnerstëtzen, déi zu där Zäit méi vun Amateurastronome wéi vu professionelle bedriwwe gouf, gouf si [[1831]] duerch de Kinnek [[William IV. vun England|William IV.]] als ''Royal Astronomical Society'' nei gegrënnt. Zanter [[1915]] sinn och Fraen als Member zougelooss. Si ass déi englesch Memberorganistioun vun der [[International Astronomesch Unioun|International Astronomical Union]] an ass Member vum [[Science Council]].

== Publikatiounen ==

Eng vun den Haaptaktivitéite vun der RAS ass d'Verëffentlechung vu wëssenschaftlechen Zäitschrëften. Si verëffentlecht z.Z. zwou weltwäit féierend Fuerschungszäitschrëften, d'MNRAS an der Astronomie an, an der Geophysik, zesumme mat der [[Deutsche Geophysikalische Gesellschaft|Deutschen Geophysikalischen Gesellschaft]] (GJI), d'A&amp;G. Béid Zäitschrëfte bréngen, op Héichglanzpabeier, Iwwersiichts- an aner Artikele vun allgemengem Interessi eraus. Déi vollstänneg Lëscht vun de Zäitschrëften, déi vun der RAS verëffentlecht ginn, steet hei, mat hiren Ofkierzunge vun der [[NASA]] ADS a bibliographeschem Code:
:

* ''Memoirs of the Royal Astronomical Society'' (MmRAS): 1822 – 1978
* ''[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]'' (MNRAS): zanter 1827
* ''Geophysical Supplement to Monthly Notices'' (MNRAS): 1922 – 1957
* ''Geophysical Journal'' (GeoJ): 1958 – 1987
* ''Geophysical Journal International'' (GeoJI): zanter 1988
* ''Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society'' (QJRAS): 1960 – 1996
* ''Astronomy &amp; Geophysics'' (A&amp;G): zanter 1997

== Memberen ==

Membere vun der RAS ginn ''Fellows'' (Kärelen) genannt a kënne FRAS als Nummzousaz féieren. D'Memberschaft ass fir jiddwereen iwwer 18 Joer op, deen der Gesellschaft akzeptabel erschéngt. D'Zuel vun de Memberen huet am Joer [[2003]] fir d'éischt déi 3000 iwwerschratt.

== Sëtzungen ==

D'Gesellschaft organiséiert reegelméisseg all Mount Diskussiounssëtzungen iwwer Theemen aus der Astronomie an der Geophysik, déi normalerweis all zweete Freideg am Mount vu September bis Juni zu London ofgehale ginn.

Zesumme mat der [[Geological Society of London]], ënnerstëtzt d'Gesellschaft déi [[British Geophysical Association]].

== Presidenten ==

Den éischte President vun der Royal Astronomical Society war den [[Wilhelm Herschel]], deen allerdéngs ni eng Sëtzung geleet huet. Zanterhier ass dëse Poste vu ville gudden Astronome bekleet ginn.

Déi lescht Presidenten:

* [[1992]] [[Martin Rees]]
* [[1994]] [[Carole Jordan]]
* [[1996]] [[Malcolm Longair]]
* [[1998]] [[David Williams]]
* [[2000]] [[Nigel Weiss]]
* [[2002]] [[Jocelyn Bell Burnell]]
* [[2004]] [[Kathryn Whaler]]

Besonnesch fréier Presidenten:

* [[John Herschel]]
* [[George Biddell Airy|George Airy]]
* [[Arthur Cayley]]
* [[John Couch Adams]]
* [[Charles Pritchard]]
* [[William Lassell]]
* [[James Glaisher]]
* [[George Howard Darwin|George Darwin]]
* [[Edward James Stone|Edward Stone]]
* [[Arthur Eddington]]
* [[Edward Arthur Milne]]
* [[William McCrea]]
* [[Fred Hoyle]]

== Medailen ==

Déi héchst Auszeechnung vun der Royal Astronomical Society ass d'[[Goldmedail vun der Royal Astronomical Society|Goldmedail]]. Ënner de bekanntste Präisdréier ass den [[Albert Einstein]] [[1926]] an de [[Stephen Hawking]] [[1985]].

Aner Auszeechnunge sinn d'[[Eddington Medail]], d'[[Herschel Medail]], d'[[Chapman Medail]], d'[[Price Medail]] an d'[[Jackson-Gwilt-Medail]].

==Kuckt och ==
* [[James Dunlop]]

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20050426012423/http://www.ras.org.uk/ The Royal Astronomical Society]
* [https://web.archive.org/web/20240221172025/http://www.ras.org.uk/images/stories/ras_pdfs/Awards/gold_medals.pdf Complete list of Gold Medal recipients]
* [https://web.archive.org/web/20080904222418/http://www.blackwellpublishing.com/aag Astronomy &amp; Geophysics]
* [https://web.archive.org/web/20080821161150/http://www.blackwellpublishing.com/gji Geophysical Journal International]
* [https://web.archive.org/web/20081202114156/http://www.blackwellpublishing.com/mnr Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]
* [http://www.geophysics.org.uk/ The British Geophysical Association]
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Royal Astronomical Society| ]]</text>
      <sha1>khrffgbkezureknuwk39hw6va0xlfwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruslana Lyjytschko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35224</id>
    <revision>
      <id>2711886</id>
      <parentid>2655871</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>50611</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2711886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4806" sha1="sysefjpxabk6ox170vh8yl2g9cms4bn" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie
|Bild=Ruslana in Baku, Azerbaijan, 2012.jpg
|Bildbeschreiwung=am Joer 2012}}
'''Ruslana Lyjytschko''' ([[Ukrainesch]] {{lang|uk|Руслана Лижичко}}/''Ruslana Lyjytschko''; no der englescher Transkriptioun meeschtens als '''Ruslana Lyzhychko''' resp. '''Ruslana Lyzhichko''' geschriwwen; gebuer de [[24. Mee]] [[1973]] zu [[Lwiw|Lemberg]]), ass eng [[ukrain]]esch [[Sänger]]in, [[Danz|Dänzerin]], [[Museksproduzent|Produzentin]] a [[Komponist]]in.

== Biographie ==

D'Ruslana Lyjytschko ass zanter [[1995]] mam Produzent [[Alexander Ksenofontow]] bestuet. Zesumme bedreiwe se zanter [[1993]] d'Studio ''Luxen'', an deem Filmtrailer fir [[Musical]]s a Radiosreklamme gemaach ginn.

Schonn als Kand huet d'Ruslana an der Grupp ''Orion'' gesongen, spéider am Kannerensemble ''Smile''. Si huet un der [[Dirigent]]e-Fakultéit vum [[Lwiw|Lemberger]] Conservatoire studéiert. Si schreift, komponéiert a produzéiert hir Lidder selwer, geneesou wéi hir Museksvideoen. Am Joer [[1998]] hat si an der Ukrain en éischte Succès mat dem Song ''Sunrise'' (uk:''Svitanok''), wou et och e relatiivt erfollegräicht Museksvideo derzou gouf. Hiren Album ''A Moment of Spring'' (uk: ''Myt' vesny, Мить весни'') war och en Erfolleg. Am Joer [[1999]] huet si bei der Verfilmung vum Chrëschtdags-Musical ''The Final Christmas of the 1990s'' (''Ostanne rizdvo 90th'') matgespillt, déi d'ukrainesch Auszeechnung ''Movie of the Year'' krut. D'ukrainesch Televisioun huet d'Ruslana zur ''Perséinlechkeet vum Joer 2000'' gewielt. Hiren erollegräichen Album ''Wild Dances'' ([[ukrainesch|uk]]: ''дикі танці/Dyki Tanzi''), deen [[2003]] erauskoum, krut als éischten Album iwwerhaapt [[Platin]] fir 100.000 verkaaft Exemplairen, an engem Land mat markantem Museksschwaarzmaart eng erstaunlech Leeschtung.

D'Ruslana huet [[2004]] d'[[Eurovision Song Contest 2004|Eurovisioun]] mam Titel ''Wild Dances'' mat 280 Punkte gewonnen. Si krut vu 35 vun de 36 Natiounen déi matgemaach hu Punkten. Am Lidd sinn Elementer aus der Folklor vun den [[Huzulen]]-[[Volleksgrupp]] aus de [[Karpaten]]. D'Lidd gouf duerch eng intern Jury vum ukrainesche Televisiounssender NTU fir d'Participatioun un der Eurovisioun ausgewielt. D'Lidd war fir den Album mam selwechten Numm geduecht, mä wéinst der Quantitéit u Material op de geplangten Album ''Wild Dances 2'' opgestockt. Op der Bün zu [[Istanbul]] gouf si vum ukrainesche Ballett ''Jyttja'' (uk: ''Життя'') ënnerstëtzt.

D'Ruslana ass eng Symbolfigur fir d'[[Presidentschaftwalen an der Ukrain 2004|''Orange Revolutioun'']] am Joer 2004 ginn. Si huet sech no der Walfälschung bei de Walen als eng vun den éischten an der Demokratiebeweegung op dem [[Wiktor Juschtschenko]] senger Säit agereit a gëtt haut als Symbol fir déi modern Ukrain verstanen.

D'Ruslana wierkt och beim Projet ''Begegnungen - Eine Allianz für Kinder'' vum [[Peter Maffay]] mat.

== Discographie == 
=== Albumen ===
* Myt' Vesny - Dzvinkiy viter ([[1986, 1998]])
* Ostannye rizdvo 90 ([[1999]])
* Naikrashe ([[2001]])
* Dobriy vechir, tobi... ([[2002]])
* Dyki Tantsi ([[2003]])
* Dyki Tantsi + Bonus ([[2004]])
* Wild Dances ([[2004]])
* Wild Dances (New Year Edition) ([[2005]])
* Wild. Club'in (2005)
* Amazonka ([[2008]])
* Wild Energy (2008)
* EY-fori-YA ([[2012]])
* Miy Brat! (razom!) ([[2013]])
* My Boo! (together!) (2013)

=== Singelen ===
* Wild Dances (2004)
* Dance with the wolves (2004)
* The Same Star (2005)
* Dyka Enerhiya ([[2006]])
* Moon of Dreams (feat. T-Pain) (2008)
* Wow! ([[2011]])
* Sha-la-la (2011)
* Davaj Graj (2011)
* Miy Brat! (2012)
* Tse Ey-fori-ya (2012)
* Rachmaninov (2012)
* This Is Euphoria (2013)
* It's magical ([[2017]])

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Ruslana|{{PAGENAME}}}} 
* [http://www.ruslana.ua Dem Ruslana seng Homepage] {{en}}{{uk}}{{ru}}
* [https://web.archive.org/web/20121008003503/http://fanclub.ruslana.ua/ Fanclub.ruslana.ua] {{en}}{{uk}}{{ru}}
* [https://web.archive.org/web/20120630103736/http://www.ruslanatv.com/ RuslanaTV] {{en}}{{uk}}
* [http://www.youtube.com/RuslanaTube RuslanaTube (YouTube)] {{en}}{{uk}}

&lt;div style=&quot;clear:both;&quot; class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%; border:1px solid #aaaaaa; background-color:#8AD0FF; padding:5px; font-size:95%;&quot;
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;35%&quot; | '''Virgänger'''&lt;br&gt;[[Sertab Erener]]
| width=&quot;30%&quot; | '''Gewënner vun der [[Eurovision Song Contest|Eurovisioun]]'''&lt;br&gt;2004
| width=&quot;35%&quot; | '''Nofollger'''&lt;br&gt;[[Elena Paparizou]]
|}
&lt;/div&gt;

{{DEFAULTSORT:Lyjytschko Ruslana}}
[[Kategorie:Ukrainesch Popsänger]]
[[Kategorie:Gebuer 1973]]
[[Kategorie:Gewënner vum Eurovision Song Contest]]
[[Kategorie:Participantë fir d'Ukrain beim Eurovision Song Contest]]
[[Kategorie:Participantë beim Eurovision Song Contest 2004]]</text>
      <sha1>sysefjpxabk6ox170vh8yl2g9cms4bn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bainville-aux-Saules</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42123</id>
    <revision>
      <id>2711843</id>
      <parentid>2692559</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>59124</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1646" sha1="dt6ahpnkpsrkdleb0db38quw3hpjwzx" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Bainville-aux-Saules
 | Bild héich= Bainville aux saules (88).jpg
 | Bildtext héich = D'Méchelskierch]]
 | Wopen = Blason ville fr Bainville-aux-Saules (Vosges).svg
 | Regioun = {{Grand Est}}
 | Departement = {{Vosges}}
 | Arrondissement = [[Arrondissement Épinal|Épinal]]
 | Kanton = [[Canton de Darney|Darney]]
 | Gemeng = 
 | Insee = 88030
 | Plz = 88270
 | Koordinaten = {{coor dms|48|12|26|N|06|08|17|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch Gemeng = 561
 | Bevëlkerung Gemeng = 115
 | Bevëlkerungsdatum G = [[2006]]
 }}
'''Bainville-aux-Saules''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] an de [[Departement Vosges|Vogesen]] an der Regioun [[Grand Est]].

Bainville-aux-Saules läit am Dall vun der Baach ''Eau de la Ville'' déi nordëstlech vu Bainville an de [[Madon]] leeft.

==Geschichtleches==
Vu Bainville geet an engem Dokument vun [[1303]] riets, an deem de Jean de Dampierre den [[Thiébaud II. vu Loutrengen|Thiébaud II.]] als Chef unerkennt.

Am Joer [[1510]] huet den [[Tunn vu Loutrengen]] do op enger Kopp en Haus opgeriicht, vun deem nach just de Pëtz, deen haut der Gemeng gehéiert, Rescht ass.

[[1728]] huet de Marc Caesar, Grof vun Hoffelize, verlaangt datt d'Uertschaft sollt an Hoffelize ëmgedeeft ginn. Wéi deen an der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] seng Rechter ewechgeholl krut, gouf d'Uertschaft erëm emgedeeft.
 
==Nopeschgemengen==
*[[Begnécourt]]
*[[Rancourt]]
*[[Frésnois]]
*[[Légéville-et-Bonfays]]
{{Kuckt och Vosges}}

[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Épinal]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Épinal]]</text>
      <sha1>dt6ahpnkpsrkdleb0db38quw3hpjwzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haaptsäit/WDS-Spënnchen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45363</id>
    <revision>
      <id>2711883</id>
      <parentid>2711813</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T21:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 200 */</comment>
      <origin>2711883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38223" sha1="nh6n57miifqrbefi1qepwuxksa7jjtt" xml:space="preserve">{|
|bgcolor=#FFFFEE|
&lt;br&gt;'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&amp;nbsp;x&amp;nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn.

Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].

Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn.
|}
----

== Wousst Dir schonn datt… ==
* … 
* … 
=== 200 ===
* … 
* … 
* … et zanter 2019 mam ''ቓላት ፈረንሳይ/ትግርኛ/ሉግዘምበርጅዋ'' och en [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire Franséisch-Tigrigna-Lëtzebuergesch]] gëtt?
* … et an der Mëtt vum 19. Joerhonnert e ''fiktive'' [[Lëtzebuerger Frang#Aféierung_als_Buchwärung_(1849)|Lëtzebuerger Frang]] gouf?
* …  [[Hesper]] a [[Menster]] knapps 7 Joer laang Chef-lieuë vu  [[Kanton Hesper|jee engem Kanton]] [[Kanton Menster|mam selwechten Numm]] waren?
* … 1962 an 1966  de [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson Européenne]] an der [[Villa Louvigny]] organiséiert gouf?
* … d'[[Amalia-Monument]] am [[Stater Park]], als Erënnerung un d'[[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], dat éischt Monument zu Lëtzebuerg war, dat fir eng Fra opgeriicht gouf?
* …  [[Uewerkuer]], der New Wave Pop-Band [[Depeche Mode]] no, ''&quot;eng kleng Uertschaft&quot;'' ass?
* … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen?
* … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann?  
&lt;!-- 190 --&gt;
* … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph &quot;Guillermo&quot; Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt?
* … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? 
* … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass?
* …  de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet?
* … zu [[Holztem]] uganks den 2020er Joeren [[Burgus vun Holztem|141 Goldmënzen aus der Réimerzäit]] fonnt goufen, mat de Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 a 408 regéiert hunn?
* … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet?
* … beim [[Ostrakismos|Schierbelegeriicht]] am 5. Jh. v. Chr zu Athen doriwwer ofgestëmmt konnnt ginn, dass e Bierger d'Stad huet misse bannent zéng Deeg verloossen a sech zéng Joer net méi do huet dierfe weisen?
* … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt?
* … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als  ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur?
* … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert?
* …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war?
* … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen?
* … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen?
* … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet?
* …  am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass?
* … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]]  wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen?
* … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert?
* … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass?
* … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf?
* … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am  antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass?
* … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf?
* …  d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft?
* … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg  geschenkt goufen?
* … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher  uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf?
* … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war?
* … d '&quot;[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]&quot; eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass?
* … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? 
* … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass?
* … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen?
* … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf?
*  … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass?
* … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn?
* … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt?
* … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen  d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen?
* … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1?
* ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn?
* … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit  als Quartier ''Universitéit''?
* … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn?

=== 150 ===
* … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&amp;nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf?
* … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn?
* … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf?
* … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? 
* … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war?
* … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''?
*  … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen?
* … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut?
* … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat?
* … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel?
* …  de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass?
* … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn?
* … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf?
* … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]?
* … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert?
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass?
* … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass?
* … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat?
* … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat?
* … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt?
* … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet?
* … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? 
* … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf?
* … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? 
* … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen?
* … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat?
* … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet?
* … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn?
* … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet?
* … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''?
* … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass?
* … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass?
* … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet?
* … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? 
* … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen?
* … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist?
* … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass?
* … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet?
* … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat?
* … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt?
* … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? 
* … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass?
* … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn?
* … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen?
* … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval?
* … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen?
* … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit?

===100 ===
* … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn?
* … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, &quot;[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg&quot;, hire Grënner?
* … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt?
* … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit?
* … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf?
* … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf?
* … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass?
* … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut?
* … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass?
* … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass?
* … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war?
* … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet?
* … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet?
* … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet?
* … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet?
* … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat?
* … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren?
* … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen?
* … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf?
* … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen?
* … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen?
* … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war?
* … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? 
* … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? 
* … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass?
* … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier?
* … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn?
* … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?

===50===
* … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''&quot;erstaunleche Publikumserfolleg&quot;'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? 
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut&lt;!-- Stand 2023--&gt; just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] 
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?&lt;!-- Stand Nov. 2022--&gt;
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? 
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&amp;nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?


===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? 
* ...  d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? 
* ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren?
* ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … an Däitschland zwéi Beem – d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf?
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? 
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … de Markennumm [[Elle &amp; Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt?
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? 
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen?
* … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet?
[[Kategorie:WDS]]</text>
      <sha1>nh6n57miifqrbefi1qepwuxksa7jjtt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711887</id>
      <parentid>2711883</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Wousst Dir schonn datt… */</comment>
      <origin>2711887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38209" sha1="hh49timh2uxw43q3rip5zd2vnze7ee0" xml:space="preserve">{|
|bgcolor=#FFFFEE|
&lt;br&gt;'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&amp;nbsp;x&amp;nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn.

Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].

Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn.
|}
----

== Wousst Dir schonn datt… ==
* … 
* … 
=== 200 ===
* … 
* … 
* … et zanter 2019 mam ''ቓላት ፈረንሳይ/ትግርኛ/ሉግዘምበርጅዋ'' och en [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire Franséisch-Tigrigna-Lëtzebuergesch]] gëtt?
* … et an der Mëtt vum 19. Joerhonnert e ''fiktive'' [[Lëtzebuerger Frang#Aféierung_als_Buchwärung_(1849)|Lëtzebuerger Frang]] gouf?
* …  [[Hesper]] a [[Menster]] knapps 7 Joer laang Chef-lieuë vu  [[Kanton Hesper|jee engem Kanton]] [[Kanton Menster|mam selwechten Numm]] waren?
* … 1962 an 1966  de [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson Européenne]] an der [[Villa Louvigny]] organiséiert gouf?
* … d'[[Amalia-Monument]] am [[Stater Park]], als Erënnerung un d'[[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], dat éischt Monument zu Lëtzebuerg war, dat fir eng Fra opgeriicht gouf?
* … der New Wave Pop-Band [[Depeche Mode]] no, [[Uewerkuer]]  ''&quot;eng kleng Uertschaft&quot;'' ass?
* … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen?
* … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann?  
* … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph &quot;Guillermo&quot; Dupaix]], aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt?
* … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? 
* … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass?
* …  de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet?
* … zu [[Holztem]] uganks den 2020er Joeren [[Burgus vun Holztem|141 Goldmënzen aus der Réimerzäit]] fonnt goufen, mat de Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 a 408 regéiert hunn?
* … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet?
* … beim [[Ostrakismos|Schierbelegeriicht]] am 5. Jh. v. Chr zu Athen doriwwer ofgestëmmt konnnt ginn, dass e Bierger d'Stad huet misse bannent zéng Deeg verloossen a sech zéng Joer net méi do huet dierfe weisen?
* … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt?
* … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als  ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur?
* … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert?
* …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war?
* … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen?
* … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen?
* … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet?
* …  am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass?
* … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]]  wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen?
* … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert?
* … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass?
* … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf?
* … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am  antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass?
* … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf?
* …  d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft?
* … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg  geschenkt goufen?
* … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher  uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf?
* … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war?
* … d '&quot;[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]&quot; eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass?
* … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? 
* … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass?
* … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen?
* … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf?
*  … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass?
* … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn?
* … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt?
* … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen  d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen?
* … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1?
* ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn?
* … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit  als Quartier ''Universitéit''?
* … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn?

=== 150 ===
* … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&amp;nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf?
* … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn?
* … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf?
* … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? 
* … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war?
* … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''?
*  … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen?
* … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut?
* … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat?
* … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel?
* …  de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass?
* … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn?
* … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf?
* … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]?
* … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert?
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass?
* … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass?
* … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat?
* … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat?
* … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt?
* … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet?
* … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? 
* … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf?
* … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? 
* … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen?
* … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat?
* … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet?
* … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn?
* … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet?
* … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''?
* … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass?
* … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass?
* … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet?
* … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? 
* … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen?
* … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist?
* … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass?
* … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet?
* … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat?
* … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt?
* … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? 
* … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass?
* … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn?
* … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen?
* … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval?
* … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen?
* … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit?

===100 ===
* … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn?
* … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, &quot;[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg&quot;, hire Grënner?
* … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt?
* … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit?
* … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf?
* … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf?
* … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass?
* … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut?
* … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass?
* … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass?
* … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war?
* … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet?
* … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet?
* … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet?
* … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet?
* … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat?
* … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren?
* … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen?
* … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf?
* … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen?
* … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen?
* … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war?
* … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? 
* … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? 
* … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass?
* … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier?
* … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn?
* … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?

===50===
* … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''&quot;erstaunleche Publikumserfolleg&quot;'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? 
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut&lt;!-- Stand 2023--&gt; just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] 
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?&lt;!-- Stand Nov. 2022--&gt;
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? 
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&amp;nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?


===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? 
* ...  d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? 
* ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren?
* ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … an Däitschland zwéi Beem – d&lt;nowiki&gt;'&lt;/nowiki&gt;''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf?
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? 
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … de Markennumm [[Elle &amp; Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt?
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? 
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen?
* … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet?
[[Kategorie:WDS]]</text>
      <sha1>hh49timh2uxw43q3rip5zd2vnze7ee0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marc Baum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62842</id>
    <revision>
      <id>2711839</id>
      <parentid>2681587</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Karriär */ Rotatioun</comment>
      <origin>2711839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="18ayce48fjeu4qukpm0yvpd2atnnuja" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Marc Baum''', gebuer den [[11. Juni]] [[1978]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Schauspiller]] a [[Politiker]] ([[Déi Lénk]]).

== Karriär ==
=== Politiker ===
Zanter Oktober 2008 ass hien am Escher [[Gemengerot]] als Vertrieder vun der Partei [[Déi Lénk]].

Den 20. Abrëll 2016 gouf hien als Deputéierten an der [[Chamber]] vereedegt, wou en d'Mandat vum [[Serge Urbany]] iwwerholl huet&lt;ref&gt;[http://chd.lu/wps/portal/public/accueil/actualite/alaune/7de76c7f-1d34-4cdd-b453-c4697bf9cec0/!ut/p/b1/hc7BboJAEAbgZ_EBZGZ3YbccoSCCsiILKHsxUJsGBG0TY-M-fWnSQ3toO7fJ_82fAQ01cQklKBxCYQ_63Ny6l-baXc7N8LlrfghoUOWxTTESWxtpEiaiVJI9BHwC9QTwl_Hw5_0mVBwpy5iXKzrlNuyg9r9K_lD_PCGXl_EZ6omJb2wdC6QL3PgrskWMCBSwR_ug-vtrbE4m702eqaJkyugMTZWmRZvLctio40KmfUjICWnapljgmylCR8prkB2rvPQ9j8_T5QoS0F07Wu9Po4UWpYwL4douYS4hnDuwe4RRD-v7PLqN3mz2AfE-GOc!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/ &quot;Marc Baum, nouveau député de Déi Lénk.&quot;] op chd.lu, 20.4.2016.&lt;/ref&gt;. Bei de [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] gouf hien dohinner erëmgewielt&lt;ref&gt;[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/partis/dei-lenk.html elections.lu.]&lt;/ref&gt;.

Am Mee 2021 huet hien, dem parteiinterne Rotatiounsprinzip no, der [[Myriam Cecchetti]] säi Mandat fir de Rescht vun der Chambersessioun iwwerlooss.

Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Walen 2023]] gouf hien nees direkt an d’Chamber gewielt. Nom selwechte Rotatiounsprinzip ass hie fir d'Rentrée 2026 vum [[Gary Diderich]] ersat ginn.

=== Schauspiller ===
De Marc Baum huet am [[LHCE|Lycée Hubert-Clément]] bei der Trupp ''[[Jugendtheatergrupp Namasté|Namasté]]'' éischt Erfarunge gemaach, huet Diktiounscoursë geholl, an no sener Première zu Berlin an zu München Theaterwëssenschafte studéiert. 1997 huet hie fir d'éischt ënner der Regie vu [[Frank Hoffmann]] am [[Théâtre national du Luxembourg|TNL]] gespillt a steet zanterhier ëmmer nees a Produktioune vun deem Ensembel op der Bün. Ausserdeem ass hien a Filmproduktioune wéi ''[[Läif a Séil]]'' ([[Loïc Tanson]], 2023) a ''[[Marginal (Televisiounsserie)|Marginal]]'' (L. Tanson, 2025) ze gesinn.&lt;ref&gt;Marc Thill: [https://www.wort.lu/kultur/maske-und-mandat-das-doppelleben-des-schauspieler-politikers-marc-baum/16475247.html &quot;Maske und Mandat: Das Doppelleben des Schauspieler-Politikers Marc Baum.&quot;] wort.lu [w+], 26.08.2024.&lt;/ref&gt;

== Filmographie ==
* 2023: ''[[Läif a Séil]]'' vum [[Loïc Tanson]]
* 2024: ''Äddi a Merci'' vum [[Chris Poulles]] - (Kuerzfilm)

== Literatur ==
* Clarinval, France, 2025. ''Tribüne und Bühne. Député Déi Lénk à la Chambre, Marc Baum est aussi acteur de théâtre. Deux métiers qu'il exerce par intermittence, avec la même ferveur.'' [[d'Lëtzebuerger Land]] vum 6. Juni 2025, S. 10

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Baum Marc}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Gebuer 1978]]</text>
      <sha1>18ayce48fjeu4qukpm0yvpd2atnnuja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711841</id>
      <parentid>2711839</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Karriär */ ëmformuléiert</comment>
      <origin>2711841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3094" sha1="fsudd8yz8czdz8f7lui7dym96rg8gr6" xml:space="preserve">{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Marc Baum''', gebuer den [[11. Juni]] [[1978]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Schauspiller]] a [[Politiker]] ([[Déi Lénk]]).

== Karriär ==
=== Politiker ===
Zanter Oktober 2008 ass hien am Escher [[Gemengerot]] als Vertrieder vun der Partei [[Déi Lénk]].

Den 20. Abrëll 2016 gouf hien als Deputéierten an der [[Chamber]] vereedegt, wou en d'Mandat vum [[Serge Urbany]] iwwerholl huet&lt;ref&gt;[http://chd.lu/wps/portal/public/accueil/actualite/alaune/7de76c7f-1d34-4cdd-b453-c4697bf9cec0/!ut/p/b1/hc7BboJAEAbgZ_EBZGZ3YbccoSCCsiILKHsxUJsGBG0TY-M-fWnSQ3toO7fJ_82fAQ01cQklKBxCYQ_63Ny6l-baXc7N8LlrfghoUOWxTTESWxtpEiaiVJI9BHwC9QTwl_Hw5_0mVBwpy5iXKzrlNuyg9r9K_lD_PCGXl_EZ6omJb2wdC6QL3PgrskWMCBSwR_ug-vtrbE4m702eqaJkyugMTZWmRZvLctio40KmfUjICWnapljgmylCR8prkB2rvPQ9j8_T5QoS0F07Wu9Po4UWpYwL4douYS4hnDuwe4RRD-v7PLqN3mz2AfE-GOc!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/ &quot;Marc Baum, nouveau député de Déi Lénk.&quot;] op chd.lu, 20.4.2016.&lt;/ref&gt;. Bei de [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] gouf hien dohinner erëmgewielt&lt;ref&gt;[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/partis/dei-lenk.html elections.lu.]&lt;/ref&gt;.

Am Mee 2021 huet hien, dem parteiinterne Rotatiounsprinzip no, der [[Myriam Cecchetti]] säi Mandat fir de Rescht vun der Chambersessioun iwwerlooss.

Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Walen 2023]] gouf hien nees direkt an d’Chamber gewielt. Nom selwechte Rotatiounsprinzip huet de [[Gary Diderich]] säi Mandat fir d'Rentrée 2026 iwwerholl.

=== Schauspiller ===
De Marc Baum huet am [[LHCE|Lycée Hubert-Clément]] bei der Trupp ''[[Jugendtheatergrupp Namasté|Namasté]]'' éischt Erfarunge gemaach, huet Diktiounscoursë geholl, an no sener Première zu Berlin an zu München Theaterwëssenschafte studéiert. 1997 huet hie fir d'éischt ënner der Regie vu [[Frank Hoffmann]] am [[Théâtre national du Luxembourg|TNL]] gespillt a steet zanterhier ëmmer nees a Produktioune vun deem Ensembel op der Bün. Ausserdeem ass hien a Filmproduktioune wéi ''[[Läif a Séil]]'' ([[Loïc Tanson]], 2023) a ''[[Marginal (Televisiounsserie)|Marginal]]'' (L. Tanson, 2025) ze gesinn.&lt;ref&gt;Marc Thill: [https://www.wort.lu/kultur/maske-und-mandat-das-doppelleben-des-schauspieler-politikers-marc-baum/16475247.html &quot;Maske und Mandat: Das Doppelleben des Schauspieler-Politikers Marc Baum.&quot;] wort.lu [w+], 26.08.2024.&lt;/ref&gt;

== Filmographie ==
* 2023: ''[[Läif a Séil]]'' vum [[Loïc Tanson]]
* 2024: ''Äddi a Merci'' vum [[Chris Poulles]] - (Kuerzfilm)

== Literatur ==
* Clarinval, France, 2025. ''Tribüne und Bühne. Député Déi Lénk à la Chambre, Marc Baum est aussi acteur de théâtre. Deux métiers qu'il exerce par intermittence, avec la même ferveur.'' [[d'Lëtzebuerger Land]] vum 6. Juni 2025, S. 10

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Baum Marc}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Gebuer 1978]]</text>
      <sha1>fsudd8yz8czdz8f7lui7dym96rg8gr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Service national de la jeunesse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63956</id>
    <revision>
      <id>2711837</id>
      <parentid>2583003</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Volvox</username>
        <id>4050</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*  */ + Komma [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>2711837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1345" sha1="rd6se9zwy6r310dm5f2cvqqinrs4kpp" xml:space="preserve">{{Skizz}}
{{Infobox Verwaltung
| Adress =138, Bd de la Pétrusse&lt;br&gt;L-2330 Lëtzebuerg
}}

De '''Service national de la jeunesse''', ofgekierzt '''SNJ''', ass eng ëffentlech [[Verwaltung]], déi dem [[Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse|Ministère fir Educatioun, Kanner a Jugend]] ënnersteet&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2019/05/28/a370/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 28 mai 2019 portant constitution des Ministères. - Legilux|Gekuckt=19.07.2021|Wierk=legilux.public.lu}}&lt;/ref&gt;. Den SNJ gouf am Joer [[1965]] gegrënnt fir d'Aarbecht mat der [[Jugend]] ze begleeden an z'ënnerstëtzen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2009/01/09/n1/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 9 janvier 2009 sur la jeunesse. - Legilux|Gekuckt=19.07.2021|Wierk=legilux.public.lu}}&lt;/ref&gt;.

Den SNJ besteet aus 5 Zentren:

* Forum Geesseknäppchen
* Huelmes
* Mariendall
* Lëltz
* Klouschter op der Pafemillen

Niewent dësen Zenteren verwalt den SNJ nach 3 Chaleten:

* Ierpeldeng
* Fiels
* Wäicherdang

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Service national de la jeunesse|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.snj.public.lu Websäit vum SNJ]
* [https://erliewen.snj.lu/centres/ D'Zentere vum SNJ]
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Lëtzebuerger Verwaltungen]]
[[Kategorie:Jugend]]</text>
      <sha1>rd6se9zwy6r310dm5f2cvqqinrs4kpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erching</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77770</id>
    <revision>
      <id>2711865</id>
      <parentid>2693544</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>59124</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="850" sha1="kpzl6zur25eg7rbaemraus5n6kcugjp" xml:space="preserve">{{SkizzGeoFR}}
{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Erching
 | Wopen = Blason ville fr Erching 57.svg
 | Regioun = {{Grand Est}}
 | Departement = {{Moselle}}
 | Arrondissement = [[Arrondissement Sarreguemines|Sarreguemines]]
 | Kanton = [[Canton de Bitche|Bitche]]
 | Insee = 57196
 | Plz = 57720
 | Koordinaten = {{coor dms|49|06|43|N|07|15|50|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch = 676
 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}}
 | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}}
}}
'''Erching''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Moselle|Museldepartement]] an der Regioun [[Grand Est]].

{{Kuckt och Moselle}}

[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Sarreguemines]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Sarreguemines]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]]</text>
      <sha1>kpzl6zur25eg7rbaemraus5n6kcugjp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fleury (Moselle)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77876</id>
    <revision>
      <id>2711828</id>
      <parentid>2693635</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:44:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>59124</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="892" sha1="9l3i6auqzcx8xi0qcshtohw9in9mu07" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Fleury
 | Wopen = Blason ville fr Fleury 57.svg
 | Regioun = {{Grand Est}}
 | Departement = {{Moselle}}
 | Arrondissement = [[Arrondissement Metz|Metz]]
 | Kanton = [[Canton de Faulquemont|Faulquemont]]
 | Insee = 57218
 | Plz = 57420
 | Koordinaten = {{coor dms|49|02|29|N|06|11|44|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch = 971
 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|linked|P1082}}
 | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|qualifier|P1082|P585}}
}}
'''Fleury''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Moselle|Museldepartement]] an der Regioun [[Grand Est]].
[[Fichier:Fleury-Moselle rue Gerard Mansion.jpg|thumb|left|Rue Gérard Mansion]]
{{Kuckt och Moselle}}

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Metz]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Metz]]
[[Kategorie:Uertschaften op der Seille]]</text>
      <sha1>9l3i6auqzcx8xi0qcshtohw9in9mu07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saint-Fergeux</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78342</id>
    <revision>
      <id>2711891</id>
      <parentid>2693886</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>59124</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>w</comment>
      <origin>2711891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="n9s6eg7t7vlpu9d4y146b0qzqjer19m" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Saint-Fergeux
 | Wopen = Blason ville fr Saint-Fergeux (Ardennes).svg
 | Regioun = {{Grand Est}}
 | Departement = {{Ardennes}}
 | Arrondissement = [[Arrondissement Rethel|Rethel]]
 | Kanton = [[Canton de Château-Porcien|Château-Porcien]]
 | Insee = 08380
 | Plz = 08360

 | Koordinaten = {{coor dms|49|33|50|N|04|12|49|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch = 2.550
 | Bevëlkerung = 197
 | Bevëlkerungsdatum = [[1999]]
 }}
'''Saint-Fergeux''' ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am [[Departement Ardennes]] an der [[Franséisch Regioun|Regioun]] [[Grand Est]].

{{Kuckt och Ardennes}}

[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Rethel]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Rethel]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1914-1918 kruten]]</text>
      <sha1>n9s6eg7t7vlpu9d4y146b0qzqjer19m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Josée Lorsché</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84769</id>
    <revision>
      <id>2711831</id>
      <parentid>2601787</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:21:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>nogeréckelt</comment>
      <origin>2711831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3162" sha1="nx47xzdca5x58cmobge9gisjvsw3rnx" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Josée Lorsché''', gebuer den [[9. September]] [[1961]] zu [[Diddeleng]], ass eng lëtzebuergesch Politikerin an [[Deputéierten|Deputéiert]] ([[déi gréng]]) vu [[Beetebuerg]]. Vu Beruff ass si [[Léierin]].

==Theemen==
Hir laangjäreg Aarbecht als Léierin an d'[[Antiatomkraaftbeweegung]] an den 1980er Joren hunn d'Josée Lorsché dozou beweegt, sech am Beräich vun der Sozial- an [[Ëmwelt]]politik z'engagéieren. Aner wichteg Theeme fir si sinn d'Integratioun vu Mënsche mat Behënnerung, Altersfleeg, d'Gläichstellung vun homosexuelle Mënschen an och d'[[Chancëgläichheet|Gläichstellung vu Mann a Fra]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.greng.lu/qui-sommes-nous/membre/lorsch%C3%A9-jos%C3%A9e |Titel=Josée Lorsché op greng.lu |Gekuckt=03.07.2015 |Archiv-Datum=10.07.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150710094327/http://www.greng.lu/qui-sommes-nous/membre/lorsch%C3%A9-jos%C3%A9e }}&lt;/ref&gt;

==Gemengepolitik==
D'Josée Lorsché ass zanter de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vun 2005 am Beetebuerger [[Gemengerot]], an do zanter 2011 [[Schäffen|Schäffin]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.bettembourg.lu/politique-communale/le-conseil-communal |Titel=bettembourg.lu |Gekuckt=10.06.2011 |Archiv-Datum=24.06.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130624062839/http://www.bettembourg.lu/politique-communale/le-conseil-communal }}&lt;/ref&gt;

==Landespolitik==
Si gouf de 6. Juli 2011, wéi si de [[Jean Huss]] ersat huet, dee sech zeréckgezunn hat,&lt;ref&gt;[http://news.rtl.lu/news/national/114217.html &quot;Chamber: Lorsché a Léiweng, Gemengewahlen a Staumauer.] rtl.lu - 06.07.2011, 16:25 - Fir d'lescht aktualiséiert: 07.07.2011, 08:08&lt;/ref&gt;  als Deputéiert aus dem Bezierk Süden an der [[Chamber]] vereedegt.

Bei de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] an [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|deene vum 14. Oktober 2018]] gouf d'Josée Lorsché erëmgewielt. Bei de Walen duerno, den [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|8. Oktober 2023]], gouf si déi Drëtt op der [[Walbezierk Süden|Südlëscht]], koum awer net méi an d'Chamber. Bei der Rentrée 2026 ass si du fir d'[[Joëlle Welfring]] an der [[Chamber]] nogeréckelt, déi op hiert Mandat verzicht huet, fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]] unzehuelen.

D'Josée Lorsché ass den 13. Oktober 2026 an der Chamber vereedegt ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/assermentation-josee-lorsche-13octobre2026|Titel=Josée Lorsché rejoint les rangs de déi gréng à la Chambre {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-10-14|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Gielercher ==

* {{OCCO| (Promotioun 2022)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2022/06/02/b3607/jo|Titel=Ministère d’État - Promotion générale dans les Ordres nationaux - Nominations.|Gekuckt=24.02.2024|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Lorsche Josee}}
[[Kategorie:Gebuer 1961]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Politiker (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>nx47xzdca5x58cmobge9gisjvsw3rnx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711873</id>
      <parentid>2711831</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Landespolitik */</comment>
      <origin>2711873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3074" sha1="lc6dvx4rvx0kfx6ifx0dqm6eetqnvvg" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Josée Lorsché''', gebuer den [[9. September]] [[1961]] zu [[Diddeleng]], ass eng lëtzebuergesch Politikerin an [[Deputéierten|Deputéiert]] ([[déi gréng]]) vu [[Beetebuerg]]. Vu Beruff ass si [[Léierin]].

==Theemen==
Hir laangjäreg Aarbecht als Léierin an d'[[Antiatomkraaftbeweegung]] an den 1980er Joren hunn d'Josée Lorsché dozou beweegt, sech am Beräich vun der Sozial- an [[Ëmwelt]]politik z'engagéieren. Aner wichteg Theeme fir si sinn d'Integratioun vu Mënsche mat Behënnerung, Altersfleeg, d'Gläichstellung vun homosexuelle Mënschen an och d'[[Chancëgläichheet|Gläichstellung vu Mann a Fra]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.greng.lu/qui-sommes-nous/membre/lorsch%C3%A9-jos%C3%A9e |Titel=Josée Lorsché op greng.lu |Gekuckt=03.07.2015 |Archiv-Datum=10.07.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150710094327/http://www.greng.lu/qui-sommes-nous/membre/lorsch%C3%A9-jos%C3%A9e }}&lt;/ref&gt;

==Gemengepolitik==
D'Josée Lorsché ass zanter de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vun 2005 am Beetebuerger [[Gemengerot]], an do zanter 2011 [[Schäffen|Schäffin]].&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://www.bettembourg.lu/politique-communale/le-conseil-communal |Titel=bettembourg.lu |Gekuckt=10.06.2011 |Archiv-Datum=24.06.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130624062839/http://www.bettembourg.lu/politique-communale/le-conseil-communal }}&lt;/ref&gt;

==Landespolitik==
Si gouf de 6. Juli 2011, wéi si de [[Jean Huss]] ersat huet, dee sech zeréckgezunn hat,&lt;ref&gt;[http://news.rtl.lu/news/national/114217.html &quot;Chamber: Lorsché a Léiweng, Gemengewahlen a Staumauer.] rtl.lu - 06.07.2011, 16:25 - Fir d'lescht aktualiséiert: 07.07.2011, 08:08&lt;/ref&gt;  als Deputéiert aus dem Bezierk Süden an der [[Chamber]] vereedegt.

Bei de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] an [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|deene vum 14. Oktober 2018]] gouf d'Josée Lorsché erëmgewielt. Bei de Walen duerno, den [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|8. Oktober 2023]], gouf si déi Drëtt op der [[Walbezierk Süden|Südlëscht]], koum awer net méi direkt an d'Chamber. Den 13. Oktober 2026 ass si du fir d'[[Joëlle Welfring]] nogeréckelt&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/assermentation-josee-lorsche-13octobre2026|Titel=Josée Lorsché rejoint les rangs de déi gréng à la Chambre {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-10-14|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, déi op hiert Mandat verzicht huet, fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]] unzehuelen.

== Gielercher ==

* {{OCCO| (Promotioun 2022)&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2022/06/02/b3607/jo|Titel=Ministère d’État - Promotion générale dans les Ordres nationaux - Nominations.|Gekuckt=24.02.2024|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;}}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Lorsche Josee}}
[[Kategorie:Gebuer 1961]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Politiker (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]</text>
      <sha1>lc6dvx4rvx0kfx6ifx0dqm6eetqnvvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johann Philipp Bettendorff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84924</id>
    <revision>
      <id>2711882</id>
      <parentid>2670365</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-54467-59</username>
        <id>73600</id>
      </contributor>
      <comment>Kuckt d'Diskussioun. Iwwer der Dier steet d'Joreszuel 1686. Et huet do sécherlech zanter 1625 en Haus gestanen, mee a wéi enger Mesure dat nach datselwecht Haus ass, ass schwéier ze soen.</comment>
      <origin>2711882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10010" sha1="pd9wd423eu52ypikjk8ymgzv31gf98j" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Luxembourg Lintgen Heuardt house.jpg|thumb|Gebuertsplaz vum J. P. Bettendorff zu Lëntgen (2011).&lt;ref&gt;D'Gebai steet zanter 1989 um ''Inventaire supplémentaire'' vun den [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationale Monumenter]].&lt;/ref&gt;]]
[[Fichier:Compendiodadoutr00bett 0005.jpg|thumb|upright|''Compêndio da Doutrina Cristã na Língua Portuguesa e Brasílica'']]

De '''Johann Philipp Bettendorff'''&lt;ref&gt;Säi Familljennumm gëtt dacks just mat engem f geschriwwen.&lt;/ref&gt;, gebuer de [[25. August]] [[1625]] zu [[Lëntgen]], a gestuerwen de [[5. August]] [[1698]] zu [[Belém (Pará)|Belém]] a [[Brasilien]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Missionnaire]], Moler an Auteur&lt;ref&gt;Cf. den [http://pt.wikipedia.org/wiki/Jo%C3%A3o_Felipe_Bettendorff Artikel op der portugisescher Wikipedia], wou ze liesen ass, datt hie Molereien an dräi Kierchen hannerlooss soll hunn: d'Kierchen zu Gurupatuba an zu Tapajós (Staat Pará) an d'Kierch zu Inhaúba (Maranhão).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cf. d'Säit iwwer de Bettendorff op der Homepage vun der Stad Santarém: https://web.archive.org/web/20161125111810/http://www.santarem.pa.gov.br/conteudo/?item=204&amp;fa=194&amp;cd=310&amp;menu=Vultos+Hist%F3ricos&lt;/ref&gt;.

==Liewen==
Säi Papp war de Matthieu Andreae Bettendorff, Friddensriichter a Buergermeeschter vu Lëntgen ënner der Autoritéit vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier]].

De Johann Philipp Bettendorff huet an [[Italien]] Zivilrecht a Konscht studéiert an ass bei senger Promovéierung mat 22 Joer dem [[Jesuitten]]uerde bäigetrueden. Op Aluedung vum Pater Antonio Vieira geet hie 1661 als Missionnaire an d'[[Amazonas]]gebitt a Brasilien, wou hie vun elo un e [[Portugisesch]]en Numm dréit: '''João Felipe Bettendorff'''. Hie kënnt den 20. Januar 1661 am [[Maranhão]] un. Geschwë gëtt hien op [[Belém (Pará)|Belém]] geschéckt, vu wou aus hien déi Dierfer ronderëm missionéiert. Am Optrag vum Pater Vieira huet hien den 22. Juni 1661 d'Duerf vun den Tapajós-Indianer gegrënnt, aus deem méi spéit d'Stad [[Santarém (Pará)|Santarém]] erauswiisst. Vu 1669 bis 1674 an tëscht 1690 an 1693 dirigéiert hien d'Missiounen. 1674 gouf hien Direkter vum Kolléisch vu Maranhão.&lt;ref&gt;Cf. A escrita jesuítica da história das missões no Estado do Maranhão Grão-Pará (século XVII). Célia Cristina da Silva Tavares, Universidade do Estado do Rio de Janeiro. https://web.archive.org/web/20110522102809/http://cvc.instituto-camoes.pt/index.php?option=com_docman&amp;task=cat_view&amp;gid=76&amp;Itemid=69&lt;/ref&gt;

De Pater Bettendorff huet a senge Schrëften engersäits d'[[Sklaverei|Versklavung]] vun der indigeener Bevëlkerung deelweis kritiséiert, anerersäits awer bedauert, datt d'Siidler eng 900 &quot;gesond a kräfteg Schwaarzer aus Angola&quot; vun engem hollännesche Schëff wéinst engem Handelsverbuet mat [[Holland]] net kafe konnten.&lt;ref&gt;Schmitz Yves, 2024, &quot;Luxemburg war nie eine Kolonialmacht&quot;, Esch/Uelzecht, Miersch, Richtung 22, capybarabooks, S. 73-74.&lt;/ref&gt;

De João Felipe Bettendorff huet als ee vun den éischten Europäer d'Tupisprooch geléiert, erfuerscht an opgeschriwwen an e Katchëssem op Tupi verfaasst. Fir senger Missiounstatioun bei den Tapajós en Akommes ze sécheren, huet hien de Kakaoubau do agefouert. Déi Planz staamt zwar aus Südamerika, si gouf awer virun allem a Mëttelamerika ugebaut, wou d'Azteke s'als hellegt Geschenk vum Gott [[Quetzalcoatl]] ugesinn hunn. De Bettendorff huet och als éischten Europäer d'Wierkung vun der Guarana-Planz beschriwwen, déi méi een héije Coffeingehalt wéi de Kaffi huet. Hie gëllt als Grënner vun de Stied [[Santarém]] am Bundesstaat [[Pará (Bundestaat)|Pará]] a [[Parintins]] am Bundesstaat [[Amazonas (Bundestaat)|Amazonas]]). De Johann Philipp Bettendorf huet eng Chronik vun de Jesuittemissiounen am [[Amazonas]]gebitt geschriwwen, déi haut eng Fondgrouf ass net nëmme fir Kiercherechtler a Missiounstheologen, mä och fir Ethnologen, Biologen, Historiker a Soziologen.

==Nom Bettendorff genannt==
* Medalha Pe. João Felipe Bettendorf: eng Medail fir Verdéngschter vun der Gemeng Santarém.
* Rue Père Bettendorff: eng Strooss zu Lëntgen

==Publikatiounen==
* Bettendorf, João Felipe, 1910. Crônica dos Padres da Companhia de Jesus no Estado do Maranhão. liii + 697 S. J. Leite, Rio de Janeiro.
* Bettendorf, João Felipe, 1990. Crônica dos Padres da Companhia de Jesus no Estado do Maranhão. 2. Oplo, liii + 697 S. Belém: Fundação Cultural do Pará Tancredo Neves: Secretaria de Estado da cultura.

== Literatur ==
* Arenz, Karl-Heinz, 2007. Une lettre du père Jean-Philippe Bettendorff de la Mission jésuite en Amazonie. ''[[Hémecht]]'' Jg. 59, H. 3: 273-308.
* Arenz, Karl-Heinz, 2008. De l'Alzette à l'Amazone: Jean-Philippe Bettendorff et les jésuites en Amazonie portugaise (1661-1693). ''Publications de la section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' 120. 801 S. Dréckerei Linden, Lëtzebuerg. 
* Bost, Bodo, 2005. Johann Philipp Bettendorf SJ (1625 - 1698) aus Lintgen, Brasilien-Missionar und &quot;Global Player&quot;: Ein Sonderforschungsprojekt der Universität Mainz gibt neue Auskunft über die Rolle Luxemburger Jesuiten des 17./18. Jahrhunderts beim Missionswerk in der Neuen Welt. ''[[Heimat und Mission]]'', Jg. 79(2005), Nr. 7/8/9, 7. August 2005, S. 21-26.
* Bost, Bodo, 2005. Johann Philipp Bettendorf S.J. (1625-1698): &quot;erster Jesuitenmissionar am Oberlauf des Amazonas&quot;. Hémecht Jg. 57(2005), H. 1: 55-102.
* Bost, Bodo, 2005. Johann Philipp Bettendorf SJ (1625 - 1698): der aus Lingten gebürtige Missionspionier gilt als Entdecker der Guaranápflanze und Gründer der Stadt Santarém in Brasilien. ''Die Warte'' Année 57(2005), n° 2 = n° 2100 (13. Januar), p. [1+2]. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2006. Ein Hort der Mythen und Freiheitsbewegungen: Jean Soublin beschreibt in seinem Geschichtsroman über den Amazonas die Geschichte aus der Sicht der Indios und &quot;Caboclos&quot;: auf den Spuren des Luxemburger Jesuiten Johann Philipp Bettendorf. ''Die Warte'' Année 58(2006), n° 8 = n° 2143 (9. März), p.&amp;nbsp;5. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2008. Ein Luxemburger am Amazonas: Pater Bettendorff (1625 - 1698) aus Lintgen war Missionsgründer und der erste residierende Jesuitenmissionar am Amazonas. ''Luxemburger Marienkalender'' Jg. 127: 71-76. Luxemburg.
* Bost, Bodo, 2010. Missionär und Amzonaspionier: Johann Philipp Bettendorff (1625 - 1698) SJ: eine prägende Rolle des Ordensmann aus Lintgen. ''Die Warte'' Année 62(2010), n° 29 = n° 2307 (21a Oktober), p.&amp;nbsp;11. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2011. 350-jährige Stadt Santarém feiert. Luxemburger Jesuit Johann Philipp Bettendorff als Gründer. Luxemburger Wort, ''Die Warte'', 16. Juni 2011, S. 17-19.
* Bost, Bodo, 2011. Von der Alzette zum Amazonas: Jesuit Johann Philipp Bettendorff in Brasilien: Ankunft des Luxemburgers im südamerikanischen Land vor 350 Jahren nach einer abenteuerlichen Odyssee. ''Die Warte'' Année [63](2011), n° 3 = n° 2317 (20. Januar), pp.&amp;nbsp;10–11. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2015, Indianisches Erbe bewahren: Steigendes Interesse am Wirken des Luxemburger Jesuitenpaters aus Lintgen. ''Die Warte'', n° 312|2469, 2. Abrëll 2015, S. 2-3.
* Bost Bodo, 2022, [https://web.archive.org/web/20221001202245/https://www.wort.lu/de/kultur/monument-eines-luxemburger-jesuitenpaters-soll-verschwinden-63374448de135b9236fc94e0 Im brasilianischen Santarém, Monument eines Luxemburger Jesuitenpaters soll verschwinden], wort.lu. 1. Oktober 2022; Ein Luxemburger Stadtgründer in Brasilien, Polemik um das Monument des Luxemburger Jesuitenpaters Johannes Philippus Bettendorff. ''Die Warte n° 27|2733, 6. Oktober 2022, S. 4-5.''
*Bost, Bodo, 2026. Von der &quot;Consolatrix Afflictorum&quot; zur &quot;Consoladora dos Aflitos&quot;. ''Nos Cahiers'' 2026 (1), S. 103-119.
* Codina, María Eugenia, 2000. La Crónica del P. Betendorf: un misionero del siglo XVII en el Amazonas portugués. In: Un Reino en la Fronteralas misiones jesuitas en la América Colonial. Lima: Abya-Yala ; 2000. P. 229-242.
* Franck, Fernand &amp; Bodo Bost, 2008. João Felipe Bettendorff 1625 - 1698: de l'Alzette à l'Amazone - un jésuite luxembourgeois au Brésil: catalogue de l'exposition. Impr. Saint-Paul. 19 p. ISBN 978-2-9599712-4-2.
* [[Georges Hausemer|Hausemer, Georges]], 2006. Luxemburger Lexikon: das Grossherzogtum von A - Z. Luxemburg. Éditions Guy Binsfeld. 478 S. ISBN 978-2-87954-156-3. [Johann Philipp Bettendorff: S. 48]
* Jaeckel, Volker, 2007. Von Alterität, Anthropophagie und Missionierung: der Einfluss der Jesuiten auf die kulturelle Identität Brasiliens in der Kolonialzeit (1549 - 1711). Stuttgart: ibidem-Verlag. 248 S.
* [[Sonja Kmec|Kmec, S.]] &amp; T. Kolnberger, 2010. Liegt Denkmalschutz nur im Auge des Betrachters? Eine Reportage über Baufortschritt und historische Authentizität. ''[[Forum (Zäitschrëft)|Forum]]'' 301: 47-49. [https://web.archive.org/web/20190718030031/https://forum.lu/pdf/artikel/7031_301_KmecKolnberger.pdf PDF]
* Pessoa Jorge Oudinot Larchier, Maria-Madalena, 2007. Le père Bettendorff, missionnaire dans l'État du Maragnon (Brésil) au XVIIè siècle. pp.&amp;nbsp;229–234 in: Le face-à-face des dieux: missionnaires luxembourgeois en outre-mer. Bastogne: Musée en Piconrue.

== Kuckt och ==
* Aner bekannt Lëtzebuerger Jesuitten
** [[François-Xavier de Feller]] (1735-1802)
** [[Jean-Baptiste Kremer]] (1869-1927)
** [[Jean-Claude Hollerich]] (*1958)
* [[Schrëftstellerheem Bellevue]] vun den däitsche Jesuitten an der Stad Lëtzebuerg (1899-1911)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Johann Philipp Bettendorff}}
* Dem Bettendorff säi Gebuertshaus zu Lëntgen op mywort.lu, 2010 [http://www.mywort.lu/lintgen/news-religion/2818069.html?lang=de]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Bettendorff, Johann Philipp}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Missionnairen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Jesuitten]]
[[Kategorie:Gebuer 1625]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1685]]
[[Kategorie:Kolonialissem am Zesummenhank mat Lëtzebuerg]]</text>
      <sha1>pd9wd423eu52ypikjk8ymgzv31gf98j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711888</id>
      <parentid>2711882</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10085" sha1="c1vl8hjlbyr4jhc7beg9gcphx2nhfsv" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Luxembourg Lintgen Heuardt house.jpg|thumb|Gebuertsplaz vum J. P. Bettendorff zu Lëntgen (2011).&lt;ref&gt;D'Gebai steet zanter 1989 um ''Inventaire supplémentaire'' vun den [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationale Monumenter]].&lt;/ref&gt;]]
[[Fichier:Compendiodadoutr00bett 0005.jpg|thumb|upright|''Compêndio da Doutrina Cristã na Língua Portuguesa e Brasílica'']]

De '''Johann Philipp Bettendorff'''&lt;ref&gt;Säi Familljennumm gëtt dacks just mat engem f geschriwwen.&lt;/ref&gt;, gebuer de [[25. August]] [[1625]] zu [[Lëntgen]], a gestuerwen de [[5. August]] [[1698]] zu [[Belém (Pará)|Belém]] a [[Brasilien]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Missionnaire]], Moler an Auteur&lt;ref&gt;Cf. den [http://pt.wikipedia.org/wiki/Jo%C3%A3o_Felipe_Bettendorff Artikel op der portugisescher Wikipedia], wou ze liesen ass, datt hie Molereien an dräi Kierchen hannerlooss soll hunn: d'Kierchen zu Gurupatuba an zu Tapajós (Staat Pará) an d'Kierch zu Inhaúba (Maranhão).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cf. d'Säit iwwer de Bettendorff op der Homepage vun der Stad Santarém: https://web.archive.org/web/20161125111810/http://www.santarem.pa.gov.br/conteudo/?item=204&amp;fa=194&amp;cd=310&amp;menu=Vultos+Hist%F3ricos&lt;/ref&gt;.

==Liewen==
Säi Papp war de Matthieu Andreae Bettendorff, Friddensriichter a Buergermeeschter vu Lëntgen ënner der Autoritéit vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier]].

De Johann Philipp Bettendorff huet an [[Italien]] Zivilrecht a Konscht studéiert an ass bei senger Promovéierung mat 22 Joer dem [[Jesuitten]]uerde bäigetrueden. Op Aluedung vum Pater Antonio Vieira geet hie 1661 als Missionnaire an d'[[Amazonas]]gebitt a Brasilien, wou hie vun elo un e [[Portugisesch]]en Numm dréit: '''João Felipe Bettendorff'''. Hie kënnt den 20. Januar 1661 am [[Maranhão]] un. Geschwë gëtt hien op [[Belém (Pará)|Belém]] geschéckt, vu wou aus hien déi Dierfer ronderëm missionéiert. Am Optrag vum Pater Vieira huet hien den 22. Juni 1661 d'Duerf vun den Tapajós-Indianer gegrënnt, aus deem méi spéit d'Stad [[Santarém (Pará)|Santarém]] erauswiisst. Vu 1669 bis 1674 an tëscht 1690 an 1693 dirigéiert hien d'Missiounen. 1674 gouf hien Direkter vum Kolléisch vu Maranhão.&lt;ref&gt;Cf. A escrita jesuítica da história das missões no Estado do Maranhão Grão-Pará (século XVII). Célia Cristina da Silva Tavares, Universidade do Estado do Rio de Janeiro. https://web.archive.org/web/20110522102809/http://cvc.instituto-camoes.pt/index.php?option=com_docman&amp;task=cat_view&amp;gid=76&amp;Itemid=69&lt;/ref&gt;

De Pater Bettendorff huet a senge Schrëften engersäits d'[[Sklaverei|Versklavung]] vun der indigeener Bevëlkerung deelweis kritiséiert, anerersäits awer bedauert, datt d'Siidler eng 900 &quot;gesond a kräfteg Schwaarzer aus Angola&quot; vun engem hollännesche Schëff wéinst engem Handelsverbuet mat [[Holland]] net kafe konnten.&lt;ref&gt;Schmitz Yves, 2024, &quot;Luxemburg war nie eine Kolonialmacht&quot;, Esch/Uelzecht, Miersch, Richtung 22, capybarabooks, S. 73-74.&lt;/ref&gt;

De João Felipe Bettendorff huet als ee vun den éischten Europäer d'Tupisprooch geléiert, erfuerscht an opgeschriwwen an e Katchëssem op Tupi verfaasst. Fir senger Missiounstatioun bei den Tapajós en Akommes ze sécheren, huet hien de Kakaoubau do agefouert. Déi Planz staamt zwar aus Südamerika, si gouf awer virun allem a Mëttelamerika ugebaut, wou d'Azteke s'als hellegt Geschenk vum Gott [[Quetzalcoatl]] ugesinn hunn. De Bettendorff huet och als éischten Europäer d'Wierkung vun der Guarana-Planz beschriwwen, déi méi een héije Coffeingehalt wéi de Kaffi huet. Hie gëllt als Grënner vun de Stied [[Santarém]] am Bundesstaat [[Pará (Bundestaat)|Pará]] a [[Parintins]] am Bundesstaat [[Amazonas (Bundestaat)|Amazonas]]). De Johann Philipp Bettendorf huet eng Chronik vun de Jesuittemissiounen am [[Amazonas]]gebitt geschriwwen, déi haut eng Fondgrouf ass net nëmme fir Kiercherechtler a Missiounstheologen, mä och fir Ethnologen, Biologen, Historiker a Soziologen.

==Nom Bettendorff genannt==
* Medalha Pe. João Felipe Bettendorf: eng Medail fir Verdéngschter vun der Gemeng Santarém.
* Rue Père Bettendorff: eng Strooss zu Lëntgen

==Publikatiounen==
* Bettendorf, João Felipe, 1910. Crônica dos Padres da Companhia de Jesus no Estado do Maranhão. liii + 697 S. J. Leite, Rio de Janeiro.
* Bettendorf, João Felipe, 1990. Crônica dos Padres da Companhia de Jesus no Estado do Maranhão. 2. Oplo, liii + 697 S. Belém: Fundação Cultural do Pará Tancredo Neves: Secretaria de Estado da cultura.

== Literatur ==
* Arenz, Karl-Heinz, 2007. Une lettre du père Jean-Philippe Bettendorff de la Mission jésuite en Amazonie. ''[[Hémecht]]'' Jg. 59, H. 3: 273-308.
* Arenz, Karl-Heinz, 2008. De l'Alzette à l'Amazone: Jean-Philippe Bettendorff et les jésuites en Amazonie portugaise (1661-1693). ''Publications de la section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' 120. 801 S. Dréckerei Linden, Lëtzebuerg. 
* Bost, Bodo, 2005. Johann Philipp Bettendorf SJ (1625 - 1698) aus Lintgen, Brasilien-Missionar und &quot;Global Player&quot;: Ein Sonderforschungsprojekt der Universität Mainz gibt neue Auskunft über die Rolle Luxemburger Jesuiten des 17./18. Jahrhunderts beim Missionswerk in der Neuen Welt. ''[[Heimat und Mission]]'', Jg. 79(2005), Nr. 7/8/9, 7. August 2005, S. 21-26.
* Bost, Bodo, 2005. Johann Philipp Bettendorf S.J. (1625-1698): &quot;erster Jesuitenmissionar am Oberlauf des Amazonas&quot;. Hémecht Jg. 57(2005), H. 1: 55-102.
* Bost, Bodo, 2005. Johann Philipp Bettendorf SJ (1625 - 1698): der aus Lingten gebürtige Missionspionier gilt als Entdecker der Guaranápflanze und Gründer der Stadt Santarém in Brasilien. ''Die Warte'' Année 57(2005), n° 2 = n° 2100 (13. Januar), p. [1+2]. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2006. Ein Hort der Mythen und Freiheitsbewegungen: Jean Soublin beschreibt in seinem Geschichtsroman über den Amazonas die Geschichte aus der Sicht der Indios und &quot;Caboclos&quot;: auf den Spuren des Luxemburger Jesuiten Johann Philipp Bettendorf. ''Die Warte'' Année 58(2006), n° 8 = n° 2143 (9. März), p.&amp;nbsp;5. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2008. Ein Luxemburger am Amazonas: Pater Bettendorff (1625 - 1698) aus Lintgen war Missionsgründer und der erste residierende Jesuitenmissionar am Amazonas. ''Luxemburger Marienkalender'' Jg. 127: 71-76. Luxemburg.
* Bost, Bodo, 2010. Missionär und Amzonaspionier: Johann Philipp Bettendorff (1625 - 1698) SJ: eine prägende Rolle des Ordensmann aus Lintgen. ''Die Warte'' Année 62(2010), n° 29 = n° 2307 (21a Oktober), p.&amp;nbsp;11. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2011. 350-jährige Stadt Santarém feiert. Luxemburger Jesuit Johann Philipp Bettendorff als Gründer. Luxemburger Wort, ''Die Warte'', 16. Juni 2011, S. 17-19.
* Bost, Bodo, 2011. Von der Alzette zum Amazonas: Jesuit Johann Philipp Bettendorff in Brasilien: Ankunft des Luxemburgers im südamerikanischen Land vor 350 Jahren nach einer abenteuerlichen Odyssee. ''Die Warte'' Année [63](2011), n° 3 = n° 2317 (20. Januar), pp.&amp;nbsp;10–11. Luxembourg.
* Bost, Bodo, 2015, Indianisches Erbe bewahren: Steigendes Interesse am Wirken des Luxemburger Jesuitenpaters aus Lintgen. ''Die Warte'', n° 312|2469, 2. Abrëll 2015, S. 2-3.
* Bost Bodo, 2022, [https://web.archive.org/web/20221001202245/https://www.wort.lu/de/kultur/monument-eines-luxemburger-jesuitenpaters-soll-verschwinden-63374448de135b9236fc94e0 Im brasilianischen Santarém, Monument eines Luxemburger Jesuitenpaters soll verschwinden], wort.lu. 1. Oktober 2022; Ein Luxemburger Stadtgründer in Brasilien, Polemik um das Monument des Luxemburger Jesuitenpaters Johannes Philippus Bettendorff. ''Die Warte n° 27|2733, 6. Oktober 2022, S. 4-5.''
*Bost, Bodo, 2026. Von der &quot;Consolatrix Afflictorum&quot; zur &quot;Consoladora dos Aflitos&quot;. ''Nos Cahiers'' 2026 (1), S. 103-119.
* Codina, María Eugenia, 2000. La Crónica del P. Betendorf: un misionero del siglo XVII en el Amazonas portugués. In: Un Reino en la Fronteralas misiones jesuitas en la América Colonial. Lima: Abya-Yala ; 2000. P. 229-242.
* Franck, Fernand &amp; Bodo Bost, 2008. João Felipe Bettendorff 1625 - 1698: de l'Alzette à l'Amazone - un jésuite luxembourgeois au Brésil: catalogue de l'exposition. Impr. Saint-Paul. 19 p. ISBN 978-2-9599712-4-2.
* [[Georges Hausemer|Hausemer, Georges]], 2006. Luxemburger Lexikon: das Grossherzogtum von A - Z. Luxemburg. Éditions Guy Binsfeld. 478 S. ISBN 978-2-87954-156-3. [Johann Philipp Bettendorff: S. 48]
* Jaeckel, Volker, 2007. Von Alterität, Anthropophagie und Missionierung: der Einfluss der Jesuiten auf die kulturelle Identität Brasiliens in der Kolonialzeit (1549 - 1711). Stuttgart: ibidem-Verlag. 248 S.
* [[Sonja Kmec|Kmec, S.]] &amp; T. Kolnberger, 2010. Liegt Denkmalschutz nur im Auge des Betrachters? Eine Reportage über Baufortschritt und historische Authentizität. ''[[Forum (Zäitschrëft)|Forum]]'' 301: 47-49. [https://web.archive.org/web/20190718030031/https://forum.lu/pdf/artikel/7031_301_KmecKolnberger.pdf PDF]
* Pessoa Jorge Oudinot Larchier, Maria-Madalena, 2007. Le père Bettendorff, missionnaire dans l'État du Maragnon (Brésil) au XVIIè siècle. pp.&amp;nbsp;229–234 in: Le face-à-face des dieux: missionnaires luxembourgeois en outre-mer. Bastogne: Musée en Piconrue.

== Kuckt och ==
* Aner bekannt Lëtzebuerger Jesuitten
** [[François-Xavier de Feller]] (1735-1802)
** [[Jean-Baptiste Kremer]] (1869-1927)
** [[Jean-Claude Hollerich]] (*1958)
* [[Schrëftstellerheem Bellevue]] vun den däitsche Jesuitten an der Stad Lëtzebuerg (1899-1911)

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Johann Philipp Bettendorff}}
* Dem Bettendorff säi Gebuertshaus zu Lëntgen op mywort.lu, 2010 [http://www.mywort.lu/lintgen/news-religion/2818069.html?lang=de]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Bettendorff, Johann Philipp}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Missionnairen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Jesuitten]]
[[Kategorie:Gebuer 1625]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1685]]
[[Kategorie:Kolonialissem am Zesummenhank mat Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]</text>
      <sha1>c1vl8hjlbyr4jhc7beg9gcphx2nhfsv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskussioun:Johann Philipp Bettendorff</title>
    <ns>1</ns>
    <id>86732</id>
    <revision>
      <id>2711881</id>
      <parentid>1178937</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-54467-59</username>
        <id>73600</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Äntweren</comment>
      <origin>2711881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1597" sha1="1262rscwt898edfgkh9ezbwgkwrhjp3" xml:space="preserve">Moien,

Ech wees jo net, vläit sinn et och meng krank Aen, mä d'Joreszuel iwwer der Entrée vun där Häibchen schéngt mir 1636, wann net souguer 1686 ze sinn? --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] 08:36, 8. Sep. 2011 (UTC)

::Moien et schéngt mir es och wéi wann et 1636 wier.
::D'Haus misst deemno nodeems de Bettendorff op d'Welt koum (1925) eng Kéier kommplett ëmgebaut gi sinn, oder nei opgeriicht. Et ass kaum unzehuelen datt just déi viischt Dier erausgerappt gouf fir en Datum driwwer ze setzen. Déi Notioun Gebuerthaus wier menger Meenung no deemno mat Virsiicht ze genéissen. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.62.62|91.180.62.62]] 08:59, 8. Sep. 2011 (UTC)

Al Haiser goufen ëmmer nees ëm- an ausgebaut, deels, well se deelweis zerstéiert goufen, deels, fir ze vergréisseren/moderniséieren. Gutt méiglech, datt do eng Haip stoung, déi, nodeem de Papa Bettendorf dichteg geschafft hat, vergréisssert oder duerch eng méi grouss ersat gouf, a wou dann d'Joreszuel 1636 an d'Dierrumm agemeeselt gouf. &quot;Gebuertsplaz&quot; wier wuel méi akkurat an deem Fall. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 10:07, 8. Sep. 2011 (UTC)

:D'Zuel op dem Haus ass '''1686'''. Haut gesäit een dat op Google Maps ganz genee. Ech sinn driwwer eraus awer och net iwwerzeegt, datt d'Haus - esou wéi et haut steet - 340 Joer al ass. Warschäinlech goufen och spéider nach immens Ëmbai gemaach. Ech änneren dat elo a schreiwen, wéis de virgeschloen hues, &quot;Gebuertsplaz&quot; derfir. [[Spezial:Kontributiounen/~2026-54467-59|~2026-54467-59]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-54467-59|Diskussioun]]) 19:55, 14. Okt. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1262rscwt898edfgkh9ezbwgkwrhjp3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711890</id>
      <parentid>2711881</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Äntweren</comment>
      <origin>2711890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1969" sha1="ofd11f42nk0r0qwkxycxk692xxm7evo" xml:space="preserve">Moien,

Ech wees jo net, vläit sinn et och meng krank Aen, mä d'Joreszuel iwwer der Entrée vun där Häibchen schéngt mir 1636, wann net souguer 1686 ze sinn? --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] 08:36, 8. Sep. 2011 (UTC)

::Moien et schéngt mir es och wéi wann et 1636 wier.
::D'Haus misst deemno nodeems de Bettendorff op d'Welt koum (1925) eng Kéier kommplett ëmgebaut gi sinn, oder nei opgeriicht. Et ass kaum unzehuelen datt just déi viischt Dier erausgerappt gouf fir en Datum driwwer ze setzen. Déi Notioun Gebuerthaus wier menger Meenung no deemno mat Virsiicht ze genéissen. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.62.62|91.180.62.62]] 08:59, 8. Sep. 2011 (UTC)

Al Haiser goufen ëmmer nees ëm- an ausgebaut, deels, well se deelweis zerstéiert goufen, deels, fir ze vergréisseren/moderniséieren. Gutt méiglech, datt do eng Haip stoung, déi, nodeem de Papa Bettendorf dichteg geschafft hat, vergréisssert oder duerch eng méi grouss ersat gouf, a wou dann d'Joreszuel 1636 an d'Dierrumm agemeeselt gouf. &quot;Gebuertsplaz&quot; wier wuel méi akkurat an deem Fall. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 10:07, 8. Sep. 2011 (UTC)

:D'Zuel op dem Haus ass '''1686'''. Haut gesäit een dat op Google Maps ganz genee. Ech sinn driwwer eraus awer och net iwwerzeegt, datt d'Haus - esou wéi et haut steet - 340 Joer al ass. Warschäinlech goufen och spéider nach immens Ëmbai gemaach. Ech änneren dat elo a schreiwen, wéis de virgeschloen hues, &quot;Gebuertsplaz&quot; derfir. [[Spezial:Kontributiounen/~2026-54467-59|~2026-54467-59]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-54467-59|Diskussioun]]) 19:55, 14. Okt. 2026 (UTC)
::Moien. D'Joer 1686 ass och vum INPA confirméiert. Aner Detailer iwwer d'Haus fënnt een am I[https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/publications/nib-livre-lintgen-web.pdf Inventar der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg, Gemeinde Lintgen] (S. 120, gedréckt S. 118 ff). | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:14, 15. Okt. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ofd11f42nk0r0qwkxycxk692xxm7evo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gary Diderich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99247</id>
    <revision>
      <id>2711829</id>
      <parentid>2677413</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Deputéierten</comment>
      <origin>2711829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6699" sha1="hya1inib5fziwjkkaftuwc6in9jddrp" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Gary Diderich''', gebuer den [[29. Oktober]] [[1982]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e lëtzebuergesche [[Politiker]] an [[Deputéierten|Deputéierte]] vun [[déi Lénk]].

Hie war vun [[2012|2012 bis 2020]] [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseiller]] an der [[Gemeng Déifferdeng]]. Viru sengem parteipoliteschen Engagement huet hie sech a verschiddene soziale Beweegungen an Organisatiounen engagéiert wéi fir Ëmwelt, de Fridden a fir Schüler.

==Politescht Engagement==
De Gary Diderich huet sech scho fréi politesch intresséiert a sech vun 1996 bis 1998 am Alter vu 14 Joer bei [[déi Gréng]] zu Déifferdeng a bei der Jugendsektioun „[[Déi jonk gréng|déi Jonk Gréng]]“ engagéiert. No enger laanger Paus vum parteipoliteschen Engagement huet sech de Gary 2009 bei [[déi Lénk]] engagéiert an am [[Walbezierk Süden|Süde]] fir d'[[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Chamberwale]] kandidéiert.&lt;ref&gt;http://www.elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2009/resultats/circonscriptions/sud/index.html#liste6&lt;/ref&gt;.

2011 huet hien och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] op enger neier Lëscht vun déi Lénk zu Déifferdeng kandidéiert an ass als Zweetgewielte fir de Jeannot Logelin, dee säi Mandat aus gesondheetleche Grënn net konnt unhuelen, an de [[Gemengerot]] komm&lt;ref&gt;http://www.elections.public.lu/fr/elections-communales/2011/resultats/communes/differdange/index.html&lt;/ref&gt;. 2020 huet hien am Kader vum statutaresche Rotatiounsprinzip säi Mandat un den Eric Weirich weiderginn. 2023 ass en nees zu Déifferdeng an de Gemengerot gewielt ginn. Vun 2016 bis 2025 war de Gary Diderich um nationale Plang Kospriecher vun déi Lénk.

Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale vun 2023]] war hie Kospëtzekandidat fir déi Lénk am Süden an ass zweete gewielt ginn.&lt;ref&gt;https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats/circonscriptions/sud.html&lt;/ref&gt; Bei der parlamentarescher Rentrée vun 2026 ass hien nom Rotatiounsprinzip fir de Marc Baum an der Chamber nogeréckelt;&lt;ref&gt;[https://paperjam.lu/article/dei-lenk-annonce-des-changements-en-interne Déi Lénk annonce des changements en interne]&lt;/ref&gt; en ass de 14. Oktober 2026 als Deputéierte vereedegt ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/assermentation-correia-da-veiga-diderich-14octobre2026|Titel=Gary Diderich et Ana Correia da Veiga rejoignent la Chambre pour déi Lénk {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-10-14|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

==Soziaalt Engagement==
1998 war de Gary Diderich op engem Seminär fir Jonker vum [[Mouvement écologique]] an huet zesumme mat den anere jonke Participantë vun där ''[[Zukunftswerkstatt]]'' d'Jugendsektioun ''Jeunes et environnement'' nei belieft. Déi gouf 1999 nom „Life Project – Nature an d'Culture“ an der Kulturfabrik a „LIFE, d'ecoCreActiv Plattform“ ëmbenannt an huet sech iwwer d'Ëmwelt eraus och mat der [[Globaliséierung]], dem Fridden, de Mënschen- an Déiererechter beschäftegt. 1999 huet hie sech och am Schülercomité [[LGE]] engagéiert a war dunn an der [[Conférence nationale des élèves du Luxembourg|nationaler Schülerkonferenz]] (CNEL) aktiv, der Schülerdelegatioun Lëtzebuerg ([[SDL]]) an dem [[Bond Schüler Esch]] (BSE), wou hien och aktiv zwéi Schülerstreike matorganiséiert huet.

2001 war hie Matgrënner vum [[Infoladen]] zu Esch an der Kulturfabrik; bannent deem selwer organiséierte Fräiraum huet hien d'Zäitschrëft [[Queesch]] gegrënnt déi hie bis 2010 koordinéiert huet.

2001 huet de Gary Diderich no der 3&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; am [[LGE]] mat der Schoul opgehale fir e Fräiwëllegendéngscht bei LIFE ze maachen a sech voll an d'Koordinatioun vun der Klimacampagne a Schoulen, &lt;!-- (ausgeblent: Kuckt d'Diskussioun) d'Wett mam Premier Jean-Claude Juncker--&gt; an europawäit mat der Kommissärin [[Margot Wallström|Wallström]] z'investéieren.

2002/2003 war hie Matgrënner vun der ''Jugend fir Fridden a Gerechtegkeet'' an huet sech do bis 2006 an der Friddensbeweegung engagéiert an ënner anerem d'Friddensdemo géint den Irak-Krich matorganiséiert. Fir d'Friddensbeweegung erëm opliewen ze loossen, huet hien 2017 mam Raymond Becker a Claude Simon déi haiteg &quot;Friddens- a Solidaritéitsplattform&quot; initiéiert wou hien nach aktuell{{Wéini?}} engagéiert ass.

==Formatioun a Beruff==
De Lycéesofschloss a säi [[Bachelor]] an ''Études européennes'' am Fach [[Philosophie]] op der [[Universitéit Lëtzebuerg]] huet hien nieft Engagement a Beruff gemaach. Nieft der formaler Bildung huet de Gary Diderich Formatiounen an net-formale Programmer matgemaach&lt;ref&gt;[http://www.zukunftspiloten.de Zukunftspiloten], [https://web.archive.org/web/20130725072940/http://www.epto.org/ Anti-Diskriminierungs Peer Trainer], [http://www.risflecting.at Rausch- und Risikopädagoge], [https://web.archive.org/web/20130728110027/http://cept.lu/ Multiplikator in der Suchtprävention]&lt;/ref&gt;. Dat huet hien och mam [[Jean-Luc Frast]] a [[Marc Muller]] dozou bruecht fir 2002 d'[[Association sans but lucratif|ASBL]] [[4motion]] ze grënnen, vun där hie bis 2017 ''Administrateur-délégué'' war. Matt dëser ASBL huet en dunn 2016/2017 d'Kooperativ &quot;de Reso&quot; gegrënnt déi zanterdeem d'Gemengen am Beräich vun der Biergerbedeelegung beréit. An deem Kontext war hie vun 2022 bis 2024 Integratiounsberoder fir d'Gemengen ze begleede fir d'interkulturellt Zesummeliewen ze stäerken. Dës Beroder sinn 2025 all an de Familljeministère integréiert ginn, wou de Gary Diderich zanterdeem agestallt ass, fir weiderhin d'Gemengen déi de Gemengepakt ënnerschriwwen hunn, ze begleeden .

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.smartvote.lu/smartvote/popups/candidate_portrait/portrait_overview.php?cid=683&amp;eid=1&amp;visible=1&amp;ext=0 Profil op smartvote.lu]

== Quellen ==
*[https://web.archive.org/web/20160304202237/http://www.land.lu/2011/05/19/modernisation-au-turbo/ Lëtzebuerger Land, 19 Mee 2011, iwwer d'Entwécklung vun der Déifferdenger Gemeng]
*[https://web.archive.org/web/20160915152509/http://www.land.lu/2005/07/14/dont-hate-the-media-be-the-media/ Lëtzebuerger Land, 14 Juli 2005, Interview iwwer d'Zäitschrëft Queesch]
*[http://www.forum.lu/bibliothek/ausgaben/inhalt/artikel/?artikel=7452 Forum, Ausgabe 320, 07.2012 Artikel iwwer d'LIFE asbl:The Story of LIFE]
*[http://www.forum.lu/bibliothek/ausgaben/inhalt/artikel/?artikel=6240 Forum, Ausgabe 269, 09.2007 Artikel iwwer Alternativ Medien: Jedem seine Alternative]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Diderich Gary}}
[[Kategorie:Gebuer 1982]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>hya1inib5fziwjkkaftuwc6in9jddrp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711842</id>
      <parentid>2711829</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Politescht Engagement */</comment>
      <origin>2711842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6703" sha1="5tzekwsnp13w27gqar7s5j91d2214d0" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
De '''Gary Diderich''', gebuer den [[29. Oktober]] [[1982]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e lëtzebuergesche [[Politiker]] an [[Deputéierten|Deputéierte]] vun [[déi Lénk]].

Hie war vun [[2012|2012 bis 2020]] [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseiller]] an der [[Gemeng Déifferdeng]]. Viru sengem parteipoliteschen Engagement huet hie sech a verschiddene soziale Beweegungen an Organisatiounen engagéiert wéi fir Ëmwelt, de Fridden a fir Schüler.

==Politescht Engagement==
De Gary Diderich huet sech scho fréi politesch intresséiert a sech vun 1996 bis 1998 am Alter vu 14 Joer bei [[déi Gréng]] zu Déifferdeng a bei der Jugendsektioun „[[Déi jonk gréng|déi Jonk Gréng]]“ engagéiert. No enger laanger Paus vum parteipoliteschen Engagement huet sech de Gary 2009 bei [[déi Lénk]] engagéiert an am [[Walbezierk Süden|Süde]] fir d'[[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Chamberwale]] kandidéiert.&lt;ref&gt;http://www.elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2009/resultats/circonscriptions/sud/index.html#liste6&lt;/ref&gt;.

2011 huet hien och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] op enger neier Lëscht vun déi Lénk zu Déifferdeng kandidéiert an ass als Zweetgewielte fir de Jeannot Logelin, dee säi Mandat aus gesondheetleche Grënn net konnt unhuelen, an de [[Gemengerot]] komm&lt;ref&gt;http://www.elections.public.lu/fr/elections-communales/2011/resultats/communes/differdange/index.html&lt;/ref&gt;. 2020 huet hien am Kader vum statutaresche Rotatiounsprinzip säi Mandat un den Eric Weirich weiderginn. 2023 ass en nees zu Déifferdeng an de Gemengerot gewielt ginn. Vun 2016 bis 2025 war de Gary Diderich um nationale Plang Kospriecher vun déi Lénk.

Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale vun 2023]] war hie Kospëtzekandidat fir déi Lénk am Süden an ass zweete gewielt ginn.&lt;ref&gt;https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats/circonscriptions/sud.html&lt;/ref&gt; Bei der parlamentarescher Rentrée vun 2026 ass hien nom Rotatiounsprinzip fir de [[Marc Baum]] an der Chamber nogeréckelt;&lt;ref&gt;[https://paperjam.lu/article/dei-lenk-annonce-des-changements-en-interne Déi Lénk annonce des changements en interne]&lt;/ref&gt; en ass de 14. Oktober 2026 als Deputéierte vereedegt ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/assermentation-correia-da-veiga-diderich-14octobre2026|Titel=Gary Diderich et Ana Correia da Veiga rejoignent la Chambre pour déi Lénk {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-10-14|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

==Soziaalt Engagement==
1998 war de Gary Diderich op engem Seminär fir Jonker vum [[Mouvement écologique]] an huet zesumme mat den anere jonke Participantë vun där ''[[Zukunftswerkstatt]]'' d'Jugendsektioun ''Jeunes et environnement'' nei belieft. Déi gouf 1999 nom „Life Project – Nature an d'Culture“ an der Kulturfabrik a „LIFE, d'ecoCreActiv Plattform“ ëmbenannt an huet sech iwwer d'Ëmwelt eraus och mat der [[Globaliséierung]], dem Fridden, de Mënschen- an Déiererechter beschäftegt. 1999 huet hie sech och am Schülercomité [[LGE]] engagéiert a war dunn an der [[Conférence nationale des élèves du Luxembourg|nationaler Schülerkonferenz]] (CNEL) aktiv, der Schülerdelegatioun Lëtzebuerg ([[SDL]]) an dem [[Bond Schüler Esch]] (BSE), wou hien och aktiv zwéi Schülerstreike matorganiséiert huet.

2001 war hie Matgrënner vum [[Infoladen]] zu Esch an der Kulturfabrik; bannent deem selwer organiséierte Fräiraum huet hien d'Zäitschrëft [[Queesch]] gegrënnt déi hie bis 2010 koordinéiert huet.

2001 huet de Gary Diderich no der 3&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; am [[LGE]] mat der Schoul opgehale fir e Fräiwëllegendéngscht bei LIFE ze maachen a sech voll an d'Koordinatioun vun der Klimacampagne a Schoulen, &lt;!-- (ausgeblent: Kuckt d'Diskussioun) d'Wett mam Premier Jean-Claude Juncker--&gt; an europawäit mat der Kommissärin [[Margot Wallström|Wallström]] z'investéieren.

2002/2003 war hie Matgrënner vun der ''Jugend fir Fridden a Gerechtegkeet'' an huet sech do bis 2006 an der Friddensbeweegung engagéiert an ënner anerem d'Friddensdemo géint den Irak-Krich matorganiséiert. Fir d'Friddensbeweegung erëm opliewen ze loossen, huet hien 2017 mam Raymond Becker a Claude Simon déi haiteg &quot;Friddens- a Solidaritéitsplattform&quot; initiéiert wou hien nach aktuell{{Wéini?}} engagéiert ass.

==Formatioun a Beruff==
De Lycéesofschloss a säi [[Bachelor]] an ''Études européennes'' am Fach [[Philosophie]] op der [[Universitéit Lëtzebuerg]] huet hien nieft Engagement a Beruff gemaach. Nieft der formaler Bildung huet de Gary Diderich Formatiounen an net-formale Programmer matgemaach&lt;ref&gt;[http://www.zukunftspiloten.de Zukunftspiloten], [https://web.archive.org/web/20130725072940/http://www.epto.org/ Anti-Diskriminierungs Peer Trainer], [http://www.risflecting.at Rausch- und Risikopädagoge], [https://web.archive.org/web/20130728110027/http://cept.lu/ Multiplikator in der Suchtprävention]&lt;/ref&gt;. Dat huet hien och mam [[Jean-Luc Frast]] a [[Marc Muller]] dozou bruecht fir 2002 d'[[Association sans but lucratif|ASBL]] [[4motion]] ze grënnen, vun där hie bis 2017 ''Administrateur-délégué'' war. Matt dëser ASBL huet en dunn 2016/2017 d'Kooperativ &quot;de Reso&quot; gegrënnt déi zanterdeem d'Gemengen am Beräich vun der Biergerbedeelegung beréit. An deem Kontext war hie vun 2022 bis 2024 Integratiounsberoder fir d'Gemengen ze begleede fir d'interkulturellt Zesummeliewen ze stäerken. Dës Beroder sinn 2025 all an de Familljeministère integréiert ginn, wou de Gary Diderich zanterdeem agestallt ass, fir weiderhin d'Gemengen déi de Gemengepakt ënnerschriwwen hunn, ze begleeden .

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.smartvote.lu/smartvote/popups/candidate_portrait/portrait_overview.php?cid=683&amp;eid=1&amp;visible=1&amp;ext=0 Profil op smartvote.lu]

== Quellen ==
*[https://web.archive.org/web/20160304202237/http://www.land.lu/2011/05/19/modernisation-au-turbo/ Lëtzebuerger Land, 19 Mee 2011, iwwer d'Entwécklung vun der Déifferdenger Gemeng]
*[https://web.archive.org/web/20160915152509/http://www.land.lu/2005/07/14/dont-hate-the-media-be-the-media/ Lëtzebuerger Land, 14 Juli 2005, Interview iwwer d'Zäitschrëft Queesch]
*[http://www.forum.lu/bibliothek/ausgaben/inhalt/artikel/?artikel=7452 Forum, Ausgabe 320, 07.2012 Artikel iwwer d'LIFE asbl:The Story of LIFE]
*[http://www.forum.lu/bibliothek/ausgaben/inhalt/artikel/?artikel=6240 Forum, Ausgabe 269, 09.2007 Artikel iwwer Alternativ Medien: Jedem seine Alternative]

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Diderich Gary}}
[[Kategorie:Gebuer 1982]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>5tzekwsnp13w27gqar7s5j91d2214d0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CFL-Direktiounsgebai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154509</id>
    <revision>
      <id>2711868</id>
      <parentid>2699737</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Bauwierker 2026]] ewechgeholl; [[Kategorie:Bauwierker 2027]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9686" sha1="a4n6bi1z4320yso0k38yj2wgi5vgd6i" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:Luxembourg, Direction générale CFL (102).jpg|thumb|260px|Nr 7 op der Garer Plaz]]
D''''Direktiounsgebai vun der [[CFL]]''' ass e Verwaltungsgebai op der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Place de la Gare]], am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] an der [[Stad Lëtzebuerg]].

== Beschreiwung ==
D'Gebai besteet u sech aus zwéi verschiddene Bléck, déi op der nërdlecher Säit vun der Garer Plaz, an direkter Noperschaft vun der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] leien. D'Haus mat der Nummer 7, huet eng Längt vu knapp 30 Meter laanscht Plaz an eng Héicht vu siwe Stäck&lt;ref&gt;Rez-de-chaussée + 6 Etagen&lt;/ref&gt;. Um Rez-de-chaussée si Geschäftslokaler, an deenen zanter 1998 de Reesbüro ''CFL-Évasion'' dran ass. Um ëstleche Bord vum Gebai ass eng Paart fir an de Bannenhaff ze fueren. Vum Nopeschgebai, der Nummer 9, leeft just de schmuelen Deel vu ronn 15 Meter laanscht d'Plaz, déi laang Face (ronn 58 Meter) leeft a Richtung Norden, parallel mat de Gleiser. Dat Gebai, och nach Längsgebai genannt, huet eelef Stäck&lt;ref&gt;Rez-de-chaussée + 10 Etagen&lt;/ref&gt;. Iwwer eng Trap kënnt ee vun der Plaz aus an de Foyer vum Gebai.

D'CFL-Direktiounsgebai gehéiert zu den éischte grousse Gebaier déi an der Stad am Kader vum Neesopbau nom [[Zweete Weltkrich]] opgeriicht goufen a kann als typesch Architektur aus den [[1950]]er an [[1960]]er Jore gezielt ginn.

De 4. Februar 2022 gouf d'Gebai [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/1#Garer Quartier|als nationaalt Monument klasséiert]]&lt;ref&gt;{{INPA-JL}}&lt;/ref&gt;.

== Geschicht&lt;ref&gt;Quell, wou net anescht uginn: 123&lt;/ref&gt; ==
Direkt nom Krich gouf ugefaangen d'Eisebunnsanlagen nees an d'Rei ze setzen an 1946 ass eng [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|nei Eisebunnsgesellschaft]] gegrënnt ginn&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1947/06/16/n1|Titel=Loi du 16 juin 1947 concernant l'approbation de la convention Belgo-Franco-Luxembourgeoise du 17 avril 1946 relative à l'exploitation des chemins de fer du Grand-Duché et des conventions annexes|Gekuckt=05.01.2023|Datum=16.06.1947|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;, där hire Sëtz uganks op der [[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Metzer Plaz]] am Gebai vun der fréierer ''Direction générale impériale des Chemins de fer en Alsace-Lorraine'' installéiert war.

Uganks vun den 1950er Jore koumen déi éischt Iddien op fir eng nei representativ Adress fir d'CFL an direkter Noperschaft vum [[Barock|neobarockem]] Gebai vun der Gare ze bauen, op déi Plaz wou bis dohin nach Ateliere stoungen.

No engem internationalen Architekteconcours, deen 1954 ausgeruff gi war a bei deem 48 Kandidate matgemaach haten, sinn d'Pläng vun den Architekte [[Camille Frieden]], [[Constant Gillardin]] a [[Gerhard Dietrich]] zeréckbehale ginn. D'Ingenieurspläng ware vum [[Joseph Schroeder (Ingenieur)|Jos. Schroeder]]. D'Baukäschte fir déi ursprénglech geplangte 6 resp. 8 Stäck louche bei 37 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]]&lt;ref&gt;{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1955/12/27/n2/jo|Titel=Loi du 27 décembre 1955 concernant la construction à Luxembourg d'un bâtiment de Direction pour la Société Nationale des Chemins de Fer Luxembourgeois|Gekuckt=05.01.2023|Datum=27.12.1955|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

1956 goufen déi fréier Atelieren ofgerappt an d'Aarbechte fir d'Baugrouf auszehiewen hunn ugefaangen. Wéinst dem fielsegen hunn d'Aarbechte méi laang gedauert wéi geplangt an et erkläert och firwat just en eestäckege Keller ënner dem Gebai ass. De [[Réibau]] huet am Mäerz 1957 ugefaangen a war 1958 fäerdeg. Well zousätzlech Raim fir de [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Bauten- an Transportministère]] gebraucht goufen, sinn nach wärend dem Bau weider Stäck drop gebaut ginn.

D'[[Plättchen|Plättercher]] op der Fassad an um Buedem an de Banneraim si vun der [[Cerabati]] vu [[Waasserbëlleg]]. Am Aganksfoyer ass e Glas- a [[Mosaik|Keramikmosaik]] vum Lëtzebuerger Kënschtler [[Mett Hoffmann]]. E weist an enger staark stiliséierter Manéier de Schrëftzuch „CFL“ an e Bléck op Zich déi laanscht fueren.

Dat grouss dimensionéiert Trapenhaus am ëstlechen Deel vum Gebai 9 zielt zu de bekannten a schéinsten Trapenhaiser aus der deemoleger Bauepoch.

Wéi d'Gebai mat sengen 300 Büroen Enn 1959 fäerdeg war, war et mat 41 Meter dat héchst administratiivt Gebai am Land&lt;ref name=&quot;warum&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210504123241/https://www.wort.lu/de/lokales/warum-das-cfl-verwaltungsgebaeude-unter-denkmalschutz-gestellt-wird-60902115de135b923676e11a &quot;Warum das CFL-Verwaltungsgebäude unter Denkmalschutz gestellt wird.&quot;] wort.lu, 03.05.2021.&lt;/ref&gt;.

An den 1980er Jore gouf d'Face nei ugestrach an de [[Bëtong|Bëton]] deelweis op der Westsäit sanéiert. Tëscht 1999 an 2003 gouf d'Gebai vum Bureau [[m3 architectes]] renovéiert. Dobäi gouf drop opgepasst déi baussenzeg typesch Architektur net z'änneren.

== Renovéierung 2023-2026&lt;ref&gt;Quell, wou net anescht uginn: Broschür ''InCa 2021, Nouveaux projets, Nouveau siège social des Chemins de Fer luxembourgeoies'' {{Sic}}, N° de référence 21 120, S. 111&lt;/ref&gt; ==
Pläng vum Architektebüro [[Metaform]], déi uganks 2022 virgestallt goufen&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/1852791.html &quot;En neit Direktiounsgebai fir d'CFL op der Gare.&quot;] rtl.lu, 25.01.2022.&lt;/ref&gt;, gesi vir, déi zwéi Bléck ze renovéieren, deels ofzerappen an nei ze bauen a mat engem fuschneien Deel ze komplettéieren. Vum Gebai 7 bleift just d'Face laanscht d'Garer Plaz stoen, hannendru gëtt alles ofgerappt an nei gebaut.

D'Gebai 9 bleift gréisstendeels bestoen, absënns wat d'Facë laanscht d'Garer Plaz, den Eisebunnsquai an déi am Bannenhaff gradewéi den nërdleche [[Giewel (Gebai)|Giewel]] ugeet&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://groupe.cfl.lu/getattachment/7f7a651a-8e33-4120-846f-5e2eac9acff6/2022-01-25-communique-de-presse-new-dg-v-finale.pdf|Titel=Nouveau bâtiment de la Direction Générale des CFL sur la Place de la Gare|Gekuckt=05.01.2023|Datum=25.01.2022|Editeur=groupe.cfl.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. D'Original-Trapenhaus an d'Fënsteren aus faarwegem Glas vum [[Mett Hoffmann]], déi en abstrakt-stiliséierte Logo vun denn CFL weisen, bleiwen och erhalen.&lt;ref&gt;Marc Thill: [https://www.wort.lu/kultur/wie-die-cfl-ihr-wahrzeichen-neu-erfindet/159528264.html &quot;Wie die CFL ihr Wahrzeichen neu erfindet.*] 04.08.2026.&lt;/ref&gt;

Och dat neit Gebai besteet aus zwéi Bléck: en éischte Block ëstlech vum Längsgebai a parallel mam Quai 1 an de Schinnen. Um Wupp gëtt et a Richtung Nordweste méi breet a stéisst un de zweete Block. Vun der Säit vum Quai aus stinn d'Stäck dräi bis aacht op 9 m héije ''Geilinger''-[[Stäil]]er, wouduerch e Passage vum Quai aus an de Bannenhaff méiglech ass.

Den zweete Block leeft sengersäits a Richtung vun der [[Rue du Fort-Neipperg|Neippergstrooss]] virun a stéisst op déi aktuell Haiser 57-61 déi - ausser der Face - am Kader vum Projet ofgerappt ginn.

Dat neit Gebai kritt 8 Stäck, e kompletten éischten an deelweis och en zweete Keller.

D'Aarbechte begräifen eng Bruttofläch vun 29.500 m² an e Bruttovolume vun 110.000 m³. Si hunn 2023 ugefaangen a sollen 2026 fäerdeg sinn.

==Biller==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Luxembourg, Direction générale CFL (101).jpg|D'CFL-Gebaier (Mëtt a riets am Bild) a lénks e Bürosgebai, do wou fréier d'[[Eldorado (Kino)|Kinoen Eldorado]] an [[Europe (Kino)|Europe]] waren
Luxembourg, Direction générale CFL (105).jpg|Agank vum Gebai 9
Luxembourg, Direction générale CFL (112).jpg|Vue op d'Gebai 9 vun der Bouneweger Säit aus
&lt;/gallery&gt;

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Luxembourg, Rue du Fort Neipperg 57-61.jpg|Gebaier an der Neippergstrooss, déi am Kader vum Neibau ofgerappt ginn. Just d'Face bleift stoen a gëtt un déi nei Struktur drugebaut.
&lt;/gallery&gt;
==Literatur==
* &quot;Bâtiment de la direction des CFL.&quot; in: [https://abp.gouvernement.lu/dam-assets/pics/abp-centenaire-web.pdf ''Centenaire. Administration des bâtiments publics Luxembourg''] [sous la direction de Jean Leyder]. Luxembourg 2010, S.78-79. ISBN 978-99959-680-0-7.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Direction générale CFL|{{PAGENAME}}}}
* [https://inpa.public.lu/dam-assets/fr/cosimo/fevrier2021/Lux-Gare-7-9,-Place-de-la-Gare.pdf Immeuble - Luxembourg-Gare - 7-9, Place de la Gare], ''Avis de la Commission pour le patrimoine culturel - COPAC (anc. COSIMO)'', 10.02.2021, op inpa.public.lu, gekuckt den 03.01.2023
* [https://web.archive.org/web/20230105175357/https://metaform.lu/projects/synergy-of-old-and-new/?_gl=1*xgzie5*_up*MQ..*_ga*MTc0MTMzNTE1LjE2NzI5NDA4NjI.*_ga_XSXCR640LE*MTY3Mjk0MDg2MS4xLjEuMTY3Mjk0MDg3Ny4wLjAuMA..*_ga_MF7E76BEWQ*MTY3Mjk0MDg2MS4xLjEuMTY3Mjk0MDg4MS4wLjAuMA.. CFL New Headquarters - Place de la Gare, Luxembourg] op der Internetsäit vu Metaform
* Dans les coulisses du nouveau siège social des CFL avec [https://www.wearecfl.lu/dans-les-coulisses-du-nouveau-siege-social-des-cfl-avec-roxane/ Roxane], 14. Dezember 2022, www.wearecfl.lu
* [https://paperjam.lu/article/cfl-presentent-leur-futur-sieg Les CFL dévoilent leur futur siège] 26. Januar 2022, paperjam.lu
* [https://www.youtube.com/watch?v=_Ej5ty7rT8E Nouveau bâtiment de la Direction Générale des CFL sur la Place de la Gare], Animatioun op [[YouTube]]

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Bauwierker 1959]]
[[Kategorie:Bauwierker 2027]]
[[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:CFL]]
[[Kategorie:Nokucken 2026 Dezember]]</text>
      <sha1>a4n6bi1z4320yso0k38yj2wgi5vgd6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baneuil</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156227</id>
    <revision>
      <id>2711833</id>
      <parentid>2699136</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>59124</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1193" sha1="rtszyi8q8utp57p4m62p15l3ksxbi6p" xml:space="preserve">{{Infobox Uertschaft Frankräich
 | Numm = Baneuil
 | Wopen = Blason ville fr Baneuil (Dordogne).svg
 | Bild = Baneuil village.JPG
 | Bildtext = 
 | Regioun = {{Nei-Aquitaine}}
 | Departement = {{Dordogne}}
 | Arrondissement = [[Arrondissement Bergerac|Bergerac]]
 | Kanton = [[Canton de Lalinde|Lalinde]]
 | Gemeng =
 | Sëtz Gemeng = 
 | Plz = 24150
 | Insee = 24023
 | Interkomm = 
 | Koordinaten = {{coor dms|44|51|11|N|00|41|22|O|Haaptkoordinaten=jo}}
 | Fläch = 889
 | Bevëlkerung = 337
 | Bevëlkerungsdatum = [[2018]]
 | Bild ënnen = 
 | Bildtext ënnen = 
}}
'''Baneuil''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Dordogne]] an der Regioun [[Nei-Aquitaine]].

Se läit am Dall vun der [[Dordogne (Floss)|Dordogne]] an um [[Kanal vu Lalinde]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
|ville = Baneuil
|nord = 
|nord-est = [[Pressignac-Vicq]]
|est = [[Lalinde]]
|sud-est = [[Couze-et-Saint-Front]]
|sud = [[Varennes (Dordogne)|Varennes]]
|sud-ouest = [[Saint-Capraise-de-Lalinde]]
|ouest = 
|nord-ouest = [[Cause-de-Clérans]]
}}
{{Kuckt och Dordogne}}

[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Bergerac]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Bergerac]]</text>
      <sha1>rtszyi8q8utp57p4m62p15l3ksxbi6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joëlle Welfring</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158653</id>
    <revision>
      <id>2711832</id>
      <parentid>2684654</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Update</comment>
      <origin>2711832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2906" sha1="d8piv3g8mqcgv72bdndrahid4z766tk" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Joëlle Welfring''', gebuer den [[22. Juni]] [[1974]] zu [[Esch-Uelzecht]]&lt;ref name=Biographie&gt;[https://web.archive.org/web/20220502202941/https://gouvernement.lu/lb/gouvernement/joelle-welfring/CV.html Joëlle Welfring: Biographie.&quot;] gouvernemnet.lu, gekuckt 02.05.2022.&lt;/ref&gt;, ass eng Staatsbeamtin a Politikerin ([[déi gréng]]).

== Karriär ==
No hirem Secondairesstudium am [[Lycée Hubert-Clément]] huet d'Joëlle Welfring 1997 eng Maîtrise an der Biochimie op der [[Université Louis Pasteur]] zu [[Stroossbuerg]] gemaach an dono e Master an Ëmweltwëssenschaften op der [[Universitéit Brunel]] zu [[Uxbridge]].

Vun 2010 bis 2014 war si Direktesch vum Departement Business Development am [[Centre de recherche public Henri-Tudor|CRP Henri Tudor]], nodeems si do scho virdrun de Centre de ressources des technologies pour l'environnement (CRTE) geleet hat.&lt;ref name=Biographie/&gt;

Dono gouf si Vizedirektesch vun der [[Administration de l'environnement|Ëmweltverwaltung]], an am Abrëll 2022 Direktesch dovun.

Ma schonn den 2. Mee 2022 gouf si zur [[Ëmweltministère|Ëmweltministesch]] an der [[Regierung Bettel-Lenert-Bausch]] ernannt, nodeems d'[[Carole Dieschbourg]] vun dëser Funktioun zeréckgetruede war.&lt;ref&gt;[https://gouvernement.lu/lb/actualites/toutes_actualites/communiques/2022/05-mai/02-remaniement-gouvernemental-welfring.html &quot;Regierungsëmbildung.&quot;] Communiqué op gouverenement.lu, 2. Mee 2022.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2022/05/02/a215/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 2 mai 2022 portant nomination de Madame Joëlle WELFRING à la fonction de Ministre. - Legilux|Gekuckt=04.05.2022|Datum=02.05.2022|Wierk=|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2022/05/02/a216/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 2 mai 2022 portant attribution des compétences ministérielles aux membres du Gouvernement. - Legilux|Gekuckt=04.05.2022|Datum=02.05.2022|Wierk=|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] gouf si am [[Walbezierk Süden|Bezierk Süden]] an d'[[Chamber]] gewielt. 2026 huet si op op hiert Mandat verzicht, fir am Oktober e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]] unzehuelen.&lt;ref&gt;Roy Grotz, Marc Hoscheid: [https://www.rtl.lu/news/national/joelle-welfring-wiesselt-bei-deuropaesch-investitiounsbank-778129783 &quot;Joëlle Welfring wiesselt bei d'Europäesch Investitiounsbank.&quot;] rtl.lu, 06.07.2026.&lt;/ref&gt; An der Chamber huet d'[[Josée Lorsché]] hiert Mandat iwwerholl.

Si ass Mamm vun 2 Kanner.

==Kuckt och==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Ëmweltministeren]]

==Um Spaweck==
{{Commonscat}}

{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:Ëmweltministere vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatsbeamten]]
[[Kategorie:Gebuer 1974]]</text>
      <sha1>d8piv3g8mqcgv72bdndrahid4z766tk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chamberwale vum 8. Oktober 2023</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160140</id>
    <revision>
      <id>2711838</id>
      <parentid>2687513</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gewielt an nogeréckelt Deputéiert */ Update amgaang</comment>
      <origin>2711838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30239" sha1="5fpu3ph3j314d8qrkxbf5hhui68v1ps" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg general election 2023 - Ballot paper Centre.jpg|thumb|350px|Walziedel aus dem Bezierk Zentrum. Fir d'éischt sinn och d'Logoe vun de Parteien um Walziedel drop gedréckt]]
[[Fichier:Wahlbezirke-Luxemburg.png|thumb|upright|D'Walbezierker mat hirer Zuel vu Sëtz]]
Bei de '''Chamberwale vum 8. Oktober 2023''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] goufe 60 [[Deputéierten|Deputéiert]] fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt [[Parlament]], d'[[Chamber]], gewielt.

Den Datum vun de Wale gouf de 16. Oktober 2022 vum [[Ministère d'État|Staatsministère]] matgedeelt&lt;ref&gt;[https://me.gouvernement.lu/lb/actualites.gouvernement%2Blb%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2022%2B11-novembre%2B16-dates-elections-legislatives.html &quot;Datum fir d'Chamberwalen.&quot;] Communiqué op me.gouvernement.lu; 16.11.2022.&lt;/ref&gt;.

D'Zuel vun den Deputéierten, déi gewielt konnte ginn, geet vu 7 am [[Walbezierk Osten]] bis zu 23 am [[Walbezierk Süden]]. Am [[Walbezierk Norden|Norde]] waren et der 9, am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] 21.

== Walflicht a Walrecht ==
Jiddereen, deen op der Wielerlëscht steet, ass verflicht wielen ze goen, d.&amp;nbsp;h. datt all [[Lëtzebuerger Nationalitéit|Lëtzebuerger]], deen den 8. Oktober 2023 op d'mannst 18 Joer al ass, zu Lëtzebuerg wunnt an dee säi Walrecht net vum Geriicht oferkannt krut, muss stëmme goen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections/20230822|Titel=Loi électorale du 18 février 2003 (telle qu'elle a été mofifiée)|Gekuckt=07.10.2023|Editeur=https://legilux.public.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wann een den Dag vun de Wale verhënnert ass, muss een dem Procureur vum [[Bezierksgeriicht]] eng schrëftlech a motivéiert Entschëllegung schécken.

A follgende Fäll ass een ''d'office'' entschëllegt an et besteet keng Walflicht méi:

* déi Leit, déi um Dag vun der Wal an enger anerer [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] wunne wéi déi, an där se opgeruff si stëmmen ze goen;
* jiddereen, deen op d'mannst 75 Joer al ass;
* d'Wieler, déi ënner [[Momper]]schaft stinn.

Déi, déi verflicht sinn ze wielen an awer net an de Walbüro goe kënnen oder wëllen, kënnen am Viraus [[Bréifwal]] ufroen. Dat selwecht gëllt fir Lëtzebuerger, déi am Ausland wunnen. Déi genee Prozedur fir d'Bréifwal ass an den Artikelen 168 - 182 vum Walgesetz festgehalen.

Fir d'Chamberwale vum 8. Oktober 2023 waren op de 5. Oktober 283.879 Wieler ageschriwwen. 70.242 (24,74&amp;nbsp;%) Stëmmberechtegt haten sech fir d'Bréifwal decidéiert; dovun hunn 63.864 Wieler zu Lëtzebuerg gewunnt an déi aner (6.378) haten hire Wunnsëtz am Ausland&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/ces-23-992-electeurs-supplemen|Titel=23.992 électeurs supplémentaires en 2023|Gekuckt=07.10.2023|Familljennumm=Obert|Virnumm=Mathilde|Wierk=paperjam.lu|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Parteien ==
Néng Parteien hunn an alle véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] kandidéiert. Dobäi koumen der dräi, déi just an zwéin oder dräi Bezierker Lëschten opgesat hunn. D'Lëschteplaze goufen den 10. August 2023 vum Pierre Calmes, President vum Stater [[Bezierksgeriicht]], festgeluecht. Dobäi gouf d'Lëschtennummer vun deene Parteien, déi och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] am Juni kandidéiert haten, bäibehalen, iwwerdeems déi vun zousätzlechen anere Parteien, déi bei de Chamberwale kandidéiert hunn, ausgeloust gouf. Dat erkläert, firwat et keng „Lëscht 8“ gëtt: Dës war der Partei [[Mir d'Vollek]] bei de Gemengewalen zougedeelt ginn, d'Partei huet awer net bei de Chamberwale kandidéiert&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2102242.html &quot;D'Lëschtennummere goufe gezunn,&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 12.08.2023, 07:23:30.&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''D'Parteie mat hire Lëschten-Nummeren an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierker]] wou se kandidéiert hunn'''
!Lëscht
! Partei !! [[Walbezierk Süden|Süden]]
![[Walbezierk Osten|Osten]]
![[Walbezierk Zentrum|Zentrum]]
![[Walbezierk Norden|Norden]]
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|[[déi gréng]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|[[déi Lénk]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|6
|[[ADR]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|7
|[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|9
|[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|10
|[[Volt Lëtzebuerg|Volt]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|11
|[[KPL]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|12
|[[Liberté - Fräiheet!]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|13
|[[Déi Konservativ]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|}

&lt;gallery widths=&quot;120&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Walplakater am Bezierk Zentrum&quot;&gt;
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 01.jpg|LSAP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 02.jpg|DP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 03.jpg|déi gréng
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 04.jpg|CSV
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 05.jpg|déi Lénk
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 06.jpg|ADR
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 07.jpg|Piraten
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 09.jpg|Fokus
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 12.jpg|Liberté/Fräiheet
&lt;/gallery&gt;

== Resultater ==
[[File:Luxembourg Chambre des députés 2023.svg|thumb|Sëtzverdeelung]]
[[File:Map of 2023 Luxembourg general election.svg|thumb|Sëtzverdeelung pro Walbezierk]]
D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] huet bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 hir Positioun behaapte kënnen a bleift mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei an der Chamber. D'[[Demokratesch Partei|DP]] huet 2 Sëtz derbäi gewonnen (een am Zentrum an een am Süden) a kënnt op elo 14 Sëtz, iwwerdeems d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] am Zentrum een zousätzlechen Deputéierte krut an elo mat am Ganzen 11 Vetrieder an der Chamber ass. Op der aner Säit hunn [[déi Gréng]], déi zanter 2013 als Koalitiounspartner mat an der Regierung waren, Plomme gelooss a 5 vun hire bis dato 9 Mandater verluer; se sinn elo just nach mat 4 Deputéierten (2 am Zentrum an 2 am Süden) an der Chamber.

Bei deene méi klenge Parteie bleift et bei den 2 Sëtz fir [[déi Lénk]], d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] krut am Osten 1 Sëtz bäi a se kënnt op 5 Deputéiert, iwwerdeems d'Piraten och 1 Sëtz (am Norden) wannen a mat 3 Mandater am Parlament vertruede sinn. All déi aner Parteien hunn et net an d'Chamber gepackt.

Méi wéi 36.000 Stëmmberechtegt, dorënner och Persounen iwwer 75, déi net méi vun der Walflicht betraff waren, sinn net wiele gaangen. 7.889 Ziedele goufen einfach wäiss ofginn a méi wéi 10.000 Walziedele waren ongülteg, well entweder ze vill Kandidate gewielt goufen, eppes op den Ziedel gemoolt gouf oder (nach) eppes aneres wéi de Stëmmziedel an der Enveloppe vun der Bréifwal louch.&lt;ref&gt;rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2124295.html ''Méi wéi 36.000 Leit sinn net wiele gaangen''] (10. Oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Partei
!Prozent 2018
!Sëtz 2018
!Prozent 2023
!+/−
!Sëtz 2023
!+/−
|-
| bgcolor=&quot;#F7911D&quot; |'''CSV'''
| align=&quot;center&quot; |28,31
| align=&quot;center&quot; |21
| align=&quot;center&quot; |29,21
| align=&quot;center&quot; | +0,90
| align=&quot;center&quot; |'''21'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#004A90; color:#FFFFFF;&quot; |'''DP'''
| align=&quot;center&quot; |16,91
| align=&quot;center&quot; |12
| align=&quot;center&quot; |18,70
| align=&quot;center&quot; | +1,79
| align=&quot;center&quot; |'''14'''
| align=&quot;center&quot; | +2
|-
| style=&quot;background:#E50000; color:#FFFFFF;&quot; |'''LSAP'''
| align=&quot;center&quot; |17,60
| align=&quot;center&quot; |10
| align=&quot;center&quot; |18,91
| align=&quot;center&quot; | +1,31
| align=&quot;center&quot; |'''11'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| bgcolor=&quot;99CC33&quot; |'''déi gréng'''
| align=&quot;center&quot; |15,12
| align=&quot;center&quot; |9
| align=&quot;center&quot; |8,55
| align=&quot;center&quot; | -6,57
| align=&quot;center&quot; |'''4'''
| align=&quot;center&quot; | -5
|-
| style=&quot;background:#00ADDC; color:#FFFFFF;&quot; |'''ADR'''
| align=&quot;center&quot; |8,28
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |9,27
| +0,99
| align=&quot;center&quot; |'''5'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#AB58A8; color:#FFFFFF;&quot; |'''Piraten'''
| align=&quot;center&quot; |6,45
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |6,74
| align=&quot;center&quot; | +0,29
| align=&quot;center&quot; |'''3'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#8F0109; color:#FFFFFF;&quot;|'''déi Lénk'''
| align=&quot;center&quot; |5,48
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3,93
| align=&quot;center&quot; | -1,55
| align=&quot;center&quot; |'''2'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#FF0000; color:#FFFFFF;&quot;|'''KPL'''
| align=&quot;center&quot; |1,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,64
| align=&quot;center&quot; | -0,63
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#66FFEE&quot; |'''Déi Konservativ'''
| align=&quot;center&quot; |0,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,23
| align=&quot;center&quot; | -0,04
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#88BBFF&quot; |'''Fokus'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |2,49
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#8811EE; color:#FFFFFF;&quot;|'''Volt'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |0,19
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#FFFFFF;&quot;|'''Liberté-Fräiheet!'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |1,13
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
|'''Total'''
|
|
|
|
| align=&quot;center&quot; |'''60'''
|
|}
Den 9. Oktober krut de [[Luc Frieden]] vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] den Optrag fir als Formateur ze kucken, eng nei Regierung op d'Been ze stellen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124151.html|Titel=&quot;Dat ass fir mech eng grouss Éier an eng grouss Verantwortung&quot;: De Luc Frieden gouf vum Grand-Duc mat der Regierungsbildung beoptragt|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;. Nach de selwechten Owend ass confirméiert ginn, datt souwuel d'CSV mat der DP Verhandlungen ophuele wéilt, wéi och d'DP gewëllt wier mat der CSV ze verhandelen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html|Titel=No Gespréicher an de Parteigremien: CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

De 17. November 2023 gouf als Resultat dovun d'[[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.

==Gewielt an ''nogeréckelt'' Deputéiert==
{{EnCours|GilPe}}
Alphabetesch Lëscht (klasséiert nom Familljennumm) vun der aktueller Zesummesetzung {{small|(Stand: 10. Juni 2026)}} vun der Chamber, inklusiv déi Deputéiert, déi op hiert Mandat verzicht hunn an déi, déi s'ersat hunn (déi ''nogeréckelt'' sinn).

Déi aktuell Deputéiert hunn als Zuel 1 (et kann ee se duerch Uklicke vum Zortéierschëssel an der Rubrik &quot;Zuel&quot; beieneen uweise loossen).

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Aktuell Deputéiert no de Chamberwale vum 8. Oktober 2023
! width=&quot;2%&quot; |Zuel
!Foto
! width=&quot;15%&quot; |Numm
! width=&quot;6%&quot; |Partei
! width=&quot;8%&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
! width=&quot;8%&quot; |gewielt
! width=&quot;5%&quot; |Stëmmen&lt;ref&gt;''[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats-officiels.html Résultats officiels]'' op elections.public.lu, gekuckt den x. Oktober 2023&lt;/ref&gt;
! width=&quot;8%&quot; |Mandat vun
! width=&quot;8%&quot; |Mandat bis
! width=&quot;30%&quot; |Bemierkung
|-
|1
|[[Fichier:Diane Adehm.jpg|60px]]
|[[Diane Adehm]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.043
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Barbara Agostino (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Barbara Agostino]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Max Hahn, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Guy Arendt, Concert en mémoire des victimes de la Shoah-102.jpg|75x75px]]
|[[Guy Arendt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Xavier Bettel, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for foreign affairs (Gymnich). Arrivals Jean Asselborn (36927346612) CROPPED.jpg|60px]]
|[[Jean Asselborn]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 33.398
|
|
|huet op d'Mandat verzicht; fir hie réckelt den Yves Cruchten no&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2137693.html|Titel=Jean Asselborn geet net an d'Chamber: &quot;Ech spieren, dass ech elo e bësse Rou brauch&quot;|Gekuckt=15.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Yuriko Backes]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.589
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023.jpg|75x75px]]
|[[Maurice Bauer]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Luc Frieden, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:André Bauler (chd.lu) (cropped).jpg|75px]]
|[[André Bauler]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.057
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gilles Baum (chd.lu) (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Gilles Baum]]
|DP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Lex Delles, deen d'Plaz als Minister fir Ekonomie, Energie an Tourismus an der Regierung ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Marc Baum 2025.jpg|75x75px]]
|[[Marc Baum]]
|déi Lénk
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.664
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:François Bausch (déi gréng) 09-2023.jpg|75px]]
|[[François Bausch]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.605
|21/11/2023
|10/07/2024
|huet säi Mandat un d'[[Djuna Bernard]] ofginn.
|-
|1
|[[Fichier:Simone Beissel 09-2022.jpg|60px]]
|[[Simone Beissel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.895
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Djuna Bernard (déi gréng) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Djuna Bernard]]
|déi Gréng
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|
|-
|
|[[Fichier:Xavier Bettel (DP) 09-2023.jpg|75px]]
|[[Xavier Bettel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 34.018
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Biancalana (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Biancalana]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.435
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Portrait Taina Bofferding (cropped).jpg|60px]]
|[[Taina Bofferding]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.909
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Jeff Boonen 2024.jpeg|60px]]
|[[Jeff Boonen]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Martine Hansen, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Liz Braz]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.284
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Corinne Cahen (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Corinne Cahen]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 16.365
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Sven Clement (Piraten) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Sven Clement]]
|Piraten
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.074
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Francine Closener]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.392
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Yves Cruchten (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Yves Cruchten]]
|LSAP
|
|nogeréckelt
|
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Jean Asselborn, dee säi Mandat net ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Claire Delcourt]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 7.394
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240220 Informal meeting of Tourism Ministers Aula Magna LLN EMNR - 53542083521 CROP Lex Delles.jpg|60px]]
|[[Lex Delles]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.042
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mars Di Bartolomeo 2014-07.JPG|60px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.663
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alex Donnersbach (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Serge Wilmes, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Emile Eicher, Concert de bienfaisance MemoShoah 2014.jpg|60px]]
|[[Emile Eicher]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.296
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Félix Eischen, faute de mieux.jpg|60px]]
|[[Félix Eischen]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.542
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Luc Emering]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.837
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Georges Engel (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Georges Engel]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.503
|24/10/2023
|
|
|-
|
| 
|[[Jeff Engelen]]
|ADR
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.153
|24/10/2023
|19/11/2025
|huet op säi Mandat verzicht; de [[Michel Lemaire]] ass den 20.11.2025 fir hien nogeréckelt.
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for agriculture and fisheries (iAGRIFISH). Arrivals Fernand Etgen (36641495740) - CROP ETGEN.jpg|60px]]
|[[Fernand Etgen]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.529
|24/10/2023
|18/12/2025
|huet Enn 2025 op säi Mandat verzicht; de [[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Franz Fayot (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Franz Fayot]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.343
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|60px]]
|[[Luc Frieden]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.999
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Paul Galles.jpg|60px]]
|[[Paul Galles]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.495
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Leon Gloden Porträtfoto.jpg|60px]]
|[[Léon Gloden]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.377
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Marc Goergen, Députéierten vun der Piratepartei Lëtzebuerg.jpg|60px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Piraten
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.856
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Patrick Goldschmidt (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Yuriko Backes, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Gusty Graas (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Gusty Graas]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[File:Claude Haagen, Ausstellung «Luxemburger in der Polizei des NS-Staates»-101.jpg|60px]]
|[[Claude Haagen]]
|LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 9.076
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Max Hahn]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.477
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|
|[[Fichier:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|60px]]
|[[Christophe Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.464
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. De [[Jean-Paul Schaaf]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|60px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|DP
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;|
|20/01/2026
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Etgen]], deen opgehalen huet.
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0026 (53642288848).jpg CROP Martine Hansen.jpg|60px]]
|[[Martine Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 20.160
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Hardy (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Hardy]]
|ADR
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Kartheiser]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|75x75px]]
|[[Carole Hartmann]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.547
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:L1004875.jpg|60px]]
|[[Max Hengel]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|17/08/2024
|gestuerwen
|-
|
|[[Fichier:Fernand Kartheiser (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Fernand Kartheiser]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.581
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. Den [[Dan Hardy]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[File:Luxembourgish Deputies at EC Mar 2024 CROP Françoise Kemp.jpg|90x90px]]
|[[Françoise Kemp]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Georges Mischo, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Nancy Arendt (CSV), 2023-10.jpg|60px]]
|[[Nancy Kemp-Arendt]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.137
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Fred Keup (Chambre des députés, Luxembourg).png|60px]]
|[[Fred Keup]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.763
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Lemaire]]
|ADR
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|20/11/2025
|
|Nogeréckelt fir de [[Jeff Engelen]], deen den 19.11.2025 op säi Mandat verzicht huet.
|-
|
|[[Fichier:Paulette Lenert 05-2022.jpg|60px]]
|[[Paulette Lenert]]
|LSAP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.345
|21/11/2023
|08/06/2026
|Huet op hiert Mndat verzicht fir Member vum Staatsrot ze ginn. De [[Ben Streff]] ass fir si nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Marc Lies 09-2022.jpg|60px]]
|[[Marc Lies]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 18.862
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|60px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.164
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Ricardo Marques]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|10/10/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Max Hengel]], dee verstuerwe war
|-
|
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.001
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Mandy Minella]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Claude Meisch, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Georges Mischo]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.388
|24/10/2023&lt;br&gt;20/01/2026
|16/11/2023&lt;br&gt;
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen. Nom Récktrëtt als Minister huet hien uganks 2026 nees säi Chambermandat ugeholl, iwwedeems de [[Marc Spautz]] Minister gouf.
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Octavie Modert]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.208
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Nathalie Morgenthaler 2024.jpeg|60px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Gilles Roth, deen e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Laurent Mosar]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Elisabeth Margue, déi e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Lydie Polfer 2022 (cropped).jpg|60px]]
|[[Lydie Polfer]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.345
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Ben Polidori 2024.jpeg|60px]]
|[[Ben Polidori]]
|&lt;s&gt;Piraten&lt;/s&gt;
LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.804
|24/10/2023
|
|am Juli 2024 aus der Piratepartei ausgetrueden; am September 2024 Wiessel bei d'LSAP ugekënnegt
|-
|
|[[Fichier:Deutschsprachige Finanzminister verabschieden Bodensee Erklärung (53920444426) cropped to Gilles ROTH.jpg|60px]]
|[[Gilles Roth]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 31.451
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Jean-Paul Schaaf (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Christophe Hansen]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Gérard Schockmel (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.164
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alexandra Schoos 2024.jpeg|75x75px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|ADR
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.295
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|60px]]
|[[Meris Sehovic]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.323
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Ben Streff]]
|LSAP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 5.483
|09/06/2026.
|
|Nogeréckelt fir d'[[Paulette Lenert]], déi an de Staatsrot nominéiert gouf 
|-
|
|[[Fichier:EPP Summit, Brussels, June 2016 (27958179195) (cropped).jpg|60px]]
|[[Marc Spautz]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.053
|24/10/2023
|11/12/2025
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Sam Tanson]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.983
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:David Wagner (déi Lénk) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|déi Lénk
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.747
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Tom Weidig]]
|ADR
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.414
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Charles Weiler|Charel Weiler]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.483
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Joëlle WELFRING 24-10-2022 ENVCO (cropped).jpg|75px]]
|[[Joëlle Welfring]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.984
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Stéphanie Weydert (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogerécket fir de Léon Gloden, deen e Regierungsmandat ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Serge Wilmes]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 22.035
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Claude Wiseler 2024-01 (101) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Wiseler]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.385
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Michel Wolter (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Wolter]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.922
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Laurent Zeimet - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Laurent Zeimet]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.128
|24/10/2023
|
|
|}

== Kuckt och ==

* [[Regierung Frieden-Bettel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg general election (2023)|{{PAGENAME}}}}
*[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Recueil de la législation relative aux élections législatives, communales et européennes]: D'Walgesetz op Legilux

{{Navigatioun Chamberwalen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:2023]]
[[Kategorie:Chamberwalen|2023]]</text>
      <sha1>5fpu3ph3j314d8qrkxbf5hhui68v1ps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711844</id>
      <parentid>2711838</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gewielt an nogeréckelt Deputéiert */ Update 14. Oktober 2026</comment>
      <origin>2711844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31082" sha1="5hrb2jyteziixpyfhgabllu58y7bm5s" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg general election 2023 - Ballot paper Centre.jpg|thumb|350px|Walziedel aus dem Bezierk Zentrum. Fir d'éischt sinn och d'Logoe vun de Parteien um Walziedel drop gedréckt]]
[[Fichier:Wahlbezirke-Luxemburg.png|thumb|upright|D'Walbezierker mat hirer Zuel vu Sëtz]]
Bei de '''Chamberwale vum 8. Oktober 2023''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] goufe 60 [[Deputéierten|Deputéiert]] fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt [[Parlament]], d'[[Chamber]], gewielt.

Den Datum vun de Wale gouf de 16. Oktober 2022 vum [[Ministère d'État|Staatsministère]] matgedeelt&lt;ref&gt;[https://me.gouvernement.lu/lb/actualites.gouvernement%2Blb%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2022%2B11-novembre%2B16-dates-elections-legislatives.html &quot;Datum fir d'Chamberwalen.&quot;] Communiqué op me.gouvernement.lu; 16.11.2022.&lt;/ref&gt;.

D'Zuel vun den Deputéierten, déi gewielt konnte ginn, geet vu 7 am [[Walbezierk Osten]] bis zu 23 am [[Walbezierk Süden]]. Am [[Walbezierk Norden|Norde]] waren et der 9, am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] 21.

== Walflicht a Walrecht ==
Jiddereen, deen op der Wielerlëscht steet, ass verflicht wielen ze goen, d.&amp;nbsp;h. datt all [[Lëtzebuerger Nationalitéit|Lëtzebuerger]], deen den 8. Oktober 2023 op d'mannst 18 Joer al ass, zu Lëtzebuerg wunnt an dee säi Walrecht net vum Geriicht oferkannt krut, muss stëmme goen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections/20230822|Titel=Loi électorale du 18 février 2003 (telle qu'elle a été mofifiée)|Gekuckt=07.10.2023|Editeur=https://legilux.public.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wann een den Dag vun de Wale verhënnert ass, muss een dem Procureur vum [[Bezierksgeriicht]] eng schrëftlech a motivéiert Entschëllegung schécken.

A follgende Fäll ass een ''d'office'' entschëllegt an et besteet keng Walflicht méi:

* déi Leit, déi um Dag vun der Wal an enger anerer [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] wunne wéi déi, an där se opgeruff si stëmmen ze goen;
* jiddereen, deen op d'mannst 75 Joer al ass;
* d'Wieler, déi ënner [[Momper]]schaft stinn.

Déi, déi verflicht sinn ze wielen an awer net an de Walbüro goe kënnen oder wëllen, kënnen am Viraus [[Bréifwal]] ufroen. Dat selwecht gëllt fir Lëtzebuerger, déi am Ausland wunnen. Déi genee Prozedur fir d'Bréifwal ass an den Artikelen 168 - 182 vum Walgesetz festgehalen.

Fir d'Chamberwale vum 8. Oktober 2023 waren op de 5. Oktober 283.879 Wieler ageschriwwen. 70.242 (24,74&amp;nbsp;%) Stëmmberechtegt haten sech fir d'Bréifwal decidéiert; dovun hunn 63.864 Wieler zu Lëtzebuerg gewunnt an déi aner (6.378) haten hire Wunnsëtz am Ausland&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/ces-23-992-electeurs-supplemen|Titel=23.992 électeurs supplémentaires en 2023|Gekuckt=07.10.2023|Familljennumm=Obert|Virnumm=Mathilde|Wierk=paperjam.lu|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Parteien ==
Néng Parteien hunn an alle véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] kandidéiert. Dobäi koumen der dräi, déi just an zwéin oder dräi Bezierker Lëschten opgesat hunn. D'Lëschteplaze goufen den 10. August 2023 vum Pierre Calmes, President vum Stater [[Bezierksgeriicht]], festgeluecht. Dobäi gouf d'Lëschtennummer vun deene Parteien, déi och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] am Juni kandidéiert haten, bäibehalen, iwwerdeems déi vun zousätzlechen anere Parteien, déi bei de Chamberwale kandidéiert hunn, ausgeloust gouf. Dat erkläert, firwat et keng „Lëscht 8“ gëtt: Dës war der Partei [[Mir d'Vollek]] bei de Gemengewalen zougedeelt ginn, d'Partei huet awer net bei de Chamberwale kandidéiert&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2102242.html &quot;D'Lëschtennummere goufe gezunn,&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 12.08.2023, 07:23:30.&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''D'Parteie mat hire Lëschten-Nummeren an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierker]] wou se kandidéiert hunn'''
!Lëscht
! Partei !! [[Walbezierk Süden|Süden]]
![[Walbezierk Osten|Osten]]
![[Walbezierk Zentrum|Zentrum]]
![[Walbezierk Norden|Norden]]
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|[[déi gréng]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|[[déi Lénk]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|6
|[[ADR]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|7
|[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|9
|[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|10
|[[Volt Lëtzebuerg|Volt]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|11
|[[KPL]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|12
|[[Liberté - Fräiheet!]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|13
|[[Déi Konservativ]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|}

&lt;gallery widths=&quot;120&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Walplakater am Bezierk Zentrum&quot;&gt;
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 01.jpg|LSAP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 02.jpg|DP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 03.jpg|déi gréng
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 04.jpg|CSV
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 05.jpg|déi Lénk
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 06.jpg|ADR
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 07.jpg|Piraten
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 09.jpg|Fokus
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 12.jpg|Liberté/Fräiheet
&lt;/gallery&gt;

== Resultater ==
[[File:Luxembourg Chambre des députés 2023.svg|thumb|Sëtzverdeelung]]
[[File:Map of 2023 Luxembourg general election.svg|thumb|Sëtzverdeelung pro Walbezierk]]
D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] huet bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 hir Positioun behaapte kënnen a bleift mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei an der Chamber. D'[[Demokratesch Partei|DP]] huet 2 Sëtz derbäi gewonnen (een am Zentrum an een am Süden) a kënnt op elo 14 Sëtz, iwwerdeems d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] am Zentrum een zousätzlechen Deputéierte krut an elo mat am Ganzen 11 Vetrieder an der Chamber ass. Op der aner Säit hunn [[déi Gréng]], déi zanter 2013 als Koalitiounspartner mat an der Regierung waren, Plomme gelooss a 5 vun hire bis dato 9 Mandater verluer; se sinn elo just nach mat 4 Deputéierten (2 am Zentrum an 2 am Süden) an der Chamber.

Bei deene méi klenge Parteie bleift et bei den 2 Sëtz fir [[déi Lénk]], d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] krut am Osten 1 Sëtz bäi a se kënnt op 5 Deputéiert, iwwerdeems d'Piraten och 1 Sëtz (am Norden) wannen a mat 3 Mandater am Parlament vertruede sinn. All déi aner Parteien hunn et net an d'Chamber gepackt.

Méi wéi 36.000 Stëmmberechtegt, dorënner och Persounen iwwer 75, déi net méi vun der Walflicht betraff waren, sinn net wiele gaangen. 7.889 Ziedele goufen einfach wäiss ofginn a méi wéi 10.000 Walziedele waren ongülteg, well entweder ze vill Kandidate gewielt goufen, eppes op den Ziedel gemoolt gouf oder (nach) eppes aneres wéi de Stëmmziedel an der Enveloppe vun der Bréifwal louch.&lt;ref&gt;rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2124295.html ''Méi wéi 36.000 Leit sinn net wiele gaangen''] (10. Oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Partei
!Prozent 2018
!Sëtz 2018
!Prozent 2023
!+/−
!Sëtz 2023
!+/−
|-
| bgcolor=&quot;#F7911D&quot; |'''CSV'''
| align=&quot;center&quot; |28,31
| align=&quot;center&quot; |21
| align=&quot;center&quot; |29,21
| align=&quot;center&quot; | +0,90
| align=&quot;center&quot; |'''21'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#004A90; color:#FFFFFF;&quot; |'''DP'''
| align=&quot;center&quot; |16,91
| align=&quot;center&quot; |12
| align=&quot;center&quot; |18,70
| align=&quot;center&quot; | +1,79
| align=&quot;center&quot; |'''14'''
| align=&quot;center&quot; | +2
|-
| style=&quot;background:#E50000; color:#FFFFFF;&quot; |'''LSAP'''
| align=&quot;center&quot; |17,60
| align=&quot;center&quot; |10
| align=&quot;center&quot; |18,91
| align=&quot;center&quot; | +1,31
| align=&quot;center&quot; |'''11'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| bgcolor=&quot;99CC33&quot; |'''déi gréng'''
| align=&quot;center&quot; |15,12
| align=&quot;center&quot; |9
| align=&quot;center&quot; |8,55
| align=&quot;center&quot; | -6,57
| align=&quot;center&quot; |'''4'''
| align=&quot;center&quot; | -5
|-
| style=&quot;background:#00ADDC; color:#FFFFFF;&quot; |'''ADR'''
| align=&quot;center&quot; |8,28
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |9,27
| +0,99
| align=&quot;center&quot; |'''5'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#AB58A8; color:#FFFFFF;&quot; |'''Piraten'''
| align=&quot;center&quot; |6,45
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |6,74
| align=&quot;center&quot; | +0,29
| align=&quot;center&quot; |'''3'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#8F0109; color:#FFFFFF;&quot;|'''déi Lénk'''
| align=&quot;center&quot; |5,48
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3,93
| align=&quot;center&quot; | -1,55
| align=&quot;center&quot; |'''2'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#FF0000; color:#FFFFFF;&quot;|'''KPL'''
| align=&quot;center&quot; |1,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,64
| align=&quot;center&quot; | -0,63
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#66FFEE&quot; |'''Déi Konservativ'''
| align=&quot;center&quot; |0,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,23
| align=&quot;center&quot; | -0,04
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#88BBFF&quot; |'''Fokus'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |2,49
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#8811EE; color:#FFFFFF;&quot;|'''Volt'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |0,19
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#FFFFFF;&quot;|'''Liberté-Fräiheet!'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |1,13
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
|'''Total'''
|
|
|
|
| align=&quot;center&quot; |'''60'''
|
|}
Den 9. Oktober krut de [[Luc Frieden]] vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] den Optrag fir als Formateur ze kucken, eng nei Regierung op d'Been ze stellen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124151.html|Titel=&quot;Dat ass fir mech eng grouss Éier an eng grouss Verantwortung&quot;: De Luc Frieden gouf vum Grand-Duc mat der Regierungsbildung beoptragt|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;. Nach de selwechten Owend ass confirméiert ginn, datt souwuel d'CSV mat der DP Verhandlungen ophuele wéilt, wéi och d'DP gewëllt wier mat der CSV ze verhandelen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html|Titel=No Gespréicher an de Parteigremien: CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

De 17. November 2023 gouf als Resultat dovun d'[[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.

==Gewielt an ''nogeréckelt'' Deputéiert==
Alphabetesch Lëscht (klasséiert nom Familljennumm) vun der aktueller Zesummesetzung {{small|(Stand: 14. Oktober 2026)}} vun der Chamber, inklusiv déi Deputéiert, déi op hiert Mandat verzicht hunn an déi, déi s'ersat hunn (déi ''nogeréckelt'' sinn).

Déi aktuell Deputéiert hunn als Zuel 1 (et kann ee se duerch Uklicke vum Zortéierschëssel an der Rubrik &quot;Zuel&quot; beieneen uweise loossen).

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Aktuell Deputéiert no de Chamberwale vum 8. Oktober 2023
! width=&quot;2%&quot; |Zuel
!Foto
! width=&quot;15%&quot; |Numm
! width=&quot;6%&quot; |Partei
! width=&quot;8%&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
! width=&quot;8%&quot; |gewielt
! width=&quot;5%&quot; |Stëmmen&lt;ref&gt;''[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats-officiels.html Résultats officiels]'' op elections.public.lu, gekuckt den x. Oktober 2023&lt;/ref&gt;
! width=&quot;8%&quot; |Mandat vun
! width=&quot;8%&quot; |Mandat bis
! width=&quot;30%&quot; |Bemierkung
|-
|1
|[[Fichier:Diane Adehm.jpg|60px]]
|[[Diane Adehm]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.043
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Barbara Agostino (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Barbara Agostino]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Max Hahn, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Guy Arendt, Concert en mémoire des victimes de la Shoah-102.jpg|75x75px]]
|[[Guy Arendt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Xavier Bettel, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for foreign affairs (Gymnich). Arrivals Jean Asselborn (36927346612) CROPPED.jpg|60px]]
|[[Jean Asselborn]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 33.398
|
|
|huet op d'Mandat verzicht; fir hie réckelt den Yves Cruchten no&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2137693.html|Titel=Jean Asselborn geet net an d'Chamber: &quot;Ech spieren, dass ech elo e bësse Rou brauch&quot;|Gekuckt=15.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Yuriko Backes]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.589
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023.jpg|75x75px]]
|[[Maurice Bauer]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Luc Frieden, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:André Bauler (chd.lu) (cropped).jpg|75px]]
|[[André Bauler]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.057
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gilles Baum (chd.lu) (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Gilles Baum]]
|DP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Lex Delles, deen d'Plaz als Minister fir Ekonomie, Energie an Tourismus an der Regierung ugeholl huet
|-
|
| [[Fichier:Marc Baum 2025.jpg|75x75px]]
|[[Marc Baum]]
|déi Lénk
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.664
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mam [[Gary Diderich]]
|-
|
|[[Fichier:François Bausch (déi gréng) 09-2023.jpg|75px]]
|[[François Bausch]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.605
|21/11/2023
|10/07/2024
|huet säi Mandat un d'[[Djuna Bernard]] ofginn.
|-
|1
|[[Fichier:Simone Beissel 09-2022.jpg|60px]]
|[[Simone Beissel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.895
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Djuna Bernard (déi gréng) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Djuna Bernard]]
|déi Gréng
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|
|-
|
|[[Fichier:Xavier Bettel (DP) 09-2023.jpg|75px]]
|[[Xavier Bettel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 34.018
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Biancalana (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Biancalana]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.435
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Portrait Taina Bofferding (cropped).jpg|60px]]
|[[Taina Bofferding]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.909
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Jeff Boonen 2024.jpeg|60px]]
|[[Jeff Boonen]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Martine Hansen, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Liz Braz]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.284
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Corinne Cahen (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Corinne Cahen]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 16.365
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Sven Clement (Piraten) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Sven Clement]]
|Piraten
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.074
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Francine Closener]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.392
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Ana Correia da Veiga]]
|
|Zentrum
|nogeréckelt
|14/10/2026
|
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Yves Cruchten (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Yves Cruchten]]
|LSAP
|
|nogeréckelt
|
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Jean Asselborn, dee säi Mandat net ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Claire Delcourt]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 7.394
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240220 Informal meeting of Tourism Ministers Aula Magna LLN EMNR - 53542083521 CROP Lex Delles.jpg|60px]]
|[[Lex Delles]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.042
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mars Di Bartolomeo 2014-07.JPG|60px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.663
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Gary Diderich]]
|déi Lénk
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[Marc Baum]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Alex Donnersbach (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Serge Wilmes, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Emile Eicher, Concert de bienfaisance MemoShoah 2014.jpg|60px]]
|[[Emile Eicher]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.296
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Félix Eischen, faute de mieux.jpg|60px]]
|[[Félix Eischen]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.542
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Luc Emering]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.837
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Georges Engel (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Georges Engel]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.503
|24/10/2023
|
|
|-
|
| 
|[[Jeff Engelen]]
|ADR
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.153
|24/10/2023
|19/11/2025
|huet op säi Mandat verzicht; de [[Michel Lemaire]] ass den 20.11.2025 fir hien nogeréckelt.
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for agriculture and fisheries (iAGRIFISH). Arrivals Fernand Etgen (36641495740) - CROP ETGEN.jpg|60px]]
|[[Fernand Etgen]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.529
|24/10/2023
|18/12/2025
|huet Enn 2025 op säi Mandat verzicht; de [[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Franz Fayot (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Franz Fayot]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.343
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|60px]]
|[[Luc Frieden]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.999
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Paul Galles.jpg|60px]]
|[[Paul Galles]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.495
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Leon Gloden Porträtfoto.jpg|60px]]
|[[Léon Gloden]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.377
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Marc Goergen, Députéierten vun der Piratepartei Lëtzebuerg.jpg|60px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Piraten
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.856
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Patrick Goldschmidt (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Yuriko Backes, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Gusty Graas (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Gusty Graas]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[File:Claude Haagen, Ausstellung «Luxemburger in der Polizei des NS-Staates»-101.jpg|60px]]
|[[Claude Haagen]]
|LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 9.076
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Max Hahn]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.477
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|
|[[Fichier:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|60px]]
|[[Christophe Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.464
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. De [[Jean-Paul Schaaf]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|60px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|DP
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;|
|20/01/2026
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Etgen]], deen opgehalen huet.
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0026 (53642288848).jpg CROP Martine Hansen.jpg|60px]]
|[[Martine Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 20.160
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Hardy (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Hardy]]
|ADR
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Kartheiser]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|75x75px]]
|[[Carole Hartmann]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.547
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:L1004875.jpg|60px]]
|[[Max Hengel]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|17/08/2024
|gestuerwen
|-
|
|[[Fichier:Fernand Kartheiser (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Fernand Kartheiser]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.581
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. Den [[Dan Hardy]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[File:Luxembourgish Deputies at EC Mar 2024 CROP Françoise Kemp.jpg|90x90px]]
|[[Françoise Kemp]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Georges Mischo, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Nancy Arendt (CSV), 2023-10.jpg|60px]]
|[[Nancy Kemp-Arendt]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.137
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Fred Keup (Chambre des députés, Luxembourg).png|60px]]
|[[Fred Keup]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.763
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Lemaire]]
|ADR
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|20/11/2025
|
|Nogeréckelt fir de [[Jeff Engelen]], deen den 19.11.2025 op säi Mandat verzicht huet.
|-
|
|[[Fichier:Paulette Lenert 05-2022.jpg|60px]]
|[[Paulette Lenert]]
|LSAP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.345
|21/11/2023
|08/06/2026
|Huet op hiert Mndat verzicht fir Member vum Staatsrot ze ginn. De [[Ben Streff]] ass fir si nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Marc Lies 09-2022.jpg|60px]]
|[[Marc Lies]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 18.862
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Josée Lorsché]]
|déi gréng
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|13/10/2026
|
|nogeréckelt fir d'Joëlle Welfring, déi op d'Mandat verzicht huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|60px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.164
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Ricardo Marques]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|10/10/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Max Hengel]], dee verstuerwe war
|-
|
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.001
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Mandy Minella]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Claude Meisch, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Georges Mischo]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.388
|24/10/2023&lt;br&gt;20/01/2026
|16/11/2023&lt;br&gt;
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen. Nom Récktrëtt als Minister huet hien uganks 2026 nees säi Chambermandat ugeholl, iwwedeems de [[Marc Spautz]] Minister gouf.
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Octavie Modert]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.208
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Nathalie Morgenthaler 2024.jpeg|60px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Gilles Roth, deen e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Laurent Mosar]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Elisabeth Margue, déi e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Lydie Polfer 2022 (cropped).jpg|60px]]
|[[Lydie Polfer]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.345
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Ben Polidori 2024.jpeg|60px]]
|[[Ben Polidori]]
|&lt;s&gt;Piraten&lt;/s&gt;
LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.804
|24/10/2023
|
|am Juli 2024 aus der Piratepartei ausgetrueden; am September 2024 Wiessel bei d'LSAP ugekënnegt
|-
|
|[[Fichier:Deutschsprachige Finanzminister verabschieden Bodensee Erklärung (53920444426) cropped to Gilles ROTH.jpg|60px]]
|[[Gilles Roth]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 31.451
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Jean-Paul Schaaf (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Christophe Hansen]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Gérard Schockmel (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.164
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alexandra Schoos 2024.jpeg|75x75px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|ADR
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.295
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|60px]]
|[[Meris Sehovic]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.323
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Ben Streff]]
|LSAP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 5.483
|09/06/2026.
|
|Nogeréckelt fir d'[[Paulette Lenert]], déi an de Staatsrot nominéiert gouf 
|-
|
|[[Fichier:EPP Summit, Brussels, June 2016 (27958179195) (cropped).jpg|60px]]
|[[Marc Spautz]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.053
|24/10/2023
|11/12/2025
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Sam Tanson]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.983
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:David Wagner (déi Lénk) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|déi Lénk
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.747
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mat der [[Ana Correia da Veiga]]
|-
|1
|[[Fichier:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Tom Weidig]]
|ADR
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.414
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Charles Weiler|Charel Weiler]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.483
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Joëlle WELFRING 24-10-2022 ENVCO (cropped).jpg|75px]]
|[[Joëlle Welfring]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.984
|21/11/2023
|13/10/2026
|huet op d'Mandat verzicht fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]]&lt;nowiki/&gt;unzehuelen; ersat mat der [[Josée Lorsché]]
|-
|1
|[[Fichier:Stéphanie Weydert (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogerécket fir de Léon Gloden, deen e Regierungsmandat ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Serge Wilmes]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 22.035
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Claude Wiseler 2024-01 (101) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Wiseler]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.385
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Michel Wolter (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Wolter]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.922
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Laurent Zeimet - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Laurent Zeimet]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.128
|24/10/2023
|
|
|}

== Kuckt och ==

* [[Regierung Frieden-Bettel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg general election (2023)|{{PAGENAME}}}}
*[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Recueil de la législation relative aux élections législatives, communales et européennes]: D'Walgesetz op Legilux

{{Navigatioun Chamberwalen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:2023]]
[[Kategorie:Chamberwalen|2023]]</text>
      <sha1>5hrb2jyteziixpyfhgabllu58y7bm5s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711870</id>
      <parentid>2711844</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gewielt an nogeréckelt Deputéiert */ bild</comment>
      <origin>2711870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31147" sha1="ltmk3upgfndeh1fz32ctrg89ix5g97b" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg general election 2023 - Ballot paper Centre.jpg|thumb|350px|Walziedel aus dem Bezierk Zentrum. Fir d'éischt sinn och d'Logoe vun de Parteien um Walziedel drop gedréckt]]
[[Fichier:Wahlbezirke-Luxemburg.png|thumb|upright|D'Walbezierker mat hirer Zuel vu Sëtz]]
Bei de '''Chamberwale vum 8. Oktober 2023''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] goufe 60 [[Deputéierten|Deputéiert]] fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt [[Parlament]], d'[[Chamber]], gewielt.

Den Datum vun de Wale gouf de 16. Oktober 2022 vum [[Ministère d'État|Staatsministère]] matgedeelt&lt;ref&gt;[https://me.gouvernement.lu/lb/actualites.gouvernement%2Blb%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2022%2B11-novembre%2B16-dates-elections-legislatives.html &quot;Datum fir d'Chamberwalen.&quot;] Communiqué op me.gouvernement.lu; 16.11.2022.&lt;/ref&gt;.

D'Zuel vun den Deputéierten, déi gewielt konnte ginn, geet vu 7 am [[Walbezierk Osten]] bis zu 23 am [[Walbezierk Süden]]. Am [[Walbezierk Norden|Norde]] waren et der 9, am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] 21.

== Walflicht a Walrecht ==
Jiddereen, deen op der Wielerlëscht steet, ass verflicht wielen ze goen, d.&amp;nbsp;h. datt all [[Lëtzebuerger Nationalitéit|Lëtzebuerger]], deen den 8. Oktober 2023 op d'mannst 18 Joer al ass, zu Lëtzebuerg wunnt an dee säi Walrecht net vum Geriicht oferkannt krut, muss stëmme goen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections/20230822|Titel=Loi électorale du 18 février 2003 (telle qu'elle a été mofifiée)|Gekuckt=07.10.2023|Editeur=https://legilux.public.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wann een den Dag vun de Wale verhënnert ass, muss een dem Procureur vum [[Bezierksgeriicht]] eng schrëftlech a motivéiert Entschëllegung schécken.

A follgende Fäll ass een ''d'office'' entschëllegt an et besteet keng Walflicht méi:

* déi Leit, déi um Dag vun der Wal an enger anerer [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] wunne wéi déi, an där se opgeruff si stëmmen ze goen;
* jiddereen, deen op d'mannst 75 Joer al ass;
* d'Wieler, déi ënner [[Momper]]schaft stinn.

Déi, déi verflicht sinn ze wielen an awer net an de Walbüro goe kënnen oder wëllen, kënnen am Viraus [[Bréifwal]] ufroen. Dat selwecht gëllt fir Lëtzebuerger, déi am Ausland wunnen. Déi genee Prozedur fir d'Bréifwal ass an den Artikelen 168 - 182 vum Walgesetz festgehalen.

Fir d'Chamberwale vum 8. Oktober 2023 waren op de 5. Oktober 283.879 Wieler ageschriwwen. 70.242 (24,74&amp;nbsp;%) Stëmmberechtegt haten sech fir d'Bréifwal decidéiert; dovun hunn 63.864 Wieler zu Lëtzebuerg gewunnt an déi aner (6.378) haten hire Wunnsëtz am Ausland&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/ces-23-992-electeurs-supplemen|Titel=23.992 électeurs supplémentaires en 2023|Gekuckt=07.10.2023|Familljennumm=Obert|Virnumm=Mathilde|Wierk=paperjam.lu|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Parteien ==
Néng Parteien hunn an alle véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] kandidéiert. Dobäi koumen der dräi, déi just an zwéin oder dräi Bezierker Lëschten opgesat hunn. D'Lëschteplaze goufen den 10. August 2023 vum Pierre Calmes, President vum Stater [[Bezierksgeriicht]], festgeluecht. Dobäi gouf d'Lëschtennummer vun deene Parteien, déi och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] am Juni kandidéiert haten, bäibehalen, iwwerdeems déi vun zousätzlechen anere Parteien, déi bei de Chamberwale kandidéiert hunn, ausgeloust gouf. Dat erkläert, firwat et keng „Lëscht 8“ gëtt: Dës war der Partei [[Mir d'Vollek]] bei de Gemengewalen zougedeelt ginn, d'Partei huet awer net bei de Chamberwale kandidéiert&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2102242.html &quot;D'Lëschtennummere goufe gezunn,&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 12.08.2023, 07:23:30.&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''D'Parteie mat hire Lëschten-Nummeren an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierker]] wou se kandidéiert hunn'''
!Lëscht
! Partei !! [[Walbezierk Süden|Süden]]
![[Walbezierk Osten|Osten]]
![[Walbezierk Zentrum|Zentrum]]
![[Walbezierk Norden|Norden]]
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|[[déi gréng]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|[[déi Lénk]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|6
|[[ADR]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|7
|[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|9
|[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|10
|[[Volt Lëtzebuerg|Volt]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|11
|[[KPL]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|12
|[[Liberté - Fräiheet!]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|13
|[[Déi Konservativ]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|}

&lt;gallery widths=&quot;120&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Walplakater am Bezierk Zentrum&quot;&gt;
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 01.jpg|LSAP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 02.jpg|DP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 03.jpg|déi gréng
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 04.jpg|CSV
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 05.jpg|déi Lénk
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 06.jpg|ADR
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 07.jpg|Piraten
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 09.jpg|Fokus
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 12.jpg|Liberté/Fräiheet
&lt;/gallery&gt;

== Resultater ==
[[File:Luxembourg Chambre des députés 2023.svg|thumb|Sëtzverdeelung]]
[[File:Map of 2023 Luxembourg general election.svg|thumb|Sëtzverdeelung pro Walbezierk]]
D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] huet bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 hir Positioun behaapte kënnen a bleift mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei an der Chamber. D'[[Demokratesch Partei|DP]] huet 2 Sëtz derbäi gewonnen (een am Zentrum an een am Süden) a kënnt op elo 14 Sëtz, iwwerdeems d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] am Zentrum een zousätzlechen Deputéierte krut an elo mat am Ganzen 11 Vetrieder an der Chamber ass. Op der aner Säit hunn [[déi Gréng]], déi zanter 2013 als Koalitiounspartner mat an der Regierung waren, Plomme gelooss a 5 vun hire bis dato 9 Mandater verluer; se sinn elo just nach mat 4 Deputéierten (2 am Zentrum an 2 am Süden) an der Chamber.

Bei deene méi klenge Parteie bleift et bei den 2 Sëtz fir [[déi Lénk]], d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] krut am Osten 1 Sëtz bäi a se kënnt op 5 Deputéiert, iwwerdeems d'Piraten och 1 Sëtz (am Norden) wannen a mat 3 Mandater am Parlament vertruede sinn. All déi aner Parteien hunn et net an d'Chamber gepackt.

Méi wéi 36.000 Stëmmberechtegt, dorënner och Persounen iwwer 75, déi net méi vun der Walflicht betraff waren, sinn net wiele gaangen. 7.889 Ziedele goufen einfach wäiss ofginn a méi wéi 10.000 Walziedele waren ongülteg, well entweder ze vill Kandidate gewielt goufen, eppes op den Ziedel gemoolt gouf oder (nach) eppes aneres wéi de Stëmmziedel an der Enveloppe vun der Bréifwal louch.&lt;ref&gt;rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2124295.html ''Méi wéi 36.000 Leit sinn net wiele gaangen''] (10. Oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Partei
!Prozent 2018
!Sëtz 2018
!Prozent 2023
!+/−
!Sëtz 2023
!+/−
|-
| bgcolor=&quot;#F7911D&quot; |'''CSV'''
| align=&quot;center&quot; |28,31
| align=&quot;center&quot; |21
| align=&quot;center&quot; |29,21
| align=&quot;center&quot; | +0,90
| align=&quot;center&quot; |'''21'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#004A90; color:#FFFFFF;&quot; |'''DP'''
| align=&quot;center&quot; |16,91
| align=&quot;center&quot; |12
| align=&quot;center&quot; |18,70
| align=&quot;center&quot; | +1,79
| align=&quot;center&quot; |'''14'''
| align=&quot;center&quot; | +2
|-
| style=&quot;background:#E50000; color:#FFFFFF;&quot; |'''LSAP'''
| align=&quot;center&quot; |17,60
| align=&quot;center&quot; |10
| align=&quot;center&quot; |18,91
| align=&quot;center&quot; | +1,31
| align=&quot;center&quot; |'''11'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| bgcolor=&quot;99CC33&quot; |'''déi gréng'''
| align=&quot;center&quot; |15,12
| align=&quot;center&quot; |9
| align=&quot;center&quot; |8,55
| align=&quot;center&quot; | -6,57
| align=&quot;center&quot; |'''4'''
| align=&quot;center&quot; | -5
|-
| style=&quot;background:#00ADDC; color:#FFFFFF;&quot; |'''ADR'''
| align=&quot;center&quot; |8,28
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |9,27
| +0,99
| align=&quot;center&quot; |'''5'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#AB58A8; color:#FFFFFF;&quot; |'''Piraten'''
| align=&quot;center&quot; |6,45
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |6,74
| align=&quot;center&quot; | +0,29
| align=&quot;center&quot; |'''3'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#8F0109; color:#FFFFFF;&quot;|'''déi Lénk'''
| align=&quot;center&quot; |5,48
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3,93
| align=&quot;center&quot; | -1,55
| align=&quot;center&quot; |'''2'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#FF0000; color:#FFFFFF;&quot;|'''KPL'''
| align=&quot;center&quot; |1,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,64
| align=&quot;center&quot; | -0,63
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#66FFEE&quot; |'''Déi Konservativ'''
| align=&quot;center&quot; |0,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,23
| align=&quot;center&quot; | -0,04
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#88BBFF&quot; |'''Fokus'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |2,49
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#8811EE; color:#FFFFFF;&quot;|'''Volt'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |0,19
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#FFFFFF;&quot;|'''Liberté-Fräiheet!'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |1,13
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
|'''Total'''
|
|
|
|
| align=&quot;center&quot; |'''60'''
|
|}
Den 9. Oktober krut de [[Luc Frieden]] vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] den Optrag fir als Formateur ze kucken, eng nei Regierung op d'Been ze stellen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124151.html|Titel=&quot;Dat ass fir mech eng grouss Éier an eng grouss Verantwortung&quot;: De Luc Frieden gouf vum Grand-Duc mat der Regierungsbildung beoptragt|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;. Nach de selwechten Owend ass confirméiert ginn, datt souwuel d'CSV mat der DP Verhandlungen ophuele wéilt, wéi och d'DP gewëllt wier mat der CSV ze verhandelen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html|Titel=No Gespréicher an de Parteigremien: CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

De 17. November 2023 gouf als Resultat dovun d'[[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.

==Gewielt an ''nogeréckelt'' Deputéiert==
Alphabetesch Lëscht (klasséiert nom Familljennumm) vun der aktueller Zesummesetzung {{small|(Stand: 14. Oktober 2026)}} vun der Chamber, inklusiv déi Deputéiert, déi op hiert Mandat verzicht hunn an déi, déi s'ersat hunn (déi ''nogeréckelt'' sinn).

Déi aktuell Deputéiert hunn als Zuel 1 (et kann ee se duerch Uklicke vum Zortéierschëssel an der Rubrik &quot;Zuel&quot; beieneen uweise loossen).

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Aktuell Deputéiert no de Chamberwale vum 8. Oktober 2023
! width=&quot;2%&quot; |Zuel
!Foto
! width=&quot;15%&quot; |Numm
! width=&quot;6%&quot; |Partei
! width=&quot;8%&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
! width=&quot;8%&quot; |gewielt
! width=&quot;5%&quot; |Stëmmen&lt;ref&gt;''[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats-officiels.html Résultats officiels]'' op elections.public.lu, gekuckt den x. Oktober 2023&lt;/ref&gt;
! width=&quot;8%&quot; |Mandat vun
! width=&quot;8%&quot; |Mandat bis
! width=&quot;30%&quot; |Bemierkung
|-
|1
|[[Fichier:Diane Adehm.jpg|60px]]
|[[Diane Adehm]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.043
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Barbara Agostino (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Barbara Agostino]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Max Hahn, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Guy Arendt, Concert en mémoire des victimes de la Shoah-102.jpg|75x75px]]
|[[Guy Arendt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Xavier Bettel, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for foreign affairs (Gymnich). Arrivals Jean Asselborn (36927346612) CROPPED.jpg|60px]]
|[[Jean Asselborn]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 33.398
|
|
|huet op d'Mandat verzicht; fir hie réckelt den Yves Cruchten no&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2137693.html|Titel=Jean Asselborn geet net an d'Chamber: &quot;Ech spieren, dass ech elo e bësse Rou brauch&quot;|Gekuckt=15.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Yuriko Backes]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.589
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023.jpg|75x75px]]
|[[Maurice Bauer]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Luc Frieden, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:André Bauler (chd.lu) (cropped).jpg|75px]]
|[[André Bauler]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.057
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gilles Baum (chd.lu) (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Gilles Baum]]
|DP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Lex Delles, deen d'Plaz als Minister fir Ekonomie, Energie an Tourismus an der Regierung ugeholl huet
|-
|
| [[Fichier:Marc Baum 2025.jpg|75x75px]]
|[[Marc Baum]]
|déi Lénk
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.664
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mam [[Gary Diderich]]
|-
|
|[[Fichier:François Bausch (déi gréng) 09-2023.jpg|75px]]
|[[François Bausch]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.605
|21/11/2023
|10/07/2024
|huet säi Mandat un d'[[Djuna Bernard]] ofginn.
|-
|1
|[[Fichier:Simone Beissel 09-2022.jpg|60px]]
|[[Simone Beissel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.895
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Djuna Bernard (déi gréng) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Djuna Bernard]]
|déi Gréng
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|
|-
|
|[[Fichier:Xavier Bettel (DP) 09-2023.jpg|75px]]
|[[Xavier Bettel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 34.018
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Biancalana (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Biancalana]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.435
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Portrait Taina Bofferding (cropped).jpg|60px]]
|[[Taina Bofferding]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.909
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Jeff Boonen 2024.jpeg|60px]]
|[[Jeff Boonen]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Martine Hansen, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Liz Braz]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.284
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Corinne Cahen (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Corinne Cahen]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 16.365
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Sven Clement (Piraten) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Sven Clement]]
|Piraten
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.074
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Francine Closener]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.392
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Ana Correia da Veiga]]
|
|Zentrum
|nogeréckelt
|14/10/2026
|
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Yves Cruchten (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Yves Cruchten]]
|LSAP
|
|nogeréckelt
|
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Jean Asselborn, dee säi Mandat net ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Claire Delcourt]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 7.394
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240220 Informal meeting of Tourism Ministers Aula Magna LLN EMNR - 53542083521 CROP Lex Delles.jpg|60px]]
|[[Lex Delles]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.042
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mars Di Bartolomeo 2014-07.JPG|60px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.663
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gary Diderich (déi Lénk) 2023-10 (cropped).jpg|60px]]
|[[Gary Diderich]]
|déi Lénk
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[Marc Baum]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Alex Donnersbach (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Serge Wilmes, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Emile Eicher, Concert de bienfaisance MemoShoah 2014.jpg|60px]]
|[[Emile Eicher]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.296
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Félix Eischen, faute de mieux.jpg|60px]]
|[[Félix Eischen]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.542
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Luc Emering]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.837
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Georges Engel (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Georges Engel]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.503
|24/10/2023
|
|
|-
|
| 
|[[Jeff Engelen]]
|ADR
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.153
|24/10/2023
|19/11/2025
|huet op säi Mandat verzicht; de [[Michel Lemaire]] ass den 20.11.2025 fir hien nogeréckelt.
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for agriculture and fisheries (iAGRIFISH). Arrivals Fernand Etgen (36641495740) - CROP ETGEN.jpg|60px]]
|[[Fernand Etgen]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.529
|24/10/2023
|18/12/2025
|huet Enn 2025 op säi Mandat verzicht; de [[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Franz Fayot (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Franz Fayot]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.343
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|60px]]
|[[Luc Frieden]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.999
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Paul Galles.jpg|60px]]
|[[Paul Galles]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.495
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Leon Gloden Porträtfoto.jpg|60px]]
|[[Léon Gloden]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.377
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Marc Goergen, Députéierten vun der Piratepartei Lëtzebuerg.jpg|60px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Piraten
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.856
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Patrick Goldschmidt (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Yuriko Backes, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Gusty Graas (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Gusty Graas]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[File:Claude Haagen, Ausstellung «Luxemburger in der Polizei des NS-Staates»-101.jpg|60px]]
|[[Claude Haagen]]
|LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 9.076
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Max Hahn]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.477
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|
|[[Fichier:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|60px]]
|[[Christophe Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.464
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. De [[Jean-Paul Schaaf]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|60px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|DP
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;|
|20/01/2026
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Etgen]], deen opgehalen huet.
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0026 (53642288848).jpg CROP Martine Hansen.jpg|60px]]
|[[Martine Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 20.160
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Hardy (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Hardy]]
|ADR
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Kartheiser]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|75x75px]]
|[[Carole Hartmann]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.547
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:L1004875.jpg|60px]]
|[[Max Hengel]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|17/08/2024
|gestuerwen
|-
|
|[[Fichier:Fernand Kartheiser (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Fernand Kartheiser]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.581
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. Den [[Dan Hardy]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[File:Luxembourgish Deputies at EC Mar 2024 CROP Françoise Kemp.jpg|90x90px]]
|[[Françoise Kemp]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Georges Mischo, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Nancy Arendt (CSV), 2023-10.jpg|60px]]
|[[Nancy Kemp-Arendt]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.137
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Fred Keup (Chambre des députés, Luxembourg).png|60px]]
|[[Fred Keup]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.763
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Lemaire]]
|ADR
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|20/11/2025
|
|Nogeréckelt fir de [[Jeff Engelen]], deen den 19.11.2025 op säi Mandat verzicht huet.
|-
|
|[[Fichier:Paulette Lenert 05-2022.jpg|60px]]
|[[Paulette Lenert]]
|LSAP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.345
|21/11/2023
|08/06/2026
|Huet op hiert Mndat verzicht fir Member vum Staatsrot ze ginn. De [[Ben Streff]] ass fir si nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Marc Lies 09-2022.jpg|60px]]
|[[Marc Lies]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 18.862
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Josée Lorsché]]
|déi gréng
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|13/10/2026
|
|nogeréckelt fir d'Joëlle Welfring, déi op d'Mandat verzicht huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|60px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.164
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Ricardo Marques]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|10/10/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Max Hengel]], dee verstuerwe war
|-
|
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.001
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Mandy Minella]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Claude Meisch, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Georges Mischo]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.388
|24/10/2023&lt;br&gt;20/01/2026
|16/11/2023&lt;br&gt;
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen. Nom Récktrëtt als Minister huet hien uganks 2026 nees säi Chambermandat ugeholl, iwwedeems de [[Marc Spautz]] Minister gouf.
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Octavie Modert]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.208
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Nathalie Morgenthaler 2024.jpeg|60px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Gilles Roth, deen e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Laurent Mosar]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Elisabeth Margue, déi e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Lydie Polfer 2022 (cropped).jpg|60px]]
|[[Lydie Polfer]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.345
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Ben Polidori 2024.jpeg|60px]]
|[[Ben Polidori]]
|&lt;s&gt;Piraten&lt;/s&gt;
LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.804
|24/10/2023
|
|am Juli 2024 aus der Piratepartei ausgetrueden; am September 2024 Wiessel bei d'LSAP ugekënnegt
|-
|
|[[Fichier:Deutschsprachige Finanzminister verabschieden Bodensee Erklärung (53920444426) cropped to Gilles ROTH.jpg|60px]]
|[[Gilles Roth]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 31.451
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Jean-Paul Schaaf (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Christophe Hansen]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Gérard Schockmel (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.164
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alexandra Schoos 2024.jpeg|75x75px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|ADR
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.295
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|60px]]
|[[Meris Sehovic]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.323
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Ben Streff]]
|LSAP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 5.483
|09/06/2026.
|
|Nogeréckelt fir d'[[Paulette Lenert]], déi an de Staatsrot nominéiert gouf 
|-
|
|[[Fichier:EPP Summit, Brussels, June 2016 (27958179195) (cropped).jpg|60px]]
|[[Marc Spautz]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.053
|24/10/2023
|11/12/2025
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Sam Tanson]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.983
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:David Wagner (déi Lénk) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|déi Lénk
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.747
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mat der [[Ana Correia da Veiga]]
|-
|1
|[[Fichier:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Tom Weidig]]
|ADR
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.414
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Charles Weiler|Charel Weiler]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.483
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Joëlle WELFRING 24-10-2022 ENVCO (cropped).jpg|75px]]
|[[Joëlle Welfring]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.984
|21/11/2023
|13/10/2026
|huet op d'Mandat verzicht fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]]&lt;nowiki/&gt;unzehuelen; ersat mat der [[Josée Lorsché]]
|-
|1
|[[Fichier:Stéphanie Weydert (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogerécket fir de Léon Gloden, deen e Regierungsmandat ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Serge Wilmes]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 22.035
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Claude Wiseler 2024-01 (101) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Wiseler]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.385
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Michel Wolter (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Wolter]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.922
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Laurent Zeimet - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Laurent Zeimet]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.128
|24/10/2023
|
|
|}

== Kuckt och ==

* [[Regierung Frieden-Bettel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg general election (2023)|{{PAGENAME}}}}
*[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Recueil de la législation relative aux élections législatives, communales et européennes]: D'Walgesetz op Legilux

{{Navigatioun Chamberwalen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:2023]]
[[Kategorie:Chamberwalen|2023]]</text>
      <sha1>ltmk3upgfndeh1fz32ctrg89ix5g97b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711871</id>
      <parentid>2711870</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gewielt an nogeréckelt Deputéiert */</comment>
      <origin>2711871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31157" sha1="nttodinjdmerh0oz9uf7wc9qfja5jyo" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg general election 2023 - Ballot paper Centre.jpg|thumb|350px|Walziedel aus dem Bezierk Zentrum. Fir d'éischt sinn och d'Logoe vun de Parteien um Walziedel drop gedréckt]]
[[Fichier:Wahlbezirke-Luxemburg.png|thumb|upright|D'Walbezierker mat hirer Zuel vu Sëtz]]
Bei de '''Chamberwale vum 8. Oktober 2023''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] goufe 60 [[Deputéierten|Deputéiert]] fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt [[Parlament]], d'[[Chamber]], gewielt.

Den Datum vun de Wale gouf de 16. Oktober 2022 vum [[Ministère d'État|Staatsministère]] matgedeelt&lt;ref&gt;[https://me.gouvernement.lu/lb/actualites.gouvernement%2Blb%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2022%2B11-novembre%2B16-dates-elections-legislatives.html &quot;Datum fir d'Chamberwalen.&quot;] Communiqué op me.gouvernement.lu; 16.11.2022.&lt;/ref&gt;.

D'Zuel vun den Deputéierten, déi gewielt konnte ginn, geet vu 7 am [[Walbezierk Osten]] bis zu 23 am [[Walbezierk Süden]]. Am [[Walbezierk Norden|Norde]] waren et der 9, am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] 21.

== Walflicht a Walrecht ==
Jiddereen, deen op der Wielerlëscht steet, ass verflicht wielen ze goen, d.&amp;nbsp;h. datt all [[Lëtzebuerger Nationalitéit|Lëtzebuerger]], deen den 8. Oktober 2023 op d'mannst 18 Joer al ass, zu Lëtzebuerg wunnt an dee säi Walrecht net vum Geriicht oferkannt krut, muss stëmme goen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections/20230822|Titel=Loi électorale du 18 février 2003 (telle qu'elle a été mofifiée)|Gekuckt=07.10.2023|Editeur=https://legilux.public.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wann een den Dag vun de Wale verhënnert ass, muss een dem Procureur vum [[Bezierksgeriicht]] eng schrëftlech a motivéiert Entschëllegung schécken.

A follgende Fäll ass een ''d'office'' entschëllegt an et besteet keng Walflicht méi:

* déi Leit, déi um Dag vun der Wal an enger anerer [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] wunne wéi déi, an där se opgeruff si stëmmen ze goen;
* jiddereen, deen op d'mannst 75 Joer al ass;
* d'Wieler, déi ënner [[Momper]]schaft stinn.

Déi, déi verflicht sinn ze wielen an awer net an de Walbüro goe kënnen oder wëllen, kënnen am Viraus [[Bréifwal]] ufroen. Dat selwecht gëllt fir Lëtzebuerger, déi am Ausland wunnen. Déi genee Prozedur fir d'Bréifwal ass an den Artikelen 168 - 182 vum Walgesetz festgehalen.

Fir d'Chamberwale vum 8. Oktober 2023 waren op de 5. Oktober 283.879 Wieler ageschriwwen. 70.242 (24,74&amp;nbsp;%) Stëmmberechtegt haten sech fir d'Bréifwal decidéiert; dovun hunn 63.864 Wieler zu Lëtzebuerg gewunnt an déi aner (6.378) haten hire Wunnsëtz am Ausland&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/ces-23-992-electeurs-supplemen|Titel=23.992 électeurs supplémentaires en 2023|Gekuckt=07.10.2023|Familljennumm=Obert|Virnumm=Mathilde|Wierk=paperjam.lu|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Parteien ==
Néng Parteien hunn an alle véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] kandidéiert. Dobäi koumen der dräi, déi just an zwéin oder dräi Bezierker Lëschten opgesat hunn. D'Lëschteplaze goufen den 10. August 2023 vum Pierre Calmes, President vum Stater [[Bezierksgeriicht]], festgeluecht. Dobäi gouf d'Lëschtennummer vun deene Parteien, déi och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] am Juni kandidéiert haten, bäibehalen, iwwerdeems déi vun zousätzlechen anere Parteien, déi bei de Chamberwale kandidéiert hunn, ausgeloust gouf. Dat erkläert, firwat et keng „Lëscht 8“ gëtt: Dës war der Partei [[Mir d'Vollek]] bei de Gemengewalen zougedeelt ginn, d'Partei huet awer net bei de Chamberwale kandidéiert&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2102242.html &quot;D'Lëschtennummere goufe gezunn,&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 12.08.2023, 07:23:30.&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''D'Parteie mat hire Lëschten-Nummeren an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierker]] wou se kandidéiert hunn'''
!Lëscht
! Partei !! [[Walbezierk Süden|Süden]]
![[Walbezierk Osten|Osten]]
![[Walbezierk Zentrum|Zentrum]]
![[Walbezierk Norden|Norden]]
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|[[déi gréng]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|[[déi Lénk]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|6
|[[ADR]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|7
|[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|9
|[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|10
|[[Volt Lëtzebuerg|Volt]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|11
|[[KPL]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|12
|[[Liberté - Fräiheet!]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|13
|[[Déi Konservativ]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|}

&lt;gallery widths=&quot;120&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Walplakater am Bezierk Zentrum&quot;&gt;
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 01.jpg|LSAP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 02.jpg|DP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 03.jpg|déi gréng
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 04.jpg|CSV
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 05.jpg|déi Lénk
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 06.jpg|ADR
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 07.jpg|Piraten
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 09.jpg|Fokus
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 12.jpg|Liberté/Fräiheet
&lt;/gallery&gt;

== Resultater ==
[[File:Luxembourg Chambre des députés 2023.svg|thumb|Sëtzverdeelung]]
[[File:Map of 2023 Luxembourg general election.svg|thumb|Sëtzverdeelung pro Walbezierk]]
D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] huet bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 hir Positioun behaapte kënnen a bleift mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei an der Chamber. D'[[Demokratesch Partei|DP]] huet 2 Sëtz derbäi gewonnen (een am Zentrum an een am Süden) a kënnt op elo 14 Sëtz, iwwerdeems d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] am Zentrum een zousätzlechen Deputéierte krut an elo mat am Ganzen 11 Vetrieder an der Chamber ass. Op der aner Säit hunn [[déi Gréng]], déi zanter 2013 als Koalitiounspartner mat an der Regierung waren, Plomme gelooss a 5 vun hire bis dato 9 Mandater verluer; se sinn elo just nach mat 4 Deputéierten (2 am Zentrum an 2 am Süden) an der Chamber.

Bei deene méi klenge Parteie bleift et bei den 2 Sëtz fir [[déi Lénk]], d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] krut am Osten 1 Sëtz bäi a se kënnt op 5 Deputéiert, iwwerdeems d'Piraten och 1 Sëtz (am Norden) wannen a mat 3 Mandater am Parlament vertruede sinn. All déi aner Parteien hunn et net an d'Chamber gepackt.

Méi wéi 36.000 Stëmmberechtegt, dorënner och Persounen iwwer 75, déi net méi vun der Walflicht betraff waren, sinn net wiele gaangen. 7.889 Ziedele goufen einfach wäiss ofginn a méi wéi 10.000 Walziedele waren ongülteg, well entweder ze vill Kandidate gewielt goufen, eppes op den Ziedel gemoolt gouf oder (nach) eppes aneres wéi de Stëmmziedel an der Enveloppe vun der Bréifwal louch.&lt;ref&gt;rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2124295.html ''Méi wéi 36.000 Leit sinn net wiele gaangen''] (10. Oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Partei
!Prozent 2018
!Sëtz 2018
!Prozent 2023
!+/−
!Sëtz 2023
!+/−
|-
| bgcolor=&quot;#F7911D&quot; |'''CSV'''
| align=&quot;center&quot; |28,31
| align=&quot;center&quot; |21
| align=&quot;center&quot; |29,21
| align=&quot;center&quot; | +0,90
| align=&quot;center&quot; |'''21'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#004A90; color:#FFFFFF;&quot; |'''DP'''
| align=&quot;center&quot; |16,91
| align=&quot;center&quot; |12
| align=&quot;center&quot; |18,70
| align=&quot;center&quot; | +1,79
| align=&quot;center&quot; |'''14'''
| align=&quot;center&quot; | +2
|-
| style=&quot;background:#E50000; color:#FFFFFF;&quot; |'''LSAP'''
| align=&quot;center&quot; |17,60
| align=&quot;center&quot; |10
| align=&quot;center&quot; |18,91
| align=&quot;center&quot; | +1,31
| align=&quot;center&quot; |'''11'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| bgcolor=&quot;99CC33&quot; |'''déi gréng'''
| align=&quot;center&quot; |15,12
| align=&quot;center&quot; |9
| align=&quot;center&quot; |8,55
| align=&quot;center&quot; | -6,57
| align=&quot;center&quot; |'''4'''
| align=&quot;center&quot; | -5
|-
| style=&quot;background:#00ADDC; color:#FFFFFF;&quot; |'''ADR'''
| align=&quot;center&quot; |8,28
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |9,27
| +0,99
| align=&quot;center&quot; |'''5'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#AB58A8; color:#FFFFFF;&quot; |'''Piraten'''
| align=&quot;center&quot; |6,45
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |6,74
| align=&quot;center&quot; | +0,29
| align=&quot;center&quot; |'''3'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#8F0109; color:#FFFFFF;&quot;|'''déi Lénk'''
| align=&quot;center&quot; |5,48
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3,93
| align=&quot;center&quot; | -1,55
| align=&quot;center&quot; |'''2'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#FF0000; color:#FFFFFF;&quot;|'''KPL'''
| align=&quot;center&quot; |1,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,64
| align=&quot;center&quot; | -0,63
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#66FFEE&quot; |'''Déi Konservativ'''
| align=&quot;center&quot; |0,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,23
| align=&quot;center&quot; | -0,04
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#88BBFF&quot; |'''Fokus'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |2,49
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#8811EE; color:#FFFFFF;&quot;|'''Volt'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |0,19
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#FFFFFF;&quot;|'''Liberté-Fräiheet!'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |1,13
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
|'''Total'''
|
|
|
|
| align=&quot;center&quot; |'''60'''
|
|}
Den 9. Oktober krut de [[Luc Frieden]] vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] den Optrag fir als Formateur ze kucken, eng nei Regierung op d'Been ze stellen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124151.html|Titel=&quot;Dat ass fir mech eng grouss Éier an eng grouss Verantwortung&quot;: De Luc Frieden gouf vum Grand-Duc mat der Regierungsbildung beoptragt|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;. Nach de selwechten Owend ass confirméiert ginn, datt souwuel d'CSV mat der DP Verhandlungen ophuele wéilt, wéi och d'DP gewëllt wier mat der CSV ze verhandelen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html|Titel=No Gespréicher an de Parteigremien: CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

De 17. November 2023 gouf als Resultat dovun d'[[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.

==Gewielt an ''nogeréckelt'' Deputéiert==
Alphabetesch Lëscht (klasséiert nom Familljennumm) vun der aktueller Zesummesetzung {{small|(Stand: 14. Oktober 2026)}} vun der Chamber, inklusiv déi Deputéiert, déi op hiert Mandat verzicht hunn an déi, déi s'ersat hunn (déi ''nogeréckelt'' sinn).

Déi aktuell Deputéiert hunn als Zuel 1 (et kann ee se duerch Uklicke vum Zortéierschëssel an der Rubrik &quot;Zuel&quot; beieneen uweise loossen).

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Aktuell Deputéiert no de Chamberwale vum 8. Oktober 2023
! width=&quot;2%&quot; |Zuel
!Foto
! width=&quot;15%&quot; |Numm
! width=&quot;6%&quot; |Partei
! width=&quot;8%&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
! width=&quot;8%&quot; |gewielt
! width=&quot;5%&quot; |Stëmmen&lt;ref&gt;''[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats-officiels.html Résultats officiels]'' op elections.public.lu, gekuckt den x. Oktober 2023&lt;/ref&gt;
! width=&quot;8%&quot; |Mandat vun
! width=&quot;8%&quot; |Mandat bis
! width=&quot;30%&quot; |Bemierkung
|-
|1
|[[Fichier:Diane Adehm.jpg|60px]]
|[[Diane Adehm]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.043
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Barbara Agostino (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Barbara Agostino]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Max Hahn, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Guy Arendt, Concert en mémoire des victimes de la Shoah-102.jpg|75x75px]]
|[[Guy Arendt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Xavier Bettel, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for foreign affairs (Gymnich). Arrivals Jean Asselborn (36927346612) CROPPED.jpg|60px]]
|[[Jean Asselborn]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 33.398
|
|
|huet op d'Mandat verzicht; fir hie réckelt den Yves Cruchten no&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2137693.html|Titel=Jean Asselborn geet net an d'Chamber: &quot;Ech spieren, dass ech elo e bësse Rou brauch&quot;|Gekuckt=15.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Yuriko Backes]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.589
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023.jpg|75x75px]]
|[[Maurice Bauer]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Luc Frieden, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:André Bauler (chd.lu) (cropped).jpg|75px]]
|[[André Bauler]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.057
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gilles Baum (chd.lu) (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Gilles Baum]]
|DP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Lex Delles, deen d'Plaz als Minister fir Ekonomie, Energie an Tourismus an der Regierung ugeholl huet
|-
|
| [[Fichier:Marc Baum 2025.jpg|75x75px]]
|[[Marc Baum]]
|déi Lénk
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.664
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mam [[Gary Diderich]]
|-
|
|[[Fichier:François Bausch (déi gréng) 09-2023.jpg|75px]]
|[[François Bausch]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.605
|21/11/2023
|10/07/2024
|huet säi Mandat un d'[[Djuna Bernard]] ofginn.
|-
|1
|[[Fichier:Simone Beissel 09-2022.jpg|60px]]
|[[Simone Beissel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.895
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Djuna Bernard (déi gréng) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Djuna Bernard]]
|déi Gréng
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|
|-
|
|[[Fichier:Xavier Bettel (DP) 09-2023.jpg|75px]]
|[[Xavier Bettel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 34.018
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Biancalana (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Biancalana]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.435
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Portrait Taina Bofferding (cropped).jpg|60px]]
|[[Taina Bofferding]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.909
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Jeff Boonen 2024.jpeg|60px]]
|[[Jeff Boonen]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Martine Hansen, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Liz Braz]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.284
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Corinne Cahen (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Corinne Cahen]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 16.365
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Sven Clement (Piraten) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Sven Clement]]
|Piraten
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.074
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Francine Closener]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.392
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Ana Correia da Veiga]]
|déi Lénk
|Zentrum
|nogeréckelt
|14/10/2026
|
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Yves Cruchten (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Yves Cruchten]]
|LSAP
|
|nogeréckelt
|
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Jean Asselborn, dee säi Mandat net ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Claire Delcourt]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 7.394
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240220 Informal meeting of Tourism Ministers Aula Magna LLN EMNR - 53542083521 CROP Lex Delles.jpg|60px]]
|[[Lex Delles]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.042
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mars Di Bartolomeo 2014-07.JPG|60px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.663
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gary Diderich (déi Lénk) 2023-10 (cropped).jpg|60px]]
|[[Gary Diderich]]
|déi Lénk
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[Marc Baum]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Alex Donnersbach (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Serge Wilmes, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Emile Eicher, Concert de bienfaisance MemoShoah 2014.jpg|60px]]
|[[Emile Eicher]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.296
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Félix Eischen, faute de mieux.jpg|60px]]
|[[Félix Eischen]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.542
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Luc Emering]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.837
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Georges Engel (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Georges Engel]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.503
|24/10/2023
|
|
|-
|
| 
|[[Jeff Engelen]]
|ADR
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.153
|24/10/2023
|19/11/2025
|huet op säi Mandat verzicht; de [[Michel Lemaire]] ass den 20.11.2025 fir hien nogeréckelt.
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for agriculture and fisheries (iAGRIFISH). Arrivals Fernand Etgen (36641495740) - CROP ETGEN.jpg|60px]]
|[[Fernand Etgen]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.529
|24/10/2023
|18/12/2025
|huet Enn 2025 op säi Mandat verzicht; de [[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Franz Fayot (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Franz Fayot]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.343
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|60px]]
|[[Luc Frieden]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.999
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Paul Galles.jpg|60px]]
|[[Paul Galles]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.495
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Leon Gloden Porträtfoto.jpg|60px]]
|[[Léon Gloden]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.377
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Marc Goergen, Députéierten vun der Piratepartei Lëtzebuerg.jpg|60px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Piraten
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.856
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Patrick Goldschmidt (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Yuriko Backes, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Gusty Graas (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Gusty Graas]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[File:Claude Haagen, Ausstellung «Luxemburger in der Polizei des NS-Staates»-101.jpg|60px]]
|[[Claude Haagen]]
|LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 9.076
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Max Hahn]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.477
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|
|[[Fichier:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|60px]]
|[[Christophe Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.464
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. De [[Jean-Paul Schaaf]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|60px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|DP
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;|
|20/01/2026
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Etgen]], deen opgehalen huet.
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0026 (53642288848).jpg CROP Martine Hansen.jpg|60px]]
|[[Martine Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 20.160
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Hardy (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Hardy]]
|ADR
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Kartheiser]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|75x75px]]
|[[Carole Hartmann]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.547
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:L1004875.jpg|60px]]
|[[Max Hengel]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|17/08/2024
|gestuerwen
|-
|
|[[Fichier:Fernand Kartheiser (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Fernand Kartheiser]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.581
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. Den [[Dan Hardy]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[File:Luxembourgish Deputies at EC Mar 2024 CROP Françoise Kemp.jpg|90x90px]]
|[[Françoise Kemp]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Georges Mischo, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Nancy Arendt (CSV), 2023-10.jpg|60px]]
|[[Nancy Kemp-Arendt]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.137
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Fred Keup (Chambre des députés, Luxembourg).png|60px]]
|[[Fred Keup]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.763
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Lemaire]]
|ADR
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|20/11/2025
|
|Nogeréckelt fir de [[Jeff Engelen]], deen den 19.11.2025 op säi Mandat verzicht huet.
|-
|
|[[Fichier:Paulette Lenert 05-2022.jpg|60px]]
|[[Paulette Lenert]]
|LSAP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.345
|21/11/2023
|08/06/2026
|Huet op hiert Mndat verzicht fir Member vum Staatsrot ze ginn. De [[Ben Streff]] ass fir si nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Marc Lies 09-2022.jpg|60px]]
|[[Marc Lies]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 18.862
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Josée Lorsché]]
|déi gréng
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|13/10/2026
|
|nogeréckelt fir d'Joëlle Welfring, déi op d'Mandat verzicht huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|60px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.164
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Ricardo Marques]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|10/10/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Max Hengel]], dee verstuerwe war
|-
|
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.001
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Mandy Minella]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Claude Meisch, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Georges Mischo]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.388
|24/10/2023&lt;br&gt;20/01/2026
|16/11/2023&lt;br&gt;
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen. Nom Récktrëtt als Minister huet hien uganks 2026 nees säi Chambermandat ugeholl, iwwedeems de [[Marc Spautz]] Minister gouf.
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Octavie Modert]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.208
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Nathalie Morgenthaler 2024.jpeg|60px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Gilles Roth, deen e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Laurent Mosar]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Elisabeth Margue, déi e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Lydie Polfer 2022 (cropped).jpg|60px]]
|[[Lydie Polfer]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.345
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Ben Polidori 2024.jpeg|60px]]
|[[Ben Polidori]]
|&lt;s&gt;Piraten&lt;/s&gt;
LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.804
|24/10/2023
|
|am Juli 2024 aus der Piratepartei ausgetrueden; am September 2024 Wiessel bei d'LSAP ugekënnegt
|-
|
|[[Fichier:Deutschsprachige Finanzminister verabschieden Bodensee Erklärung (53920444426) cropped to Gilles ROTH.jpg|60px]]
|[[Gilles Roth]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 31.451
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Jean-Paul Schaaf (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Christophe Hansen]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Gérard Schockmel (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.164
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alexandra Schoos 2024.jpeg|75x75px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|ADR
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.295
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|60px]]
|[[Meris Sehovic]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.323
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Ben Streff]]
|LSAP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 5.483
|09/06/2026.
|
|Nogeréckelt fir d'[[Paulette Lenert]], déi an de Staatsrot nominéiert gouf 
|-
|
|[[Fichier:EPP Summit, Brussels, June 2016 (27958179195) (cropped).jpg|60px]]
|[[Marc Spautz]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.053
|24/10/2023
|11/12/2025
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Sam Tanson]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.983
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:David Wagner (déi Lénk) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|déi Lénk
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.747
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mat der [[Ana Correia da Veiga]]
|-
|1
|[[Fichier:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Tom Weidig]]
|ADR
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.414
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Charles Weiler|Charel Weiler]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.483
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Joëlle WELFRING 24-10-2022 ENVCO (cropped).jpg|75px]]
|[[Joëlle Welfring]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.984
|21/11/2023
|13/10/2026
|huet op d'Mandat verzicht fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]]&lt;nowiki/&gt;unzehuelen; ersat mat der [[Josée Lorsché]]
|-
|1
|[[Fichier:Stéphanie Weydert (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogerécket fir de Léon Gloden, deen e Regierungsmandat ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Serge Wilmes]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 22.035
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Claude Wiseler 2024-01 (101) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Wiseler]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.385
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Michel Wolter (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Wolter]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.922
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Laurent Zeimet - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Laurent Zeimet]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.128
|24/10/2023
|
|
|}

== Kuckt och ==

* [[Regierung Frieden-Bettel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg general election (2023)|{{PAGENAME}}}}
*[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Recueil de la législation relative aux élections législatives, communales et européennes]: D'Walgesetz op Legilux

{{Navigatioun Chamberwalen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:2023]]
[[Kategorie:Chamberwalen|2023]]</text>
      <sha1>nttodinjdmerh0oz9uf7wc9qfja5jyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711872</id>
      <parentid>2711871</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gewielt an nogeréckelt Deputéiert */</comment>
      <origin>2711872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31157" sha1="qa768o314z358gnty7twfue598kss3u" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg general election 2023 - Ballot paper Centre.jpg|thumb|350px|Walziedel aus dem Bezierk Zentrum. Fir d'éischt sinn och d'Logoe vun de Parteien um Walziedel drop gedréckt]]
[[Fichier:Wahlbezirke-Luxemburg.png|thumb|upright|D'Walbezierker mat hirer Zuel vu Sëtz]]
Bei de '''Chamberwale vum 8. Oktober 2023''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] goufe 60 [[Deputéierten|Deputéiert]] fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt [[Parlament]], d'[[Chamber]], gewielt.

Den Datum vun de Wale gouf de 16. Oktober 2022 vum [[Ministère d'État|Staatsministère]] matgedeelt&lt;ref&gt;[https://me.gouvernement.lu/lb/actualites.gouvernement%2Blb%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2022%2B11-novembre%2B16-dates-elections-legislatives.html &quot;Datum fir d'Chamberwalen.&quot;] Communiqué op me.gouvernement.lu; 16.11.2022.&lt;/ref&gt;.

D'Zuel vun den Deputéierten, déi gewielt konnte ginn, geet vu 7 am [[Walbezierk Osten]] bis zu 23 am [[Walbezierk Süden]]. Am [[Walbezierk Norden|Norde]] waren et der 9, am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] 21.

== Walflicht a Walrecht ==
Jiddereen, deen op der Wielerlëscht steet, ass verflicht wielen ze goen, d.&amp;nbsp;h. datt all [[Lëtzebuerger Nationalitéit|Lëtzebuerger]], deen den 8. Oktober 2023 op d'mannst 18 Joer al ass, zu Lëtzebuerg wunnt an dee säi Walrecht net vum Geriicht oferkannt krut, muss stëmme goen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections/20230822|Titel=Loi électorale du 18 février 2003 (telle qu'elle a été mofifiée)|Gekuckt=07.10.2023|Editeur=https://legilux.public.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wann een den Dag vun de Wale verhënnert ass, muss een dem Procureur vum [[Bezierksgeriicht]] eng schrëftlech a motivéiert Entschëllegung schécken.

A follgende Fäll ass een ''d'office'' entschëllegt an et besteet keng Walflicht méi:

* déi Leit, déi um Dag vun der Wal an enger anerer [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] wunne wéi déi, an där se opgeruff si stëmmen ze goen;
* jiddereen, deen op d'mannst 75 Joer al ass;
* d'Wieler, déi ënner [[Momper]]schaft stinn.

Déi, déi verflicht sinn ze wielen an awer net an de Walbüro goe kënnen oder wëllen, kënnen am Viraus [[Bréifwal]] ufroen. Dat selwecht gëllt fir Lëtzebuerger, déi am Ausland wunnen. Déi genee Prozedur fir d'Bréifwal ass an den Artikelen 168 - 182 vum Walgesetz festgehalen.

Fir d'Chamberwale vum 8. Oktober 2023 waren op de 5. Oktober 283.879 Wieler ageschriwwen. 70.242 (24,74&amp;nbsp;%) Stëmmberechtegt haten sech fir d'Bréifwal decidéiert; dovun hunn 63.864 Wieler zu Lëtzebuerg gewunnt an déi aner (6.378) haten hire Wunnsëtz am Ausland&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/ces-23-992-electeurs-supplemen|Titel=23.992 électeurs supplémentaires en 2023|Gekuckt=07.10.2023|Familljennumm=Obert|Virnumm=Mathilde|Wierk=paperjam.lu|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Parteien ==
Néng Parteien hunn an alle véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] kandidéiert. Dobäi koumen der dräi, déi just an zwéin oder dräi Bezierker Lëschten opgesat hunn. D'Lëschteplaze goufen den 10. August 2023 vum Pierre Calmes, President vum Stater [[Bezierksgeriicht]], festgeluecht. Dobäi gouf d'Lëschtennummer vun deene Parteien, déi och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] am Juni kandidéiert haten, bäibehalen, iwwerdeems déi vun zousätzlechen anere Parteien, déi bei de Chamberwale kandidéiert hunn, ausgeloust gouf. Dat erkläert, firwat et keng „Lëscht 8“ gëtt: Dës war der Partei [[Mir d'Vollek]] bei de Gemengewalen zougedeelt ginn, d'Partei huet awer net bei de Chamberwale kandidéiert&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2102242.html &quot;D'Lëschtennummere goufe gezunn,&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 12.08.2023, 07:23:30.&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''D'Parteie mat hire Lëschten-Nummeren an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierker]] wou se kandidéiert hunn'''
!Lëscht
! Partei !! [[Walbezierk Süden|Süden]]
![[Walbezierk Osten|Osten]]
![[Walbezierk Zentrum|Zentrum]]
![[Walbezierk Norden|Norden]]
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|[[déi gréng]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|[[déi Lénk]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|6
|[[ADR]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|7
|[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|9
|[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|10
|[[Volt Lëtzebuerg|Volt]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|11
|[[KPL]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|12
|[[Liberté - Fräiheet!]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|13
|[[Déi Konservativ]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|}

&lt;gallery widths=&quot;120&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Walplakater am Bezierk Zentrum&quot;&gt;
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 01.jpg|LSAP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 02.jpg|DP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 03.jpg|déi gréng
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 04.jpg|CSV
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 05.jpg|déi Lénk
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 06.jpg|ADR
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 07.jpg|Piraten
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 09.jpg|Fokus
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 12.jpg|Liberté/Fräiheet
&lt;/gallery&gt;

== Resultater ==
[[File:Luxembourg Chambre des députés 2023.svg|thumb|Sëtzverdeelung]]
[[File:Map of 2023 Luxembourg general election.svg|thumb|Sëtzverdeelung pro Walbezierk]]
D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] huet bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 hir Positioun behaapte kënnen a bleift mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei an der Chamber. D'[[Demokratesch Partei|DP]] huet 2 Sëtz derbäi gewonnen (een am Zentrum an een am Süden) a kënnt op elo 14 Sëtz, iwwerdeems d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] am Zentrum een zousätzlechen Deputéierte krut an elo mat am Ganzen 11 Vetrieder an der Chamber ass. Op der aner Säit hunn [[déi Gréng]], déi zanter 2013 als Koalitiounspartner mat an der Regierung waren, Plomme gelooss a 5 vun hire bis dato 9 Mandater verluer; se sinn elo just nach mat 4 Deputéierten (2 am Zentrum an 2 am Süden) an der Chamber.

Bei deene méi klenge Parteie bleift et bei den 2 Sëtz fir [[déi Lénk]], d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] krut am Osten 1 Sëtz bäi a se kënnt op 5 Deputéiert, iwwerdeems d'Piraten och 1 Sëtz (am Norden) wannen a mat 3 Mandater am Parlament vertruede sinn. All déi aner Parteien hunn et net an d'Chamber gepackt.

Méi wéi 36.000 Stëmmberechtegt, dorënner och Persounen iwwer 75, déi net méi vun der Walflicht betraff waren, sinn net wiele gaangen. 7.889 Ziedele goufen einfach wäiss ofginn a méi wéi 10.000 Walziedele waren ongülteg, well entweder ze vill Kandidate gewielt goufen, eppes op den Ziedel gemoolt gouf oder (nach) eppes aneres wéi de Stëmmziedel an der Enveloppe vun der Bréifwal louch.&lt;ref&gt;rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2124295.html ''Méi wéi 36.000 Leit sinn net wiele gaangen''] (10. Oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Partei
!Prozent 2018
!Sëtz 2018
!Prozent 2023
!+/−
!Sëtz 2023
!+/−
|-
| bgcolor=&quot;#F7911D&quot; |'''CSV'''
| align=&quot;center&quot; |28,31
| align=&quot;center&quot; |21
| align=&quot;center&quot; |29,21
| align=&quot;center&quot; | +0,90
| align=&quot;center&quot; |'''21'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#004A90; color:#FFFFFF;&quot; |'''DP'''
| align=&quot;center&quot; |16,91
| align=&quot;center&quot; |12
| align=&quot;center&quot; |18,70
| align=&quot;center&quot; | +1,79
| align=&quot;center&quot; |'''14'''
| align=&quot;center&quot; | +2
|-
| style=&quot;background:#E50000; color:#FFFFFF;&quot; |'''LSAP'''
| align=&quot;center&quot; |17,60
| align=&quot;center&quot; |10
| align=&quot;center&quot; |18,91
| align=&quot;center&quot; | +1,31
| align=&quot;center&quot; |'''11'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| bgcolor=&quot;99CC33&quot; |'''déi gréng'''
| align=&quot;center&quot; |15,12
| align=&quot;center&quot; |9
| align=&quot;center&quot; |8,55
| align=&quot;center&quot; | -6,57
| align=&quot;center&quot; |'''4'''
| align=&quot;center&quot; | -5
|-
| style=&quot;background:#00ADDC; color:#FFFFFF;&quot; |'''ADR'''
| align=&quot;center&quot; |8,28
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |9,27
| +0,99
| align=&quot;center&quot; |'''5'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#AB58A8; color:#FFFFFF;&quot; |'''Piraten'''
| align=&quot;center&quot; |6,45
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |6,74
| align=&quot;center&quot; | +0,29
| align=&quot;center&quot; |'''3'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#8F0109; color:#FFFFFF;&quot;|'''déi Lénk'''
| align=&quot;center&quot; |5,48
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3,93
| align=&quot;center&quot; | -1,55
| align=&quot;center&quot; |'''2'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#FF0000; color:#FFFFFF;&quot;|'''KPL'''
| align=&quot;center&quot; |1,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,64
| align=&quot;center&quot; | -0,63
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#66FFEE&quot; |'''Déi Konservativ'''
| align=&quot;center&quot; |0,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,23
| align=&quot;center&quot; | -0,04
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#88BBFF&quot; |'''Fokus'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |2,49
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#8811EE; color:#FFFFFF;&quot;|'''Volt'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |0,19
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#FFFFFF;&quot;|'''Liberté-Fräiheet!'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |1,13
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
|'''Total'''
|
|
|
|
| align=&quot;center&quot; |'''60'''
|
|}
Den 9. Oktober krut de [[Luc Frieden]] vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] den Optrag fir als Formateur ze kucken, eng nei Regierung op d'Been ze stellen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124151.html|Titel=&quot;Dat ass fir mech eng grouss Éier an eng grouss Verantwortung&quot;: De Luc Frieden gouf vum Grand-Duc mat der Regierungsbildung beoptragt|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;. Nach de selwechten Owend ass confirméiert ginn, datt souwuel d'CSV mat der DP Verhandlungen ophuele wéilt, wéi och d'DP gewëllt wier mat der CSV ze verhandelen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html|Titel=No Gespréicher an de Parteigremien: CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

De 17. November 2023 gouf als Resultat dovun d'[[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.

==Gewielt an ''nogeréckelt'' Deputéiert==
Alphabetesch Lëscht (klasséiert nom Familljennumm) vun der aktueller Zesummesetzung {{small|(Stand: 14. Oktober 2026)}} vun der Chamber, inklusiv déi Deputéiert, déi op hiert Mandat verzicht hunn an déi, déi s'ersat hunn (déi ''nogeréckelt'' sinn).

Déi aktuell Deputéiert hunn als Zuel 1 (et kann ee se duerch Uklicke vum Zortéierschëssel an der Rubrik &quot;Zuel&quot; beieneen uweise loossen).

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Aktuell Deputéiert no de Chamberwale vum 8. Oktober 2023
! width=&quot;2%&quot; |Zuel
!Foto
! width=&quot;15%&quot; |Numm
! width=&quot;6%&quot; |Partei
! width=&quot;8%&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
! width=&quot;8%&quot; |gewielt
! width=&quot;5%&quot; |Stëmmen&lt;ref&gt;''[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats-officiels.html Résultats officiels]'' op elections.public.lu, gekuckt den x. Oktober 2023&lt;/ref&gt;
! width=&quot;8%&quot; |Mandat vun
! width=&quot;8%&quot; |Mandat bis
! width=&quot;30%&quot; |Bemierkung
|-
|1
|[[Fichier:Diane Adehm.jpg|60px]]
|[[Diane Adehm]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.043
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Barbara Agostino (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Barbara Agostino]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Max Hahn, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Guy Arendt, Concert en mémoire des victimes de la Shoah-102.jpg|75x75px]]
|[[Guy Arendt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Xavier Bettel, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for foreign affairs (Gymnich). Arrivals Jean Asselborn (36927346612) CROPPED.jpg|60px]]
|[[Jean Asselborn]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 33.398
|
|
|huet op d'Mandat verzicht; fir hie réckelt den Yves Cruchten no&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2137693.html|Titel=Jean Asselborn geet net an d'Chamber: &quot;Ech spieren, dass ech elo e bësse Rou brauch&quot;|Gekuckt=15.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Yuriko Backes]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.589
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023.jpg|75x75px]]
|[[Maurice Bauer]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Luc Frieden, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:André Bauler (chd.lu) (cropped).jpg|75px]]
|[[André Bauler]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.057
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gilles Baum (chd.lu) (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Gilles Baum]]
|DP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Lex Delles, deen d'Plaz als Minister fir Ekonomie, Energie an Tourismus an der Regierung ugeholl huet
|-
|
| [[Fichier:Marc Baum 2025.jpg|75x75px]]
|[[Marc Baum]]
|déi Lénk
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.664
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mam [[Gary Diderich]]
|-
|
|[[Fichier:François Bausch (déi gréng) 09-2023.jpg|75px]]
|[[François Bausch]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.605
|21/11/2023
|10/07/2024
|huet säi Mandat un d'[[Djuna Bernard]] ofginn.
|-
|1
|[[Fichier:Simone Beissel 09-2022.jpg|60px]]
|[[Simone Beissel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.895
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Djuna Bernard (déi gréng) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Djuna Bernard]]
|déi Gréng
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|
|-
|
|[[Fichier:Xavier Bettel (DP) 09-2023.jpg|75px]]
|[[Xavier Bettel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 34.018
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Biancalana (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Biancalana]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.435
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Portrait Taina Bofferding (cropped).jpg|60px]]
|[[Taina Bofferding]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.909
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Jeff Boonen 2024.jpeg|60px]]
|[[Jeff Boonen]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Martine Hansen, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Liz Braz]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.284
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Corinne Cahen (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Corinne Cahen]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 16.365
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Sven Clement (Piraten) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Sven Clement]]
|Piraten
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.074
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Francine Closener]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.392
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Ana Correia da Veiga]]
|déi Lénk
|Zentrum
|nogeréckelt
|
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Yves Cruchten (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Yves Cruchten]]
|LSAP
|
|nogeréckelt
|
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Jean Asselborn, dee säi Mandat net ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Claire Delcourt]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 7.394
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240220 Informal meeting of Tourism Ministers Aula Magna LLN EMNR - 53542083521 CROP Lex Delles.jpg|60px]]
|[[Lex Delles]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.042
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mars Di Bartolomeo 2014-07.JPG|60px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.663
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gary Diderich (déi Lénk) 2023-10 (cropped).jpg|60px]]
|[[Gary Diderich]]
|déi Lénk
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[Marc Baum]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Alex Donnersbach (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Serge Wilmes, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Emile Eicher, Concert de bienfaisance MemoShoah 2014.jpg|60px]]
|[[Emile Eicher]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.296
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Félix Eischen, faute de mieux.jpg|60px]]
|[[Félix Eischen]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.542
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Luc Emering]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.837
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Georges Engel (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Georges Engel]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.503
|24/10/2023
|
|
|-
|
| 
|[[Jeff Engelen]]
|ADR
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.153
|24/10/2023
|19/11/2025
|huet op säi Mandat verzicht; de [[Michel Lemaire]] ass den 20.11.2025 fir hien nogeréckelt.
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for agriculture and fisheries (iAGRIFISH). Arrivals Fernand Etgen (36641495740) - CROP ETGEN.jpg|60px]]
|[[Fernand Etgen]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.529
|24/10/2023
|18/12/2025
|huet Enn 2025 op säi Mandat verzicht; de [[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Franz Fayot (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Franz Fayot]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.343
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|60px]]
|[[Luc Frieden]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.999
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Paul Galles.jpg|60px]]
|[[Paul Galles]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.495
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Leon Gloden Porträtfoto.jpg|60px]]
|[[Léon Gloden]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.377
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Marc Goergen, Députéierten vun der Piratepartei Lëtzebuerg.jpg|60px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Piraten
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.856
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Patrick Goldschmidt (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Yuriko Backes, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Gusty Graas (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Gusty Graas]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[File:Claude Haagen, Ausstellung «Luxemburger in der Polizei des NS-Staates»-101.jpg|60px]]
|[[Claude Haagen]]
|LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 9.076
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Max Hahn]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.477
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|
|[[Fichier:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|60px]]
|[[Christophe Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.464
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. De [[Jean-Paul Schaaf]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|60px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|DP
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;|
|20/01/2026
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Etgen]], deen opgehalen huet.
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0026 (53642288848).jpg CROP Martine Hansen.jpg|60px]]
|[[Martine Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 20.160
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Hardy (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Hardy]]
|ADR
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Kartheiser]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|75x75px]]
|[[Carole Hartmann]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.547
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:L1004875.jpg|60px]]
|[[Max Hengel]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|17/08/2024
|gestuerwen
|-
|
|[[Fichier:Fernand Kartheiser (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Fernand Kartheiser]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.581
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. Den [[Dan Hardy]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[File:Luxembourgish Deputies at EC Mar 2024 CROP Françoise Kemp.jpg|90x90px]]
|[[Françoise Kemp]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Georges Mischo, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Nancy Arendt (CSV), 2023-10.jpg|60px]]
|[[Nancy Kemp-Arendt]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.137
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Fred Keup (Chambre des députés, Luxembourg).png|60px]]
|[[Fred Keup]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.763
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Lemaire]]
|ADR
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|20/11/2025
|
|Nogeréckelt fir de [[Jeff Engelen]], deen den 19.11.2025 op säi Mandat verzicht huet.
|-
|
|[[Fichier:Paulette Lenert 05-2022.jpg|60px]]
|[[Paulette Lenert]]
|LSAP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.345
|21/11/2023
|08/06/2026
|Huet op hiert Mndat verzicht fir Member vum Staatsrot ze ginn. De [[Ben Streff]] ass fir si nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Marc Lies 09-2022.jpg|60px]]
|[[Marc Lies]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 18.862
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Josée Lorsché]]
|déi gréng
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|13/10/2026
|
|nogeréckelt fir d'Joëlle Welfring, déi op d'Mandat verzicht huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|60px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.164
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Ricardo Marques]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|10/10/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Max Hengel]], dee verstuerwe war
|-
|
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.001
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Mandy Minella]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Claude Meisch, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Georges Mischo]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.388
|24/10/2023&lt;br&gt;20/01/2026
|16/11/2023&lt;br&gt;
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen. Nom Récktrëtt als Minister huet hien uganks 2026 nees säi Chambermandat ugeholl, iwwedeems de [[Marc Spautz]] Minister gouf.
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Octavie Modert]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.208
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Nathalie Morgenthaler 2024.jpeg|60px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Gilles Roth, deen e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Laurent Mosar]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Elisabeth Margue, déi e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Lydie Polfer 2022 (cropped).jpg|60px]]
|[[Lydie Polfer]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.345
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Ben Polidori 2024.jpeg|60px]]
|[[Ben Polidori]]
|&lt;s&gt;Piraten&lt;/s&gt;
LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.804
|24/10/2023
|
|am Juli 2024 aus der Piratepartei ausgetrueden; am September 2024 Wiessel bei d'LSAP ugekënnegt
|-
|
|[[Fichier:Deutschsprachige Finanzminister verabschieden Bodensee Erklärung (53920444426) cropped to Gilles ROTH.jpg|60px]]
|[[Gilles Roth]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 31.451
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Jean-Paul Schaaf (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Christophe Hansen]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Gérard Schockmel (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.164
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alexandra Schoos 2024.jpeg|75x75px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|ADR
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.295
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|60px]]
|[[Meris Sehovic]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.323
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Ben Streff]]
|LSAP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 5.483
|09/06/2026.
|
|Nogeréckelt fir d'[[Paulette Lenert]], déi an de Staatsrot nominéiert gouf 
|-
|
|[[Fichier:EPP Summit, Brussels, June 2016 (27958179195) (cropped).jpg|60px]]
|[[Marc Spautz]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.053
|24/10/2023
|11/12/2025
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Sam Tanson]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.983
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:David Wagner (déi Lénk) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|déi Lénk
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.747
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mat der [[Ana Correia da Veiga]]
|-
|1
|[[Fichier:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Tom Weidig]]
|ADR
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.414
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Charles Weiler|Charel Weiler]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.483
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Joëlle WELFRING 24-10-2022 ENVCO (cropped).jpg|75px]]
|[[Joëlle Welfring]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.984
|21/11/2023
|13/10/2026
|huet op d'Mandat verzicht fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]]&lt;nowiki/&gt;unzehuelen; ersat mat der [[Josée Lorsché]]
|-
|1
|[[Fichier:Stéphanie Weydert (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogerécket fir de Léon Gloden, deen e Regierungsmandat ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Serge Wilmes]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 22.035
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Claude Wiseler 2024-01 (101) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Wiseler]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.385
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Michel Wolter (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Wolter]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.922
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Laurent Zeimet - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Laurent Zeimet]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.128
|24/10/2023
|
|
|}

== Kuckt och ==

* [[Regierung Frieden-Bettel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg general election (2023)|{{PAGENAME}}}}
*[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Recueil de la législation relative aux élections législatives, communales et européennes]: D'Walgesetz op Legilux

{{Navigatioun Chamberwalen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:2023]]
[[Kategorie:Chamberwalen|2023]]</text>
      <sha1>qa768o314z358gnty7twfue598kss3u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711874</id>
      <parentid>2711872</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:18:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gewielt an nogeréckelt Deputéiert */</comment>
      <origin>2711874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31223" sha1="2uajz1nuhzqbptdhjpou9cenz94k4kw" xml:space="preserve">[[Fichier:Luxembourg general election 2023 - Ballot paper Centre.jpg|thumb|350px|Walziedel aus dem Bezierk Zentrum. Fir d'éischt sinn och d'Logoe vun de Parteien um Walziedel drop gedréckt]]
[[Fichier:Wahlbezirke-Luxemburg.png|thumb|upright|D'Walbezierker mat hirer Zuel vu Sëtz]]
Bei de '''Chamberwale vum 8. Oktober 2023''' zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] goufe 60 [[Deputéierten|Deputéiert]] fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt [[Parlament]], d'[[Chamber]], gewielt.

Den Datum vun de Wale gouf de 16. Oktober 2022 vum [[Ministère d'État|Staatsministère]] matgedeelt&lt;ref&gt;[https://me.gouvernement.lu/lb/actualites.gouvernement%2Blb%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2022%2B11-novembre%2B16-dates-elections-legislatives.html &quot;Datum fir d'Chamberwalen.&quot;] Communiqué op me.gouvernement.lu; 16.11.2022.&lt;/ref&gt;.

D'Zuel vun den Deputéierten, déi gewielt konnte ginn, geet vu 7 am [[Walbezierk Osten]] bis zu 23 am [[Walbezierk Süden]]. Am [[Walbezierk Norden|Norde]] waren et der 9, am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum]] 21.

== Walflicht a Walrecht ==
Jiddereen, deen op der Wielerlëscht steet, ass verflicht wielen ze goen, d.&amp;nbsp;h. datt all [[Lëtzebuerger Nationalitéit|Lëtzebuerger]], deen den 8. Oktober 2023 op d'mannst 18 Joer al ass, zu Lëtzebuerg wunnt an dee säi Walrecht net vum Geriicht oferkannt krut, muss stëmme goen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections/20230822|Titel=Loi électorale du 18 février 2003 (telle qu'elle a été mofifiée)|Gekuckt=07.10.2023|Editeur=https://legilux.public.lu/|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Wann een den Dag vun de Wale verhënnert ass, muss een dem Procureur vum [[Bezierksgeriicht]] eng schrëftlech a motivéiert Entschëllegung schécken.

A follgende Fäll ass een ''d'office'' entschëllegt an et besteet keng Walflicht méi:

* déi Leit, déi um Dag vun der Wal an enger anerer [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] wunne wéi déi, an där se opgeruff si stëmmen ze goen;
* jiddereen, deen op d'mannst 75 Joer al ass;
* d'Wieler, déi ënner [[Momper]]schaft stinn.

Déi, déi verflicht sinn ze wielen an awer net an de Walbüro goe kënnen oder wëllen, kënnen am Viraus [[Bréifwal]] ufroen. Dat selwecht gëllt fir Lëtzebuerger, déi am Ausland wunnen. Déi genee Prozedur fir d'Bréifwal ass an den Artikelen 168 - 182 vum Walgesetz festgehalen.

Fir d'Chamberwale vum 8. Oktober 2023 waren op de 5. Oktober 283.879 Wieler ageschriwwen. 70.242 (24,74&amp;nbsp;%) Stëmmberechtegt haten sech fir d'Bréifwal decidéiert; dovun hunn 63.864 Wieler zu Lëtzebuerg gewunnt an déi aner (6.378) haten hire Wunnsëtz am Ausland&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/ces-23-992-electeurs-supplemen|Titel=23.992 électeurs supplémentaires en 2023|Gekuckt=07.10.2023|Familljennumm=Obert|Virnumm=Mathilde|Wierk=paperjam.lu|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

== Parteien ==
Néng Parteien hunn an alle véier [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]] kandidéiert. Dobäi koumen der dräi, déi just an zwéin oder dräi Bezierker Lëschten opgesat hunn. D'Lëschteplaze goufen den 10. August 2023 vum Pierre Calmes, President vum Stater [[Bezierksgeriicht]], festgeluecht. Dobäi gouf d'Lëschtennummer vun deene Parteien, déi och bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] am Juni kandidéiert haten, bäibehalen, iwwerdeems déi vun zousätzlechen anere Parteien, déi bei de Chamberwale kandidéiert hunn, ausgeloust gouf. Dat erkläert, firwat et keng „Lëscht 8“ gëtt: Dës war der Partei [[Mir d'Vollek]] bei de Gemengewalen zougedeelt ginn, d'Partei huet awer net bei de Chamberwale kandidéiert&lt;ref&gt;[https://www.rtl.lu/news/national/a/2102242.html &quot;D'Lëschtennummere goufe gezunn,&quot;] rtl.lu, Leschten Update: 12.08.2023, 07:23:30.&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''D'Parteie mat hire Lëschten-Nummeren an de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierker]] wou se kandidéiert hunn'''
!Lëscht
! Partei !! [[Walbezierk Süden|Süden]]
![[Walbezierk Osten|Osten]]
![[Walbezierk Zentrum|Zentrum]]
![[Walbezierk Norden|Norden]]
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|[[Demokratesch Partei|DP]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|[[déi gréng]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|[[déi Lénk]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|6
|[[ADR]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|7
|[[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|9
|[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|10
|[[Volt Lëtzebuerg|Volt]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|11
|[[KPL]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot;|12
|[[Liberté - Fräiheet!]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|-
|align=&quot;center&quot;|13
|[[Déi Konservativ]]
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|
|align=&quot;center&quot;|[[Fichier:Antu games-solve.svg|20px]]
|}

&lt;gallery widths=&quot;120&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Walplakater am Bezierk Zentrum&quot;&gt;
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 01.jpg|LSAP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 02.jpg|DP
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 03.jpg|déi gréng
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 04.jpg|CSV
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 05.jpg|déi Lénk
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 06.jpg|ADR
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 07.jpg|Piraten
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 09.jpg|Fokus
Chamberwalen 2023 - Plakat Zentrum Lëscht 12.jpg|Liberté/Fräiheet
&lt;/gallery&gt;

== Resultater ==
[[File:Luxembourg Chambre des députés 2023.svg|thumb|Sëtzverdeelung]]
[[File:Map of 2023 Luxembourg general election.svg|thumb|Sëtzverdeelung pro Walbezierk]]
D'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] huet bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 hir Positioun behaapte kënnen a bleift mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei an der Chamber. D'[[Demokratesch Partei|DP]] huet 2 Sëtz derbäi gewonnen (een am Zentrum an een am Süden) a kënnt op elo 14 Sëtz, iwwerdeems d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] am Zentrum een zousätzlechen Deputéierte krut an elo mat am Ganzen 11 Vetrieder an der Chamber ass. Op der aner Säit hunn [[déi Gréng]], déi zanter 2013 als Koalitiounspartner mat an der Regierung waren, Plomme gelooss a 5 vun hire bis dato 9 Mandater verluer; se sinn elo just nach mat 4 Deputéierten (2 am Zentrum an 2 am Süden) an der Chamber.

Bei deene méi klenge Parteie bleift et bei den 2 Sëtz fir [[déi Lénk]], d'[[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] krut am Osten 1 Sëtz bäi a se kënnt op 5 Deputéiert, iwwerdeems d'Piraten och 1 Sëtz (am Norden) wannen a mat 3 Mandater am Parlament vertruede sinn. All déi aner Parteien hunn et net an d'Chamber gepackt.

Méi wéi 36.000 Stëmmberechtegt, dorënner och Persounen iwwer 75, déi net méi vun der Walflicht betraff waren, sinn net wiele gaangen. 7.889 Ziedele goufen einfach wäiss ofginn a méi wéi 10.000 Walziedele waren ongülteg, well entweder ze vill Kandidate gewielt goufen, eppes op den Ziedel gemoolt gouf oder (nach) eppes aneres wéi de Stëmmziedel an der Enveloppe vun der Bréifwal louch.&lt;ref&gt;rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2124295.html ''Méi wéi 36.000 Leit sinn net wiele gaangen''] (10. Oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Partei
!Prozent 2018
!Sëtz 2018
!Prozent 2023
!+/−
!Sëtz 2023
!+/−
|-
| bgcolor=&quot;#F7911D&quot; |'''CSV'''
| align=&quot;center&quot; |28,31
| align=&quot;center&quot; |21
| align=&quot;center&quot; |29,21
| align=&quot;center&quot; | +0,90
| align=&quot;center&quot; |'''21'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#004A90; color:#FFFFFF;&quot; |'''DP'''
| align=&quot;center&quot; |16,91
| align=&quot;center&quot; |12
| align=&quot;center&quot; |18,70
| align=&quot;center&quot; | +1,79
| align=&quot;center&quot; |'''14'''
| align=&quot;center&quot; | +2
|-
| style=&quot;background:#E50000; color:#FFFFFF;&quot; |'''LSAP'''
| align=&quot;center&quot; |17,60
| align=&quot;center&quot; |10
| align=&quot;center&quot; |18,91
| align=&quot;center&quot; | +1,31
| align=&quot;center&quot; |'''11'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| bgcolor=&quot;99CC33&quot; |'''déi gréng'''
| align=&quot;center&quot; |15,12
| align=&quot;center&quot; |9
| align=&quot;center&quot; |8,55
| align=&quot;center&quot; | -6,57
| align=&quot;center&quot; |'''4'''
| align=&quot;center&quot; | -5
|-
| style=&quot;background:#00ADDC; color:#FFFFFF;&quot; |'''ADR'''
| align=&quot;center&quot; |8,28
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |9,27
| +0,99
| align=&quot;center&quot; |'''5'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#AB58A8; color:#FFFFFF;&quot; |'''Piraten'''
| align=&quot;center&quot; |6,45
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |6,74
| align=&quot;center&quot; | +0,29
| align=&quot;center&quot; |'''3'''
| align=&quot;center&quot; | +1
|-
| style=&quot;background:#8F0109; color:#FFFFFF;&quot;|'''déi Lénk'''
| align=&quot;center&quot; |5,48
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3,93
| align=&quot;center&quot; | -1,55
| align=&quot;center&quot; |'''2'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| style=&quot;background:#FF0000; color:#FFFFFF;&quot;|'''KPL'''
| align=&quot;center&quot; |1,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,64
| align=&quot;center&quot; | -0,63
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#66FFEE&quot; |'''Déi Konservativ'''
| align=&quot;center&quot; |0,27
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |0,23
| align=&quot;center&quot; | -0,04
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |±0
|-
| bgcolor=&quot;#88BBFF&quot; |'''Fokus'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |2,49
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#8811EE; color:#FFFFFF;&quot;|'''Volt'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |0,19
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
| style=&quot;background:#FFFFFF;&quot;|'''Liberté-Fräiheet!'''
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; | ---
| align=&quot;center&quot; |1,13
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |'''0'''
| align=&quot;center&quot; |nei
|-
|'''Total'''
|
|
|
|
| align=&quot;center&quot; |'''60'''
|
|}
Den 9. Oktober krut de [[Luc Frieden]] vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Henri]] den Optrag fir als Formateur ze kucken, eng nei Regierung op d'Been ze stellen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124151.html|Titel=&quot;Dat ass fir mech eng grouss Éier an eng grouss Verantwortung&quot;: De Luc Frieden gouf vum Grand-Duc mat der Regierungsbildung beoptragt|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;. Nach de selwechten Owend ass confirméiert ginn, datt souwuel d'CSV mat der DP Verhandlungen ophuele wéilt, wéi och d'DP gewëllt wier mat der CSV ze verhandelen&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html|Titel=No Gespréicher an de Parteigremien: CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen|Gekuckt=09.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;.

De 17. November 2023 gouf als Resultat dovun d'[[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.

==Gewielt an ''nogeréckelt'' Deputéiert==
Alphabetesch Lëscht (klasséiert nom Familljennumm) vun der aktueller Zesummesetzung {{small|(Stand: 14. Oktober 2026)}} vun der Chamber, inklusiv déi Deputéiert, déi op hiert Mandat verzicht hunn an déi, déi s'ersat hunn (déi ''nogeréckelt'' sinn).

Déi aktuell Deputéiert hunn als Zuel 1 (et kann ee se duerch Uklicke vum Zortéierschëssel an der Rubrik &quot;Zuel&quot; beieneen uweise loossen).

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Aktuell Deputéiert no de Chamberwale vum 8. Oktober 2023
! width=&quot;2%&quot; |Zuel
!Foto
! width=&quot;15%&quot; |Numm
! width=&quot;6%&quot; |Partei
! width=&quot;8%&quot; |[[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Bezierk]]
! width=&quot;8%&quot; |gewielt
! width=&quot;5%&quot; |Stëmmen&lt;ref&gt;''[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats-officiels.html Résultats officiels]'' op elections.public.lu, gekuckt den x. Oktober 2023&lt;/ref&gt;
! width=&quot;8%&quot; |Mandat vun
! width=&quot;8%&quot; |Mandat bis
! width=&quot;30%&quot; |Bemierkung
|-
|1
|[[Fichier:Diane Adehm.jpg|60px]]
|[[Diane Adehm]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.043
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Barbara Agostino (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Barbara Agostino]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Max Hahn, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Guy Arendt, Concert en mémoire des victimes de la Shoah-102.jpg|75x75px]]
|[[Guy Arendt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Xavier Bettel, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for foreign affairs (Gymnich). Arrivals Jean Asselborn (36927346612) CROPPED.jpg|60px]]
|[[Jean Asselborn]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 33.398
|
|
|huet op d'Mandat verzicht; fir hie réckelt den Yves Cruchten no&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2137693.html|Titel=Jean Asselborn geet net an d'Chamber: &quot;Ech spieren, dass ech elo e bësse Rou brauch&quot;|Gekuckt=15.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Yuriko Backes]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.589
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Maurice Bauer (CSV) 09-2023.jpg|75x75px]]
|[[Maurice Bauer]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Luc Frieden, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:André Bauler (chd.lu) (cropped).jpg|75px]]
|[[André Bauler]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.057
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gilles Baum (chd.lu) (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Gilles Baum]]
|DP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Lex Delles, deen d'Plaz als Minister fir Ekonomie, Energie an Tourismus an der Regierung ugeholl huet
|-
|
| [[Fichier:Marc Baum 2025.jpg|75x75px]]
|[[Marc Baum]]
|déi Lénk
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.664
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mam [[Gary Diderich]]
|-
|
|[[Fichier:François Bausch (déi gréng) 09-2023.jpg|75px]]
|[[François Bausch]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.605
|21/11/2023
|10/07/2024
|huet säi Mandat un d'[[Djuna Bernard]] ofginn.
|-
|1
|[[Fichier:Simone Beissel 09-2022.jpg|60px]]
|[[Simone Beissel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.895
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Djuna Bernard (déi gréng) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Djuna Bernard]]
|déi Gréng
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|
|-
|
|[[Fichier:Xavier Bettel (DP) 09-2023.jpg|75px]]
|[[Xavier Bettel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 34.018
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Biancalana (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Biancalana]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.435
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Portrait Taina Bofferding (cropped).jpg|60px]]
|[[Taina Bofferding]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.909
|21/11/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Jeff Boonen 2024.jpeg|60px]]
|[[Jeff Boonen]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Martine Hansen, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Liz Braz 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Liz Braz]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.284
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Corinne Cahen (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Corinne Cahen]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 16.365
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Sven Clement (Piraten) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Sven Clement]]
|Piraten
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.074
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Francine Closener, Gunther Oettinger, Nuno Crato 2015 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Francine Closener]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.392
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|
|[[Ana Correia da Veiga]]
|déi Lénk
|Zentrum
|nogeréckelt
|
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Yves Cruchten (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Yves Cruchten]]
|LSAP
|
|nogeréckelt
|
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Jean Asselborn, dee säi Mandat net ugeholl huet
|-
|1
|[[File:Claire Delcourt 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Claire Delcourt]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 7.394
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240220 Informal meeting of Tourism Ministers Aula Magna LLN EMNR - 53542083521 CROP Lex Delles.jpg|60px]]
|[[Lex Delles]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.042
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mars Di Bartolomeo 2014-07.JPG|60px]]
|[[Mars Di Bartolomeo]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.663
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Gary Diderich (déi Lénk) 2023-10 (cropped).jpg|60px]]
|[[Gary Diderich]]
|déi Lénk
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|14/10/2026
|
|nom Rotatiounsprinzip fir den [[Marc Baum]] nogeréckelt
|-
|1
|[[Fichier:Alex Donnersbach (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Alex Donnersbach]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Serge Wilmes, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Emile Eicher, Concert de bienfaisance MemoShoah 2014.jpg|60px]]
|[[Emile Eicher]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.296
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Félix Eischen, faute de mieux.jpg|60px]]
|[[Félix Eischen]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.542
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Luc Emering]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.837
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Georges Engel (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Georges Engel]]
|LSAP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.503
|24/10/2023
|
|
|-
|
| 
|[[Jeff Engelen]]
|ADR
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.153
|24/10/2023
|19/11/2025
|huet op säi Mandat verzicht; de [[Michel Lemaire]] ass den 20.11.2025 fir hien nogeréckelt.
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of ministers for agriculture and fisheries (iAGRIFISH). Arrivals Fernand Etgen (36641495740) - CROP ETGEN.jpg|60px]]
|[[Fernand Etgen]]
|DP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.529
|24/10/2023
|18/12/2025
|huet Enn 2025 op säi Mandat verzicht; de [[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Franz Fayot (LSAP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Franz Fayot]]
|LSAP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.343
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|60px]]
|[[Luc Frieden]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.999
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Paul Galles.jpg|60px]]
|[[Paul Galles]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.495
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Leon Gloden Porträtfoto.jpg|60px]]
|[[Léon Gloden]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.377
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Marc Goergen, Députéierten vun der Piratepartei Lëtzebuerg.jpg|60px]]
|[[Marc Goergen (Politiker)|Max Goergen]]
|Piraten
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.856
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Patrick Goldschmidt (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Patrick Goldschmidt]]
|DP
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Yuriko Backes, déi e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Gusty Graas (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Gusty Graas]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[File:Claude Haagen, Ausstellung «Luxemburger in der Polizei des NS-Staates»-101.jpg|60px]]
|[[Claude Haagen]]
|LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 9.076
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Max Hahn]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.477
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|
|[[Fichier:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|60px]]
|[[Christophe Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.464
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. De [[Jean-Paul Schaaf]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:160127 Informal Meeting Ministers of Competitiveness - Day 1 EEK9332 (24560467091) -cropped Marc HANSEN.jpg|60px]]
|[[Marc Hansen (1971)|Marc Hansen]]
|DP
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;|
|20/01/2026
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Etgen]], deen opgehalen huet.
|-
|
|[[Fichier:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0026 (53642288848).jpg CROP Martine Hansen.jpg|60px]]
|[[Martine Hansen]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 20.160
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Dan Hardy (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Dan Hardy]]
|ADR
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Fernand Kartheiser]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Echternach 09-2024, Carole Hartmann (102).jpg|75x75px]]
|[[Carole Hartmann]]
|DP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.547
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:L1004875.jpg|60px]]
|[[Max Hengel]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 11.942
|24/10/2023
|17/08/2024
|gestuerwen
|-
|
|[[Fichier:Fernand Kartheiser (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Fernand Kartheiser]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 13.581
|24/10/2023
|10/07/2024
|huet op säi Mandat verzicht, fir Deputéierten am Europaparlament ze ginn. Den [[Dan Hardy]] ass fir hien nogeréckelt.
|-
|1
|[[File:Luxembourgish Deputies at EC Mar 2024 CROP Françoise Kemp.jpg|90x90px]]
|[[Françoise Kemp]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Georges Mischo, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
|[[Fichier:Nancy Arendt (CSV), 2023-10.jpg|60px]]
|[[Nancy Kemp-Arendt]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.137
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Fred Keup (Chambre des députés, Luxembourg).png|60px]]
|[[Fred Keup]]
|ADR
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.763
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Luxembourg, Michel Lemaire (102) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Lemaire]]
|ADR
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|20/11/2025
|
|Nogeréckelt fir de [[Jeff Engelen]], deen den 19.11.2025 op säi Mandat verzicht huet.
|-
|
|[[Fichier:Paulette Lenert 05-2022.jpg|60px]]
|[[Paulette Lenert]]
|LSAP
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.345
|21/11/2023
|08/06/2026
|Huet op hiert Mndat verzicht fir Member vum Staatsrot ze ginn. De [[Ben Streff]] ass fir si nogeréckelt.
|-
|1
|[[Fichier:Marc Lies 09-2022.jpg|60px]]
|[[Marc Lies]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 18.862
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Josée Lorsché (déi gréng) 2023-10 cropped.jpg|60px]]
|[[Josée Lorsché]]
|déi gréng
|Süden
|nogeréckelt
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|13/10/2026
|
|nogeréckelt fir d'Joëlle Welfring, déi op d'Mandat verzicht huet
|-
|
|[[Fichier:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|60px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 23.164
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Ricardo Marques]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|10/10/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Max Hengel]], dee verstuerwe war
|-
|
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|DP
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.001
|
|
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Mandy Minella]]
|DP
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Claude Meisch, deen e Regierungsposten ugeholl huet
|-
|1
| [[Fichier:Georges Mischo 2025 (cropped).jpg|60px]]
|[[Georges Mischo]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 30.388
|24/10/2023&lt;br&gt;20/01/2026
|16/11/2023&lt;br&gt;
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen. Nom Récktrëtt als Minister huet hien uganks 2026 nees säi Chambermandat ugeholl, iwwedeems de [[Marc Spautz]] Minister gouf.
|-
|1
| [[Fichier:Ricardo Marques 2026 (cropped).jpg|60px]]
|[[Octavie Modert]]
|CSV
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 10.208
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Nathalie Morgenthaler 2024.jpeg|60px]]
|[[Nathalie Morgenthaler]]
|CSV
|Süden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir de Gilles Roth, deen e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Laurent Mosar (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|75x75px]]
|[[Laurent Mosar]]
|CSV
|Zentrum
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogeréckelt fir d'Elisabeth Margue, déi e Regierungsposten ugeholl huet

|-
|1
|[[Fichier:Lydie Polfer 2022 (cropped).jpg|60px]]
|[[Lydie Polfer]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 19.345
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Ben Polidori 2024.jpeg|60px]]
|[[Ben Polidori]]
|&lt;s&gt;Piraten&lt;/s&gt;
LSAP
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.804
|24/10/2023
|
|am Juli 2024 aus der Piratepartei ausgetrueden; am September 2024 Wiessel bei d'LSAP ugekënnegt
|-
|
|[[Fichier:Deutschsprachige Finanzminister verabschieden Bodensee Erklärung (53920444426) cropped to Gilles ROTH.jpg|60px]]
|[[Gilles Roth]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 31.451
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Jean-Paul Schaaf (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Jean-Paul Schaaf]]
|CSV
|Norden
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|11/07/2024
|
|nogeréckelt fir de [[Christophe Hansen]], deen an d'Europaparlament gewielt gouf.
|-
|1
|[[Fichier:Gérard Schockmel (DP) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Gérard Schockmel]]
|DP
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 15.164
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Alexandra Schoos 2024.jpeg|75x75px]]
|[[Alexandra Schoos]]
|ADR
|Osten
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 4.295
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| [[Fichier:Meris Šehović (2021) (cropped).png|60px]]
|[[Meris Sehovic]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 8.323
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Ben Streff]]
|LSAP
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 5.483
|09/06/2026.
|
|Nogeréckelt fir d'[[Paulette Lenert]], déi an de Staatsrot nominéiert gouf 
|-
|
|[[Fichier:EPP Summit, Brussels, June 2016 (27958179195) (cropped).jpg|60px]]
|[[Marc Spautz]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.053
|24/10/2023
|11/12/2025
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Sam Tanson 2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Sam Tanson]]
|déi gréng
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 17.983
|21/11/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:David Wagner (déi Lénk) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[David Wagner (Politiker)|David Wagner]]
|déi Lénk
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.747
|24/10/2023
|14/10/2026
|huet nom Rotatiounsprinzip op d'Mandat verzicht; ersat mat der [[Ana Correia da Veiga]]
|-
|1
|[[Fichier:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|60px]]
|[[Tom Weidig]]
|ADR
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 6.414
|24/10/2023
|
|
|-
|1
| 
|[[Charles Weiler|Charel Weiler]]
|CSV
|Norden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 14.483
|24/10/2023
|
|
|-
|
|[[Fichier:Joëlle WELFRING 24-10-2022 ENVCO (cropped).jpg|75px]]
|[[Joëlle Welfring]]
|déi gréng
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 12.984
|21/11/2023
|13/10/2026
|huet op d'Mandat verzicht fir e Poste bei der [[Europäesch Investitiounsbank|Europäescher Investitiounsbank]]&lt;nowiki/&gt;unzehuelen; ersat mat der [[Josée Lorsché]]
|-
|1
|[[Fichier:Stéphanie Weydert (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Stéphanie Weydert]]
|CSV
|Osten
|nogeréckelt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 
|21/11/2023
|
|nogerécket fir de Léon Gloden, deen e Regierungsmandat ugeholl huet
|-
|
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|60px]]
|[[Serge Wilmes]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 22.035
|24/10/2023
|16/11/2023
|huet op d'Mandat verzicht fir e Ministerposten unzehuelen
|-
|1
|[[Fichier:Claude Wiseler 2024-01 (101) (cropped).jpg|60px]]
|[[Claude Wiseler]]
|CSV
|Zentrum
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 21.385
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Michel Wolter (chd.lu) (cropped).jpg|60px]]
|[[Michel Wolter]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 26.922
|24/10/2023
|
|
|-
|1
|[[Fichier:Laurent Zeimet - Bettembourg 01.jpg|60px]]
|[[Laurent Zeimet]]
|CSV
|Süden
|direkt
|style=&quot;text-align: right&quot;| 24.128
|24/10/2023
|
|
|}

== Kuckt och ==

* [[Regierung Frieden-Bettel]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourg general election (2023)|{{PAGENAME}}}}
*[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/recueil/elections Recueil de la législation relative aux élections législatives, communales et européennes]: D'Walgesetz op Legilux

{{Navigatioun Chamberwalen}}
{{Referenzen}}

[[Kategorie:2023]]
[[Kategorie:Chamberwalen|2023]]</text>
      <sha1>2uajz1nuhzqbptdhjpou9cenz94k4kw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Monnet-2-Gebai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163505</id>
    <revision>
      <id>2711869</id>
      <parentid>2666236</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Bauwierker 2026]] ewechgeholl; [[Kategorie:Bauwierker 2027]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2277" sha1="2pwvjrf12jygukd5kekelrb2yuewghx" xml:space="preserve">{{Infobox Gebai
|Datum vum Bau = 2018-2025}}
D''''Jean-Monnet-2-Gebai''' ass e Gebaikomplex an der Stad Lëtzebuerg, um [[Kierchbierg]], um [[Boulevard Konrad-Adenauer]], deen zanter 2018 am Gaang ass gebaut ze ginn (Stand: Sept. 2023).

Wéi säi Virgängergebai gouf et nom [[Jean Monnet]] genannt.

E besteet aus zwéi Gebaier: engem 8-stäckegen, 180 Meter laange Block mat enger Grondfläch vun 138.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, an engem 24-stäckegen Tuerm mat enger Grondfläch vun 52.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, déi um Rez-de-Chaussée an um 2. Stack matenee verbonne sinn. Et handelt sech ëm e Bürosgebai, dat vum Lëtzebuerger Staat fir d'[[Europäesch Kommissioun]] gebaut gëtt, fir dass déi do de Gros vun hirem Personal zu Lëtzebuerg ënnerzebrénge kann. Eng Parti dovun huet virdrun am [[Jean-Monnet-Gebai]] geschafft, bis s'op verschidden Gebaier als Tëscheléisung verdeelt goufen, well dëst ofgerappt gouf an duerch en Neibau, eeben de Jean-Monnet-2, ersat gëtt. Am ganze sinn dodran 3.600 Aarbechtsplaze virgesinn.

D'Entwërf vum Jean-Monnet-2-Gebai si vu KSP Jürgen Engel Architekten. De Grondstee gouf de 4. Juni 2018 geluecht, mam Zil, dass d'Aarbechten am Februar 2023 (Block), resp. Februar 2024 (Tuerm) sollte fäerdeg sinn. Ë. a, duerch d'[[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|COVID-19-Pandemie]] koum et zu Verspéidungen, soudatt déi geplangten Ouverture ëm 3 Joer no hanne geréckelt gouf: Am November 2024 housch et an der Chamber, datt d'Käschte vum Bau vun ursprénglech 340 Milliounen op eng Milliard [[Euro]] geklomme wieren, an een ewell vun enger Ouverture Enn 2026/uganks 2027 ausgéing.&lt;ref&gt;[https://www.chd.lu/lu/node/2605 &quot;+351 mio d’euros pour la construction du nouveau bâtiment Jean Monnet.&quot;] chd.lu, 07.11.2024.&lt;/ref&gt;

== D'Gebai am Bau ==
&lt;gallery widths=280px heights=200px&gt;
Jean Monnet 2 building construction, 4 July 2020.jpg|am Juli 2020
Jean Monnet 2 building construction 2, 25 March 2023.jpg|am Mäerz 2023
Jean Monnet 2 construction Feb 2024.jpg|am Februar 2024
&lt;/gallery&gt;

== Kuckt och ==
* [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Jean Monnet 2 building|{{PAGENAME}}}}

{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Bauwierker 2027]]
[[Kategorie:Europäesch Kommissioun]]
[[Kategorie:Kierchbierg]]</text>
      <sha1>2pwvjrf12jygukd5kekelrb2yuewghx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ana Correia da Veiga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166500</id>
    <revision>
      <id>2711830</id>
      <parentid>2701027</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Deputéiert</comment>
      <origin>2711830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="3959mqourjakrfxr10xo8geh4hkb9g4" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Ana Correia da Veiga''', gebuer den [[11. Januar]] [[1983]] an der [[Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref name=paper&gt;[https://paperjam.lu/guide/biography/02108339307/ana-correia-da-veiga - Ana Coreeia de Veira] paperjam.lu (nogekuckt: 13.08.2026).&lt;/ref&gt;, ass eng [[Cabo Verde|kapverdianesch]]&lt;ref name=paper/&gt;-[[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Politiker]]in an [[Deputéierten|Deputéiert]] ([[déi Lénk]]).

== Karriär ==
D'Ana Correia da Veiga ass vu Beruff Erzéierin a schafft zanter 2013 als ''Agent éducatif'' beim [[Service national de la jeunesse]].

Si ass zanter den 2010er Jore Member vun [[Déi Lénk]]. Vun 2020 bis 2023 war si Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Stad Lëtzebuerg]], fir dee se 2017 op der Lëscht vun Déi Lénk kandidéiert hat, an dem parteiinterne Rotatiounsprinzip no, ''nogeréckelt'' ass.&lt;ref&gt;Vidosava Kuzmic: [https://today.rtl.lu/news/luxembourg/the-government-must-distinguish-between-basic-needs-and-luxuries-2109042 Sunday interview with Ana Correia da Veiga - 'The government must distinguish between basic needs and luxuries'.] today.rtl.lu, 03.09.2023.&lt;/ref&gt;

Als Zweetgewielt op der [[Walbezierk Zentrum|Zentrumslëscht]] vun Déi Lénk bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] ass si, nees nom selwechte Rotatiounsprinzip, bei der Rentrée 2026 fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] an d'Chamber nogeréckelt, dee säi Mandat dunn opginn huet. Se gouf de 14. Oktober 2026 vereedegt.

== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Correia da Veiga Ana}}
[[Kategorie:Gebuer 1983]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
 [[Kategorie:Lëtzebueregsch Deputéiert]]</text>
      <sha1>3959mqourjakrfxr10xo8geh4hkb9g4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711875</id>
      <parentid>2711830</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1591" sha1="pun0q9gu72exmn3yzduok6qg8uqa62h" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Ana Correia da Veiga''', gebuer den [[11. Januar]] [[1983]] an der [[Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref name=paper&gt;[https://paperjam.lu/guide/biography/02108339307/ana-correia-da-veiga - Ana Coreeia de Veira] paperjam.lu (nogekuckt: 13.08.2026).&lt;/ref&gt;, ass eng [[Cabo Verde|kapverdianesch]]&lt;ref name=paper/&gt;-[[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Politiker]]in an [[Deputéierten|Deputéiert]] ([[déi Lénk]]).

== Karriär ==
D'Ana Correia da Veiga ass vu Beruff Erzéierin a schafft zanter 2013 als ''Agent éducatif'' beim [[Service national de la jeunesse]].

Si ass zanter den 2010er Jore Member vun [[Déi Lénk]]. Vun 2020 bis 2023 war si Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Stad Lëtzebuerg]], fir dee se 2017 op der Lëscht vun Déi Lénk kandidéiert hat, an dem parteiinterne Rotatiounsprinzip no, ''nogeréckelt'' ass.&lt;ref&gt;Vidosava Kuzmic: [https://today.rtl.lu/news/luxembourg/the-government-must-distinguish-between-basic-needs-and-luxuries-2109042 Sunday interview with Ana Correia da Veiga - 'The government must distinguish between basic needs and luxuries'.] today.rtl.lu, 03.09.2023.&lt;/ref&gt;

Als Zweetgewielt op der [[Walbezierk Zentrum|Zentrumslëscht]] vun Déi Lénk bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] ass si, nees nom selwechte Rotatiounsprinzip, de 14. Oktober 2026 fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] an d'Chamber nogeréckelt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Correia da Veiga Ana}}
[[Kategorie:Gebuer 1983]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
 [[Kategorie:Lëtzebueregsch Deputéiert]]</text>
      <sha1>pun0q9gu72exmn3yzduok6qg8uqa62h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711876</id>
      <parentid>2711875</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:35:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebueregsch Deputéiert]] ewechgeholl; [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] derbäigesat</comment>
      <origin>2711876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1590" sha1="b3bucs9iv4d7kt3wbvhggdrpi7i7k1p" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie}}
D''''Ana Correia da Veiga''', gebuer den [[11. Januar]] [[1983]] an der [[Stad Lëtzebuerg]]&lt;ref name=paper&gt;[https://paperjam.lu/guide/biography/02108339307/ana-correia-da-veiga - Ana Coreeia de Veira] paperjam.lu (nogekuckt: 13.08.2026).&lt;/ref&gt;, ass eng [[Cabo Verde|kapverdianesch]]&lt;ref name=paper/&gt;-[[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Politiker]]in an [[Deputéierten|Deputéiert]] ([[déi Lénk]]).

== Karriär ==
D'Ana Correia da Veiga ass vu Beruff Erzéierin a schafft zanter 2013 als ''Agent éducatif'' beim [[Service national de la jeunesse]].

Si ass zanter den 2010er Jore Member vun [[Déi Lénk]]. Vun 2020 bis 2023 war si Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Stad Lëtzebuerg]], fir dee se 2017 op der Lëscht vun Déi Lénk kandidéiert hat, an dem parteiinterne Rotatiounsprinzip no, ''nogeréckelt'' ass.&lt;ref&gt;Vidosava Kuzmic: [https://today.rtl.lu/news/luxembourg/the-government-must-distinguish-between-basic-needs-and-luxuries-2109042 Sunday interview with Ana Correia da Veiga - 'The government must distinguish between basic needs and luxuries'.] today.rtl.lu, 03.09.2023.&lt;/ref&gt;

Als Zweetgewielt op der [[Walbezierk Zentrum|Zentrumslëscht]] vun Déi Lénk bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] ass si, nees nom selwechte Rotatiounsprinzip, de 14. Oktober 2026 fir den [[David Wagner (Politiker)|David Wagner]] an d'Chamber nogeréckelt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}

{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Correia da Veiga Ana}}
[[Kategorie:Gebuer 1983]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]</text>
      <sha1>b3bucs9iv4d7kt3wbvhggdrpi7i7k1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leo XIV.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170911</id>
    <revision>
      <id>2711840</id>
      <parentid>2711816</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mobby 12</username>
        <id>60927</id>
      </contributor>
      <comment>+Quell</comment>
      <origin>2711840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1981" sha1="d28a9yykvd9lo56nerydcx0e2y94tfa" xml:space="preserve">{{SkizzChrëscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Leo XIV.''', biergerlech '''Robert Francis Prevost''' [[Augustineruerden|OSA]], gebuer de [[14. September]] [[1955]] zu [[Chicago]], [[Illinois]], ass zanter dem [[8. Mee]] [[2025]] [[Poopst]].

Viru senger Poopstwal war den Uerdensgeeschtlechen vun 2001 bis 2013 Generalprior vum [[Augustineruerden]], a vun 2015 bis 2023 Bëschof vum Bistum Chiclayo am Nordweste vu [[Peru]]. Als lescht war hie [[Kuriebëschof|Kuriekardinol]]. Am Januar 2023 gouf hie vu sengem Virgänger [[Franciscus (Poopst)|Poopst Franciscus]] zum Prefekt vum [[Dikasterium]] fir d'Bëscheef ernannt. 

Zanter 2015 huet hien nieft der [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanescher]] och déi peruanesch [[Nationalitéit|Staatsbiergerschaft]].

Nodeems de Poopst Leo XIV. am Oktober 2026 operéiert gouf fir e Knuet op senger [[Long]] erauszehuelen, huet de Vatikan den 13. Oktober matgedeelt, datt [[Longekriibs]] am fréie Stadium festgestallt gouf.&lt;ref&gt;{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/international/poopst-leo-xiv-an-der-klinik-ukomm-1492783633|Titel=Vatikan mellt: Knuet an der Long vu Poopst war &quot;béisaarteg&quot;|Gekuckt=14.10.2026|Auteur=Céline Eischen, Tom Nols|Datum=13.10.2026|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}&lt;/ref&gt;

== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]]

== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Leo XIV|Leo XIV.}}

{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;10&quot; border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; white-space: nowrap&quot;
|-
! width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFFF99&quot;| Virgänger 
! width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFCC33&quot;| [[Fichier:Emblem Holy See.svg|30px]]
! width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFFF99&quot;| Nofollger
|-
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFFF99&quot;| [[Franciscus (Poopst)|Franciscus]]
| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFCC33&quot;| [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]]
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFFF99&quot;| -
|}

{{Referenzen}}

{{DEFAULTSORT:Leo 14.}}
[[Kategorie:Peepst]]
[[Kategorie:Gebuer 1955]]</text>
      <sha1>d28a9yykvd9lo56nerydcx0e2y94tfa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173751</id>
    <revision>
      <id>2711867</id>
      <parentid>2710858</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ageraumt</comment>
      <origin>2711867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13214" sha1="78rwkhfcd74vkemz8fgwbfdtog96ngw" xml:space="preserve">Dat hei ass d''''Archiv vun den neien Artikele vun 2026, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn''', an dofir an der Rubrik &quot;Neist Artikelen&quot; am &quot;[[Portal:Lëtzebuerg|Portal Lëtzebuerg]]&quot; opgezielt goufen.

D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se derbäigesat goufen.

{{Navigatioun Neist Artikelen Archiv}}


== 2026 ==

{{small|'''Neitst'''}}: 
{{Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen}}

...  [[Juegdschlass (Käerch)]] • [[Juckefeld]] • [[Hossebierg]] • [[Hosbich]] • [[Hermeswiss]] • [[Hellgewiss]] • [[Haarderbaach (Lieu-dit)]] • [[Grondhaff-Schlass]] • [[Gëlt]] • [[Fuussbann]] • [[Fënz]] • [[Féischterbierg]] • [[Colmer Halt]] • [[Closbierg]] • [[Bommelscheier]] • [[Bomecht]] • [[Bloebierg]] • [[Birendall]] • [[Bamerdall]] • [[Aleft]] • [[Kelleschhaff]] • [[Buchholzer Haff]] • [[Jean Hansen (Deputéierten)]] • [[Kënsecker Haff]] • [[Weyderter Haff]] • [[Wealerhaff ]]  • [[Wäissenhaff (Rammerech)]] • [[Theinshaff]] • [[Stoppelhaff]] • [[Sliepenhaff]] • [[Schwanterhaff]] • [[Schwaarzenhaff]] • [[Schréideschhaff]] • [[Rommeler Haff]] • [[Réngeler Haff]] • [[Nojemer Haff]] • [[Nisendaller Haff]] • [[Neirodeschhaff]] • [[Neihaff (Ënsber)]] • [[Neihaff (Angelduerf)]] • [[Neienshaff]] • [[Moserhaff]] • [[Mëtschenhaff]] • [[Lëpschterhaff]] • [[Lellerhaff]] • [[Kultgeshaff]] • [[Krakelshaff]] • [[Kréintgeshaff]] • [[Kranzenhaff]] • [[Krokelshaff]] • [[Karelshaff]] • [[Kaffishaff]] • [[Kackerterhaff]] • [[Jénkenhaff (Ell)]] • ''[[Les origines du Conseil d'État du Luxembourg]]'' • [[Horgershaff]] • [[Hiestgriechter Haff]] • [[Hierzenhaff]] • [[Heinenhaff]] • [[Heesberhaff]] • [[Heckenhaff]] • [[Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)]] • [[Haupeschhaff]] • [[Hanenhaff]] • [[Haff Ahl]] • [[Haarthaff]] • [[Gillenshaff]] • [[Geierhaff]] • [[Fléckenhaff]] • [[Fiertgeshaff]] • [[Fënsterhaff]] • [[Emeringerhaff]] • [[Dudderhaff]] • [[Brosiushaff]] • [[Brongeschhaff]] • [[Bildgeshaff]] • [[Bierghaff]] • [[Berbuerger Haff]] • [[Buerschter Plage]] • [[Marco Barnig]] • [[Claude Marx]] • [[Gilles Grethen]] • [[Gemeng Meechtem]] • [[Gemeng Eschduerf]] • [[Gemeng Meecher]] • [[Gemeng Harel]] • [[Sascha Dahm]] • [[Gilles Grethen Big Band]] • [[Guy Hoffmann]] • [[Europäesche Parquet]] • [[Maischi Tibesart]] •  [[Joffroy vu Suessem]] • [[Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg)]] • [[Jean Meyer (Banquier)]] • [[Emile Bofferding]] • [[Guillaume Jeitz (Buergermeeschter)]] • [[Jean-Pierre Origer]] • [[Anna Leader]] • [[Vëlospist PC104]] • [[Banque BCP]] • [[Edmond Thill]] • [[Marc Grond]] • [[Liewenshaff]] • [[Mariette Zenners]] • [[Neimillen (Sandweiler)]] • [[Sandie Lahure]] • [[Michel Eiffes]] • [[Paul Meyers]] • [[Josy Waltener]] • [[Banque Nordeurope]] • [[Bank Handlowy International]] • [[Remy Kremer]] • [[Eloisa Aubert]] • [[Paul Dentzer]] • [[Josy Conrad]] • [[Ben Streff]] • [[Marcel Schleder]] • [[Pierre Strauss]] • [[Nicolas Rosenfeld]] • [[Pierre Saffroy]] • [[Tony Hurst]] • [[Hamza Kadamani]] • [[Jean-Jacques Welbes]]  • [[Bank Oppenheim Pierson International (Lëtzebuerg)]]  • [[Georges Schwartz]] • [[Clément Schwebig]] • [[Explosioun am Pafendall]] • [[Emile Klensch]]  • [[Tribunal arbitral (Lëtzebuerg)]]  • [[Ekabe]] • ''[[Europe - la bataille des sièges]]''  • [[Laurent Brandenbourger]]  • [[Alexandra Kurt]]  • [[Nicolas Luxen]]  • [[Arthur Thinnes]]  • [[Banque nationale de Paris (Luxembourg)]]  • [[Lëtzebuerger an Argentinien (Film)]]  •[[Robert Bintener]]  • [[Henri Hemes]]  • [[Jacques Steichen]]  • [[Raymond Krack]]  • [[Joseph Lentz]]  • [[Edouard Kraus]]  • [[Camille Kleber]]  • [[François Nockels]]  • [[Nicolas Jacqué]]  • [[Gustave Feyder]] • [[Joseph Muller]]  • [[Fred Coullen]]  • [[Michel Junckel]] • [[Jean-Pierre Thiry]]  • [[Nicolas Roth]]  • [[Roger Frisch]]  • [[Centre européen Schengen]]  • [[Henri Jungers]]  • [[Jean Anen]]  • [[Nicolas Thill (Lokalpolitiker)]]  • [[Joseph Moscardo]] • [[Jean Simon]]  • [[ Europamusée Schengen]]  • [[Henri Franck (1942)]]  • ''[[De Piwitsch]]'' • [[Bank of Boston (Lëtzebuerg)]]  • [[Bank of America International]]  • [[FC Orania Veianen]]  • [[Nadine Braconnier]] •  [[Clementine Witry-Schmit]] • [[Mamer Schlass]] • [[Raymond Sinnen]] • ''[[Lëtzebuerg sicht de Luxonaut]]'' • [[echo.lu]] • [[Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg]] • [[Lëscht vun déidlechen Accidenter am Lëtzebuerger Automobilsport]] • [[Adapth]] • [[Gare Kockelscheier]] • [[Gare Bierchem-West]] • [[Banco di Santo Spirito (Luxembourg)]] • [[Fleegeversécherung]] • [[Hôpital intercommunal de Steinfort]] • [[CHNP De Park]] • [[CHNP Pontalize]] • [[Sixo]] • [[Ronald Pierre]] • [[Rehaklinick Manternach]] • [[Rehaklinick Useldeng]]  • [[CHdN Wolz]] • [[CHdN Ettelbréck]] • [[CHEM Diddeleng]] • [[CHL Potaschbierg]] • [[Gust Stefanetti]] • [[Victor Alesch]] • [[Attitude Music]] • [[Spawecken (Roman)]] • [[CHL Eich]] • [[CHL Centre]] • [[Yves Stein]] • [[CHL Kannerklinick]] • [[Banco di Roma International]] • [[Aktivbanken International]] • [[Trois C-L]] • [[FC Chiers Rodange]]  • ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]'' • [[Marcelle Bous-Castellani]] • [[Tanklager vun Zéisseng]] • [[Henri de Stein]] • [[FC Racing Rodange]] • [[Stade Diddeleng]] • [[Liichtathleetiksstadion zu Hamm]] • [[Perl oder Pica (Roman)|''Perl oder Pica'' (Roman)]] • [[Live Music (Veräin)]] • [[Eduard Michelis]] • [[Gustave Ziegler]] • [[Philippe-Christophe Wurth]] • [[Victor-Charles-Janus Wolff]] • [[Charles Wolff]] • [[André Wolff]] • [[Nicolas Welter (Elektriker)]] • [[Louis Welter]] • [[Mathias Wawer]] • [[Valentin Wahl]] • [[Mathias Vinandy]] • [[Gustave Velter]] • [[Guillaume Velter]] • [[Alfred Velter]] • [[René Daubenfeld]] • [[Eva Marija]] • ''[[Mother Nature]]'' • [[Annie Nickels-Theis]] • [[Auguste Hoffmann]] • [[Daniel Atz]] • [[Kevin Misci]] • [[Robert Sebastian Berger]] • [[Collart (Familljennumm)]] • [[Kivo Van Twist]] • [[Robert van Hulle]] • [[Lëtzebuerger Architekturpräis]] • [[Jackie Messerich]] • [[Joseph Tschiderer]] • [[Arnould de Tornaco]] • [[Marthe Thyes-Walch]] • [[Jean-Pierre Thomes]] • [[Michel Thieles]] • [[Joseph Thieles]] • [[Edouard Thieles]] • [[Mathias Theysen]] • [[Jean Theissen]] • [[Jean Steichen]] • [[Jacques Sinner]] •  [[Michel Servais]] • [[Louis Servais]] • [[Bernard-Euchère-Hubert Servais]] • [[Jean-Pierre Schroeder]] • [[Nicolas Schroeder]] • [[Nicolas Schumacher (Politiker)]] • [[Victor Schoren]] • [[Nicolas Schmit (Paschtouer)]] • [[Jean-Pierre Schmit (Politiker Ettelbréck)]] • [[Joseph-Antoine Schanus]] • [[Jean-Pierre Schank]] • [[Jacques Schaack]] • [[Arnould Schaack]] • [[Jean-Pierre Salentiny]] • [[Alphonse Rodesch]] • [[Léon Rischard]] • [[Michel Weinandy (Näertrech)]] • [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)]] • [[Adolphe Schmit (Politiker)]] • [[Michel Weinandy (Lellgen)]] • [[Michel Auguste Witry]] • [[Victor Tschiderer]] • [[Edouard Wolter]] • [[Jean-Baptiste Risch]] •  [[Théodore Richard]] • [[Emile Duhr]] • [[Victor Backes]] • [[Jean Maroldt]] • [[Georges Reuter]] • [[Jean Reisdoerfer]] • [[Edouard Reiland]] • [[Constant Reding]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Syndicat intercommunal parc naturel Haute-Sûre]] • [[FC Racing Ëlwen]] • [[FC Claravallis Clierf]] • [[Jean Wilhelm (Politiker)]] • [[Maxime Miltgen]] • [[Théodore Wurth]] • [[Henri Witry]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]]  • [[Dominique Peckels]] • [[Lotty Jacoby]] • [[Jean-Pierre Paquet]] • [[Jean Orianne]] • [[Rehazenter]] • [[Jemp Rollinger]] • [[Monique Scheier-Schneider]] • [[Elvire Engel]] • [[Hélène Entenich-Wivenes]] • [[Théodore Noesen]] • [[Mathias Neumann]] • [[Pierre Muller-Walse]] • [[Edmond Muller]] • [[Pôle d'échange Hollerech]] • [[Nicolas Moes]] • [[Albert Meyers (Resistenzler)]] • [[Jules Metz]] • [[eluxemburgensia.lu]] • [[Melusina Press]] • [[Lëtzebuergesche Fuerpark]] • [[ Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Stroossen]] • [[Léon Faber]] • [[Georges Kohn]] • [[Lynn Frank]] • [[Joseph Eyschen (Sportler)]] • [[Nicolas Hosch]] • [[Caroline Kox]] • [[Jules Joseph Antoine Pescatore]] • [[llo.lu]] • [[Élisabeth Pion]] • [[Jean Henry Feltz]] • [[Pierre-Antoine Pescatore]] • [[Marie-Madeleine Pescatore]] • [[Antoine Pescatore]] • [[Dominique Pescatore]] • [[Ferdinand Pescatore]] • [[An der Schwemm (Operett)]] • [[Henri Clees]] • [[Eugène Mouschand]] • [[Charles Schambourg]] • [[AS Wëntger]] • [[Mireille Welter]] • [[Marie Rausch-Weinand]] • [[Nic Kieffer]] • [[Wildlife Tower (Jonglënster)]] • [[Joseph Kayser]] • [[Aloyse Sandt]] • [[Robert Goldschmit]] • [[Jean-Pierre Schuster]] • [[Hubert Schlechter]] • [[Alphonse Peusch]] • [[Antoine Bourkel]] • [[Fanny Leclerc]] • [[Gedenkplaz fir d'Verkéiersaffer]] • [[Maisy Ginter-Bonichaux]] • [[Guillaume Schneider]] • [[Herbert Schaefer]] • [[Englebert Neveu]] • [[Henri Lamormesnil]] • [[Proposition de loi]] • [[Projet de loi]] • [[Adolphe Faber]] • ''[[Weeër]]'' • [[Fred A. Gilson]] • [[Cécile Didier (Resistenzlerin)]] • [[Victor Kips]] • [[Joseph Forman]] • [[Emile Lavandier]] • ''[[The Merchant of Venice (Film 2004)]]'' • [[Eugène Giver]] • [[Jacques Philippe Joseph d'Huart]] • [[Gustave Fonck]] • [[Jean Baptiste Niederkorn]] • [[Charles d'Huart]] • [[André Pondrom]] •  [[Jean Pierre Suttor]] • [[Jean Baptiste Würth]] • [[Collège médical (Lëtzebuerg)]] • [[Pollo Bodem]] • [[Compagnie luxembourgeoise de banque]] • [[Olivier Garofalo]] • [[Crédit européen]] • [[François Nemers]] • [[Phial]] • [[CFL-Évasion]] • [[Patrick Comes]] • [[Bank of America (Lëtzebuerg)|Bank of America]] • [[Jeanne vu Lëtzebuerg]] • [[Nicolas Angelsberg]] • [[Aloyse Birckel]] • [[Joseph Kalbersch]] • [[Béatrice vu Bourbon]] • [[Alice Chomé-Bastian]] • [[Badische Kommunale Landesbank International]] • [[Jugendtheatergrupp Namasté]] • [[Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International]] • [[Jean-Marie Jans]] • [[Luxembourg Song Contest 2026]] • [[Andresens Bank International]] • [[Karl Bernhard vu Sachsen-Weimar-Eisenach]] • [[Jean-Bernard Marlet]] • [[Citizens for Ecological Learning and Living]] • [[Hauck &amp; Aufhäuser Banquiers Luxembourg]] • [[Sidney Scho]] • [[Radio Opus]] • [[China Everbright Bank (Europe)]] • [[Bank of Communications (Luxembourg)]] • [[China Construction Bank (Europe)]] • [[Agricultural Bank of China (Luxembourg)]] • [[Jean d'Huart]] • [[Bank of China (Luxembourg)]] • [[Hypobank International]] • [[Bayerische Vereinsbank International]] • [[Bayerische Landesbank International]] • [[François Gérard]] • ''[[Um Horizont]]'' • [[Banque Paribas Luxembourg]] • [[Union financière luxembourgeoise]] • [[Carlo Türk]] • [[Mil Goerens]] • [[Villa Berlaymont]] • [[Banque commerciale (Lëtzebuerg)]] •  [[René Franck]] • [[Alfred Levy et compagnie]] • [[Ekkehard Storck]] • [[Paul Faber (Wënzer)]] • [[Arendt &amp; Medernach]] • [[Leo Folschette]] • [[Eva Siewert]] • [[La mansarde (Veräin)]] • ''[[.kult]]''. 

&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;'''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2025|&lt; Archiv 2026]]''' {{0}}  -  {{0}} '''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2027|Archiv 2027 &gt;]]'''&lt;/div&gt;
[[Kategorie:Archiver vu Portalschablounen|Letzebuerg]]</text>
      <sha1>78rwkhfcd74vkemz8fgwbfdtog96ngw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schabloun:Navigatioun Kantonen am Departement Forêts</title>
    <ns>10</ns>
    <id>177370</id>
    <revision>
      <id>2711892</id>
      <parentid>2711742</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3323" sha1="g9leen4mcfdhs6a0fnd2ql4pyb8otjd" xml:space="preserve">{{Navbox
|name= Navigatioun Kantonen am Departement Forêts
|listclass = hlist
|state=collapsed
|title=Kantonen am [[Departement Forêts]]
|group1=37 Kantone 1795
|list1=
* [[Kanton Arel|Arel]]
* [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]
* [[Kanton Béibreg|Béibreg]]
* [[Kanton Bertrix|Bertrix]]
* [[Kanton Bettenfeld|Bettenfeld]]
* [[Kanton Bieben|Bieben]]
* [[Kanton Boufer|Boufer]]
* [[Kanton Chenogne|Chenogne]]
* [[Kanton Clierf|Clierf]]
* [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
* [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]
* [[Kanton Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
* [[Kanton Étalle|Étalle]]
* [[Kanton Fäteler|Fäteler]]
* [[Kanton Florenville|Florenville]]
* [[Kanton Freilingen|Freilingen]]
* [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
* [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]
* [[Kanton Hesper|Hesper]]
* [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
* [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
* [[Kanton Lichtenborn|Lichtenborn]]
* [[Kanton Menster|Menster]]
* [[Kanton Miersch|Miersch]]
* [[Kanton Nei-Habech|Nei-Habech]]
* [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]
* [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]
* [[Kanton Rammerech|Rammerech]]
* [[Kanton Réid|Réid]]
* [[Kanton Réimech|Réimech]]
* [[Kanton Steemich|Steemich]]
* [[Kanton Stengefort|Stengefort]]
* [[Kanton Useldeng|Useldeng]]
* [[Kanton Veianen|Veianen]]
* [[Kanton Virton|Virton]]
* [[Kanton Wolz|Wolz]]
* [[Kanton Zolwer|Zolwer]]
| group2 =  26 Kantone 1796
| list2  =
* [[Kanton Arel|Arel]]
* [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]
* [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]
* [[Kanton Béibreg|Béibreg]]
* [[Kanton Clierf|Clierf]]
* [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
* [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]
* [[Kanton Étalle|Étalle]]
* [[Kanton Fäteler|Fäteler]]
* [[Kanton Florenville|Florenville]] 
* [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
* [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]
* [[Kanton Hesper|Hesper]]
* [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
* [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
* [[Kanton Miersch|Miersch]]
* [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]
* [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]
* [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]
* [[Kanton Opser|Opser]]
* [[Kanton Paliseul|Paliseul]]
* [[Kanton Réid|Réid]]
* [[Kanton Réimech|Réimech]]
* [[Kanton Veianen|Veianen]]
* [[Kanton Virton|Virton]]
* [[Kanton Wolz|Wolz]]
| group3 =  28 Kantonen 1802
| list3  =
* [[Kanton Arel|Arel]]
* [[Kanton Arzfeld|Arzfeld]]
* [[Kanton Baaschtnech|Baaschtnech]]
* [[Kanton Beetebuerg|Beetebuerg]]
* [[Kanton Béibreg|Béibreg]]
* [[Kanton Betzder|Betzder]]
* [[Kanton Clierf|Clierf]]
* [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
* [[Kanton Dudeldorf|Dudeldorf]]
* [[Kanton Étalle|Étalle]]
* [[Kanton Fäteler|Fäteler]]
* [[Kanton Florenville|Florenville]]
* [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
* [[Kanton Haufelescht|Haufelescht]]
* [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
* [[Kanton Lëtzebuerg-Nord|Lëtzebuerg-Nord]]
* [[Kanton Lëtzebuerg-Süd|Lëtzebuerg-Süd]]
* [[Kanton Miersch|Miersch]]
* [[Kanton Neierbuerg|Neierbuerg]]
* [[Kanton Neufchâteau|Neufchâteau]]
* [[Kanton Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]
* [[Kanton Osper|Osper]]
* [[Kanton Paliseul|Paliseul]]
* [[Kanton Réimech|Réimech]]
* [[Kanton Sibret|Sibret]]
* [[Kanton Veianen|Veianen]]
* [[Kanton Virton|Virton]]
* [[Kanton Wolz|Wolz]]
}}
&lt;noinclude&gt;[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts| ]]
[[Kategorie:Navigatiounsläischte vu fréiere Kantonen a Frankräich|Forets]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9leen4mcfdhs6a0fnd2ql4pyb8otjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manfred Stelzer (Regisseur)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177380</id>
    <revision>
      <id>2711827</id>
      <parentid>2711798</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4781" sha1="r5sik08lxmru7tpojkvc4629vr7x2ti" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Manfred Stelzer''', gebuer den [[22. September]] [[1944]] zu [[Augsburg-Göggingen|Göggingen]], a gestuerwen den [[12. Mee]] [[2020]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Filmregisseur]], [[Cinematograph|Kameramann]] an [[Dréibuchauteur]].

== Filmographie == 
=== als Regisseur ===
==== Kino ====
* 1974: ''Allein machen sie dich ein'' - Regie zesumme mam [[Rainer März]] a mat der [[Suzanne Beyeler]] - Haaptacteuren: [[Rio Reiser]], [[Georg von Rauch]]
* 1975: ''Wir haben nie gespürt, was Freiheit ist'' - Regie zesumme mam [[Johannes Flütsch]] - (Dokumentarfilm)
* 1975: ''Kalldorf gegen Mannesmann'' - Regie zesumme mam Rainer März a mat der Suzanne Beyeler - (Dokumentarfilm)
* 1977: ''Eintracht Borbeck - Alltag einer Fußballmannschaft'' - Regie zesumme mam Rainer März a mat der Suzanne Beyeler - (Dokumentarfilm)
* 1978: ''Monarch'' - Regie zesumme mam [[Johannes Flütsch]] - Haaptacteuren: [[Diethard Wendtland]], [[Ilse Bahrs]]
* 1981: ''Die Perle der Karibik'' - Haaptacteuren: [[Alfred Edel]], [[Gertrud Hoffmann]]
* 1983: ''Schwarzfahrer'' - Regie zesumme mam [[Gert C. Möbius]] - Haaptacteuren: [[Rolf Zacher]], [[George Meyer-Goll]], [[Iris Berben]]
* 1985: ''Geschichten aus zwölf und einem Jahr'' - Haaptacteuren: [[Marianne Enzensberger]], Rolf Zacher
* 1988: ''Himmelsheim'' - Haaptacteuren: [[Dieter Augustin]], [[Elke Sommer]], [[Hanns Zischler]]
* 1991: ''Superstau'' - Haaptacteuren: [[Ottfried Fischer]], [[Ralf Richter]], [[Monika Baumgartner]]
* 2002: ''Ein Engel und Paul'' - Haaptacteuren: [[Eva Haßmann]], [[Pierre Besson]], [[Ingo Naujoks]]
==== Televisioun ====
* 1984: ''Die Chinesen kommen'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jörg Hube]], [[Hans Brenner]], Monika Baumgartner
* 1984: ''Thron und Taxis'' - (TV-Film) - (Dokumentarfilm)
* 1991: ''Die lila Weihnachtsgeschichte'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Davia Krogmann]], [[Gerd Baltus]]
* 1993: ''Grüß Gott, Genosse'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jürgen Schmidt]], [[Renate Krößner]], [[Irm Hermann]]
* 1994-1995: ''Der König von Bärenbach'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1994-2002: ''Polizeiruf 110'' - (TV-Serie) - (10 Episoden)
* 1995-2001: ''Balko'' - (TV-Serie) - (22 Episoden)
* 1996-1998: ''Wolffs Revier'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2000: ''Trennungsfieber'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Senta Berger]], [[Günther Maria Halmer]]
* 2001: ''Vor meiner Zeit'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Ingo Naujoks, [[Nadeshda Brennicke]], [[Jan-Gregor Kremp]]
* 2001: ''Gnadenlose Bräute'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Stefanie Stappenbeck]], [[Barbara Philipp]], Irm Hermann
* 2002: ''Bis dass dein Tod uns scheidet'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Senta Berger, Günther Maria Halmer, [[Roswitha Schreiner]]
* 2002: ''Das Paradies ist eine Falle'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Florian Lukas]], Ingo Naujoks
* 2002: ''Stahlnetz'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''Pommery und Putenbrust'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Mareike Carrière]], Eva Haßmann, [[Katharina Thalbach]]
* 2003-2012: ''Tatort'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 2006: ''Brennendes Herz'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Alexander Scheer]], [[Christoph Franken]], [[Tilo Prückner]]
* 2007: ''Die Sterneköchin'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Inga Busch]], Pierre Besson, [[Rosemarie Fendel]]
* 2008: ''Meine fremde Tochter'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Götz George]], Alexander Scheer, [[Michael Hanemann]]
* 2008: ''Schokolade für den Chef'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Götz George, [[Karl Kranzkowski]], Irm Hermann
* 2008: ''Der Heckenschütze'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Fabian Busch]], Karl Kranzkowski, Stefanie Stappenbeck
* 2009: ''Ein Schnitzel für drei'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Ludger Pistor]], [[Caroline Peters]]
* 2010: ''Frösche petzen nicht'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Pierre Besson, [[Katja Flint]], [[Zoe Moore]]
* 2010: ''Die Auflehnung'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Jan Fedder]], [[André Hennicke]]
* 2012: ''Der Heiratsschwindler und seine Frau'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Detlev Buck]], [[Gisela Schneeberger]]
* 2013: ''Schneewittchen muss sterben'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Tim Bergmann]], [[Felicitas Woll]], [[Ulrike Kriener]]
* 2013: ''Ein Schnitzel für alle'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: Armin Rohde, Ludger Pistor
* 2014: ''Wir tun es für Geld'' - (TV-Film) - Haaptacteuren: [[Florian Lukas]], [[Diana Amft]], Ludger Pistor

== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Stelzer Manfred}}
[[Kategorie:Däitsch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsregisseuren]]
[[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Gebuer 1944]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2020]]</text>
      <sha1>r5sik08lxmru7tpojkvc4629vr7x2ti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Danske Bank International</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177381</id>
    <revision>
      <id>2711826</id>
      <parentid>2711819</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Upassungen</comment>
      <origin>2711826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2666" sha1="q4la2v7375inf1cgik8205e398x8253" xml:space="preserve">{{Infobox Entreprise}}

D''''Danske Bank International''' [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] (kuerz '''DBI''') war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 6. August 1976 als honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der Den Danske Bank vu [[Kopenhagen]] gegrënnt, enger vun de gréissten [[Dänemark|dänesche]] Banken.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/w635170b17/pages/2/articles/DIVL149 Den Danske Bank. Siège social: Luxembourg, 18, Avenue Marie-Thérèse]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°178 (27.08.1976), S. 2. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt de 06.10.2026. &lt;/ref&gt; D'DBI war déi éischt Duechtergesellschaft vun der Bank am Ausland. Am Ufank war si haaptsächlech um Euromarché aktiv.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/csxdqd75gr/pages/5/articles/DIVL568 Luxemburgs Finanzplatz zieht neue Euro-Banken an]. Tageblatt, nº 210 (11.09.1976), S. 5. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt de 06.10.2026.&lt;/ref&gt; Méi spéit louch de Schwéierpunkt vun der Bank am internationale [[Private Banking]] a ''Wealth Management''.

D'Gesellschaft war ursprénglech ënner dem Numm ''Den Danske Bank International'' registréiert a gouf 2000 an ''Danske Bank International'' ëmgenannt.

D'DBI hat hiren éischte Sëtz op N°&amp;nbsp;18 an der [[Avenue Marie-Thérèse]] an der Stad.&lt;ref&gt;[https://persist.lu/ark:70795/hk8239mx3/pages/13/articles/DIVL1092 Démarrage des activités de la Den Danske Bank International S.A.] Luxemburger Wort, 129. Jg., n° 272 (25.11.1976), S. 13. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt de 07.10.2026.&lt;/ref&gt; 1990 ass d'Bank op d'Nummer 2 [[Rue du Fossé (Stad Lëtzebuerg)|Um Gruef]] geplënnert an 2008 an d'Rue Edward Steichen op N°13 um [[Kierchbierg]].

2021 huet déi dänesch Mammebank ugekënnegt, d'lëtzebuergesch Aktivitéite vun der DBI un d'[[Union bancaire privée (Europe)]] ze verkafen, déi zu engem Schwäizer Privatbankegrupp gehéiert.&lt;ref&gt;[https://danskebank.com/news-and-insights/news-archive/press-releases/2021/pr01072021 Danske Bank A/S sells its international private banking activities in Luxembourg] (01.07.2021). Gekuckt de 14.10.2026.&lt;/ref&gt; Mat dësem Verkaf wollt d'Danske Bank hir Organisatioun vereinfachen an sech méi staark op hir Kärmäert an den nordesche Länner konzentréieren.

Den 21. September 2023 gouf d'Danske Bank International aus dem Handelsregëster gestrach.&lt;ref&gt;RCS: B14101. Gekuckt op https://www.lbr.lu.&lt;/ref&gt;

{{Referenzen}}

[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]</text>
      <sha1>q4la2v7375inf1cgik8205e398x8253</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Benotzer:Tom El Guitar Hero</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177382</id>
    <revision>
      <id>2711825</id>
      <timestamp>2026-10-14T12:31:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Info Benotzersäit</comment>
      <origin>2711825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47" xml:space="preserve">{{Info Benotzersäit}}</text>
      <sha1>58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl Simonis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177383</id>
    <redirect title="Charles Simonis" />
    <revision>
      <id>2711846</id>
      <timestamp>2026-10-14T15:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zinneke</username>
        <id>34</id>
      </contributor>
      <comment>Virugeleet op [[Charles Simonis]]</comment>
      <origin>2711846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="5lfkns3g6yhv8l5h3melpsx657x8d8y" xml:space="preserve">#VIRULEEDUNG [[Charles Simonis]]</text>
      <sha1>5lfkns3g6yhv8l5h3melpsx657x8d8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanton Neierbuerg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177384</id>
    <revision>
      <id>2711848</id>
      <timestamp>2026-10-14T15:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit am Opbau</comment>
      <origin>2711848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3793" sha1="8zprp1b4pcnqrhsxjccu6c8pvsqu53y" xml:space="preserve">{{EnCours|GilPe}}{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Neuerbourg'', [[Däitsch|de]]. ''Kanton Neuerburg'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Neierbuerg]].

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} war den 13. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|13. Neuerbourg, qui comprend Neuerbourg, Dasbourg, Preyscheid, Carelshausen, Rodershausen, Gemund, Falkenstein, Berscheid, Ober-Gekeler, Koch-Hausen, Houtscheid, Ober-Veydingen, Alscheid, Ringhoutscheid et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert&lt;ref name=&quot;Tandel&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. De {{PAGENAME}} ass bei dëser Reorganisatioun bestoe bliwwen. En hat en eegent [[Friddensgeriicht]].

Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de {{PAGENAME}} zum drëtten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert … war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf d'Kantonsandeelung nei organiséiert; e war dunn ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Béibreg|Arrondissement]] [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]. E bestoung aus 12 Gemengen. Zum Kanton hunn nieft Neierbuerg nach follgend Gemenge gehéiert: [[Ammeldingen an der Our|Ammeldingen]], [[Baustert (Äifel)|Baustert]], [[Karlshausen]], [[Koxhausen]], [[Lahr (Äifel)|Lahr]], [[Mettendorf]], [[Oberweis (Äifel)|Oberweis]], [[Utscheid]], [[Stocken (Äifel)|Stocken]], [[Weidingen (Äifel)|Weidingen]] a [[Wißmannsdorf]].&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

…{{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}}
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Neierbuerg]]</text>
      <sha1>8zprp1b4pcnqrhsxjccu6c8pvsqu53y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711849</id>
      <parentid>2711848</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <comment>Nei Säit; enCours ewech</comment>
      <origin>2711849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4436" sha1="h11e1tj12x4bwc3g9no4lu091ikp09z" xml:space="preserve">{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''{{PAGENAME}}''' ([[franséisch|fr.]]: ''canton de Neuerbourg'', [[Däitsch|de]]. ''Kanton Neuerburg'') war wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Herrschaft]] e [[Franséisch Kantonen|Kanton]] am [[Departement Forêts]], um Territoire vum haitegen [[Däitschland]] ([[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]). Säi [[Chef-lieu]] war [[Neierbuerg]].

== Geschicht ==
De {{PAGENAME}} war den 13. vun de 37 Kantonen, déi bei der [[Lëtzebuerger Kantonen#Andeelung vun 1795|éischter Kantonsandeelung]] vum Departement Forêts vum 31. August 1795 festgeluecht goufen&lt;ref name=&quot;:google&quot;&gt;{{Citation|URL=https://books.google.fr/books?id=SUhbAAAAQAAJ&amp;dq=Auby%20Cugnon&amp;hl=fr&amp;pg=PA7#v=onepage&amp;q&amp;f=false|Titel=ARRÉTÉ du Comité de Salut Public de la Convention Nationale, portant une nouvelle division du Territoire de la Belgique, pays de Liège et autres pays adjacens du 14 Fructidor an III, mat den Detailer vun de Kantonen am Departement Forêts|Gekuckt=05.10.2026|Datum=31. August 1795|Wierk=Recueil des arrêtés des commissaires du gouvernement Français|Editeur=books.google.fr|Säiten=S. 38 – 45|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;.

Am Originaltext si follgend Uertschaften opgezielt (''[[Verbatim]]''):
{{Zitat|13. Neuerbourg, qui comprend Neuerbourg, Dasbourg, Preyscheid, Carelshausen, Rodershausen, Gemund, Falkenstein, Berscheid, Ober-Gekeler, Koch-Hausen, Houtscheid, Ober-Veydingen, Alscheid, Ringhoutscheid et leurs dépendances.|Arrêté du Comité de Salut Public (…) du 14 fructidor an III – IX. Arrondisement ou département des Forêts.}}Bei der Reorganisatioun vun de Kantonen am Departement Forêts vum 22. Oktober 1796 gouf d'Zuel vun de Kantone vu 37 op 26 reduzéiert&lt;ref name=&quot;Tandel2&quot;&gt;{{Citation|URL=https://ark.unamur.be/ark:/83449/006b6c7b20|Titel=Les communes luxembourgeoises : partie générale. Tome 1.|Gekuckt=03.10.2026|Familljennumm=Tandel|Virnumm=Émile|Wierk=Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg|Editeur=ark.unamur.be|Säiten=S. 133 (128)|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;. Ob d'Grenze vum {{PAGENAME}} dobäi geännert goufen, ass nach net confirméiert, well den Originaltext vum Arrêté, deen déi nei Kantonsgrenzen am Detail festgeluecht huet, bis elo nach net komplett iwwerpréift konnt ginn.&lt;!-- D'Primärquell vum ''Arrêté du 1&lt;sup&gt;er&lt;/sup&gt; brumaire an V'' (22. Oktober 1796) iwwer d'territorial Andeelung am ''Département des forêts'' feelt --&gt;

Nom Gesetz vum ''28 pluviôse an VIII'' (17. Februar 1800) huet de {{PAGENAME}} zum drëtten ''[[Arrondissement (Frankräich)|Arrondissement communal]]'' vum Departement Forêts gehéiert, deem säin Haaptuert [[Béibreg]] war.&lt;ref name=&quot;:1800division&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6534793j|Titel=Loi du 28 pluviôse an VIII concernant la division du territoire de la République et de l’administration|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=17.02.1800|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Mam Arrêté vum ''15 ventôse an X'' (6. Mäerz 1802) gouf d'Kantonsandeelung nei organiséiert; e war dunn ee vun de fënnef Kantone vum [[Arrondissement Béibreg|Arrondissement]] [[Arrondissement Béibreg|Béibreg]]. E bestoung aus 12 Gemengen. Zum Kanton hunn nieft Neierbuerg nach follgend Gemenge gehéiert: [[Ammeldingen an der Our|Ammeldingen]], [[Baustert (Äifel)|Baustert]], [[Karlshausen]], [[Koxhausen]], [[Lahr (Äifel)|Lahr]], [[Mettendorf]], [[Oberweis (Äifel)|Oberweis]], [[Utscheid]], [[Stocken (Äifel)|Stocken]], [[Weidingen (Äifel)|Weidingen]] a [[Wißmannsdorf]].&lt;ref name=&quot;:1802justices&quot;&gt;{{Citation|URL=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6515730s|Titel=Arrêté du 15 ventôse an X (6 mars 1802) portant réduction des justices de paix du département des Forêts|Gekuckt=02.10.2026|Auteur=France|Datum=06.03.1802|Wierk=Bulletin des lois de la République française|Editeur=gallica.bnf.fr|Sprooch=fr}}&lt;/ref&gt;

Nom Enn vun der franséischer Herrschaft koum d'Gebitt vum {{PAGENAME}} duerch d'Beschlëss vum [[Wiener Kongress]] 1815 un d'[[Preisen|Kinnekräich Preisen]]. Domat huet de Kanton als franséisch Verwaltungseenheet opgehalen ze bestoen. 1816 gouf de preisesche [[Landkrees Béibreg]] am [[Regierungsbezierk Tréier]] ageriicht, zu deem och Neierbuerg gehéiert huet.

{{Navigatioun Kantonen am Departement Forêts}}
{{Referenzen an Notten}}

[[Kategorie:Kantonen am Departement Forêts|Neierbuerg]]</text>
      <sha1>h11e1tj12x4bwc3g9no4lu091ikp09z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl Kranzkowski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177385</id>
    <revision>
      <id>2711877</id>
      <timestamp>2026-10-14T17:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johnny Chicago</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>nei</comment>
      <origin>2711877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2871" sha1="fsfup5b3fomijpovxwegdxj3mydaln0" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Karl Kranzkowski''', gebuer de [[25. Mäerz]] [[1953]] zu [[Dragun]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]].

== Filmographie== 
=== Kino ===
* 1990: ''Verbotene Liebe'' - Regie: [[Helmut Dziuba]] - Haaptacteuren: [[Julia Brendler]], [[Hans-Peter Dahm]] 
* 1994: ''Das Versprechen'' - Regie: [[Margarethe von Trotta]] - Haaptacteuren: [[Corinna Harfouch]], [[August Zirner]] 
* 1999: ''St. Pauli Nacht'' - Regie: [[Sönke Wortmann]] - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Maruschka Detmers]] 
* 1999: ''Highway Society'' - Regie: [[Mika Kaurismäki]] - Haaptacteuren: [[Kai Wiesinger]], [[Marie Zielcke]] - (als Kommissär Schmillinsky) 
* 1999: ''Helden wie wir'' - Regie: [[Sebastian Peterson]] - Haaptacteuren: [[Daniel Borgwardt]], [[Xenia Snagowski]] - (als Dokter) 
* 2003: ''Ein Schiff wird kommen'' - Regie: [[Pepe Planitzer]] - Haaptacteuren: [[Christina Große]], [[Paul Faßnacht]] - (als Bruno) 
* 2003: ''Rot und Blau'' - Regie: [[Rudolf Thome]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Hanns Zischler]] - (als Gregor Bärenklau) 
* 2003: ''Wenn es regnet'' - Regie: [[Gudrun Falke]]  - (Kuerzfilm) 
* 2003: ''4 Freunde und 4 Pfoten'' - Regie: [[Gabriele Heberling]] - Haaptacteuren: [[Alexander Gaul]], [[Kai Michael Müller]] - (als Paul Matkowski) 
* 2004: ''Frau fährt, Mann schläft'' - Regie:     Rudolf Thome - Haaptacteuren: Hannelore Elsner, [[Markus Perschmann]] - (als Anton Bogenbauer) 
* 2004: ''Der Untergang'' - Regie: [[Oliver Hirschbiegel]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Alexandra Maria Lara]] - (als Wilhelm Kranz) 
* 2006: ''Die Wolke'' - Regie: [[Gregor Schnitzler]] - Haaptacteuren: [[Paula Kalenberg]], [[Franz Dinda]] - (als Dr. Salamander) 
* 2006: ''Rauchzeichen'' - Regie: Rudolf Thome - Haaptacteuren: Hannelore Elsner, [[Adriana Altaras]] - (als Jonathan Fischer) 
* 2007: ''Mrs. Ratcliffe's Revolution'' - Regie: [[Bille Eltringham]] - Haaptacteuren: [[Jessica Barden]], [[Catherine Tate]] 
* 2009: ''Unter Bauern'' - Regie: [[Ludi Boeken]] - Haaptacteuren: [[Veronica Ferres]], Armin Rohde - (als Reimann) 
* 2009: ''Liebe Mauer'' - Regie: [[Peter Timm]] - Haaptacteuren: [[Felicitas Woll]], [[Maxim Mehmet]] - (als Kurt) 
* 2012: ''Belyy tigr'' - Regie: [[Karen Shakhnazarov]] - Haaptacteuren: [[Aleksey Vertkov]], [[Vitaliy Kishchenko]] - (als Gitler) 
* 2013: ''Grossstadtklein'' - Regie: [[Tobias Wiemann]] - Haaptacteuren: [[Gode Benedix]], [[Jytte-Merle Böhrnsen]] - (als Traumbach) 
* 2018: ''Wer hat eigentlich die Liebe erfunden?'' - Regie: [[    Kerstin Polte]] - Haaptacteuren: Corinna Harfouch, [[Meret Becker]] - (als Paul)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Kranzkowski Karl}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Gebuer 1953]]</text>
      <sha1>fsfup5b3fomijpovxwegdxj3mydaln0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2711889</id>
      <parentid>2711877</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GilPe</username>
        <id>14980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2711889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="dvb0fgwlpw11xcaanud3osqim2fr2d7" xml:space="preserve">{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Karl Kranzkowski''', gebuer de [[25. Mäerz]] [[1953]] zu [[Dragun]], ass en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]].

== Filmographie== 
=== Kino ===
* 1990: ''Verbotene Liebe'' - Regie: [[Helmut Dziuba]] - Haaptacteuren: [[Julia Brendler]], [[Hans-Peter Dahm]] 
* 1994: ''Das Versprechen'' - Regie: [[Margarethe von Trotta]] - Haaptacteuren: [[Corinna Harfouch]], [[August Zirner]] 
* 1999: ''St. Pauli Nacht'' - Regie: [[Sönke Wortmann]] - Haaptacteuren: [[Armin Rohde]], [[Maruschka Detmers]] 
* 1999: ''Highway Society'' - Regie: [[Mika Kaurismäki]] - Haaptacteuren: [[Kai Wiesinger]], [[Marie Zielcke]] - (als Kommissär Schmillinsky) 
* 1999: ''Helden wie wir'' - Regie: [[Sebastian Peterson]] - Haaptacteuren: [[Daniel Borgwardt]], [[Xenia Snagowski]] - (als Dokter) 
* 2003: ''Ein Schiff wird kommen'' - Regie: [[Pepe Planitzer]] - Haaptacteuren: [[Christina Große]], [[Paul Faßnacht]] - (als Bruno) 
* 2003: ''Rot und Blau'' - Regie: [[Rudolf Thome]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Hanns Zischler]] - (als Gregor Bärenklau) 
* 2003: ''Wenn es regnet'' - Regie: [[Gudrun Falke]] - (Kuerzfilm)
* 2003: ''4 Freunde und 4 Pfoten'' - Regie: [[Gabriele Heberling]] - Haaptacteuren: [[Alexander Gaul]], [[Kai Michael Müller]] - (als Paul Matkowski) 
* 2004: ''Frau fährt, Mann schläft'' - Regie: Rudolf Thome - Haaptacteuren: Hannelore Elsner, [[Markus Perschmann]] - (als Anton Bogenbauer) 
* 2004: ''Der Untergang'' - Regie: [[Oliver Hirschbiegel]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Alexandra Maria Lara]] - (als Wilhelm Kranz) 
* 2006: ''Die Wolke'' - Regie: [[Gregor Schnitzler]] - Haaptacteuren: [[Paula Kalenberg]], [[Franz Dinda]] - (als Dr. Salamander) 
* 2006: ''Rauchzeichen'' - Regie: Rudolf Thome - Haaptacteuren: Hannelore Elsner, [[Adriana Altaras]] - (als Jonathan Fischer) 
* 2007: ''Mrs. Ratcliffe's Revolution'' - Regie: [[Bille Eltringham]] - Haaptacteuren: [[Jessica Barden]], [[Catherine Tate]] 
* 2009: ''Unter Bauern'' - Regie: [[Ludi Boeken]] - Haaptacteuren: [[Veronica Ferres]], Armin Rohde - (als Reimann) 
* 2009: ''Liebe Mauer'' - Regie: [[Peter Timm]] - Haaptacteuren: [[Felicitas Woll]], [[Maxim Mehmet]] - (als Kurt) 
* 2012: ''Belyy tigr'' - Regie: [[Karen Shakhnazarov]] - Haaptacteuren: [[Aleksey Vertkov]], [[Vitaliy Kishchenko]] - (als Gitler) 
* 2013: ''Grossstadtklein'' - Regie: [[Tobias Wiemann]] - Haaptacteuren: [[Gode Benedix]], [[Jytte-Merle Böhrnsen]] - (als Traumbach) 
* 2018: ''Wer hat eigentlich die Liebe erfunden?'' - Regie: [[Kerstin Polte]] - Haaptacteuren: Corinna Harfouch, [[Meret Becker]] - (als Paul)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}

{{DEFAULTSORT:Kranzkowski Karl}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Gebuer 1953]]</text>
      <sha1>dvb0fgwlpw11xcaanud3osqim2fr2d7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>