Википедия
lezwiki
https://lez.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%8C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D1%87%D1%87%D0%B8%D0%BD
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Медиа
Служебная
Веревирд авун
Уртах
Уртахдин веревирд авун
Википедия
Википедия веревирд авун
Файл
Файл веревирд авун
MediaWiki
MediaWiki веревирд авун
Шаблон
Шаблон веревирд авун
Справка
Обсуждение справки
Категория
Категория веревирд авун
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Византиядин императоррин сиягь
0
3269
98849
92917
2026-08-02T19:50:34Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 48 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98849
wikitext
text/x-wiki
'''Византиядин императорар''' — [[Византиядин империя]]дин императорар. 1204-лагьай йисдихъ Византий империядал авай цӀикьвед династия: [[Константиндин династия|Константиндин]], [[Валентиниан-Феодосийдин династия|Валентиниан-Феодосийдин]], [[Леодин династия|Леодин]], [[Юстиниандин династия|Юстиниандин]], [[Ираклийдин династия|Ираклийдин]], [[Исаврий династия]], [[Никифордин династия|Никифордин]], [[Аморий династия]], [[Македонрин династия]], [[Дукадин династия|Дукадин]], [[Комнинрин династия|Комнинрин]] ва [[Ангелусрин династия]].
== Сиягь ==
=== Константиндин династия ===
{| class="wikitable"
|-
!ТӀвар
!Шикил
!Идара
!Нихъ галаз идара авуна
!Яшамишзвай вахт
!Къейд
|-
| '''[[Константин I ЧӀехи]]'''<br />{{lang-la|Flavius Valerius Aurelius Constantinus}}<br />Флавий Валерий Аврелий Константин
|width="80px" |[[Файл:Constantine Chiaramonti Inv1749.jpg|80px]]
| align="center" | [[25 июль]]диз [[306]] — [[29 октябрь]]диз [[312]] (WC) [[29 октябрь]]диз [[312]] — [[19 сентябрь]]диз [[324]] (WA) [[19 сентябрь]]диз [[324]] — [[22 май]]диз [[337]] ''(кьилди император)''
|[[Максимиан]] (WA), [[Галерий]] (EA), [[Флавий Север]] (WA), [[Максимин Даза]] (EC) и (EA), [[Лициний]] (WC), (WA) и (EA), [[Валент I]] (WA), [[Мартиниан]] (WA), [[Крисп]], [[Константин II]], [[Констанций II]], [[Констант]], [[Далмаций ГъвечӀи]], [[Ганнибалиан ГъвечӀи]]
|[[27 февраль]]диз [[272]], [[Ниш]] — [[22 май]]диз [[337]], [[Никомедия]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/conniei.htm Константин I ЧӀехи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170929190410/http://www.roman-emperors.org/conniei.htm |date=2017-09-29 }}</ref>
|-
| '''[[Константин II]]'''<br />{{lang-la|Flavius Claudius Constantinus}}<br />Флавий Клавдий Константин
|width="80px" |[[Файл:ConstantiusII.jpg|80px]]
| align="center" | [[1 март]]диз [[317]] — [[22 май]]диз [[337]] (WC) [[22 май]]диз [[337]]—[[340]] ''(Галлия, Испания ва Британия) стхаяр галаз идара авуна [[Констанций II]] ва [[Констант]] галаз'', ''[[Констант]] галаз дяведал кьена''
|[[Константин I ЧӀехи]] (WA), [[Лициний]] (EA), [[Крисп]], [[Констанций II]], [[Констант]], [[Далмаций ГъвечӀи]], [[Ганнибалиан ГъвечӀи]]
|февральдиз [[317]], [[Арль]] — [[340]], [[Аквилея]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/conii.htm Константин II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514111839/http://www.roman-emperors.org/conii.htm |date=2011-05-14 }}</ref>
|-
| '''[[Констанций II]]'''<br />{{lang-la|Flavius Julius Constantius}}<br />Флавий Юлий Констанций
|width="80px" |
| align="center" | [[23 ноябрь]]диз [[324]] — [[22 май]]диз [[337]] (цезарь)<br />[[22 май]]диз [[337]]—[[340]] ''(азиядин провинцияр) стхаяр галаз идара авуна [[Константин II]] ва [[Констант]] галаз'' [[340]]—[[350]] ''(рагъэкъечӀдай пад) [[Констант]] галаз идара авуна '' [[350]] — [[3 ноябрь]]диз [[361]] ''кьилди''
|[[Константин I ЧӀехи]] (WA), [[Константин II]], [[Констант]], [[Далмаций ГъвечӀи]], [[Ганнибалиан ГъвечӀи]], [[Констанций Галл]], [[Ветранион]], [[Флавий Юлиан]]
|[[7 август]]диз [[317]], [[Сирмий]] — [[3 ноябрь]]диз [[361]], Мопсустия, [[Киликия]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/constaii.htm Констанций II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911021431/http://www.roman-emperors.org/constaii.htm |date=2017-09-11 }}</ref>
|-
| '''[[Далмаций ГъвечӀи]]'''<br />{{lang-la|Flavius Dalmatius}}<br />Флавий Далмаций
|width="80px" |
| align="center" | [[19 сентябрь]]диз [[335]]—[[337]] (цезарь)
|[[Константин I ЧӀехи]] (WA), [[Константин II]], [[Констанций II]], [[Констант]], [[Ганнибалиан ГъвечӀи]]
|кьена (?) [[337]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/sibling.htm#Note 1 Далмаций ГъвечӀи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191231191803/http://www.roman-emperors.org/sibling.htm#Note |date=2019-12-31 }}</ref>
|-
| '''[[Ганнибалиан ГъвечӀи]]'''<br />{{lang-la|Flavius Hannibalianus}}<br />Флавий Ганнибалиан
|width="80px" |[[Файл:Hannibalianus - Follis s3935.jpg|80px]]
| align="center" |[[335]] — сентябрьдиз [[337]] («пачагьрин пачагь ва Понтадин халкъдин»)
|[[Константин I ЧӀехи]] (WA), [[Константин II]], [[Констанций II]], [[Констант]], [[Далмаций ГъвечӀи]]
|кьена (?) [[337]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/sibling.htm#Note 1 Ганнибалиан ГъвечӀи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191231191803/http://www.roman-emperors.org/sibling.htm#Note |date=2019-12-31 }}</ref>
|-
| '''[[Ветранион]]'''<br />{{lang-la|Vetranio}}
|width="80px" |
| align="center" | [[1 март]]диз — [[25 декабрь]]диз [[350]]
|[[Констанций II]]
|[[Мёзия]] — [[356]], [[Сирмий]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/vetran.htm Ветранион] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100412003237/http://www.roman-emperors.org/vetran.htm |date=2010-04-12 }}</ref>
|- bgcolor="#ffffec"
| '''[[Констанций Галл]]'''<br />{{lang-la|Flavius Claudius Constantius Gallus}}<br />Флавий Клавдий Констанций Галл
|width="80px" |[[Файл:Solidus-Constantius_Gallus-thessalonica_RIC_149.jpg|80px]]
| align="center" |[[15 март]]диз [[351]]—[[354]] (цезарь) ''[[Констанций II]] кьиникьалди жаза гана''
|[[Констанций II]]
|[[335]], [[Масса (шегьер)|Масса]] — [[354]], [[Пула]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/gallus.htm Констанций Галл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210150345/http://www.roman-emperors.org/gallus.htm |date=2008-12-10 }}</ref>
|-
| '''[[Флавий Юлиан]]''' {{lang-la|Flavius Claudius Julianus Augustus}} <br />''император хьиз'' — Флавий Клавдий Юлиан Август
|width="80px" |[[Файл:JulianusII-antioch(360-363)-CNG.jpg|80px]]
| align="center" | [[6 ноябрь]]диз [[355]] — февральдиз [[360]] (цезарь) февральдиз [[360]] — [[3 ноябрь]]диз [[361]] (августдиз) [[3 ноябрь]]диз [[361]] — [[26 июнь]]диз [[363]] (кьилди)
|[[Констанций II]]
|[[331]] я тахьайтӀа [[332]], [[Константинополь]] — [[26 июнь]]диз [[363]], [[Месопотамия]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/julian.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315020224/http://www.roman-emperors.org/julian.htm |date=2015-03-15 }}</ref>
|-
| '''[[Иовиан]]'''<br />{{lang-la|Flavius Claudius Iovianus}}<br />Флавий Клавдий Иовиан
|width="80px" |[[Файл:Jovian1.jpg|80px]]
| align="center" | [[27 июнь]]диз [[363]] — [[17 февраль]]диз [[364]]
|
|[[330]] я тахьайтӀа [[331]], [[Сингидунум]] — [[17 февраль]]диз [[364]], Дадастана, [[Вифиния]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/jovian.htm Иовиан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806091547/http://www.roman-emperors.org/jovian.htm |date=2011-08-06 }}</ref>
|}
=== Валентиниан-Феодосийдин династия ===
{| class="wikitable"
|-
!ТӀвар
!Шикил
!Идара
!Нихъ галаз идара авуна
!Яшамишзвай вахт
!Къейд
|-
| '''[[Валентиниан I]]''' {{lang-la|Flavius Valentinianus}} {{lang-la|Flavius Valentinianus Augustus}} Флавий Валентиниан ''император хьиз'' — Флавий Валентиниан Август
|width="80px" |[[Файл:ValentinianI.jpg|80px]]
| align="center" | [[26 февраль]]диз — [[28 март]]диз [[364]] (кьилди), [[28 март]]диз [[364]] — [[17 ноябрь]]диз [[375]] (рагъакӀидай патал), ''[[Валент II]] галаз идара авуна''
|[[Валент II]], [[Грациан]]
|[[321]], [[Кибала]] — [[17 ноябрь]]диз [[375]], Брегецион, Дунайдал
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/vali.htm Валентиниан I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205023710/http://www.roman-emperors.org/vali.htm |date=2012-02-05 }}</ref>
|-
| '''[[Валент II]]''' {{lang-la|Flavius Julius Valens}} {{lang-la|Flavius Julius Valens Augustus}}<br /> Флавий Юлий Валент ''император хьиз'' — Флавий Юлий Валент Август
|width="80px" |[[Файл:Valens1.jpg|80px]]
| align="center" | [[28 март]]диз [[364]] — [[17 ноябрь]]диз [[375]], (рагъэкъечӀдай патал), '' [[Валентиниан I]] галаз идара авуна'', [[17 ноябрь]]диз [[375]] — [[9 август]]диз [[378]] (рагъэкъечӀдай патал), '' [[Грациан]] ва [[Валентиниан II]] галаз идара авуна'', ''кьена готрихъ галаз дяведал''
|[[Валентиниан I]], [[Грациан]], [[Валентиниан II]]
|[[328]], [[Кибала]] — [[9 август]]диз [[378]], [[Адрианопольдин дяве]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/valens.htm Валент II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060104133759/http://www.roman-emperors.org/valens.htm |date=2006-01-04 }}</ref>
|- bgcolor="#ffffec"
| ''[[Прокопий (узурпатор)|Прокопий]]'' {{lang-la|Procopius}}
|width="80px" |
| align="center" | [[26 сентябрь]]диз [[365]] — [[27 май]]диз [[366]] ''(ГъвечӀи Азиядал)'', ''[[Валент II]] кьиникьалди жаза гана''
|Константиндин династиядин член
|[[325]], [[Киликия]] — 27 майдиз [[366]], [[Фракия]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/procopis.htm Прокопий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110505003321/http://www.roman-emperors.org/procopis.htm |date=2011-05-05 }}</ref>
|-
| '''[[Грациан]]''' {{lang-la|Flavius Gratianus}} {{lang-la|Flavius Gratianus Augustus}}<br /> Флавий Грациан ''император хьиз'' — Флавий Грациан Август
|width="80px" |
| align="center" | [[4 август]]диз [[367]] — [[17 ноябрь]]диз [[375]], ''рагъакӀидай патал бубадихъ галаз идара авуна'', [[17 ноябрь]]диз [[375]] — [[25 август]]диз [[383]] (рагъакӀидай патал), '' [[Валентиниан II]] галаз идара авуна''
|[[Валентиниан I]], [[Валент II]], [[Валентиниан II]], [[Феодосий I ЧӀехи]], душман — [[Магн Максим]]
|[[18 апрель]]диз [[359 йис]], [[Сирмий]] — [[25 август]]диз [[383]], [[Лион|Лугдунум]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/gratian.htm Грациан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524064818/http://www.roman-emperors.org/gratian.htm |date=2013-05-24 }}</ref>
|-
| '''[[Валентиниан II]]''' {{lang-la|Flavius Valentinianus}} {{lang-la|Flavius Valentinianus Augustus}}<br /> Флавий Валентиниан ''император хьиз'' — Флавий Валентиниан Август
|width="80px" |[[Файл:Statue of emperor Valentinian II detail.JPG|80px]]
| align="center" | [[375]] — [[25 август]]диз [[383]], рагъакӀидай патал стхадихъ галаз идара авуна, [[25 август]]диз [[383]] — [[15 май]]диз [[392]], '' рагъакӀидай патал [[Магн Максим]] галаз идара авуна''
|[[Валент II]], [[Грациан]], [[Феодосий I ЧӀехи]],, [[Магн Максим]]
|[[371]] — [[15 май]]диз [[392 йис]], [[Вьенн]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/valenii.htm Валентиниан II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127015025/http://www.roman-emperors.org/valenii.htm |date=2020-11-27 }}</ref>
|- bgcolor="#ffffec"
| ''[[Магн Максим]]'' {{lang-la|Magnus Clemens Maximus}}<br /> Магн Клемент Максим
|width="80px" |[[Файл:Solidus Magnus Maximus-constantinople Dep 38-7.jpg|80px]]
| align="center" | [[383]] — [[25 август]]диз [[383]], '' [[Грациан]]дин душман'', [[25 август]]диз [[383]]—[[387]], '' рагъакӀидай патал [[Валентиниан II]] галаз идара авуна'', [[387]] — [[28 август]]диз [[388]], ''душманар [[Валентиниан II]] ва [[Феодосий I ЧӀехи]]'', '' [[Феодосий I ЧӀехи]]ди кьиникьалди жаза гана''
|душман — [[Грациан]], [[Валентиниан II]], душман — [[Феодосий I ЧӀехи]]
| [[335]], [[Испания]] — [[28 август]]диз [[388]], [[Аквилея]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/madmax.htm Магн Максим] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070910202709/http://www.roman-emperors.org/madmax.htm |date=2007-09-10 }}</ref>
|- bgcolor="#ffffec"
| ''[[Флавий Виктор]]'' {{lang-la|Flavius Victor}}<br /> Флавий Виктор
|width="80px" |[[Файл:As Flavius Victor- aquileia RIC 055b1.jpg|80px]]
| align="center" | [[384]] — август [[388]], ''буба галаз идара авуна — [[Магн Максим|Магна Максима]]'', ''[[Феодосий I ЧӀехи]]ди кьиникьалди жаза гана''
|[[Магн Максим]], [[Валентиниан II]], душман — [[Феодосий I ЧӀехи]]
| кьена августдиз [[388]], [[Трир|Августа Треверов]]-->
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/flavvict.htm Флавий Виктор] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518122125/http://www.roman-emperors.org/flavvict.htm |date=2011-05-18 }}</ref>
|- bgcolor="#ffffec"
| ''[[Евгений (узурпатор)|Евгений]]'' {{lang-la|Flavius Eugenius}}<br /> Флавий Евгений
|width="80px" |[[Файл:Siliqua Eugenius- trier RIC 0106d.jpg|80px]]
| align="center" | [[22 август]]диз [[392]] — [[6 сентябрь]]диз [[394]], '' [[Феодосий I ЧӀехи]]ди кьиникьалди жаза гана''
|душман — [[Феодосий I ЧӀехи]]
| кьена [[6 сентябрь]]диз [[394]], Фригид вацӀал
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/eugene.htm Евгений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101016044841/http://www.roman-emperors.org/eugene.htm |date=2010-10-16 }}</ref>
|-
| '''[[Феодосий I ЧӀехи]]''' {{lang-la|Flavius Theodosius}} {{lang-la|Flavius Theodosius Augustus}}<br /> Флавий Феодосий ''император хьиз'' — Флавий Феодосий Август
|width="80px" |[[Файл:Theodosius.jpg|80px]]
| align="center" | [[19 январь]]диз [[379]] — [[15 май]]диз [[392]] (рагъэкъечӀдай патал), [[15 май]]диз [[392]] — [[17 январь]]диз [[395]] (кьилди)
|[[Грациан]], [[Валентиниан II]], [[Гонорий]], [[Флавий Аркадий|Аркадий]], душманар — [[Магн Максим]], [[Флавий Виктор]], [[Евгений (узурпатор)|Евгений]]
|[[11 январь]]диз [[347]], Кавка, Испания — [[17 январь]]диз [[395]], [[Милан|Медиолан]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/theo1.htm Феодосий I ЧӀехи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315015652/http://www.roman-emperors.org/theo1.htm |date=2015-03-15 }}</ref>
|-
| '''[[Аркадий (император)|Аркадий]]''' {{lang-lat|Flavius Arcadius}} {{lang-lat|Flavius Arcadius Augustus}} {{lang-el|Ἀρκάδιος}}<br />Флавий Аркадий ''император хьиз'' — Флавий Аркадий Август
|width="80px" |[[Файл:Arcadius.jpg|80px]]
|align="center"|январьдиз [[383 йис|383]] — [[17 январь]]диз [[395 йис|395]], ''бубадихъ ([[Феодосий I ЧӀехи]]) галаз идара авуна'', '''[[17 январь]]диз [[395 йис|395]] — [[1 май]]диз [[408 йис|408]]''' (рагъэкъечӀдай патал)
|[[Феодосий I ЧӀехи]], [[Гонорий]], [[Феодосий II]]
|[[377 йис|377]], Испания — [[1 май]]диз [[408 йис|408]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/arcadius.htm Аркадий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130419011303/http://www.roman-emperors.org/arcadius.htm |date=2013-04-19 }}</ref><br /><ref>''Cameron A., Long J.'' Cameron, Alan. Barbarians and politics at the Court of Arcadius. Berkeley, 1993</ref><br /><ref>''Demougeot E.'' De l’unité à la division de l’empire romain, 395—410: Essai sur la government impérial. Paris, 1951</ref><br /><ref>''Güldenpennig A.'' Geschichte des Oströmischen Reiches unter den Kaisern Arcadius und Theodosius II, Halle, 1885</ref><br /><ref>''Liebeschuetz J.H.W.G. '' Barbarians and Bishops: Army, Church and State in the Age of Arcadius and Chrysostom. Oxford, 1990</ref><br /><ref>''Seeck O.'' Arkadios // [[Паули-Виссова|RE]], Bd. I, sp. 1137—1153.</ref>
|-
| '''[[Феодосий II]]''' {{lang-lat|Flavius Theodosius Junior}} {{lang-el|Θεοδόσιος Β'}}<br />Флавий Феодосий Юниор
|width="80px" |[[Файл:Théodose II.JPG|80px]]
|align="center"|[[402 йис|402]] — [[1 май]]диз [[408 йис|408]], '' бубадихъ ([[Аркадий (император)]]) галаз идара авуна'', '''[[1 май]]диз [[408 йис|408]] — [[28 июля]] [[450 йис|450]]''', ''[[414 йис|414]] — [[421 йис|421]] вах ([[Пульхерия]]) регент я''
|[[Аркадий (император)|Аркадий]]
|[[10 апрель]]диз [[401 йис|401]] — [[28 июля]] [[450 йис|450]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/theo2.htm Феодосий II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413123203/http://www.roman-emperors.org/theo2.htm |date=2020-04-13 }}</ref><br /><ref>S. Crogiez-Pétrequin, P. Jaillette, J.-M. Poinsotte (eds.), ''Codex Theodosianus V. Texte latin d’après l'édition de Mommsen. Traduction, introduction et notes'', Brepols Publishers, 2009, ISBN 978-2-503-51722-3</ref><br /><ref>Fergus Miller: ''A Greek Roman Empire: Power and Belief Under Theodosius II''. University of California Press, Berkeley 2006.</ref><br /><ref>Vasiliki Limberis, ''Divine Heiress: The Virgin Mary and the Creation of Christian Constantinople'' (London: Routledge, 1994) has a significant section about Theodosius II and his sister Pulcheria.</ref><br /><ref>Hugh Elton, «Imperial politics at the court of Theodosius II,» in Andrew Cain (ed), ''The Power of Religion in Late Antiquity: The Power of Religion in Late Antiquity'' (Aldershot, Ashgate, 2009), 133—142.</ref>
|-
| '''[[Маркиан]]''' {{lang-lat|Flavius Marcianus}}<br />Флавий Маркиан
|width="80px" |[[Файл:Marcian.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[450 йис|450]] — [[27 январь]]диз [[457 йис|457]]'''
|
|[[392 йис|392]] я тахьайтӀа [[396 йис|396]], Фракия — [[27 январь]]диз [[457 йис|457]], [[Константинополь]]
|<ref>[https://web.archive.org/web/20030612121439/http://hronos.km.ru/biograf/bio_m/markian.html Маркиан, Флавий]</ref><br /><ref>[http://ancientrome.ru/imp/marcian-sd.htm#04 С. Б. Дашков. Императоры Византии — Маркиан (Марциан)]</ref>
|}
=== Леорин династия ===
{| class="wikitable"
|-
!ТӀвар
!Шикил
!Идара
!Нихъ галаз идара авуна
!Яшамишзвай вахт
!Къейд
|-
| '''[[Лео I Макелла]]''' {{lang-lat|Flavius Valerius Leo}} {{lang-el|Λέων A′}} Флавий Валерий Лео
|width="80px" |[[Файл:Leo I Louvre Ma1012.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[7 февраль]]диз [[457 йис|457]]—[[473 йис|473]]''' ''кьилди'' '''[[473 йис|473]] — [[18 январь]]диз [[474 йис|474]]''' ''хтул ([[Лео II (византиядин император)]]) галаз идара авуна''
|
|[[401 йис|401]], Дакия — [[18 январь]]диз [[474 йис|474]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/leo1.htm Лео I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181120223731/http://www.roman-emperors.org/leo1.htm |date=2018-11-20 }}</ref><br /><ref>{{Cite video |people= [[Thomas F. Madden]] (Presenter) |date=2006 |title=Empire of Gold: A History of the Byzantine Empire; Lecture 2: Justinian and the Reconquest of the West, 457–565 |medium=Audio book |publisher=Recorded Books |location=Prince Frederick |isbn=978-1-4281-3267-2}} </ref><br /><ref>Stephen Williams, Gerard Friell, ''The Rome that Did Not Fall The Survival of the East in the Fifth Century'', Routledge Press, 1999, ISBN 0-415-15403-0</ref>
|-
| '''[[Лео II (византиядин император)|Лео II]]''' {{lang-lat|Flavius Leo Junior}} {{lang-el|Λέων Β′}} Флавий Лео Юниор
|width="80px" |[[Файл:Leo (474)-coin.jpg|80px]]
|align="center"|[[473 йис|473]] — [[18 январь]]диз [[474 йис|474]] '' [[Лео I Макелла]] галаз идара авуна'' '''[[18 январь]]диз — [[9 февраль]]диз [[474 йис|474]]''' ''кьилди'' [[9 февраль]]диз — [[17 ноябрь]]диз [[474 йис|474]] '' [[Флавий Зенон]] галаз идара авуна''
|[[Лео I Макелла]], [[Флавий Зенон|Зенон]]
|[[467 йис|467]] — [[17 ноябрь]]диз [[474 йис|474]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/leo2.htm Лео II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211026172321/http://www.roman-emperors.org/leo2.htm |date=2021-10-26 }}</ref><br /><ref>''Феофан, «Хронография» В кн. Летопись византийца Феофана от Диоклетиана до царей Михаила и сына его Феофилакта, М. 1884''</ref>
|-
| '''[[Флавий Зенон|Зенон]]''' {{lang-el|Ταρασικοδίσσα}} {{lang-lat|Flavius Zeno}} {{lang-el|Ζήνων}} Тарасикодисса, ''Ариаднадихъ галаз никях авун гуьгъуьнлай — Флавий Зенон
|width="80px" |[[Файл:Zeno.png|80px]]
|align="center"|[[9 февраль]]диз — [[17 ноябрь]]диз [[474 йис|474]] '' [[Лео II (византиядин император)]] галаз идара авуна'' '''[[9 февраль]]диз [[474 йис|474]] — [[9 январь]]диз [[475 йис|475]]''' ''кьилди'', ''[[Василиск (император)|Василискди]] алудна гадарна'' '''август [[476 йис|476]] — [[9 апрель]]диз [[491 йис|491]]''' ''(тахт къахчуна)''
|[[Лео II (византиядин император)|Лео II]]
|[[425 йис|425]] — [[9 апрель]]диз [[491 йис|491]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/zeno.htm Зенон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160320235940/http://www.roman-emperors.org/zeno.htm |date=2016-03-20 }}</ref>
|-
| '''[[Василиск (император)|Василиск]]''' {{lang-lat|Flavius Basiliscus}} {{lang-el|Βασιλίσκος}} Флавий Василиск
|width="80px" |[[Файл:Basiliscus.jpg|80px]]
|align="center"|[[9 январь]]диз [[475 йис|475]] — август [[476 йис|476]] ''[[Флавий Зенон|Зенонди]] алудна гадарна'', ''гишила кьена дустагъхандал''
|
| кьена кьуьтуьз [[476 йис|476]]/[[477 йис|477]], [[Каппадокия]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/basilis.htm Василиск] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210708091126/http://www.roman-emperors.org/basilis.htm |date=2021-07-08 }}</ref>
|-
| '''[[Анастасий I]]''' {{lang-lat|Flavius Anastasius}} {{lang-el|Ἀναστάσιος A΄}} Флавий Анастасий
|width="80px" |[[Файл:Semissis-Anastasius I-sb0007.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[11 апрель]]диз [[491 йис|491]] — [[9 июль]]диз [[518 йис|518]]'''
|
| [[430 йис|430]], [[Дуррес]] — [[9 июнь]]диз [[518 йис|518]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/anastasi.htm Анастасий I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051229163249/http://www.roman-emperors.org/anastasi.htm |date=2005-12-29 }}</ref>
|}
=== Юстиниандин династия ===
{| class="wikitable"
|-
!ТӀвар
!Шикил
!Идара
!Нихъ галаз идара авуна
!Яшамишзвай вахт
!Къейд
|-
| '''[[Юстин I]]''' {{lang-lat|Flavius Iustinus}} {{lang-el|Ἰουστίνος}} Флавий Юстин
|width="80px" |[[Файл:JustinI.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[518 йис|518]] — [[1 апрель]]диз [[527 йис|527]]''' ''(кьилди)'' '''[[1 апрель]]диз [[527 йис|527]] — [[1 август]]диз [[527 йис|527]]''' ''[[Юстиниан I]] галаз идара авуна''
|[[Юстиниан I]]
| ?, [[Ниш]] арадал — [[1 август]]диз [[527 йис|527]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/justin.htm Юстин I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515232101/http://www.roman-emperors.org/justin.htm |date=2008-05-15 }}</ref>
|-
| '''[[Юстиниан I]]''' {{lang-lat|Flavius Petrus Sabbatius Justinianus}} {{lang-el|Ιουστινιανός Α' (ο Μέγας)}} Флавий Пётр Савватий Юстиниан
|width="80px" |[[Файл:Meister von San Vitale in Ravenna 004.jpg|80px]]
|align="center"|[[1 апрель]]диз [[527 йис|527]] — [[1 август]]диз [[527 йис|527]] '' [[Юстин I]] галаз идара авуна'' '''[[1 август]]диз [[527 йис|527]] — [[14 ноябрь]]диз [[565 йис|565]]''' ''кьилди''
|[[Юстин I]]
|[[11 май]]диз [[483 йис|483]], Тавресий, [[Дардания]] — [[14 ноябрь]]диз [[565 йис|565]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/justinia.htm Юстиниан I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205190521/http://www.roman-emperors.org/justinia.htm |date=2020-02-05 }}</ref>
|-
| '''[[Юстин II]]''' {{lang-lat|Flavius Iustinus Iunior}} {{lang-lat|Flavius Iustinus Iunior Augustus}} {{lang-el|Ιουστίνος Β}} Флавий Юстин Юниор Август ''император хьиз'' — Флавий Юстин Юниор Август
|width="80px" |[[Файл:Justin II.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[15 ноябрь]]диз [[565 йис|565]]—[[574 йис|574]]''' ''кьилди'' '''[[574 йис|574]] — [[26 сентябрь]]диз [[578 йис|578]]''' ''[[Тиберий II]] галаз идара авуна''
|[[Тиберий II|Тиберий II Константин]]
|[[520 йис|520]] — [[4 октябрь]]диз [[578 йис|578]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/justinii.htm Юстин II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220813233406/http://www.roman-emperors.org/justinii.htm |date=2022-08-13 }}</ref>
|-
| '''[[Тиберий II|Тиберий II Константин]]''' {{lang-lat|Flavius Tiberius Constantinus}} {{lang-lat|Flavius Tiberius Constantinus Augustus}} {{lang-el|Τιβέριος Β′ Κωνσταντίνος}} Флавий Тиберий Константин ''император хьиз'' — Флавий Тиберий Константин Август
|width="80px" |[[Файл:Tiberius II.jpg|80px]]
|align="center"|[[574 йис|574]] — [[4 октябрь]]диз [[578 йис|578]] ''[[Юстин II]] галаз идара авуна'' '''[[4 октябрь]]диз [[578 йис|578]] — [[14 август]]диз [[582 йис|582]]''' ''кьилди''
|[[Юстин II]]
|[[520 йис|520]], Фракия — [[14 август]]диз [[582 йис|582]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/ticonii.htm Тиберий II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110505003957/http://www.roman-emperors.org/ticonii.htm |date=2011-05-05 }}</ref>
|-
| '''[[Маврикий (византиядин император)|Маврикий]]''' {{lang-lat|Flavius Mauricius Tiberius}} {{lang-lat|Flavius Mauricius Tiberius Augustus}} {{lang-el|Μαυρίκιος}} Флавий Маврикий Тиберий ''император хьиз'' — Флавий Маврикий Тиберий Август
|width="80px" |[[Файл:Emperor Maurice.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[14 август]]диз [[582 йис|582]] — [[23 ноябрь]]диз [[602 йис|602]]''' ''[[Фока (византиядин император)|Фока]]ди кьиникьалди жаза гана''
|
|[[539 йис|539]], Аравис, [[Каппадокия]] — [[27 ноябрь]]диз [[602 йис|602]], [[Халкидон]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/mauricius.htm Маврикий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110505004008/http://www.roman-emperors.org/mauricius.htm |date=2011-05-05 }}</ref>
|-
| ''[[Фока (византиядин император)|Фока]]'' {{lang-lat|Flavius Phocas}} {{lang-lat|Flavius Phocas Augustus}} {{lang-el|Φωκᾶς}} Флавий Фока ''император хьиз'' — Флавий Фока Август
|width="80px" |[[Файл:Phocas.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[23 ноябрь]]диз [[602 йис|602]] — [[5 октябрь]]диз [[610 йис|610]]''' ''[[Ираклий I (византиядин император)|Ираклий I]] алудна гадарна''
|
| кьена [[5 октябрь]]диз [[610 йис|610]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/phocas.htm Фока] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313113117/http://www.roman-emperors.org/phocas.htm |date=2018-03-13 }}</ref>
|}
=== Ираклийдин династия ===
{| class="wikitable"
|-
!ТӀвар
!Шикил
!Идара
!Нихъ галаз идара авуна
!Яшамишзвай вахт
!Къейд
|-
| '''[[Ираклий I (византиядин император)|Ираклий I]]''' {{lang-lat|Flavius Heraclius}} {{lang-lat|Flavius Heraclius Augustus}} {{lang-el|Ηράκλειος}} ; {{lang-hy|Հէրագլիըս }} Флавий Ираклий ''император хьиз'' — Флавий Ираклий Август
|width="80px" |[[Файл:Heraclius and Heraclius Constantine solidus.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[5 октябрь]]диз [[610 йис|610]] — [[11 февраль]]диз [[641 йис|641]]'''
|
|[[574 йис|574]], [[Каппадокия]] — [[11 февраль]]диз [[641 йис|641]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/heraclis.htm Ираклий I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220131141432/http://www.roman-emperors.org/heraclis.htm |date=2022-01-31 }}</ref>
|-
| '''[[Константин III Ираклий|Константин III]]''' {{lang-lat|Heraclius Novus Constantinus}} {{lang-el|Κωνσταντίνος Γ' Ηράκλειος}} Ираклий Нов Константин
| rowspan="2" width="80px" |[[Файл:Heraclius and sons.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[11 февраль]]диз — [[24 май]]диз [[641 йис|641]]''' '' [[Ираклий II (византиядин император)|Ираклий II]] галаз идара авуна''
|[[Ираклий II (византиядин император)|Ираклий II]]
|[[3 май]]диз [[612 йис|612]] — [[24 май]]диз [[641 йис|641]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/heraclon.htm Константин III Ираклий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000826215419/http://www.roman-emperors.org/heraclon.htm |date=2000-08-26 }}</ref>
|-
| '''[[Ираклий II (византиядин император)|Ираклий II]]''' {{lang-lat|Constantinus Heraclionus}} {{lang-el|Ηράκλειος Β′}} Константин Ираклион
|align="center"|[[11 февраль]]диз — [[24 май]]диз [[641 йис|641]] ''[[Константин III Ираклий|Константин III]] галаз идара авуна'' '''[[24 май]]диз — сентябрь [[641 йис|641]]''' ''кьилди; сенатди алудна гадарна''
|[[Константин III Ираклий|Константин III]]
|[[626 йис|626]], [[Эгриси|Лазика]] — [[641 йис|641]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/heraclon.htm Ираклий II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000826215419/http://www.roman-emperors.org/heraclon.htm |date=2000-08-26 }}</ref>
|-
| '''[[Констант II]]''' {{lang-el|Κώνστας Β' Ηράκλειος}} Констант Ираклий
| width="80px" |[[Файл:Constans II tremissis 81089.jpg|80px]]
|align="center"|'''сентябрь [[641 йис|641]] — [[15 сентябрь]]диз [[668 йис|668]]''' ''чӀуру къаст ийизвайбур эхъуьн вахтунди яна кьена''
|
|[[7 ноябрь]]диз [[630 йис|630]] — [[15 сентябрь]]диз [[668 йис|668]], [[Сиракуз]]ар
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/Constan2.htm Констант II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915114039/http://www.roman-emperors.org/constan2.htm |date=2017-09-15 }}</ref>
|-
| '''[[Константин IV]]''' {{lang-el|Κωνσταντίνος Δ' (ο Πωγώνατος)}} {{lang-lat|Constantinus IV}} Константин (Погонат: ''Ччуру квай'')
| width="80px" |[[Файл:Solidus-Constantine IV-sb1151.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[15 сентябрь]]диз [[668 йис|668]] — [[10 июль]]диз [[685 йис|685]]''' ''[[дизентерия]]дилай кьена''
|
|[[652 йис|652]] — [[10 июль]]диз [[685 йис|685]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/Constiv.htm Константин IV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180321220144/http://www.roman-emperors.org/Constiv.htm |date=2018-03-21 }}</ref>
|-
| '''[[Юстиниан II]]''' {{lang-el|Ιουστινιανός Β' (ο Ρινότμητος)}} Юстиниан (Ринотмет: ''Безносый'')
| width="80px" |[[Файл:Solidus-Justinian II-Christ b-sb1413.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[10 июль]]диз [[685 йис|685]]—[[695 йис|695]]'''
|
|[[669 йис|669]] — [[11 декабря]] [[711 йис|711]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/Just2.htm Юстиниан II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202044421/http://www.roman-emperors.org/Just2.htm |date=2010-12-02 }}</ref>
|-
| ''[[Леонтий (византиядин император)|Леонтий]]'' {{lang-el|Λεόντιος}} Леонтий
| width="80px" |[[Файл:Solidus-Leontinus-sb1330.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[695 йис|695]] — [[698 йис|698]]'''
|
| кьена [[15 февраль]]диз [[706 йис|706]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/leonti2.htm Юстиниан II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190226024224/http://www.roman-emperors.org/leonti2.htm |date=2019-02-26 }}</ref>
|-
| ''[[Тиверий III]]'' {{lang-el|Αψίμαρος}} {{lang-el|Τιβέριος Γ'}} {{lang-lat|Tiberius III}} Апсимар, ''император хьиз'' — Тиверий
| width="80px" |[[Файл:Solidus-Tiberius III-sb1360.4.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[698 йис|698]] — [[705 йис|705]]'''
|
|[[Памфилия]] — [[15 февраль]]диз [[706 йис|706]], [[Константинополь]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/TiberII.htm Тиверий III] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430141119/http://www.roman-emperors.org/TiberII.htm |date=2011-04-30 }}</ref>
|-
| ''[[Филиппик (византиядин император)|Филиппик Вардан]]'' {{lang-el|Φιλιππικὸς Βαρδάνης}} {{lang-lat|Philippicus Bardanes}} Филиппик Вардан
| width="80px" |[[Файл:Solidus-Philippicus-sb1447.3.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[11 декабря]] [[711 йис|711]] — [[3 июнь]]диз [[713 йис|713]]''' ''[[Анастасий II]] алудна гадарна ''
|
| кьена [[713 йис]]уз
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/philbar.htm Филиппик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100411204106/http://www.roman-emperors.org/philbar.htm |date=2010-04-11 }}</ref>
|-
| ''[[Анастасий II]]'' {{lang-el|Ἀρτέμιος}} {{lang-lat|Artemius}} {{lang-el|Ἀναστάσιος Β΄}} {{lang-lat|Anastasius II}} Артемий, ''император хьиз'' — Анастасий
| width="80px" |[[Файл:Solidus-Anastasius II-sb1463.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[3 июнь]]диз [[713 йис|713]] — май [[715 йис|715]]''' '' [[Феодосий III]] алудна гадарна''
|
| кьена [[718 йис|718]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/anastasii.htm Анастасий II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211022230859/http://www.roman-emperors.org/anastasii.htm |date=2021-10-22 }}</ref>
|-
| ''[[Феодосий III]]'' {{lang-el|Θεοδόσιος Γ΄}} {{lang-lat|Theodosius III}} Феодосий
| width="80px" |[[Файл:Theodosius iii coin.jpg|80px]]
|align="center"|'''май [[715 йис|715]] — [[25 март]]диз [[717 йис|717]]''' '' [[Лео III Исавр]] алудна гадарна''
|
| [[754 йис]] гуьгъуьнлай кьена, [[Эфес (шегьер)|Эфес]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/theodiii.htm Феодосий III] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191223121508/http://www.roman-emperors.org/theodiii.htm |date=2019-12-23 }}</ref>
|}
=== Исаврий династия ===
{| class="wikitable"
|-
!ТӀвар
!Шикил
!Идара
!Нихъ галаз идара авуна
!Яшамишзвай вахт
!Къейд
|-
| '''[[Лео III Исавр]]''' {{lang-el|Λέων Γ΄ (ο Ίσαυρος)}} {{lang-lat|Leo III}} Лео
|rowspan="2" width="80px" |[[Файл:Solidus-Leo III and Constantine V-sb1504.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[25 март]]диз [[717 йис|717]] — [[18 июнь]]диз [[741 йис|741]]'''
|
|[[685 йис|685]], Германикия, ГъвечӀи Азия — [[18 июнь]]диз [[741 йис|741]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/leoiii.htm Лео III] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100707043047/http://www.roman-emperors.org/leoiii.htm |date=2010-07-07 }}</ref>
|-
| '''[[Константин V]]''' {{lang-el|Κωνσταντίνος Ε΄ (ο Κοπρώνυμος)}} Константин (Копроним)
|align="center"|'''[[18 июнь]]диз [[741 йис|741]] — [[14 сентябрь]]диз [[775 йис|775]]'''
|душман — Артавазд
|июль [[718 йис|718]] — [[14 сентябрь]]диз [[775 йис|775]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/constanv.htm Константин V] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528085117/http://www.roman-emperors.org/constanv.htm |date=2018-05-28 }}</ref>
|-
| ''[[Артавазд (византиядин император)|Артавазд]]'' {{lang-el|Ἀρταύασδος}} {{lang-hy|Արտավազդ}} Артавазд
|width="80px" |[[Файл:CoA of the Byzantine Empire.svg|90px]]
|align="center"|июнь [[741 йис|741]] — [[2 ноябрь]]диз [[743 йис|743]] ''(ГъвечӀи Азиядилай гъейри)''
|душман — Константин V
|743 йисуз кьена
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/anna.htm Артавазд] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100412003022/http://www.roman-emperors.org/anna.htm |date=2010-04-12 }}</ref>
|-
| '''[[Лео IV Хазар]]''' {{lang-el|Λέων Δ' (o Χαζάρος)}} Лео
|rowspan="2" width="80px" |[[Файл:Leo iv constantine vi coin.jpg|80px]]
|align="center"|'''[[25 март]]диз [[775 йис|775]]—[[776 йис|776]]''' ''(кьилди)'' '''[[776 йис|776]] — [[8 сентябрь]]диз [[780 йис|780]]''' |''[[Константин VI Буьркьуь|Константин VI]] галаз идара авуна''
|Константин VI
|[[25 январь]]диз [[750 йис|750]] — [[8 сентябрь]]диз [[780 йис|780]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/leo4.htm Лео IV Хазар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100707043104/http://www.roman-emperors.org/leo4.htm |date=2010-07-07 }}</ref>
|-
| '''[[Константин VI Буьркьуь|Константин VI]]''' {{lang-el|Κωνσταντίνος Ϛ΄}} Константин
|align="center"|[[776 йис|776]] — [[8 сентябрь]]диз [[780 йис|780]] ''[[Лео IV Хазар]] галаз идара авуна'' [[8 сентябрь]]диз [[780 йис|780]] — декабрь [[790 йис|790]]
| [[Лео IV Хазар]]
|[[14 январь]]диз [[771 йис|771]]—[[797 йис|797]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/irene.htm Константин VI Буьркьуь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20011108195522/http://www.roman-emperors.org/irene.htm |date=2001-11-08 }}</ref>
|-
| '''[[Ирина (византиядин императрица)|Ирина]]''' {{lang-el|Ειρήνη}} Ирина
|width="80px" |[[Файл:Irina ( Pala d'Oro).jpg|80px]]
|align="center"|'''[[8 сентябрь]]диз [[780 йис|780]] — декабрь [[790 йис|790]]''' ''[[Константин VI Буьркьуь|Константин VI]] регент'' '''[[15 август]]диз [[797 йис|797]] — [[31 октябрь]]диз [[802 йис|802]]''' ''кьилди''
|
| [[752 йис|752]] — [[9 август]]диз [[803 йис|803]], [[Лесбос|остров Лесбос]]
|<ref>[http://www.roman-emperors.org/irene.htm Ирина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20011108195522/http://www.roman-emperors.org/irene.htm |date=2001-11-08 }}</ref>
|}
== Эдебият ==
* Советская Историческая Энциклопедия / Главный редактор Е. М. Жуков. — М.: Советская Энциклопедия, 1963. — Т. 3 Вашингтон — Вячко. — С. 488. — 65000 экз.
* ''Успенский Ф. И.'' История Византийской империи (в 5 томах). — М.: АСТ, 2005
* ''Дашков С. Б.'' «Императоры Византии». — Москва: Издательский дом «Красная площадь», 1997. — ISBN 5-87305-002-3
* ''Рыжов К. В.'' «Все монархи мира. Древняя Греция. Древний Рим. Византия». — Москва: Вече, 1999. — 656 с. — ISBN 5-7838-0342-1
* Timothy E. Gregory: ''A History of Byzantium (Blackwell History of the Ancient World)''. Blackwell, Oxford u. a. 2005.
* Ralph-Johannes Lilie: ''Byzanz. Das zweite Rom''. Siedler, Berlin 2003.
* ''Oxford Dictionary of Byzantium'' (под ред. А. П. Каждана). — Oxford University Press, 1991. — ISBN Oxford University Press
== Баянар ==
{{Баянар|3}}
[[Категория:Византия|*]]
rpjz9owa6zq6m6gogzfx96h82p6r3ru
Уртахдин веревирд авун:Revi C.
3
6460
98846
98841
2026-08-02T14:23:26Z
Pathoschild
372
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
98846
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]]
'''<span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span>'''
Instead, please leave your message following site:
<br />
[[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)-->
<br />
[[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there)
<br />
[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...)
Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div>
5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8
Тлибишо
0
7800
98850
98838
2026-08-02T21:29:11Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98850
wikitext
text/x-wiki
{{ЯШЧ2+
|тӀвар=ТлибишоT
|статус= Хуьр
|вичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
|уьлкве = Урусат
| lat_deg 42 = 42|lat_min = 33|lat_sec = 30
| lon_deg 4 6 = 46|lon_min = 18|lon_sec = 04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|гьукуматдин картадин алцум 0 =0
|региондин картадин алцум 300=300
|райондин картадин алцум 3 00 =300
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
|регион = Дагъустан
|регион таблицада = Дагъустан
|райондин жуьре = Муниципал район
|район = Ахвах район
|район таблицада = Ахвах район{{!}}Ахвах
|C в регион = нет
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
|жемят = [[Тлибишо хуьруьнсовет|«Тлибишо»]]
|жемят таблицада =
|къенепатан паюнар =
|кьилин жуьре =
|кьил =
|бине эцигай тарих =
|статус йисалай =
|майдан =
|кьакьанвилин жуьре =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
|климат =
|официал чӀал =
|виликан тӀварар =Хлипиши
|агьалияр 9 41 = {{гзаф хьун1}} 941
|сиягьдиз къачур йис 2010= 2010
|къалинвал =
|агломерация =
|миллетар = [[багулалар]], [[каратаяр]]
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
|сятдин чӀул + 3 = +3
|DST =
|телефондин код +787260= +7 87260
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар 3 68993 = 368993
|автомобилдин код 05 = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор 82205855001= 82 205 855 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Космосдай акунар
|add1 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.560003&lon=46.300764&z=15&m=b www.wikimapia.org]
}}
Wikipedia.Org
'''Тлибишо''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ахвах район]]да авай хуьр. [[Тлибишо хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
== География ==
Хуьр [[Ахвах район]]дин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир [[Карата]] хуьрелай 13 км яргъал, [[Ахвах вацӀ]]ал ала.
==Тарих==
[[XIX виш йис]]уз Тлибишо хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнавай. Империядик квай чӀавуз, хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Карата наибвал]]диз талукь тир.
==Агьалияр==
Йисариз килигна Тлибишо хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
'''1886'''|'''[[1886 йис|1886]]'''
'''2002'''|'''[[2002 йис|2002]]'''
2010|'''[[2010 йис|2010]]'''
-|-
|'''Агьалияр'''
287<ref>[http://www.Ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Hacez|287 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Население Каратинского наибства в 1886 году]</ref>
838 |{{гзаф хьун1}} 838 <ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
941|{{гзаф хьун1}} 941
33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113210/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f08
|}
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 941 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[багулалар]] ва [[каратаяр]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
[[1886 йис]]ан [[Урусатдин Империя]]дин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 287 касди уьмуьр гьалзавай, абурукай 183 (63.8 %) — каратаяр, 104 (36.2 %) — багулалар тир.
== Баянар ==
{{Баянар}}
== ЭлячӀунар ==
* [http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon МО «Ахвах район» администрациядин официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{Ахвах райондин яшамиш жезвай чкаяр}}
[[Категория:Ахвах райондин хуьрер]]
[[Категория:Багалулрин хуьрер]]
67xw9vmwvtb57li0yruu5ki2pdyuepl
98851
98850
2026-08-02T22:30:41Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98851
wikitext
text/x-wiki
{{ЯШЧ2+
|тӀвар=ТлибишоT
|статус= Хуьр
|вичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
|уьлкве = Урусат
| lat_deg 42 = 42|lat_min = 33|lat_sec = 30
| lon_deg 4 6 = 46|lon_min = 18|lon_sec = 04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|гьукуматдин картадин алцум 0 =0
|региондин картадин алцум 300=300
|райондин картадин алцум 3 00 =300
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
|регион = Дагъустан
|регион таблицада = Дагъустан
|райондин жуьре = Муниципал район
|район = Ахвах район
|район таблицада = Ахвах район{{!}}Ахвах
|C в регион = нет
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
|жемят = [[Тлибишо хуьруьнсовет|«Тлибишо»]]
|жемят таблицада =
|къенепатан паюнар =
|кьилин жуьре =
|кьил =
|бине эцигай тарих =
|статус йисалай =
|майдан =
|кьакьанвилин жуьре =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
|климат =
|официал чӀал =
|виликан тӀварар =Хлипиши
|агьалияр 9 41 = {{гзаф хьун1}} 941
|сиягьдиз къачур йис 2010= 2010
|къалинвал =
|агломерация =
|миллетар = [[багулалар]], [[каратаяр]]
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
|сятдин чӀул + 3 = +3
|DST =
|телефондин код +787260= +7 87260
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар 3 68993 = 368993
|автомобилдин код 05 = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор 82205855001= 82 205 855 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Космосдай акунар
|add1 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.560003&lon=46.300764&z=15&m=b www.wikimapia.org]
}}
Wikipedia.Org
'''Тлибишо''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ахвах район]]да авай хуьр. [[Тлибишо хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
== География ==
Хуьр [[Ахвах район]]дин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир [[Карата]] хуьрелай 13 км яргъал, [[Ахвах вацӀ]]ал ала.
==Тарих==
[[XIX виш йис]]уз Тлибишо хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнавай. Империядик квай чӀавуз, хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Карата наибвал]]диз талукь тир.
==Агьалияр==
Йисариз килигна Тлибишо хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
'''1886'''|'''[[1886 йис|1886]]'''
'''2002'''|'''[[2002 йис|2002]]'''
2010|'''[[2010 йис|2010]]'''
-|-
|'''Агьалияр'''
287<ref>[http://www.Ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Hacez|287 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Население Каратинского наибства в 1886 году]</ref>
838 |{{гзаф хьун1}} 838 <ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
941|{{гзаф хьун1}} 941
33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113210/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f08
|}
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 941 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[багулалар]] ва [[каратаяр]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
[[1886 йис]]ан [[Урусатдин Империя]]дин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 287 касди уьмуьр гьалзавай, абурукай 183 (63.8 %) — каратаяр, 104 (36.2 %) — багулалар тир.
== Баянар ==
{{Баянар}}
== ЭлячӀунар ==
* [http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon МО «Ахвах район» администрациядин официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{Ахвах райондин яшамиш жезвай чкаяр}}
[[Категория:Ахвах райондин хуьрер]]
[[Категория:Багалулрин хуьрер]]
tcqjl3uxk2qqckm7ca36wwt5pkr73z7
98852
98851
2026-08-02T22:59:01Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98852
wikitext
text/x-wiki
{{ЯШЧ2+
|тӀвар=ТлибишоT
|статус= Хуьр
|вичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
|уьлкве = Урусат
| lat_deg 42 = 42|lat_min = 33|lat_sec = 30
| lon_deg 4 6 = 46|lon_min = 18|lon_sec = 04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|гьукуматдин картадин алцум 0 =0
|региондин картадин алцум 300=300
|райондин картадин алцум 3 00 =300
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
|регион = Дагъустан
|регион таблицада = Дагъустан
|райондин жуьре = Муниципал район
|район = Ахвах район
|район таблицада = Ахвах район{{!}}Ахвах
|C в регион = нет
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
|жемят = [[Тлибишо хуьруьнсовет|«Тлибишо»]]
|жемят таблицада =
|къенепатан паюнар =
|кьилин жуьре =
|кьил =
|бине эцигай тарих =
|статус йисалай =
|майдан =
|кьакьанвилин жуьре =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
|климат =
|официал чӀал =
|виликан тӀварар =Хлипиши
|агьалияр 9 41 = {{гзаф хьун1}} 941
|сиягьдиз къачур йис 2010= 2010
|къалинвал =
|агломерация =
|миллетар = [[багулалар]], [[каратаяр]]
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
|сятдин чӀул + 3 = +3
|DST =
|телефондин код +787260= +7 87260
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар 3 68993 = 368993
|автомобилдин код 05 = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор 82205855001= 82 205 855 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Космосдай акунар
|add1 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.560003&lon=46.300764&z=15&m=b www.wikimapia.org]
}}
Wikipedia.Org
'''Тлибишо''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ахвах район]]да авай хуьр. [[Тлибишо хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
== География ==
Хуьр [[Ахвах район]]дин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир [[Карата]] хуьрелай 13 км яргъал, [[Ахвах вацӀ]]ал ала.
==Тарих==
[[XIX виш йис]]уз Тлибишо хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнавай. Империядик квай чӀавуз, хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Карата наибвал]]диз талукь тир.
==Агьалияр==
Йисариз килигна Тлибишо хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
'''1886'''|'''[[1886 йис|1886]]'''
'''2002'''|'''[[2002 йис|2002]]'''
2010|'''[[2010 йис|2010]]'''
-|-
|'''Агьалияр'''
287<ref>[http://www.Ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Hacez|287 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Население Каратинского наибства в 1886 году]</ref>
838 |{{гзаф хьун1}} 838 <ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
941|{{гзаф хьун1}} 941
33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113210/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f08
|}
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 941 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[багулалар]] ва [[каратаяр]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
[[1886 йис]]ан [[Урусатдин Империя]]дин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 287 касди уьмуьр гьалзавай, абурукай 183 (63.8 %) — каратаяр, 104 (36.2 %) — багулалар тир.
== Баянар ==
{{Баянар}}
== ЭлячӀунар ==
* [http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon МО «Ахвах район» администрациядин официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{Ахвах райондин яшамиш жезвай чкаяр}}
[[Категория:Ахвах райондин хуьрер]]
[[Категория:Багалулрин хуьрер]]
4bmo3wby2na7qif8wgvvx60c5rj75yf
98853
98852
2026-08-02T23:23:01Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98853
wikitext
text/x-wiki
{{ЯШЧ2+
|тӀвар=ТлибишоT
|статус= Хуьр
|вичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
|уьлкве = Урусат
| lat_deg 42 = 42|lat_min = 33|lat_sec = 30
| lon_deg 4 6 = 46|lon_min = 18|lon_sec = 04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|гьукуматдин картадин алцум 0 =0
|региондин картадин алцум 300=300
|райондин картадин алцум 3 00 =300
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
|регион = Дагъустан
|регион таблицада = Дагъустан
|райондин жуьре = Муниципал район
|район = Ахвах район
|район таблицада = Ахвах район{{!}}Ахвах
|C в регион = нет
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
|жемят = [[Тлибишо хуьруьнсовет|«Тлибишо»]]
|жемят таблицада =
|къенепатан паюнар =
|кьилин жуьре =
|кьил =
|бине эцигай тарих =
|статус йисалай =
|майдан =
|кьакьанвилин жуьре =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
|климат =
|официал чӀал =
|виликан тӀварар =Хлипиши
|агьалияр 9 41 = {{гзаф хьун1}} 941
|сиягьдиз къачур йис 2010= 2010
|къалинвал =
|агломерация =
|миллетар = [[багулалар]], [[каратаяр]]
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
|сятдин чӀул + 3 = +3
|DST =
|телефондин код +787260= +7 87260
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар 3 68993 = 368993
|автомобилдин код 05 = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор 82205855001= 82 205 855 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Космосдай акунар
|add1 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.560003&lon=46.300764&z=15&m=b www.wikimapia.org]
}}
Wikipedia.Org
'''Тлибишо''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ахвах район]]да авай хуьр. [[Тлибишо хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
== География ==
Хуьр [[Ахвах район]]дин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир [[Карата]] хуьрелай 13 км яргъал, [[Ахвах вацӀ]]ал ала.
==Тарих==
[[XIX виш йис]]уз Тлибишо хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнавай. Империядик квай чӀавуз, хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Карата наибвал]]диз талукь тир.
==Агьалияр==
Йисариз килигна Тлибишо хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
'''1886'''|'''[[1886 йис|1886]]'''
'''2002'''|'''[[2002 йис|2002]]'''
2010|'''[[2010 йис|2010]]'''
-|-
|'''Агьалияр'''
287<ref>[http://www.Ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Hacez|287 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Население Каратинского наибства в 1886 году]</ref>
838 |{{гзаф хьун1}} 838 <ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
941|{{гзаф хьун1}} 941
33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113210/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f08
|}
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 941 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[багулалар]] ва [[каратаяр]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
[[1886 йис]]ан [[Урусатдин Империя]]дин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 287 касди уьмуьр гьалзавай, абурукай 183 (63.8 %) — каратаяр, 104 (36.2 %) — багулалар тир.
== Баянар ==
{{Баянар}}
== ЭлячӀунар ==
* [http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon МО «Ахвах район» администрациядин официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{Ахвах райондин яшамиш жезвай чкаяр}}
[[Категория:Ахвах райондин хуьрер]]
[[Категория:Багалулрин хуьрер]]
80iui3ojhb7j6gypri3hkaalv9wv8ls
98854
98853
2026-08-02T23:47:49Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98854
wikitext
text/x-wiki
{{ЯШЧ2+
|тӀвар=ТлибишоT
|статус= Хуьр
|вичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
|уьлкве = Урусат
| lat_deg 42 = 42|lat_min = 33|lat_sec = 30
| lon_deg 4 6 = 46|lon_min = 18|lon_sec = 04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|гьукуматдин картадин алцум 0 =0
|региондин картадин алцум 300=300
|райондин картадин алцум 3 00 =300
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
|регион = Дагъустан
|регион таблицада = Дагъустан
|райондин жуьре = Муниципал район
|район = Ахвах район
|район таблицада = Ахвах район{{!}}Ахвах
|C в регион = нет
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
|жемят = [[Тлибишо хуьруьнсовет|«Тлибишо»]]
|жемят таблицада =
|къенепатан паюнар =
|кьилин жуьре =
|кьил =
|бине эцигай тарих =
|статус йисалай =
|майдан =
|кьакьанвилин жуьре =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
|климат =
|официал чӀал =
|виликан тӀварар =Хлипиши
|агьалияр 9 41 = {{гзаф хьун1}} 941
|сиягьдиз къачур йис 2010= 2010
|къалинвал =
|агломерация =
|миллетар = [[багулалар]], [[каратаяр]]
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
|сятдин чӀул + 3 = +3
|DST =
|телефондин код +787260= +7 87260
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар 3 68993 = 368993
|автомобилдин код 05 = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор 82205855001= 82 205 855 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Космосдай акунар
|add1 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.560003&lon=46.300764&z=15&m=b www.wikimapia.org]
}}
Wikipedia.Org
'''Тлибишо''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ахвах район]]да авай хуьр. [[Тлибишо хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
== География ==
Хуьр [[Ахвах район]]дин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир [[Карата]] хуьрелай 13 км яргъал, [[Ахвах вацӀ]]ал ала.
==Тарих==
[[XIX виш йис]]уз Тлибишо хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнавай. Империядик квай чӀавуз, хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Карата наибвал]]диз талукь тир.
==Агьалияр==
Йисариз килигна Тлибишо хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
'''1886'''|'''[[1886 йис|1886]]'''
'''2002'''|'''[[2002 йис|2002]]'''
2010|'''[[2010 йис|2010]]'''
-|-
|'''Агьалияр'''
287<ref>[http://www.Ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Hacez|287 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Население Каратинского наибства в 1886 году]</ref>
838 |{{гзаф хьун1}} 838 <ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
941|{{гзаф хьун1}} 941
33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113210/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f08
|}
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 941 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[багулалар]] ва [[каратаяр]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
[[1886 йис]]ан [[Урусатдин Империя]]дин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 287 касди уьмуьр гьалзавай, абурукай 183 (63.8 %) — каратаяр, 104 (36.2 %) — багулалар тир.
== Баянар ==
{{Баянар}}
== ЭлячӀунар ==
* [http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon МО «Ахвах район» администрациядин официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{Ахвах райондин яшамиш жезвай чкаяр}}
[[Категория:Ахвах райондин хуьрер]]
[[Категория:Багалулрин хуьрер]]
qcvbkj0g1llj2mxzwxkhjhzb55upexx
98855
98854
2026-08-03T00:16:26Z
InternetArchiveBot
8697
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
98855
wikitext
text/x-wiki
{{ЯШЧ2+
|тӀвар=ТлибишоT
|статус= Хуьр
|вичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
|уьлкве = Урусат
| lat_deg 42 = 42|lat_min = 33|lat_sec = 30
| lon_deg 4 6 = 46|lon_min = 18|lon_sec = 04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|гьукуматдин картадин алцум 0 =0
|региондин картадин алцум 300=300
|райондин картадин алцум 3 00 =300
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
|регион = Дагъустан
|регион таблицада = Дагъустан
|райондин жуьре = Муниципал район
|район = Ахвах район
|район таблицада = Ахвах район{{!}}Ахвах
|C в регион = нет
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
|жемят = [[Тлибишо хуьруьнсовет|«Тлибишо»]]
|жемят таблицада =
|къенепатан паюнар =
|кьилин жуьре =
|кьил =
|бине эцигай тарих =
|статус йисалай =
|майдан =
|кьакьанвилин жуьре =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
|климат =
|официал чӀал =
|виликан тӀварар =Хлипиши
|агьалияр 9 41 = {{гзаф хьун1}} 941
|сиягьдиз къачур йис 2010= 2010
|къалинвал =
|агломерация =
|миллетар = [[багулалар]], [[каратаяр]]
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
|сятдин чӀул + 3 = +3
|DST =
|телефондин код +787260= +7 87260
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар 3 68993 = 368993
|автомобилдин код 05 = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор 82205855001= 82 205 855 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Космосдай акунар
|add1 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.560003&lon=46.300764&z=15&m=b www.wikimapia.org]
}}
Wikipedia.Org
'''Тлибишо''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ахвах район]]да авай хуьр. [[Тлибишо хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
== География ==
Хуьр [[Ахвах район]]дин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир [[Карата]] хуьрелай 13 км яргъал, [[Ахвах вацӀ]]ал ала.
==Тарих==
[[XIX виш йис]]уз Тлибишо хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнавай. Империядик квай чӀавуз, хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Карата наибвал]]диз талукь тир.
==Агьалияр==
Йисариз килигна Тлибишо хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
'''1886'''|'''[[1886 йис|1886]]'''
'''2002'''|'''[[2002 йис|2002]]'''
2010|'''[[2010 йис|2010]]'''
-|-
|'''Агьалияр'''
287<ref>[http://www.Ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Hacez|287 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/karata1886.html Население Каратинского наибства в 1886 году]</ref>
838 |{{гзаф хьун1}} 838 <ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
941|{{гзаф хьун1}} 941
33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113210/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f08
|}
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 941 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[багулалар]] ва [[каратаяр]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
[[1886 йис]]ан [[Урусатдин Империя]]дин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 287 касди уьмуьр гьалзавай, абурукай 183 (63.8 %) — каратаяр, 104 (36.2 %) — багулалар тир.
== Баянар ==
{{Баянар}}
== ЭлячӀунар ==
* [http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon МО «Ахвах район» администрациядин официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015191920/http://dagmo.ru/ahvahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{Ахвах райондин яшамиш жезвай чкаяр}}
[[Категория:Ахвах райондин хуьрер]]
[[Категория:Багалулрин хуьрер]]
hmwxc3o65s6p33ez1qnsvq59ymsy9hf
Уртахдин веревирд авун:-revi
3
16677
98848
96399
2026-08-02T15:36:45Z
Pathoschild
372
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
98848
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[User talk:Revi C.]]
o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o
Уртах:-revi
2
16678
98847
96400
2026-08-02T15:00:20Z
Pathoschild
372
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
98847
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[User:Revi C.]]
88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut